Cao Bằng

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="vi">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikivoyage</sitename>
    <dbname>viwikivoyage</dbname>
    <base>https://vi.wikivoyage.org/wiki/Trang_Ch%C3%ADnh</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.20</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Phương tiện</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Đặc biệt</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Thảo luận</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Thành viên</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Thảo luận Thành viên</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikivoyage</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Thảo luận Wikivoyage</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Tập tin</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Thảo luận Tập tin</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Thảo luận MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Bản mẫu</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Thảo luận Bản mẫu</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Trợ giúp</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Thảo luận Trợ giúp</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Thể loại</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Thảo luận Thể loại</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Mô đun</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Thảo luận Mô đun</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Sự kiện</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Thảo luận Sự kiện</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Cao Bằng</title>
    <ns>0</ns>
    <id>257</id>
    <revision>
      <id>122251</id>
      <parentid>122235</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T01:22:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122251</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18381" sha1="5ygqlcxdfbgfka15mks7h70kav635f9" xml:space="preserve">{{pagebanner|Ban_Gioc_Panorama_.jpg|caption=Thác Bản Giốc}}

{{quickbarprovince
| image=Bangioc9tam.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Thác Bản Giốc tại xã Đàm Thủy, Cao Bằng
| location=Cao Bang in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=6.700,3 km²
| population=533.800 người (ước tính 2022)
| population density=79,7 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Nùng]], [[Tiếng H'Mông]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Tày (41%), người Nùng (31%), người H'Mông, người Dao, người Kinh
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đông Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Thục Phán
| years active=1499 - Thành lập Trấn Cao Bằng thời nhà Lê
| administrative division=56 đơn vị cơ sở gồm 03 phường và 53 xã
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (206)
| website=[https://caobang.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Cao Bằng]
}}

'''Cao Bằng''' là một tỉnh miền núi biên giới nằm ở vùng [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]]. Nơi đây được thiên nhiên ưu ái ban tặng cảnh quan sơn thủy hữu tình với hệ thống hang động, sông hồ mênh mông, núi đá vôi trùng điệp cùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO [[Công viên địa chất Non nước Cao Bằng|Non nước Cao Bằng]]. Không chỉ nổi tiếng với danh thắng [[Thác Bản Giốc]] kỳ vĩ bậc nhất Đông Nam Á, Cao Bằng còn là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, nơi lưu giữ nhiều di tích lịch sử và bản sắc văn hóa độc đáo của các dân tộc Tày, Nùng, H'Mông, Dao.

== Giới thiệu ==

Lịch sử Cao Bằng gắn liền với các mốc sự kiện quan trọng trong công cuộc dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Là địa đầu Tổ quốc, Cao Bằng từng là vùng căn cứ địa cách mạng quan trọng dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch [[Hồ Chí Minh]] sau khi Người về nước vào năm 1941.

Địa hình Cao Bằng chủ yếu là núi cao và cao nguyên đá vôi phong hóa karst, tạo nên hệ sinh thái đa dạng, các thung lũng xanh mướt và những dòng sông thơ mộng như [[Sông Bằng Giang|Sông Bằng]], Sông Quây Sơn. Điểm đặc sắc nhất của Cao Bằng chính là các nét văn hóa bản địa lâu đời thể hiện qua điệu hát [[Hát Then|Then]], tiếng đàn [[Đàn Tính|Tính]], kiến trúc nhà sàn gỗ của người Tày - Nùng và những làng nghề truyền thống độc đáo như làng rèn [[Làng rèn Phúc Sen|Phúc Sen]], làng làm giấy bản [[Làng nghề giấy bản Quốc Dân|Quốc Dân]].

=== Khí hậu ===
Khí hậu Cao Bằng mang đặc tính cận nhiệt đới ẩm vùng núi cao, thời tiết ôn hòa, mát mẻ quanh năm và phân hóa 4 mùa rõ rệt.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Thời tiết mát mẻ, trăm hoa nở rộ khắp các mường bản, thích hợp cho các chuyến du xuân và tham gia lễ hội lồng tồng.
* '''Mùa hè / Mùa nước đổ''' (tháng 5 đến tháng 9): Lượng mưa nhiều khiến các dòng sông, ngọn thác tràn đầy nước. Đây là thời điểm đẹp nhất để ngắm Thác Bản Giốc tung bọt trắng xóa.
* '''Mùa thu / Mùa lúa chín''' (tháng 9 đến tháng 10): Thời tiết khô ráo, trong lành. Toàn bộ thung lũng Phong Nậm và thung lũng tại xã Đàm Thủy, xã Đình Phong khoác lên mình màu vàng rực rỡ của lúa chín.
* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Thời tiết lạnh giá, vùng núi cao như xã Nguyên Bình hoặc đỉnh Phja Oắc (xã Thành Công) có thể xuất hiện băng giá và tuyết rơi.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu Cao Bằng
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 18 (64) || 20 (68) || 23 (73) || 28 (82) || 31 (88) || 32 (90) || 32 (90) || 32 (90) || 31 (88) || 28 (82) || 24 (75) || 20 (68) || '''27 (81)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 10 (50) || 12 (54) || 15 (59) || 19 (66) || 22 (72) || 24 (75) || 24 (75) || 23 (73) || 22 (72) || 18 (64) || 14 (57) || 10 (50) || '''18 (64)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 25 (1.0) || 28 (1.1) || 48 (1.9) || 92 (3.6) || 185 (7.3) || 240 (9.4) || 270 (10.6) || 255 (10.0) || 160 (6.3) || 85 (3.3) || 42 (1.7) || 22 (0.9) || '''1.452 (57.2)'''
|}

== Đến ==

Cao Bằng cách thủ đô [[Hà Nội]] khoảng 280 km về phía Bắc. Hiện tại chưa có đường bay thẳng hay tuyến đường sắt đến Cao Bằng, nên phương tiện di chuyển chính là đường bộ.

=== Bằng ô-tô &amp; Xe buýt giường nằm ===
* '''Từ Hà Nội:''' Xe buýt giường nằm xuất bến hàng ngày từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát hoặc Bến xe Gia Lâm. Thời gian di chuyển khoảng 6 đến 7 giờ qua trục đường Quốc lộ 3 hoặc tuyến cao tốc Hà Nội - [[Thái Nguyên]] - [[Bắc Kạn]] - Cao Bằng.
  * Giá vé: 250.000 - 350.000 VNĐ/lượt (các nhà xe uy tín: Thanh Ly, Khánh Hoàn, Kim Chi).
* '''Tuyến Limousine chất lượng cao:''' Đón trả khách tận nơi tại trung tâm Hà Nội và phường Thục Phán, thời gian di chuyển rút ngắn còn khoảng 5 giờ. Giá vé khoảng 400.000 - 450.000 VNĐ/lượt.

=== Bằng xe máy (Phượt) ===
Đây là lựa chọn yêu thích của nhiều du khách đam mê chinh phục các cung đường đèo hùng vĩ miền Bắc. Có 2 tuyến đường chính:
* Tuyến 1: Hà Nội - Thái Nguyên - Bắc Kạn - Đèo Gió - Đèo Khau Khang - phường Thục Phán (theo Quốc lộ 3).
* Tuyến 2: Hà Nội - [[Lạng Sơn]] - Đèo Bông Lau - Đèo Khau Liêu - xã Trùng Khánh - phường Thục Phán (theo Quốc lộ 4A).

== Di chuyển ==
[[Tập_tin:Thanhphocaobang2024.jpg|nhỏ|Một góc trung tâm khu vực phường Thục Phán bên sông Bằng]]

* '''Thuê xe máy:''' Cách tốt nhất để khám phá các điểm tham quan nằm rải rác ở xã Trùng Khánh, xã Đàm Thủy, xã Hạ Lang, xã Nguyên Bình. Bạn có thể thuê xe máy tại trung tâm phường Thục Phán với giá 120.000 - 180.000 VNĐ/ngày.
* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Hệ thống xe buýt kết nối phường Thục Phán đi các xã:
  * Tuyến xe buýt phường Thục Phán - Thác Bản Giốc (xã Đàm Thủy): Hoạt động từ 05:30 đến 17:00, tần suất 30 phút/chuyến.
  * Tuyến xe buýt phường Thục Phán - Pác Bó (xã Trường Hà).
* '''Taxi:''' Thích hợp cho nhóm đông người hoặc gia đình đi chặng ngắn:
  * Taxi Mai Linh Cao Bằng: ☎ +84 206 3858 585
  * Taxi Cao Bằng: ☎ +84 206 3828 282

== Tham quan ==
{{mapframe}}

=== Danh lam thắng cảnh Thiên nhiên ===
* {{xem
| tên=Thác Bản Giốc | tên khác=Detian Falls
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Đàm Thủy | vĩ độ=22.8561 | kinh độ=106.7228 | chỉ đường=Cách phường Thục Phán khoảng 85 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=45.000 VNĐ/người
| nội dung=Một trong những thác nước xuyên quốc gia lớn nhất thế giới, nằm trên dòng sông Quây Sơn nối liền biên giới Việt - Trung. Thác gầm vang đêm ngày, tung bọt trắng xóa giữa khung cảnh núi non trùng điệp. Du khách có thể thuê mảng tre đi sát chân thác để cảm nhận sự hùng vĩ của dòng nước.
}}

* {{xem
| tên=Động Ngườm Ngao | tên khác=Hang Hang Hổ
| trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Gun, xã Đàm Thủy | vĩ độ=22.8361 | kinh độ=106.7028 | chỉ đường=Cách Thác Bản Giốc khoảng 3 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=45.000 VNĐ/người
| nội dung=Hang động vôi karst đồ sộ với chiều dài hơn 2.100 m. Bên trong động sở hữu hệ thống thạch nhũ kỳ ảo với những hình dáng sinh động như tòa sen ngược, bông hoa sen đá, cây tơ hồng và các dải rèm đá rực rỡ.
}}

* {{xem
| tên=Hồ Thăng Hen | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Trà Lĩnh | vĩ độ=22.7533 | kinh độ=106.2961 | chỉ đường=Cách phường Thục Phán khoảng 30 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:30 | giá=30.000 VNĐ/người
| nội dung=Quần thể 36 hồ nước ngọt tự nhiên nằm trên núi cao. Nước hồ Thăng Hen trong xanh quanh năm, phản chiếu những vách núi đá vôi uốn lượn và cánh rừng nguyên sinh rậm rạp.
}}

* {{xem
| tên=Núi Mắt Thần | tên khác=Núi Thủng / Phja Piót
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thung lũng Ban Công, xã Trà Lĩnh | vĩ độ=22.7667 | kinh độ=106.3083 | chỉ đường=Nằm trong quần thể hồ Thăng Hen
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngọn núi đá vôi độc đáo với một hang thủng tròn đường kính hơn 50 m xuyên qua lòng núi. Xung quanh ngọn núi là thung lũng cỏ xanh mướt rộng lớn, điểm xuyết bởi những đàn trâu thong dong gặm cỏ.
}}
[[Tập_tin:Suối_Lê-nin,_Đông_Bắc_2012.JPG|nhỏ|Suối Lê-nin trong veo chảy qua ngọn núi Mác tại Pác Bó, xã Trường Hà]]

=== Di tích Lịch sử &amp; Văn hóa ===
* {{xem
| tên=Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Trường Hà | vĩ độ=22.9772 | kinh độ=106.0528 | chỉ đường=Cách phường Thục Phán khoảng 52 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=25.000 VNĐ/người (xe điện: 20.000 VNĐ)
| nội dung=Nơi Bác Hồ đặt chân về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam vào năm 1941 sau 30 năm bôn ba hải ngoại. Khu di tích bao gồm Hang Cốc Bố, Suối Lê-nin trong xanh như ngọc bích, Núi Mác và Bàn đá lịch sử nơi Bác làm việc.
}}

* {{xem
| tên=Chùa Phật Tích Trúc Lâm Bản Giốc | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Đàm Thủy | vĩ độ=22.8589 | kinh độ=106.7167 | chỉ đường=Tọa lạc trên núi Phia Mu
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi chùa Việt đầu tiên được xây dựng tại nơi biên cương phía Bắc của Tổ quốc. Từ sân chùa, du khách có thể phóng tầm mắt ngắm nhìn toàn cảnh Thác Bản Giốc và dòng sông Quây Sơn êm đềm.
}}

=== Làng nghề Truyền thống ===
* {{xem
| tên=Làng rèn Phúc Sen | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Quảng Uyên | vĩ độ=22.6889 | kinh độ=106.4167 | chỉ đường=Dọc Quốc lộ 3
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Làng nghề rèn thủ công truyền thống lâu đời của người Nùng An. Các sản phẩm dao, rựa, kéo tại đây được rèn hoàn toàn thủ công từ nhíp xe ô tô cũ, nổi tiếng bởi độ sắc bén và bền bỉ vượt trội.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chèo thuyền Kayak trên Sông Quây Sơn:''' Trải nghiệm chèo thuyền thong dong trên dòng sông xanh ngọc bích tại xã Đàm Thủy, ngắm nhìn những ruộng lúa chín vàng và lũy tre xanh yên bình dọc hai bên bờ.
* '''Chinh phục Đèo Khau Liêu &amp; Đèo Mã Phục:''' Những cung đường đèo quanh co uốn lượn hùng vĩ nối liền các xã thuộc xã Quảng Uyên, xã Trùng Khánh, điểm đến mơ ước của các phượt thủ.
* '''Trải nghiệm Homestay Nhà sàn Đá Khuổi Ky:''' Lưu trú tại các ngôi nhà sàn bằng đá tại xã Đàm Thủy, thưởng thức ẩm thực bản địa và nghe hát Then, đàn Tính do chính người dân bản địa biểu diễn.

== Mua sắm ==
Cao Bằng nổi tiếng với nhiều sản vật vùng cao chất lượng và nông sản đặc trưng.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Hạt dẻ Trùng Khánh:''' Hạt dẻ to tròn, vỏ dày bùi béo, ngậy thơm nức tiếng khi rang hoặc hấp tại xã Trùng Khánh và xã Đàm Thủy.
* '''Măng khô &amp; Trám đen Cao Bằng:''' Măng nứa, măng vầu tự nhiên cùng quả trám đen bùi béo dầm tương.
* '''Miến đao Phia Đén:''' Miến làm từ 100% củ đao rềnh nguyên chất tại xã Thành Công, sợi dai mướt không bị nát khi nấu lại.
* '''Dao rèn Phúc Sen:''' Món quà gia dụng bền bỉ mua trực tiếp từ các nghệ nhân làng rèn tại xã Quảng Uyên.
* '''Bánh khảo &amp; Lạp xưởng hun khói:''' Bánh khảo thơm phức hương nếp mới tại phường Thục Phán, lạp xưởng hun khói gác bếp đậm đà vị gừng núi và mắc mật.

=== Chợ truyền thống ===
* '''Chợ Bằng Giang (phường Thục Phán):''' Chợ trung tâm, nơi tập trung đầy đủ các loại đặc sản, thực phẩm tươi sống và quà lưu niệm.
* '''Chợ phiên Trùng Khánh (xã Trùng Khánh) / Chợ phiên Bảo Lạc (xã Bảo Lạc):''' Họp theo lịch âm (5 ngày một phiên), là nơi bà con dân tộc Tày, Nùng, H'Mông, Dao diện trang phục truyền thống xuống phố trao đổi hàng hóa.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Cao Bằng mang hương vị đậm đà của núi rừng miền Tây Bắc.

Các món ngon đặc sắc nhất định phải thử:
* '''Bánh cuốn Cao Bằng:''' Khác với bánh cuốn miền xuôi ăn cùng nước mắm chua ngọt, bánh cuốn Cao Bằng ăn kèm với bát nước dùng ninh xương ngọt thanh, thơm nồng hành hoa, giò lợn và trứng chần.
* '''Phở vịt quay:''' Sợi phở mềm ăn kèm thịt vịt quay da giòn rụm, tỏa hương thơm đặc trưng của lá mắc mật.
* '''Xôi trám đen:''' Xôi nếp nương đồ cùng thịt trám đen bùi béo, thơm phức hương ngậy tự nhiên.
* '''Bánh áp chao:''' Món ăn vặt mùa đông với vỏ bột nếp chiên giòn rụm, nhân thịt vịt ướp đậm đà bên trong.
* '''Lợn sữa quay &amp; Vịt quay mắc mật:''' Thịt được tẩm ướp lá mắc mật, quay trên than hồng cho da giòn rụm vàng óng.

=== Nhà hàng ===

== Đồ uống ==
* '''Rượu ngô Mẫu Sơn / Rượu men lá:''' Loại rượu cất từ ngô ủ men lá thuốc bắc truyền thống của người Tày, vị êm nồng không gây đau đầu.
* '''Chè dây Phia Oắc:''' Trà thảo mộc tự nhiên mọc trên đỉnh núi cao Phja Oắc (xã Thành Công), có vị ngọt hậu, hỗ trợ tiêu hóa rất tốt.
* '''Cà phê view sông Bằng:''' Các quán cà phê không gian đẹp dọc trục đường đôi ven sông Bằng Giang tại phường Thục Phán.

== Nghỉ ngơi ==

Khu vực phường Thục Phán và danh thắng Thác Bản Giốc (xã Đàm Thủy) có đầy đủ các lựa chọn nghỉ ngơi từ khách sạn sang trọng đến homestay nhà sàn độc đáo.

=== Khách sạn sang trọng &amp; Trung cao cấp ===
* {{ngủ
| tên=Mường Thanh Luxury Cao Bằng | trang web=https://luxurycaobang.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 42 Phố Kim Đồng, phường Thục Phán | vĩ độ=22.6658 | kinh độ=105.9745 | chỉ đường=Ngay trung tâm phố đi bộ
| điện thoại=+84 206 3888 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao cấp với đầy đủ tiện ích hồ bơi, nhà hàng, buffet sáng và dịch vụ chuyên nghiệp.
}}

* {{ngủ
| tên=Sài Gòn - Bản Giốc Resort | trang web=http://saigonbangiocresort.com | email=
| địa chỉ=xã Đàm Thủy | vĩ độ=22.8533 | kinh độ=106.7200 | chỉ đường=Đối diện khu vực Thác Bản Giốc
| điện thoại=+84 206 3829 222 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 1.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng tiêu chuẩn 4 sao nằm ngay sát Thác Bản Giốc, không gian xanh mát hướng nhìn ra dòng sông Quây Sơn và núi đồi.
}}

=== Homestay &amp; Nhà nghỉ bình dân ===
''Đang cập nhật''

== Giữ an toàn ==
=== An toàn giao thông ===
* Các tuyến đường đèo tại Cao Bằng như đèo Mã Phục (xã Quảng Uyên), đèo Khau Liêu nhiều khúc cua gấp và có thể có sương mù vào sáng sớm hoặc chiều tối. Du khách tự lái xe máy/ô tô cần chú ý làm chủ tốc độ và kiểm tra phanh xe cẩn thận.

=== Lưu ý vùng biên giới ===
* Thác Bản Giốc (xã Đàm Thủy) và một số điểm tham quan nằm sát biên giới Việt - Trung. Du khách cần mang theo đầy đủ giấy tờ tùy thân (CCCD/Hộ chiếu) và tuân thủ chỉ dẫn của lực lượng Bộ đội Biên phòng.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Thái Nguyên]]: Khám phá danh thắng Hồ Ba Bể tuyệt đẹp nằm trong Vườn quốc gia Ba Bể (cách phường Thục Phán khoảng 130 km).
* [[Lạng Sơn]]: Ghé thăm mảnh đất xứ Lạng với chợ cửa khẩu Tân Thanh, phố Kỳ Lừa và động Tam Thanh (cách 130 km theo Quốc lộ 4A).
* [[Hà Giang]]: Chinh phục Cao nguyên đá Đồng Văn và đèo Mã Pí Lèng qua tuyến đường nối xã Bảo Lâm - Mèo Vạc.

{{IsPartOf|Trung du và miền núi phía Bắc}}

{{usablecity}}

{{Wikipedia|Cao Bằng}}

{{GeoData| lat= 22.67| long= 106| radius= }}</text>
      <sha1>5ygqlcxdfbgfka15mks7h70kav635f9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gia Lai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>445</id>
    <revision>
      <id>122250</id>
      <parentid>122224</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T01:21:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122250</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28114" sha1="5exzh46gwtq5mkp1t4ueaff1kfrnmii" xml:space="preserve">{{pagebanner|Cu Lao Xanh (Green Island) in Quy Nhon city (30527170483).jpg|caption=Cu Lao Xanh (Green Island) in Quy Nhon city

}}

{{quickbarprovince
| image=Quy-Nhon-morning-city-view-1300px.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Quy Nhơn

| location=Gia Lai in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=21.576,4 km²
| population=3.150.000 người (ước tính)
| population density=146,0 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Gia Rai]], [[Tiếng Ba Na]], [[Tiếng Chăm]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tin Lành]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (67%), người Gia Rai (18%), người Ba Na (11%), người Chăm, người Hoa
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Nguyên]], [[Duyên hải Nam Trung Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Pleiku và phường Quy Nhơn
| years active=1471 - Phủ Hoài Nhơn thời vua Lê Thánh Tông / 1932 - Thành lập tỉnh Pleiku
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 135 đơn vị cơ sở gồm 25 phường và 110 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (269 / 256)
| website=[https://gialai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Gia Lai]
}}

'''Gia Lai''' là một tỉnh thuộc khu vực [[Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh tích hợp toàn vẹn không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Gia Lai và Bình Định. Tỉnh trải dài từ dải biên giới đất liền giáp tỉnh Ratanakiri ([[Campuchia]]) ở phía Tây, qua cao nguyên Pleiku và An Khê, vượt đèo An Khê xuống dải đồng bằng ven biển duyên hải và mở rộng ra biển Đông với hơn 134 km bờ biển. Gia Lai tiếp giáp với [[Quảng Ngãi]], [[Đắk Lắk]], [[Phú Yên]] và vương quốc Campuchia. Tỉnh vận hành theo mô hình chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 135 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 25 phường và 110 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Bảo Tàng Quang Trung.JPG|nhỏ|Bảo tàng Quang Trung tại xã Tây Sơn]]

Lịch sử vùng đất Gia Lai mới là sự hội tụ giữa nền văn minh duyên hải miền Trung và văn hóa đại ngàn Tây Nguyên. Đây từng là trung tâm chính trị của Vương quốc Chăm Pa cổ xưa với kinh đô Đồ Bàn (thành Hoàng Đế) và hệ thống tháp Chăm dày đặc tại phường An Nhơn, phường Bình Định. Vào thế kỷ 18, vùng đất Tây Sơn (nay thuộc xã Tây Sơn, phường An Khê) là nơi khởi phát phong trào nông dân Khởi nghĩa Tây Sơn lẫy lừng của ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ. Ở phía Tây, Gia Lai là địa bàn cư trú lâu đời của các tộc người Gia Rai và Ba Na, cái nôi lưu giữ [[Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên]] và sử thi Dam San.

Về địa hình, tỉnh có sự phân hóa độ cao rõ rệt từ Tây sang Đông:
* '''Vùng cao nguyên Tây Nguyên (phía Tây):''' Độ cao trung bình từ 700 - 800 m, địa hình đồi núi bazan lượn sóng màu mỡ thuộc cao nguyên Pleiku, cao nguyên Kon Hà Nừng và thung lũng Ayun Pa. Nơi đây có miệng núi lửa cổ [[Biển Hồ]] (xã Biển Hồ), núi lửa [[Chư Đăng Ya]], công trình đại thủy điện [[Thủy điện Ialy|Ialy]] (xã Ia Ly) và Vườn quốc gia [[Kon Ka Kinh]]. Vùng này là trung tâm thâm canh cây công nghiệp dài ngày (cà phê, cao su, chè, hồ tiêu).
* '''Vùng duyên hải ven biển (phía Đông):''' Dải đồng bằng châu thổ sông Côn, sông Lại Giang màu mỡ chạy dọc bờ biển Đông với bán đảo Phương Mai, đầm Thị Nại (phường Quy Nhơn Đông), cùng các thắng cảnh vịnh biển nổi tiếng như Kỳ Co, Eo Gió, Hòn Khô (phường Quy Nhơn Đông).

=== Khí hậu ===
Tỉnh có hai tiểu vùng khí hậu riêng biệt bị phân cách bởi dãy Trường Sơn Nam:

* '''Tiểu vùng Cao nguyên phía Tây:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa cao nguyên, chia làm hai mùa rõ rệt. Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10, tập trung lượng mưa lớn; mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau với thời tiết hanh khô, se lạnh về đêm, nhiều nắng gió.
* '''Tiểu vùng Duyên hải phía Đông:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa duyên hải. Mùa khô kéo dài từ tháng 1 đến tháng 8 chan hòa ánh nắng, thích hợp cho du lịch tắm biển; mùa mưa lũ từ tháng 9 đến tháng 12 với lượng mưa tập trung và thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão nhiệt đới từ biển Đông.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Gia Lai (Trạm Pleiku)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 27 (81) || 29 (84) || 31 (88) || 32 (90) || 30 (86) || 28 (82) || 27 (81) || 27 (81) || 28 (82) || 27 (81) || 26 (79) || 26 (79) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 14 (57) || 16 (61) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 22 (72) || 21 (70) || 21 (70) || 21 (70) || 20 (68) || 18 (64) || 15 (59) || '''19 (66)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 5 (0.2) || 7 (0.3) || 25 (1.0) || 90 (3.5) || 240 (9.4) || 320 (12.6) || 380 (15.0) || 450 (17.7) || 360 (14.2) || 180 (7.1) || 60 (2.4) || 15 (0.6) || '''2.132 (83.9)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:PhuCat terminal1 fromBack.jpg|nhỏ|Cảng hàng không Phù Cát tại xã Phù Cát]]

Gia Lai kết nối giao thông đồng bộ giữa hệ thống cảng hàng không, đường sắt Bắc - Nam, đường cao tốc và cảng biển quốc tế.

=== Bằng máy bay ===
Tỉnh sở hữu hai cảng hàng không nội địa quy mô lớn phục vụ hành khách:
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Pleiku | tên khác=Pleiku Airport | ký hiệu=PXU
| địa chỉ=phường Thống Nhất | chỉ đường=Cách trung tâm phường Pleiku 5 km về phía Đông Bắc
| điện thoại=+84 269 3823 057 | trang web=
| nội dung=Đón các chuyến bay thẳng hàng ngày từ [[Hà Nội]], [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Hải Phòng]], [[Đà Nẵng]] do Vietnam Airlines và Vietjet Air khai thác.
}}
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Phù Cát | tên khác=Phu Cat Airport | ký hiệu=UIH
| địa chỉ=xã Phù Cát | chỉ đường=Cách trung tâm phường Quy Nhơn 30 km về phía Tây Bắc
| điện thoại=+84 256 3537 500 | trang web=
| nội dung=Kết nối các chuyến bay khứ hồi thường nhật với [[Hà Nội]] và [[Thành phố Hồ Chí Minh]].
}}

=== Bằng đường sắt ===
Trục đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy suốt chiều dài duyên hải phía Đông tỉnh:
* '''Ga Diêu Trì''' (xã Tuy Phước): Ga đầu mối kỹ thuật và trung chuyển hành khách lớn bậc nhất miền Trung, đón trả khách cho tất cả các chuyến tàu khách Thống Nhất (SE1 đến SE8).
* '''Ga Quy Nhơn''' (phường Quy Nhơn): Ga nhánh trung tâm đón các đoàn tàu du lịch chuyên tuyến Sài Gòn - Quy Nhơn (SQN1/SQN2).
* '''Ga Bồng Sơn''' (phường Bồng Sơn): Phục vụ hành khách khu vực phía Bắc tỉnh.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Trục Quốc lộ 19:''' Trục hành lang kinh tế Đông - Tây huyết mạch nối cảng biển Quy Nhơn qua phường An Nhơn, xã Tây Sơn, vượt đèo An Khê và đèo Mang Yang lên phường An Khê, phường Pleiku và kết thúc tại Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh (xã Đức Cơ).
* '''Đường Hồ Chí Minh (Quốc lộ 14):''' Trục Bắc - Nam xuyên Tây Nguyên chạy qua các xã Chư Păh, phường Pleiku, xã Chư Sê, xã Chư Pưh.
* '''Quốc lộ 1A &amp; Tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông:''' Chạy song song dọc dải ven biển qua phường Hoài Nhơn, xã Phù Mỹ, xã Phù Cát, xã Tuy Phước và phường Quy Nhơn.
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Xuất bến liên tục từ Bến xe Miền Đông (TP.HCM), Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) và Bến xe Trung tâm Đà Nẵng về Bến xe Đức Long Pleiku (phường Hội Phú) và Bến xe Quy Nhơn (phường Quy Nhơn Nam).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cầu Thị Nại, Quy Nhơn.JPG|nhỏ|Cầu Thị Nại vượt biển nối phường Quy Nhơn với bán đảo Phương Mai]]

* '''Xe buýt liên huyện &amp; Liên vùng:'''
  * Tuyến phường Pleiku - phường An Khê.
  * Tuyến phường Pleiku - xã Ia Ly (Chư Păh).
  * Tuyến phường Quy Nhơn - Sân bay Phù Cát (xã Phù Cát).
  * Tuyến phường Quy Nhơn - xã Tây Sơn.
* '''Thuê xe máy:''' Phương tiện thuận tiện để vi vu cung đường ven biển Nhơn Lý - Cát Tiến hoặc chạy xuyên rừng thông hồ T'Nưng, đồi chè Bàu Cạn. Điểm cho thuê xe tập trung tại phường Pleiku, phường Quy Nhơn, phường An Nhơn với giá 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:'''
  * Taxi Mai Linh Gia Lai: ☎ +84 269 3838 383
  * Taxi Mai Linh Bình Định: ☎ +84 256 3838 383
  * Taxi Sun: ☎ +84 256 3686 868
  * Xanh SM / Grab: Hoạt động phủ khắp khu vực phường Pleiku và phường Quy Nhơn.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Ky-Co-Beach,-Quy-Nhon,-Vietnam-1300px.jpg|nhỏ|Bãi biển Kỳ Co với làn nước trong xanh tại phường Quy Nhơn Đông]]

=== Thắng cảnh Biển đảo &amp; Vịnh biển ===
* {{xem
| tên=Kỳ Co &amp; Eo Gió | tên khác=Ky Co - Eo Gio
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Quy Nhơn Đông | vĩ độ=13.8825 | kinh độ=109.2811 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Quy Nhơn khoảng 20 km về phía Đông Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Eo Gió: 25.000 VNĐ; Vé cano Kỳ Co tùy gói tour
| nội dung=Quần thể thắng cảnh biển nổi tiếng trên bán đảo Phương Mai. Eo Gió là eo biển hình cánh cung được bao bọc bởi những rặng núi đá dựng đứng uốn lượn sát mép sóng; kề bên là bãi biển Kỳ Co bãi cát trắng phau, nước biển hai màu trong vắt nhìn tận đáy, thích hợp tắm biển và lặn ngắm san hô.
}}

* {{xem
| tên=Bãi biển Quy Nhơn &amp; Ghềnh Ráng Tiên Sa | tên khác=Ghenh Rang Tien Sa
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Quy Nhơn Nam | vĩ độ=13.7489 | kinh độ=109.2150 | chỉ đường=Sát trung tâm đô thị
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 19:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu thắng cảnh ven biển gồm Bãi Trứng (Bãi tắm Hoàng Hậu) với hàng vạn hòn đá cuội tròn nhẵn như trứng chim khổng lồ nằm chồng lên nhau bên bờ sóng, bãi Tiên Sa cát vàng và khu đồi thi nhân nơi đặt phần mộ của nhà thơ Hàn Mặc Tử.
}}

* {{xem
| tên=Thắng cảnh Hòn Khô | tên khác=Hon Kho Island
| trang web= | email=
| địa chỉ=Làng chài Nhơn Hải, phường Quy Nhơn Đông | vĩ độ=13.7667 | kinh độ=109.2950 | chỉ đường=Đi thuyền hoặc cano từ bến cá
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Giá cano qua đảo khoảng 100.000 VNĐ/khứ hồi
| nội dung=Đảo đá nguyên sơ bao quanh bởi thềm rạn san hô tự nhiên nông. Khi thủy triều rút xuống lộ ra con đường cát nổi tự nhiên nối liền vách đá và bến thuyền độc đáo.
}}

[[Tập tin:Chiều cao nguyên - Late afternoon in the Central High Plateaux - panoramio.jpg|nhỏ|Biển Hồ T'Nưng tại xã Biển Hồ]]

=== Thắng cảnh Cao nguyên, Núi lửa &amp; Hồ nước ===
* {{xem
| tên=Thắng cảnh Quốc gia Biển Hồ (Hồ T'Nưng) | tên khác=T'Nung Lake
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Biển Hồ | vĩ độ=14.0500 | kinh độ=108.0000 | chỉ đường=Cách phường Pleiku khoảng 7 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=10.000 VNĐ/người
| nội dung=Hồ nước ngọt tự nhiên hình thành trên miệng ba ngọn núi lửa cổ đã tắt hàng triệu năm, diện tích mặt nước gần 300 ha, được mệnh danh là &quot;mắt ngọc Pleiku&quot;. Lối vào hồ đi qua rừng thông ba lá cổ thụ, bờ hồ có đài ngắm cảnh nhìn ra làn nước phẳng lặng xanh ngắt quanh năm.
}}

* {{xem
| tên=Núi lửa Chư Đăng Ya | tên khác=Chu Dang Ya Volcano
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Biển Hồ | vĩ độ=14.1167 | kinh độ=108.0333 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Pleiku khoảng 25 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngọn núi lửa hình lòng chảo cổ xưa với lớp đất đỏ bazan màu mỡ. Vào tháng 11 hàng năm, hoa dã quỳ dại nở vàng rực trên khắp sườn núi và lòng chảo, thu hút đông đảo du khách tham gia lễ hội hoa dã quỳ.
}}

* {{xem
| tên=Công trình Thủy điện Ialy | tên khác=Ialy Hydropower Dam
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Ia Ly | vĩ độ=14.2167 | kinh độ=107.8167 | chỉ đường=Nằm trên dòng sông Sêrêpôk - sông Sê San
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 16:30 | giá=50.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà máy thủy điện ngầm lớn thứ hai Việt Nam với công suất 720 MW. Du khách tham quan hầm ngầm phát điện dẫn sâu vào lòng núi đá, đập xả tràn khổng lồ và cảnh quan lòng hồ sông Sê San mênh mông.
}}

* {{xem
| tên=Đồi chè Bàu Cạn &amp; Hàng thông trăm tuổi | tên khác=Bau Can Tea Plantation
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bàu Cạn | vĩ độ=13.8333 | kinh độ=107.9500 | chỉ đường=Dọc Quốc lộ 19
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng đồn điền chè đầu tiên tại Tây Nguyên do người Pháp thiết lập từ năm 1923. Lối vào là hàng thông kim cổ thụ hơn 100 năm tuổi rợp bóng mát, bên cạnh là những đồi chè xanh uốn lượn ngút ngàn.
}}

=== Quần thể Di tích Lịch sử &amp; Tháp Chăm Cổ kính ===
* {{xem
| tên=Bảo tàng Quang Trung | tên khác=Quang Trung Museum
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tây Sơn | vĩ độ=13.9167 | kinh độ=108.9000 | chỉ đường=Cách phường Quy Nhơn khoảng 45 km về phía Tây Bắc
| điện thoại=+84 256 3880 120 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=30.000 VNĐ/người (chưa gồm xem biểu diễn võ)
| nội dung=Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tưởng niệm phong trào khởi nghĩa Tây Sơn và ba vị anh hùng dân tộc. Quần thể gồm đền thờ Tây Sơn Tam Kiệt, bảo tàng trưng bày vũ khí, sa bàn trận đánh Ngọc Hồi - Đống Đa, cây me cổ thụ hơn 300 năm tuổi, giếng nước xưa của gia đình họ Hồ và nhà biểu diễn nhạc võ trống trận Tây Sơn danh tiếng.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Tháp Đôi &amp; Tháp Bánh Ít | tên khác=Champa Towers
| trang web= | email=
| địa chỉ=Tháp Đôi (phường Quy Nhơn), Tháp Bánh Ít (xã Tuy Phước) | vĩ độ=13.7850 | kinh độ=109.2080 | chỉ đường=Dọc trục Quốc lộ 1A và nội đô
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/điểm
| nội dung=Những công trình kiến trúc đền tháp gạch nung Chăm Pa xây dựng từ thế kỷ 11 đến 12. Tháp Bánh Ít ngự trên đồi cao với cụm 4 tháp chạm trổ hoa văn hình người, thú tinh xảo; Tháp Đôi gồm 2 ngọn tháp đứng song song giữa công viên cây xanh nội đô.
}}

* {{xem
| tên=Quảng trường Đại Đoàn Kết &amp; Tượng đài Bác Hồ | tên khác=Dai Doan Ket Square
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Trần Hưng Đạo, phường Pleiku | vĩ độ=13.9850 | kinh độ=108.0050 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Trái tim đô thị Pleiku rộng 12 ha với tượng đài Bác Hồ với các dân tộc Tây Nguyên bằng đồng cao gần 11 m, phù điêu đá chạm khắc phong tục cồng chiêng, tháp cồng chiêng và hàng rào đá tự nhiên mô phỏng cổng làng buôn cổ.
}}

== Hoạt động ==
* '''Lặn ngắm rạn san hô tự nhiên tại Bãi Dứa (Kỳ Co):''' Đeo kính lặn bơi trên mặt nước trong xanh quan sát những thảm san hô cành, hải quỳ nhiều màu sắc và các đàn cá biển nhiệt đới tại phường Quy Nhơn Đông.
* '''Thưởng thức Nhạc võ Tây Sơn:''' Xem các võ sĩ và nghệ nhân trình diễn các bài quyền cổ truyền Bình Định, đường kiếm, đao và bài biểu diễn 12 hồi trống trận rền vang tại xã Tây Sơn.
* '''Ngắm hoàng hôn trên Cầu vượt biển Thị Nại:''' Tản bộ hoặc chạy xe máy qua cây cầu vượt biển dài gần 2,5 km lúc chiều tà, ngắm toàn cảnh đầm Thị Nại mênh mông phẳng lặng.
* '''Trải nghiệm giao lưu cồng chiêng tại làng Ốp (Pleiku):''' Hòa mình vào vòng xoang cùng các thiếu nữ Gia Rai, lắng nghe âm vang giàn cồng chiêng đồng và nhấp ngụm rượu cần nồng ấm quanh đống lửa bập bùng tại phường Pleiku.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Gia Lai mới là sự kết tinh giữa kho tàng sản vật khô duyên hải và các loại nông sản sạch trồng trên đất đỏ bazan.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Rượu Bàu Đá:''' Danh tửu truyền thống nấu từ gạo nếp và nguồn nước ngầm giếng cổ vùng đất xã An Nhơn Tây, nồng độ cồn từ 50 - 54 độ, rót ra sủi bọt tăm trắng mịn.
* '''Bánh ít lá gai Bình Định:''' Bánh gói lá chuối hình chóp nón; vỏ bánh làm từ bột nếp giã nhuyễn với lá gai sẫm màu, nhân dừa nạo xào đường cát hoặc đậu xanh béo bùi tại phường An Nhơn và phường Bồng Sơn.
* '''Nem Chợ Huyện &amp; Chả ram tôm đất:''' Nem chua cuốn lá ổi lên men chua ngọt giòn sần sật tại xã Tuy Phước; chả ram cuộn tôm đất bọc bánh tráng chiên giòn rụm rán ăn liền.
* '''Cà phê Pleiku &amp; Hạt tiêu Chư Sê:''' Hạt cà phê Robusta rang mộc thơm nồng đậm vị cùng tiêu đen sọ hạt mẩy cay nồng chỉ dẫn địa lý tại xã Chư Sê.
* '''Mực một nắng &amp; Khô cá thiều Quy Nhơn:''' Mực ống câu đêm xẻ phơi qua một nắng giòn ngọt, cá khô tẩm gia vị đóng gói hút chân không tại phường Quy Nhơn.
* '''Bò một nắng muối kiến vàng Krông Pa:''' Thịt bắp bò tươi thái bản dày tẩm ớt rừng sấy khô một dợt nắng, nướng than chấm muối giã tổ kiến vàng tại xã Phú Túc và phường Ayun Pa.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Đầm Quy Nhơn (phường Quy Nhơn):''' Chợ hải sản và đồ khô trung tâm lớn nhất vùng duyên hải tỉnh.
* '''Chợ Đêm Pleiku (phường Pleiku):''' Khu chợ đêm tấp nập sau 18:00, nơi bày bán đủ các loại nông sản Tây Nguyên, thổ cẩm và ẩm thực đường phố.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương ghi dấu ấn với các món bánh dân dã ven biển giòn rụm và các món ăn đậm vị cay nồng đặc thù của người cao nguyên.

Các món ăn phổ biến:
* '''Bún chả cá Quy Nhơn:''' Chả cá làm từ cá thu, cá mối quết thủ công dai mềm rán vàng; nước dùng nấu từ đầu và xương cá ngừ ngọt thanh, thơm dịu hương cà chua và dứa chín, ăn cùng rau sống thái mỏng.
* '''Bánh xèo tôm nhảy:''' Vỏ bánh xèo đúc giòn rụm trên chảo gang nhỏ rực lửa, trên mặt xếp tôm đất còn tươi sống nhảy tanh tách chín đỏ au, cuộn bánh tráng rau mầm chấm nước mắm tỏi ớt chua cay.
* '''Phở hai tô Pleiku (Phở khô Gia Lai):''' Món ăn được phục vụ thành hai tô riêng biệt: một tô đựng bánh phở sợi tròn trụng dai trộn hành phi, tóp mỡ, thịt băm xào và tương đen Gia Rai bí truyền; tô còn lại là nước dùng xương bò hầm trong vắt kèm thịt bắp, gầu hoặc bò viên ngọt lịm.
* '''Bún mắm cua (Bún cua thối):''' Cua đồng tươi giã nhuyễn ủ lên men tự nhiên tạo mùi thơm nồng đặc trưng, nấu sôi chan bún ăn kèm măng chua le le, thịt ba chỉ, da heo chiên giòn và ớt hiểm nguyên trái.
* '''Gà nướng cơm lam Plơi:''' Gà ri thả rẫy tẩm ớt xiêm rừng kẹp thanh tre nướng trên than củi hồng giòn rụm da, ăn kèm ống nứa cơm nếp dẻo thơm.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Phở khô Ngọc Sơn | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 15 Nguyễn Thái Học, phường Hội Phú | vĩ độ=13.9780 | kinh độ=108.0020 | chỉ đường=Gần khu trung tâm
| điện thoại=+84 269 3822 110 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 21:00 | giá=40.000 - 65.000 VNĐ/suất
| nội dung=Quán phở khô truyền thống nổi tiếng bậc nhất Pleiku với sợi phở dẻo mềm, nước lèo bò đậm đà và tương nâu làm từ đậu nành lên men gia truyền.
}}

* {{xem
| tên=Quán Bánh xèo tôm nhảy Gia Vỹ | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 14 Diên Hồng, phường Quy Nhơn | vĩ độ=13.7710 | kinh độ=109.2280 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại=+84 903 555 666 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 22:00 | giá=30.000 - 50.000 VNĐ/cái
| nội dung=Chuyên phục vụ món bánh xèo tôm nhảy và bánh xèo bò tươi nóng hổi đúc giòn rụm ăn cùng bánh tráng cuốn, rau mầm và nước mắm ớt thơm cay.
}}

== Đồ uống ==
* '''Cà phê phin Tây Nguyên:''' Tận hưởng ly cà phê Robusta sánh đậm thơm nồng tại các quán cà phê sân vườn ven đồi phường Pleiku.
* '''Nước dừa Tam Quan:''' Uống nước dừa xiêm ngọt mát tự nhiên dọc bờ biển dừa bạt ngàn tại phường Tam Quan.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:FLC Quy Nhơn.jpg|nhỏ|Khu nghỉ dưỡng quần thể FLC Quy Nhơn ven biển tại phường Quy Nhơn Đông]]

Hệ thống khách sạn và khu nghỉ dưỡng phân bố thành hai trung tâm lớn: chuỗi resort biển cao cấp tại phường Quy Nhơn Đông, phường Quy Nhơn Nam và hệ thống khách sạn trung tâm cao tầng tại phường Pleiku.

=== Resort biển &amp; Khách sạn cao cấp ===
* {{ngủ
| tên=FLC Luxury Resort Quy Nhơn | trang web=https://flcquynhon.com.vn | email=
| địa chỉ=Khu Đô thị Du lịch Sinh thái Nhơn Hội, phường Quy Nhơn Đông | vĩ độ=13.8650 | kinh độ=109.2550 | chỉ đường=Gần thắng cảnh Eo Gió
| điện thoại=+84 256 6273 333 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.800.000 - 5.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Quần thể nghỉ dưỡng 5 sao quy mô lớn với sân golf tiêu chuẩn quốc tế 36 hố, bãi biển riêng biệt lập, công viên động vật bán hoang dã safari và hệ thống biệt thự có hồ bơi riêng.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Grand Gia Lai | trang web=https://grandgialai.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=537 Hùng Vương, phường Hội Phú | vĩ độ=13.9680 | kinh độ=108.0050 | chỉ đường=Gần bến xe liên tỉnh
| điện thoại=+84 269 3737 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao với 176 phòng ngủ hiện đại tiện nghi, hồ bơi ngoài trời trên cao, phòng tập thể dục, nhà hàng hội nghị và quầy bar.
}}

* {{ngủ
| tên=Anya Premier Hotel Quy Nhơn | trang web=https://anyahotel.com | email=
| địa chỉ=Số 44 An Dương Vương, phường Quy Nhơn Nam | vĩ độ=13.7550 | kinh độ=109.2150 | chỉ đường=Mặt tiền biển Quy Nhơn
| điện thoại=+84 256 6535 999 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.200.000 - 3.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao mặt biển với hồ bơi vô cực nhìn thẳng ra bờ biển vầng trăng khuyết, phòng ốc hiện đại, dịch vụ spa trị liệu cao cấp.
}}

=== Khách sạn tầm trung ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Pleiku Hotel | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 03 Nguyễn Du, phường Tây Sơn (nay thuộc phường Pleiku) | vĩ độ=13.9820 | kinh độ=108.0010 | chỉ đường=Gần Quảng trường Đại Đoàn Kết
| điện thoại=+84 269 3824 404 | điện thoại miễn cước=
| giá=450.000 - 850.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn đạt tiêu chuẩn 3 sao nằm ngay trung tâm mua sắm và ăn uống, phòng trang bị đầy đủ máy lạnh, nước nóng và wifi.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn lái xe đường đèo dốc &amp; Gió bão ===
* Tuyến đèo An Khê và đèo Mang Yang trên trục Quốc lộ 19 có độ dốc cao và nhiều xe tải trọng tải lớn lưu thông; người điều khiển phương tiện cần giữ tốc độ vừa phải, về số thấp khi xuống dốc và tránh vượt ẩu tại các đoạn cua khuất tầm nhìn.
* Mùa mưa bão ven biển (tháng 10 đến tháng 12) có sóng lớn và triều cường; tuân thủ nghiêm ngặt cảnh báo của đội cứu hộ tại các bãi tắm Kỳ Co, Quy Nhơn và không tắm biển khi cắm cờ báo nguy hiểm.

=== An toàn cắm trại &amp; Sông thác cao nguyên ===
* Mùa mưa cao nguyên (tháng 6 đến tháng 9) dễ phát sinh lũ ngập trên các nhánh sông suối quanh thác nước Ialy hay đập thủy điện; tuyệt đối không cắm trại tại các bãi bồi thấp trũng gần mép nước sông Sê San.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Quảng Ngãi]]: Di chuyển theo Quốc lộ 1A về phía Bắc qua đèo Cù Mông hoặc đèo Bình Đê để đến với Sa Huỳnh, Cảng Sa Kỳ và đảo [[Đặc khu Lý Sơn|Lý Sơn]].
* [[Đắk Lắk]]: Đi theo Quốc lộ 14 xuôi về phía Nam để đến với thủ phủ cà phê [[Buôn Ma Thuột]], hồ Lắk và cụm thác Dray Nur hùng vĩ.
* [[Phú Thọ]]: Kết nối bằng đường hàng không từ sân bay Pleiku hoặc Phù Cát ra phía Bắc về thăm đất Tổ Hùng Vương.
* [[Campuchia]]: Làm thủ tục xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh]] (xã Đức Cơ) theo tuyến Quốc lộ 19 để sang tỉnh Ratanakiri và vương quốc Campuchia.

{{geo|13.9833|108.0000}}
{{IsPartOf|Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Gia Lai}}</text>
      <sha1>5exzh46gwtq5mkp1t4ueaff1kfrnmii</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hà Tĩnh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>523</id>
    <revision>
      <id>122249</id>
      <parentid>122244</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T01:15:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122249</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26803" sha1="2j4m99tzcsaudy7kxqlv5g6m6aqjbqm" xml:space="preserve">{{pagebanner|Hà_Tĩnh_Province_scenery.jpg|caption=Núi Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh}}

{{quickbarprovince
| image=Thiencambeach.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Bãi biển Thiên Cầm trong buổi sớm
| location=Ha Tinh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=5.994,4 km²
| population=1.320.000 người (ước tính)
| population density=220,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Chứt]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (99%), người Chứt, người Thái, người Mường
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Bắc Trung Bộ]], [[Miền Trung (Việt Nam)|Miền Trung]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Thành Sen
| years active=1831 - Thành lập tỉnh Hà Tĩnh thời vua Minh Mạng
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 69 đơn vị cơ sở gồm 09 phường và 60 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (239)
| website=[https://hatinh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Hà Tĩnh]
}}

'''Hà Tĩnh''' là một tỉnh ven biển thuộc vùng [[Bắc Trung Bộ]], [[Việt Nam]]. Tỉnh trải dài từ sườn Đông của dãy [[Dãy Trường Sơn|Trường Sơn]] Bắc, giáp hai tỉnh Borikhamxay và Khammouane của [[Lào]] với đường biên giới đất liền dài 164 km ở phía Tây, đến bờ biển Đông ở phía Đông với 137 km bờ biển. Địa giới tỉnh tiếp giáp với [[Nghệ An]] ở phía Bắc và [[Quảng Trị]] ở phía Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 69 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 09 phường và 60 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Tượng_đài.jpg|nhỏ|Khu di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc tại xã Đồng Lộc]]

Vùng đất Hà Tĩnh có bề dày lịch sử và truyền thống hiếu học lâu đời, từng thuộc xứ [[Xứ Nghệ|Nghệ Tĩnh]] xưa. Danh xưng Hà Tĩnh chính thức được định hình vào năm 1831 dưới triều vua [[Minh Mạng]]. Đây là quê hương của Danh nhân văn hóa thế giới - Đại thi hào Nguyễn Du với tác phẩm bất hủ ''Truyện Kiều'' (xã Tiên Điền), đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác (xã Sơn Trung cũ, nay thuộc xã Hương Sơn), Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Trần Phú (xã Đức Thọ) và Tổng Bí thư Hà Huy Tập (xã Cẩm Hưng). Trong chiến tranh chống Mỹ, địa bàn tỉnh là huyết mạch vận tải chi viện chiến trường miền Nam, nơi ghi dấu sự hy sinh anh dũng của 10 nữ thanh niên xung phong tại [[Ngã ba Đồng Lộc]] (xã Đồng Lộc).

Địa hình tỉnh nghiêng từ Tây sang Đông, chuyển tiếp từ núi cao hiểm trở, đồi trung du, đồng bằng phù sa hẹp đến cồn cát ven biển:
* '''Vùng đồi núi phía Tây:''' Chiếm 80% diện tích tự nhiên, nơi có dãy núi Giăng Màn hiểm trở, Vườn quốc gia [[Vũ Quang]] (xã Vũ Quang) bảo tồn tính đa dạng sinh học cao của dãy Trường Sơn Bắc và hồ thủy lợi [[Hồ Kẻ Gỗ|Kẻ Gỗ]] rộng lớn (xã Cẩm Mỹ cũ, nay thuộc xã Cẩm Duệ).
* '''Vùng đồng bằng &amp; Duyên hải ven biển phía Đông:''' Dải đồng bằng ven biển phù sa bồi đắp bởi sông La, sông Lam, sông Nghèn và sông Rác. Bờ biển sở hữu nhiều bãi tắm cát thoải nước trong như bãi biển Thiên Cầm (xã Thiên Cầm), Xuân Thành (xã Tiên Điền), Thạch Hải (xã Thạch Khê) cùng cụm cảng nước sâu quốc tế Sơn Dương - Vũng Áng (phường Vũng Áng, phường Hoành Sơn).

=== Khí hậu ===
Hà Tĩnh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa Bắc Trung Bộ, chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của gió mùa Tây Nam khô nóng vào mùa hè và gió mùa Đông Bắc lạnh vào mùa đông.

* '''Mùa khô nóng''' (tháng 4 đến tháng 8): Gió phơn Tây Nam (gió Lào) vượt dãy Trường Sơn thổi xuống gây thời tiết khô ran, nhiệt độ trung bình từ 35 - 38&amp;nbsp;°C, có thời điểm vọt lên trên 40&amp;nbsp;°C, lượng bốc hơi nước cao.
* '''Mùa mưa bão''' (tháng 9 đến tháng 11): Chiếm trên 70% tổng lượng mưa cả năm. Đây là thời kỳ thường xuyên chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão và áp thấp nhiệt đới từ biển Đông đổ bộ, gây mưa lớn ngập úng các vùng trũng sông La và sông Ngàn Sâu.
* '''Mùa đông''' (tháng 12 đến tháng 3 năm sau): Gió mùa Đông Bắc mang theo thời tiết rét mướt, hanh khô trong tháng 12 - tháng 1, sau đó chuyển sang mưa phùn ẩm ướt vào tháng 2 và tháng 3.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Hà Tĩnh (Trạm Hà Tĩnh)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 21 (70) || 22 (72) || 25 (77) || 29 (84) || 33 (91) || 35 (95) || 35 (95) || 34 (93) || 31 (88) || 28 (82) || 25 (77) || 22 (72) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 16 (61) || 17 (63) || 19 (66) || 22 (72) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 24 (75) || 22 (72) || 20 (68) || 17 (63) || '''21 (70)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 65 (2.6) || 50 (2.0) || 45 (1.8) || 60 (2.4) || 140 (5.5) || 110 (4.3) || 105 (4.1) || 250 (9.8) || 620 (24.4) || 780 (30.7) || 240 (9.4) || 85 (3.3) || '''2.550 (100.4)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:National_route_8A_Vietnam.jpg|nhỏ|Quốc lộ 8A, đoạn trên dãy Trường Sơn]]

Hà Tĩnh là mắt xích giao thông trọng yếu của dải đất miền Trung, nằm trên tuyến Hành lang Kinh tế Đông - Tây kết nối Việt Nam với Lào và Thái Lan qua Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Bắc - Nam phía Đông:''' Đoạn cao tốc Diễn Châu - Bãi Vọt và Bãi Vọt - Hàm Nghi - Vũng Áng thông suốt toàn tuyến, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô từ Hà Nội về phường Thành Sen chỉ còn khoảng 4 giờ lái xe.
* '''Trục Quốc lộ 1A &amp; Đường ven biển Quốc gia:'''
  * Tuyến Quốc lộ 1A chạy từ [[Cầu Bến Thủy]] qua xã Nghi Xuân, phường Bắc Hồng Lĩnh, xã Can Lộc, phường Thành Sen, xã Cẩm Xuyên, xã Kỳ Anh đến phường Hoành Sơn (qua hầm Đèo Ngang sang Quảng Bình).
  * Tuyến đường bộ ven biển Xuân Hội - Thạch Khê - Vũng Áng chạy dọc dải bãi tắm cát trắng.
* '''Trục Quốc lộ 8A:''' Kết nối từ ngã ba Bãi Vọt (phường Bắc Hồng Lĩnh) qua xã Đức Thọ, xã Hương Sơn lên Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo (xã Sơn Kim 1).
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Các hãng xe giường nằm (Văn Minh, Dũng Minh, Phú Quý) xuất bến dày đặc từ Bến xe Nước Ngầm, Bến xe Yên Nghĩa (Hà Nội) và Bến xe Miền Đông (TP.HCM). Điểm trả khách chính tại Bến xe Hà Tĩnh (phường Trần Phú) và Bến xe Hồng Lĩnh (phường Bắc Hồng Lĩnh).

=== Bằng đường sắt ===
Tuyến đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy dọc theo các xã miền núi phía Tây tỉnh:
* '''Ga Yên Trung''' (xã Đức Thọ): Điểm đón trả khách cho các đoàn tàu Thống Nhất khu vực phía Bắc tỉnh.
* '''Ga Hương Phố''' (xã Hương Phố): Ga trung tâm tiếp nhận hành khách của vùng cao ngàn Hương Khê, Vũ Quang.

=== Bằng đường hàng không ===
Tỉnh không có sân bay thương mại riêng nhưng nằm giữa hai cảng hàng không lân cận:
* '''Cảng hàng không Quốc tế Vinh (Nghệ An):''' Cách trung tâm phường Thành Sen khoảng 50 km về phía Bắc theo Quốc lộ 1A (khoảng 50 phút đi xe ô tô).
* '''Cảng hàng không Đồng Hới (Quảng Bình):''' Cách phường Hoành Sơn khoảng 75 km về phía Nam.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cang_Vung_Ang.jpg|nhỏ|Cảng Vũng Áng]]

* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Mạng lưới xe buýt vận chuyển hành khách thường nhật:
  * Tuyến số 01: phường Thành Sen - Cầu Bến Thủy (kết nối TP. Vinh).
  * Tuyến số 03: phường Thành Sen - phường Sông Trí - phường Hoành Sơn.
  * Tuyến số 04: phường Thành Sen - xã Cẩm Xuyên - xã Thiên Cầm.
  * Tuyến số 09: phường Thành Sen - xã Hương Khê.
* '''Thuê xe máy:''' Phổ biến tại các khách sạn quanh khu vực đường Trần Phú, Phan Đình Phùng (phường Thành Sen) và khu nghỉ mát xã Thiên Cầm, xã Tiên Điền với giá từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi:'''
  * Taxi Mai Linh Hà Tĩnh: ☎ +84 239 3898 989
  * Taxi Lam Hồng: ☎ +84 239 3777 888
  * Taxi Hà Tĩnh: ☎ +84 239 3888 888
  * Xanh SM: Đặt xe thuần điện qua ứng dụng tại phường Thành Sen và phường Bắc Hồng Lĩnh.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Ngan_Pho_River.JPG|nhỏ|Sông Ngàn Phố tại Hà Tĩnh]]

=== Quần thể Di tích Lịch sử &amp; Công trình Văn hóa ===
* {{xem
| tên=Khu Lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du | tên khác=Nguyen Du Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6550 | kinh độ=105.7580 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Thành Sen 45 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 239 3825 214 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Quần thể di tích quốc gia đặc biệt tưởng niệm Danh nhân văn hóa thế giới - Đại thi hào Nguyễn Du (1765 - 1820). Khuôn viên rộng hơn 20 ha bao gồm nhà thờ đại thi hào, nhà trưng bày hiện vật gốc, hơn 1.000 bản in tác phẩm ''Truyện Kiều'' bằng chữ Hán, chữ Nôm và chữ quốc ngữ qua nhiều thời kỳ, vườn hoa cổ và khu lăng mộ dòng họ Nguyễn Tiên Điền.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc | tên khác=Dong Loc T-junction Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Đồng Lộc | vĩ độ=18.4380 | kinh độ=105.7050 | chỉ đường=Nằm trên trục đường 15A chân dãy núi Trường Sơn
| điện thoại=+84 239 3881 216 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=10.000 VNĐ/người
| nội dung=Yết hầu giao thông chi viện chiến trường miền Nam thời kháng chiến chống Mỹ. Quần thể gồm đài tưởng niệm chung, tháp chuông chín tầng, nhà truyền thống trưng bày sa bàn trận địa, hố bom lịch sử và phần mộ của 10 nữ thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 4 (Đại đội 552) hy sinh anh dũng ngày 24 tháng 7 năm 1968.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Chùa Hương Tích | tên khác=Hương Tích Tự
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đỉnh núi Hồng Lĩnh, xã Can Lộc | vĩ độ=18.5200 | kinh độ=105.8167 | chỉ đường=Ở độ cao 650 m trên dãy núi Hồng Lĩnh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:00 | giá=Vé vào cổng: 20.000 VNĐ; vé cáp treo: 160.000 VNĐ/khứ hồi
| nội dung=Danh thắng cổ tự xây dựng từ thế kỷ 13 thời nhà Trần, được mệnh danh là &quot;Hoan Châu đệ nhất danh lam&quot;. Quần thể gồm am Thánh Mẫu, đền Phật Bà, chùa Thượng nép mình bên vách đá dựng đứng rợp bóng thông reo; du khách tiếp cận bằng thuyền trên hồ Nhà Đường kết hợp đi cáp treo hoặc leo bậc thang đá.
}}

* {{xem
| tên=Khu Lưu niệm Tổng Bí thư Trần Phú | tên khác=Tran Phu Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Đức Thọ | vĩ độ=18.5320 | kinh độ=105.5780 | chỉ đường=Bên bờ sông La
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu di tích lịch sử quốc gia gồm nhà lưu niệm trưng bày hình ảnh, hiện vật về thân thế và sự nghiệp cách mạng của Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam Trần Phú, cùng khu lăng mộ uy nghiêm ngự trên đồi Quần Hội nhìn ra cánh đồng lúa xanh ngắt.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác | tên khác=Le Huu Trac Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Hương Sơn và xã Sơn Giang | vĩ độ=18.4890 | kinh độ=105.3520 | chỉ đường=Dọc tuyến Quốc lộ 8A
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu tưởng niệm vị đại danh y lỗi lạc của nền y học cổ truyền Việt Nam thế kỷ 18. Quần thể gồm nhà thờ, vườn cây thuốc nam, khu mộ và tượng đài Hải Thượng Lãn Ông tọa lạc trên sườn núi Minh Tự.
}}

[[Tập tin:Vincomhatinh.jpg|nhỏ|Vincom Plaza Hà Tĩnh]]

=== Bãi biển, Thắng cảnh Tự nhiên &amp; Sông hồ ===
* {{xem
| tên=Bãi biển Thiên Cầm | tên khác=Thien Cam Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Thiên Cầm | vĩ độ=18.2833 | kinh độ=106.0167 | chỉ đường=Cách phường Thành Sen 25 km về phía Đông Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi tắm hình cánh cung dài hơn 3 km nép mình dưới chân núi Thiên Cầm (&quot;Đàn trời&quot;). Nước biển trong xanh có độ mặn vừa phải, bờ cát thoai thoải phẳng lặng không có sóng dữ; ngoài khơi có đảo Bộc và đảo Én chắn gió.
}}

* {{xem
| tên=Hồ Kẻ Gỗ | tên khác=Ke Go Reservoir
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Cẩm Duệ | vĩ độ=18.1833 | kinh độ=105.9000 | chỉ đường=Cách phường Thành Sen 20 km về phía Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí (thuê thuyền máy dạo hồ tính riêng)
| nội dung=Hồ chứa nước nhân tạo lớn nhất tỉnh với dung tích hơn 345 triệu m³, xây dựng trên thượng nguồn sông Rào Cái. Lòng hồ bao bọc bởi thảm rừng nguyên sinh thuộc Khu Bảo tồn Thiên nhiên Kẻ Gỗ, giữa hồ có đảo đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn tiếp cận bằng cầu treo bọc thép uốn cong.
}}

* {{xem
| tên=Khu Nghỉ dưỡng Biển Xuân Thành | tên khác=Xuan Thanh Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6333 | kinh độ=105.8167 | chỉ đường=Dọc đường ven biển quốc gia
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi biển thoai thoải dài hơn 5 km với thảm phi lao chắn gió xanh mướt. Điểm nhấn tự nhiên là dòng sông Mỹ Dương nước ngọt chảy uốn lượn song song với bờ biển ngăn cách bởi dải cồn cát trắng.
}}

* {{xem
| tên=Đèo Ngang &amp; Di tích Hoành Sơn Quan | tên khác=Deo Ngang Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Hoành Sơn | vĩ độ=17.9550 | kinh độ=106.4680 | chỉ đường=Ranh giới tự nhiên giữa Hà Tĩnh và Quảng Bình
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Đèo hiểm trở vắt qua dãy Hoành Sơn nhô ra biển Đông, nơi gợi cảm hứng cho bài thơ nổi tiếng ''Qua Đèo Ngang'' của Bà Huyện Thanh Quan. Trên đỉnh đèo ở độ cao 250 m còn cổng đá cổ Hoành Sơn Quan xây dựng bằng gạch nung từ năm 1833 dưới triều vua Minh Mạng để kiểm soát việc qua lại.
}}

== Hoạt động ==
* '''Trải nghiệm du thuyền ngắm lòng Hồ Kẻ Gỗ:''' Ngồi thuyền máy lướt trên mặt nước trong xanh phẳng lặng tại xã Cẩm Duệ, viếng đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn giữa lòng hồ và quan sát hệ sinh thái rừng rậm nhiệt đới.
* '''Đi cáp treo ngắm dãy núi Hồng Lĩnh:''' Lên tuyến cáp treo vượt qua rừng thông ngắm 99 đỉnh núi Hồng Lĩnh trập trùng và bao quát toàn cảnh thung lũng sông Lam tại xã Can Lộc.
* '''Tắm biển và thưởng thức hải sản tại xã Thiên Cầm:''' Thử sức các hoạt động mô tô nước, chèo thuyền sup trên biển hoặc đón thuyền nan của ngư dân đánh bắt cá mực tươi cập bờ vào sáng sớm.
* '''Tắm khoáng nóng Sơn Kim:''' Ngâm mình thư giãn trong nguồn nước khoáng nóng tự nhiên chảy ra từ lòng đất ở nhiệt độ 65&amp;nbsp;°C tại xã Sơn Kim 1.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Hà Tĩnh mang đậm dấu ấn đặc trưng của miền duyên hải nắng gió và sản vật đồi rừng ven dãy Trường Sơn.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Kẹo cu đơ Hà Tĩnh:''' Bánh kẹo truyền thống chế biến từ mật mía nấu dẻo quánh cùng lạc nhân rang giòn bùi, gừng tươi giã cay nồng kẹp giữa hai miếng bánh đa nướng giòn rụm tại phường Thành Sen và xã Can Lộc.
* '''Bưởi Phúc Trạch:''' Giống bưởi danh tiếng quả tròn đều, tép bưởi mọng nước màu phớt hồng, róc vỏ, vị ngọt thanh mát không he đắng thu hoạch chính vụ vào tháng 8 - 9 tại xã Phúc Trạch và xã Hương Đô.
* '''Cam bù Hương Sơn:''' Cam ruột vàng đậm, vỏ dày mọng tinh dầu, múi mọng nước vị chua ngọt đậm đà chín rộ vào dịp Tết Nguyên Đán tại xã Hương Sơn và xã Sơn Hồng.
* '''Mực một nắng &amp; Mực nhảy Vũng Áng:''' Mực ống câu đêm sống nguyên con nhảy tanh tách chế biến hấp bia hoặc nướng than hoa tại phường Vũng Áng và phường Hoành Sơn.
* '''Nước mắm Cẩm Nhượng:''' Nước mắm cốt cá cơm ủ phơi nắng thủ công ròng rã trên 12 tháng, màu cánh gián sóng sánh đậm đà vị mặn ngọt tự nhiên tại xã Thiên Cầm.
* '''Trầm hương Hương Khê:''' Nụ trầm, vòng tay trầm hương chế tác từ gỗ dó bầu tích trầm tự nhiên tại vùng đất xã Phúc Trạch.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Hà Tĩnh (phường Thành Sen):''' Khu chợ thương mại trung tâm lớn nhất tỉnh, nơi đầu mối bày bán đầy đủ kẹo cu đơ, hạt tiêu, hải sản khô và đồ gia dụng.
* '''Chợ cá Cồn Gò (xã Thiên Cầm):''' Bến cảng đầu mối tập trung các mẻ cá ngừ, cá thu, tôm bạc, ghẹ tươi sống do ngư dân đưa vào bờ lúc hừng đông.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương nổi bật với phong vị mộc mạc, đậm đà, vị cay nồng của ớt tiêu và vị thanh bùi của các sản vật đồng quê sông suối.

Các món ăn phổ biến:
* '''Bánh bèo Hà Tĩnh:''' Bánh làm từ bột lọc dẻo dai trong suốt, nhân tôm đồng tươi hoặc thịt nạc xào mộc nhĩ, ăn kèm nước dùng ninh từ xương ống heo chan ngập tô, thêm hành phi và rau thơm thái mỏng.
* '''Mực nhảy Vũng Áng nướng than:''' Mực tươi sống vớt ngay từ lồng bè dưới biển nướng trực tiếp trên bếp than hồng rực lửa, chấm mù tạt hoặc nước mắm gừng ớt cay xé lưỡi.
* '''Gỏi cá đục Xuân Nghiêm:''' Thịt cá đục tươi sống lọc bỏ xương thái mỏng bóp nước chanh tái chín, trộn thính gạo rang vàng cuộn bánh tráng rau thơm, chấm nước lèo đặc chế từ gan cá và lạc rang bùi ngậy tại xã Cổ Đạm và xã Đan Hải.
* '''Hến xào sông La ăn kèm bánh đa:''' Hến sông tươi nhỏ thịt ngọt đậm xào cùng hành tăm thơm phức, ớt bột và rau răm cay nồng, dùng miếng bánh đa nướng giòn xúc ăn liền tại xã Đức Thọ.
* '''Cháo canh Hà Tĩnh:''' Sợi bánh canh nặn thủ công từ bột mì dẻo sợi; nước súp ninh xương ngọt trong ăn cùng giò lụa, thịt nạc xé sợi, tôm tươi và lá kinh giới thơm mát.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Cu đơ Cầu Phủ | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Hà Huy Tập, phường Hà Huy Tập | vĩ độ=18.3280 | kinh độ=105.9050 | chỉ đường=Gần khu vực chân cầu Phủ
| điện thoại=+84 239 3855 678 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 22:00 | giá=50.000 - 120.000 VNĐ/hộp
| nội dung=Quán đặc sản gia truyền lâu năm chuyên sản xuất và đóng hộp kẹo cu đơ nướng quạt than củi đúng vị truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Bè Mực nhảy Vũng Áng Bà Hào | trang web= | email=
| địa chỉ=Cảng cá Vũng Áng, phường Vũng Áng | vĩ độ=18.0650 | kinh độ=106.3980 | chỉ đường=Khu bè nổi ven biển
| điện thoại=+84 983 234 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 23:00 | giá=250.000 - 500.000 VNĐ/kg (tùy thời giá hải sản)
| nội dung=Bè nổi ẩm thực phục vụ thực khách vớt mực sống trực tiếp từ lồng nuôi dưới biển để hấp bia hoặc nướng than tại chỗ.
}}

== Đồ uống ==
* '''Nước chè xanh gừng om:''' Chè lá tươi om trong ấm đất nung giữ nhiệt, đập dập lát gừng thơm uống giải nhiệt mùa hè và làm ấm cơ thể mùa đông.
* '''Rượu nếp Can Lộc:''' Rượu chưng cất từ gạo nếp cái hoa vàng ủ men thuốc bắc cổ truyền tại xã Can Lộc, hương rượu đượm nồng êm say.

== Nghỉ ngơi ==
Hệ thống lưu trú phân bố tập trung tại hai khu vực chính: các khách sạn cao tầng hiện đại tại phường Thành Sen và chuỗi resort nghỉ mát ven biển tại xã Thiên Cầm, xã Tiên Điền.

=== Khách sạn cao cấp &amp; Resort biển ===
* {{ngủ
| tên=Melia Vinpearl Hà Tĩnh | trang web=https://melia.com | email=
| địa chỉ=Ngã tư Hàm Nghi - Hà Huy Tập, phường Thành Sen | vĩ độ=18.3420 | kinh độ=105.9020 | chỉ đường=Tòa tháp cao nhất trung tâm
| điện thoại=+84 239 3698 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 37 tầng với 311 phòng nghỉ hiện đại, hồ bơi bốn mùa trong nhà, quầy bar tầng thượng ngắm toàn cảnh thành phố và dịch vụ spa đẳng cấp.
}}

* {{ngủ
| tên=Hoa Tien Paradise Resort Xuân Thành | trang web= | email=
| địa chỉ=Bãi biển Xuân Thành, xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6350 | kinh độ=105.8210 | chỉ đường=Sát bờ biển
| điện thoại=+84 239 3828 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.500.000 - 4.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Quần thể nghỉ dưỡng ven biển gồm hệ thống biệt thự biển cao cấp, sân golf tiêu chuẩn 18 hố ven đại dương và trường đua chó giải trí.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Sông La Thiên Cầm | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Du lịch Thiên Cầm, xã Thiên Cầm | vĩ độ=18.2850 | kinh độ=106.0180 | chỉ đường=Mặt tiền bãi tắm
| điện thoại=+84 239 3862 666 | điện thoại miễn cước=
| giá=650.000 - 1.600.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 3 sao hướng trực diện bãi biển Thiên Cầm, khuôn viên râm mát nhiều cây xanh và nhà hàng phục vụ hải sản tươi sống.
}}

=== Khách sạn tầm trung ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn BMC Hà Tĩnh | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 06 Phan Đình Phùng, phường Thành Sen | vĩ độ=18.3410 | kinh độ=105.9060 | chỉ đường=Ngay vòng xoay trung tâm
| điện thoại=+84 239 3855 777 | điện thoại miễn cước=
| giá=500.000 - 1.100.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 3 sao vị trí giao thông thuận tiện, phòng ốc sạch sẽ đầy đủ tiện nghi điều hòa, wifi cáp quang và bãi đỗ xe rộng rãi.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Nắng nóng gay gắt &amp; Gió Lào ===
* Vào các tháng hè (tháng 5 đến tháng 8), hiện tượng gió phơn Tây Nam gây thời tiết nắng nóng gay gắt và khô hanh. Du khách khi tham quan ngoài trời tại xã Can Lộc (chùa Hương Tích) hoặc xã Đồng Lộc cần trang bị mũ rộng vành, kính râm, kem chống nắng và chuẩn bị đủ nước uống để phòng chống sốc nhiệt.

=== An toàn tắm biển &amp; Mùa mưa bão ===
* Chấp hành nghiêm các quy định an toàn cứu hộ tại bãi biển Thiên Cầm, Xuân Thành: Không bơi ra xa khỏi phao an toàn và không tắm biển khi có cảnh báo biển động.
* Mùa mưa bão từ tháng 9 đến tháng 11 có thể xảy ra sạt lở đất đá trên đèo Ngang (phường Hoành Sơn) hoặc ngập lụt vùng ven sông Ngàn Sâu; cần theo dõi chặt chẽ dự báo thời tiết trước khi di chuyển qua các tuyến đường đèo dốc.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Nghệ An]]: Vượt [[Cầu Bến Thủy]] hoặc cầu Cửa Hội qua sông Lam sang phía Bắc để thăm quê hương Bác Hồ tại [[xã Kim Liên]], bãi biển [[phường Cửa Lò]] và Vườn quốc gia [[Pù Mát]].
* [[Quảng Trị]]: Vượt đèo Ngang hoặc hầm đường bộ Đèo Ngang xuôi về phía Nam để đến với Vườn quốc gia [[Phong Nha - Kẻ Bàng]], hang Sơn Đoòng và bãi biển Nhật Lệ.
* [[Lào]]: Làm thủ tục xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo]] (xã Sơn Kim 1) theo Quốc lộ 8A để sang thị trấn Laksao thuộc tỉnh Borikhamxay.

{{geo|18.3333|105.9000}}
{{IsPartOf|Bắc Trung Bộ}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Hà Tĩnh}}</text>
      <sha1>2j4m99tzcsaudy7kxqlv5g6m6aqjbqm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hưng Yên</title>
    <ns>0</ns>
    <id>528</id>
    <revision>
      <id>122252</id>
      <parentid>122238</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T01:23:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122252</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29361" sha1="af0jnyc9ei2zqrls14er8jw123elipl" xml:space="preserve">{{pagebanner|Khu_trung_tâm_thương_mại_và_nhà_phố_Như_Quỳnh.jpg|caption=Hưng Yên có địa hình hoàn toàn là đồng bằng, không có đồi núi}}

{{quickbarprovince
| image=Chua_Keo_7.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Chùa Keo, Hưng Yên
| location=Hung Yen in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=2.518,4 km²
| population=3.210.000 người (ước tính)
| population density=1.274,6 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (99,8%), các dân tộc khác
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đồng bằng sông Hồng]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Phố Hiến và phường Thái Bình
| years active=1831 - Thành lập tỉnh Hưng Yên thời vua Minh Mạng / Không gian hợp nhất châu thổ Nam sông Hồng
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 104 đơn vị cơ sở gồm 11 phường và 93 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (221 / 227)
| website=[https://hungyen.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Hưng Yên]
}}

'''Hưng Yên''' là một tỉnh nằm ở trung tâm [[Đồng bằng sông Hồng]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh tích hợp toàn vẹn không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Hưng Yên và Thái Bình. Tỉnh trải dài từ dải đất tiếp giáp cửa ngõ thủ đô [[Hà Nội]] ở phía Tây Bắc, dọc theo phù sa tả ngạn [[Sông Hồng]], bao bọc bởi [[Sông Luộc]], sông Hóa, sông Trà Lý và mở rộng ra biển Đông ở phía Đông với hơn 54 km đường bờ biển tại xã Thái Thụy, xã Tiền Hải. Hưng Yên tiếp giáp với [[Hà Nội]], [[Bắc Ninh]], [[Hải Phòng]], [[Ninh Bình]] và vịnh Bắc Bộ. Tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp từ cấp tỉnh xuống 104 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 11 phường và 93 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Chua_Keo_2.jpg|nhỏ|Chùa Keo nhìn từ bên ngoài]]

Lịch sử vùng đất Hưng Yên mới là sự kết tinh giữa hai trung tâm kinh tế - văn hóa lâu đời của châu thổ sông Hồng. Vào thế kỷ 16 - 17, thương cảng [[Phố Hiến]] (nay thuộc phường Phố Hiến, phường Hồng Châu) từng là đô thị mậu dịch quốc tế sầm uất bậc nhất Đàng Ngoài, được dân gian ca tụng qua câu ca &quot;Thứ nhất Kinh Kỳ, thứ nhì Phố Hiến&quot;. Ở phía Nam sông Luộc, vùng đất Long Hưng (nay thuộc xã Long Hưng) là nơi phát tích, dựng nghiệp của vương triều Nhà Trần, lưu giữ quần thể lăng mộ các vị hoàng đế khai sáng triều đại. Về tôn giáo và nghệ thuật cổ truyền, nơi đây là cái nôi của nghệ thuật múa rối nước làng Nguyễn (xã Đông Hưng), nghệ thuật Hát chèo, cùng quần thể cổ tự gỗ bậc thầy [[Chùa Keo]] (xã Vũ Tiên).

Về địa hình, toàn bộ diện tích tỉnh là đồng bằng châu thổ phẳng lì do phù sa sông Hồng, sông Trà Lý và sông Luộc bồi đắp qua hàng ngàn năm, độ cao trung bình từ 1 - 3 m so với mực nước biển, không có núi đồi:
* '''Vùng đồng bằng nội đồng ven sông (phía Tây và Tây Bắc):''' Chạy dài từ xã Mễ Sở, xã Văn Giang xuống phường Phố Hiến, chuyên canh các giống cây ăn quả đặc sản (nhãn lồng, cam đường, chuối tiêu hồng), hoa cây cảnh (Phụng Công) và phát triển các khu đô thị sinh thái hiện đại như Ecopark, Vinhomes Ocean Park 2 - 3 (xã Nghĩa Trụ).
* '''Vùng đồng bằng duyên hải cửa sông ven biển (phía Đông và Đông Nam):''' Nằm kẹp giữa các cửa sông Ba Lạt, Trà Lý và Diêm Điền, phát triển nghề nuôi trồng thủy hải sản nước lợ, làm muối phơi cát thủ công, các cánh rừng ngập mặn Cồn Đen (xã Thái Thụy), Cồn Vành (xã Tiền Hải) và vùng khai thác khí mỏ tự nhiên Tiền Hải.

=== Khí hậu ===
Hưng Yên mang đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa Bắc Bộ, phân hóa 4 mùa rõ rệt, độ ẩm không khí quanh năm cao trên 85%.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Thời tiết ấm dần lên sau mùa đông, thường xuyên xuất hiện mưa phùn ẩm ướt kéo dài. Đây là mùa diễn ra nhiều lễ hội cổ truyền lớn như Lễ hội đền Trần (xã Long Hưng), Lễ hội đền Tiên La (xã Tiên La), Lễ hội Phố Hiến (phường Phố Hiến), Lễ hội Chử Đồng Tử - Tiên Dung (xã Mễ Sở và xã Dạ Trạch).
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Nhiệt độ cao, oi bức, lượng mưa dồi dào, thường xuyên có mưa rào và dông. Tháng 7 và tháng 8 là mùa thu hoạch rộ quả nhãn lồng Hưng Yên.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 10): Thời tiết mát mẻ, khô ráo, nắng hanh dịu nhẹ, là thời điểm thuận tiện nhất cho việc tham quan các công trình kiến trúc đình, chùa, lăng mộ cổ.
* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Chịu tác động trực tiếp của gió mùa Đông Bắc, thời tiết khô lạnh, nhiệt độ trung bình từ 15 - 18&amp;nbsp;°C, có những đợt rét đậm rét hại xuống dưới 10&amp;nbsp;°C.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Hưng Yên
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 21 (70) || 23 (73) || 27 (81) || 31 (88) || 33 (91) || 33 (91) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''27 (81)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 14 (57) || 15 (59) || 18 (64) || 22 (72) || 24 (75) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 24 (75) || 22 (72) || 19 (66) || 15 (59) || '''21 (70)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 25 (1.0) || 28 (1.1) || 48 (1.9) || 92 (3.6) || 195 (7.7) || 250 (9.8) || 280 (11.0) || 330 (13.0) || 260 (10.2) || 160 (6.3) || 45 (1.8) || 20 (0.8) || '''1.733 (68.2)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Duong_vanh_dai_3,5_qua_dia_ban_tinh_Hung_Yen.jpg|nhỏ|Đường vành đai 3,5 đoạn qua địa phận tỉnh Hưng Yên]]

Hưng Yên nằm ở vị trí cửa ngõ giao thương giữa Hà Nội với vùng duyên hải Bắc Bộ qua hệ thống đường cao tốc, quốc lộ và hành lang thủy nội địa.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng (Cao tốc CT04):''' Xuất phát từ Hà Nội chạy cắt ngang qua xã Văn Giang, xã Nghĩa Trụ, xã Yên Mỹ và xã Ân Thi, thời gian lái xe từ trung tâm Hà Nội về các phân khu đô thị phía Bắc chỉ khoảng 25 - 35 phút.
* '''Trục Quốc lộ 5 &amp; Quốc lộ 5 kéo dài:''' Tuyến vận tải công nghiệp huyết mạch nối Hà Nội qua xã Như Quỳnh, phường Mỹ Hào sang Hải Dương, Hải Phòng.
* '''Trục Quốc lộ 39A &amp; Quốc lộ 10:'''
  * Tuyến Quốc lộ 39A nối từ nút giao Phố Nối chạy thẳng về phường Phố Hiến, vượt cầu Triều Dương qua xã Hưng Hà, xã Đông Hưng đến phường Thái Bình.
  * Tuyến Quốc lộ 10 chạy xuyên qua xã Quỳnh Phụ, xã Đông Hưng, phường Thái Bình, xã Vũ Thư kết nối trục duyên hải từ Hải Phòng sang Nam Định.
* '''Tuyến Cao tốc ven biển Ninh Bình - Hải Phòng:''' Chạy qua địa phận xã Tiền Hải và xã Thái Thụy, kết nối trực tiếp các khu kinh tế biển.
* '''Xe buýt liên tỉnh từ Hà Nội:'''
  * Tuyến buýt số 205: Bến xe Gia Lâm - phường Phố Hiến.
  * Tuyến buýt số 208: Bến xe Giáp Bát - xã Khoái Châu.
  * Tuyến xe điện VinBus: Đưa đón thường trực từ trung tâm Hà Nội đến các khu đô thị Ecopark và Ocean Park (xã Nghĩa Trụ, xã Văn Giang).
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Xuất bến hàng ngày từ Bến xe Giáp Bát, Nước Ngầm, Mỹ Đình (Hà Nội). Điểm trả khách tại Bến xe Hưng Yên (phường Phố Hiến) và Bến xe Thái Bình (phường Thái Bình). Giá vé từ 60.000 - 100.000 VNĐ/vé; xe limousine đưa đón tận nơi giá từ 130.000 - 160.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường thủy ===
Mạng lưới sông Hồng, sông Luộc, sông Trà Lý và sông Hóa cho phép tàu thuyền tải trọng lớn di chuyển thuận tiện từ cảng biển Hải Phòng, Quảng Ninh sâu vào nội địa qua các cụm cảng hàng hóa ven sông.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cầu_Đình_Dù_trên_Quốc_Lộ_5.jpg|nhỏ|QL.5 huyết mạch kết nối Hà Nội - Hải Phòng đi qua địa bàn tỉnh Hưng Yên]]

* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Mạng lưới xe buýt công cộng kết nối giữa các phường trung tâm và các xã làng nghề:
  * Tuyến phường Phố Hiến - xã Tiên Lữ - xã Phù Cừ.
  * Tuyến phường Thái Bình - xã Tiền Hải - Khu du lịch Đồng Châu.
  * Tuyến phường Thái Bình - xã Diêm Điền (xã Thái Thụy).
* '''Cầu &amp; Tuyến vượt sông lớn:'''
  * Cầu Yên Lệnh &amp; Cầu Hưng Hà: Vượt sông Hồng kết nối sang tỉnh Hà Nam.
  * Cầu Triều Dương &amp; Cầu La Tiến: Vượt sông Luộc nối liền khu vực Phố Hiến với Hưng Hà, Quỳnh Phụ.
  * Cầu Tân Đệ:* Vượt sông Hồng trên Quốc lộ 10 kết nối sang tỉnh Nam Định.
* '''Thuê xe máy:''' Phương tiện thuận lợi để đi dọc các triền đê sông Hồng, khám phá các đền chùa cổ kính và vườn cây ăn trái. Điểm thuê xe tập trung quanh bến xe phường Phố Hiến và phường Thái Bình với chi phí từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:'''
  * Taxi Mai Linh Hưng Yên: ☎ +84 221 3525 252
  * Taxi Mai Linh Thái Bình: ☎ +84 227 3628 628
  * Taxi Hoàng Hà: ☎ +84 227 3842 842
  * Xanh SM / Grab: Hoạt động phổ biến tại phường Phố Hiến, phường Thái Bình và các khu đô thị xã Văn Giang, xã Nghĩa Trụ.

== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Đồng_Châu,_Đông_Minh,_Tiền_Hải,_Thái_Bình,_Vietnam_-_panoramio.jpg|nhỏ|Biển Đồng Châu, Tiền Hải]]

=== Quần thể Di tích Lịch sử &amp; Công trình Tôn giáo Cổ kính ===
* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Chùa Keo | tên khác=Thần Quang Tự
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Vũ Tiên | vĩ độ=20.3603 | kinh độ=106.3014 | chỉ đường=Cách phường Thái Bình khoảng 15 km về phía Tây Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Công trình kiến trúc gỗ cổ bậc thầy bằng gỗ lim hoàn thành năm 1632, thờ Thiền sư Dương Không Lộ. Quần thể gồm 17 công trình với 128 gian liên hoàn; nổi bật nhất là tòa Gác chuông ba tầng mái cao 11 m dựng bằng hệ thống mộng gỗ phức tạp không dùng đinh sắt, treo ba quả chuông đồng đúc thời Hậu Lê.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Lăng mộ và Đền thờ các vua Trần | tên khác=Đền Trần Thái Bình
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thôn Tam Đường, xã Long Hưng | vĩ độ=20.5900 | kinh độ=106.2167 | chỉ đường=Ven bờ sông Luộc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Nơi phát tích, dựng nghiệp và đặt lăng mộ của các vị hoàng đế khởi nghiệp triều Trần (Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông) cùng hoàng hậu và tôn thất họ Trần. Quần thể di tích rộng hơn 5 ha gồm đền Vua, đền Thánh, ba gò mộ cổ khổng lồ (phần Đa Bộc, Chiêu Lăng, Dụ Lăng) và nhà trưng bày khảo cổ học.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Phố Hiến | tên khác=Quần thể Phố Hiến cổ
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Phố Hiến và phường Hồng Châu | vĩ độ=20.6489 | kinh độ=106.0528 | chỉ đường=Trung tâm đô thị ven đê sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể gồm 16 di tích lịch sử kiến trúc tiêu biểu gắn liền với thương cảng quốc tế thế kỷ 16 - 17. Các điểm tham quan chính gồm Chùa Chuông (được ví là &quot;Phố Hiến đệ nhất danh lam&quot; với hàng tượng La Hán bằng đất nung), Đền Mẫu soi bóng bên hồ Bán Nguyệt, Văn Miếu Xích Đằng lưu giữ 9 tấm bia tiến sĩ và Đông Đô Quảng Hội - dấu ấn giao thương của thương nhân Hoa kiều.
}}

* {{xem
| tên=Đền Đa Hòa &amp; Đền Dạ Trạch | tên khác=Cụm di tích Chử Đồng Tử - Tiên Dung
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Mễ Sở và xã Dạ Trạch | vĩ độ=20.8833 | kinh độ=105.9167 | chỉ đường=Bên bờ đê sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Cụm di tích thờ Chử Đồng Tử (một trong Tứ bất tử của tín ngưỡng dân gian Việt Nam) cùng nhị vị phu nhân Tiên Dung công chúa và Hồng Vân công chúa. Đền Đa Hòa do tiến sĩ Chu Mạnh Trinh thiết kế cuối thế kỷ 19 với nghệ thuật chạm khắc gỗ hình rồng, phượng tinh xảo; đền Dạ Trạch nằm trên bãi Mạn Trù xưa nơi gắn liền với truyền thuyết đầm Dạ Trạch đánh tan giặc Lương của Triệu Việt Vương.
}}

* {{xem
| tên=Đền Tiên La | tên khác=Tiên La Tự
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tiên La | vĩ độ=20.6150 | kinh độ=106.2650 | chỉ đường=Nằm trên trục đường liên xã
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ thờ Nữ tướng Vũ Thị Thục (Bát Nạn Tướng Quân), vị nữ tướng tài ba trong cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng. Đền có kiến trúc độc đáo với hệ thống cột, xà, vì kèo hoàn toàn bằng đá xanh chạm trổ công phu và hệ thống tòa tiền tế, hậu cung trang nghiêm.
}}

* {{xem
| tên=Khu Lưu niệm Danh nhân Bác học Lê Quý Đôn | tên khác=Lê Quý Đôn Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=Làng Diên Hà, xã Lê Quý Đôn | vĩ độ=20.5750 | kinh độ=106.2480 | chỉ đường=Cách trung tâm xã khoảng 2 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Nơi tôn vinh nhà bác học lớn của Việt Nam thế kỷ 18. Khu tưởng niệm trưng bày các bản khắc sách, tài liệu nghiên cứu bách khoa thư về lịch sử, địa lý, triết học và văn học do ông biên soạn.
}}

[[Tập tin:Den_Da_Hoa_(Den_Chu_Dong_Tu_-_Tien_Dung).jpg|nhỏ|Đền Đa Hòa (Đền Chử Đồng Tử - Tiên Dung)]]

=== Thắng cảnh Sinh thái Ven biển &amp; Làng nghề Đồng bằng ===
* {{xem
| tên=Khu Du lịch Sinh thái Biển Cồn Đen | tên khác=Con Den Eco Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Thái Thụy | vĩ độ=20.5333 | kinh độ=106.6000 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Thái Bình 38 km về phía Đông
| điện thoại=+84 227 3858 888 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé vào cổng: 60.000 VNĐ/người
| nội dung=Cồn cát bồi tự nhiên nằm trong Khu dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng. Nơi đây sở hữu thảm rừng ngập mặn nguyên sinh rộng hàng trăm hecta với cầu tre đi bộ xuyên rừng dài nhất Việt Nam (cầu Ước Mơ dài gần 1 km), bãi biển cát nâu phù sa và các đầm nuôi ngao tự nhiên.
}}

* {{xem
| tên=Khu Du lịch Biển Cồn Vành | tên khác=Con Vanh Ecotourism Area
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Nam Cường | vĩ độ=20.2833 | kinh độ=106.5833 | chỉ đường=Sát cửa sông Ba Lạt
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào khu vực chung
| nội dung=Bãi bồi ven biển cửa sông Ba Lạt bao bọc bởi dải rừng thông, phi lao chắn cát xanh ngắt. Bãi biển thoai thoải, lộng gió, là điểm cắm trại dã ngoại và thưởng thức hải sản tươi sống của du khách vào dịp cuối tuần.
}}

* {{xem
| tên=Làng nghề Thủ công Đan đó Thủ Sỹ | tên khác=Thu Sy Fish Trap Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tân Hưng | vĩ độ=20.7120 | kinh độ=106.1050 | chỉ đường=Cách phường Phố Hiến khoảng 12 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Làng nghề đan các dụng cụ đánh bắt cá đồng bằng tre nứa (đó, đó nang, rọ) có tuổi đời hơn 200 năm. Sân đình và sân gạch các gia đình quanh năm rực rỡ những búi đó đan xong phơi nắng xòe tròn như những đóa hoa khổng lồ.
}}

* {{xem
| tên=Làng Hoa kiểng Phụng Công &amp; Xuân Quan | tên khác=Phung Cong Flower Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Phụng Công | vĩ độ=20.9650 | kinh độ=105.9320 | chỉ đường=Giáp ranh khu đô thị Ecopark
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng sản xuất hoa chậu, cây cảnh mini, hoa treo ban công và cây thế bon sai lớn nhất phía Bắc, cung cấp cây xanh cảnh quan cho thủ đô Hà Nội và các đô thị phụ cận.
}}
[[Tập tin:The_grand_voyage_vinhomes_ocean_park_3.jpg|nhỏ|Vinhomes Ocean Park 3]]
== Hoạt động ==
* '''Xem biểu diễn Múa rối nước Làng Nguyễn:''' Thưởng thức nghệ thuật điều khiển con rối bằng sào và dây ngầm dưới nước của các nghệ nhân dân gian tại thủy đình cổ kính thuộc xã Đông Hưng.
* '''Đi cầu tre xuyên rừng ngập mặn Cồn Đen:''' Trải nghiệm tản bộ trên cây cầu tre dài uốn lượn dưới bóng mát của rạn cây bần, sú vẹt, quan sát các loài chim nước di cư và cá thòi lòi nhảy trên bãi bồi bùn tại xã Thái Thụy.
* '''Trải nghiệm du thuyền ngắm hoàng hôn Hồ Bán Nguyệt:''' Dạo quanh đường rợp bóng cây cổ thụ ven hồ Bán Nguyệt, thăm các đền đài cổ kính tại phường Phố Hiến.
* '''Tham quan cánh đồng nuôi ngao Đồng Châu:''' Đi xuồng máy ngắm nhìn hàng ngàn chòi canh ngao bằng tre cắm cọc san sát trên mặt biển mênh mông lúc bình minh tại xã Đồng Châu.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Hưng Yên mới nức tiếng khắp đồng bằng sông Hồng với các đặc sản quả ngọt tiến vua, bánh kẹo dân dã và hải sản phơi cát.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Nhãn lồng Hưng Yên:''' Nhãn cùi dày, ráo nước, giòn ngọt lịm, vỏ mỏng hạt nhỏ; thu hoạch chính vụ vào tháng 7 - 8 tại phường Hồng Châu, xã Khoái Châu và xã Tiên Lữ.
* '''Long nhãn sấy khô &amp; Hạt sen khô:''' Cùi nhãn lồng tách vỏ sấy than củi vàng ươm dẻo thơm, kết hợp cùng hạt sen bắc ninh chè bổ dưỡng.
* '''Bánh cáy Làng Nguyễn:''' Bánh chế biến thủ công từ gạo nếp cái hoa vàng, mỡ lợn ướp đường, lạc, vừng, gừng tươi và mứt cà rốt, đóng khuôn vuông vức ăn bùi dẻo cay ấm tại xã Đông Hưng.
* '''Bánh dày làng Gàu:''' Vỏ bánh nặn từ gạo nếp giã mịn dẻo quánh; nhân đỗ xanh ngọt ngào hoặc nhân thịt lợn tiêu cay, gói lá chuối xanh tại xã Như Quỳnh.
* '''Tương Bần:''' Tương ủ từ đậu tương rang vàng xay mịn, xôi nếp mốc men và nước mưa thanh khiết trong chum sành phơi nắng tại phường Mỹ Hào.
* '''Gà Đông Tảo (Gà tiến vua):''' Giống gà quý đôi chân to xù xì màu đỏ gạch, vảy thịt dày, thịt thơm ngọt không dai chăn thả tự nhiên tại xã Hoàn Long.
* '''Nước mắm Diêm Điền:''' Nước mắm cốt cá cơm, cá nhâm ủ chượp truyền thống đánh đảo phơi nắng ròng rã trên 12 tháng, màu cánh gián thơm đậm tại xã Thái Thụy.

=== Chợ truyền thống ===
* '''Chợ Phố Hiến (phường Phố Hiến):''' Trung tâm mua sắm đầu mối các mặt hàng nhãn lồng, hạt sen, mật ong hoa nhãn và nông sản phù sa.
* '''Chợ Bo (phường Thái Bình):''' Chợ bách hóa trung tâm sầm uất lâu đời, nơi cung cấp đầy đủ các loại bánh cáy, hải sản khô Diêm Điền và hàng tiêu dùng.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương dung dị, phản ánh nét tinh tế của văn hóa nông nghiệp lúa nước đồng bằng sông Hồng với nguồn cá sông, lươn đồng và hải sản bãi bồi.

Các món ăn phổ biến:
* '''Bún thang lươn Phố Hiến:''' Nước dùng ninh từ xương ống heo, cua đồng và sá sùng trong veo ngọt lịm; tô bún bày biện công phu gồm lươn đồng xào săn đậm đà giòn bì, giò lụa thái chỉ, trứng rán mỏng tang xắt sợi, thịt ba chỉ áp chảo và rau răm thái nhỏ.
* '''Canh cá rô Quỳnh Côi:''' Nước dùng nấu từ xương cá rô đồng ngọt thanh đậm đà; thịt cá rô lọc xương tẩm ướp rán vàng thơm giòn, ăn kèm bánh đa sợi mỏng dẻo dai (bánh đa Quỳnh Côi) và rau cải ngọt hoặc rau rút thanh mát tại xã Quỳnh Phụ.
* '''Gỏi nhệch Diêm Điền:''' Cá nhệch tươi sống bắt ở cửa sông bãi bùn làm sạch nhớt, lột da rút xương thái mỏng bóp thính gạo rang vàng; cuốn lá sung, lá mơ chấm nước chẻo nấu từ mỡ cá, mẻ ớt sánh đỏ tại xã Thái Thụy.
* '''Chả gà Tiểu Quan:''' Thịt gà nạc lọc từ ức gà tươi giã nhuyễn thủ công bằng cối đá cùng mỡ phần, vỏ quýt khô và hạt tiêu, dàn mỏng trên vỉ tre nướng than hoa vàng ruộm tại xã Khoái Châu.
* '''Nộm sứa Thái Thụy:''' Sứa biển tươi giòn sần sật ngâm nước lá thơm, trộn cùng xoài xanh, lạc rang, rau húng, bò khô và nước mắm dấm ớt chua ngọt giải nhiệt ngày hè.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Bún thang lươn Bà Năm | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Bãi Sậy, phường Phố Hiến | vĩ độ=20.6510 | kinh độ=106.0540 | chỉ đường=Gần hồ Bán Nguyệt
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 14:00 | giá=35.000 - 55.000 VNĐ/bát
| nội dung=Quán ăn gia truyền nổi tiếng chuyên bún thang lươn nước ngọt xương đậm vị ăn kèm lươn xào nghệ vàng giòn.
}}

* {{xem
| tên=Quán Canh cá rô Phúc Tửu | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Đô thị Trần Hưng Đạo, phường Trần Hưng Đạo | vĩ độ=20.4480 | kinh độ=106.3350 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại=+84 227 3838 789 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 20:30 | giá=35.000 - 50.000 VNĐ/bát
| nội dung=Phục vụ món canh cá rô đồng Quỳnh Côi đúng điệu với cá rô chiên giòn, cá rim đậm đà và nước súp thanh ngọt tự nhiên.
}}

== Đồ uống ==
* '''Trà sen nhãn lồng:''' Thức uống tao nhã kết hợp giữa hạt sen bùi bở lồng bên trong cùi nhãn tươi ngọt lịm hầm cùng nước đường phèn hoa bưởi thanh mát.
* '''Rượu Lạc Đạo:''' Rượu nếp cái hoa vàng chưng cất thủ công bằng men thuốc bắc cổ truyền tại xã Lạc Đạo, nồng độ cồn từ 45 - 50 độ, êm dịu không đau đầu.

== Nghỉ ngơi ==
Cơ sở lưu trú tập trung quy mô lớn tại các trục đô thị trung tâm và các khu đô thị sinh thái cao cấp: cụm phường Phố Hiến, phường Thái Bình và các phân khu nghỉ dưỡng sinh thái xã Văn Giang, xã Nghĩa Trụ.

=== Khách sạn cao cấp &amp; Thương mại ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Petro Thái Bình | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 458 Lý Bôn, phường Trần Hưng Đạo | vĩ độ=20.4450 | kinh độ=106.3380 | chỉ đường=Khu vực ngã tư trung tâm
| điện thoại=+84 227 3658 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=950.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao với 18 tầng quy mô hơn 180 phòng ngủ sang trọng, hồ bơi bốn mùa trong nhà, phòng gym, dịch vụ spa thư giãn và trung tâm tổ chức hội nghị lớn.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Selegend Thái Bình | trang web=https://selegendhotel.com.vn | email=
| địa chỉ=Số 36 Quang Trung, phường Trần Hưng Đạo | vĩ độ=20.4490 | kinh độ=106.3410 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 227 6578 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.000.000 - 2.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao hiện đại với hồ bơi vô cực ngoài trời trên tầng cao nhìn ra trung tâm đô thị, phòng ốc tiêu chuẩn quốc tế và quầy bar sân thượng.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Hưng Yên Hotel | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 33 Bạch Đằng, phường Phố Hiến | vĩ độ=20.6470 | kinh độ=106.0510 | chỉ đường=Gần khu vực Quảng trường Nguyễn Văn Linh
| điện thoại=+84 221 3862 468 | điện thoại miễn cước=
| giá=450.000 - 900.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn tầm trung tiện nghi đầy đủ máy lạnh, nước nóng, wifi và bãi đỗ xe ô tô rộng rãi, thuận tiện đi lại tham quan các di tích Phố Hiến.
}}

=== Khu đô thị nghỉ dưỡng sinh thái ===
* {{ngủ
| tên=Biệt thự nghỉ dưỡng Ecopark Homestay | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Đô thị Ecopark, xã Phụng Công | vĩ độ=20.9680 | kinh độ=105.9350 | chỉ đường=Cửa ngõ tiếp giáp Hà Nội
| điện thoại=+84 988 234 567 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.200.000 - 3.500.000 VNĐ/căn
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Hệ thống căn hộ dịch vụ và biệt thự nghỉ dưỡng nép mình bên công viên cây xanh râm mát và hồ nước thiên nga, phù hợp cho kỳ nghỉ dưỡng cuối tuần của gia đình.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn tắm biển duyên hải bãi bồi ===
* Bãi biển Cồn Đen (xã Thái Thụy) và Cồn Vành (xã Nam Cường) là các bãi cát bồi phù sa cửa sông; du khách chỉ nên tắm tại các khu vực được cắm cờ báo an toàn, tuyệt đối không bơi ra xa khỏi phao tiêu do có luồng lạch nước sâu và phù sa lún khi triều rút.

=== Lái xe trên các tuyến đường đê ven sông ===
* Hệ thống đường đê sông Hồng và sông Luộc nối liền các xã có mặt đường nhựa bằng phẳng nhưng nhiều khúc cua dốc lên xuống đón gió mạnh; cần làm chủ tốc độ, chú ý các đoạn giao cắt ngõ xóm và tránh xe tải chở vật liệu xây dựng.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hà Nội]]: Theo tuyến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng hoặc Quốc lộ 5 ngược lên phía Tây Bắc khoảng 30 - 45 km để về trung tâm thủ đô.
* [[Hải Dương]]: Đi theo Quốc lộ 5 hoặc Quốc lộ 39B qua cầu Hiệp sang vùng đất gốm Chu Đậu và di tích Mao Điền. Đi theo Quốc lộ 10 hoặc đường cao tốc ven biển sang phía Đông để đến thành phố hoa phượng đỏ và quần đảo [[Cát Bà]].
* [[Ninh Bình]]: Vượt [[Cầu Yên Lệnh]] qua sông Hồng để thăm chùa Tam Chúc và đền Lảnh Giang. Vượt [[Cầu Tân Đệ]] theo Quốc lộ 10 để đến với Quần thể Đền Trần Nam Định, Chùa Phổ Minh và bãi biển Thịnh Long.

{{geo|20.6500|106.0500}}
{{IsPartOf|Đồng bằng sông Hồng}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Hưng Yên}}</text>
      <sha1>af0jnyc9ei2zqrls14er8jw123elipl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Khánh Hòa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>625</id>
    <revision>
      <id>122253</id>
      <parentid>121906</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T01:23:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22595" sha1="rrwxeo8e2r5pu2i23fvmk2clphc6my4" xml:space="preserve">{{pagebanner|Nha-Trang-banner5.jpg|caption=Nha Trang nhìn từ trên cao}}

{{quickbarprovince
| image=PonNagarChamTowers.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Tháp Bà Ponagar cổ kính bên cửa sông Cái
| location=Khanh Hoa in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=8.496,8 km²
| population=1.920.000 người (ước tính)
| population density=226 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Chăm]], [[Tiếng Raglai]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Bà La Môn]]
| ethnic group=Người Kinh, người Chăm, người Raglai, người Hoa, người Cơ Ho
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Duyên hải Nam Trung Bộ]], [[Miền Trung (Việt Nam)|Miền Trung]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường [[Nha Trang]]
| years active=1653 - Dinh Thái Khang / Thời kỳ hợp nhất Duyên hải Nam Trung Bộ
| administrative division=Mô hình chính quyền đô thị và nông thôn phân cấp trực tiếp về các xã, phường (bao gồm cả các xã đảo, phường ven biển và đặc khu Trường Sa)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (258 / 259)
| website=[https://khanhhoa.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Khánh Hòa]
}}

'''Khánh Hòa''' là tỉnh duyên hải chiến lược nằm ở trung tâm vùng [[Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên]], [[Việt Nam]]. Sau các giai đoạn hợp nhất và tinh gọn bộ máy hành chính, Khánh Hòa bao trọn toàn bộ dải bờ biển dài từ mũi Đèo Cả ở phía Bắc tới mũi Cà Ná ở phía Nam (bao gồm trọn vẹn cả vùng đất Khánh Hòa và Ninh Thuận trước đây). Vùng đất này được tôn vinh là xứ sở của trầm hương, yến sào, các đền tháp Chăm Pa huyền bí, những thung lũng nho bạt ngàn cùng hệ thống vịnh biển nguyên sơ đẹp bậc nhất hành tinh như Vịnh [[Nha Trang]], Vịnh [[Cam Ranh]], [[Vịnh Vân Phong]], [[Vịnh Vĩnh Hy]] và Vịnh [[Phan Rang]].

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Nha_Trang_,_Vietnam_-_panoramio_(35).jpg|nhỏ|Cung đường ven biển tại phường Nha Trang]]

Lịch sử Khánh Hòa là bản trường ca văn hóa đậm nét của nền văn minh [[Chăm Pa]] cổ đại kéo dài suốt hơn một thiên niên kỷ, nổi bật với hai trung tâm tâm linh lớn: quần thể [[Tháp Bà Ponagar]] và tháp thiêng [[Po Klong Garai]]. Trải qua các thời kỳ hợp nhất lịch sử như Dinh Thái Khang, tỉnh Thuận Hải hay tỉnh Phú Khánh xưa, vùng đất này ngày nay trở thành một chỉnh thể không gian thống nhất, kết nối liền mạch giữa các vịnh nước sâu hiện đại với vùng thảo nguyên bán sa mạc độc đáo và đại ngàn Trường Sơn.

Địa hình Khánh Hòa vô cùng đa dạng, phía Tây được che chắn bởi dải núi cao của các xã vùng cao Khánh Sơn, Khánh Vĩnh và Bác Ái, nơi có khí hậu quanh năm mát mẻ; phía Đông là bờ biển dài hơn 480 km với hàng trăm hòn đảo, quần đảo, những rạn san hô kỳ thú tại Vườn quốc gia [[Núi Chúa]] và rạn san hô Hòn Mun. Về cấu trúc quản lý, tỉnh hoạt động theo mô hình chính quyền địa phương tinh gọn, vận hành trực tiếp từ cấp tỉnh xuống các xã, phường và thị trấn cơ sở, không còn duy trì cấp huyện, thị xã hay thành phố trung gian.

=== Khí hậu ===
Khánh Hòa là vùng đất đón lượng bức xạ nhiệt dồi dào nhất cả nước, trung bình có từ 2.600 đến 2.800 giờ nắng mỗi năm. Thời tiết được chia làm hai tiểu vùng khí hậu rõ nét: tiểu vùng duyên hải vịnh biển (phía Bắc) mát mẻ ôn hòa và tiểu vùng bán khô hạn nhiệt đới (phía Nam) nắng gió quanh năm, rất ít bão.

* '''Mùa khô''' (tháng 1 đến tháng 8): Thời tiết trong trẻo, trời quang mây tạnh, biển êm dịu, là thời điểm hoàn hảo cho các chuyến lặn biển ngắm san hô, tắm biển, tham quan các đảo và trải nghiệm hái nho chín mọng tại các nhà vườn.
* '''Mùa mưa''' (tháng 9 đến tháng 12): Mưa tập trung chủ yếu vào tháng 10 và tháng 11 dưới dạng các cơn mưa rào ngắn; thời tiết dịu mát và biển có sóng lớn hơn.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Khánh Hòa
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 28 (82) || 29 (84) || 31 (88) || 32 (90) || 34 (93) || 34 (93) || 34 (93) || 34 (93) || 33 (91) || 31 (88) || 29 (84) || 28 (82) || '''31 (88)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 21 (70) || 22 (72) || 23 (73) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 24 (75) || 23 (73) || 22 (72) || '''24 (75)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 20 (0.8) || 12 (0.5) || 22 (0.9) || 30 (1.2) || 65 (2.6) || 55 (2.2) || 45 (1.8) || 50 (2.0) || 140 (5.5) || 280 (11.0) || 320 (12.6) || 150 (5.9) || '''1.189 (46.8)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Cam_Ranh_International_Terminal.jpg|nhỏ|Cửa ngõ hàng không quốc tế tại phường Cam Ranh]]

=== Bằng máy bay ===
* {{địa điểm
| tên=Sân bay Quốc tế Cam Ranh | tên khác=Cam Ranh International Airport | ký hiệu=CXR
| địa chỉ=phường Cam Ranh | chỉ đường=Nằm trên dải bán đảo ven biển Cam Ranh
| điện thoại=+84 258 3989 918 | trang web=
| nội dung=Cửa ngõ hàng không quốc tế đón hàng triệu lượt khách mỗi năm, kết nối dày đặc với [[Hà Nội]], [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Đà Nẵng]], [[Hải Phòng]], cùng các đường bay thẳng quốc tế từ Hàn Quốc, Thái Lan, Kazakhstan, Đài Loan và Trung Quốc.
}}

=== Bằng tàu hỏa ===
Trục đường sắt Bắc - Nam chạy dọc suốt chiều dài tỉnh với các điểm dừng chính:
* '''Ga Nha Trang''' (phường Nha Trang): Phục vụ đón trả khách trung tâm đô thị vịnh biển.
* '''Ga Tháp Chàm''' (phường Đô Vinh): Cửa ngõ đường sắt phía Nam tỉnh, thuận tiện đi vịnh Vĩnh Hy, đồi cát Nam Cương và các làng gốm Chăm Bàu Trúc.

=== Bằng ô-tô &amp; Đường cao tốc ===
Tuyến cao tốc Bắc - Nam chạy thông suốt toàn tỉnh:
* Từ [[Thành phố Hồ Chí Minh]]: Xe ô tô chạy thẳng cao tốc qua ngã Phan Thiết đến phường Tháp Chàm chỉ mất khoảng 3,5 giờ, và đến phường Nha Trang mất khoảng 4,5 đến 5 giờ.
* Xe khách chất lượng cao: Các hãng xe Phương Trang, Cúc Tùng, Liên Hưng chạy liên tục trên trục Quốc lộ 1A và các tuyến cao tốc, đón trả khách tại bến xe trung tâm các phường.

== Di chuyển ==

* '''Cung đường biển nối liền vịnh đảo:''' Tuyến đường ven biển nối từ phường Nha Trang qua bán đảo Cam Ranh, vòng qua cung đèo ngoạn mục Bình Tiên - Vĩnh Hy tới bãi biển Ninh Chữ và Cà Ná là một trong những cung đường phượt biển đẹp nhất châu Á.
* '''Cano &amp; Du thuyền:''' Hoạt động tấp nập tại Bến tàu du lịch (phường Vĩnh Trường) và Bến thủy Vĩnh Hy (xã Vĩnh Hải) để đưa du khách ra các đảo Hòn Mun, Hòn Tằm, Bình Ba, Bình Hưng và rạn san hô Cầu Cau.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:''' Đặt xe dễ dàng qua ứng dụng hoặc gọi điện thoại phục vụ trên toàn địa bàn các xã, phường ven biển.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Po_Klong_Garai.jpg|nhỏ|Cụm tháp Po Klong Garai kỳ vĩ ngự trên đồi Trầu]]

=== Quần thể Di sản Văn hóa &amp; Kiến trúc Cổ ===
* {{xem
| tên=Tháp Bà Ponagar | tên khác=Ponagar Tower
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Hai Tháng Tư, phường Vĩnh Phước | vĩ độ=12.2653 | kinh độ=109.1958 | chỉ đường=Tọa lạc trên đồi Cù Lao bên cửa sông Cái
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 17:30 hàng ngày | giá=30.000 VNĐ/người
| nội dung=Quần thể đền tháp Chăm Pa xây dựng từ thế kỷ 8 đến thế kỷ 13 thờ nữ thần Po Ino Nagar. Công trình bằng gạch nung đỏ rực rỡ với kỹ thuật xây dựng kỳ diệu không lộ mạch vữa, nơi thường xuyên diễn ra các điệu múa Chăm truyền thống và nghi lễ dâng hoa.
}}

* {{xem
| tên=Tháp Po Klong Garai | tên khác=Po Klong Garai Towers
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đồi Trầu, phường Đô Vinh | vĩ độ=11.6025 | kinh độ=108.9461 | chỉ đường=Cách ga Tháp Chàm khoảng 1,5 km về phía Tây
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Công trình kiến trúc Chăm Pa đỉnh cao được bảo tồn nguyên vẹn nhất Việt Nam, xây dựng vào cuối thế kỷ 13 đầu thế kỷ 14. Tháp thờ vị vua có công lớn trong việc khai mương đắp đập nông nghiệp; nơi đây là trung tâm tổ chức lễ hội Kate linh thiêng hàng năm của đồng bào Chăm.
}}

* {{xem
| tên=Chùa Long Sơn | tên khác=Chùa Phật Trắng
| trang web= | email=
| địa chỉ=Số 20 Đường 23 Tháng 10, phường Phương Sài | vĩ độ=12.2508 | kinh độ=109.1802 | chỉ đường=Dưới chân đồi Trại Thủy
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi tổ đình cổ kính nổi tiếng với pho tượng Kim Thân Phật Tổ bằng bê tông trắng cao 24 m ngự trên đỉnh đồi, nhìn bao quát toàn bộ cảnh sắc vùng đô thị ven biển.
}}

* {{xem
| tên=Làng gốm Bàu Trúc &amp; Làng dệt Mỹ Nghiệp | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thị trấn Phước Dân | vĩ độ=11.5333 | kinh độ=108.9500 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Tháp Chàm khoảng 10 km về phía Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:30 | giá=Miễn phí tham quan
| nội dung=Hai làng nghề cổ truyền độc đáo của người Chăm. Làng gốm Bàu Trúc nổi danh thế giới với di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO nhờ phương pháp chế tác gốm hoàn toàn bằng tay, &quot;tay làm chân quay&quot; và nung lộ thiên bằng củi rơm. Làng Mỹ Nghiệp gìn giữ kỹ thuật dệt thổ cẩm hoa văn cổ truyền tinh xảo.
}}

[[Tập tin:Vinh_hy_bay.jpg|nhỏ|Vịnh Vĩnh Hy nguyên sơ ôm trọn bởi Vườn quốc gia Núi Chúa]]

=== Thắng cảnh Thiên nhiên &amp; Vịnh đảo ===
* {{xem
| tên=Vịnh Vĩnh Hy | tên khác=Vinh Hy Bay
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Vĩnh Hải | vĩ độ=11.7167 | kinh độ=109.1833 | chỉ đường=Nằm trên cung đường đèo ven biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí tham quan (thuyền đáy kính: 80.000 - 100.000 VNĐ)
| nội dung=Một trong những vịnh biển nguyên sơ đẹp nhất Việt Nam với ba bề núi đá bao bọc và làn nước biển màu ngọc bích phẳng lặng. Du khách có thể đi tàu đáy kính ngắm nhìn rạn san hô kỳ ảo bên dưới hoặc lặn biển khám phá hang rái.
}}

* {{xem
| tên=Đảo Hòn Mun &amp; Hòn Tằm | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=Vịnh Nha Trang, phường Vĩnh Nguyên | vĩ độ=12.1690 | kinh độ=109.3030 | chỉ đường=Di chuyển bằng cano từ bến tàu du lịch
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 16:30 | giá=Vé vào đảo tùy dịch vụ
| nội dung=Khu bảo tồn biển danh tiếng với hơn 350 loài san hô tự nhiên, là địa điểm lặn biển bình dưỡng khí (scuba diving) và lặn với ống thở hàng đầu Đông Nam Á.
}}

* {{xem
| tên=Vườn quốc gia Núi Chúa | tên khác=Nui Chua Biosphere Reserve
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Công Hải và xã Vĩnh Hải | vĩ độ=11.7500 | kinh độ=109.1500 | chỉ đường=Trải dọc theo bờ biển phía Nam tỉnh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tùy điểm
| nội dung=Khu Dự trữ Sinh quyển Thế giới của UNESCO, sở hữu hệ sinh thái rừng khô hạn bán sa mạc độc nhất vô nhị ở Đông Nam Á, bãi rùa biển đẻ trứng tự nhiên tại Bãi Thịt và danh thắng Hang Rái với thềm san hô cổ hóa thạch kỳ vĩ.
}}

* {{xem
| tên=Đồi cát Nam Cương &amp; Đồng cừu An Hòa | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã An Hải và xã Xuân Hải | vĩ độ=11.5833 | kinh độ=109.0000 | chỉ đường=
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Miễn phí hoặc phí chụp ảnh nhỏ
| nội dung=Không gian thảo nguyên đặc sắc với những đồi cát bay uốn lượn theo chiều gió biển và các đồng cỏ xanh mướt chăn thả hàng ngàn chú cừu thong dong gặm cỏ.
}}

== Hoạt động ==
* '''Tắm bùn khoáng nóng tự nhiên:''' Trải nghiệm ngâm bùn khoáng phục hồi sức khỏe tại Suối khoáng nóng Tháp Bà (phường Vĩnh Phước) hoặc I-Resort (xã Vĩnh Ngọc).
* '''Khám phá thềm san hô cổ Hang Rái:''' Ngắm sóng đánh tràn bọt trắng xóa trên tảng san hô hóa thạch hàng ngàn năm tuổi tựa như chiếc thác nước đổ giữa lòng biển khơi.
* '''Chinh phục cung đường đèo Cam Lập - Bình Tiên - Vĩnh Hy:''' Chạy xe máy hoặc ô tô trên con đường đèo ôm sát mép biển, chiêm ngưỡng bức tranh phối cảnh giữa đại dương xanh thẳm và vách đá hùng vĩ.
* '''Trải nghiệm hái nho tại vườn:''' Tham quan các trang trại nho Thái An (xã Vĩnh Hải) hoặc trang trại Ba Mọi (xã Phước Thuận), tự tay cắt những chùm nho đỏ, nho xanh trĩu cành và thưởng thức siro, rượu nho tươi ngay tại chỗ.

== Mua sắm ==
Khánh Hòa là xứ sở phong phú các sản vật biển đảo thượng hạng và đặc sản nông nghiệp nắng gió.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Yến sào đảo tự nhiên:''' Sản vật tiến vua thượng hạng thu hoạch từ các hang đảo yến ngoài khơi vịnh biển.
* '''Trầm hương &amp; Kỳ nam:''' Các sản phẩm nhang trầm, trầm cảnh, vòng đeo tay phong thủy với hương thơm quý phái vĩnh cửu.
* '''Nho &amp; Táo tươi:''' Nho xanh, nho đỏ giòn ngọt, táo mật thơm mọng hái từ vùng đất nắng gió Phan Rang.
* '''Hải sản khô &amp; Mực một nắng:''' Mực lá một nắng, cá chỉ vàng, tôm nõn phơi khô, cá mai đóng hộp, mắm ruốc truyền thống.
* '''Gốm Bàu Trúc &amp; Khăn dệt thổ cẩm Chăm:''' Bình hoa gốm, tượng thần vũ nữ Apsara nung khói màu tự nhiên làm quà kỷ niệm tinh tế.

=== Chợ &amp; Điểm mua sắm ===
* '''Chợ Đầm (phường Vạn Thạnh):''' Trung tâm mua bán đặc sản, quà lưu niệm và hải sản khô lớn nhất phía Bắc tỉnh.
* '''Chợ Phan Rang (phường Kinh Dinh):''' Khu chợ trung tâm phía Nam tỉnh nhộn nhịp với các sạp bán nho, tỏi mồ côi, táo xanh và bánh đặc sản bản địa.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Khánh Hòa hòa quyện giữa hải sản tươi rói từ các vịnh biển sâu và hương vị ẩm thực truyền thống Chăm Pa độc đáo.

Các món ăn trứ danh nhất định phải thử:
* '''Bún sứa &amp; Bún chả cá:''' Nước dùng nấu từ cá biển trong veo ngọt lịm, ăn cùng từng miếng sứa tươi giòn sần sật và chả cá thu chiên dai thơm.
* '''Nem nướng Ninh Hòa:''' Nem thịt nướng than hoa thơm lừng cuộn cùng bánh tráng giòn, rau sống, xoài xanh chấm nước sốt đậu phộng sánh mịn béo bùi.
* '''Bánh căn &amp; Bánh xèo miền biển:''' Bánh nướng trong khuôn đất nung truyền thống với nhân tôm, mực tươi roi rói, trứng cút, ăn kèm nước mắm ớt chua ngọt hoặc mắm nêm đậm vị.
* '''Cơm gà Phan Rang:''' Gà ta thả đồi luộc vàng ươm, thịt săn chắc ngọt đậm, ăn kèm cơm nấu bằng nước luộc gà béo ngậy và chấm nước mắm gừng tỏi ớt đặc trưng.
* '''Dê &amp; Cừu nướng thảo nguyên:''' Thịt dê, thịt cừu nuôi tự nhiên tẩm ướp hạt ngò và lá thơm nướng than hồng mềm ngọt không mùi hôi.

=== Nhà hàng ===
* {{xem
| tên=Nem nướng Đặng Văn Quyên | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 16A Lãn Ông, phường Nha Trang | vĩ độ=12.2530 | kinh độ=109.1935 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 258 3828 227 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 21:30 | giá=50.000 - 120.000 VNĐ
| nội dung=Quán nem nướng lâu đời nức tiếng với nước chấm gia truyền nóng hổi thơm ngon.
}}

* {{xem
| tên=Cơm gà Khánh Kỳ | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 61 Trần Quang Diệu, phường Thanh Sơn | vĩ độ=11.5725 | kinh độ=108.9950 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 259 3823 666 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 21:30 | giá=45.000 - 90.000 VNĐ
| nội dung=Quán cơm gà gia truyền trứ danh của vùng phía Nam với thịt gà chắc ngọt và gia vị chấm mắm ớt gừng truyền thống.
}}

== Đồ uống ==
* '''Nước yến đảo thiên nhiên:''' Thức uống bổ dưỡng mát lành chế biến từ tổ yến thật.
* '''Rượu nho &amp; Mật nho Phan Rang:''' Đồ uống lên men tự nhiên từ trái nho tươi, thơm lừng vị ngọt chát thanh nhã.
* '''Bia thủ công bãi biển:''' Thưởng thức các loại bia ủ tươi mát lạnh tại các quán bar lộng gió ven bờ vịnh Nha Trang và bãi biển Ninh Chữ.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Vịnh Vĩnh Hy ở Ninh Thuận, tháng 7 năm 2012 (5).jpg|nhỏ|Khu nghỉ dưỡng 6 sao Amanoi ẩn mình giữa thiên nhiên Vườn quốc gia Núi Chúa]]

Hệ thống lưu trú ở Khánh Hòa vô cùng đa dạng, từ các resort 6 sao siêu sang ẩn mình bên vịnh biển biệt lập đến các khách sạn cao tầng ven biển và homestay nhà vườn thân thiện.

=== Khu nghỉ dưỡng &amp; Khách sạn sang trọng ===
* {{ngủ
| tên=Amanoi Resort Vĩnh Hy | trang web=https://aman.com | email=
| địa chỉ=Vịnh Vĩnh Hy, xã Vĩnh Hải | vĩ độ=11.7120 | kinh độ=109.1870 | chỉ đường=Nằm trong khuôn viên Vườn quốc gia Núi Chúa
| điện thoại=+84 259 3770 777 | điện thoại miễn cước=
| giá=18.000.000 - 45.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 6 sao đẳng cấp thế giới với kiến trúc đương đại hòa quyện vào thiên nhiên hoang sơ, sở hữu bãi biển riêng tư, spa nổi trên mặt hồ sen và tầm nhìn ngoạn mục ra vịnh Vĩnh Hy.
}}

* {{ngủ
| tên=InterContinental Nha Trang | trang web=https://intercontinental.com | email=
| địa chỉ=32-34 Trần Phú, phường Lộc Thọ | vĩ độ=12.2415 | kinh độ=109.1960 | chỉ đường=Mặt tiền biển trung tâm đô thị
| điện thoại=+84 258 3887 777 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.800.000 - 5.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=15:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao cấp với hồ bơi vô cực ngắm trọn vịnh Nha Trang, dịch vụ chuẩn quốc tế và các phòng nghỉ ban công hướng đại dương.
}}

* {{ngủ
| tên=Sài Gòn - Ninh Chữ Hotel &amp; Resort | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Yên Ninh, phường Mỹ Bình | vĩ độ=11.5830 | kinh độ=109.0270 | chỉ đường=Sát bãi tắm Ninh Chữ
| điện thoại=+84 259 3876 000 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 4 sao hướng biển râm mát bóng dừa, hồ bơi ngoài trời rộng lớn và bờ cát thoải mịn màng.
}}

=== Khách sạn bình dân &amp; Nhà nghỉ ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Biển Đông | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Nguyễn Thị Minh Khai, phường Tân Tiến | vĩ độ=12.2385 | kinh độ=109.1930 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 258 3524 111 | điện thoại miễn cước=
| giá=350.000 - 600.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=12:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn sạch sẽ, đầy đủ tiện nghi, chỉ cách bờ biển vài bước chân tản bộ.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn tắm biển &amp; Thời tiết nắng gió ===
* Tuân thủ cảnh báo cờ hiệu tại các bãi biển: Tuyệt đối không tắm biển khi cắm cờ đỏ báo hiệu dòng chảy xa bờ nguy hiểm.
* Vùng duyên hải phía Nam tỉnh có cường độ nắng mạnh; du khách nên mang theo kem chống nắng, kính râm, mũ rộng vành và bù đủ nước khi tham quan đồi cát, tháp Chăm và các trang trại ngoài trời.

=== Bảo vệ rạn san hô ===
* Khi lặn biển tại Hòn Mun hoặc Vịnh Vĩnh Hy, tuyệt đối không dẫm đạp, bẻ gãy hoặc mang san hô về làm quà để chung tay giữ gìn hệ sinh thái biển nguyên sơ.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Lâm Đồng]]: Ngược các cung đèo hùng vĩ (đèo Khánh Lê trên Quốc lộ 27C hoặc đèo Ngoạn Mục trên Quốc lộ 27) để đến với cao nguyên ngàn hoa [[Đà Lạt]] mát lạnh.
* [[Đắk Lắk]]: Vượt Quốc lộ 26 ngược lên đại ngàn Tây Nguyên để khám phá thủ phủ cà phê [[Buôn Ma Thuột]] và thác nước Dray Nur hùng vĩ.
{{geo|12.2500|109.1833}}
{{IsPartOf|Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Khánh Hòa}}</text>
      <sha1>rrwxeo8e2r5pu2i23fvmk2clphc6my4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lai Châu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>671</id>
    <revision>
      <id>122254</id>
      <parentid>122232</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T01:24:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122254</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19656" sha1="3rabqq04bbbzd6bxrjoigzr141jvmnr" xml:space="preserve">{{pagebanner|Wv Lai Châu banner.jpg|caption=phường Tân Phong, Lai Châu}}

{{quickbarprovince
| image=Sunset on O Quy Ho pass.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Tuyến đường qua đèo Ô Quy Hồ tại Lai Châu
| location=Lai Chau in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=9.068,8 km²
| population=489.000 người (ước tính)
| population density=53,9 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Thái]], [[Tiếng H'Mông]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Hà Nhì]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Tin Lành]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Thái (34%), người H'Mông (23%), người Kinh (14%), người Dao (13%), người Hà Nhì, người Giáy
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Tân Phong
| years active=1909 - Thành lập tỉnh Lai Châu thời Pháp thuộc / Tái lập năm 2004
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống các đơn vị cơ sở gồm xã, phường, thị trấn (không còn cấp huyện, thị xã, thành phố)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (213)
| website=[https://laichau.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Lai Châu]
}}

'''Lai Châu''' là một tỉnh miền núi biên giới nằm ở [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]], có đường biên giới quốc gia dài 265,1 km tiếp giáp với tỉnh Vân Nam ([[Trung Quốc]]). Tỉnh nằm kẹp giữa hai dãy núi lớn là [[Dãy Hoàng Liên Sơn]] ở phía Đông và dãy Pu Đen Đinh ở phía Tây. Về mặt tổ chức lãnh thổ, tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp xuống các xã, phường và thị trấn, không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Laichautown.jpg|nhỏ|Quảng trường trung tâm Lai Châu]]

Tỉnh Lai Châu được thành lập vào ngày 28 tháng 6 năm 1909 theo nghị định của Toàn quyền Đông Dương. Sau khi chia tách địa giới hành chính vào năm 2004, trung tâm hành chính tỉnh chuyển về đặt tại khu vực thung lũng Tam Đường cũ (nay là cụm các phường Đông Phong, Quyết Thắng, Tân Phong).

Địa hình của tỉnh bị chia cắt mạnh bởi các dãy núi cao chạy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam xen kẽ các thung lũng sâu. Lai Châu sở hữu nhiều đỉnh núi cao hàng đầu Việt Nam như [[Pu Si Lung]] (3.083 m), [[Pu Tả Lèng]] (3.049 m), [[Bạch Mộc Lương Tử]] (Ky Quan San, 3.046 m) và đèo [[Đèo Ô Quy Hồ|Ô Quy Hồ]] nối sang Sa Pa. Dân cư toàn tỉnh gồm 20 dân tộc sinh sống, trong đó người Thái, người H'Mông, người Dao và người Hà Nhì chiếm phần lớn dân số.

=== Khí hậu ===
Lai Châu có khí hậu nhiệt đới gió mùa núi cao, nhiệt độ trung bình năm dao động từ 21 - 23&amp;nbsp;°C, phân chia thành hai mùa rõ rệt.

* '''Mùa khô''' (tháng 10 đến tháng 4 năm sau): Chịu ảnh hưởng của gió mùa đông bắc khô lạnh, lượng mưa thấp, độ ẩm giảm, vùng núi cao trên 1.500 m thường có sương mù và hiện tượng sương muối vào tháng 12 và tháng 1.
* '''Mùa mưa''' (tháng 5 đến tháng 9): Tập trung khoảng 80% tổng lượng mưa trong năm, độ ẩm không khí trung bình trên 85%, dễ xảy ra sạt lở đất trên các tuyến quốc lộ qua đèo dốc.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Lai Châu
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 23 (73) || 25 (77) || 29 (84) || 31 (88) || 31 (88) || 30 (86) || 29 (84) || 30 (86) || 30 (86) || 28 (82) || 26 (79) || 23 (73) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 11 (52) || 12 (54) || 15 (59) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 22 (72) || 22 (72) || 20 (68) || 17 (63) || 14 (57) || 11 (52) || '''17 (63)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 30 (1.2) || 45 (1.8) || 70 (2.8) || 150 (5.9) || 320 (12.6) || 450 (17.7) || 520 (20.5) || 480 (18.9) || 250 (9.8) || 120 (4.7) || 55 (2.2) || 25 (1.0) || '''2.515 (99.0)'''
|}

== Đến ==
Lai Châu cách Hà Nội khoảng 390 km về phía Tây Bắc. Do chưa có hệ thống đường sắt và sân bay thương mại nội tỉnh, giao thông tiếp cận chủ yếu qua đường bộ.

=== Bằng ô-tô &amp; Xe khách giường nằm ===
* '''Hành trình qua cao tốc Nội Bài - Lào Cai:''' Từ [[Hà Nội]], xe chạy theo đường cao tốc CT05 đến nút giao rẽ vào Quốc lộ 4D, qua Sa Pa rồi vượt đèo Ô Quy Hồ để tới phường Tân Phong. Thời gian hành trình bằng ô tô con khoảng 6 giờ, xe khách giường nằm khoảng 7 đến 8 giờ.
  * Tuyến xe giường nằm và xe cabin đôi xuất phát hàng ngày từ [[Bến xe Mỹ Đình]] và Bến xe Giáp Bát lúc 20:00 - 22:00, tới Lai Châu vào 05:00 sáng hôm sau. Giá vé dao động từ 350.000 - 450.000 VNĐ/lượt.
* '''Hành trình theo trục Quốc lộ 32:''' Đi từ Hà Nội qua [[Phú Thọ]], Nghĩa Lộ, Mù Cang Chải rồi vào địa phận Thị trấn Than Uyên và phường Tân Phong. Tuyến đường này dài khoảng 420 km, thích hợp cho việc kết hợp lộ trình du lịch vùng cao.

=== Bằng xe máy ===
Lộ trình vượt đèo Ô Quy Hồ từ hướng Lào Cai hoặc vượt đèo Khau Phạ từ hướng Yên Bái nối sang Quốc lộ 32 là hai tuyến đường bộ chính được các đoàn phượt sử dụng để tiếp cận địa phận tỉnh.

== Di chuyển ==
* '''Thuê xe máy:''' Các điểm cho thuê xe máy tập trung tại khu vực Bến xe khách tỉnh (phường Đoàn Kết) và đường Trần Phú (phường Tân Phong) với giá từ 130.000 - 180.000 VNĐ/ngày.
* '''Xe buýt nội tỉnh:'''
  * Tuyến Lai Châu - Phong Thổ - Cửa khẩu Quốc tế Ma Lù Thàng.
  * Tuyến Lai Châu - Than Uyên.
* '''Taxi:''' Phục vụ đi lại cự ly ngắn trong khu vực đô thị trung tâm và các xã lân cận:
  * *Taxi Mai Linh Lai Châu:* ☎ +84 213 3766 766
  * *Taxi Ngôi Sao Tây Bắc:* ☎ +84 213 3898 989

== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Đồi_chè_Ô_Quý_Hồ.jpg|nhỏ|Đồi chè Ô Quý Hồ, nhìn từ trên đèo Ô Quý Hồ xuống]]

=== Thắng cảnh Núi non &amp; Hang động ===
* {{xem
| tên=Đèo Ô Quy Hồ | tên khác=Đèo Hoàng Liên Sơn
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Sơn Bình | vĩ độ=22.3556 | kinh độ=103.7744 | chỉ đường=Nằm trên tuyến Quốc lộ 4D nối hai tỉnh Lai Châu và Lào Cai
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Con đèo dài gần 50 km cắt ngang qua dãy Hoàng Liên Sơn ở độ cao gần 2.000 m so với mực nước biển. Khu vực đỉnh đèo là ranh giới khí hậu rõ rệt giữa hai sườn núi; phía Lai Châu thường có nắng ấm trong khi phía Lào Cai chìm trong sương mù.
}}

* {{xem
| tên=Khu du lịch Cầu kính Rồng Mây | tên khác=Rong May Glass Bridge
| trang web=https://caukinhrongmay.vn | email=
| địa chỉ=xã Sơn Bình | vĩ độ=22.3580 | kinh độ=103.7650 | chỉ đường=Cách đỉnh đèo Ô Quy Hồ khoảng 2 km về phía Lai Châu
| điện thoại=+84 213 3788 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=400.000 VNĐ/người lớn (bao gồm thang máy lồng kính)
| nội dung=Hệ thống thang máy lồng kính ngoài trời cao 300 m gắn vào vách núi đá, đưa du khách lên sàn cầu kính vươn ra khỏi vách đá 60 m ở độ cao hơn 2.000 m để quan sát vực sâu và các hẻm núi Hoàng Liên Sơn.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Hang động Pu Sam Cáp | tên khác=Pu Sam Cap Caves
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Sùng Phài | vĩ độ=22.3780 | kinh độ=103.4350 | chỉ đường=Cách phường Tân Phong khoảng 6 km về phía Tây
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=60.000 VNĐ/người
| nội dung=Hệ thống hang động karst đá vôi nguyên sơ gồm ba động chính là Thiên Môn, Thiên Đường và Thủy Tinh. Lòng động rộng hàng nghìn mét vuông với cột đá, măng đá và nhũ đá vôi hình thành qua hàng triệu năm.
}}

* {{xem
| tên=Cao nguyên Dào San | tên khác=Dao San Plateau
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Dào San | vĩ độ=22.6167 | kinh độ=103.4333 | chỉ đường=Cách phường Tân Phong khoảng 60 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng cao nguyên núi đất và đá ở độ cao trên 1.500 m, khí hậu quanh năm mát lạnh, có rừng thông tự nhiên và là nơi sinh sống lâu đời của đồng bào người H'Mông, Dao đỏ, Hà Nhì.
}}

[[Tập tin:Than_Uyen's_moutains.jpg|nhỏ|Núi non Than Uyên]]

=== Bản làng Du lịch Văn hóa ===
* {{xem
| tên=Bản du lịch cộng đồng Sin Suối Hồ | tên khác=Sin Suoi Ho Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Sin Suối Hồ | vĩ độ=22.5167 | kinh độ=103.5000 | chỉ đường=Cách phường Tân Phong khoảng 30 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=20.000 VNĐ/người (phí vệ sinh bản)
| nội dung=Bản làng của người H'Mông nằm ở độ cao 1.400 m dưới chân đỉnh Pu Tả Lèng. Bản bảo tồn kiến trúc nhà gỗ truyền thống, khuôn viên trồng hàng nghìn chậu địa lan, thác Trái Tim và hệ thống homestay đạt tiêu chuẩn du lịch cộng đồng ASEAN.
}}

* {{xem
| tên=Bản Sì Thâu Chải | tên khác=Si Thau Chai Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Hồ Thầu | vĩ độ=22.3610 | kinh độ=103.6120 | chỉ đường=Nằm trên sườn núi cao nhìn xuống thung lũng Tam Đường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Bản định cư của hơn 60 hộ dân người Dao đỏ. Lối đi quanh bản được xếp bằng đá cuội suối, hai bên đường trồng hoa đào, mận và cây ăn trái bản địa. Đây là điểm cất cánh quen thuộc của dù lượn trong các giải dù lượn quốc tế.
}}

* {{xem
| tên=Cửa khẩu Quốc tế Ma Lù Thàng | tên khác=Ma Lu Thang Border Gate
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thị trấn Phong Thổ | vĩ độ=22.7500 | kinh độ=103.3167 | chỉ đường=Điểm cuối tuyến Quốc lộ 12
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí khu vực ngoài cửa khẩu
| nội dung=Cửa khẩu mậu dịch quốc tế đường bộ thông thương với cửa khẩu Kim Thủy Hà thuộc huyện Kim Bình, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.
}}

== Hoạt động ==
* '''Leo núi thám hiểm các đỉnh núi cao:''' Lai Châu là tâm điểm trekking của cả nước với các hành trình nhiều ngày chinh phục đỉnh Pu Si Lung (3.083 m - đỉnh núi biên giới hiểm trở nhất), Pu Tả Lèng (3.049 m - mùa hoa đỗ quyên tháng 3) và Ky Quan San (Bạch Mộc Lương Tử, 3.046 m). Hoạt động này bắt buộc phải có giấy phép biên phòng và người dẫn đường bản địa (porter).
* '''Bay dù lượn tại Sì Thâu Chải:''' Cất cánh từ sườn núi Hồ Thầu ở độ cao trên 1.400 m và hạ cánh xuống sân vận động Tam Đường, ngắm thung lũng nông nghiệp và cung đèo Ô Quy Hồ từ trên không.
* '''Đi chợ phiên vùng cao:''' Chợ phiên Dào San (họp vào các ngày Thìn, Tuất) hoặc chợ phiên San Thàng (họp sáng thứ 5 và Chủ nhật hàng tuần tại phường San Thàng) là nơi tập trung mua bán vải thổ cẩm, cây dược liệu, gia súc và nông cụ của các dân tộc thiểu số.

== Mua sắm ==
=== Nông sản &amp; Dược liệu ===
* '''Mắc khén &amp; Hạt dổi rừng:''' Gia vị thảo mộc khô thu hái tự nhiên từ rừng Tây Bắc, dùng tẩm ướp nướng và giã đồ chấm.
* '''Mật ong rừng Dào San &amp; Thảo quả:''' Mật ong khoái tự nhiên màu vàng sậm và hạt thảo quả sấy khô của vùng cao Mường Tè, Sìn Hồ.
* '''Trà cổ thụ Shan tuyết Sìn Hồ:''' Búp chè hái từ những cây chè mọc hoang dã trên sườn núi mù sương, cánh chè mốc trắng, nước trà ngả vàng hổ phách.
* '''Vải thổ cẩm dệt tay người Dao &amp; H'Mông:''' Áo chàm đính chỉ màu, khăn cuốn đầu, vỏ gối khâu tay bán trực tiếp tại bản Sin Suối Hồ và Sì Thâu Chải.

=== Chợ trung tâm ===
* '''Chợ San Thàng (phường San Thàng):''' Trung tâm trao đổi hàng nông sản, thực phẩm tươi và ẩm thực đường phố sáng Chủ nhật.
* '''Chợ Trung tâm Lai Châu (Đường Trần Phú, phường Tân Phong):''' Chợ tổng hợp buôn bán các mặt hàng bách hóa, quần áo và hàng tiêu dùng.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Lai Châu dựa trên nguồn thực phẩm tự nhiên từ rừng, sông suối và kỹ thuật hun khói, đồ chín của người Thái, người Giáy và người Dao.

Các món ăn phổ biến:
* '''Pa pỉnh tộp:''' Cá suối tươi mổ lưng, ướp mắc khén, ớt tươi, rau thơm rồi kẹp nẹp tre nướng than hoa.
* '''Thịt lợn cắp nách nướng than:''' Giống lợn lửng thả rông vùng cao thịt săn chắc, bì giòn, nướng chín tới ướp lá móc mật.
* '''Nộm rau dớn:''' Rau dớn ngắt ngọn non mọc cạnh khe suối, chần qua nước sôi rồi trộn cùng lạc rang, ớt bột, tỏi và chanh.
* '''Xôi màu người Giáy:''' Xôi nếp nương nhuộm màu bằng nước lá cẩm, củ nghệ và vỏ cây rừng tạo thành màu tím, đỏ, vàng tự nhiên.
* '''Thắng cố:''' Món canh lòng ngựa truyền thống ninh nhừ cùng các loại thảo quả, quế chi, hoa hồi ăn tại các phiên chợ vùng cao.

=== Địa điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Sen Hồng | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu đô thị mới, phường Tân Phong | vĩ độ=22.3980 | kinh độ=103.4610 | chỉ đường=Gần khu hành chính tỉnh
| điện thoại=+84 213 3878 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:00 | giá=100.000 - 250.000 VNĐ/người
| nội dung=Phục vụ các món ăn đặc sản vùng núi như cá hồi Ô Quy Hồ, cá tầm nướng tiêu rừng, gà đồi hấp lá chanh và lợn bản xào lăn.
}}

* {{xem
| tên=Khu Ẩm thực Chợ đêm San Thàng | trang web= | email=
| địa chỉ=phường San Thàng | vĩ độ=22.4110 | kinh độ=103.4850 | chỉ đường=Mở các tối thứ Bảy hàng tuần
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=18:00 - 23:00 | giá=20.000 - 80.000 VNĐ/món
| nội dung=Các gian hàng ngoài trời bán thắng cố, bánh dày nướng, phở chua, lòng lợn nướng và rượu ngô bản xứ.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu ngô Sìn Hồ:''' Men ủ từ lá thuốc rừng tự nhiên cất bằng phương pháp truyền thống của người H'Mông, nồng độ cồn từ 38 - 42 độ.
* '''Trà thảo mộc giảo cổ lam:''' Nước hãm từ cây giảo cổ lam mọc trên các vách đá vôi tự nhiên vùng cao.

== Nghỉ ngơi ==
Cơ sở lưu trú tập trung thành hai dạng: khách sạn hiện đại tại trung tâm đô thị phường Tân Phong và hệ thống homestay nhà gỗ tại các bản du lịch cộng đồng.

=== Khách sạn ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Grand Lai Châu | trang web=https://grandlaichau.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 097 Đường Trần Phú, phường Tân Phong | vĩ độ=22.3955 | kinh độ=103.4645 | chỉ đường=Đối diện Quảng trường Nhân dân tỉnh
| điện thoại=+84 213 3798 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.100.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao lớn nhất tỉnh với 148 phòng ngủ, phòng gym, spa, phòng hội nghị tiêu chuẩn và nhà hàng phục vụ thực đơn Á - Âu.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Hoàng Nhâm Luxury | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 69 Đường Điện Biên Phủ, phường Quyết Tiến | vĩ độ=22.3920 | kinh độ=103.4580 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 213 2246 666 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.000.000 - 2.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn hiện đại có hồ bơi sân thượng, trung tâm thể thao, phòng ốc trang bị điều hòa 2 chiều và buffet ăn sáng.
}}

=== Homestay bản địa ===
* {{ngủ
| tên=Homestay Vàng A Chỉnh | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Sin Suối Hồ, xã Sin Suối Hồ | vĩ độ=22.5170 | kinh độ=103.5010 | chỉ đường=Khu vực trung tâm bản Sin Suối Hồ
| điện thoại=+84 912 345 678 | điện thoại miễn cước=
| giá=100.000 - 350.000 VNĐ/người
| nhận phòng=12:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Nhà gỗ lợp ván pơmu truyền thống của người H'Mông, sân vườn trồng phong lan và đỗ quyên, phục vụ các bữa ăn nấu tại gia.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Sạt lở mùa mưa &amp; Sương mù đèo dốc ===
* Tuyến đèo Ô Quy Hồ (Quốc lộ 4D) và Quốc lộ 12 (đoạn nối Phong Thổ - Mường Tè) có nguy cơ sạt trượt đất đá cao vào các tháng mùa mưa lớn (tháng 6 đến tháng 8). Du khách tự lái xe máy/ô tô nên kiểm tra dự báo thời tiết và tránh chạy xe ban đêm qua các cung đường đèo khi sương mù dày đặc.

=== Quy định trekking &amp; Vùng biên giới ===
* Các tuyến leo núi Pu Si Lung, Pu Tả Lèng hoặc Ky Quan San đi qua khu vực biên giới hoặc rừng đặc dụng quốc gia. Du khách bắt buộc phải đăng ký tạm trú với Công an xã, xin giấy giới thiệu tại Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu và thuê porter địa phương dẫn đường.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Điện Biên]]: Đi theo Quốc lộ 12 xuôi dòng sông Đà qua phường Mường Lay để đến các di tích Chiến trường Điện Biên Phủ và thung lũng Mường Thanh.
* [[Lào Cai]]: Vượt đèo Ô Quy Hồ sang thị xã Sa Pa, ga cáp treo Fansipan và trung tâm thành phố biên giới Lào Cai.
* [[Sơn La]]: Kết nối qua Quốc lộ 279 hoặc Quốc lộ 32 để đến thị xã Nghĩa Lộ, đèo Khau Phạ và cao nguyên chè Mộc Châu.
* [[Phú Thọ]]: Xuôi theo Quốc lộ 32 qua Yên Bái về vùng đất Tổ Đền Hùng và danh thắng Tây Thiên - Tam Đảo.

{{geo|22.4000|103.4500}}
{{IsPartOf|Trung du và miền núi phía Bắc}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Lai Châu}}</text>
      <sha1>3rabqq04bbbzd6bxrjoigzr141jvmnr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lạng Sơn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>737</id>
    <revision>
      <id>122255</id>
      <parentid>122231</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T01:25:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122255</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19877" sha1="dlxvdx24w4mozelh76l5wte0sgvdk0y" xml:space="preserve">{{pagebanner|Quymon.JPG|up|caption=Phong cảnh Chi Lăng}}

{{quickbarprovince
| image=Chùa_Tam_Thanh.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Chùa Tam Thanh trong lòng động tại thành phố Lạng Sơn
| location=Lang Son in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=8.310,2 km²
| population=802.000 người (ước tính 2022)
| population density=96,5 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Nùng]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Nùng (43%), người Tày (35%), người Kinh (16%), người Dao, người H'Mông
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đông Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Thành phố [[Lạng Sơn (thành phố)|Lạng Sơn]]
| years active=1831 - Thành lập tỉnh Lạng Sơn thời vua Minh Mạng
| administrative division=1 thành phố (Lạng Sơn) và 10 huyện
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (205)
| website=[https://langson.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Lạng Sơn]
}}

'''Lạng Sơn''' (thường gọi là xứ Lạng) là một tỉnh miền núi biên giới nằm ở vùng [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]]. Nổi danh từ ngàn đời qua câu ca dao: ''&quot;Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa, có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh&quot;'', Lạng Sơn là cửa ngõ giao thương đường bộ chiến lược nối liền Việt Nam với [[Trung Quốc]]. Vùng đất này sở hữu sự hòa quyện tuyệt đẹp giữa địa hình núi đá vôi karst kỳ vĩ, thung lũng lúa [[Bắc Sơn]], đỉnh núi mù sương [[Mẫu Sơn]], hệ thống hang động tâm linh cổ kính cùng những chợ cửa khẩu biên mậu sầm uất.

== Giới thiệu ==
Trong lịch sử dân tộc, Lạng Sơn giữ vị trí tiền tiêu trọng yếu nơi cửa ngõ biên thùy phía Bắc. Vùng đất hiểm trở này từng chứng kiến nhiều chiến tích lẫy lừng chống giặc ngoại xâm tại [[Ải Chi Lăng]], đèo Bông Lau, [[Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị]]. Lạng Sơn còn nổi tiếng với Khởi nghĩa Bắc Sơn (1940) – cái nôi của lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam.

Về mặt địa lý, Lạng Sơn có dòng [[Sông Kỳ Cùng]] độc đáo chảy ngược theo hướng Đông Nam - Tây Bắc sang đất Trung Quốc. Địa hình tỉnh gồm các dãy núi đá vôi trùng điệp đan xen các thung lũng màu mỡ. Đây cũng là nơi hội tụ bản sắc văn hóa phong phú của đồng bào các dân tộc Nùng, Tày, Dao với các làn điệu hát Then, hát Sli, hát Lượn mượt mà cùng những phiên chợ kỳ lừa mang đậm sắc màu vùng cao.

=== Khí hậu ===
Khí hậu Lạng Sơn mang tính chất cận nhiệt đới ẩm gió mùa vùng núi, có sự khác biệt sâu sắc giữa mùa đông lạnh khô và mùa hè nóng ẩm.

* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 3 năm sau): Thời tiết rất lạnh, nền nhiệt trung bình thấp nhất toàn miền Bắc do đón trọn các đợt không khí lạnh đầu mùa. Khu vực đỉnh núi [[Mẫu Sơn]] (cao trên 1.500 m) thường xuyên xuất hiện băng giá và tuyết rơi vào các đợt rét đậm tháng 12 và tháng 1.
* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Tiết trời mát mẻ, hoa đào chuông Mẫu Sơn và hoa mận nở rộ sườn đồi; đây là mùa diễn ra nhiều lễ hội đền, chùa lớn như Lễ hội đền Kỳ Cùng - Tả Phủ.
* '''Mùa hè &amp; Mùa lúa chín''' (tháng 5 đến tháng 10): Thời tiết ấm áp, mưa nhiều. Tháng 7 và tháng 10 là thời điểm thung lũng lúa Bắc Sơn khoác lên màu vàng óng ả rực rỡ nhất trong năm.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu Lạng Sơn
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 18 (64) || 19 (66) || 22 (72) || 27 (81) || 31 (88) || 32 (90) || 32 (90) || 32 (90) || 31 (88) || 28 (82) || 24 (75) || 20 (68) || '''26 (79)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 10 (50) || 12 (54) || 16 (61) || 20 (68) || 23 (73) || 24 (75) || 24 (75) || 24 (75) || 22 (72) || 19 (66) || 15 (59) || 11 (52) || '''18 (64)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 25 (1.0) || 30 (1.2) || 50 (2.0) || 100 (3.9) || 180 (7.1) || 240 (9.4) || 270 (10.6) || 260 (10.2) || 150 (5.9) || 80 (3.1) || 40 (1.6) || 20 (0.8) || '''1.445 (56.9)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:CT01_BacGiang_LangSon.svg|nhỏ|Tuyến cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn kết nối thuận tiện với Hà Nội]]

Nằm cách thủ đô [[Hà Nội]] khoảng 155 km về phía Đông Bắc, hệ thống hạ tầng giao thông kết nối tới Lạng Sơn rất hiện đại và phát triển.

=== Bằng ô-tô &amp; Xe khách ===
* '''Qua đường cao tốc:''' Tuyến cao tốc Hà Nội - [[Bắc Ninh]] - [[Bắc Giang]] - Lạng Sơn giúp rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô từ Hà Nội đến TP. Lạng Sơn chỉ còn khoảng 2 đến 2,5 giờ.
* '''Xe Limousine &amp; Xe khách:'''
  * Xe Limousine chất lượng cao: Xuất bến liên tục mỗi giờ từ các quận nội thành Hà Nội, trả khách tận nơi tại thành phố Lạng Sơn và cửa khẩu Hữu Nghị. Giá vé khoảng 200.000 - 250.000 VNĐ/lượt (nhà xe Hoàng Phú, Ninh Quỳnh, Quỳnh Thanh).
  * Xe khách liên tỉnh: Xuất bến hàng ngày từ [[Bến xe Mỹ Đình]], [[Bến xe Gia Lâm]], [[Bến xe Giáp Bát]]. Giá vé khoảng 120.000 - 150.000 VNĐ/lượt.

=== Bằng tàu hỏa ===
Tuyến đường sắt liên vận Hà Nội - [[Đồng Đăng]] kết nối [[Ga Hà Nội]] / [[Ga Gia Lâm]] tới Ga Lạng Sơn và Ga Đồng Đăng:
* Tàu nội địa di chuyển mất khoảng 3,5 đến 4 giờ.
* Tuyến tàu liên vận quốc tế còn tiếp tục hành trình qua ga [[Bằng Tường]] ([[Quảng Tây]]) sang đất Trung Quốc.

=== Bằng xe máy ===
Cung đường Quốc lộ 1A cũ qua Ải Chi Lăng là lộ trình quen thuộc cho những du khách thích phượt xe máy ngắm nhìn cảnh sắc đồng bằng chuyển tiếp lên vùng núi đá vôi ngoạn mục.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Bến đá Kỳ Cùng 2.jpg|nhỏ|Cầu Kỳ Lừa bắc qua dòng sông chảy ngược trung tâm thành phố]]

* '''Taxi:''' Lựa chọn thuận tiện nhất khi di chuyển giữa các điểm tham quan nội thành và các chợ cửa khẩu.
  * Taxi Mai Linh Lạng Sơn: ☎ +84 205 3879 879
  * Taxi Lạng Sơn: ☎ +84 205 3766 766
* '''Thuê xe máy:''' Bạn có thể thuê xe máy tại các khách sạn quanh khu vực Ga Lạng Sơn hoặc bến xe với giá 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày để tự mình chinh phục đỉnh Mẫu Sơn hay thung lũng Bắc Sơn.
* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Có các tuyến buýt thuận tiện:
  * Tuyến 01: TP. Lạng Sơn - Thị trấn Đồng Đăng - Cửa khẩu Tân Thanh.
  * Tuyến 02: TP. Lạng Sơn - Thị trấn Na Sầm.

== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Countryside_around_Bac_Son_-_Lang_Son_Province_-_Vietnam_-_03_(48137876778).jpg|nhỏ|Toàn cảnh thung lũng Bắc Sơn]]

=== Di tích Lịch sử &amp; Thắng cảnh Tâm linh ===
* {{xem
| tên=Động Tam Thanh &amp; Chùa Tam Thanh | tên khác=Tam Thanh Pagoda
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Tam Thanh, TP. Lạng Sơn | vĩ độ=21.8525 | kinh độ=106.7558 | chỉ đường=Cách trung tâm thành phố khoảng 2 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Quần thể hang động tự nhiên nổi tiếng nhất xứ Lạng với hệ thống thạch nhũ rực rỡ, hồ Cảnh và bức phù điêu Phật A Di Đà tạc thẳng vào vách đá từ thời nhà Lê. Ngay gần cửa động là con đường dẫn lên di tích tượng đá Nàng Tô Thị và Thành Nhà Mạc.
}}

* {{xem
| tên=Thành Nhà Mạc | tên khác=Mac Dynasty Citadel
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Tam Thanh, TP. Lạng Sơn | vĩ độ=21.8540 | kinh độ=106.7535 | chỉ đường=Nằm trên dãy núi đá vôi gần Động Tam Thanh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích kiến trúc quân sự phòng thủ hiểm trở được xây dựng vào thế kỷ 16 thời triều Mạc. Du khách vượt qua hàng trăm bậc thang đá lên đỉnh thành có thể chiêm ngưỡng toàn cảnh thành phố Lạng Sơn và ngọn núi Nàng Tô Thị bồng con hóa đá.
}}

* {{xem
| tên=Đền Kỳ Cùng &amp; Đền Tả Phủ | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Vĩnh Trại và Hoàng Văn Thụ, TP. Lạng Sơn | vĩ độ=21.8480 | kinh độ=106.7620 | chỉ đường=Ven bờ sông Kỳ Cùng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Hai ngôi đền linh thiêng bậc nhất xứ Lạng, nơi phụng thờ Quan Lớn Tuần Tranh và Tả Đô Đốc Thân Công Tài. Lễ hội rước kiệu giữa hai đền diễn ra từ ngày 22 đến 27 tháng Giêng âm lịch là ngày hội lớn và nhộn nhịp nhất của thành phố.
}}

* {{xem
| tên=Khu di tích Lịch sử Ải Chi Lăng | tên khác=Chi Lang Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=Huyện Chi Lăng | vĩ độ=21.6210 | kinh độ=106.6025 | chỉ đường=Dọc tuyến Quốc lộ 1A cũ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Thung lũng hẹp hình bầu dục được bao bọc bởi núi đá vôi hiểm trở, nơi gắn liền với những chiến thắng lừng lẫy của dân tộc trước quân xâm lược phương Bắc, tiêu biểu là trận chém tướng Liễu Thăng năm 1427.
}}

[[Tập tin:Mau_Son.JPG|nhỏ|Một phần đỉnh Mẫu Sơn]]

=== Điểm đến Thiên nhiên &amp; Cửa khẩu ===
* {{xem
| tên=Khu du lịch Đỉnh Mẫu Sơn | tên khác=Mau Son Mountain
| trang web= | email=
| địa chỉ=Huyện Lộc Bình và Cao Lộc | vĩ độ=21.8444 | kinh độ=106.9250 | chỉ đường=Cách TP. Lạng Sơn khoảng 30 km về phía Đông Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng núi cao quanh năm mây mù bao phủ ở độ cao trên 1.500 m so với mực nước biển. Mẫu Sơn nổi tiếng với các phế tích biệt thự Pháp cổ thời thuộc địa, không khí trong lành mát mẻ tựa Sa Pa hay Đà Lạt, cùng hiện tượng băng giá kỳ thú vào mùa đông.
}}

* {{xem
| tên=Thung lũng Bắc Sơn | tên khác=Bac Son Valley
| trang web= | email=
| địa chỉ=Huyện Bắc Sơn | vĩ độ=21.9050 | kinh độ=106.3250 | chỉ đường=Cách TP. Lạng Sơn khoảng 80 km về phía Tây
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Thung lũng nông nghiệp trù phú bao quanh bởi những ngọn núi đá vôi trập trùng. Đứng từ trạm viba trên đỉnh núi Nà Lay, du khách sẽ được ngắm nhìn bức tranh thổ cẩm khổng lồ với các ô ruộng lúa chín màu vàng, xanh đan xen kỳ thú.
}}

* {{xem
| tên=Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị | tên khác=Huu Nghi Border Gate
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thị trấn Đồng Đăng, Huyện Cao Lộc | vĩ độ=21.9825 | kinh độ=106.7110 | chỉ đường=Điểm đầu của tuyến Quốc lộ 1A
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 19:00 | giá=Miễn phí tham quan khu vực bên ngoài
| nội dung=Cửa khẩu quốc tế đường bộ huyết mạch nối liền Việt Nam và Trung Quốc. Nơi đây có Km số 0 lịch sử của Quốc lộ 1A và cột mốc biên giới quốc gia kiên cố.
}}

== Hoạt động ==
* '''Leo núi săn mây và ngắm lúa tại Đỉnh Nà Lay:''' Chinh phục hơn 1.200 bậc đá dẫn lên đỉnh Nà Lay (Bắc Sơn) để đón bình minh, chụp ảnh biển mây và ngắm nhìn trọn vẹn cảnh sắc ngoạn mục của thung lũng lúa.
* '''Săn băng tuyết Mẫu Sơn vào mùa đông:''' Trải nghiệm không khí lạnh buốt giá và ngắm cành cây, ngọn cỏ đóng băng trắng xóa khi nhiệt độ Mẫu Sơn xuống dưới 0°C.
* '''Tham gia chợ đêm Kỳ Lừa:''' Tản bộ, mua sắm đồ thủ công vùng cao và giao lưu văn nghệ dân gian tại khu chợ phố cổ nhộn nhịp vào các tối cuối tuần.

== Mua sắm ==
Lạng Sơn là trung tâm biên mậu sầm uất với nhiều loại nông sản đặc sản vùng biên và hàng hóa phong phú.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Vịt quay Lạng Sơn:''' Vịt béo ướp mật ong rừng và lá mắc mật thơm nồng, da nâu óng ả giòn rụm.
* '''Bánh ngải Lạng Sơn:''' Bánh nếp dẻo thơm màu xanh thẫm chế biến từ lá ngải cứu tươi và đường phèn, vị thanh mát bùi béo.
* '''Rượu Mẫu Sơn:''' Rượu chưng cất từ gạo nếp vùng cao cùng men lá rừng làm từ hơn 30 loại thảo mộc, hương vị êm dịu nồng đượm.
* '''Hồng không hạt Bảo Lâm &amp; Quýt Bắc Sơn:''' Các loại trái cây đặc sản nổi danh ngọt lịm, mọng nước và đậm đà hương vị miền núi.
* '''Hồi và quế xứ Lạng:''' Hoa hồi khô nguyên cánh có hàm lượng tinh dầu cao hàng đầu cả nước.

=== Chợ trung tâm &amp; Cửa khẩu ===
* '''Chợ Đông Kinh (TP. Lạng Sơn):''' Trung tâm thương mại lớn nhất thành phố, chuyên bán buôn và bán lẻ quần áo, đồ điện tử gia dụng và đồ gia đình nhập khẩu.
* '''Chợ Kỳ Lừa (TP. Lạng Sơn):''' Chợ truyền thống lâu đời đậm đà nét văn hóa xứ Lạng, họp các phiên mùng 2, 7, 12, 17, 22, 27 âm lịch.
* '''Chợ Cửa khẩu Tân Thanh (Huyện Văn Lãng):''' Thiên đường hàng hóa biên mậu giá rẻ nằm sát đường biên giới.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Lạng Sơn mang dấu ấn giao thoa văn hóa đặc sắc của người Tày, Nùng cùng các loại gia vị rừng tự nhiên.

Các món ăn nổi tiếng nhất định phải thử:
* '''Phở chua Lạng Sơn:''' Món phở nguội trộn độc đáo với sợi phở dẻo, xá xíu, gan heo, khoai lang chiên giòn, lạc rang, rau thơm hòa quyện cùng nước sốt giấm đường chua ngọt sánh mịn.
* '''Khâu nhục (Nham dục):''' Món thịt ba chỉ kho kỹ với khoai môn, rau tàu soi, nấm hương và thảo quả, thịt mềm tan béo ngậy.
* '''Bánh cuốn trứng Lạng Sơn:''' Bánh tráng mỏng nóng hổi bọc trọn lòng đào trứng gà, ăn kèm nước ninh xương ngọt thơm và thịt băm xào.
* '''Cơm lam Bắc Sơn &amp; Lạp xưởng hun khói gác bếp:''' Món ăn mộc mạc thơm dẻo mùi khói bếp củi và than hồng.

=== Nhà hàng ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Vịt quay Hùng Hưng | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 13 Bắc Sơn, phường Hoàng Văn Thụ, TP. Lạng Sơn | vĩ độ=21.8492 | kinh độ=106.7605 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 205 3871 859 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 21:00 | giá=150.000 - 300.000 VNĐ
| nội dung=Quán vịt quay và khâu nhục gia truyền nức tiếng lâu năm của người dân địa phương.
}}

* {{xem
| tên=Quán Phở chua Hải Xồm | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 214 Bà Triệu, phường Hoàng Văn Thụ, TP. Lạng Sơn | vĩ độ=21.8435 | kinh độ=106.7580 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 983 234 567 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 21:30 | giá=35.000 - 55.000 VNĐ
| nội dung=Địa chỉ quen thuộc để thưởng thức món phở chua chuẩn vị cổ truyền xứ Lạng.
}}

== Đồ uống ==
* '''Trà hoa vàng xứ Lạng:''' Thảo dược quý mọc tự nhiên trên các triền núi đá vôi, nước trà vàng óng ánh, thơm dịu và rất tốt cho sức khỏe.
* '''Rượu ngô men lá:''' Loại rượu ấm nồng của đồng bào dân tộc vùng cao dùng trong các dịp lễ tết và hội bản.

== Nghỉ ngơi ==
Hệ thống lưu trú ở Lạng Sơn rất phát triển với nhiều khách sạn cao tầng sang trọng tại trung tâm thành phố và các homestay nhà sàn bản địa tại Bắc Sơn.

=== Khách sạn sang trọng &amp; Trung cao cấp ===
* {{ngủ
| tên=Four Points by Sheraton Lang Son | trang web=https://marriott.com | email=
| địa chỉ=Số 2 Trần Hưng Đạo, phường Chi Lăng, TP. Lạng Sơn | vĩ độ=21.8445 | kinh độ=106.7612 | chỉ đường=Ngay cạnh trung tâm Vincom Plaza
| điện thoại=+84 205 3788 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.200.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao cấp tiêu chuẩn quốc tế với tòa tháp cao nhất thành phố, sở hữu hồ bơi trong nhà, spa, sky bar và tầm nhìn bao trọn toàn cảnh sông Kỳ Cùng.
}}

* {{ngủ
| tên=Mường Thanh Luxury Lạng Sơn | trang web=https://luxurylangson.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 68 Ngô Quyền, phường Vĩnh Trại, TP. Lạng Sơn | vĩ độ=21.8505 | kinh độ=106.7665 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 205 3866 668 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 1.900.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao với hệ thống phòng ốc sang trọng, đầy đủ dịch vụ hội nghị, phòng gym và nhà hàng buffet phong phú.
}}

=== Homestay &amp; Nhà nghỉ bình dân ===
''Đang cập nhật''

== Giữ an toàn ==
=== An toàn đường đèo dốc ===
* Tuyến đường đèo dốc uốn lượn lên đỉnh núi Mẫu Sơn khá hẹp và quanh co, thường xuyên có sương mù dày đặc che khuất tầm nhìn vào buổi sớm và chiều muộn. Du khách điều khiển xe máy hoặc xe ô tô con cần bật đèn sương mù, giữ khoảng cách và bấm còi ở các khúc cua khuất tầm mắt.

=== Mua sắm khu vực biên giới ===
* Tại các chợ cửa khẩu Tân Thanh và Đồng Đăng, du khách nên mặc cả giá trước khi mua các mặt hàng gia dụng, quần áo và kiểm tra kỹ chất lượng các thiết bị điện tử.
* Luôn mang theo Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu khi di chuyển vào khu vực vành đai biên giới để xuất trình cho lực lượng biên phòng khi được yêu cầu.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Cao Bằng]]: Tiếp tục hành trình Đông Bắc qua đèo Bông Lau theo Quốc lộ 4A để chiêm ngưỡng Thác Bản Giốc và hang Pác Bó (cách TP. Lạng Sơn khoảng 130 km).
* [[Quảng Ninh]]: Xuôi theo Quốc lộ 4B đến vùng biển Tiên Yên, [[Hạ Long]] và đảo ngọc [[Cô Tô]] (cách khoảng 120 - 180 km).
* [[Bắc Ninh]]: Khám phá vùng đất Tây Yên Tử và di tích chùa Vĩnh Nghiêm theo tuyến cao tốc hướng về thủ đô Hà Nội.

{{geo|21.8500|106.7667}}
{{IsPartOf|Trung du và miền núi phía Bắc}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Lạng Sơn}}</text>
      <sha1>dlxvdx24w4mozelh76l5wte0sgvdk0y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122266</id>
      <parentid>122255</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T03:55:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122266</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20653" sha1="8013gg9uw94xvuzi0cucn371ujfn5ax" xml:space="preserve">{{pagebanner|Quymon.JPG|up|caption=Phong cảnh Chi Lăng}}

{{quickbarprovince
| image=Chùa_Tam_Thanh.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Chùa Tam Thanh trong lòng động tại phường Tam Thanh, Lạng Sơn
| location=Lang Son in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=8.310,2 km²
| population=802.000 người (ước tính 2022)
| population density=96,5 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Nùng]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Nùng (43%), người Tày (35%), người Kinh (16%), người Dao, người H'Mông
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đông Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Kỳ Lừa
| years active=1831 - Thành lập tỉnh Lạng Sơn thời vua Minh Mạng
| administrative division=65 đơn vị cơ sở gồm 04 phường và 61 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (205)
| website=[https://langson.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Lạng Sơn]
}}

'''Lạng Sơn''' (thường gọi là xứ Lạng) là một tỉnh miền núi biên giới nằm ở vùng [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]]. Nổi danh từ ngàn đời qua câu ca dao: ''&quot;Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa, có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh&quot;'', Lạng Sơn là cửa ngõ giao thương đường bộ chiến lược nối liền Việt Nam với [[Trung Quốc]]. Vùng đất này sở hữu sự hòa quyện tuyệt đẹp giữa địa hình núi đá vôi karst kỳ vĩ, thung lũng lúa [[Bắc Sơn]], đỉnh núi mù sương [[Mẫu Sơn]], hệ thống hang động tâm linh cổ kính cùng những chợ cửa khẩu biên mậu sầm uất. Toàn tỉnh áp dụng mô hình chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp về 65 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 04 phường và 61 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
Trong lịch sử dân tộc, Lạng Sơn giữ vị trí tiền tiêu trọng yếu nơi cửa ngõ biên thùy phía Bắc. Vùng đất hiểm trở này từng chứng kiến nhiều chiến tích lẫy lừng chống giặc ngoại xâm tại [[Ải Chi Lăng]] (xã Chi Lăng), đèo Bông Lau, [[Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị]] (xã Đồng Đăng). Lạng Sơn còn nổi tiếng với Khởi nghĩa Bắc Sơn (1940) tại xã Bắc Sơn – cái nôi của lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam.

Về mặt địa lý, Lạng Sơn có dòng [[Sông Kỳ Cùng]] độc đáo chảy ngược theo hướng Đông Nam - Tây Bắc sang đất Trung Quốc. Địa hình tỉnh gồm các dãy núi đá vôi trùng điệp đan xen các thung lũng màu mỡ. Đây cũng là nơi hội tụ bản sắc văn hóa phong phú của đồng bào các dân tộc Nùng, Tày, Dao với các làn điệu hát Then, hát Sli, hát Lượn mượt mà cùng những phiên chợ kỳ lừa mang đậm sắc màu vùng cao.

=== Khí hậu ===
Khí hậu Lạng Sơn mang tính chất cận nhiệt đới ẩm gió mùa vùng núi, có sự khác biệt sâu sắc giữa mùa đông lạnh khô và mùa hè nóng ẩm.

* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 3 năm sau): Thời tiết rất lạnh, nền nhiệt trung bình thấp nhất toàn miền Bắc do đón trọn các đợt không khí lạnh đầu mùa. Khu vực đỉnh núi [[Mẫu Sơn]] (cao trên 1.500 m, thuộc xã Mẫu Sơn và xã Ba Sơn) thường xuyên xuất hiện băng giá và tuyết rơi vào các đợt rét đậm tháng 12 và tháng 1.
* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Tiết trời mát mẻ, hoa đào chuông Mẫu Sơn và hoa mận nở rộ sườn đồi; đây là mùa diễn ra nhiều lễ hội đền, chùa lớn như Lễ hội đền Kỳ Cùng - Tả Phủ (phường Đông Kinh, phường Kỳ Lừa).
* '''Mùa hè &amp; Mùa lúa chín''' (tháng 5 đến tháng 10): Thời tiết ấm áp, mưa nhiều. Tháng 7 và tháng 10 là thời điểm thung lũng lúa tại xã Bắc Sơn khoác lên màu vàng óng ả rực rỡ nhất trong năm.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu Lạng Sơn
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 18 (64) || 19 (66) || 22 (72) || 27 (81) || 31 (88) || 32 (90) || 32 (90) || 32 (90) || 31 (88) || 28 (82) || 24 (75) || 20 (68) || '''26 (79)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 10 (50) || 12 (54) || 16 (61) || 20 (68) || 23 (73) || 24 (75) || 24 (75) || 24 (75) || 22 (72) || 19 (66) || 15 (59) || 11 (52) || '''18 (64)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 25 (1.0) || 30 (1.2) || 50 (2.0) || 100 (3.9) || 180 (7.1) || 240 (9.4) || 270 (10.6) || 260 (10.2) || 150 (5.9) || 80 (3.1) || 40 (1.6) || 20 (0.8) || '''1.445 (56.9)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:CT01_BacGiang_LangSon.svg|nhỏ|Tuyến cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn kết nối thuận tiện với Hà Nội]]

Nằm cách thủ đô [[Hà Nội]] khoảng 155 km về phía Đông Bắc, hệ thống hạ tầng giao thông kết nối tới Lạng Sơn rất hiện đại và phát triển.

=== Bằng ô-tô &amp; Xe khách ===
* '''Qua đường cao tốc:''' Tuyến cao tốc Hà Nội - [[Bắc Ninh]] - [[Bắc Giang]] - Lạng Sơn giúp rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô từ Hà Nội đến các phường trung tâm Lạng Sơn chỉ còn khoảng 2 đến 2,5 giờ.
* '''Xe Limousine &amp; Xe khách:'''
  * Xe Limousine chất lượng cao: Xuất bến liên tục mỗi giờ từ các quận nội thành Hà Nội, trả khách tận nơi tại phường Kỳ Lừa, phường Đông Kinh và Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị (xã Đồng Đăng). Giá vé khoảng 200.000 - 250.000 VNĐ/lượt (nhà xe Hoàng Phú, Ninh Quỳnh, Quỳnh Thanh).
  * Xe khách liên tỉnh: Xuất bến hàng ngày từ [[Bến xe Mỹ Đình]], [[Bến xe Gia Lâm]], [[Bến xe Giáp Bát]]. Giá vé khoảng 120.000 - 150.000 VNĐ/lượt.

=== Bằng tàu hỏa ===
Tuyến đường sắt liên vận Hà Nội - [[Đồng Đăng]] kết nối [[Ga Hà Nội]] / [[Ga Gia Lâm]] tới Ga Lạng Sơn (phường Đông Kinh) và Ga Đồng Đăng (xã Đồng Đăng):
* Tàu nội địa di chuyển mất khoảng 3,5 đến 4 giờ.
* Tuyến tàu liên vận quốc tế còn tiếp tục hành trình qua ga [[Bằng Tường]] ([[Quảng Tây]]) sang đất Trung Quốc.

=== Bằng xe máy ===
Cung đường Quốc lộ 1A cũ qua Ải Chi Lăng (xã Chi Lăng) là lộ trình quen thuộc cho những du khách thích phượt xe máy ngắm nhìn cảnh sắc đồng bằng chuyển tiếp lên vùng núi đá vôi ngoạn mục.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Bến đá Kỳ Cùng 2.jpg|nhỏ|Cầu Kỳ Lừa bắc qua dòng sông Kỳ Cùng]]

* '''Taxi:''' Lựa chọn thuận tiện nhất khi di chuyển giữa các điểm tham quan và các chợ cửa khẩu.
  * Taxi Mai Linh Lạng Sơn: ☎ +84 205 3879 879
  * Taxi Lạng Sơn: ☎ +84 205 3766 766
* '''Thuê xe máy:''' Bạn có thể thuê xe máy tại các khách sạn quanh khu vực Ga Lạng Sơn (phường Đông Kinh) hoặc bến xe với giá 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày để tự mình chinh phục đỉnh Mẫu Sơn (xã Mẫu Sơn) hay thung lũng xã Bắc Sơn.
* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Có các tuyến buýt thuận tiện:
  * Tuyến 01: phường Kỳ Lừa - xã Đồng Đăng - Cửa khẩu Tân Thanh (xã Hoàng Văn Thụ).
  * Tuyến 02: phường Kỳ Lừa - xã Na Sầm.

== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Countryside_around_Bac_Son_-_Lang_Son_Province_-_Vietnam_-_03_(48137876778).jpg|nhỏ|Toàn cảnh thung lũng Bắc Sơn tại xã Bắc Sơn]]

=== Di tích Lịch sử &amp; Thắng cảnh Tâm linh ===
* {{xem
| tên=Động Tam Thanh &amp; Chùa Tam Thanh | tên khác=Tam Thanh Pagoda
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Tam Thanh | vĩ độ=21.8525 | kinh độ=106.7558 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Kỳ Lừa khoảng 2 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Quần thể hang động tự nhiên nổi tiếng nhất xứ Lạng với hệ thống thạch nhũ rực rỡ, hồ Cảnh và bức phù điêu Phật A Di Đà tạc thẳng vào vách đá từ thời nhà Lê. Ngay gần cửa động là con đường dẫn lên di tích tượng đá Nàng Tô Thị và Thành Nhà Mạc.
}}

* {{xem
| tên=Thành Nhà Mạc | tên khác=Mac Dynasty Citadel
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Tam Thanh | vĩ độ=21.8540 | kinh độ=106.7535 | chỉ đường=Nằm trên dãy núi đá vôi gần Động Tam Thanh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích kiến trúc quân sự phòng thủ hiểm trở được xây dựng vào thế kỷ 16 thời triều Mạc. Du khách vượt qua hàng trăm bậc thang đá lên đỉnh thành có thể chiêm ngưỡng toàn cảnh đô thị trung tâm và ngọn núi Nàng Tô Thị bồng con hóa đá.
}}

* {{xem
| tên=Đền Kỳ Cùng &amp; Đền Tả Phủ | tên khác=
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Đông Kinh và phường Kỳ Lừa | vĩ độ=21.8480 | kinh độ=106.7620 | chỉ đường=Ven bờ sông Kỳ Cùng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Hai ngôi đền linh thiêng bậc nhất xứ Lạng, nơi phụng thờ Quan Lớn Tuần Tranh và Tả Đô Đốc Thân Công Tài. Lễ hội rước kiệu giữa hai đền diễn ra từ ngày 22 đến 27 tháng Giêng âm lịch là ngày hội lớn và nhộn nhịp nhất của địa phương.
}}

* {{xem
| tên=Khu di tích Lịch sử Ải Chi Lăng | tên khác=Chi Lang Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Chi Lăng | vĩ độ=21.6210 | kinh độ=106.6025 | chỉ đường=Dọc tuyến Quốc lộ 1A cũ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Thung lũng hẹp hình bầu dục được bao bọc bởi núi đá vôi hiểm trở, nơi gắn liền với những chiến thắng lừng lẫy của dân tộc trước quân xâm lược phương Bắc, tiêu biểu là trận chém tướng Liễu Thăng năm 1427.
}}

[[Tập tin:Mau_Son.JPG|nhỏ|Một phần đỉnh Mẫu Sơn tại xã Mẫu Sơn]]

=== Điểm đến Thiên nhiên &amp; Cửa khẩu ===
* {{xem
| tên=Khu du lịch Đỉnh Mẫu Sơn | tên khác=Mau Son Mountain
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Mẫu Sơn và xã Ba Sơn | vĩ độ=21.8444 | kinh độ=106.9250 | chỉ đường=Cách phường Kỳ Lừa khoảng 30 km về phía Đông Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng núi cao quanh năm mây mù bao phủ ở độ cao trên 1.500 m so với mực nước biển. Mẫu Sơn nổi tiếng với các phế tích biệt thự Pháp cổ thời thuộc địa, không khí trong lành mát mẻ tựa Sa Pa hay Đà Lạt, cùng hiện tượng băng giá kỳ thú vào mùa đông.
}}

* {{xem
| tên=Thung lũng Bắc Sơn | tên khác=Bac Son Valley
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bắc Sơn | vĩ độ=21.9050 | kinh độ=106.3250 | chỉ đường=Cách phường Kỳ Lừa khoảng 80 km về phía Tây
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Thung lũng nông nghiệp trù phú bao quanh bởi những ngọn núi đá vôi trập trùng. Đứng từ trạm viba trên đỉnh núi Nà Lay, du khách sẽ được ngắm nhìn bức tranh thổ cẩm khổng lồ với các ô ruộng lúa chín màu vàng, xanh đan xen kỳ thú.
}}

* {{xem
| tên=Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị | tên khác=Huu Nghi Border Gate
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Đồng Đăng | vĩ độ=21.9825 | kinh độ=106.7110 | chỉ đường=Điểm đầu của tuyến Quốc lộ 1A
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 19:00 | giá=Miễn phí tham quan khu vực bên ngoài
| nội dung=Cửa khẩu quốc tế đường bộ huyết mạch nối liền Việt Nam và Trung Quốc. Nơi đây có Km số 0 lịch sử của Quốc lộ 1A và cột mốc biên giới quốc gia kiên cố.
}}

== Hoạt động ==
* '''Leo núi săn mây và ngắm lúa tại Đỉnh Nà Lay:''' Chinh phục hơn 1.200 bậc đá dẫn lên đỉnh Nà Lay (xã Bắc Sơn) để đón bình minh, chụp ảnh biển mây và ngắm nhìn trọn vẹn cảnh sắc ngoạn mục của thung lũng lúa.
* '''Săn băng tuyết Mẫu Sơn vào mùa đông:''' Trải nghiệm không khí lạnh buốt giá và ngắm cành cây, ngọn cỏ đóng băng trắng xóa khi nhiệt độ Mẫu Sơn (xã Mẫu Sơn) xuống dưới 0°C.
* '''Tham gia chợ đêm Kỳ Lừa:''' Tản bộ, mua sắm đồ thủ công vùng cao và giao lưu văn nghệ dân gian tại khu chợ phố cổ nhộn nhịp vào các tối cuối tuần tại phường Kỳ Lừa.

== Mua sắm ==
Lạng Sơn là trung tâm biên mậu sầm uất với nhiều loại nông sản đặc sản vùng biên và hàng hóa phong phú.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Vịt quay Lạng Sơn:''' Vịt béo ướp mật ong rừng và lá mắc mật thơm nồng, da nâu óng ả giòn rụm tại phường Kỳ Lừa, phường Đông Kinh.
* '''Bánh ngải Lạng Sơn:''' Bánh nếp dẻo thơm màu xanh thẫm chế biến từ lá ngải cứu tươi và đường phèn, vị thanh mát bùi béo.
* '''Rượu Mẫu Sơn:''' Rượu chưng cất từ gạo nếp vùng cao cùng men lá rừng làm từ hơn 30 loại thảo mộc tại xã Mẫu Sơn, hương vị êm dịu nồng đượm.
* '''Hồng không hạt Bảo Lâm &amp; Quýt Bắc Sơn:''' Các loại trái cây đặc sản nổi danh ngọt lịm, mọng nước và đậm đà hương vị miền núi tại xã Đồng Đăng và xã Bắc Sơn.
* '''Hồi và quế xứ Lạng:''' Hoa hồi khô nguyên cánh có hàm lượng tinh dầu cao hàng đầu cả nước tại xã Văn Quan, xã Bình Gia.

=== Chợ trung tâm &amp; Cửa khẩu ===
* '''Chợ Đông Kinh (phường Đông Kinh):''' Trung tâm thương mại lớn nhất, chuyên bán buôn và bán lẻ quần áo, đồ điện tử gia dụng và đồ gia đình nhập khẩu.
* '''Chợ Kỳ Lừa (phường Kỳ Lừa):''' Chợ truyền thống lâu đời đậm đà nét văn hóa xứ Lạng, họp các phiên mùng 2, 7, 12, 17, 22, 27 âm lịch.
* '''Chợ Cửa khẩu Tân Thanh (xã Hoàng Văn Thụ):''' Thiên đường hàng hóa biên mậu giá rẻ nằm sát đường biên giới.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Lạng Sơn mang dấu ấn giao thoa văn hóa đặc sắc của người Tày, Nùng cùng các loại gia vị rừng tự nhiên.

Các món ăn nổi tiếng nhất định phải thử:
* '''Phở chua Lạng Sơn:''' Món phở nguội trộn độc đáo với sợi phở dẻo, xá xíu, gan heo, khoai lang chiên giòn, lạc rang, rau thơm hòa quyện cùng nước sốt giấm đường chua ngọt sánh mịn.
* '''Khâu nhục (Nham dục):''' Món thịt ba chỉ kho kỹ với khoai môn, rau tàu soi, nấm hương và thảo quả, thịt mềm tan béo ngậy.
* '''Bánh cuốn trứng Lạng Sơn:''' Bánh tráng mỏng nóng hổi bọc trọn lòng đào trứng gà, ăn kèm nước ninh xương ngọt thơm và thịt băm xào.
* '''Cơm lam Bắc Sơn &amp; Lạp xưởng hun khói gác bếp:''' Món ăn mộc mạc thơm dẻo mùi khói bếp củi và than hồng tại xã Bắc Sơn.

=== Nhà hàng ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Vịt quay Hùng Hưng | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 13 Bắc Sơn, phường Kỳ Lừa | vĩ độ=21.8492 | kinh độ=106.7605 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 205 3871 859 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 21:00 | giá=150.000 - 300.000 VNĐ
| nội dung=Quán vịt quay và khâu nhục gia truyền nức tiếng lâu năm của người dân địa phương.
}}

* {{xem
| tên=Quán Phở chua Hải Xồm | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 214 Bà Triệu, phường Kỳ Lừa | vĩ độ=21.8435 | kinh độ=106.7580 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 983 234 567 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 21:30 | giá=35.000 - 55.000 VNĐ
| nội dung=Địa chỉ quen thuộc để thưởng thức món phở chua chuẩn vị cổ truyền xứ Lạng.
}}

== Đồ uống ==
* '''Trà hoa vàng xứ Lạng:''' Thảo dược quý mọc tự nhiên trên các triền núi đá vôi, nước trà vàng óng ánh, thơm dịu và rất tốt cho sức khỏe.
* '''Rượu ngô men lá:''' Loại rượu ấm nồng của đồng bào dân tộc vùng cao dùng trong các dịp lễ tết và hội bản.

== Nghỉ ngơi ==
Hệ thống lưu trú ở Lạng Sơn rất phát triển với nhiều khách sạn cao tầng sang trọng tại các phường trung tâm và các homestay nhà sàn bản địa tại xã Bắc Sơn.

=== Khách sạn sang trọng &amp; Trung cao cấp ===
* {{ngủ
| tên=Four Points by Sheraton Lang Son | trang web=https://marriott.com | email=
| địa chỉ=Số 2 Trần Hưng Đạo, phường Lương Văn Tri | vĩ độ=21.8445 | kinh độ=106.7612 | chỉ đường=Ngay cạnh trung tâm Vincom Plaza
| điện thoại=+84 205 3788 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.200.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao cấp tiêu chuẩn quốc tế với tòa tháp cao nhất khu vực trung tâm, sở hữu hồ bơi trong nhà, spa, sky bar và tầm nhìn bao trọn toàn cảnh sông Kỳ Cùng.
}}

* {{ngủ
| tên=Mường Thanh Luxury Lạng Sơn | trang web=https://luxurylangson.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 68 Ngô Quyền, phường Đông Kinh | vĩ độ=21.8505 | kinh độ=106.7665 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 205 3866 668 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 1.900.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao với hệ thống phòng ốc sang trọng, đầy đủ dịch vụ hội nghị, phòng gym và nhà hàng buffet phong phú.
}}

=== Homestay &amp; Nhà nghỉ bình dân ===
''Đang cập nhật''

== Giữ an toàn ==
=== An toàn đường đèo dốc ===
* Tuyến đường đèo dốc uốn lượn lên đỉnh núi Mẫu Sơn (xã Mẫu Sơn) khá hẹp và quanh co, thường xuyên có sương mù dày đặc che khuất tầm nhìn vào buổi sớm và chiều muộn. Du khách điều khiển xe máy hoặc xe ô tô con cần bật đèn sương mù, giữ khoảng cách và bấm còi ở các khúc cua khuất tầm mắt.

=== Mua sắm khu vực biên giới ===
* Tại các chợ cửa khẩu Tân Thanh (xã Hoàng Văn Thụ) và xã Đồng Đăng, du khách nên mặc cả giá trước khi mua các mặt hàng gia dụng, quần áo và kiểm tra kỹ chất lượng các thiết bị điện tử.
* Luôn mang theo Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu khi di chuyển vào khu vực vành đai biên giới để xuất trình cho lực lượng biên phòng khi được yêu cầu.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Cao Bằng]]: Tiếp tục hành trình Đông Bắc qua đèo Bông Lau theo Quốc lộ 4A để chiêm ngưỡng Thác Bản Giốc và hang Pác Bó (cách phường Kỳ Lừa khoảng 130 km).
* [[Quảng Ninh]]: Xuôi theo Quốc lộ 4B đến vùng biển Tiên Yên, [[Hạ Long]] và đảo ngọc [[Cô Tô]] (cách khoảng 120 - 180 km).
* [[Bắc Ninh]]: Khám phá vùng đất Tây Yên Tử và di tích chùa Vĩnh Nghiêm theo tuyến cao tốc hướng về thủ đô Hà Nội.

{{geo|21.8500|106.7667}}
{{IsPartOf|Trung du và miền núi phía Bắc}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Lạng Sơn}}</text>
      <sha1>8013gg9uw94xvuzi0cucn371ujfn5ax</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nghệ An</title>
    <ns>0</ns>
    <id>901</id>
    <revision>
      <id>122256</id>
      <parentid>122132</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T01:25:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122256</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24926" sha1="h7rt74watvwkiwy000b1ipamzl8ys7d" xml:space="preserve">{{pagebanner|Congthanhnghean.jpg|caption=Bờ biển phường Cửa Lò tại Nghệ An}}

{{quickbarprovince
| image=Kim_Lien_Monuments_Park.JPG
| imagewidth=250px
| caption=Nhà tranh tại Cụm di tích Hoàng Trù, xã Kim Liên
| location=Nghe An in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=16.486,5 km²
| population=3.420.000 người (ước tính)
| population density=207 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Thái]], [[Tiếng Thổ]], [[Tiếng H'Mông]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (85%), người Thái (10%), người Thổ, người Khơ Mú, người H'Mông
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Bắc Trung Bộ]], [[Miền Trung (Việt Nam)|Miền Trung]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Trường Vinh
| years active=1469 - Đạo thừa tuyên Nghệ An thời vua Lê Thánh Tông
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 130 đơn vị cơ sở gồm 11 phường và 119 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (238)
| website=[https://nghean.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Nghệ An]
}}

'''Nghệ An''' là một tỉnh thuộc vùng [[Bắc Trung Bộ]], [[Việt Nam]], có diện tích tự nhiên lớn nhất cả nước. Tỉnh trải dài từ sườn Đông dãy [[Dãy Trường Sơn|Trường Sơn]] Bắc, giáp ba tỉnh Hủa Phăn, Xiêng Khoảng và Bolikhamsai của [[Lào]] với đường biên giới đất liền dài 468 km, đến bờ biển Đông ở phía Đông với 82 km bờ biển. Địa giới tỉnh tiếp giáp với [[Thanh Hóa]] ở phía Bắc và [[Hà Tĩnh]] ở phía Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 130 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 11 phường và 119 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Nghệ An 1.jpg|nhỏ|Đường phố ở khu vực vòng xoay Trường Thi, thuộc thành phố Vinh, Nghệ An, Việt Nam.]]

Danh xưng Nghệ An có từ năm 1036 dưới triều vua Lý Thái Tông. Thời kỳ phong kiến, nơi đây là trung tâm khởi nghĩa của Mai Thúc Loan (Mai Hắc Đế) thế kỷ thứ 8 và căn cứ phong trào Cần Vương cuối thế kỷ 19. Trong thế kỷ 20, Nghệ An là địa bàn bùng nổ phong trào cách mạng Xô Viết Nghệ Tĩnh (1930 - 1931) và là quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Địa hình tỉnh nghiêng từ Tây Bắc xuống Đông Nam, bị chia cắt mạnh bởi hệ thống [[Sông Lam]] (sông Cả) và các phụ lưu. Vùng đồi núi phía Tây chiếm 83% diện tích tự nhiên, là nơi sinh sống lâu đời của các dân tộc Thái, Thổ, H'Mông, Khơ Mú; nơi đây bảo tồn diện tích rừng nhiệt đới lớn thuộc Vườn quốc gia [[Pù Mát]] (xã Con Cuông, xã Châu Khê). Dải đồng bằng ven biển phía Đông tập trung hệ thống đô thị, dịch vụ thương mại và các bãi biển bãi cát thoai thoải tại phường Cửa Lò, phường Quỳnh Mai, xã Diễn Châu, xã Hải Lộc.

=== Khí hậu ===
Nghệ An nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của hiệu ứng phơn Tây Nam (gió Lào) vào mùa hè và gió mùa Đông Bắc vào mùa đông.

* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Gió mùa Tây Nam vượt dãy Trường Sơn gây khô nóng kéo dài, nhiệt độ ban ngày thường từ 35 - 38&amp;nbsp;°C, có thời điểm vượt 40&amp;nbsp;°C, độ ẩm thấp.
* '''Mùa mưa bão''' (tháng 9 đến tháng 11): Tập trung hơn 70% lượng mưa cả năm; bão và áp thấp nhiệt đới từ biển Đông thường gây mưa lớn và ngập úng diện rộng dọc hạ lưu sông Lam.
* '''Mùa đông''' (tháng 12 đến tháng 3 năm sau): Gió mùa Đông Bắc mang lại thời tiết lạnh, khô hanh trong tháng 12 - tháng 1 (nhiệt độ ban đêm vùng núi có thể dưới 10&amp;nbsp;°C), sau đó chuyển sang ẩm ướt, mưa phùn vào tháng 2 - tháng 3.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Nghệ An (Trạm Vinh)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 21 (70) || 22 (72) || 25 (77) || 29 (84) || 33 (91) || 35 (95) || 35 (95) || 34 (93) || 31 (88) || 28 (82) || 25 (77) || 22 (72) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 16 (61) || 17 (63) || 19 (66) || 23 (73) || 25 (77) || 27 (81) || 27 (81) || 26 (79) || 24 (75) || 22 (72) || 20 (68) || 17 (63) || '''21 (70)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 50 (2.0) || 40 (1.6) || 45 (1.8) || 60 (2.4) || 130 (5.1) || 120 (4.7) || 110 (4.3) || 230 (9.1) || 500 (19.7) || 540 (21.3) || 170 (6.7) || 65 (2.6) || '''2.010 (79.1)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Vinh_International_Airport.jpg|nhỏ|Cảng hàng không Quốc tế Vinh tại phường Vinh Hưng]]

Nghệ An kết nối hoàn chỉnh với cả nước bằng mạng lưới hàng không quốc tế, đường sắt Thống Nhất, hệ thống đường cao tốc và đường biển.

=== Bằng máy bay ===
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Quốc tế Vinh | tên khác=Vinh International Airport | ký hiệu=VII
| địa chỉ=phường Vinh Hưng | chỉ đường=Cách trung tâm phường Trường Vinh khoảng 6 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 238 3851 471 | trang web=
| nội dung=Sân bay quốc tế đón các chuyến bay nội địa thường nhật kết nối với [[Hà Nội]], [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Đà Lạt]], [[Nha Trang]], [[Cần Thơ]], do các hãng Vietnam Airlines, Vietjet Air, Bamboo Airways khai thác.
}}

=== Bằng đường sắt ===
Tuyến đường sắt Bắc - Nam chạy suốt chiều dài tỉnh với các ga đón trả khách:
* '''Ga Vinh''' (phường Thành Vinh): Ga trung tâm tiếp nhận tất cả các đoàn tàu khách Thống Nhất (SE1 đến SE8) và tàu du lịch chuyên tuyến Hà Nội - Vinh (NA1/NA2).
* '''Ga Chợ Sy''' (xã Đức Châu) và '''Ga Yên Lý''' (xã Hùng Châu): Điểm dừng của các đoàn tàu địa phương phục vụ khu vực phía Bắc tỉnh.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Trục Cao tốc Bắc - Nam phía Đông:''' Các đoạn cao tốc Nghi Sơn - Diễn Châu và Diễn Châu - Bãi Vọt thông suốt toàn tuyến, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô từ Hà Nội về phường Trường Vinh chỉ còn khoảng 3,5 giờ.
* '''Quốc lộ 1A:''' Trục giao thông chính qua các xã ven biển từ phường Hoàng Mai, xã Quỳnh Văn, xã Diễn Châu, xã Nghi Lộc đến cầu Bến Thủy.
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Xuất bến hàng ngày tại Bến xe Nước Ngầm (Hà Nội) và Bến xe Miền Đông (TP.HCM). Điểm trả khách chính đặt tại Bến xe Bắc Vinh (phường Vinh Hưng) và Bến xe Nam Vinh (xã Lam Thành). Giá vé ghế ngồi và giường nằm dao động từ 220.000 - 380.000 VNĐ/vé.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Ben Thuy Bridge crossover Lam River, Vietnam.jpg|nhỏ|Cầu Bến Thủy vượt sông Lam nối sang Hà Tĩnh]]

* '''Xe buýt công cộng:'''
  * Tuyến số 01: phường Trường Vinh - phường Cửa Lò.
  * Tuyến số 03: phường Trường Vinh - xã Vạn An - xã Kim Liên.
  * Tuyến số 04: Ga Vinh - xã Diễn Châu - phường Hoàng Mai.
* '''Thuê xe máy:''' Các điểm thuê xe tập trung quanh khu vực Ga Vinh (phường Thành Vinh), đường Nguyễn Thị Minh Khai (phường Trường Vinh) và đường Bình Minh (phường Cửa Lò) với mức giá từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:'''
  * Taxi Mai Linh Nghệ An: ☎ +84 238 3575 757
  * Taxi Vạn Xuân: ☎ +84 238 3989 898
  * Xanh SM / Grab: Đặt xe thuận tiện qua ứng dụng tại khu vực các phường đô thị và phường Cửa Lò.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Sông_Giăng_-_KDL_Sinh_thái_Pha_Lài.jpg|nhỏ|Sông Giăng trong KDL sinh thái Pha Lài, nằm trong vườn quốc gia Pù Mát]]

=== Di tích Lịch sử &amp; Công trình Văn hóa ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên | tên khác=Kim Lien Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Kim Liên | vĩ độ=18.6725 | kinh độ=105.5683 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Trường Vinh khoảng 15 km về phía Tây
| điện thoại=+84 238 3822 189 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể di tích lưu giữ không gian sinh sống thời niên thiếu của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Khuôn viên gồm Cụm di tích Hoàng Trù (quê ngoại, nơi Bác Hồ cất tiếng khóc chào đời), Cụm di tích Làng Sen (quê nội), khu mộ bà Hoàng Thị Loan trên núi Động Tranh và nhà trưng bày hiện vật, tư liệu gốc.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Vua Mai Hắc Đế | tên khác=Mai Hac De Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Vạn An | vĩ độ=18.6950 | kinh độ=105.5180 | chỉ đường=Dưới chân núi Đụn (Hùng Sơn)
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Cụm di tích lịch sử quốc gia thờ vua Mai Thúc Loan, vị thủ lĩnh lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Hoan Châu đánh đuổi quân đô hộ nhà Đường năm 713. Quần thể gồm đền thờ chính, lăng mộ vua Mai.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Truông Bồn | tên khác=Truong Bon Historical Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Mỹ Sơn | vĩ độ=18.8250 | kinh độ=105.4720 | chỉ đường=Nằm trên tuyến đường chiến lược 15A
| điện thoại=+84 238 3711 115 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Nơi ghi dấu sự hy sinh anh dũng của 13 chiến sĩ thanh niên xung phong thuộc &quot;Tiểu đội thép&quot; (Đại đội 317) vào ngày 31 tháng 10 năm 1968 trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Quần thể gồm khu đài tưởng niệm, nhà truyền thống trưng bày sa bàn trận địa và phần mộ chung của các liệt sĩ.
}}

* {{xem
| tên=Đền Cuông | tên khác=Cuong Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=Núi Mộ Dạ, xã Diễn Châu | vĩ độ=18.9850 | kinh độ=105.5890 | chỉ đường=Sát trục Quốc lộ 1A
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ tọa lạc trên sườn núi Mộ Dạ, thờ Thục Phán An Dương Vương. Đền được xây dựng theo hình chữ &quot;Tam&quot; với tam quan, trung điện và hậu cung, lưu giữ nhiều sắc phong, bia đá thời Lê và Nguyễn gắn liền với truyền thuyết nỏ thần và nàng Mỵ Châu.
}}

* {{xem
| tên=Quảng trường Hồ Chí Minh &amp; Tượng đài Bác Hồ | tên khác=Ho Chi Minh Square
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Hồ Tùng Mậu, phường Trường Vinh | vĩ độ=18.6710 | kinh độ=105.6880 | chỉ đường=Trung tâm hành chính tỉnh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể không gian công cộng rộng 11 ha, trung tâm là tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh đúc bằng chất liệu đá granit đỏ cao 18 m, phía sau là núi Chung mô phỏng cảnh sắc làng Sen quê Người.
}}

[[Tập tin:Bãi biển Cửa Lò..jpg|nhỏ|Bãi tắm thoải tại phường Cửa Lò]]

=== Danh thắng Thiên nhiên &amp; Du lịch Sinh thái ===
* {{xem
| tên=Bãi biển Cửa Lò | tên khác=Cua Lo Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Cửa Lò | vĩ độ=18.7980 | kinh độ=105.7280 | chỉ đường=Cách phường Trường Vinh 16 km về phía Đông Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi tắm tự nhiên dài hơn 10 km với bờ cát mịn thoai thoải, nước biển có độ mặn vừa phải, không có sóng ngầm nguy hiểm. Ngoài khơi có đảo Lan Châu và đảo Song Ngư chắn gió, thuận lợi phát triển tắm biển và các môn thể thao mặt nước.
}}

* {{xem
| tên=Vườn Quốc gia Pù Mát | tên khác=Pu Mat National Park
| trang web=http://pumat.vn | email=
| địa chỉ=xã Con Cuông, xã Châu Khê và xã Môn Sơn | vĩ độ=18.9833 | kinh độ=104.7500 | chỉ đường=Vùng lõi Khu Dự trữ Sinh quyển Miền Tây Xứ Nghệ
| điện thoại=+84 238 3873 374 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=Vé tham quan tùy khu vực
| nội dung=Khu rừng đặc dụng có diện tích hơn 94.000 ha bảo tồn tính đa dạng sinh học cao của dãy Trường Sơn Bắc. Nơi đây phát hiện loài thú quý hiếm sao la (Pseudoryx nghetinhensis) và vượn má trắng. Cảnh quan nổi bật gồm Thác Kèm đổ từ độ cao 500 m và tuyến du thuyền xuôi sông Giăng qua bản làng người Đan Lai.
}}

* {{xem
| tên=Đồi chè Thanh Chương | tên khác=Thanh Chuong Tea Hills
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Hoa Quân | vĩ độ=18.7180 | kinh độ=105.3210 | chỉ đường=Cách phường Trường Vinh khoảng 50 km về phía Tây
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí (vé thuyền máy quanh đồi: 30.000 - 50.000 VNĐ)
| nội dung=Quần thể các &quot;ốc đảo chè&quot; nằm giữa lòng hồ nước nhân tạo Cầu Cau. Các quả đồi thoai thoải được canh tác chè xanh uốn lượn hình cánh cung soi bóng xuống mặt nước trong xanh, du khách tiếp cận bằng thuyền máy hoặc xuồng máy.
}}

* {{xem
| tên=Cánh đồng hoa hướng dương Nghĩa Đàn | tên khác=Nghia Dan Sunflower Field
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Nghĩa Lâm | vĩ độ=19.3450 | kinh độ=105.4120 | chỉ đường=Nằm dọc đường Hồ Chí Minh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Mở vào mùa hoa (tháng 11 - 12 và tháng 3 - 4) | giá=Miễn phí
| nội dung=Nông trường trồng hoa hướng dương làm thức ăn gia súc rộng gần 100 ha thuộc trang trại bò sữa TH True Milk, tạo thành cánh đồng hoa vàng trải dài ngút ngàn thu hút đông đảo du khách mỗi mùa hoa nở.
}}

== Hoạt động ==
* '''Tắm biển và chơi thể thao nước tại phường Cửa Lò:''' Thử sức các hoạt động lái motor nước, đi dù bay, chèo sup hoặc đi thuyền thúng câu mực đêm ngoài khơi đảo Lan Châu vào mùa hè.
* '''Đi thuyền khám phá Sông Giăng &amp; Thăm người Đan Lai:''' Trải nghiệm chèo thuyền máy ngược dòng sông Giăng trong vùng đệm Vườn quốc gia Pù Mát (xã Môn Sơn), ngắm các rặng đá vôi dựng đứng và tìm hiểu tục ngủ ngồi của tộc người thiểu số Đan Lai.
* '''Du thuyền trên lòng hồ Đồi chè Thanh Chương:''' Ngồi thuyền máy lướt quanh các ốc đảo chè xanh tại xã Hoa Quân, thưởng thức nước chè xanh ủ nóng tại các lán trại giữa hồ.
* '''Khám phá văn hóa Thái miền Tây:''' Tham quan bản Nưa (xã Con Cuông) để tìm hiểu dệt thổ cẩm, thưởng thức rượu cần và xem điệu múa lăm vông cổ truyền.

== Mua sắm ==
Nghệ An sở hữu nhiều sản vật tự nhiên phong phú từ rừng già miền Tây đến duyên hải biển Đông.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Nhút Thanh Chương:''' Món dưa muối truyền thống chế biến từ sợi mít non gọt vỏ thái chỉ, ủ mặn cùng ớt, tỏi, gừng lên men chua ngọt tại xã Đại Đồng và xã Hoa Quân.
* '''Tương Nam Đàn:''' Tương ủ thủ công từ đậu tương rang vàng xay vỡ mảnh, nếp cái hoa vàng đồ xôi mốc và nước tương cốt trong chum sành tại xã Vạn An và xã Kim Liên.
* '''Cam xã Đoài:''' Giống cam đặc sản vỏ mỏng, tôm vàng mọng nước, mùi thơm dịu ngọt trồng tại vùng đất xã Nghi Lộc.
* '''Mực một nắng &amp; Hải sản Cửa Lò:''' Mực lá, mực ống câu đêm phơi qua một đợt nắng to giòn ngọt thịt, tôm khô bóc nõn và nước mắm cốt nhĩ hạ thổ tại phường Cửa Lò.
* '''Bò giàng Kỳ Sơn:''' Thịt bắp bò tươi tẩm ướp hạt sẻn, ớt rừng, gừng rồi sấy chín chậm trên giàn bếp củi tại xã Mường Xén.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Vinh (phường Thành Vinh):''' Khu chợ thương mại trung tâm đầu mối lớn nhất tỉnh, nơi bày bán đa dạng các mặt hàng thảo dược miền Tây, vải vóc và thực phẩm khô.
* '''Chợ Hải sản Cửa Lò (phường Cửa Lò):''' Bến cảng đầu mối tập trung các mẻ tôm, cua, ghẹ, mực vừa được ngư dân đánh bắt cập bờ vào sáng sớm.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Nghệ An thiên về vị cay nồng, đậm đà, sử dụng nhiều củ nén (hành tăm), nghệ vàng và ớt chỉ thiên tươi.

Các món ăn phổ biến:
* '''Súp lươn &amp; Cháo lươn Xứ Nghệ:''' Lươn đồng làm sạch nhớt, lọc thịt xào săn cùng hành tăm, ớt cay, hạt tiêu và nghệ tươi vàng ruộm; chan nước dùng hầm từ xương lươn ngọt thanh, ăn nóng kèm bánh mì nướng giòn hoặc bánh mướt.
* '''Bánh mướt Diễn Châu:''' Bánh tráng từ bột gạo tẻ ngâm nở, tráng mỏng trên nồi hơi nước bốc nghi ngút, thoa chút mỡ hành phi thơm bùi; ăn kèm chả lụa hoặc thịt nướng chấm nước mắm ớt vắt chanh.
* '''Mực nhảy nướng than hoa:''' Mực tươi sống vừa câu lên khỏi mặt biển thân trong suốt còn nhấp nháy ánh sao, nướng trực tiếp trên than hoa chấm mù tạt hoặc tương ớt.
* '''Bê chao Nam Đàn:''' Thịt bê non thái lát mỏng chao nhanh qua chảo dầu sôi già giữ nguyên độ ngọt mềm, chấm nước tương gừng sánh mịn.
* '''Cá mát nướng sông Giăng:''' Loài cá sông tự nhiên thịt trắng mịn, không xương dăm, ướp ớt tiêu kẹp thanh tre nướng than hồng ăn giòn rụm cả xương.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Súp lươn Bà Liễu | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 87 Mai Hắc Đế, phường Thành Vinh | vĩ độ=18.6815 | kinh độ=105.6790 | chỉ đường=Gần khu vực Ga Vinh
| điện thoại=+84 238 3844 567 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 21:00 | giá=40.000 - 65.000 VNĐ/bát
| nội dung=Quán ăn gia truyền hơn 30 năm nức tiếng với món súp lươn và cháo lươn đồng xào hành tăm cay nồng chuẩn vị xứ Nghệ.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Hải sản Thúy Hiếu | trang web= | email=
| địa chỉ=Bãi biển Cửa Lò, phường Cửa Lò | vĩ độ=18.7990 | kinh độ=105.7310 | chỉ đường=Mặt tiền đường Bình Minh
| điện thoại=+84 913 272 555 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 23:00 | giá=150.000 - 350.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà hàng mặt biển phục vụ thực đơn hải sản tươi sống chọn trực tiếp từ bể nuôi như ghẹ hấp sả, tôm nướng muối ớt, mực nháy chiên bơ tỏi.
}}

== Đồ uống ==
* '''Nước chè xanh om:''' Thức uống dân dã nấu từ lá chè tươi om trong ấm đất nung, thêm lát gừng tươi thơm nồng dùng kèm kẹo cu đơ.
* '''Rượu cần men lá người Thái:''' Rượu nếp ủ trấu lên men từ vỏ cây rừng tại các bản du lịch cộng đồng xã Con Cuông.

== Nghỉ ngơi ==
Hệ thống lưu trú ở Nghệ An phân bố tập trung tại hai khu vực chính: các khách sạn cao tầng tại phường Trường Vinh, phường Thành Vinh và các resort ven biển tại phường Cửa Lò.

=== Khách sạn &amp; Resort cao cấp ===
* {{ngủ
| tên=Melia Vinpearl Cua Sot Resort (Khu Cửa Hội) | trang web=https://melia.com | email=
| địa chỉ=Đường Bình Minh, phường Cửa Lò | vĩ độ=18.7750 | kinh độ=105.7510 | chỉ đường=Khu vực bãi biển Cửa Hội giáp sông Lam
| điện thoại=+84 238 8764 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.800.000 - 4.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng biển 5 sao quy mô lớn với các dãy biệt thự sang trọng có hồ bơi riêng biệt lập, nhà hàng buffet quốc tế và khu vui chơi giải trí ven biển.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Sông Lam | trang web=https://luxurysonglam.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 13 Quang Trung, phường Thành Vinh | vĩ độ=18.6730 | kinh độ=105.6780 | chỉ đường=Trung tâm đô thị
| điện thoại=+84 238 3737 666 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.600.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao nhất trung tâm với 425 phòng ngủ hiện đại, hồ bơi ngoài trời trên cao, dịch vụ spa, phòng gym và trung tâm hội nghị.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Sài Gòn Kim Liên Cửa Lò | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 212 Đường Bình Minh, phường Cửa Lò | vĩ độ=18.8020 | kinh độ=105.7290 | chỉ đường=Đối diện bãi tắm trung tâm
| điện thoại=+84 238 3951 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=850.000 - 1.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao mặt tiền biển, sở hữu khuôn viên râm mát nhiều cây xanh, phòng ốc ban công hướng đại dương và sân chơi thể thao ngoài trời.
}}

=== Khách sạn bình dân &amp; Nhà nghỉ ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Giao Tế Vinh | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 09 Hồ Tùng Mậu, phường Trường Vinh | vĩ độ=18.6705 | kinh độ=105.6865 | chỉ đường=Sát Quảng trường Hồ Chí Minh
| điện thoại=+84 238 3843 175 | điện thoại miễn cước=
| giá=400.000 - 800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn đạt tiêu chuẩn 3 sao với vị trí thuận lợi, khuôn viên rộng rãi, tiện nghi máy lạnh, wifi và bãi đỗ xe ô tô lớn.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Nắng nóng gió phơn Tây Nam ===
* Vào các tháng hè (tháng 6 đến tháng 8), thời tiết chịu tác động của gió Lào khô nóng gay gắt. Khi tham quan di tích ngoài trời tại xã Kim Liên, xã Vạn An, du khách cần trang bị mũ nón, kính râm, kem chống nắng và bổ sung nước lọc thường xuyên để phòng say nắng.

=== An toàn tắm biển &amp; Mùa mưa bão ===
* Chấp hành sự chỉ dẫn của lực lượng cứu hộ bãi biển Cửa Lò: Không bơi ra quá phao giới hạn an toàn và tuyệt đối không tắm biển khi có cờ đỏ cảnh báo dòng chảy xa bờ.
* Mùa mưa bão từ tháng 9 đến tháng 11 thường kèm theo lũ lụt vùng ven sông Lam; cần chủ động theo dõi dự báo thời tiết trước khi tham gia các tuyến dã ngoại rừng Pù Mát.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Thanh Hóa]]: Theo trục cao tốc Bắc - Nam hoặc Quốc lộ 1A ra phía Bắc để tham quan Quần thể Di sản Thế giới Thành Nhà Hồ, bãi biển Sầm Sơn và Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông.
* [[Hà Tĩnh]]: Vượt [[Cầu Bến Thủy]] qua sông Lam sang phía Nam để viếng Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du, bãi biển Thiên Cầm và Ngã ba Đồng Lộc.
* [[Lào]]: Làm thủ tục xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Nậm Cắn]] (xã Nậm Cắn) theo Quốc lộ 7 để sang cao nguyên Cánh Đồng Chum thuộc tỉnh Xiêng Khoảng.

{{geo|18.6667|105.6667}}
{{IsPartOf|Bắc Trung Bộ}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Nghệ An}}</text>
      <sha1>h7rt74watvwkiwy000b1ipamzl8ys7d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phú Thọ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>997</id>
    <revision>
      <id>122262</id>
      <parentid>122230</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T02:04:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122262</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25286" sha1="nhz1hwfz5416fxt7cnmd6frfmuu1yn4" xml:space="preserve">{{pagebanner|Đền Hùng, đền Thượng.jpg|caption=Đền Thượng}}

{{quickbarprovince
| image=Đền Hùng.JPG
| imagewidth=250px
| caption=Cổng chính dẫn lên Quần thể Di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền Hùng
| location=Phu Tho in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=9.491,5 km²
| population=3.650.000 người (ước tính)
| population density=384 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Mường]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng San Dìu]]
| religion=[[Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương]], [[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]]
| ethnic group=Người Kinh, người Mường, người Dao, người San Dìu, người Thái
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Đông Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Việt Trì
| years active=Thời đại Hùng Vương dựng nước Văn Lang / Thời kỳ hợp nhất Vĩnh Phú - Hòa Bình
| administrative division=Mô hình chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp về 148 đơn vị cơ sở gồm 15 phường và 133 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (210 / 211 / 218)
| website=[https://phutho.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Phú Thọ]
}}

'''Phú Thọ''' là tỉnh thuộc vùng [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]], nơi cội nguồn dân tộc và cái nôi của nền văn minh sông Hồng. Sau quá trình sáp nhập và tinh gọn địa giới hành chính, Phú Thọ bao trọn toàn bộ không gian tự nhiên – văn hóa rộng lớn của 3 tỉnh trước đây (gồm Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình), trải dài từ dãy [[Dãy Tam Đảo|Tam Đảo]] mây phủ phía Đông qua thung lũng [[Sông Hồng]], [[Sông Đà]], [[Sông Lô]] trù phú đến thung lũng [[Mai Châu]] và những nếp nhà sàn xứ Mường ở phía Nam. Vùng đất này sở hữu hai Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại là [[Hát Xoan]] và [[Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương]], cùng cảnh sắc thiên nhiên kỳ vĩ từ đồi chè [[Long Cốc]], Vườn quốc gia [[Xuân Sơn]] đến hồ thủy điện [[Hồ Hòa Bình|Hòa Bình]].

== Giới thiệu ==
Lịch sử vùng đất Phú Thọ gắn liền với thời kỳ khởi dựng nhà nước Văn Lang đầu tiên trong lịch sử dân tộc dưới thời các Vua Hùng, với kinh đô đóng tại Phong Châu. Nơi đây đồng thời là chiếc nôi của nền Văn hóa Đông Sơn rực rỡ bên dòng sông Thao và nền Văn hóa Hòa Bình cổ đại thời kỳ đồ đá. Trải qua các thời kỳ hợp nhất lịch sử như tỉnh Vĩnh Phú xưa, dải đất này ngày nay trở thành một chỉnh thể không gian thống nhất, kết nối liền mạch từ vùng đất Tổ thiêng liêng sang không gian danh thắng Tây Thiên - Tam Đảo và các mường cổ nghìn năm của người Mường (Mường Bi, Mường Vang, Mường Thàng, Mường Động).

Về địa hình, Phú Thọ mang đặc trưng chuyển tiếp rõ nét từ vùng núi cao Tây Bắc xuống đồng bằng châu thổ Bắc Bộ. Phía Bắc và Tây Bắc là các dãy núi đá vôi karst nguyên sơ, rừng già nhiệt đới tại Xã Xuân Đài; phía Đông là dãy núi Tam Đảo hùng vĩ với khí hậu nghỉ dưỡng quanh năm mát mẻ; phía Nam là lòng hồ Hòa Bình mênh mông với hàng trăm đảo đá vôi nhấp nhô trên mặt nước biếc. Tỉnh áp dụng mô hình chính quyền địa phương hai cấp, điều hành trực tiếp từ cấp tỉnh tới 148 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 15 phường và 133 xã), không duy trì các cấp trung gian như huyện, thị xã hay thành phố.

=== Khí hậu ===
Khí hậu Phú Thọ mang đặc tính cận nhiệt đới ẩm gió mùa, có sự phân hóa độ cao rõ rệt giữa vùng núi cao nghỉ dưỡng (Xã Tam Đảo, Xã Mai Châu, đèo Đá Trắng) và vùng trung du đồi bát úp.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Tiết trời mát mẻ, thỉnh thoảng có mưa phùn xuân nhẹ hạt. Đây là mùa lễ hội cội nguồn lớn nhất cả nước với điểm nhấn là Đại lễ Giỗ Tổ Hùng Vương (mùng 10 tháng 3 âm lịch tại Xã Hy Cương) và Lễ hội Tây Thiên (Xã Đại Đình).
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Thời tiết ban ngày ấm nóng, mưa nhiều; tuy nhiên các vùng núi cao như Xã Tam Đảo hay lòng hồ Hòa Bình luôn duy trì không khí mát mẻ, là điểm đến tránh nóng lý tưởng.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 11): Khí hậu mát lành, nắng vàng hanh hao, biển mây xuất hiện dày đặc trên các đồi chè Xã Long Cốc, đèo Thung Khe và thung lũng lúa Xã Mai Châu vào mùa gặt.
* '''Mùa đông''' (tháng 12 đến tháng 1 năm sau): Thời tiết lạnh khô, nhiệt độ vùng núi cao có thể xuống dưới 5&amp;nbsp;°C.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Phú Thọ
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 21 (70) || 24 (75) || 28 (82) || 32 (90) || 33 (91) || 33 (91) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 13 (55) || 15 (59) || 18 (64) || 21 (70) || 24 (75) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 24 (75) || 21 (70) || 18 (64) || 14 (57) || '''19 (66)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 20 (0.8) || 25 (1.0) || 45 (1.8) || 110 (4.3) || 220 (8.7) || 280 (11.0) || 310 (12.2) || 330 (13.0) || 220 (8.7) || 130 (5.1) || 45 (1.8) || 20 (0.8) || '''1.755 (69.1)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Đường_cao_tốc_Hà_Nội-Lào_Cai,_đoạn_Vĩnh_Yên.jpg|nhỏ|Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai đi qua địa phận tỉnh Phú Thọ]]

Nằm sát cạnh thủ đô [[Hà Nội]], hệ thống hạ tầng giao thông kết nối tới Phú Thọ cực kỳ phát triển với mạng lưới đường cao tốc, quốc lộ và đường sắt đồng bộ.

=== Bằng máy bay ===
Phú Thọ nằm tiếp giáp ngay [[Sân bay Quốc tế Nội Bài]] (chỉ cách ranh giới tỉnh chừng 15 km về phía Đông). Du khách phương xa bay tới Nội Bài có thể dễ dàng bắt xe ô tô, taxi hoặc xe khách đi thẳng đến các xã, phường của Phú Thọ trong vòng 20 - 45 phút.

=== Bằng ô-tô &amp; Đường cao tốc ===
* '''Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (CT05):''' Tuyến huyết mạch đi xuyên qua Phường Phúc Yên, Phường Vĩnh Yên, Phường Vĩnh Phúc, Phường Việt Trì và Xã Phù Ninh, rút ngắn thời gian chạy xe từ Hà Nội về trung tâm Phường Việt Trì chỉ còn khoảng 45 phút.
* '''Tuyến Đại lộ Thăng Long - Cao tốc Hòa Lạc - Hòa Bình:''' Kết nối nhanh chóng từ trung tâm Hà Nội đến Phường Hòa Bình và Phường Kỳ Sơn chỉ trong khoảng 1 giờ di chuyển.
* '''Xe khách &amp; Limousine:''' Hoạt động liên tục mỗi 30 phút từ các bến xe Mỹ Đình, Giáp Bát và trả khách tận nơi tại các phường trung tâm.

=== Bằng tàu hỏa ===
Tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai chạy dọc thung lũng sông Hồng:
* '''Ga Việt Trì''' (Phường Thanh Miếu): Đón các chuyến tàu khách liên tỉnh chạy tuyến phía Bắc.
* '''Ga Vĩnh Yên''' (Phường Vĩnh Yên): Phục vụ đón trả khách khu vực đô thị công nghiệp phía Đông tỉnh.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Hồ_thủy_điện_Hòa_Bình.jpg|nhỏ|Lòng hồ Hòa Bình]]

* '''Tàu thuyền lòng hồ:''' Phương tiện chính để tham quan vùng lòng hồ thủy điện sông Đà, xuất phát từ Cảng du lịch Thung Nai (Xã Thung Nai) hoặc Cảng Bích Hạ đi Đền Bà Chúa Thác Bờ, động Thác Bờ và các đảo sinh thái.
* '''Cáp treo danh thắng:''' Hệ thống cáp treo hiện đại phục vụ du khách vãn cảnh tại Quần thể Danh thắng Tây Thiên (Xã Đại Đình) nối từ chân núi lên đền Thượng.
* '''Thuê xe máy:''' Lựa chọn lý tưởng cho các cung đường phượt ngắm cảnh đẹp như đèo Thung Khe (đèo Đá Trắng), dốc Cun, cung đường đồi chè Xã Long Cốc hay đường ven sông Đà. Giá thuê xe dao động từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:''' Hoạt động rộng khắp tại các phường trung tâm như Việt Trì, Vĩnh Yên, Phúc Yên, Hòa Bình:
  * Taxi Mai Linh: ☎ +84 210 3688 688
  * Taxi Thịnh Hưng: ☎ +84 210 3595 595

== Tham quan ==
{{mapframe}}
&lt;Image src=&quot;image_agent_tag_4367125225948244058&quot; alt=&quot;Khu di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền Hùng&quot; caption=&quot;Cổng vào Khu di tích Đền Hùng&quot; /&gt;

=== Di tích Lịch sử Cội nguồn &amp; Danh thắng Tâm linh ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền Hùng | tên khác=Hung Kings Temple Complex
| trang web=http://khuditichdenhung.pgdphutho.edu.vn | email=
| địa chỉ=Núi Nghĩa Lĩnh, Xã Hy Cương | vĩ độ=21.3969 | kinh độ=105.3283 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Việt Trì khoảng 10 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 hàng ngày | giá=Miễn phí (vé xe điện và bảo tàng tính riêng)
| nội dung=Trung tâm thực hành Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Quần thể gồm Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng, Lăng Vua Hùng, Đền Giếng và Đền thờ Quốc Tổ Lạc Long Quân ngự trên ngọn núi Nghĩa Lĩnh linh thiêng giữa rừng cây cổ thụ.
}}

* {{xem
| tên=Khu Danh thắng &amp; Thiền viện Trúc Lâm Tây Thiên | tên khác=Tay Thien Scenic Relic
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Đại Đình | vĩ độ=21.4633 | kinh độ=105.5867 | chỉ đường=Sườn núi Tam Đảo
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 17:30 | giá=Miễn phí (vé cáp treo: 240.000 VNĐ khứ hồi)
| nội dung=Một trong những cái nôi của Phật giáo Việt Nam, nơi giao thoa giữa tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên (Quốc Mẫu Lăng Thị Tiêu) và Thiền phái Trúc Lâm. Cảnh quan gồm đền Thỏng, đền Thượng, suối Vàng, thác Bạc và đại bảo tháp Mandala Tây Thiên tráng lệ theo phong cách Phật giáo Kim Cương Thừa.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Đền Chúa Thác Bờ &amp; Động Thác Bờ | tên khác=Thac Bo Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Thung Nai và Phường Thống Nhất | vĩ độ=20.7850 | kinh độ=105.2150 | chỉ đường=Di chuyển bằng thuyền trên lòng hồ Hòa Bình
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=Miễn phí (chưa gồm cước thuyền)
| nội dung=Điểm đến tâm linh nổi tiếng thờ hai bà chúa cai quản thác ghềnh sông Đà thời Lê. Động Thác Bờ sở hữu hệ thống thạch nhũ lung linh kỳ ảo, cửa động mở ra mặt hồ xanh biếc phẳng lặng như gương.
}}

* {{xem
| tên=Tháp Bình Sơn &amp; Chùa Vĩnh Khánh | tên khác=Binh Son Pagoda
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tam Sơn | vĩ độ=21.3917 | kinh độ=105.4722 | chỉ đường=Bên dòng sông Lô
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Tuyệt tác kiến trúc tháp gạch nung cổ thời Trần còn nguyên vẹn nhất Việt Nam. Tháp cao 11 tầng, trang trí các hoa văn đất nung tinh xảo như rồng cuộn, hoa cúc, cánh sen biểu trưng cho nghệ thuật Phật giáo thời Trần.
}}

&lt;Image src=&quot;image_agent_tag_4367125225948242255&quot; alt=&quot;Thung lũng Bản Lác Mai Châu rợp bóng lúa&quot; caption=&quot;Bản Lác yên bình tại Xã Mai Châu&quot; /&gt;

=== Thắng cảnh Thiên nhiên &amp; Bản làng Du lịch ===
* {{xem
| tên=Thung lũng Bản Lác &amp; Bản Pom Coọng | tên khác=Mai Chau Valley
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Mai Châu | vĩ độ=20.6667 | kinh độ=105.0833 | chỉ đường=Dưới chân đèo Thung Khe
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí tham quan
| nội dung=Bản làng du lịch cộng đồng lâu đời của đồng bào người Thái trắng. Không gian làng bản yên ả với những nếp nhà sàn gỗ mái lá gồi truyền thống, các khung cửi dệt thổ cẩm rộn rã và cánh đồng lúa xanh ngút ngàn bao quanh vách núi đá.
}}

* {{xem
| tên=Đồi chè Long Cốc | tên khác=Long Coc Tea Hills
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Long Cốc | vĩ độ=21.1950 | kinh độ=105.1528 | chỉ đường=Cách Phường Việt Trì khoảng 70 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Được ví như &quot;vịnh Hạ Long trên cạn vùng trung du&quot;, nơi đây tập hợp hàng trăm quả đồi chè tròn trịa tựa như những chiếc bát úp ngược khổng lồ. Sáng sớm vào mùa thu, sương mù lảng bảng phủ quanh thung lũng chè tạo nên khung cảnh nhiếp ảnh mê đắm.
}}

* {{xem
| tên=Khu nghỉ dưỡng Vùng núi Tam Đảo | tên khác=Tam Dao Hill Station
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tam Đảo | vĩ độ=21.4583 | kinh độ=105.6472 | chỉ đường=Độ cao trên 900 m so với mực nước biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Trạm nghỉ dưỡng khí hậu ôn đới mát mẻ 4 mùa trong 1 ngày do người Pháp xây dựng từ đầu thế kỷ 20. Nổi bật với Nhà thờ đá cổ kính, Tháp truyền hình, Cổng Trời và Quảng trường trung tâm mù sương.
}}

* {{xem
| tên=Vườn Quốc gia Xuân Sơn | tên khác=Xuan Son National Park
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Xuân Đài | vĩ độ=21.1167 | kinh độ=104.9500 | chỉ đường=Cực Tây tỉnh Phú Thọ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tùy khu vực
| nội dung=Khu bảo tồn thiên nhiên độc đáo với hệ sinh thái rừng nhiệt đới trên núi đá vôi nguyên sinh, hang Tiên, hang Cỏi và quần thể bản làng người Dao Tiền, người Mường gìn giữ nhiều phong tục tập quán cổ truyền.
}}

== Hoạt động ==
* '''Thưởng thức Di sản Hát Xoan Phú Thọ:''' Ghé thăm các phường Xoan gốc cổ truyền như Miếu Lãi Lèn (Phường Vân Phú), Đình An Thái hay Đình Thét để lắng nghe làn điệu dân ca nghi lễ thờ cúng Hùng Vương độc nhất vô nhị.
* '''Chèo thuyền kayak và du thuyền ngắm lòng hồ sông Đà:''' Xuất bến từ Xã Thung Nai lướt trên mặt nước trong xanh phẳng lặng, ngắm nhìn núi non trùng điệp bao bọc hồ Hòa Bình.
* '''Săn mây tại Đèo Thung Khe (Đèo Đá Trắng):''' Dừng chân ở đỉnh đèo ngắm những triền đá vôi trắng xóa tựa như phủ tuyết và thưởng thức ngô nướng, cơm lam ấm nồng giữa làn mây bay.
* '''Tắm khoáng nóng Thanh Thủy:''' Thư giãn cơ thể trong nguồn nước khoáng nóng giàu vi chất radon thiên nhiên tại các khu nghỉ dưỡng dọc bờ sông Đà thuộc Xã Thanh Thủy.

== Mua sắm ==
Vùng đất trung du và đại ngàn sở hữu phong phú các sản vật nông nghiệp nức tiếng và đồ thủ công tinh tế.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Chè búp Tân Cương - Long Cốc &amp; Chè shan tuyết:''' Búp chè xanh tươi non sao khô giữ nguyên hương thơm cốm và vị chát ngọt sâu lắng tại Xã Long Cốc.
* '''Bưởi Đoan Hùng:''' Giống bưởi quý tiến vua với tép mọng nước, tôm ráo múi, vị ngọt thanh mát không he đắng tại Xã Bằng Luân và Xã Đoan Hùng.
* '''Thịt chua Thanh Sơn:''' Thịt lợn tươi thái mỏng trộn cùng thính ngô nương lên men tự nhiên, gói trong ống nứa hoặc lá ổi, ăn ghém cùng lá sung, đinh lăng giòn sần sật tại Xã Thanh Sơn.
* '''Cam Cao Phong &amp; Mía tím:''' Cam sành, cam lòng vàng mọng nước ngọt đậm hái từ các triền đồi đất đỏ tại Xã Cao Phong và Xã Mường Thàng.
* '''Vải thổ cẩm Mai Châu &amp; Mật ong rừng tự nhiên:''' Khăn choàng, túi xách thổ cẩm dệt tay tinh xảo cùng mật ong hoa rừng nguyên chất tại Xã Mai Châu.

=== Chợ truyền thống &amp; Trung tâm Mua sắm ===
* '''Chợ Trung tâm Việt Trì (Phường Việt Trì):''' Khu chợ thương mại đầu mối lớn bày bán đủ sản vật đất Tổ và nông sản vùng trung du.
* '''Chợ Phố Bờ (Phường Hòa Bình):''' Nổi tiếng với các loại cá sông Đà tươi sống như cá lăng, cá chiên, cá ngạnh.
* '''Chợ phiên Mai Châu:''' Họp sáng Chủ nhật hàng tuần tại Xã Mai Châu, nơi đồng bào Thái, Mường diện váy áo rực rỡ xuống chợ trao đổi thổ cẩm và nông cụ.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Phú Thọ là sự hòa quyện giữa phong vị mộc mạc của cư dân lúa nước châu thổ sông Hồng và vị ngọt đậm nồng đượm của núi rừng Tây Bắc.

Các món ngon trứ danh nhất định phải thử:
* '''Cá lăng &amp; Cá chiên sông Đà:''' Thịt cá săn chắc béo ngậy được chế biến thành món nướng than hoa ướp riềng mẻ, cá om chuối đậu hoặc lòng cá xào thì là.
* '''Cơm lam ống nứa &amp; Gà đồi nướng mắc khén:''' Gạo nếp nương nướng chín dẻo quánh trong ống tre tươi, chấm cùng muối vừng thơm phức ăn kèm gà thả đồi nướng than giòn da.
* '''Bánh tai Phú Thọ:''' Món bánh bột gạo tẻ dẻo dai nhân thịt lợn mộc nhĩ hành phi thơm lừng nắn hình chiếc tai độc đáo, ăn nóng vào bữa sáng.
* '''Lợn mán thui rơm &amp; Cỗ lá người Mường:''' Thịt lợn bản cắp nách thui rơm vàng ruộm, lòng dồi thơm ngọt bày trang trọng trên mẹt lót lá chuối tươi tại các vùng Xã Mường Bi, Xã Mường Vang.
* '''Rau sắn chua nấu cá suối:''' Búp lá sắn non muối chua om nhừ cùng cá suối hoặc chân giò, vị bùi bùi chua dịu đậm chất hương đồng gió nội.

=== Nhà hàng ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Cá Sông Hạc Trì | trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Việt Trì | vĩ độ=21.3120 | kinh độ=105.4180 | chỉ đường=Gần ngã ba sông Hạc Trì
| điện thoại=+84 210 3848 555 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:30 | giá=150.000 - 350.000 VNĐ
| nội dung=Nhà hàng ẩm thực sông nước nổi danh với các món cá lăng, cá ngạnh, cá chép giòn tươi sống bắt trực tiếp từ nơi hội tụ của ba dòng sông.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Hợp Thủy Mai Châu | trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Mai Châu | vĩ độ=20.6650 | kinh độ=105.0820 | chỉ đường=Đầu lối vào Bản Lác
| điện thoại=+84 988 567 890 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 22:00 | giá=80.000 - 200.000 VNĐ
| nội dung=Chuyên phục vụ cỗ lá người Mường, gà đồi nướng mắc khén, xôi nếp nương bảy màu và măng rừng luộc chấm chẩm chéo.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu cần Mường Bi:''' Men rượu ủ từ vỏ cây rừng và gạo nếp nương trong chum sành tại Xã Mường Bi, hương thơm nồng say được uống chung qua những chiếc cần trúc dài trong các dịp hội bản.
* '''Rượu men lá Tam Đảo:''' Rượu thảo mộc êm dịu cất bằng phương pháp thủ công cổ truyền tại Xã Tam Đảo.
* '''Trà đinh thượng hạng Long Cốc:''' Thức uống tao nhã ngọt sâu lắng ngắm hoàng hôn buông trên đồi chè Xã Long Cốc.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Mai Chau.jpg|nhỏ|Khu nghỉ dưỡng giữa thung lũng lúa ở Xã Mai Châu]]

Hệ thống lưu trú ở Phú Thọ phát triển phong phú từ các resort sinh thái cao cấp, khách sạn 5 sao đô thị đến chuỗi homestay nhà sàn mộc mạc.

=== Khu nghỉ dưỡng &amp; Khách sạn sang trọng ===
* {{ngủ
| tên=Mai Chau Ecolodge | trang web=https://maichau.ecolodge.asia | email=
| địa chỉ=Bản Nà Thia, Xã Mai Hạ | vĩ độ=20.6550 | kinh độ=105.0780 | chỉ đường=Nằm biệt lập trên đồi Pom Pù
| điện thoại=+84 218 3819 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.800.000 - 4.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng sinh thái cao cấp xây dựng theo phong cách nhà sàn truyền thống của người Thái, sở hữu hồ bơi ngoài trời nhìn thẳng ra thung lũng lúa Mai Châu ngát hương.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Phú Thọ | trang web=https://luxuryphutho.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Lô CC17, Quảng trường Hùng Vương, Phường Việt Trì | vĩ độ=21.3250 | kinh độ=105.3950 | chỉ đường=Trung tâm đô thị
| điện thoại=+84 210 3636 666 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao hiện đại bậc nhất vùng trung du với hồ bơi trong nhà, dịch vụ spa, phòng tập gym và hệ thống nhà hàng hội nghị tiêu chuẩn.
}}

* {{ngủ
| tên=Venus Hotel Tam Đảo | trang web=https://venushotel.vn | email=
| địa chỉ=Xã Tam Đảo | vĩ độ=21.4590 | kinh độ=105.6450 | chỉ đường=Trung tâm thị trấn sương mù cũ
| điện thoại=+84 211 3888 999 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.500.000 - 3.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao mang phong cách kiến trúc châu Âu cổ điển, sở hữu hồ bơi vô cực nước ấm ngắm biển mây Tam Đảo bồng bềnh.
}}

=== Homestay &amp; Nhà nghỉ bản địa ===
* {{ngủ
| tên=Bản Lác Homestay Truyền thống | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Lác, Xã Mai Châu | vĩ độ=20.6665 | kinh độ=105.0830 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 975 123 456 | điện thoại miễn cước=
| giá=100.000 - 300.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=12:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Nhà sàn gỗ sạch sẽ, không gian quây quần ấm cúng, phục vụ các món ăn dân tộc và tổ chức giao lưu múa xòe, đốt lửa trại ban đêm.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn đường đèo dốc &amp; Sương mù ===
* Tuyến đường dốc lên đỉnh núi Xã Tam Đảo và cung đường đèo Thung Khe (Quốc lộ 6) thường xuyên có sương mù dày đặc che khuất tầm nhìn vào buổi sớm và ban đêm. Du khách điều khiển xe máy hoặc ô tô cần kiểm tra kỹ hệ thống phanh, bật đèn sương mù và giữ tốc độ ổn định.

=== Lễ hội đông người &amp; Du lịch sông nước ===
* Vào dịp Giỗ Tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3 âm lịch, lượng người về Đền Hùng (Xã Hy Cương) rất đông. Bạn nên chuẩn bị giày bệt nhẹ êm chân, mang nước uống và bảo quản cẩn thận đồ dùng cá nhân, ví tiền, điện thoại.
* Khi tham gia các chuyến tàu du lịch tham quan lòng hồ Hòa Bình xuất phát từ Xã Thung Nai, du khách luôn phải mặc áo phao theo quy định an toàn hàng hải.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hà Nội]]: Thủ đô ngàn năm văn hiến nằm sát cạnh với vô vàn di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh (chỉ khoảng 45 phút lái xe theo đường cao tốc).
* [[Sơn La]]: Ngược Quốc lộ 6 về phía Tây để khám phá cao nguyên chè [[Mộc Châu]] xanh ngát và những thác nước hùng vĩ.
* [[Tuyên Quang]]: Đi ngược dòng sông Lô theo Quốc lộ 2 để đến với Khu di tích lịch sử Tân Trào và hồ sinh thái Na Hang kỳ vĩ.
* [[Yên Bái]]: Men theo trục cao tốc Nội Bài - Lào Cai hướng về miền danh thắng ruộng bậc thang [[Mù Cang Chải]].

{{geo|21.3167|105.4000}}
{{IsPartOf|Trung du và miền núi phía Bắc}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Phú Thọ}}</text>
      <sha1>nhz1hwfz5416fxt7cnmd6frfmuu1yn4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122263</id>
      <parentid>122262</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T02:05:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122263</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25125" sha1="1wbzdrsfd17vwj9xbvezoy57ytsq97g" xml:space="preserve">{{pagebanner|Đền Hùng, đền Thượng.jpg|caption=Đền Thượng}}

{{quickbarprovince
| image=Đền Hùng.JPG
| imagewidth=250px
| caption=Cổng chính dẫn lên Quần thể Di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền Hùng
| location=Phu Tho in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=9.491,5 km²
| population=3.650.000 người (ước tính)
| population density=384 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Mường]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng San Dìu]]
| religion=[[Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương]], [[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]]
| ethnic group=Người Kinh, người Mường, người Dao, người San Dìu, người Thái
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Đông Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Việt Trì
| years active=Thời đại Hùng Vương dựng nước Văn Lang / Thời kỳ hợp nhất Vĩnh Phú - Hòa Bình
| administrative division=Mô hình chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp về 148 đơn vị cơ sở gồm 15 phường và 133 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (210 / 211 / 218)
| website=[https://phutho.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Phú Thọ]
}}

'''Phú Thọ''' là tỉnh thuộc vùng [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]], nơi cội nguồn dân tộc và cái nôi của nền văn minh sông Hồng. Sau quá trình sáp nhập và tinh gọn địa giới hành chính, Phú Thọ bao trọn toàn bộ không gian tự nhiên – văn hóa rộng lớn của 3 tỉnh trước đây (gồm Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình), trải dài từ dãy [[Dãy Tam Đảo|Tam Đảo]] mây phủ phía Đông qua thung lũng [[Sông Hồng]], [[Sông Đà]], [[Sông Lô]] trù phú đến thung lũng [[Mai Châu]] và những nếp nhà sàn xứ Mường ở phía Nam. Vùng đất này sở hữu hai Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại là [[Hát Xoan]] và [[Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương]], cùng cảnh sắc thiên nhiên kỳ vĩ từ đồi chè [[Long Cốc]], Vườn quốc gia [[Xuân Sơn]] đến hồ thủy điện [[Hồ Hòa Bình|Hòa Bình]].

== Giới thiệu ==
Lịch sử vùng đất Phú Thọ gắn liền với thời kỳ khởi dựng nhà nước Văn Lang đầu tiên trong lịch sử dân tộc dưới thời các Vua Hùng, với kinh đô đóng tại Phong Châu. Nơi đây đồng thời là chiếc nôi của nền Văn hóa Đông Sơn rực rỡ bên dòng sông Thao và nền Văn hóa Hòa Bình cổ đại thời kỳ đồ đá. Trải qua các thời kỳ hợp nhất lịch sử như tỉnh Vĩnh Phú xưa, dải đất này ngày nay trở thành một chỉnh thể không gian thống nhất, kết nối liền mạch từ vùng đất Tổ thiêng liêng sang không gian danh thắng Tây Thiên - Tam Đảo và các mường cổ nghìn năm của người Mường (Mường Bi, Mường Vang, Mường Thàng, Mường Động).

Về địa hình, Phú Thọ mang đặc trưng chuyển tiếp rõ nét từ vùng núi cao Tây Bắc xuống đồng bằng châu thổ Bắc Bộ. Phía Bắc và Tây Bắc là các dãy núi đá vôi karst nguyên sơ, rừng già nhiệt đới tại Xã Xuân Đài; phía Đông là dãy núi Tam Đảo hùng vĩ với khí hậu nghỉ dưỡng quanh năm mát mẻ; phía Nam là lòng hồ Hòa Bình mênh mông với hàng trăm đảo đá vôi nhấp nhô trên mặt nước biếc. Tỉnh áp dụng mô hình chính quyền địa phương hai cấp, điều hành trực tiếp từ cấp tỉnh tới 148 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 15 phường và 133 xã), không duy trì các cấp trung gian như huyện, thị xã hay thành phố.

=== Khí hậu ===
Khí hậu Phú Thọ mang đặc tính cận nhiệt đới ẩm gió mùa, có sự phân hóa độ cao rõ rệt giữa vùng núi cao nghỉ dưỡng (Xã Tam Đảo, Xã Mai Châu, đèo Đá Trắng) và vùng trung du đồi bát úp.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Tiết trời mát mẻ, thỉnh thoảng có mưa phùn xuân nhẹ hạt. Đây là mùa lễ hội cội nguồn lớn nhất cả nước với điểm nhấn là Đại lễ Giỗ Tổ Hùng Vương (mùng 10 tháng 3 âm lịch tại Xã Hy Cương) và Lễ hội Tây Thiên (Xã Đại Đình).
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Thời tiết ban ngày ấm nóng, mưa nhiều; tuy nhiên các vùng núi cao như Xã Tam Đảo hay lòng hồ Hòa Bình luôn duy trì không khí mát mẻ, là điểm đến tránh nóng lý tưởng.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 11): Khí hậu mát lành, nắng vàng hanh hao, biển mây xuất hiện dày đặc trên các đồi chè Xã Long Cốc, đèo Thung Khe và thung lũng lúa Xã Mai Châu vào mùa gặt.
* '''Mùa đông''' (tháng 12 đến tháng 1 năm sau): Thời tiết lạnh khô, nhiệt độ vùng núi cao có thể xuống dưới 5&amp;nbsp;°C.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Phú Thọ
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 21 (70) || 24 (75) || 28 (82) || 32 (90) || 33 (91) || 33 (91) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 13 (55) || 15 (59) || 18 (64) || 21 (70) || 24 (75) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 24 (75) || 21 (70) || 18 (64) || 14 (57) || '''19 (66)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 20 (0.8) || 25 (1.0) || 45 (1.8) || 110 (4.3) || 220 (8.7) || 280 (11.0) || 310 (12.2) || 330 (13.0) || 220 (8.7) || 130 (5.1) || 45 (1.8) || 20 (0.8) || '''1.755 (69.1)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Đường_cao_tốc_Hà_Nội-Lào_Cai,_đoạn_Vĩnh_Yên.jpg|nhỏ|Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai đi qua địa phận tỉnh Phú Thọ]]

Nằm sát cạnh thủ đô [[Hà Nội]], hệ thống hạ tầng giao thông kết nối tới Phú Thọ cực kỳ phát triển với mạng lưới đường cao tốc, quốc lộ và đường sắt đồng bộ.

=== Bằng máy bay ===
Phú Thọ nằm tiếp giáp ngay [[Sân bay Quốc tế Nội Bài]] (chỉ cách ranh giới tỉnh chừng 15 km về phía Đông). Du khách phương xa bay tới Nội Bài có thể dễ dàng bắt xe ô tô, taxi hoặc xe khách đi thẳng đến các xã, phường của Phú Thọ trong vòng 20 - 45 phút.

=== Bằng ô-tô &amp; Đường cao tốc ===
* '''Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (CT05):''' Tuyến huyết mạch đi xuyên qua Phường Phúc Yên, Phường Vĩnh Yên, Phường Vĩnh Phúc, Phường Việt Trì và Xã Phù Ninh, rút ngắn thời gian chạy xe từ Hà Nội về trung tâm Phường Việt Trì chỉ còn khoảng 45 phút.
* '''Tuyến Đại lộ Thăng Long - Cao tốc Hòa Lạc - Hòa Bình:''' Kết nối nhanh chóng từ trung tâm Hà Nội đến Phường Hòa Bình và Phường Kỳ Sơn chỉ trong khoảng 1 giờ di chuyển.
* '''Xe khách &amp; Limousine:''' Hoạt động liên tục mỗi 30 phút từ các bến xe Mỹ Đình, Giáp Bát và trả khách tận nơi tại các phường trung tâm.

=== Bằng tàu hỏa ===
Tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai chạy dọc thung lũng sông Hồng:
* '''Ga Việt Trì''' (Phường Thanh Miếu): Đón các chuyến tàu khách liên tỉnh chạy tuyến phía Bắc.
* '''Ga Vĩnh Yên''' (Phường Vĩnh Yên): Phục vụ đón trả khách khu vực đô thị công nghiệp phía Đông tỉnh.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Hồ_thủy_điện_Hòa_Bình.jpg|nhỏ|Lòng hồ Hòa Bình]]

* '''Tàu thuyền lòng hồ:''' Phương tiện chính để tham quan vùng lòng hồ thủy điện sông Đà, xuất phát từ Cảng du lịch Thung Nai (Xã Thung Nai) hoặc Cảng Bích Hạ đi Đền Bà Chúa Thác Bờ, động Thác Bờ và các đảo sinh thái.
* '''Cáp treo danh thắng:''' Hệ thống cáp treo hiện đại phục vụ du khách vãn cảnh tại Quần thể Danh thắng Tây Thiên (Xã Đại Đình) nối từ chân núi lên đền Thượng.
* '''Thuê xe máy:''' Lựa chọn lý tưởng cho các cung đường phượt ngắm cảnh đẹp như đèo Thung Khe (đèo Đá Trắng), dốc Cun, cung đường đồi chè Xã Long Cốc hay đường ven sông Đà. Giá thuê xe dao động từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:''' Hoạt động rộng khắp tại các phường trung tâm như Việt Trì, Vĩnh Yên, Phúc Yên, Hòa Bình:
  * Taxi Mai Linh: ☎ +84 210 3688 688
  * Taxi Thịnh Hưng: ☎ +84 210 3595 595

== Tham quan ==
{{mapframe}}
&lt;Image src=&quot;image_agent_tag_4367125225948244058&quot; alt=&quot;Khu di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền Hùng&quot; caption=&quot;Cổng vào Khu di tích Đền Hùng&quot; /&gt;

=== Di tích Lịch sử Cội nguồn &amp; Danh thắng Tâm linh ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền Hùng | tên khác=Hung Kings Temple Complex
| trang web=http://khuditichdenhung.pgdphutho.edu.vn | email=
| địa chỉ=Núi Nghĩa Lĩnh, Xã Hy Cương | vĩ độ=21.3969 | kinh độ=105.3283 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Việt Trì khoảng 10 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 hàng ngày | giá=Miễn phí (vé xe điện và bảo tàng tính riêng)
| nội dung=Trung tâm thực hành Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Quần thể gồm Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng, Lăng Vua Hùng, Đền Giếng và Đền thờ Quốc Tổ Lạc Long Quân ngự trên ngọn núi Nghĩa Lĩnh linh thiêng giữa rừng cây cổ thụ.
}}

* {{xem
| tên=Khu Danh thắng &amp; Thiền viện Trúc Lâm Tây Thiên | tên khác=Tay Thien Scenic Relic
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Đại Đình | vĩ độ=21.4633 | kinh độ=105.5867 | chỉ đường=Sườn núi Tam Đảo
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 17:30 | giá=Miễn phí (vé cáp treo: 240.000 VNĐ khứ hồi)
| nội dung=Một trong những cái nôi của Phật giáo Việt Nam, nơi giao thoa giữa tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên (Quốc Mẫu Lăng Thị Tiêu) và Thiền phái Trúc Lâm. Cảnh quan gồm đền Thỏng, đền Thượng, suối Vàng, thác Bạc và đại bảo tháp Mandala Tây Thiên tráng lệ theo phong cách Phật giáo Kim Cương Thừa.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Đền Chúa Thác Bờ &amp; Động Thác Bờ | tên khác=Thac Bo Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Thung Nai và Phường Thống Nhất | vĩ độ=20.7850 | kinh độ=105.2150 | chỉ đường=Di chuyển bằng thuyền trên lòng hồ Hòa Bình
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=Miễn phí (chưa gồm cước thuyền)
| nội dung=Điểm đến tâm linh nổi tiếng thờ hai bà chúa cai quản thác ghềnh sông Đà thời Lê. Động Thác Bờ sở hữu hệ thống thạch nhũ lung linh kỳ ảo, cửa động mở ra mặt hồ xanh biếc phẳng lặng như gương.
}}

* {{xem
| tên=Tháp Bình Sơn &amp; Chùa Vĩnh Khánh | tên khác=Binh Son Pagoda
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tam Sơn | vĩ độ=21.3917 | kinh độ=105.4722 | chỉ đường=Bên dòng sông Lô
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Tuyệt tác kiến trúc tháp gạch nung cổ thời Trần còn nguyên vẹn nhất Việt Nam. Tháp cao 11 tầng, trang trí các hoa văn đất nung tinh xảo như rồng cuộn, hoa cúc, cánh sen biểu trưng cho nghệ thuật Phật giáo thời Trần.
}}


=== Thắng cảnh Thiên nhiên &amp; Bản làng Du lịch ===
* {{xem
| tên=Thung lũng Bản Lác &amp; Bản Pom Coọng | tên khác=Mai Chau Valley
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Mai Châu | vĩ độ=20.6667 | kinh độ=105.0833 | chỉ đường=Dưới chân đèo Thung Khe
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí tham quan
| nội dung=Bản làng du lịch cộng đồng lâu đời của đồng bào người Thái trắng. Không gian làng bản yên ả với những nếp nhà sàn gỗ mái lá gồi truyền thống, các khung cửi dệt thổ cẩm rộn rã và cánh đồng lúa xanh ngút ngàn bao quanh vách núi đá.
}}

* {{xem
| tên=Đồi chè Long Cốc | tên khác=Long Coc Tea Hills
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Long Cốc | vĩ độ=21.1950 | kinh độ=105.1528 | chỉ đường=Cách Phường Việt Trì khoảng 70 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Được ví như &quot;vịnh Hạ Long trên cạn vùng trung du&quot;, nơi đây tập hợp hàng trăm quả đồi chè tròn trịa tựa như những chiếc bát úp ngược khổng lồ. Sáng sớm vào mùa thu, sương mù lảng bảng phủ quanh thung lũng chè tạo nên khung cảnh nhiếp ảnh mê đắm.
}}

* {{xem
| tên=Khu nghỉ dưỡng Vùng núi Tam Đảo | tên khác=Tam Dao Hill Station
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tam Đảo | vĩ độ=21.4583 | kinh độ=105.6472 | chỉ đường=Độ cao trên 900 m so với mực nước biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Trạm nghỉ dưỡng khí hậu ôn đới mát mẻ 4 mùa trong 1 ngày do người Pháp xây dựng từ đầu thế kỷ 20. Nổi bật với Nhà thờ đá cổ kính, Tháp truyền hình, Cổng Trời và Quảng trường trung tâm mù sương.
}}

* {{xem
| tên=Vườn Quốc gia Xuân Sơn | tên khác=Xuan Son National Park
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Xuân Đài | vĩ độ=21.1167 | kinh độ=104.9500 | chỉ đường=Cực Tây tỉnh Phú Thọ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tùy khu vực
| nội dung=Khu bảo tồn thiên nhiên độc đáo với hệ sinh thái rừng nhiệt đới trên núi đá vôi nguyên sinh, hang Tiên, hang Cỏi và quần thể bản làng người Dao Tiền, người Mường gìn giữ nhiều phong tục tập quán cổ truyền.
}}

== Hoạt động ==
* '''Thưởng thức Di sản Hát Xoan Phú Thọ:''' Ghé thăm các phường Xoan gốc cổ truyền như Miếu Lãi Lèn (Phường Vân Phú), Đình An Thái hay Đình Thét để lắng nghe làn điệu dân ca nghi lễ thờ cúng Hùng Vương độc nhất vô nhị.
* '''Chèo thuyền kayak và du thuyền ngắm lòng hồ sông Đà:''' Xuất bến từ Xã Thung Nai lướt trên mặt nước trong xanh phẳng lặng, ngắm nhìn núi non trùng điệp bao bọc hồ Hòa Bình.
* '''Săn mây tại Đèo Thung Khe (Đèo Đá Trắng):''' Dừng chân ở đỉnh đèo ngắm những triền đá vôi trắng xóa tựa như phủ tuyết và thưởng thức ngô nướng, cơm lam ấm nồng giữa làn mây bay.
* '''Tắm khoáng nóng Thanh Thủy:''' Thư giãn cơ thể trong nguồn nước khoáng nóng giàu vi chất radon thiên nhiên tại các khu nghỉ dưỡng dọc bờ sông Đà thuộc Xã Thanh Thủy.

== Mua sắm ==
Vùng đất trung du và đại ngàn sở hữu phong phú các sản vật nông nghiệp nức tiếng và đồ thủ công tinh tế.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Chè búp Tân Cương - Long Cốc &amp; Chè shan tuyết:''' Búp chè xanh tươi non sao khô giữ nguyên hương thơm cốm và vị chát ngọt sâu lắng tại Xã Long Cốc.
* '''Bưởi Đoan Hùng:''' Giống bưởi quý tiến vua với tép mọng nước, tôm ráo múi, vị ngọt thanh mát không he đắng tại Xã Bằng Luân và Xã Đoan Hùng.
* '''Thịt chua Thanh Sơn:''' Thịt lợn tươi thái mỏng trộn cùng thính ngô nương lên men tự nhiên, gói trong ống nứa hoặc lá ổi, ăn ghém cùng lá sung, đinh lăng giòn sần sật tại Xã Thanh Sơn.
* '''Cam Cao Phong &amp; Mía tím:''' Cam sành, cam lòng vàng mọng nước ngọt đậm hái từ các triền đồi đất đỏ tại Xã Cao Phong và Xã Mường Thàng.
* '''Vải thổ cẩm Mai Châu &amp; Mật ong rừng tự nhiên:''' Khăn choàng, túi xách thổ cẩm dệt tay tinh xảo cùng mật ong hoa rừng nguyên chất tại Xã Mai Châu.

=== Chợ truyền thống &amp; Trung tâm Mua sắm ===
* '''Chợ Trung tâm Việt Trì (Phường Việt Trì):''' Khu chợ thương mại đầu mối lớn bày bán đủ sản vật đất Tổ và nông sản vùng trung du.
* '''Chợ Phố Bờ (Phường Hòa Bình):''' Nổi tiếng với các loại cá sông Đà tươi sống như cá lăng, cá chiên, cá ngạnh.
* '''Chợ phiên Mai Châu:''' Họp sáng Chủ nhật hàng tuần tại Xã Mai Châu, nơi đồng bào Thái, Mường diện váy áo rực rỡ xuống chợ trao đổi thổ cẩm và nông cụ.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Phú Thọ là sự hòa quyện giữa phong vị mộc mạc của cư dân lúa nước châu thổ sông Hồng và vị ngọt đậm nồng đượm của núi rừng Tây Bắc.

Các món ngon trứ danh nhất định phải thử:
* '''Cá lăng &amp; Cá chiên sông Đà:''' Thịt cá săn chắc béo ngậy được chế biến thành món nướng than hoa ướp riềng mẻ, cá om chuối đậu hoặc lòng cá xào thì là.
* '''Cơm lam ống nứa &amp; Gà đồi nướng mắc khén:''' Gạo nếp nương nướng chín dẻo quánh trong ống tre tươi, chấm cùng muối vừng thơm phức ăn kèm gà thả đồi nướng than giòn da.
* '''Bánh tai Phú Thọ:''' Món bánh bột gạo tẻ dẻo dai nhân thịt lợn mộc nhĩ hành phi thơm lừng nắn hình chiếc tai độc đáo, ăn nóng vào bữa sáng.
* '''Lợn mán thui rơm &amp; Cỗ lá người Mường:''' Thịt lợn bản cắp nách thui rơm vàng ruộm, lòng dồi thơm ngọt bày trang trọng trên mẹt lót lá chuối tươi tại các vùng Xã Mường Bi, Xã Mường Vang.
* '''Rau sắn chua nấu cá suối:''' Búp lá sắn non muối chua om nhừ cùng cá suối hoặc chân giò, vị bùi bùi chua dịu đậm chất hương đồng gió nội.

=== Nhà hàng ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Cá Sông Hạc Trì | trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Việt Trì | vĩ độ=21.3120 | kinh độ=105.4180 | chỉ đường=Gần ngã ba sông Hạc Trì
| điện thoại=+84 210 3848 555 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:30 | giá=150.000 - 350.000 VNĐ
| nội dung=Nhà hàng ẩm thực sông nước nổi danh với các món cá lăng, cá ngạnh, cá chép giòn tươi sống bắt trực tiếp từ nơi hội tụ của ba dòng sông.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Hợp Thủy Mai Châu | trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Mai Châu | vĩ độ=20.6650 | kinh độ=105.0820 | chỉ đường=Đầu lối vào Bản Lác
| điện thoại=+84 988 567 890 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 22:00 | giá=80.000 - 200.000 VNĐ
| nội dung=Chuyên phục vụ cỗ lá người Mường, gà đồi nướng mắc khén, xôi nếp nương bảy màu và măng rừng luộc chấm chẩm chéo.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu cần Mường Bi:''' Men rượu ủ từ vỏ cây rừng và gạo nếp nương trong chum sành tại Xã Mường Bi, hương thơm nồng say được uống chung qua những chiếc cần trúc dài trong các dịp hội bản.
* '''Rượu men lá Tam Đảo:''' Rượu thảo mộc êm dịu cất bằng phương pháp thủ công cổ truyền tại Xã Tam Đảo.
* '''Trà đinh thượng hạng Long Cốc:''' Thức uống tao nhã ngọt sâu lắng ngắm hoàng hôn buông trên đồi chè Xã Long Cốc.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Mai Chau.jpg|nhỏ|Khu nghỉ dưỡng giữa thung lũng lúa ở Xã Mai Châu]]

Hệ thống lưu trú ở Phú Thọ phát triển phong phú từ các resort sinh thái cao cấp, khách sạn 5 sao đô thị đến chuỗi homestay nhà sàn mộc mạc.

=== Khu nghỉ dưỡng &amp; Khách sạn sang trọng ===
* {{ngủ
| tên=Mai Chau Ecolodge | trang web=https://maichau.ecolodge.asia | email=
| địa chỉ=Bản Nà Thia, Xã Mai Hạ | vĩ độ=20.6550 | kinh độ=105.0780 | chỉ đường=Nằm biệt lập trên đồi Pom Pù
| điện thoại=+84 218 3819 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.800.000 - 4.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng sinh thái cao cấp xây dựng theo phong cách nhà sàn truyền thống của người Thái, sở hữu hồ bơi ngoài trời nhìn thẳng ra thung lũng lúa Mai Châu ngát hương.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Phú Thọ | trang web=https://luxuryphutho.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Lô CC17, Quảng trường Hùng Vương, Phường Việt Trì | vĩ độ=21.3250 | kinh độ=105.3950 | chỉ đường=Trung tâm đô thị
| điện thoại=+84 210 3636 666 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao hiện đại bậc nhất vùng trung du với hồ bơi trong nhà, dịch vụ spa, phòng tập gym và hệ thống nhà hàng hội nghị tiêu chuẩn.
}}

* {{ngủ
| tên=Venus Hotel Tam Đảo | trang web=https://venushotel.vn | email=
| địa chỉ=Xã Tam Đảo | vĩ độ=21.4590 | kinh độ=105.6450 | chỉ đường=Trung tâm thị trấn sương mù cũ
| điện thoại=+84 211 3888 999 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.500.000 - 3.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao mang phong cách kiến trúc châu Âu cổ điển, sở hữu hồ bơi vô cực nước ấm ngắm biển mây Tam Đảo bồng bềnh.
}}

=== Homestay &amp; Nhà nghỉ bản địa ===
* {{ngủ
| tên=Bản Lác Homestay Truyền thống | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Lác, Xã Mai Châu | vĩ độ=20.6665 | kinh độ=105.0830 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 975 123 456 | điện thoại miễn cước=
| giá=100.000 - 300.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=12:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Nhà sàn gỗ sạch sẽ, không gian quây quần ấm cúng, phục vụ các món ăn dân tộc và tổ chức giao lưu múa xòe, đốt lửa trại ban đêm.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn đường đèo dốc &amp; Sương mù ===
* Tuyến đường dốc lên đỉnh núi Xã Tam Đảo và cung đường đèo Thung Khe (Quốc lộ 6) thường xuyên có sương mù dày đặc che khuất tầm nhìn vào buổi sớm và ban đêm. Du khách điều khiển xe máy hoặc ô tô cần kiểm tra kỹ hệ thống phanh, bật đèn sương mù và giữ tốc độ ổn định.

=== Lễ hội đông người &amp; Du lịch sông nước ===
* Vào dịp Giỗ Tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3 âm lịch, lượng người về Đền Hùng (Xã Hy Cương) rất đông. Bạn nên chuẩn bị giày bệt nhẹ êm chân, mang nước uống và bảo quản cẩn thận đồ dùng cá nhân, ví tiền, điện thoại.
* Khi tham gia các chuyến tàu du lịch tham quan lòng hồ Hòa Bình xuất phát từ Xã Thung Nai, du khách luôn phải mặc áo phao theo quy định an toàn hàng hải.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hà Nội]]: Thủ đô ngàn năm văn hiến nằm sát cạnh với vô vàn di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh (chỉ khoảng 45 phút lái xe theo đường cao tốc).
* [[Sơn La]]: Ngược Quốc lộ 6 về phía Tây để khám phá cao nguyên chè [[Mộc Châu]] xanh ngát và những thác nước hùng vĩ.
* [[Tuyên Quang]]: Đi ngược dòng sông Lô theo Quốc lộ 2 để đến với Khu di tích lịch sử Tân Trào và hồ sinh thái Na Hang kỳ vĩ.
* [[Lào Cai]]: Men theo trục cao tốc Nội Bài - Lào Cai hướng về miền danh thắng ruộng bậc thang [[Mù Cang Chải]].

{{geo|21.3167|105.4000}}
{{IsPartOf|Trung du và miền núi phía Bắc}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Phú Thọ}}</text>
      <sha1>1wbzdrsfd17vwj9xbvezoy57ytsq97g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122264</id>
      <parentid>122263</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T02:05:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tham quan */</comment>
      <origin>122264</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24956" sha1="55886qk29astvfnidw8lalphnsvajqs" xml:space="preserve">{{pagebanner|Đền Hùng, đền Thượng.jpg|caption=Đền Thượng}}

{{quickbarprovince
| image=Đền Hùng.JPG
| imagewidth=250px
| caption=Cổng chính dẫn lên Quần thể Di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền Hùng
| location=Phu Tho in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=9.491,5 km²
| population=3.650.000 người (ước tính)
| population density=384 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Mường]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng San Dìu]]
| religion=[[Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương]], [[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]]
| ethnic group=Người Kinh, người Mường, người Dao, người San Dìu, người Thái
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Đông Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Việt Trì
| years active=Thời đại Hùng Vương dựng nước Văn Lang / Thời kỳ hợp nhất Vĩnh Phú - Hòa Bình
| administrative division=Mô hình chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp về 148 đơn vị cơ sở gồm 15 phường và 133 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (210 / 211 / 218)
| website=[https://phutho.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Phú Thọ]
}}

'''Phú Thọ''' là tỉnh thuộc vùng [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]], nơi cội nguồn dân tộc và cái nôi của nền văn minh sông Hồng. Sau quá trình sáp nhập và tinh gọn địa giới hành chính, Phú Thọ bao trọn toàn bộ không gian tự nhiên – văn hóa rộng lớn của 3 tỉnh trước đây (gồm Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình), trải dài từ dãy [[Dãy Tam Đảo|Tam Đảo]] mây phủ phía Đông qua thung lũng [[Sông Hồng]], [[Sông Đà]], [[Sông Lô]] trù phú đến thung lũng [[Mai Châu]] và những nếp nhà sàn xứ Mường ở phía Nam. Vùng đất này sở hữu hai Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại là [[Hát Xoan]] và [[Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương]], cùng cảnh sắc thiên nhiên kỳ vĩ từ đồi chè [[Long Cốc]], Vườn quốc gia [[Xuân Sơn]] đến hồ thủy điện [[Hồ Hòa Bình|Hòa Bình]].

== Giới thiệu ==
Lịch sử vùng đất Phú Thọ gắn liền với thời kỳ khởi dựng nhà nước Văn Lang đầu tiên trong lịch sử dân tộc dưới thời các Vua Hùng, với kinh đô đóng tại Phong Châu. Nơi đây đồng thời là chiếc nôi của nền Văn hóa Đông Sơn rực rỡ bên dòng sông Thao và nền Văn hóa Hòa Bình cổ đại thời kỳ đồ đá. Trải qua các thời kỳ hợp nhất lịch sử như tỉnh Vĩnh Phú xưa, dải đất này ngày nay trở thành một chỉnh thể không gian thống nhất, kết nối liền mạch từ vùng đất Tổ thiêng liêng sang không gian danh thắng Tây Thiên - Tam Đảo và các mường cổ nghìn năm của người Mường (Mường Bi, Mường Vang, Mường Thàng, Mường Động).

Về địa hình, Phú Thọ mang đặc trưng chuyển tiếp rõ nét từ vùng núi cao Tây Bắc xuống đồng bằng châu thổ Bắc Bộ. Phía Bắc và Tây Bắc là các dãy núi đá vôi karst nguyên sơ, rừng già nhiệt đới tại Xã Xuân Đài; phía Đông là dãy núi Tam Đảo hùng vĩ với khí hậu nghỉ dưỡng quanh năm mát mẻ; phía Nam là lòng hồ Hòa Bình mênh mông với hàng trăm đảo đá vôi nhấp nhô trên mặt nước biếc. Tỉnh áp dụng mô hình chính quyền địa phương hai cấp, điều hành trực tiếp từ cấp tỉnh tới 148 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 15 phường và 133 xã), không duy trì các cấp trung gian như huyện, thị xã hay thành phố.

=== Khí hậu ===
Khí hậu Phú Thọ mang đặc tính cận nhiệt đới ẩm gió mùa, có sự phân hóa độ cao rõ rệt giữa vùng núi cao nghỉ dưỡng (Xã Tam Đảo, Xã Mai Châu, đèo Đá Trắng) và vùng trung du đồi bát úp.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Tiết trời mát mẻ, thỉnh thoảng có mưa phùn xuân nhẹ hạt. Đây là mùa lễ hội cội nguồn lớn nhất cả nước với điểm nhấn là Đại lễ Giỗ Tổ Hùng Vương (mùng 10 tháng 3 âm lịch tại Xã Hy Cương) và Lễ hội Tây Thiên (Xã Đại Đình).
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Thời tiết ban ngày ấm nóng, mưa nhiều; tuy nhiên các vùng núi cao như Xã Tam Đảo hay lòng hồ Hòa Bình luôn duy trì không khí mát mẻ, là điểm đến tránh nóng lý tưởng.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 11): Khí hậu mát lành, nắng vàng hanh hao, biển mây xuất hiện dày đặc trên các đồi chè Xã Long Cốc, đèo Thung Khe và thung lũng lúa Xã Mai Châu vào mùa gặt.
* '''Mùa đông''' (tháng 12 đến tháng 1 năm sau): Thời tiết lạnh khô, nhiệt độ vùng núi cao có thể xuống dưới 5&amp;nbsp;°C.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Phú Thọ
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 21 (70) || 24 (75) || 28 (82) || 32 (90) || 33 (91) || 33 (91) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 13 (55) || 15 (59) || 18 (64) || 21 (70) || 24 (75) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 24 (75) || 21 (70) || 18 (64) || 14 (57) || '''19 (66)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 20 (0.8) || 25 (1.0) || 45 (1.8) || 110 (4.3) || 220 (8.7) || 280 (11.0) || 310 (12.2) || 330 (13.0) || 220 (8.7) || 130 (5.1) || 45 (1.8) || 20 (0.8) || '''1.755 (69.1)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Đường_cao_tốc_Hà_Nội-Lào_Cai,_đoạn_Vĩnh_Yên.jpg|nhỏ|Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai đi qua địa phận tỉnh Phú Thọ]]

Nằm sát cạnh thủ đô [[Hà Nội]], hệ thống hạ tầng giao thông kết nối tới Phú Thọ cực kỳ phát triển với mạng lưới đường cao tốc, quốc lộ và đường sắt đồng bộ.

=== Bằng máy bay ===
Phú Thọ nằm tiếp giáp ngay [[Sân bay Quốc tế Nội Bài]] (chỉ cách ranh giới tỉnh chừng 15 km về phía Đông). Du khách phương xa bay tới Nội Bài có thể dễ dàng bắt xe ô tô, taxi hoặc xe khách đi thẳng đến các xã, phường của Phú Thọ trong vòng 20 - 45 phút.

=== Bằng ô-tô &amp; Đường cao tốc ===
* '''Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (CT05):''' Tuyến huyết mạch đi xuyên qua Phường Phúc Yên, Phường Vĩnh Yên, Phường Vĩnh Phúc, Phường Việt Trì và Xã Phù Ninh, rút ngắn thời gian chạy xe từ Hà Nội về trung tâm Phường Việt Trì chỉ còn khoảng 45 phút.
* '''Tuyến Đại lộ Thăng Long - Cao tốc Hòa Lạc - Hòa Bình:''' Kết nối nhanh chóng từ trung tâm Hà Nội đến Phường Hòa Bình và Phường Kỳ Sơn chỉ trong khoảng 1 giờ di chuyển.
* '''Xe khách &amp; Limousine:''' Hoạt động liên tục mỗi 30 phút từ các bến xe Mỹ Đình, Giáp Bát và trả khách tận nơi tại các phường trung tâm.

=== Bằng tàu hỏa ===
Tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai chạy dọc thung lũng sông Hồng:
* '''Ga Việt Trì''' (Phường Thanh Miếu): Đón các chuyến tàu khách liên tỉnh chạy tuyến phía Bắc.
* '''Ga Vĩnh Yên''' (Phường Vĩnh Yên): Phục vụ đón trả khách khu vực đô thị công nghiệp phía Đông tỉnh.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Hồ_thủy_điện_Hòa_Bình.jpg|nhỏ|Lòng hồ Hòa Bình]]

* '''Tàu thuyền lòng hồ:''' Phương tiện chính để tham quan vùng lòng hồ thủy điện sông Đà, xuất phát từ Cảng du lịch Thung Nai (Xã Thung Nai) hoặc Cảng Bích Hạ đi Đền Bà Chúa Thác Bờ, động Thác Bờ và các đảo sinh thái.
* '''Cáp treo danh thắng:''' Hệ thống cáp treo hiện đại phục vụ du khách vãn cảnh tại Quần thể Danh thắng Tây Thiên (Xã Đại Đình) nối từ chân núi lên đền Thượng.
* '''Thuê xe máy:''' Lựa chọn lý tưởng cho các cung đường phượt ngắm cảnh đẹp như đèo Thung Khe (đèo Đá Trắng), dốc Cun, cung đường đồi chè Xã Long Cốc hay đường ven sông Đà. Giá thuê xe dao động từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:''' Hoạt động rộng khắp tại các phường trung tâm như Việt Trì, Vĩnh Yên, Phúc Yên, Hòa Bình:
  * Taxi Mai Linh: ☎ +84 210 3688 688
  * Taxi Thịnh Hưng: ☎ +84 210 3595 595

== Tham quan ==
{{mapframe}}

=== Di tích Lịch sử Cội nguồn &amp; Danh thắng Tâm linh ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền Hùng | tên khác=Hung Kings Temple Complex
| trang web=http://khuditichdenhung.pgdphutho.edu.vn | email=
| địa chỉ=Núi Nghĩa Lĩnh, Xã Hy Cương | vĩ độ=21.3969 | kinh độ=105.3283 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Việt Trì khoảng 10 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 hàng ngày | giá=Miễn phí (vé xe điện và bảo tàng tính riêng)
| nội dung=Trung tâm thực hành Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Quần thể gồm Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng, Lăng Vua Hùng, Đền Giếng và Đền thờ Quốc Tổ Lạc Long Quân ngự trên ngọn núi Nghĩa Lĩnh linh thiêng giữa rừng cây cổ thụ.
}}

* {{xem
| tên=Khu Danh thắng &amp; Thiền viện Trúc Lâm Tây Thiên | tên khác=Tay Thien Scenic Relic
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Đại Đình | vĩ độ=21.4633 | kinh độ=105.5867 | chỉ đường=Sườn núi Tam Đảo
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 17:30 | giá=Miễn phí (vé cáp treo: 240.000 VNĐ khứ hồi)
| nội dung=Một trong những cái nôi của Phật giáo Việt Nam, nơi giao thoa giữa tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên (Quốc Mẫu Lăng Thị Tiêu) và Thiền phái Trúc Lâm. Cảnh quan gồm đền Thỏng, đền Thượng, suối Vàng, thác Bạc và đại bảo tháp Mandala Tây Thiên tráng lệ theo phong cách Phật giáo Kim Cương Thừa.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Đền Chúa Thác Bờ &amp; Động Thác Bờ | tên khác=Thac Bo Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Thung Nai và Phường Thống Nhất | vĩ độ=20.7850 | kinh độ=105.2150 | chỉ đường=Di chuyển bằng thuyền trên lòng hồ Hòa Bình
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=Miễn phí (chưa gồm cước thuyền)
| nội dung=Điểm đến tâm linh nổi tiếng thờ hai bà chúa cai quản thác ghềnh sông Đà thời Lê. Động Thác Bờ sở hữu hệ thống thạch nhũ lung linh kỳ ảo, cửa động mở ra mặt hồ xanh biếc phẳng lặng như gương.
}}

* {{xem
| tên=Tháp Bình Sơn &amp; Chùa Vĩnh Khánh | tên khác=Binh Son Pagoda
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tam Sơn | vĩ độ=21.3917 | kinh độ=105.4722 | chỉ đường=Bên dòng sông Lô
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Tuyệt tác kiến trúc tháp gạch nung cổ thời Trần còn nguyên vẹn nhất Việt Nam. Tháp cao 11 tầng, trang trí các hoa văn đất nung tinh xảo như rồng cuộn, hoa cúc, cánh sen biểu trưng cho nghệ thuật Phật giáo thời Trần.
}}


=== Thắng cảnh Thiên nhiên &amp; Bản làng Du lịch ===
* {{xem
| tên=Thung lũng Bản Lác &amp; Bản Pom Coọng | tên khác=Mai Chau Valley
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Mai Châu | vĩ độ=20.6667 | kinh độ=105.0833 | chỉ đường=Dưới chân đèo Thung Khe
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí tham quan
| nội dung=Bản làng du lịch cộng đồng lâu đời của đồng bào người Thái trắng. Không gian làng bản yên ả với những nếp nhà sàn gỗ mái lá gồi truyền thống, các khung cửi dệt thổ cẩm rộn rã và cánh đồng lúa xanh ngút ngàn bao quanh vách núi đá.
}}

* {{xem
| tên=Đồi chè Long Cốc | tên khác=Long Coc Tea Hills
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Long Cốc | vĩ độ=21.1950 | kinh độ=105.1528 | chỉ đường=Cách Phường Việt Trì khoảng 70 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Được ví như &quot;vịnh Hạ Long trên cạn vùng trung du&quot;, nơi đây tập hợp hàng trăm quả đồi chè tròn trịa tựa như những chiếc bát úp ngược khổng lồ. Sáng sớm vào mùa thu, sương mù lảng bảng phủ quanh thung lũng chè tạo nên khung cảnh nhiếp ảnh mê đắm.
}}

* {{xem
| tên=Khu nghỉ dưỡng Vùng núi Tam Đảo | tên khác=Tam Dao Hill Station
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tam Đảo | vĩ độ=21.4583 | kinh độ=105.6472 | chỉ đường=Độ cao trên 900 m so với mực nước biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Trạm nghỉ dưỡng khí hậu ôn đới mát mẻ 4 mùa trong 1 ngày do người Pháp xây dựng từ đầu thế kỷ 20. Nổi bật với Nhà thờ đá cổ kính, Tháp truyền hình, Cổng Trời và Quảng trường trung tâm mù sương.
}}

* {{xem
| tên=Vườn Quốc gia Xuân Sơn | tên khác=Xuan Son National Park
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Xuân Đài | vĩ độ=21.1167 | kinh độ=104.9500 | chỉ đường=Cực Tây tỉnh Phú Thọ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tùy khu vực
| nội dung=Khu bảo tồn thiên nhiên độc đáo với hệ sinh thái rừng nhiệt đới trên núi đá vôi nguyên sinh, hang Tiên, hang Cỏi và quần thể bản làng người Dao Tiền, người Mường gìn giữ nhiều phong tục tập quán cổ truyền.
}}

== Hoạt động ==
* '''Thưởng thức Di sản Hát Xoan Phú Thọ:''' Ghé thăm các phường Xoan gốc cổ truyền như Miếu Lãi Lèn (Phường Vân Phú), Đình An Thái hay Đình Thét để lắng nghe làn điệu dân ca nghi lễ thờ cúng Hùng Vương độc nhất vô nhị.
* '''Chèo thuyền kayak và du thuyền ngắm lòng hồ sông Đà:''' Xuất bến từ Xã Thung Nai lướt trên mặt nước trong xanh phẳng lặng, ngắm nhìn núi non trùng điệp bao bọc hồ Hòa Bình.
* '''Săn mây tại Đèo Thung Khe (Đèo Đá Trắng):''' Dừng chân ở đỉnh đèo ngắm những triền đá vôi trắng xóa tựa như phủ tuyết và thưởng thức ngô nướng, cơm lam ấm nồng giữa làn mây bay.
* '''Tắm khoáng nóng Thanh Thủy:''' Thư giãn cơ thể trong nguồn nước khoáng nóng giàu vi chất radon thiên nhiên tại các khu nghỉ dưỡng dọc bờ sông Đà thuộc Xã Thanh Thủy.

== Mua sắm ==
Vùng đất trung du và đại ngàn sở hữu phong phú các sản vật nông nghiệp nức tiếng và đồ thủ công tinh tế.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Chè búp Tân Cương - Long Cốc &amp; Chè shan tuyết:''' Búp chè xanh tươi non sao khô giữ nguyên hương thơm cốm và vị chát ngọt sâu lắng tại Xã Long Cốc.
* '''Bưởi Đoan Hùng:''' Giống bưởi quý tiến vua với tép mọng nước, tôm ráo múi, vị ngọt thanh mát không he đắng tại Xã Bằng Luân và Xã Đoan Hùng.
* '''Thịt chua Thanh Sơn:''' Thịt lợn tươi thái mỏng trộn cùng thính ngô nương lên men tự nhiên, gói trong ống nứa hoặc lá ổi, ăn ghém cùng lá sung, đinh lăng giòn sần sật tại Xã Thanh Sơn.
* '''Cam Cao Phong &amp; Mía tím:''' Cam sành, cam lòng vàng mọng nước ngọt đậm hái từ các triền đồi đất đỏ tại Xã Cao Phong và Xã Mường Thàng.
* '''Vải thổ cẩm Mai Châu &amp; Mật ong rừng tự nhiên:''' Khăn choàng, túi xách thổ cẩm dệt tay tinh xảo cùng mật ong hoa rừng nguyên chất tại Xã Mai Châu.

=== Chợ truyền thống &amp; Trung tâm Mua sắm ===
* '''Chợ Trung tâm Việt Trì (Phường Việt Trì):''' Khu chợ thương mại đầu mối lớn bày bán đủ sản vật đất Tổ và nông sản vùng trung du.
* '''Chợ Phố Bờ (Phường Hòa Bình):''' Nổi tiếng với các loại cá sông Đà tươi sống như cá lăng, cá chiên, cá ngạnh.
* '''Chợ phiên Mai Châu:''' Họp sáng Chủ nhật hàng tuần tại Xã Mai Châu, nơi đồng bào Thái, Mường diện váy áo rực rỡ xuống chợ trao đổi thổ cẩm và nông cụ.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Phú Thọ là sự hòa quyện giữa phong vị mộc mạc của cư dân lúa nước châu thổ sông Hồng và vị ngọt đậm nồng đượm của núi rừng Tây Bắc.

Các món ngon trứ danh nhất định phải thử:
* '''Cá lăng &amp; Cá chiên sông Đà:''' Thịt cá săn chắc béo ngậy được chế biến thành món nướng than hoa ướp riềng mẻ, cá om chuối đậu hoặc lòng cá xào thì là.
* '''Cơm lam ống nứa &amp; Gà đồi nướng mắc khén:''' Gạo nếp nương nướng chín dẻo quánh trong ống tre tươi, chấm cùng muối vừng thơm phức ăn kèm gà thả đồi nướng than giòn da.
* '''Bánh tai Phú Thọ:''' Món bánh bột gạo tẻ dẻo dai nhân thịt lợn mộc nhĩ hành phi thơm lừng nắn hình chiếc tai độc đáo, ăn nóng vào bữa sáng.
* '''Lợn mán thui rơm &amp; Cỗ lá người Mường:''' Thịt lợn bản cắp nách thui rơm vàng ruộm, lòng dồi thơm ngọt bày trang trọng trên mẹt lót lá chuối tươi tại các vùng Xã Mường Bi, Xã Mường Vang.
* '''Rau sắn chua nấu cá suối:''' Búp lá sắn non muối chua om nhừ cùng cá suối hoặc chân giò, vị bùi bùi chua dịu đậm chất hương đồng gió nội.

=== Nhà hàng ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Cá Sông Hạc Trì | trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Việt Trì | vĩ độ=21.3120 | kinh độ=105.4180 | chỉ đường=Gần ngã ba sông Hạc Trì
| điện thoại=+84 210 3848 555 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:30 | giá=150.000 - 350.000 VNĐ
| nội dung=Nhà hàng ẩm thực sông nước nổi danh với các món cá lăng, cá ngạnh, cá chép giòn tươi sống bắt trực tiếp từ nơi hội tụ của ba dòng sông.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Hợp Thủy Mai Châu | trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Mai Châu | vĩ độ=20.6650 | kinh độ=105.0820 | chỉ đường=Đầu lối vào Bản Lác
| điện thoại=+84 988 567 890 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 22:00 | giá=80.000 - 200.000 VNĐ
| nội dung=Chuyên phục vụ cỗ lá người Mường, gà đồi nướng mắc khén, xôi nếp nương bảy màu và măng rừng luộc chấm chẩm chéo.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu cần Mường Bi:''' Men rượu ủ từ vỏ cây rừng và gạo nếp nương trong chum sành tại Xã Mường Bi, hương thơm nồng say được uống chung qua những chiếc cần trúc dài trong các dịp hội bản.
* '''Rượu men lá Tam Đảo:''' Rượu thảo mộc êm dịu cất bằng phương pháp thủ công cổ truyền tại Xã Tam Đảo.
* '''Trà đinh thượng hạng Long Cốc:''' Thức uống tao nhã ngọt sâu lắng ngắm hoàng hôn buông trên đồi chè Xã Long Cốc.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Mai Chau.jpg|nhỏ|Khu nghỉ dưỡng giữa thung lũng lúa ở Xã Mai Châu]]

Hệ thống lưu trú ở Phú Thọ phát triển phong phú từ các resort sinh thái cao cấp, khách sạn 5 sao đô thị đến chuỗi homestay nhà sàn mộc mạc.

=== Khu nghỉ dưỡng &amp; Khách sạn sang trọng ===
* {{ngủ
| tên=Mai Chau Ecolodge | trang web=https://maichau.ecolodge.asia | email=
| địa chỉ=Bản Nà Thia, Xã Mai Hạ | vĩ độ=20.6550 | kinh độ=105.0780 | chỉ đường=Nằm biệt lập trên đồi Pom Pù
| điện thoại=+84 218 3819 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.800.000 - 4.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng sinh thái cao cấp xây dựng theo phong cách nhà sàn truyền thống của người Thái, sở hữu hồ bơi ngoài trời nhìn thẳng ra thung lũng lúa Mai Châu ngát hương.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Phú Thọ | trang web=https://luxuryphutho.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Lô CC17, Quảng trường Hùng Vương, Phường Việt Trì | vĩ độ=21.3250 | kinh độ=105.3950 | chỉ đường=Trung tâm đô thị
| điện thoại=+84 210 3636 666 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao hiện đại bậc nhất vùng trung du với hồ bơi trong nhà, dịch vụ spa, phòng tập gym và hệ thống nhà hàng hội nghị tiêu chuẩn.
}}

* {{ngủ
| tên=Venus Hotel Tam Đảo | trang web=https://venushotel.vn | email=
| địa chỉ=Xã Tam Đảo | vĩ độ=21.4590 | kinh độ=105.6450 | chỉ đường=Trung tâm thị trấn sương mù cũ
| điện thoại=+84 211 3888 999 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.500.000 - 3.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao mang phong cách kiến trúc châu Âu cổ điển, sở hữu hồ bơi vô cực nước ấm ngắm biển mây Tam Đảo bồng bềnh.
}}

=== Homestay &amp; Nhà nghỉ bản địa ===
* {{ngủ
| tên=Bản Lác Homestay Truyền thống | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Lác, Xã Mai Châu | vĩ độ=20.6665 | kinh độ=105.0830 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 975 123 456 | điện thoại miễn cước=
| giá=100.000 - 300.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=12:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Nhà sàn gỗ sạch sẽ, không gian quây quần ấm cúng, phục vụ các món ăn dân tộc và tổ chức giao lưu múa xòe, đốt lửa trại ban đêm.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn đường đèo dốc &amp; Sương mù ===
* Tuyến đường dốc lên đỉnh núi Xã Tam Đảo và cung đường đèo Thung Khe (Quốc lộ 6) thường xuyên có sương mù dày đặc che khuất tầm nhìn vào buổi sớm và ban đêm. Du khách điều khiển xe máy hoặc ô tô cần kiểm tra kỹ hệ thống phanh, bật đèn sương mù và giữ tốc độ ổn định.

=== Lễ hội đông người &amp; Du lịch sông nước ===
* Vào dịp Giỗ Tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3 âm lịch, lượng người về Đền Hùng (Xã Hy Cương) rất đông. Bạn nên chuẩn bị giày bệt nhẹ êm chân, mang nước uống và bảo quản cẩn thận đồ dùng cá nhân, ví tiền, điện thoại.
* Khi tham gia các chuyến tàu du lịch tham quan lòng hồ Hòa Bình xuất phát từ Xã Thung Nai, du khách luôn phải mặc áo phao theo quy định an toàn hàng hải.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hà Nội]]: Thủ đô ngàn năm văn hiến nằm sát cạnh với vô vàn di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh (chỉ khoảng 45 phút lái xe theo đường cao tốc).
* [[Sơn La]]: Ngược Quốc lộ 6 về phía Tây để khám phá cao nguyên chè [[Mộc Châu]] xanh ngát và những thác nước hùng vĩ.
* [[Tuyên Quang]]: Đi ngược dòng sông Lô theo Quốc lộ 2 để đến với Khu di tích lịch sử Tân Trào và hồ sinh thái Na Hang kỳ vĩ.
* [[Lào Cai]]: Men theo trục cao tốc Nội Bài - Lào Cai hướng về miền danh thắng ruộng bậc thang [[Mù Cang Chải]].

{{geo|21.3167|105.4000}}
{{IsPartOf|Trung du và miền núi phía Bắc}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Phú Thọ}}</text>
      <sha1>55886qk29astvfnidw8lalphnsvajqs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122265</id>
      <parentid>122264</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T03:52:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122265</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24956" sha1="kiaygikhdqbkh480bsgg6ryvf1yojcw" xml:space="preserve">{{pagebanner|Đền Hùng, đền Thượng.jpg|caption=Đền Thượng}}

{{quickbarprovince
| image=Đền Hùng.JPG
| imagewidth=250px
| caption=Cổng chính dẫn lên Quần thể Di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền Hùng
| location=Phu Tho in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=9.491,5 km²
| population=3.650.000 người (ước tính)
| population density=384 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Mường]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng San Dìu]]
| religion=[[Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương]], [[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]]
| ethnic group=Người Kinh, người Mường, người Dao, người San Dìu, người Thái
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Đông Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Việt Trì
| years active=Thời đại Hùng Vương dựng nước Văn Lang / Thời kỳ hợp nhất Vĩnh Phú - Hòa Bình
| administrative division=Mô hình chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp về 148 đơn vị cơ sở gồm 15 phường và 133 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (210 / 211 / 218)
| website=[https://phutho.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Phú Thọ]
}}

'''Phú Thọ''' là tỉnh thuộc vùng [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]], nơi cội nguồn dân tộc và cái nôi của nền văn minh sông Hồng. Sau quá trình sáp nhập và tinh gọn địa giới hành chính, Phú Thọ bao trọn toàn bộ không gian tự nhiên – văn hóa rộng lớn của 3 tỉnh trước đây (gồm Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình), trải dài từ dãy [[Dãy Tam Đảo|Tam Đảo]] mây phủ phía Đông qua thung lũng [[Sông Hồng]], [[Sông Đà]], [[Sông Lô]] trù phú đến thung lũng [[Mai Châu]] và những nếp nhà sàn xứ Mường ở phía Nam. Vùng đất này sở hữu hai Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại là [[Hát Xoan]] và [[Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương]], cùng cảnh sắc thiên nhiên kỳ vĩ từ đồi chè [[Long Cốc]], Vườn quốc gia [[Xuân Sơn]] đến hồ thủy điện [[Hồ Hòa Bình|Hòa Bình]].

== Giới thiệu ==
Lịch sử vùng đất Phú Thọ gắn liền với thời kỳ khởi dựng nhà nước Văn Lang đầu tiên trong lịch sử dân tộc dưới thời các Vua Hùng, với kinh đô đóng tại Phong Châu. Nơi đây đồng thời là chiếc nôi của nền Văn hóa Đông Sơn rực rỡ bên dòng sông Thao và nền Văn hóa Hòa Bình cổ đại thời kỳ đồ đá. Trải qua các thời kỳ hợp nhất lịch sử như tỉnh Vĩnh Phú xưa, dải đất này ngày nay trở thành một chỉnh thể không gian thống nhất, kết nối liền mạch từ vùng đất Tổ thiêng liêng sang không gian danh thắng Tây Thiên - Tam Đảo và các mường cổ nghìn năm của người Mường (Mường Bi, Mường Vang, Mường Thàng, Mường Động).

Về địa hình, Phú Thọ mang đặc trưng chuyển tiếp rõ nét từ vùng núi cao Tây Bắc xuống đồng bằng châu thổ Bắc Bộ. Phía Bắc và Tây Bắc là các dãy núi đá vôi karst nguyên sơ, rừng già nhiệt đới tại xã Xuân Đài; phía Đông là dãy núi Tam Đảo hùng vĩ với khí hậu nghỉ dưỡng quanh năm mát mẻ; phía Nam là lòng hồ Hòa Bình mênh mông với hàng trăm đảo đá vôi nhấp nhô trên mặt nước biếc. Tỉnh áp dụng mô hình chính quyền địa phương hai cấp, điều hành trực tiếp từ cấp tỉnh tới 148 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 15 phường và 133 xã), không duy trì các cấp trung gian như huyện, thị xã hay thành phố.

=== Khí hậu ===
Khí hậu Phú Thọ mang đặc tính cận nhiệt đới ẩm gió mùa, có sự phân hóa độ cao rõ rệt giữa vùng núi cao nghỉ dưỡng (xã Tam Đảo, xã Mai Châu, đèo Đá Trắng) và vùng trung du đồi bát úp.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Tiết trời mát mẻ, thỉnh thoảng có mưa phùn xuân nhẹ hạt. Đây là mùa lễ hội cội nguồn lớn nhất cả nước với điểm nhấn là Đại lễ Giỗ Tổ Hùng Vương (mùng 10 tháng 3 âm lịch tại xã Hy Cương) và Lễ hội Tây Thiên (xã Đại Đình).
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Thời tiết ban ngày ấm nóng, mưa nhiều; tuy nhiên các vùng núi cao như xã Tam Đảo hay lòng hồ Hòa Bình luôn duy trì không khí mát mẻ, là điểm đến tránh nóng lý tưởng.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 11): Khí hậu mát lành, nắng vàng hanh hao, biển mây xuất hiện dày đặc trên các đồi chè xã Long Cốc, đèo Thung Khe và thung lũng lúa xã Mai Châu vào mùa gặt.
* '''Mùa đông''' (tháng 12 đến tháng 1 năm sau): Thời tiết lạnh khô, nhiệt độ vùng núi cao có thể xuống dưới 5&amp;nbsp;°C.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Phú Thọ
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 21 (70) || 24 (75) || 28 (82) || 32 (90) || 33 (91) || 33 (91) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 13 (55) || 15 (59) || 18 (64) || 21 (70) || 24 (75) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 24 (75) || 21 (70) || 18 (64) || 14 (57) || '''19 (66)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 20 (0.8) || 25 (1.0) || 45 (1.8) || 110 (4.3) || 220 (8.7) || 280 (11.0) || 310 (12.2) || 330 (13.0) || 220 (8.7) || 130 (5.1) || 45 (1.8) || 20 (0.8) || '''1.755 (69.1)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Đường_cao_tốc_Hà_Nội-Lào_Cai,_đoạn_Vĩnh_Yên.jpg|nhỏ|Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai đi qua địa phận tỉnh Phú Thọ]]

Nằm sát cạnh thủ đô [[Hà Nội]], hệ thống hạ tầng giao thông kết nối tới Phú Thọ cực kỳ phát triển với mạng lưới đường cao tốc, quốc lộ và đường sắt đồng bộ.

=== Bằng máy bay ===
Phú Thọ nằm tiếp giáp ngay [[Sân bay Quốc tế Nội Bài]] (chỉ cách ranh giới tỉnh chừng 15 km về phía Đông). Du khách phương xa bay tới Nội Bài có thể dễ dàng bắt xe ô tô, taxi hoặc xe khách đi thẳng đến các xã, phường của Phú Thọ trong vòng 20 - 45 phút.

=== Bằng ô-tô &amp; Đường cao tốc ===
* '''Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (CT05):''' Tuyến huyết mạch đi xuyên qua phường Phúc Yên, phường Vĩnh Yên, phường Vĩnh Phúc, phường Việt Trì và xã Phù Ninh, rút ngắn thời gian chạy xe từ Hà Nội về trung tâm phường Việt Trì chỉ còn khoảng 45 phút.
* '''Tuyến Đại lộ Thăng Long - Cao tốc Hòa Lạc - Hòa Bình:''' Kết nối nhanh chóng từ trung tâm Hà Nội đến phường Hòa Bình và phường Kỳ Sơn chỉ trong khoảng 1 giờ di chuyển.
* '''Xe khách &amp; Limousine:''' Hoạt động liên tục mỗi 30 phút từ các bến xe Mỹ Đình, Giáp Bát và trả khách tận nơi tại các phường trung tâm.

=== Bằng tàu hỏa ===
Tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai chạy dọc thung lũng sông Hồng:
* '''Ga Việt Trì''' (phường Thanh Miếu): Đón các chuyến tàu khách liên tỉnh chạy tuyến phía Bắc.
* '''Ga Vĩnh Yên''' (phường Vĩnh Yên): Phục vụ đón trả khách khu vực đô thị công nghiệp phía Đông tỉnh.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Hồ_thủy_điện_Hòa_Bình.jpg|nhỏ|Lòng hồ Hòa Bình]]

* '''Tàu thuyền lòng hồ:''' Phương tiện chính để tham quan vùng lòng hồ thủy điện sông Đà, xuất phát từ Cảng du lịch Thung Nai (xã Thung Nai) hoặc Cảng Bích Hạ đi Đền Bà Chúa Thác Bờ, động Thác Bờ và các đảo sinh thái.
* '''Cáp treo danh thắng:''' Hệ thống cáp treo hiện đại phục vụ du khách vãn cảnh tại Quần thể Danh thắng Tây Thiên (xã Đại Đình) nối từ chân núi lên đền Thượng.
* '''Thuê xe máy:''' Lựa chọn lý tưởng cho các cung đường phượt ngắm cảnh đẹp như đèo Thung Khe (đèo Đá Trắng), dốc Cun, cung đường đồi chè xã Long Cốc hay đường ven sông Đà. Giá thuê xe dao động từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:''' Hoạt động rộng khắp tại các phường trung tâm như Việt Trì, Vĩnh Yên, Phúc Yên, Hòa Bình:
  * Taxi Mai Linh: ☎ +84 210 3688 688
  * Taxi Thịnh Hưng: ☎ +84 210 3595 595

== Tham quan ==
{{mapframe}}

=== Di tích Lịch sử Cội nguồn &amp; Danh thắng Tâm linh ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền Hùng | tên khác=Hung Kings Temple Complex
| trang web=http://khuditichdenhung.pgdphutho.edu.vn | email=
| địa chỉ=Núi Nghĩa Lĩnh, xã Hy Cương | vĩ độ=21.3969 | kinh độ=105.3283 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Việt Trì khoảng 10 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 hàng ngày | giá=Miễn phí (vé xe điện và bảo tàng tính riêng)
| nội dung=Trung tâm thực hành Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Quần thể gồm Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng, Lăng Vua Hùng, Đền Giếng và Đền thờ Quốc Tổ Lạc Long Quân ngự trên ngọn núi Nghĩa Lĩnh linh thiêng giữa rừng cây cổ thụ.
}}

* {{xem
| tên=Khu Danh thắng &amp; Thiền viện Trúc Lâm Tây Thiên | tên khác=Tay Thien Scenic Relic
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Đại Đình | vĩ độ=21.4633 | kinh độ=105.5867 | chỉ đường=Sườn núi Tam Đảo
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 17:30 | giá=Miễn phí (vé cáp treo: 240.000 VNĐ khứ hồi)
| nội dung=Một trong những cái nôi của Phật giáo Việt Nam, nơi giao thoa giữa tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên (Quốc Mẫu Lăng Thị Tiêu) và Thiền phái Trúc Lâm. Cảnh quan gồm đền Thỏng, đền Thượng, suối Vàng, thác Bạc và đại bảo tháp Mandala Tây Thiên tráng lệ theo phong cách Phật giáo Kim Cương Thừa.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Đền Chúa Thác Bờ &amp; Động Thác Bờ | tên khác=Thac Bo Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Thung Nai và phường Thống Nhất | vĩ độ=20.7850 | kinh độ=105.2150 | chỉ đường=Di chuyển bằng thuyền trên lòng hồ Hòa Bình
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=Miễn phí (chưa gồm cước thuyền)
| nội dung=Điểm đến tâm linh nổi tiếng thờ hai bà chúa cai quản thác ghềnh sông Đà thời Lê. Động Thác Bờ sở hữu hệ thống thạch nhũ lung linh kỳ ảo, cửa động mở ra mặt hồ xanh biếc phẳng lặng như gương.
}}

* {{xem
| tên=Tháp Bình Sơn &amp; Chùa Vĩnh Khánh | tên khác=Binh Son Pagoda
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tam Sơn | vĩ độ=21.3917 | kinh độ=105.4722 | chỉ đường=Bên dòng sông Lô
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Tuyệt tác kiến trúc tháp gạch nung cổ thời Trần còn nguyên vẹn nhất Việt Nam. Tháp cao 11 tầng, trang trí các hoa văn đất nung tinh xảo như rồng cuộn, hoa cúc, cánh sen biểu trưng cho nghệ thuật Phật giáo thời Trần.
}}


=== Thắng cảnh Thiên nhiên &amp; Bản làng Du lịch ===
* {{xem
| tên=Thung lũng Bản Lác &amp; Bản Pom Coọng | tên khác=Mai Chau Valley
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Mai Châu | vĩ độ=20.6667 | kinh độ=105.0833 | chỉ đường=Dưới chân đèo Thung Khe
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí tham quan
| nội dung=Bản làng du lịch cộng đồng lâu đời của đồng bào người Thái trắng. Không gian làng bản yên ả với những nếp nhà sàn gỗ mái lá gồi truyền thống, các khung cửi dệt thổ cẩm rộn rã và cánh đồng lúa xanh ngút ngàn bao quanh vách núi đá.
}}

* {{xem
| tên=Đồi chè Long Cốc | tên khác=Long Coc Tea Hills
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Long Cốc | vĩ độ=21.1950 | kinh độ=105.1528 | chỉ đường=Cách phường Việt Trì khoảng 70 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Được ví như &quot;vịnh Hạ Long trên cạn vùng trung du&quot;, nơi đây tập hợp hàng trăm quả đồi chè tròn trịa tựa như những chiếc bát úp ngược khổng lồ. Sáng sớm vào mùa thu, sương mù lảng bảng phủ quanh thung lũng chè tạo nên khung cảnh nhiếp ảnh mê đắm.
}}

* {{xem
| tên=Khu nghỉ dưỡng Vùng núi Tam Đảo | tên khác=Tam Dao Hill Station
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tam Đảo | vĩ độ=21.4583 | kinh độ=105.6472 | chỉ đường=Độ cao trên 900 m so với mực nước biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Trạm nghỉ dưỡng khí hậu ôn đới mát mẻ 4 mùa trong 1 ngày do người Pháp xây dựng từ đầu thế kỷ 20. Nổi bật với Nhà thờ đá cổ kính, Tháp truyền hình, Cổng Trời và Quảng trường trung tâm mù sương.
}}

* {{xem
| tên=Vườn Quốc gia Xuân Sơn | tên khác=Xuan Son National Park
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Xuân Đài | vĩ độ=21.1167 | kinh độ=104.9500 | chỉ đường=Cực Tây tỉnh Phú Thọ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tùy khu vực
| nội dung=Khu bảo tồn thiên nhiên độc đáo với hệ sinh thái rừng nhiệt đới trên núi đá vôi nguyên sinh, hang Tiên, hang Cỏi và quần thể bản làng người Dao Tiền, người Mường gìn giữ nhiều phong tục tập quán cổ truyền.
}}

== Hoạt động ==
* '''Thưởng thức Di sản Hát Xoan Phú Thọ:''' Ghé thăm các phường Xoan gốc cổ truyền như Miếu Lãi Lèn (phường Vân Phú), Đình An Thái hay Đình Thét để lắng nghe làn điệu dân ca nghi lễ thờ cúng Hùng Vương độc nhất vô nhị.
* '''Chèo thuyền kayak và du thuyền ngắm lòng hồ sông Đà:''' Xuất bến từ xã Thung Nai lướt trên mặt nước trong xanh phẳng lặng, ngắm nhìn núi non trùng điệp bao bọc hồ Hòa Bình.
* '''Săn mây tại Đèo Thung Khe (Đèo Đá Trắng):''' Dừng chân ở đỉnh đèo ngắm những triền đá vôi trắng xóa tựa như phủ tuyết và thưởng thức ngô nướng, cơm lam ấm nồng giữa làn mây bay.
* '''Tắm khoáng nóng Thanh Thủy:''' Thư giãn cơ thể trong nguồn nước khoáng nóng giàu vi chất radon thiên nhiên tại các khu nghỉ dưỡng dọc bờ sông Đà thuộc xã Thanh Thủy.

== Mua sắm ==
Vùng đất trung du và đại ngàn sở hữu phong phú các sản vật nông nghiệp nức tiếng và đồ thủ công tinh tế.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Chè búp Tân Cương - Long Cốc &amp; Chè shan tuyết:''' Búp chè xanh tươi non sao khô giữ nguyên hương thơm cốm và vị chát ngọt sâu lắng tại xã Long Cốc.
* '''Bưởi Đoan Hùng:''' Giống bưởi quý tiến vua với tép mọng nước, tôm ráo múi, vị ngọt thanh mát không he đắng tại xã Bằng Luân và xã Đoan Hùng.
* '''Thịt chua Thanh Sơn:''' Thịt lợn tươi thái mỏng trộn cùng thính ngô nương lên men tự nhiên, gói trong ống nứa hoặc lá ổi, ăn ghém cùng lá sung, đinh lăng giòn sần sật tại xã Thanh Sơn.
* '''Cam Cao Phong &amp; Mía tím:''' Cam sành, cam lòng vàng mọng nước ngọt đậm hái từ các triền đồi đất đỏ tại xã Cao Phong và xã Mường Thàng.
* '''Vải thổ cẩm Mai Châu &amp; Mật ong rừng tự nhiên:''' Khăn choàng, túi xách thổ cẩm dệt tay tinh xảo cùng mật ong hoa rừng nguyên chất tại xã Mai Châu.

=== Chợ truyền thống &amp; Trung tâm Mua sắm ===
* '''Chợ Trung tâm Việt Trì (phường Việt Trì):''' Khu chợ thương mại đầu mối lớn bày bán đủ sản vật đất Tổ và nông sản vùng trung du.
* '''Chợ Phố Bờ (phường Hòa Bình):''' Nổi tiếng với các loại cá sông Đà tươi sống như cá lăng, cá chiên, cá ngạnh.
* '''Chợ phiên Mai Châu:''' Họp sáng Chủ nhật hàng tuần tại xã Mai Châu, nơi đồng bào Thái, Mường diện váy áo rực rỡ xuống chợ trao đổi thổ cẩm và nông cụ.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Phú Thọ là sự hòa quyện giữa phong vị mộc mạc của cư dân lúa nước châu thổ sông Hồng và vị ngọt đậm nồng đượm của núi rừng Tây Bắc.

Các món ngon trứ danh nhất định phải thử:
* '''Cá lăng &amp; Cá chiên sông Đà:''' Thịt cá săn chắc béo ngậy được chế biến thành món nướng than hoa ướp riềng mẻ, cá om chuối đậu hoặc lòng cá xào thì là.
* '''Cơm lam ống nứa &amp; Gà đồi nướng mắc khén:''' Gạo nếp nương nướng chín dẻo quánh trong ống tre tươi, chấm cùng muối vừng thơm phức ăn kèm gà thả đồi nướng than giòn da.
* '''Bánh tai Phú Thọ:''' Món bánh bột gạo tẻ dẻo dai nhân thịt lợn mộc nhĩ hành phi thơm lừng nắn hình chiếc tai độc đáo, ăn nóng vào bữa sáng.
* '''Lợn mán thui rơm &amp; Cỗ lá người Mường:''' Thịt lợn bản cắp nách thui rơm vàng ruộm, lòng dồi thơm ngọt bày trang trọng trên mẹt lót lá chuối tươi tại các vùng xã Mường Bi, xã Mường Vang.
* '''Rau sắn chua nấu cá suối:''' Búp lá sắn non muối chua om nhừ cùng cá suối hoặc chân giò, vị bùi bùi chua dịu đậm chất hương đồng gió nội.

=== Nhà hàng ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Cá Sông Hạc Trì | trang web= | email=
| địa chỉ=phường Việt Trì | vĩ độ=21.3120 | kinh độ=105.4180 | chỉ đường=Gần ngã ba sông Hạc Trì
| điện thoại=+84 210 3848 555 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:30 | giá=150.000 - 350.000 VNĐ
| nội dung=Nhà hàng ẩm thực sông nước nổi danh với các món cá lăng, cá ngạnh, cá chép giòn tươi sống bắt trực tiếp từ nơi hội tụ của ba dòng sông.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Hợp Thủy Mai Châu | trang web= | email=
| địa chỉ=xã Mai Châu | vĩ độ=20.6650 | kinh độ=105.0820 | chỉ đường=Đầu lối vào Bản Lác
| điện thoại=+84 988 567 890 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 22:00 | giá=80.000 - 200.000 VNĐ
| nội dung=Chuyên phục vụ cỗ lá người Mường, gà đồi nướng mắc khén, xôi nếp nương bảy màu và măng rừng luộc chấm chẩm chéo.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu cần Mường Bi:''' Men rượu ủ từ vỏ cây rừng và gạo nếp nương trong chum sành tại xã Mường Bi, hương thơm nồng say được uống chung qua những chiếc cần trúc dài trong các dịp hội bản.
* '''Rượu men lá Tam Đảo:''' Rượu thảo mộc êm dịu cất bằng phương pháp thủ công cổ truyền tại xã Tam Đảo.
* '''Trà đinh thượng hạng Long Cốc:''' Thức uống tao nhã ngọt sâu lắng ngắm hoàng hôn buông trên đồi chè xã Long Cốc.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Mai Chau.jpg|nhỏ|Khu nghỉ dưỡng giữa thung lũng lúa ở xã Mai Châu]]

Hệ thống lưu trú ở Phú Thọ phát triển phong phú từ các resort sinh thái cao cấp, khách sạn 5 sao đô thị đến chuỗi homestay nhà sàn mộc mạc.

=== Khu nghỉ dưỡng &amp; Khách sạn sang trọng ===
* {{ngủ
| tên=Mai Chau Ecolodge | trang web=https://maichau.ecolodge.asia | email=
| địa chỉ=Bản Nà Thia, xã Mai Hạ | vĩ độ=20.6550 | kinh độ=105.0780 | chỉ đường=Nằm biệt lập trên đồi Pom Pù
| điện thoại=+84 218 3819 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.800.000 - 4.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng sinh thái cao cấp xây dựng theo phong cách nhà sàn truyền thống của người Thái, sở hữu hồ bơi ngoài trời nhìn thẳng ra thung lũng lúa Mai Châu ngát hương.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Phú Thọ | trang web=https://luxuryphutho.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Lô CC17, Quảng trường Hùng Vương, phường Việt Trì | vĩ độ=21.3250 | kinh độ=105.3950 | chỉ đường=Trung tâm đô thị
| điện thoại=+84 210 3636 666 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao hiện đại bậc nhất vùng trung du với hồ bơi trong nhà, dịch vụ spa, phòng tập gym và hệ thống nhà hàng hội nghị tiêu chuẩn.
}}

* {{ngủ
| tên=Venus Hotel Tam Đảo | trang web=https://venushotel.vn | email=
| địa chỉ=xã Tam Đảo | vĩ độ=21.4590 | kinh độ=105.6450 | chỉ đường=Trung tâm thị trấn sương mù cũ
| điện thoại=+84 211 3888 999 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.500.000 - 3.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao mang phong cách kiến trúc châu Âu cổ điển, sở hữu hồ bơi vô cực nước ấm ngắm biển mây Tam Đảo bồng bềnh.
}}

=== Homestay &amp; Nhà nghỉ bản địa ===
* {{ngủ
| tên=Bản Lác Homestay Truyền thống | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Lác, xã Mai Châu | vĩ độ=20.6665 | kinh độ=105.0830 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 975 123 456 | điện thoại miễn cước=
| giá=100.000 - 300.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=12:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Nhà sàn gỗ sạch sẽ, không gian quây quần ấm cúng, phục vụ các món ăn dân tộc và tổ chức giao lưu múa xòe, đốt lửa trại ban đêm.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn đường đèo dốc &amp; Sương mù ===
* Tuyến đường dốc lên đỉnh núi xã Tam Đảo và cung đường đèo Thung Khe (Quốc lộ 6) thường xuyên có sương mù dày đặc che khuất tầm nhìn vào buổi sớm và ban đêm. Du khách điều khiển xe máy hoặc ô tô cần kiểm tra kỹ hệ thống phanh, bật đèn sương mù và giữ tốc độ ổn định.

=== Lễ hội đông người &amp; Du lịch sông nước ===
* Vào dịp Giỗ Tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3 âm lịch, lượng người về Đền Hùng (xã Hy Cương) rất đông. Bạn nên chuẩn bị giày bệt nhẹ êm chân, mang nước uống và bảo quản cẩn thận đồ dùng cá nhân, ví tiền, điện thoại.
* Khi tham gia các chuyến tàu du lịch tham quan lòng hồ Hòa Bình xuất phát từ xã Thung Nai, du khách luôn phải mặc áo phao theo quy định an toàn hàng hải.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hà Nội]]: Thủ đô ngàn năm văn hiến nằm sát cạnh với vô vàn di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh (chỉ khoảng 45 phút lái xe theo đường cao tốc).
* [[Sơn La]]: Ngược Quốc lộ 6 về phía Tây để khám phá cao nguyên chè [[Mộc Châu]] xanh ngát và những thác nước hùng vĩ.
* [[Tuyên Quang]]: Đi ngược dòng sông Lô theo Quốc lộ 2 để đến với Khu di tích lịch sử Tân Trào và hồ sinh thái Na Hang kỳ vĩ.
* [[Lào Cai]]: Men theo trục cao tốc Nội Bài - Lào Cai hướng về miền danh thắng ruộng bậc thang [[Mù Cang Chải]].

{{geo|21.3167|105.4000}}
{{IsPartOf|Trung du và miền núi phía Bắc}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Phú Thọ}}</text>
      <sha1>kiaygikhdqbkh480bsgg6ryvf1yojcw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Quảng Ngãi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1051</id>
    <revision>
      <id>122257</id>
      <parentid>122229</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T01:47:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122257</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26782" sha1="nztvd6cacc111nopk85t200jt1l444o" xml:space="preserve">{{pagebanner|Ve-dep-dao-ly-son-nhin-tu-tren-cao-1.jpg|caption=Đảo Lý Sơn nhìn từ trên cao}}

{{quickbarprovince
| image=Nhà thờ gỗ Kon Tum.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Nhà thờ gỗ Kon Tum 
| location=Quang Ngai in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=14.832,5 km²
| population=1.890.000 người (ước tính)
| population density=127,4 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Ba Na]], [[Tiếng Xơ Đăng]], [[Tiếng Hre]], [[Tiếng Gié Triêng]], [[Tiếng Gia Rai]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tin Lành]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (68%), người Xơ Đăng (12%), người Ba Na (8%), người Hre (8%), người Gié Triêng, người Gia Rai
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Duyên hải Nam Trung Bộ]], [[Tây Nguyên]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Cẩm Thành và phường Kon Tum
| years active=1471 - Vùng đất Quảng Ngãi thời vua Lê Thánh Tông / 1913 - Thành lập tỉnh Kon Tum
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 96 đơn vị cơ sở gồm 86 xã, 09 phường và 01 đặc khu (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (255 / 260)
| website=[https://quangngai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ngãi]
}}

'''Quảng Ngãi''' là một tỉnh thuộc khu vực [[Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh tích hợp toàn vẹn không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Quảng Ngãi và Kon Tum. Tỉnh trải dài từ khu vực ngã ba biên giới Đông Dương (giáp [[Lào]] và [[Campuchia]]) ở phía Tây, vượt qua dãy [[Dãy Trường Sơn|Trường Sơn]] Bắc và đỉnh núi [[Ngọc Linh]] cao 2.598 m, xuống dải đồng bằng ven biển duyên hải và mở rộng ra biển Đông với [[Đặc khu Lý Sơn]]. Tỉnh tiếp giáp với [[Quảng Nam]], [[Bình Định]], [[Gia Lai]] và hai nước bạn Lào, Campuchia. Tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp xuống 96 đơn vị hành chính cơ sở (gồm 86 xã, 09 phường và 01 đặc khu), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Roman Catholic Diocese of Kontum.jpg|nhỏ|Bên trong nhà thờ chính tòa Kon Tum (Nhà thờ Gỗ) tại phường Thống Nhất (nay thuộc phường Kon Tum)]]

Lịch sử vùng đất Quảng Ngãi mới là sự giao thoa sâu sắc giữa nền văn hóa biển cổ xưa và văn hóa đại ngàn Tây Nguyên. Đây là cái nôi phát tích của Văn hóa Sa Huỳnh từ thời đại kim khí với hệ thống mộ chum đặc trưng phân bố dọc vùng duyên hải (phường Sa Huỳnh). Thời phong kiến triều Nguyễn, nơi đây là căn cứ xuất phát của Hải đội Hoàng Sa kiêm quản Trường Sa từ đất đảo Lý Sơn để cắm mốc chủ quyền trên biển Đông. Ở phía Tây, Kon Tum hình thành các buôn làng cổ của người Ba Na, Xơ Đăng, Gié Triêng và là nơi các giáo sĩ phương Tây lập giáo xứ truyền giáo từ giữa thế kỷ 19, để lại các di sản kiến trúc gỗ độc đáo như [[Nhà thờ gỗ Kon Tum]].

Địa hình tỉnh phân hóa rõ nét theo phương Tây - Đông:
* '''Vùng cao nguyên Bắc Tây Nguyên &amp; Dãy Trường Sơn (phía Tây):''' Độ cao trung bình từ 600 - 1.200 m, địa hình núi cao xen kẽ các cao nguyên như Cao nguyên Măng Đen (xã Măng Đen) có khí hậu ôn đới quanh năm, dãy núi Ngọc Linh nơi có loài thảo dược quý Sâm Ngọc Linh (xã Ngọc Linh), cùng hệ thống sông [[Sông Đắk Bla|Đắk Bla]] chảy ngược hướng Tây và sông Pô Kô.
* '''Vùng đồng bằng duyên hải &amp; Hải đảo (phía Đông):''' Dải đồng bằng châu thổ sông Trà Khúc và sông Vệ phì nhiêu, bao quanh bởi các bãi tắm biển cát mịn (Mỹ Khê thuộc xã Tịnh Khê, Sa Huỳnh thuộc phường Sa Huỳnh) và hệ thống cảng nước sâu [[Dung Quất]] (xã Vạn Tường, xã Bình Sơn). Ngoài khơi cách bờ biển 15 hải lý là [[Đặc khu Lý Sơn]] với các miệng núi lửa bazan đã tắt hàng triệu năm tạo nên trầm tích địa chất biển hiếm có.

=== Khí hậu ===
Tỉnh có hai tiểu vùng khí hậu riêng biệt bị phân chia bởi dãy núi Trường Sơn:

* '''Tiểu vùng Duyên hải phía Đông:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa duyên hải. Mùa khô kéo dài từ tháng 1 đến tháng 8, thời tiết nắng ấm, thuận lợi cho du lịch biển đảo Lý Sơn. Mùa mưa bão từ tháng 9 đến tháng 12, lượng mưa tập trung lớn và thường xuyên chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão nhiệt đới đổ bộ từ biển Đông.
* '''Tiểu vùng Cao nguyên phía Tây:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa cao nguyên, có sự khác biệt giữa mùa khô (tháng 11 đến tháng 4 năm sau) khô ráo, se lạnh và mùa mưa (tháng 5 đến tháng 10) mưa ẩm nhiều. Riêng khu vực xã Măng Đen ở độ cao trên 1.200 m có khí hậu mát mẻ quanh năm tương tự Đà Lạt, nhiệt độ dao động 16 - 22&amp;nbsp;°C.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Quảng Ngãi (Trạm Quảng Ngãi)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 26 (79) || 28 (82) || 30 (86) || 33 (91) || 35 (95) || 35 (95) || 35 (95) || 35 (95) || 32 (90) || 29 (84) || 28 (82) || 26 (79) || '''31 (88)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 19 (66) || 20 (68) || 22 (72) || 24 (75) || 25 (77) || 26 (79) || 25 (77) || 25 (77) || 24 (75) || 23 (73) || 22 (72) || 20 (68) || '''23 (73)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 55 (2.2) || 25 (1.0) || 30 (1.2) || 40 (1.6) || 85 (3.3) || 90 (3.5) || 75 (3.0) || 120 (4.7) || 380 (15.0) || 720 (28.3) || 610 (24.0) || 240 (9.4) || '''2.470 (97.2)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Quảng Ngãi Railway Station.JPG|nhỏ|Ga Quảng Ngãi]]

Quảng Ngãi sở hữu vị trí giao thông chiến lược trên các trục hành lang kinh tế Bắc - Nam và Hành lang kinh tế Đông - Tây kết nối Tây Nguyên với duyên hải.

=== Bằng máy bay ===
Hành khách tiếp cận tỉnh thuận tiện thông qua các sân bay lân cận:
* '''Cảng hàng không Chu Lai (Vùng giáp ranh):''' Nằm sát xã Bình Sơn và xã Vạn Tường, cách phường Cẩm Thành khoảng 35 km về phía Bắc. Đây là sân bay chính đón các chuyến bay hàng ngày từ [[Hà Nội]] và [[Thành phố Hồ Chí Minh]].
* '''Cảng hàng không Pleiku (Gia Lai):''' Cách phường Kon Tum khoảng 45 km về phía Nam theo Quốc lộ 14, phục vụ các đường bay thẳng từ Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng.

=== Bằng đường sắt ===
Trục đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy qua địa phận phía Đông của tỉnh:
* '''Ga Quảng Ngãi''' (phường Cẩm Thành): Điểm dừng đỗ chính tiếp nhận toàn bộ các chuyến tàu Thống Nhất (SE1 đến SE8).
* '''Ga Đức Phổ''' (phường Đức Phổ): Phục vụ đón trả khách khu vực phía Nam tỉnh.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Trục Cao tốc Bắc - Nam phía Đông:''' Tuyến cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi và Quảng Ngãi - Hoài Nhơn thông suốt, rút ngắn thời gian di chuyển từ Đà Nẵng về phường Cẩm Thành còn khoảng 1,5 giờ lái xe.
* '''Tuyến Quốc lộ 24:''' Trục huyết mạch Đông - Tây nối đồng bằng Quảng Ngãi (phường Cẩm Thành) vượt đèo Măng Đen lên cao nguyên xã Măng Đen và phường Kon Tum (khoảng 135 km).
* '''Đường Hồ Chí Minh (Quốc lộ 14):''' Trục giao thông chính qua các xã Đăk Glei, Đăk Tô, Đăk Hà và phường Kon Tum.
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Các nhà xe Chín Nghĩa, Mai Linh, Thuận Thảo xuất bến liên tục từ Bến xe Miền Đông (TP.HCM), Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) và Bến xe Trung tâm Đà Nẵng về Bến xe Quảng Ngãi (phường Nghĩa Lộ) và Bến xe Kon Tum (phường Đăk Bla).

=== Bằng đường biển ===
* Tuyến tàu cao tốc thủy nội địa nối từ Cảng Sa Kỳ (xã Đông Sơn) ra Cảng Bến Đình ([[Đặc khu Lý Sơn]]). Thời gian chạy tàu cao tốc khoảng 35 - 45 phút, tần suất 6 - 10 chuyến/ngày.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Kon Blar River 3.JPG|nhỏ|Sông Đăk Bla chảy qua phường Kon Tum]]

* '''Tàu cao tốc &amp; Cano vượt biển:'''
  * Tuyến Sa Kỳ đi Đặc khu Lý Sơn.
  * Tuyến cano từ Đảo Lớn sang Đảo Bé (xã An Bình cũ, nay thuộc Đặc khu Lý Sơn), chạy liên tục từ 07:30 đến 11:30 hàng ngày với thời gian 10 phút.
* '''Xe buýt nội tỉnh:'''
  * Tuyến phường Cẩm Thành - Cảng Sa Kỳ (xã Đông Sơn).
  * Tuyến phường Cẩm Thành - phường Sa Huỳnh.
  * Tuyến phường Kon Tum - xã Măng Đen.
* '''Thuê xe máy:''' Lựa chọn linh hoạt để vi vu cung đường đèo Măng Đen, đường ven biển Sa Huỳnh hoặc chạy quanh các cung đường bờ biển Lý Sơn. Điểm thuê xe có tại phường Cẩm Thành, phường Kon Tum, xã Măng Đen và Đặc khu Lý Sơn với giá 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:'''
  * Taxi Mai Linh Quảng Ngãi: ☎ +84 255 3838 383
  * Taxi Mai Linh Kon Tum:* ☎ +84 260 3838 383
  * Taxi Sun: ☎ +84 255 3535 353
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Monument of the My Lai Massacre (2).jpg|nhỏ|Khu Chứng tích Sơn Mỹ (Mỹ Lai)]]

=== Thắng cảnh Biển đảo &amp; Di sản Núi lửa ===
* {{xem
| tên=Thắng cảnh Đảo Lý Sơn &amp; Cổng Tò Vò | tên khác=Ly Son Island
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Lý Sơn | vĩ độ=15.3780 | kinh độ=109.1120 | chỉ đường=Cách cảng Sa Kỳ (xã Đông Sơn) 15 hải lý về phía Đông Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (vé cano sang Đảo Bé tính riêng)
| nội dung=Quần thể đảo núi lửa cổ gồm Đảo Lớn và Đảo Bé hình thành cách đây hàng triệu năm. Điểm nhấn tự nhiên nổi bật gồm Cổng Tò Vò (vòm đá bazan tự nhiên nhô sát mép sóng biển), vách đá dựng đứng Hang Câu, đỉnh núi lửa Thới Lới và các cánh đồng trồng hành tỏi trên nền cát san hô trắng.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Sa Huỳnh | tên khác=Sa Huynh Culture Relics
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Sa Huỳnh | vĩ độ=14.7000 | kinh độ=109.0500 | chỉ đường=Nằm sát trục Quốc lộ 1A ở phía Nam tỉnh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Trung tâm phát hiện nền văn hóa tiền sử Sa Huỳnh có niên đại trên 3.000 năm. Quần thể gồm Nhà trưng bày Văn hóa Sa Huỳnh (trưng bày mộ chum gốm, khuyên tai hai đầu thú, vũ khí đồng), bãi biển Sa Huỳnh cát vàng óng ả và cánh đồng muối Sa Huỳnh sản xuất muối biển hạt to truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Khu Chứng tích Sơn Mỹ (Mỹ Lai) | tên khác=Son My Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tịnh Khê | vĩ độ=15.1764 | kinh độ=108.8856 | chỉ đường=Cách phường Cẩm Thành 13 km về phía Đông Bắc
| điện thoại=+84 255 3842 125 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Khu tưởng niệm Di tích Quốc gia đặc biệt ghi dấu vụ thảm sát Sơn Mỹ ngày 16/3/1968, nơi 504 thường dân vô tội (chủ yếu là phụ nữ, người già và trẻ em) bị sát hại trong chiến tranh. Quần thể gồm tượng đài tưởng niệm bằng đá granit, nhà chứng tích trưng bày ảnh tư liệu do phóng viên Ronald Haeberle chụp và khu bảo tồn các nền nhà tranh, hầm tránh bom cháy rụi.
}}

* {{xem
| tên=Bãi biển Mỹ Khê | tên khác=My Khe Beach Quang Ngai
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tịnh Khê | vĩ độ=15.1650 | kinh độ=108.8950 | chỉ đường=Nằm dọc đường ven biển Dung Quất - Sa Huỳnh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi tắm tự nhiên dài hơn 7 km với dải cát trắng mịn, độ dốc thoai thoải, bao bọc phía sau bởi rừng dương liễu chắn sóng xanh mát, nước biển trong vắt không có sóng dữ.
}}

[[Tập tin:Măng Đen 1.jpg|nhỏ|Rừng thông bạt ngàn và hồ Đăk Ke tại xã Măng Đen]]

=== Cao nguyên, Thác nước &amp; Kiến trúc Đại ngàn Tây Nguyên ===
* {{xem
| tên=Khu Du lịch Sinh thái Quốc gia Măng Đen | tên khác=Mang Den Ecotourism Area
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Măng Đen | vĩ độ=14.6000 | kinh độ=108.2833 | chỉ đường=Nằm trên Quốc lộ 24 ở độ cao 1.200 m
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào khu vực chung (vé thác Pa Sỹ: 20.000 VNĐ)
| nội dung=Vùng cao nguyên khí hậu ôn đới mát lạnh quanh năm với những cánh rừng thông ba lá bạt ngàn, được mệnh danh là vùng nghỉ dưỡng sinh thái núi rừng của Bắc Tây Nguyên. Cảnh quan nổi bật gồm Thác Pa Sỹ cao 45 m đổ xuống hẻm núi sâu, hồ nước tự nhiên Đăk Ke rực rỡ hoa anh đào vào mùa xuân và Tượng Đức Mẹ Măng Đen linh thiêng.
}}

* {{xem
| tên=Nhà thờ Gỗ Kon Tum | tên khác=Kon Tum Wooden Church
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Nguyễn Huệ, phường Kon Tum | vĩ độ=14.3486 | kinh độ=108.0089 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Nhà thờ chính tòa giáo phận Kon Tum khởi công xây dựng năm 1913 hoàn toàn bằng gỗ cà chít (sến đỏ) theo phương pháp mộng đục truyền thống, không dùng đinh sắt. Kiến trúc kết hợp độc đáo giữa phong cách Romanesque châu Âu và nhà sàn dài của người Ba Na; tường và vách trát bằng đất trộn rơm.
}}

* {{xem
| tên=Nhà rông Kon Klor &amp; Cầu treo Kon Klor | tên khác=Kon Klor Communal House
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Bắc Kạn, phường Kon Tum | vĩ độ=14.3520 | kinh độ=108.0210 | chỉ đường=Ven bờ sông Đắk Bla
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Nhà rông truyền thống lớn nhất Tây Nguyên của dân tộc Ba Na với chiều dài 17 m, rộng 6 m và mái nhọn cao 22 m vút lên bầu trời, làm hoàn toàn bằng gỗ, tre, nứa, lá tranh. Liền kề là cầu treo dây văng Kon Klor bắc qua sông Đắk Bla thơ mộng.
}}

* {{xem
| tên=Cột mốc Ngã ba Biên giới Đông Dương | tên khác=Indochina Tripoint Monument
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bờ Y | vĩ độ=14.7083 | kinh độ=107.5500 | chỉ đường=Gần Cửa khẩu Quốc tế Bờ Y
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=Miễn phí (yêu cầu xuất trình Căn cước công dân)
| nội dung=Mốc giới 3 mặt hình trụ tam giác cắm trên đỉnh núi ở độ cao 1.086 m, phân định ranh giới lãnh thổ giữa ba nước Việt Nam, Lào và Campuchia (&quot;nơi một tiếng gà gáy cả ba nước cùng nghe&quot;).
}}

* {{xem
| tên=Núi Thiên Ấn &amp; Mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng | tên khác=Thien An Mountain
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Trương Quang Trọng | vĩ độ=15.1430 | kinh độ=108.8150 | chỉ đường=Tọa lạc bên bờ bắc sông Trà Khúc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngọn núi hình thang bằng phẳng như con ấn chúa trời soi bóng xuống sông Trà (&quot;Thiên Ấn niêm hà&quot;). Trên đỉnh núi có ngôi chùa cổ Thiên Ấn xây dựng từ thế kỷ 17 và phần mộ của nhà chí sĩ yêu nước Huỳnh Thúc Kháng.
}}

== Hoạt động ==
* '''Lặn ngắm san hô tại Đảo Bé Lý Sơn:''' Đi cano sang Đảo Bé (Đặc khu Lý Sơn) để chèo thuyền thúng tròn, đeo kính lặn ngắm các rạn san hô tự nhiên nhiều màu sắc trong làn nước biển trong suốt tận đáy.
* '''Săn mây và cắm trại giữa rừng thông Măng Đen:''' Trải nghiệm dựng lều cắm trại qua đêm, ngắm sương mù sớm bao phủ lòng thung lũng thông reo tại xã Măng Đen.
* '''Chinh phục đỉnh núi Ngọc Linh:''' Tham gia tuyến trekking xuyên rừng rậm nguyên sinh xã Ngọc Linh và xã Măng Ri để tìm hiểu vùng bảo tồn cây sâm Ngọc Linh - &quot;quốc bảo&quot; thảo dược của Việt Nam (hoạt động cần xin phép chính quyền địa phương và có kiểm lâm/porter dẫn đường).
* '''Chèo thuyền độc mộc trên sông Đắk Bla:''' Thuê thuyền độc mộc gỗ nguyên khối của người bản địa lướt nhẹ ngược dòng sông Đắk Bla ngắm các vách núi đá và rặng tre xanh tại phường Kon Tum.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Quảng Ngãi mới là sự giao thoa phong phú giữa nguồn hải sản khô biển đảo duyên hải và các loại dược liệu quý hiếm Tây Nguyên.

=== Sản vật &amp; Đặc sản làm quà ===
* '''Tỏi cô đơn &amp; Hành tím Lý Sơn:''' Tỏi tép đơn (tỏi mồ côi) canh tác trên đất cát san hô trộn nham thạch núi lửa, củ nhỏ trắng ngà, vị thơm thanh cay dịu không nồng hắc bán tại Đặc khu Lý Sơn.
* '''Sâm Ngọc Linh &amp; Trà sâm:''' Thảo dược quý chứa hàm lượng saponin vượt trội thu hái từ vùng núi rừng mù sương xã Ngọc Linh, xã Măng Ri.
* '''Quế Trà Bồng:''' Vỏ quế nguyên thanh dày dặn có hàm lượng tinh dầu cao, mùi thơm cay nồng đặc thù chế biến tại xã Trà Bồng và xã Đông Trà Bồng.
* '''Cá bống sông Trà &amp; Kẹo gương đậu phụng:''' Cá bống trứng tự nhiên kho tiêu cay đậm đà trong niêu đất cùng kẹo gương giòn tan dát mỏng rắc vừng lạc chế biến tại phường Cẩm Thành và phường Trương Quang Trọng.
* '''Muối biển Sa Huỳnh:''' Muối hột kết tinh tự nhiên trắng sạch, vị mặn thanh giàu khoáng chất từ các ruộng muối phường Sa Huỳnh.
* '''Rượu cần Sim Măng Đen:''' Rượu lên men tự nhiên từ quả sim rừng chín mọng trên cao nguyên xã Măng Đen.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Quảng Ngãi (phường Cẩm Thành):''' Trung tâm thương mại đầu mối cung cấp tỏi Lý Sơn, cá khô, đường phèn, mạch nha nức tiếng.
* '''Chợ Đêm Kon Tum (phường Kon Tum):''' Nơi bày bán các mặt hàng thủ công thổ cẩm dệt tay của người Ba Na, chuối hột rừng, mật ong rừng nguyên chất.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương dung dị, giữ trọn hương vị tươi sống mặn mòi của biển cả hòa quyện cùng vị nướng thảo mộc của núi rừng.

Các món ăn phổ biến:
* '''Don sông Trà Khúc:''' Con don (loài nhuyễn thể vỏ mỏng nước ngọt) cào ở hạ lưu sông Trà Khúc luộc lấy nước súp ngọt lịm; thịt don nhỏ xào hành lá ớt xiêm chan ngập tô, ăn kèm bánh tráng nướng gạo giòn bẻ vụn dầm ớt hiểm cay xé lưỡi.
* '''Gỏi lá Kon Tum:''' Món ăn cuốn độc đáo gồm hơn 40 loại lá rừng khác nhau (lá bứa, sung, chòi mòi, đọt giang, ngũ gia bì) cuốn cùng thịt ba chỉ luộc mỏng, tôm sông, bì lợn; chấm với nước chấm sệt nấu từ hèm rượu nếp ủ nghệ vàng và trứng vịt.
* '''Gà nướng cơm lam Măng Đen:''' Gà đồi ướp lá tiêu rừng, sả và mật ong nướng than hoa vàng giòn da, ăn cùng ống cơm lam dẻo thơm nướng nứa chấm muối é (lá é) giã nhuyễn.
* '''Gỏi rong biển &amp; Chả cá Lý Sơn:''' Rong biển tươi giòn sần sật trộn rau húng, lạc rang cùng chả cá đỏ củ tươi quết thủ công dai mịn rán vàng tại Đặc khu Lý Sơn.
* '''Bánh đập mắm nêm:''' Bánh ướt mềm dẻo kẹp giữa miếng bánh tráng gạo nướng giòn rụm, đập nát chấm mắm nêm cá cơm tỏi ớt cay nồng.

=== Địa điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Don Giao Thủy | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 01 Đường Phan Bội Châu, phường Cẩm Thành | vĩ độ=15.1220 | kinh độ=108.8010 | chỉ đường=Gần cầu Trà Khúc 1
| điện thoại=+84 255 3824 567 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 21:00 | giá=25.000 - 45.000 VNĐ/bát
| nội dung=Quán ăn gia truyền lâu đời chuyên phục vụ món don sông Trà nóng hổi ăn kèm bánh tráng nướng giòn rụm và ớt xiêm xanh.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Gỏi lá Út Cưng | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 45 Trần Cao Vân, phường Kon Tum | vĩ độ=14.3490 | kinh độ=108.0020 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại=+84 983 555 789 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 21:30 | giá=90.000 - 180.000 VNĐ/người
| nội dung=Quán ăn nổi tiếng với mâm gỏi lá đầy ắp hơn 40 loại lá rừng Tây Nguyên tươi nguyên cùng nước chấm hèm rượu gia truyền đậm đà.
}}

== Đồ uống ==
* '''Cà phê Arabica Măng Đen:''' Thưởng thức tách cà phê pha phin hương thơm nồng nàn chế biến từ hạt cà phê xứ lạnh canh tác trên sườn đồi xã Măng Đen.
* '''Nước chè dây thảo mộc:''' Thức uống hãm từ cây chè dây mọc tự nhiên trên các vách đá rừng già xã Ba Tơ, giúp hỗ trợ tiêu hóa.

== Nghỉ ngơi ==
Hệ thống lưu trú phân bố tại các trọng điểm: trung tâm đô thị phường Cẩm Thành, phường Kon Tum, khu nghỉ mát xã Măng Đen và các khách sạn biển tại Đặc khu Lý Sơn.

=== Khách sạn &amp; Nghỉ dưỡng ===

* {{ngủ
| tên=Indochine Hotel Kon Tum | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 30 Bạch Đằng, phường Kon Tum | vĩ độ=14.3460 | kinh độ=108.0120 | chỉ đường=Ven bờ sông Đắk Bla
| điện thoại=+84 260 3863 334 | điện thoại miễn cước=
| giá=700.000 - 1.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn nổi bật với công trình quán cà phê tre độc đáo do kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa thiết kế bên sông Đắk Bla, phòng ốc thoáng mát hướng sông.
}}

* {{ngủ
| tên=Măng Đen de l'Amour Hotel | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Du lịch Măng Đen, xã Măng Đen | vĩ độ=14.6020 | kinh độ=108.2850 | chỉ đường=Giữa rừng thông
| điện thoại=+84 966 888 777 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn phong cách biệt thự Pháp nép mình giữa rừng thông cổ thụ, yên tĩnh, cung cấp bữa sáng buffet và lò sưởi ấm cúng trong phòng.
}}

=== Khách sạn Biển đảo &amp; Homestay ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Holiday Lý Sơn | trang web=https://holidaylyson.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Thôn Đông, Đặc khu Lý Sơn | vĩ độ=15.3750 | kinh độ=109.1250 | chỉ đường=Mặt tiền bờ biển Đảo Lớn
| điện thoại=+84 255 3867 333 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.600.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao cao cấp nhất trên đảo với hồ bơi vô cực hướng nhìn trực diện ra biển, bãi tắm riêng và phòng ốc sang trọng.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Vượt biển ra đảo &amp; Say sóng ===
* Hành trình tàu cao tốc từ Cảng Sa Kỳ (xã Đông Sơn) ra Đặc khu Lý Sơn dài khoảng 40 phút. Biển động có sóng lớn vào các tháng 10 đến tháng 12 âm lịch; du khách có tiền sử say tàu xe nên uống thuốc chống say trước khi lên tàu 30 phút và theo dõi thông báo mở luồng tàu của Cảng vụ Hàng hải.

=== Thời tiết sương mù đèo dốc &amp; Rừng núi ===
* Tuyến đèo Măng Đen trên Quốc lộ 24 và đường lên xã Ngọc Linh thường xuất hiện sương mù dày đặc vào chiều tối và sáng sớm; cần giữ số thấp, làm chủ tốc độ và bật đèn sương mù khi lái xe.
* Khi trekking rừng nguyên sinh Khe Rỗ (xã An Lạc) hoặc rừng Ngọc Linh, cần mang vớ chống vắt, thuốc diệt côn trùng và tuyệt đối không tự ý tách đoàn vào vùng rừng rậm.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Đà Nẵng]]: Xuôi theo Quốc lộ 1A hoặc đường cao tốc về phía Bắc để tham quan Di sản Văn hóa Thế giới Phố cổ Hội An, Thánh địa Mỹ Sơn và bãi biển Cửa Đại.
* [[Gia Lai]]: Đi về phía Nam theo Quốc lộ 1A qua phường Sa Huỳnh để đến với kinh đô võ thuật Tây Sơn, biển Quy Nhơn, Kỳ Co và Eo Gió. Đi theo Quốc lộ 14 từ phường Kon Tum sang phía Nam để đến thành phố Pleiku, Biển Hồ T'Nưng và núi lửa Chư Đăng Ya.
* [[Lào]]: Xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Bờ Y]] (xã Bờ Y) để theo trục đường bộ sang tỉnh Attapeu và Champasak.

{{geo|15.1167|108.8000}}
{{IsPartOf|Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Quảng Ngãi}}</text>
      <sha1>nztvd6cacc111nopk85t200jt1l444o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Quảng Ninh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1052</id>
    <revision>
      <id>122269</id>
      <parentid>121933</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T06:31:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122269</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53678" sha1="lnt9t5dvln5d1qjkesp3gh7hkm88agr" xml:space="preserve">{{pagebanner|Ha Long Bay Banner.JPG|caption=Quần thể đảo đá vôi trên Vịnh Hạ Long tại Quảng Ninh}}

{{quickbarprovince
| image=View from the surprise cave, Halong Bay, Quang Ninh, Vietnam - Vịnh Hạ Long, Quảng Ninh, Việt Nam (10226116905).jpg
| imagewidth=250px
| caption=Cảnh quan địa chất karst ngập nước trên Vịnh Hạ Long
| location=Quang Ninh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=6.207,9 km²
| population=1.380.000 người (ước tính)
| population density=222,3 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Sán Dìu]], [[Tiếng Hoa]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (87%), người Dao (5%), người Tày (3%), người Sán Dìu (2%), người Sán Chỉ, người Hoa
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đông Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Hồng Gai và phường Hạ Long
| years active=1963 - Thành lập tỉnh Quảng Ninh từ hợp nhất khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (203)
| website=[https://quangninh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ninh]
}}

'''Quảng Ninh''' là một tỉnh ven biển thuộc vùng [[Đồng bằng sông Hồng]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc và Đông Bắc của tỉnh giáp khu tự trị dân tộc Choang [[Quảng Tây]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài 118,8 km; phía Đông và Nam giáp [[Vịnh Bắc Bộ]] với đường bờ biển dài 250 km; phía Tây Nam giáp [[Hải Phòng]]; phía Tây Bắc giáp [[Bắc Ninh]] và [[Lạng Sơn]]. Tỉnh sở hữu Di sản Thiên nhiên Thế giới [[Vịnh Hạ Long]] và quần thể danh thắng di tích [[Yên Tử]], đồng thời là trung tâm công nghiệp khai khoáng than đá lớn nhất Việt Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý hành chính trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Quang Ninh Museum facade 1.jpg|nhỏ|Bảo tàng Quảng Ninh bên đường bao biển phường Hạ Long]]

=== Lịch sử hình thành ===
Tên gọi Quảng Ninh được hình thành vào ngày 30 tháng 10 năm 1963 trên cơ sở sáp nhập khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh, do Chủ tịch Hồ Chí Minh đề xuất đặt tên ghép từ hai chữ đầu của hai địa danh cũ để biểu trưng cho sự rộng lớn và an ninh biên cương. 

Về mặt khảo cổ học, Quảng Ninh là cái nôi của các nền văn hóa tiền sử biển nổi tiếng như Văn hóa Soi Nhụ (cách ngày nay 18.000 - 7.000 năm), Văn hóa Cái Bèo và Văn hóa Hạ Long (cách ngày nay 4.500 - 3.000 năm) với các di chỉ mộ táng, công cụ đá ghè đẽo và đồ gốm xốp tại các hang động ngập nước vịnh biển.

Trong lịch sử quân sự Đại Việt, vùng đất này ba lần ghi dấu chiến thắng chống ngoại xâm trên dòng Sông Bạch Đằng: chiến thắng năm 938 của Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán, chiến thắng năm 981 của [[Lê Hoàn]] chống quân Tống, và đỉnh cao là Trận Bạch Đằng (1288) do Quốc công Tiết chế Trần Hưng Đạo chỉ huy tiêu diệt đoàn thuyền chiến Nguyên Mông. 

Năm 1149, vua [[Lý Anh Tông]] thiết lập trang Thương cảng Vân Đồn tại vùng biển nay thuộc [[Đặc khu Vân Đồn]], mở ra thương cảng mậu dịch quốc tế đầu tiên của nước ta, đón thuyền buôn từ Nhật Bản, Trung Hoa, Java, Xiêm La vào giao thương tấp nập suốt các triều đại Lý, Trần, Hậu Lê. 

Vào cuối thế kỷ 13, vua Trần Nhân Tông sau khi lãnh đạo kháng chiến thắng lợi đã từ bỏ ngai vàng lên đỉnh núi [[Yên Tử]] (phường Yên Tử) tu hành, sáng lập nên Thiền phái Trúc Lâm mang đậm bản sắc văn hóa Phật giáo Việt Nam. 

Vào cuối thế kỷ 19, thực dân Pháp thành lập Công ty Than Bắc Kỳ (SFCT), biến vùng mỏ Hòn Gai, Cẩm Phả thành trung tâm công nghiệp khai thác than đá lớn nhất Đông Dương, gắn liền với phong trào đấu tranh kiên cường của đội ngũ công nhân vùng mỏ (ngày Truyền thống công nhân vùng mỏ 12 tháng 11 năm 1936).

=== Cảnh quan sinh thái ===
Quảng Ninh có địa hình phức tạp, chiếm hơn 80% diện tích tự nhiên là đồi núi xen kẽ hệ thống sông ngòi ngắn dốc và hơn 2.000 hòn đảo lớn nhỏ dọc thềm lục địa:
* '''Vùng đồi núi vòng cung Đông Triều (phía Tây và Tây Bắc):''' Kéo dài từ phường An Sinh, phường Bình Khê, phường Yên Tử, xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng lên đến xã Bình Liêu. Địa hình hiểm trở với các đỉnh núi đá vôi và sa thạch cao trên 1.000 m như đỉnh Cao Xiêm (1.429 m), đỉnh Quảng Nam Châu (1.507 m). Nơi đây lưu giữ diện tích rừng đầu nguồn rộng lớn thuộc Khu Bảo tồn Thiên nhiên Đồng Sơn - Kỳ Thượng và thung lũng thượng nguồn sông Ba Chẽ, đồng thời tập trung trữ lượng than antraxit lớn tại các vỉa than phường Mạo Khê, phường Vàng Danh, phường Hà Lầm, phường Cẩm Phả và phường Mông Dương.
* '''Vùng đồng bằng phù sa &amp; Bãi triều cửa sông ven biển (phía Tây Nam và Đông Bắc):''' Dải đồng bằng ven sông thuộc phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc và vùng cửa khẩu biên mậu phường Móng Cái 1, phường Móng Cái 2, phường Móng Cái 3, có các cánh đồng lúa, đầm nuôi trồng thủy hải sản nước lợ và hệ thống rừng ngập mặn chắn sóng tự nhiên.
* '''Vùng biển đảo và vịnh biển (phía Đông và Đông Nam):''' Vùng lõi gồm [[Vịnh Hạ Long]] và [[Vịnh Bái Tử Long]] với hàng ngàn đảo đá vôi karst chìm ngập nước, hệ sinh thái rạn san hô, tùng áng tự nhiên cùng hai quần đảo cát ngoài khơi xa là [[Đặc khu Vân Đồn]] và [[Đặc khu Cô Tô]].

=== Dân cư &amp; Bản sắc văn hóa ===
Dân số của tỉnh vượt trên 1,38 triệu người, gồm 22 dân tộc cùng chung sống. Người Kinh chiếm đa số (khoảng 87%), phân bố đông đúc dọc trục đô thị ven biển từ phường Đông Triều qua phường Uông Bí, phường Hạ Long, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1. Đồng bào các dân tộc thiểu số gồm người Dao (Dao Thanh Y, Dao Thanh Phán) sinh sống chủ yếu tại xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng, xã Hải Sơn; người Tày, người Sán Chỉ, người Sán Dìu cư trú tập trung tại xã Bình Liêu, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà. 

Bản sắc văn hóa dân gian tỉnh thể hiện qua các làn điệu hát [[Hát Then|Then]] đàn Tính của người Tày, hát Soóng Cọ của người Sán Chỉ, hát Soọng Cô của người Sán Dìu, tục thêu hoa văn thổ cẩm bằng chỉ ngũ sắc của phụ nữ Dao Thanh Phán, nghệ thuật múa lân sư rồng của cộng đồng người Hoa và các lễ hội truyền thống miền biển như Lễ hội bơi thuyền truyền thống Đền Cửa Ông (phường Cửa Ông), Lễ hội rước người Xuống đồng tại phường Phong Cốc.

=== Khí hậu ===
Quảng Ninh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa biển đặc trưng của duyên hải Bắc Bộ, chịu tác động trực tiếp của hoàn lưu gió mùa và vịnh Bắc Bộ. Mùa đông lạnh sâu hơn các vùng duyên hải miền Trung do trực diện đón các đợt gió mùa Đông Bắc tràn qua vịnh, nhưng mùa hè mát mẻ hơn nhờ gió đông nam thổi từ biển vào. Độ ẩm không khí trung bình năm duy trì ở mức cao từ 82 - 85%.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, dao động từ 18 - 24&amp;nbsp;°C; thường xuyên có mưa phùn nhẹ và sương mù bao phủ các thung lũng đá vôi vịnh biển vào buổi sáng sớm. Đây là mùa hành hương lễ Phật lớn nhất năm tại phường Yên Tử, phường Uông Bí, phường Cửa Ông, phường An Sinh.
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Nhiệt độ ban ngày phổ biến 30 - 35&amp;nbsp;°C, nắng vàng chan hòa, biển êm, nước biển trong xanh; đây là thời kỳ cao điểm cho các hoạt động tắm biển, nghỉ dưỡng du thuyền, lặn ngắm san hô tại phường Tuần Châu, phường Bãi Cháy, Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô. Giai đoạn tháng 7 và tháng 8 thỉnh thoảng có các đợt bão nhiệt đới kèm mưa lớn từ biển Đông.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 10): Tiết trời khô ráo, bầu trời trong vắt, gió thu mát mẻ, nền nhiệt trung bình 24 - 28&amp;nbsp;°C; là mùa lý tưởng nhất trong năm để tham gia các tour du thuyền ngủ đêm trên vịnh Hạ Long và săn mây, ngắm cỏ lau biên giới tại xã Bình Liêu, xã Lục Hồn.
* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Gió mùa Đông Bắc thịnh hành mang không khí khô hanh và lạnh buốt, nhiệt độ ban đêm tại các đỉnh núi cao xã Bình Liêu, xã Hải Sơn có thể hạ xuống dưới 8&amp;nbsp;°C; thích hợp cho các dịch vụ nghỉ dưỡng suối khoáng nóng onsen tại phường Quang Hanh.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Quảng Ninh (Trạm Bãi Cháy)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 20 (68) || 23 (73) || 27 (81) || 31 (88) || 32 (90) || 32 (90) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''27 (81)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 14 (57) || 15 (59) || 18 (64) || 22 (72) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 22 (72) || 19 (66) || 15 (59) || '''20 (68)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 25 (1.0) || 30 (1.2) || 45 (1.8) || 90 (3.5) || 190 (7.5) || 280 (11.0) || 380 (15.0) || 420 (16.5) || 240 (9.4) || 130 (5.1) || 40 (1.6) || 20 (0.8) || '''1.890 (74.4)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:San-bay-van-don-ve-dem.jpg|nhỏ|Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn tại Đặc khu Vân Đồn]]

Quảng Ninh sở hữu hệ thống hạ tầng giao thông đa phương thức đồng bộ hàng đầu Việt Nam, bao gồm cảng hàng không quốc tế, đường cao tốc hiện đại chạy suốt chiều dài tỉnh, các bến cảng biển tiếp nhận tàu du lịch quốc tế và các tuyến quốc lộ nối thẳng sang Trung Quốc.

=== Bằng đường hàng không ===
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn | tên khác=Van Don International Airport | ký hiệu=VDO
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | chỉ đường=Cách trung tâm phường Hạ Long 50 km về phía Đông Bắc dọc theo trục cao tốc Hạ Long - Vân Đồn
| điện thoại=+84 203 3901 111 | trang web=https://vandonairport.vn
| nội dung=Sân bay quốc tế tư nhân đầu tiên tại Việt Nam, đạt cấp 4E theo chuẩn ICAO với đường cất hạ cánh dài 3,6 km, đón nhận các dòng máy bay thân rộng hiện đại như Boeing 787 và Airbus A350. Sân bay vận hành các đường bay thẳng thương mại hàng ngày kết nối với [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Đà Nẵng]], đồng thời tiếp nhận các chuyến bay charter quốc tế từ [[Seoul]] (Hàn Quốc), [[Tokyo]] (Nhật Bản) và [[Quảng Châu]] (Trung Quốc). Từ sân bay có tuyến xe buýt miễn phí đưa đón hành khách về thẳng phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai.
}}
* '''Cảng hàng không Quốc tế Cát Bi (Hải Phòng):''' Nằm cách ranh giới phường Quảng Yên và phường Bãi Cháy chỉ khoảng 25 - 35 km qua cầu Bạch Đằng trên cao tốc CT06; là lựa chọn thay thế thuận tiện đón nhiều chuyến bay nội địa và quốc tế từ [[Bangkok]], [[Seoul]].

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng - Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái (Cao tốc CT06):'''
  * Trục cao tốc 4 làn xe chạy suốt toàn bộ chiều dài tỉnh từ cầu Bạch Đằng (tiếp giáp Hải Phòng) qua phường Quảng Yên, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả, Đặc khu Vân Đồn, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà, xã Hải Hà đến cửa khẩu phường Móng Cái 1.
  * Tốc độ tối đa toàn tuyến đạt 120 km/h, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô cá nhân:
    * Tuyến Hà Nội - phường Hạ Long: Khoảng 1 giờ 45 phút (150 km).
    * Tuyến Hà Nội - Đặc khu Vân Đồn: Khoảng 2 giờ 15 phút (200 km).
    * Tuyến Hà Nội - phường Móng Cái 1: Khoảng 3 giờ 15 phút (310 km).
* '''Tuyến Quốc lộ 18:''' Tuyến đường bộ truyền thống kết nối từ Cảng hàng không Quốc tế Nội Bài (Hà Nội) qua tỉnh [[Bắc Ninh]], đi qua phường Mạo Khê, phường Đông Triều, phường Uông Bí, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1.
* '''Tuyến Quốc lộ 279:''' Kết nối từ tỉnh [[Bắc Ninh]] qua xã Thống Nhất, phường Hoành Bồ về vịnh Cửa Lục.
* '''Tuyến Quốc lộ 4B:''' Kết nối từ thành phố [[Lạng Sơn]] qua xã Tiên Yên, rút ngắn thời gian giao lưu giữa hai tỉnh biên giới Đông Bắc.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * *Xe Limousine chất lượng cao (9 - 11 chỗ):* Các hãng uy tín như Phúc Xuyên, Vân Đồn Xanh, Hạ Long Travel, Duy Khánh hoạt động với tần suất 30 phút/chuyến từ 05:00 đến 21:00 hàng ngày, đón trả khách tận nơi tại trung tâm Hà Nội đến phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) và Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn). Giá vé: 220.000 - 280.000 VNĐ/vé. Tuyến đi Móng Cái có giá vé khoảng 350.000 - 400.000 VNĐ/vé.
  * *Xe khách giường nằm:* Xuất bến cố định từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát, Bến xe Gia Lâm, Bến xe Nước Ngầm (Hà Nội) và Bến xe Niệm Nghĩa (Hải Phòng) về Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) và Bến xe Móng Cái (phường Móng Cái 2). Giá vé từ 120.000 - 180.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường biển ===
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long''' (phường Bãi Cháy): Nằm tại trung tâm khu du lịch Bãi Cháy, bến cảng sở hữu cầu cảng hiện đại dài 406 m vươn ra biển, tiếp nhận các siêu du thuyền quốc tế 5 sao tải trọng lên đến 225.000 GRT mang hàng ngàn du khách quốc tế ghé thăm vịnh Hạ Long.
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Tuần Châu''' (phường Tuần Châu): Cảng du thuyền nhân tạo lớn nhất Đông Nam Á với 2 âu tàu kín gió có tổng chiều dài bờ bến hơn 8 km, sức chứa trên 2.000 tàu du lịch tham quan vịnh cùng lúc.

=== Bằng đường sắt ===
* Tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân: Tuyến đường sắt khổ lồng 1.435 mm / 1.000 mm vận chuyển hàng hóa công nghiệp và than đá từ nội địa ra Cảng nước sâu Cái Lân (phường Bãi Cháy).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Ha_Long_2019_taken_by_DJI_FC220.jpg|nhỏ|Một góc Hạ Long nhìn từ trên cao]]

=== Di chuyển đường thủy &amp; Tàu cao tốc ra đảo ===
* '''Tàu tham quan Vịnh Hạ Long trong ngày:'''
  * Xuất bến thường xuyên từ Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long (phường Bãi Cháy). Có hai khung giờ xuất phát chính: buổi sáng (07:30 - 08:30) và buổi trưa (11:30 - 12:30).
  * Khách lẻ có thể mua vé ghép tàu tham quan Tuyến 1 (thời lượng 4 tiếng: Động Thiên Cung - Hang Đầu Gỗ - Hòn Chó Đá - Hòn Trống Mái) hoặc Tuyến 2 (thời lượng 6 tiếng: Hang Sửng Sốt - Hang Luồn - Đảo Ti Tốp).
* '''Du thuyền ngủ đêm trên vịnh:''' Hành trình 2 ngày 1 đêm hoặc 3 ngày 2 đêm trên các du thuyền tiện nghi 4 - 5 sao (Paradise Cruises, Indochina Sails, Ambassador Cruise), neo đậu qua đêm tại các vụng biển kín gió trên Vịnh Hạ Long hoặc Vịnh Bái Tử Long.
* '''Tàu cao tốc thủy nội địa từ Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn):'''
  * *Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đặc khu Cô Tô:* Vận hành liên tục từ 06:30 đến 16:30 hàng ngày, thời gian di chuyển khoảng 55 - 65 phút. Giá vé tàu cao tốc: 250.000 - 300.000 VNĐ/lượt (các đội tàu Havaco, Kalong, Quang Minh).
  * *Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Quan Lạn / Minh Châu (Đặc khu Vân Đồn):* Thời gian di chuyển 40 - 50 phút. Giá vé: 160.000 - 180.000 VNĐ/lượt.
  * *Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Ngọc Vừng (Đặc khu Vân Đồn):* Thời gian di chuyển 45 phút. Giá vé: 150.000 VNĐ/lượt.
* '''Phà Tuần Châu - Cát Bà:''' Kết nối từ bến phà phường Tuần Châu sang bến Gia Luận thuộc quần đảo [[Cát Bà]] ([[Hải Phòng]]), chạy 5 - 7 chuyến/ngày, chở được cả người đi bộ, xe máy và ô tô con.

=== Phương tiện đường bộ nội tỉnh ===
* '''Xe buýt công cộng:''' Mạng lưới xe buýt kết nối xuyên suốt các phường trung tâm và khu công nghiệp:
  * Tuyến buýt số 01: Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) - Cầu Bãi Cháy - Cột Đồng Hồ (phường Hồng Gai) - phường Cẩm Phả. Hoạt động 05:30 - 18:30, tần suất 15 phút/chuyến.
  * Tuyến buýt số 03: phường Hồng Gai - phường Hoành Bồ.
  * Tuyến buýt số 08: phường Hồng Gai - phường Đông Mai (Quảng Yên).
  * Tuyến buýt Hạ Long - Móng Cái: Kết nối từ Bến xe Bãi Cháy chạy dọc cao tốc và Quốc lộ 18 ra Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái (phường Móng Cái 1).
* '''Thuê xe máy:''' Lựa chọn linh hoạt nhất để tự do di chuyển dọc các tuyến đường bao biển đẹp như đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hạ Long, phường Hồng Gai) hoặc đường bao biển Hạ Long - Cẩm Phả. Điểm cho thuê xe máy tập trung quanh khu vực phố cổ Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bến tàu Hồng Gai và trung tâm thị tứ Đặc khu Cô Tô với mức giá từ 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Xe điện du lịch:''' Hoạt động phổ biến trên các tuyến đường ven biển phục vụ chở khách tham quan ngắm cảnh trong nội khu Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bờ biển Trà Cổ (phường Móng Cái 1) và trung tâm Đặc khu Cô Tô; giá cước tính theo chuyến hoặc theo người (10.000 - 20.000 VNĐ/lượt).
* '''Taxi:''' Đội ngũ taxi đông đảo, hoạt động thường trực 24/7:
  * Taxi Mai Linh Quảng Ninh: ☎ +84 203 3628 628
  * Taxi Bãi Cháy: ☎ +84 203 3646 464
  * Taxi Hòn Gai: ☎ +84 203 3848 484
  * Taxi Phú Bình: ☎ +84 203 3599 599
  * Taxi Móng Cái: ☎ +84 203 3888 888
  * Dịch vụ xe công nghệ Xanh SM và GrabCar hoạt động rất dày đặc tại phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, phường Hạ Long, phường Uông Bí và phường Cẩm Phả.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:越南口岸_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cửa khẩu Móng Cái]]

=== Quần thể Vịnh biển &amp; Di sản Thiên nhiên Karst ===
* {{xem
| tên=Khu Di sản Thiên nhiên Thế giới Vịnh Hạ Long | tên khác=Ha Long Bay
| trang web=http://banquanlyvinhhalong.gov.vn | email=
| địa chỉ=Vùng biển tiếp giáp phường Hồng Gai, phường Bãi Cháy, phường Tuần Châu | vĩ độ=20.9100 | kinh độ=107.1800 | chỉ đường=Xuất bến tại Cảng Tuần Châu hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long
| điện thoại=+84 203 3824 112 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 17:30 (du thuyền lưu trú hoạt động qua đêm) | giá=Vé tham quan theo tuyến: 250.000 - 290.000 VNĐ/người (chưa gồm cước tàu)
| nội dung=Quần thể di sản thiên nhiên thế giới hai lần được UNESCO vinh danh về giá trị thẩm mỹ và giá trị địa chất - địa mạo. Khu vực di sản có diện tích 434 km² bao gồm 775 hòn đảo đá vôi phong hóa karst ngập nước với hàng trăm hang động nguyên sơ. Các điểm dừng chân tiêu biểu trên các tuyến tham quan:
* '''Động Thiên Cung:''' Nằm ở phía tây nam vịnh, hang động karst rộng lớn với hệ thống măng đá, thạch nhũ rủ nhiều tầng lớp, được chiếu sáng bằng hệ thống đèn màu.
* '''Hang Đầu Gỗ:''' Nằm sát Động Thiên Cung, hang gắn liền với truyền thuyết cất giấu cọc gỗ lim của quân dân nhà Trần trong cuộc chiến chống quân Nguyên Mông năm 1288.
* '''Hang Sửng Sốt:''' Tọa lạc trên đảo Bồ Hòn, là một trong những hang động karst rộng nhất vịnh với trần hang cao trên 30 m và lòng hang rộng hàng ngàn mét vuông.
* '''Đảo Ti Tốp:''' Hòn đảo có bờ cát hình vầng trăng khuyết thoai thoải ôm lấy chân núi; đỉnh đảo có lầu ngắm cảnh ở độ cao 100 m cho phép quan sát bao quát 360 độ mặt vịnh.
* '''Hang Luồn:''' Vòm hang ngầm xuyên qua lòng núi đá mở ra hồ nước kín (áng nước) phẳng lặng, du khách tiếp cận bằng thuyền nan do ngư dân chèo hoặc tự chèo thuyền kayak.
* '''Hòn Trống Mái (Hòn Gà Chọi):''' Cụm hai khối đá vôi đứng đối diện nhau trên mặt nước sâu, biểu tượng hình ảnh du lịch của vịnh Hạ Long và Quảng Ninh.
}}

* {{xem
| tên=Vịnh Bái Tử Long | tên khác=Bai Tu Long Bay
| trang web= | email=
| địa chỉ=Vùng biển Đặc khu Vân Đồn và phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0500 | kinh độ=107.5000 | chỉ đường=Tiếp giáp phía đông bắc của Vịnh Hạ Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tính theo tuyến
| nội dung=Vùng vịnh nguyên sinh ít chịu tác động của mật độ tàu thuyền du lịch dày đặc, bao gồm hàng trăm hòn đảo đá vôi và đảo đất sa thạch. Vùng lõi vịnh là Vườn Quốc gia Bái Tử Long với diện tích hơn 15.000 ha (gồm diện tích rừng và biển), bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn cổ thụ, rạn san hô tầng nông và nơi sinh sống của nhiều loài chim biển quý hiếm.
}}

* {{xem
| tên=Đặc khu Cô Tô &amp; Quần đảo Cô Tô | tên khác=Co To Archipelago
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Cô Tô | vĩ độ=20.9833 | kinh độ=107.7667 | chỉ đường=Cách Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn) 50 km đường biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào đặc khu
| nội dung=Huyện đảo tiền tiêu vùng Đông Bắc gồm đảo Cô Tô lớn, đảo Thanh Lân và gần 50 hòn đảo nhỏ. Các điểm danh thắng tự nhiên nổi bật:
* '''Bãi biển Hồng Vàn:''' Nằm ở bờ phía đông, sóng êm ả nhờ có đảo Thanh Lân chắn gió ngoài khơi, bãi cát phẳng mịn thoai thoải.
* '''Bãi biển Vàn Chảy:''' Nằm ở phía tây nam đảo, bờ cát thoai thoải dài hơn 1,5 km, sóng lớn dồn dập thích hợp tắm biển và các hoạt động thể thao bãi cát.
* '''Bãi đá Móng Rồng (Bãi đá Cầu Mỵ):''' Hệ thống vách đá trầm tích nhiều màu sắc bị sóng biển bào mòn qua hàng triệu năm tạo nên các nếp uốn địa chất độc đáo sát mép sóng.
* '''Hải đăng Cô Tô:''' Ngọn đèn biển xây dựng cuối thế kỷ 19 trên đồi cao 102 m, du khách leo 72 bậc cầu thang xoắn ốc để ngắm toàn cảnh quần đảo và rừng cây nguyên sinh.
* '''Đảo Thanh Lân:''' Hòn đảo lớn thứ hai trong đặc khu với thảm rừng tự nhiên xanh tốt, bãi biển Ba Châu, bãi Hải Quân và các xưởng chế biến sứa biển xuất khẩu.
}}

* {{xem
| tên=Đảo Quan Lạn &amp; Đảo Ngọc Vừng | tên khác=Quan Lan - Ngoc Vung Islands
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | vĩ độ=20.9000 | kinh độ=107.5500 | chỉ đường=Đi tàu cao tốc từ Cảng Ao Tiên (Vân Đồn)
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Hai hòn đảo cát tự nhiên nằm trên tuyến thông thương biển cổ. Đảo Quan Lạn có bãi tắm Minh Châu cát trắng tơi xốp không dính chân, bãi Robinson hoang sơ và Cụm di tích đình, chùa, miếu Quan Lạn xây dựng bằng gỗ mần lái kiên cố từ thế kỷ 18 thờ ba anh em họ Phạm có công đánh giặc Nguyên Mông. Đảo Ngọc Vừng sở hữu bãi biển Trường Chinh cát dài 3 km, hồ nước ngọt ngọt tự nhiên và khu di tích Cột cờ quốc gia trên đảo.
}}

[[Tập tin:Thượng_Yên_Công,_tp._Uông_Bí,_Quảng_Ninh,_Vietnam_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cáp treo Yên Tử tại phường Yên Tử]]

=== Di tích Lịch sử, Tôn giáo &amp; Khảo cổ ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Yên Tử | tên khác=Yen Tu Historical and Scenic Area
| trang web=http://yentu.com.vn | email=
| địa chỉ=Sườn núi Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1550 | kinh độ=106.7180 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Uông Bí 14 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 203 3661 118 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Vé tham quan danh lam: 40.000 VNĐ; vé cáp treo khứ hồi trọn tuyến: 350.000 VNĐ/người
| nội dung=Kinh đô Phật giáo của nước Đại Việt thời Trần, nơi vua Trần Nhân Tông tu hành và sáng lập Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử vào năm 1299. Quần thể kéo dài theo đường mòn bậc đá xuyên qua rừng trúc và rừng tùng cổ thụ:
* '''Chùa Suối Tắm &amp; Chùa Cầm Thực:''' Điểm khởi đầu của tuyến hành hương dưới chân núi.
* '''Chùa Giải Oan:''' Ngôi chùa nằm bên dòng suối Giải Oan có cây cầu đá xanh cong nối qua suối, gắn với sự tích các cung tần thời Trần.
* '''Tháp Huệ Quang:''' Tháp đá cổ cao 7 m xây dựng từ năm 1309 lưu giữ một phần ngọc xá lị của Phật hoàng Trần Nhân Tông, xung quanh là vườn tháp mộ của hơn 60 vị cao tăng.
* '''Chùa Hoa Yên (Chùa Cả):''' Ngôi chùa trung tâm nằm ở độ cao 535 m, nơi ba vị Trúc Lâm Tam Tổ (Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang) đăng đàn thuyết pháp.
* '''Chùa Một Mái:''' Ngôi chùa nép mình hoàn toàn trong hốc đá tự nhiên ở lưng chừng vách núi.
* '''Tượng đồng Phật hoàng Trần Nhân Tông:''' Bức tượng đúc bằng đồng nguyên khối nặng 138 tấn tọa lạc trên đỉnh An Kỳ Sinh ở độ cao 988 m.
* '''Chùa Đồng (Thiên Trúc Tự):''' Tọa lạc trên đỉnh cao nhất của dãy Yên Tử (1.068 m). Ngôi chùa được đúc hoàn toàn bằng đồng tinh khiết nặng hơn 70 tấn, mái chạm hoa văn sen cúc thời Trần, thường xuyên chìm trong biển sương mù dày đặc.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Nhà Trần tại Đông Triều | tên khác=Tran Dynasty Relics in Dong Trieu
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường An Sinh, phường Bình Khê và phường Tràng Lương cũ (nay thuộc phường Bình Khê) | vĩ độ=21.1333 | kinh độ=106.5833 | chỉ đường=Dưới chân phía tây dãy Yên Tử
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng đất phát tích và lăng miếu cội nguồn của hoàng tộc nhà Trần. Quần thể gồm 14 cụm di tích lăng mộ và đền miếu: Đền An Sinh (nơi phụng thờ các vị hoàng đế Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Anh Tông, Trần Minh Tông), Thái Miếu họ Trần, Lăng Đồng Thái, Lăng Tư Phúc. Điểm nhấn tâm linh trên núi cao là Chùa Am Ngọa Vân (trên núi Bảo Đài) - thánh địa Phật giáo nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông tu hành những năm cuối đời và viên tịch hóa Phật vào ngày 1 tháng 11 năm Mậu Thân (1308).
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Chiến thắng Bạch Đằng | tên khác=Bach Dang Victory Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc | vĩ độ=20.9380 | kinh độ=106.8020 | chỉ đường=Nằm dọc hạ lưu và các nhánh rạch sông Bạch Đằng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể di tích lịch sử chiến tranh thủy quân ghi dấu chiến tích đánh tan quân thủy Nguyên Mông năm 1288:
* '''Bãi cọc Yên Giang:''' Bãi cọc gỗ lim cổ do Viện Khảo cổ học khai quật với hàng trăm cọc gỗ cắm xiên dưới lòng đất phù sa để chặn đầu thuyền giặc.
* '''Bãi cọc Đồng Vạn Muối &amp; Bãi cọc Đồng Má Ngựa:''' Dấu tích các trận địa cọc phụ nhằm dồn tàu chiến đối phương vào thế trận phục kích hỏa công.
* '''Đền Trần Hưng Đạo &amp; Miếu Vua Bà:''' Nằm sát bến đò rừng ven sông Bạch Đằng; miếu Vua Bà thờ bà lão bán nước đã chỉ ra quy luật thủy triều sông Bạch Đằng cho Hưng Đạo Đại Vương bày binh bố trận.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Đền Cửa Ông | tên khác=Cua Ong Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0280 | kinh độ=107.3680 | chỉ đường=Tọa lạc trên đồi cao nhìn thẳng ra Vịnh Bái Tử Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ hơn 700 năm tuổi phụng thờ Hưng Nhượng Đại Vương Trần Quốc Tảng cùng các tướng lĩnh nhà Trần (Trần Khắc Chung, Đỗ Khắc Chung, Yết Kiêu, Dã Tượng). Đền có vị trí phong thủy tựa lưng vào núi đá, mặt hướng ra biển vịnh; khuôn viên gồm Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng và lăng mộ tượng đồng Trần Quốc Tảng cao gần 10 m đúc từ đồng nguyên khối.
}}

* {{xem
| tên=Bảo tàng &amp; Thư viện Quảng Ninh | tên khác=Quang Ninh Museum and Library
| trang web=http://baotangquangninh.vn | email=
| địa chỉ=Đường Trần Quốc Nghiễn, phường Hạ Long | vĩ độ=20.9489 | kinh độ=107.0867 | chỉ đường=Mặt tiền tuyến đường bao biển ven vịnh
| điện thoại=+84 203 3825 031 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 11:30, 13:30 - 17:00 (đóng cửa vào thứ Hai hàng tuần) | giá=40.000 VNĐ/người lớn (học sinh, sinh viên: 15.000 - 20.000 VNĐ)
| nội dung=Cụm công trình kiến trúc đạt giải &quot;Công trình của năm 2013&quot; do kiến trúc sư người Tây Ban Nha Salvador Perez Arroyo thiết kế với khối nhà ốp kính cường lực đen tuyền phản chiếu bóng vịnh biển. Không gian trưng bày gồm 3 tầng hiện đại: Tầng 1 tái hiện hệ sinh thái tự nhiên và biển đảo Quảng Ninh với bộ xương cá voi khổng lồ; Tầng 2 trưng bày các hiện vật lịch sử từ thời tiền sử Văn hóa Hạ Long, thời kỳ phong kiến Bạch Đằng, Yên Tử đến thời kỳ kháng chiến chống Pháp; Tầng 3 tái hiện toàn cảnh lịch sử khai thác than đá với sa bàn và mô hình đường hầm lò than kích thước nguyên bản.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Mũi Sa Vĩ &amp; Bãi biển Trà Cổ | tên khác=Sa Vi Cape &amp; Tra Co Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Móng Cái 1 | vĩ độ=21.4910 | kinh độ=108.0160 | chỉ đường=Cách trung tâm Cửa khẩu Móng Cái 9 km về phía Đông
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Điểm cực Đông Bắc trên đất liền của Việt Nam, nơi đặt Cụm thông tin cổ động biên giới Sa Vĩ với biểu tượng 8 cây phi lao bằng bê tông vươn thẳng lên bầu trời, ghi dấu câu thơ của Tố Hữu: ''&quot;Từ Trà Cổ rừng dương, đến Cà Mau rừng đước&quot;''. Kề bên là Bãi biển Trà Cổ dài hơn 17 km bãi cát phẳng mịn, cùng Đình Trà Cổ - ngôi đình làng ven biển cổ nhất miền Bắc dựng từ năm 1461 bằng gỗ lim chạm trổ rồng mây tinh xảo.
}}

[[Tập tin:BinhLieu_by_phone.jpg|nhỏ|Đồi cỏ Bình Liêu]]

=== Thắng cảnh Núi rừng &amp; Biên giới Bình Liêu ===
* {{xem
| tên=Hệ thống Cột mốc Biên giới &amp; &quot;Sống lưng Khủng long&quot; Bình Liêu | tên khác=Binh Lieu Border Patrol Road
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Lục Hồn và xã Hoành Mô | vĩ độ=21.5650 | kinh độ=107.4500 | chỉ đường=Tuyến tuần tra biên giới chạy dọc đường phân giới Việt - Trung
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (phải xuất trình Căn cước công dân khi được kiểm tra)
| nội dung=Hệ thống đường tuần tra bê tông uốn lượn men theo các đỉnh núi cao trên 1.000 m. Điểm nhấn là Cột mốc 1305 ngự trên sống núi hẹp dốc đứng (&quot;sống lưng khủng long&quot;) với hơn 2.000 bậc thang bê tông kiên cố dẫn lên đỉnh; vào tháng 10 và 11 hàng năm, hai bên triền dốc phủ trắng bạt ngàn hoa cỏ lau. Ngoài ra tuyến đường còn đưa du khách khám phá Cột mốc 1300, 1302 (mùa cỏ lau) và Cột mốc 1327 trên đỉnh núi Thanh Phun (xã Hoành Mô).
}}

* {{xem
| tên=Thác Khe Vằn | tên khác=Khe Van Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bình Liêu | vĩ độ=21.5120 | kinh độ=107.4120 | chỉ đường=Cách trung tâm xã 12 km theo đường liên thôn
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Thác nước tự nhiên 3 tầng cao hơn 100 m bắt nguồn từ dãy núi Khe Vằn đổ xuống các hồ nước tự nhiên trong vắt giữa rừng phòng hộ. Tầng thứ nhất dòng nước đổ trải rộng bên thềm đá hoa cương phẳng; tầng thứ hai chia đôi dòng nước qua kẽ đá; tầng thứ ba đổ thẳng vào vụng nước sâu mát rượi.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chèo thuyền kayak và SUP trên Vịnh Hạ Long:''' Thuê thuyền kayak tự chèo qua vòm đá ngầm tại Hang Luồn, khu vực Ba Hang hoặc vụng Tùng Sâu để tiếp cận sát các vách đá vôi dựng đứng và quan sát các bầy khỉ vàng tự nhiên sinh sống trên vách đá.
* '''Đi thủy phi cơ ngắm Vịnh Hạ Long từ trên cao:''' Trải nghiệm dịch vụ bay ngắm cảnh 25 phút của Hãng hàng không Hải Âu xuất phát từ bến thủy phi cơ phường Tuần Châu, bay lượn ở độ cao 150 - 300 m chiêm ngưỡng trọn vẹn toàn cảnh các đảo đá nhấp nhô trên mặt nước vịnh xanh biếc.
* '''Nghỉ dưỡng suối khoáng nóng Yoko Onsen Quang Hanh:''' Trải nghiệm dịch vụ ngâm khoáng nóng chuẩn Nhật Bản tại phường Quang Hanh, thư giãn trong các bể tắm khoáng ngoài trời giàu khoáng chất brom thiên nhiên, phòng xông nóng sauna, phòng xông lạnh tuyết và phòng xông đá muối.
* '''Vui chơi giải trí tại Quần thể Sun World Ha Long:''' Đi tuyến Cáp treo Nữ Hoàng đạt 2 kỷ lục thế giới vượt vịnh Cửa Lục sang đồi Ba Đèo tại phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai; trải nghiệm vòng quay Mặt Trời Sun Wheel, công viên nước Typhoon Water Park và đường trượt lượn siêu tốc Dragon Park.
* '''Đi bộ leo núi xuyên rừng Yên Tử:''' Thực hiện lộ trình đi bộ thể thao leo núi qua cung đường đá cổ dài 6 km từ chùa Giải Oan, qua chùa Hoa Yên, tượng đá An Kỳ Sinh lên chùa Đồng để rèn luyện thể lực và hòa mình vào thiên nhiên rừng tùng cổ thụ tại phường Yên Tử.
* '''Cắm trại và đón bình minh tại Mũi Sa Vĩ:''' Trải nghiệm dựng lều cắm trại trên bãi cát ven rặng phi lao Trà Cổ (phường Móng Cái 1), ngắm nhìn ánh bình minh đầu tiên rạng rỡ trên vùng biển địa đầu cực Đông Bắc của Tổ quốc.

== Mua sắm ==
Quảng Ninh sở hữu hệ thống sản vật địa phương (sản phẩm OCOP) phong phú, kết hợp giữa nguồn thủy hải sản cao cấp của vịnh biển và nông lâm sản đặc trưng miền đồi núi.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Chả mực giã tay Hạ Long:''' Mực mai nang tươi sống câu từ vùng biển sâu vịnh Bắc Bộ được lột da, làm sạch rồi cho vào cối đá giã bằng tay để giữ trọn thớ thịt giòn sần sật, trộn chút hạt tiêu và mỡ phần rồi chiên ngập dầu sôi vàng óng; đóng gói hút chân không bán tại phường Hồng Gai và phường Bãi Cháy.
* '''Sá sùng Quan Lạn sấy khô:''' &quot;Địa sâm&quot; quý hiếm đào thủ công trên các bãi triều cát pha Đặc khu Vân Đồn, rửa sạch cát rồi sấy trên than hoa kiệt nước; dùng nấu nước dùng phở truyền thống tạo vị ngọt thanh sâu lắng hoặc nướng giòn nhắm bia.
* '''Mực một nắng &amp; Tôm khô Cô Tô:''' Mực ống câu đêm xẻ lưng phơi đúng một đợt nắng to trên đảo Đặc khu Cô Tô, thân mực dẻo quánh, phủ lớp phấn trắng tự nhiên, thịt ngọt dày không dai.
* '''Hàu sữa &amp; Ruốc hàu Thái Bình Dương Vân Đồn:''' Hàu nuôi treo dây tự nhiên trên biển được chế biến thành hàu tươi tách vỏ, ruốc hàu dinh dưỡng đóng lọ thủy tinh tại Đặc khu Vân Đồn.
* '''Gà đồi Tiên Yên:''' Giống gà ri bản địa chăn thả trên sườn đồi xã Tiên Yên, da dày vàng ươm giòn ngậy, thịt chắc thơm không mỡ ngấy; có thể mua gà sống hoặc gà hấp sẵn đóng túi hút chân không.
* '''Miến dong Bình Liêu:''' Miến sợi làm từ 100% tinh bột củ dong riềng đỏ vùng cao xã Bình Liêu, quy trình chế biến không dùng hóa chất tẩy trắng, sợi miến giữ màu xanh lục mộc mạc, dai mướt và không bị bở khi đun lại nhiều lần.
* '''Mỹ nghệ điêu khắc than đá:''' Các sản phẩm mỹ nghệ độc bản điêu khắc từ than đá antraxit nguyên khối như tượng hòn Trống Mái, tượng Phật, mô hình thuyền buồm qua bàn tay tạo tác khéo léo của các nghệ nhân mỏ tại phường Hồng Gai và phường Cẩm Phả.

=== Chợ truyền thống &amp; Trung tâm Mua sắm ===
* '''Chợ Hạ Long 1 (phường Hồng Gai):''' Ngôi chợ đầu mối thủy hải sản lớn nhất tỉnh nằm ven bờ vịnh; tầng trệt tập trung hàng trăm quầy bể sủi bán hải sản tươi sống (cua gạch, ghẹ hoa, tôm he, cá song, bề bề), tầng lầu bán chả mực và hải sản khô.
* '''Chợ Cái Dăm (phường Bãi Cháy):''' Chợ dân sinh hiện đại 6 tầng phục vụ khách du lịch lưu trú khu vực Bãi Cháy, chuyên doanh hải sản khô, mực rim me, ruốc tôm và quà lưu niệm.
* '''Chợ Trung tâm Móng Cái (phường Móng Cái 2):''' Trung tâm thương mại biên giới sầm uất gồm 4 tầng, nơi tập kết bán buôn và bán lẻ hàng may mặc, đồ gia dụng, đồ chơi và nông sản nhập khẩu qua cửa khẩu.
* '''Chợ Cảng cá Cái Rồng (Đặc khu Vân Đồn):''' Chợ cá nhộn nhịp lúc 04:30 - 06:30 sáng, nơi các tàu đánh bắt ngoài khơi cập bến đổ tôm cá, mực tươi rói bán với giá gốc.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực xứ than mang phong vị đậm đà mặn mòi của biển cả, giữ nguyên độ ngọt giòn tươi sống của các loài thủy hải sản giáp xác và nhuyễn thể.

Các món ăn đặc sắc phổ biến:
* '''Bánh cuốn chả mực:''' Lớp bánh mỏng mềm tráng từ bột gạo tẻ nóng hổi bọc nhân thịt băm xào mộc nhĩ nấm hương, rắc hành phi thơm lừng; ăn kèm từng miếng chả mực giã tay chiên vàng giòn sần sật và bát nước mắm nguyên chất pha ớt chỉ thiên cay nồng vắt chanh.
* '''Bún bề bề Hạ Long:''' Nước dùng nấu từ vỏ bề bề và xương cá biển ninh nhừ ngọt đậm đà tự nhiên; tô bún đầy đặn xếp lớp thịt bề bề bóc nõn nguyên con, tôm biển luộc, chả cá chiên, cải ngọt và thì là thanh mát.
* '''Sam biển chế biến 7 món:''' Sam biển tự nhiên chế biến cầu kỳ thành các món: tiết canh sam, chân sam xào chua ngọt sả ớt, gỏi sam hoa chuối, trứng sam nướng mỡ hành trên mai than hoa, sam xào miến, chả sam rán giòn tại phường Quảng Yên và phường Hồng Gai.
* '''Gà đồi Tiên Yên luộc chấm cà tiệp:''' Thịt gà luộc chín tới da giòn vàng bóng như thoa mỡ; chấm cùng loại nước chấm &quot;cà tiệp&quot; độc đáo chế biến từ nước mắm Tiên Yên, nước cốt gừng nướng, củ hành tím nướng và ớt hiểm giã nhuyễn tại xã Tiên Yên.
* '''Canh ngán nấu mồng tơi &amp; Cháo ngán:''' Con ngán biển béo múp ngâm nước muối sạch cát, băm nhỏ xào thơm cùng hành hoa rồi nấu canh rau mồng tơi ngọt mát hoặc nấu cháo nếp sánh mịn giải nhiệt.
* '''Cù kỳ hấp bia &amp; Cù kỳ rang me:''' Con cù kỳ (loài cua đá biển mai sần sùi) có hai càng to khỏe đầy ắp thịt ngọt thơm; đập dập càng đem rang sốt me chua ngọt đậm đà chấm bánh mì hoa cúc.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Bánh cuốn chả mực Bà Ngân | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 34 Đoàn Thị Điểm, phường Hồng Gai | vĩ độ=20.9510 | kinh độ=107.0750 | chỉ đường=Gần khu vực Thư viện tỉnh cũ
| điện thoại=+84 203 3825 889 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 14:00 | giá=40.000 - 60.000 VNĐ/suất
| nội dung=Quán ăn lâu năm nức tiếng chuyên phục vụ bánh cuốn tráng tay ăn cùng chả mực nóng hổi giòn ngọt tự làm gia truyền.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Hải sản Cua Vàng | trang web=https://cuavang.vn | email=
| địa chỉ=Số 32 Phan Chu Trinh, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9610 | kinh độ=107.0320 | chỉ đường=Gần khu vực bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3819 919 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=10:00 - 22:30 | giá=250.000 - 600.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà hàng ẩm thực cao cấp nổi danh với món lẩu cua biển nấu thố đất nung giữ nhiệt, cua hoàng đế hấp bia sả và tôm hùm đút lò phô mai.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu mơ Yên Tử:''' Rượu gạo nếp cái hoa vàng ngâm quả mơ lông chín vàng thu hái trên triền núi Yên Tử (phường Yên Tử), nồng độ nhẹ 14 - 19 độ, vị chua thanh ngọt hậu, êm dịu dễ uống.
* '''Rượu ba kích tím Ba Chẽ:''' Củ ba kích tím tự nhiên khai thác tại các cánh rừng xã Ba Chẽ ngâm ủ rượu nếp hạ thổ ròng rã trên 6 tháng, nước rượu màu tím thẫm sóng sánh, có công dụng bổ thận tráng dương tăng cường sinh lực.
* '''Cà phê view bao biển Hòn Gai:''' Hệ thống các quán cà phê hiện đại dọc tuyến đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hồng Gai, phường Hạ Long) nhìn trực diện ra các hòn đảo đá vôi vịnh biển lúc hoàng hôn.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Boats_in_Ha_Long_bay.jpg|nhỏ|Vạn chài trên Vịnh Hạ Long]]

Cơ sở hạ tầng lưu trú tại Quảng Ninh thuộc nhóm hiện đại và quy mô bậc nhất cả nước, từ các tổ hợp nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế ven vịnh, khu khoáng nóng onsen, du thuyền nổi đến các homestay sinh thái biển đảo:

=== Khách sạn cao cấp &amp; Resort quốc tế ===
* {{ngủ
| tên=Vinpearl Resort &amp; Spa Hạ Long | trang web=https://vinpearl.com | email=
| địa chỉ=Đảo Đảo Rều, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9530 | kinh độ=107.0410 | chỉ đường=Nằm biệt lập trên đảo Đảo Rều, có tàu cao tốc riêng của khu nghỉ dưỡng đưa đón từ bến đất liền
| điện thoại=+84 203 3556 868 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.200.000 - 6.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế xây dựng hoàn toàn trên đảo biệt lập giữa biển mô phỏng cánh cung tráng lệ phong cách hoàng gia tân cổ điển. Resort sở hữu 384 phòng nghỉ cao cấp có ban công nhìn thẳng ra vịnh Hạ Long, 3 bãi biển nhân tạo cát trắng riêng tư, cụm hồ bơi ngoài trời rộng 1.200 m², dịch vụ spa Vincharm trên mặt nước và chuỗi nhà hàng phục vụ hải sản tươi sống.
}}

* {{ngủ
| tên=Yoko Onsen Quang Hanh | trang web=https://yokoonsenquanghanh.com.vn | email=
| địa chỉ=Tổ 5, Khu 9B, phường Quang Hanh | vĩ độ=21.0020 | kinh độ=107.1850 | chỉ đường=Nằm kẹp giữa thung lũng núi non dọc Quốc lộ 18
| điện thoại=+84 203 3558 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=3.500.000 - 8.000.000 VNĐ/đêm (đã bao gồm gói dịch vụ tắm khoáng nóng public onsen và buffet ẩm thực)
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng suối khoáng nóng trị liệu tiêu chuẩn Nhật Bản đầu tiên tại Việt Nam do Tập đoàn Sun Group đầu tư. Sở hữu nguồn nước khoáng tự nhiên giàu khoáng chất brom và natri, hệ thống 27 bể tắm onsen ngoài trời phong phú (bể ngâm chân, bể sục jacuzzi, bể phản lực, bể tắm hang), phòng xông đá muối Himalaya, phòng xông tuyết lạnh và các căn villa Yama/Washitsu có bể ngâm khoáng riêng tư.
}}

* {{ngủ
| tên=Yên Tử Legacy - MGallery | trang web=https://legacyyentu.com | email=
| địa chỉ=Khu Di tích Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1480 | kinh độ=106.7210 | chỉ đường=Tọa lạc tại thung lũng Giải Oan dưới chân núi Yên Tử
| điện thoại=+84 203 6259 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.800.000 - 6.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu tĩnh dưỡng 5 sao do kiến trúc sư Bill Bensley thiết kế mô phỏng cung đình thời nhà Trần thế kỷ 13 với tường gạch trát vỏ trấu, cửa gỗ lim cổ và đá ong tự nhiên. Nơi đây cung cấp các liệu trình chăm sóc sức khỏe thảo dược am tuệ, thiền tịnh ngắm rừng thông và lớp học yoga sớm giữa không gian thanh tịnh.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Quảng Ninh | trang web=https://luxuryquangninh.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Đường Hạ Long, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9580 | kinh độ=107.0380 | chỉ đường=Nằm ngay trục đường du lịch chính đối diện bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3646 618 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 34 tầng với quy mô 508 phòng ngủ hiện đại, trang bị đầy đủ hồ bơi vô cực ngoài trời ngắm vòng quay Sun Wheel, phòng tập thể dục, dịch vụ xông hơi massage và trung tâm tổ chức hội nghị yến tiệc lớn.
}}

=== Khách sạn tầm trung &amp; Homestay biển đảo ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Hải Long Cô Tô | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu 4, Đặc khu Cô Tô | vĩ độ=20.9850 | kinh độ=107.7680 | chỉ đường=Cách cầu cảng khách Cô Tô 500 m
| điện thoại=+84 203 3889 889 | điện thoại miễn cước=
| giá=450.000 - 900.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn tiêu chuẩn tiện nghi trang bị đầy đủ điều hòa, tivi, bình nóng lạnh, wifi và đội xe điện phục vụ đưa đón khách tham quan các bãi tắm Hồng Vàn, Vàn Chảy.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn du thuyền &amp; Bão biển ===
* Vào mùa mưa bão (từ tháng 6 đến tháng 9), các hình thái thời tiết cực đoan như dông lốc, áp thấp nhiệt đới và bão biển có thể xuất hiện trên Vịnh Bắc Bộ. Khi Cảng vụ Hàng hải Quảng Ninh phát lệnh cấm biển, tất cả các tàu tham quan vịnh và tàu cao tốc ra Đặc khu Cô Tô, Đặc khu Vân Đồn bắt buộc dừng xuất bến. Du khách cần chủ động theo dõi bản tin thời tiết hải văn trước chuyến đi.
* Khi tham gia các hoạt động chèo thuyền kayak, xuồng cao tốc hoặc đi mảng tre khám phá hang luồn trên vịnh Hạ Long, du khách bắt buộc phải mặc áo phao cứu sinh đúng quy cách trong suốt thời gian nổi trên mặt nước.

=== An toàn leo núi &amp; Cung đường tuần tra biên giới ===
* Tuyến leo bộ lên chùa Đồng Yên Tử (phường Yên Tử) có nhiều đoạn bậc đá dốc và trơn ướt khi có mưa phùn; du khách cần chuẩn bị giày thể thao có đế bám ma sát cao, gậy chống leo núi và áo khoác chắn gió ấm.
* Tuyến đường tuần tra biên giới và &quot;sống lưng khủng long&quot; Cột mốc 1305 tại xã Lục Hồn có hai bên sườn vực dốc đứng sâu thẳm; du khách chỉ đi trên dải bậc thang bê tông có tay vịn, không leo trèo ra ngoài mép vực chụp ảnh khi có gió bấc giật mạnh.
* Khu vực biên giới xã Hoành Mô, xã Lục Hồn, phường Móng Cái 1 tiếp giáp trực tiếp đường biên quốc gia; du khách bắt buộc phải mang theo Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu gốc để xuất trình khi lực lượng Bộ đội Biên phòng kiểm tra và không tự ý vượt qua đường biên giới.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hải Phòng]]: Di chuyển qua cầu Bạch Đằng trên trục cao tốc CT06 chỉ mất 30 phút để đến với thành phố cảng, hoặc đi phà từ bến phà phường Tuần Châu sang quần đảo [[Cát Bà]]. Đi theo Quốc lộ 18 qua phường Đông Triều sang vùng đất danh nhân Nguyễn Trãi tại Côn Sơn - Kiếp Bạc.
* [[Bắc Ninh]]: Đi theo Quốc lộ 18 sang phường Quế Võ và vùng đất di sản quan họ Kinh Bắc, hoặc men theo sườn Tây Yên Tử sang Chùa Vĩnh Nghiêm, Chùa Bổ Đà.
* [[Lạng Sơn]]: Đi theo Quốc lộ 4B từ xã Tiên Yên sang cửa ải Chi Lăng, đỉnh núi tuyết Mẫu Sơn và phố chợ Kỳ Lừa.
* [[Trung Quốc]]: Làm thủ tục xuất cảnh đường bộ qua [[Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái]] (phường Móng Cái 1) qua cầu Ka Long sang thành phố Đông Hưng thuộc khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây.

{{geo|20.9500|107.0833}}
{{IsPartOf|Đồng bằng sông Hồng}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Quảng Ninh}}</text>
      <sha1>lnt9t5dvln5d1qjkesp3gh7hkm88agr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122270</id>
      <parentid>122269</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T06:31:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Lịch sử hình thành */  [Edited with [[mw:MiniEdit| #MiniEdit]]]</comment>
      <origin>122270</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53673" sha1="m4jan7bf2zxn1dax1eb7j0ctbru3a95" xml:space="preserve">{{pagebanner|Ha Long Bay Banner.JPG|caption=Quần thể đảo đá vôi trên Vịnh Hạ Long tại Quảng Ninh}}

{{quickbarprovince
| image=View from the surprise cave, Halong Bay, Quang Ninh, Vietnam - Vịnh Hạ Long, Quảng Ninh, Việt Nam (10226116905).jpg
| imagewidth=250px
| caption=Cảnh quan địa chất karst ngập nước trên Vịnh Hạ Long
| location=Quang Ninh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=6.207,9 km²
| population=1.380.000 người (ước tính)
| population density=222,3 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Sán Dìu]], [[Tiếng Hoa]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (87%), người Dao (5%), người Tày (3%), người Sán Dìu (2%), người Sán Chỉ, người Hoa
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đông Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Hồng Gai và phường Hạ Long
| years active=1963 - Thành lập tỉnh Quảng Ninh từ hợp nhất khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (203)
| website=[https://quangninh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ninh]
}}

'''Quảng Ninh''' là một tỉnh ven biển thuộc vùng [[Đồng bằng sông Hồng]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc và Đông Bắc của tỉnh giáp khu tự trị dân tộc Choang [[Quảng Tây]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài 118,8 km; phía Đông và Nam giáp [[Vịnh Bắc Bộ]] với đường bờ biển dài 250 km; phía Tây Nam giáp [[Hải Phòng]]; phía Tây Bắc giáp [[Bắc Ninh]] và [[Lạng Sơn]]. Tỉnh sở hữu Di sản Thiên nhiên Thế giới [[Vịnh Hạ Long]] và quần thể danh thắng di tích [[Yên Tử]], đồng thời là trung tâm công nghiệp khai khoáng than đá lớn nhất Việt Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý hành chính trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Quang Ninh Museum facade 1.jpg|nhỏ|Bảo tàng Quảng Ninh bên đường bao biển phường Hạ Long]]

=== Lịch sử hình thành ===
Tên gọi Quảng Ninh được hình thành vào ngày 30 tháng 10 năm 1963 trên cơ sở sáp nhập khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh, do Chủ tịch Hồ Chí Minh đề xuất đặt tên ghép từ hai chữ đầu của hai địa danh cũ để biểu trưng cho sự rộng lớn và an ninh biên cương. 

Về mặt khảo cổ học, Quảng Ninh là cái nôi của các nền văn hóa tiền sử biển nổi tiếng như Văn hóa Soi Nhụ (cách ngày nay 18.000 - 7.000 năm), Văn hóa Cái Bèo và Văn hóa Hạ Long (cách ngày nay 4.500 - 3.000 năm) với các di chỉ mộ táng, công cụ đá ghè đẽo và đồ gốm xốp tại các hang động ngập nước vịnh biển.

Trong lịch sử quân sự Đại Việt, vùng đất này ba lần ghi dấu chiến thắng chống ngoại xâm trên dòng Sông Bạch Đằng: chiến thắng năm 938 của Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán, chiến thắng năm 981 của [[Lê Hoàn]] chống quân Tống, và đỉnh cao là Trận Bạch Đằng (1288) do Quốc công Tiết chế Trần Hưng Đạo chỉ huy tiêu diệt đoàn thuyền chiến Nguyên Mông. 

Năm 1149, vua Lý Anh Tông thiết lập trang Thương cảng Vân Đồn tại vùng biển nay thuộc [[Đặc khu Vân Đồn]], mở ra thương cảng mậu dịch quốc tế đầu tiên của nước ta, đón thuyền buôn từ Nhật Bản, Trung Hoa, Java, Xiêm La vào giao thương tấp nập suốt các triều đại Lý, Trần, Hậu Lê.

Vào cuối thế kỷ 13, vua Trần Nhân Tông sau khi lãnh đạo kháng chiến thắng lợi đã từ bỏ ngai vàng lên đỉnh núi [[Yên Tử]] (phường Yên Tử) tu hành, sáng lập nên Thiền phái Trúc Lâm mang đậm bản sắc văn hóa Phật giáo Việt Nam. 

Vào cuối thế kỷ 19, thực dân Pháp thành lập Công ty Than Bắc Kỳ (SFCT), biến vùng mỏ Hòn Gai, Cẩm Phả thành trung tâm công nghiệp khai thác than đá lớn nhất Đông Dương, gắn liền với phong trào đấu tranh kiên cường của đội ngũ công nhân vùng mỏ (ngày Truyền thống công nhân vùng mỏ 12 tháng 11 năm 1936).

=== Cảnh quan sinh thái ===
Quảng Ninh có địa hình phức tạp, chiếm hơn 80% diện tích tự nhiên là đồi núi xen kẽ hệ thống sông ngòi ngắn dốc và hơn 2.000 hòn đảo lớn nhỏ dọc thềm lục địa:
* '''Vùng đồi núi vòng cung Đông Triều (phía Tây và Tây Bắc):''' Kéo dài từ phường An Sinh, phường Bình Khê, phường Yên Tử, xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng lên đến xã Bình Liêu. Địa hình hiểm trở với các đỉnh núi đá vôi và sa thạch cao trên 1.000 m như đỉnh Cao Xiêm (1.429 m), đỉnh Quảng Nam Châu (1.507 m). Nơi đây lưu giữ diện tích rừng đầu nguồn rộng lớn thuộc Khu Bảo tồn Thiên nhiên Đồng Sơn - Kỳ Thượng và thung lũng thượng nguồn sông Ba Chẽ, đồng thời tập trung trữ lượng than antraxit lớn tại các vỉa than phường Mạo Khê, phường Vàng Danh, phường Hà Lầm, phường Cẩm Phả và phường Mông Dương.
* '''Vùng đồng bằng phù sa &amp; Bãi triều cửa sông ven biển (phía Tây Nam và Đông Bắc):''' Dải đồng bằng ven sông thuộc phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc và vùng cửa khẩu biên mậu phường Móng Cái 1, phường Móng Cái 2, phường Móng Cái 3, có các cánh đồng lúa, đầm nuôi trồng thủy hải sản nước lợ và hệ thống rừng ngập mặn chắn sóng tự nhiên.
* '''Vùng biển đảo và vịnh biển (phía Đông và Đông Nam):''' Vùng lõi gồm [[Vịnh Hạ Long]] và [[Vịnh Bái Tử Long]] với hàng ngàn đảo đá vôi karst chìm ngập nước, hệ sinh thái rạn san hô, tùng áng tự nhiên cùng hai quần đảo cát ngoài khơi xa là [[Đặc khu Vân Đồn]] và [[Đặc khu Cô Tô]].

=== Dân cư &amp; Bản sắc văn hóa ===
Dân số của tỉnh vượt trên 1,38 triệu người, gồm 22 dân tộc cùng chung sống. Người Kinh chiếm đa số (khoảng 87%), phân bố đông đúc dọc trục đô thị ven biển từ phường Đông Triều qua phường Uông Bí, phường Hạ Long, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1. Đồng bào các dân tộc thiểu số gồm người Dao (Dao Thanh Y, Dao Thanh Phán) sinh sống chủ yếu tại xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng, xã Hải Sơn; người Tày, người Sán Chỉ, người Sán Dìu cư trú tập trung tại xã Bình Liêu, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà. 

Bản sắc văn hóa dân gian tỉnh thể hiện qua các làn điệu hát [[Hát Then|Then]] đàn Tính của người Tày, hát Soóng Cọ của người Sán Chỉ, hát Soọng Cô của người Sán Dìu, tục thêu hoa văn thổ cẩm bằng chỉ ngũ sắc của phụ nữ Dao Thanh Phán, nghệ thuật múa lân sư rồng của cộng đồng người Hoa và các lễ hội truyền thống miền biển như Lễ hội bơi thuyền truyền thống Đền Cửa Ông (phường Cửa Ông), Lễ hội rước người Xuống đồng tại phường Phong Cốc.

=== Khí hậu ===
Quảng Ninh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa biển đặc trưng của duyên hải Bắc Bộ, chịu tác động trực tiếp của hoàn lưu gió mùa và vịnh Bắc Bộ. Mùa đông lạnh sâu hơn các vùng duyên hải miền Trung do trực diện đón các đợt gió mùa Đông Bắc tràn qua vịnh, nhưng mùa hè mát mẻ hơn nhờ gió đông nam thổi từ biển vào. Độ ẩm không khí trung bình năm duy trì ở mức cao từ 82 - 85%.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, dao động từ 18 - 24&amp;nbsp;°C; thường xuyên có mưa phùn nhẹ và sương mù bao phủ các thung lũng đá vôi vịnh biển vào buổi sáng sớm. Đây là mùa hành hương lễ Phật lớn nhất năm tại phường Yên Tử, phường Uông Bí, phường Cửa Ông, phường An Sinh.
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Nhiệt độ ban ngày phổ biến 30 - 35&amp;nbsp;°C, nắng vàng chan hòa, biển êm, nước biển trong xanh; đây là thời kỳ cao điểm cho các hoạt động tắm biển, nghỉ dưỡng du thuyền, lặn ngắm san hô tại phường Tuần Châu, phường Bãi Cháy, Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô. Giai đoạn tháng 7 và tháng 8 thỉnh thoảng có các đợt bão nhiệt đới kèm mưa lớn từ biển Đông.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 10): Tiết trời khô ráo, bầu trời trong vắt, gió thu mát mẻ, nền nhiệt trung bình 24 - 28&amp;nbsp;°C; là mùa lý tưởng nhất trong năm để tham gia các tour du thuyền ngủ đêm trên vịnh Hạ Long và săn mây, ngắm cỏ lau biên giới tại xã Bình Liêu, xã Lục Hồn.
* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Gió mùa Đông Bắc thịnh hành mang không khí khô hanh và lạnh buốt, nhiệt độ ban đêm tại các đỉnh núi cao xã Bình Liêu, xã Hải Sơn có thể hạ xuống dưới 8&amp;nbsp;°C; thích hợp cho các dịch vụ nghỉ dưỡng suối khoáng nóng onsen tại phường Quang Hanh.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Quảng Ninh (Trạm Bãi Cháy)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 20 (68) || 23 (73) || 27 (81) || 31 (88) || 32 (90) || 32 (90) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''27 (81)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 14 (57) || 15 (59) || 18 (64) || 22 (72) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 22 (72) || 19 (66) || 15 (59) || '''20 (68)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 25 (1.0) || 30 (1.2) || 45 (1.8) || 90 (3.5) || 190 (7.5) || 280 (11.0) || 380 (15.0) || 420 (16.5) || 240 (9.4) || 130 (5.1) || 40 (1.6) || 20 (0.8) || '''1.890 (74.4)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:San-bay-van-don-ve-dem.jpg|nhỏ|Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn tại Đặc khu Vân Đồn]]

Quảng Ninh sở hữu hệ thống hạ tầng giao thông đa phương thức đồng bộ hàng đầu Việt Nam, bao gồm cảng hàng không quốc tế, đường cao tốc hiện đại chạy suốt chiều dài tỉnh, các bến cảng biển tiếp nhận tàu du lịch quốc tế và các tuyến quốc lộ nối thẳng sang Trung Quốc.

=== Bằng đường hàng không ===
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn | tên khác=Van Don International Airport | ký hiệu=VDO
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | chỉ đường=Cách trung tâm phường Hạ Long 50 km về phía Đông Bắc dọc theo trục cao tốc Hạ Long - Vân Đồn
| điện thoại=+84 203 3901 111 | trang web=https://vandonairport.vn
| nội dung=Sân bay quốc tế tư nhân đầu tiên tại Việt Nam, đạt cấp 4E theo chuẩn ICAO với đường cất hạ cánh dài 3,6 km, đón nhận các dòng máy bay thân rộng hiện đại như Boeing 787 và Airbus A350. Sân bay vận hành các đường bay thẳng thương mại hàng ngày kết nối với [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Đà Nẵng]], đồng thời tiếp nhận các chuyến bay charter quốc tế từ [[Seoul]] (Hàn Quốc), [[Tokyo]] (Nhật Bản) và [[Quảng Châu]] (Trung Quốc). Từ sân bay có tuyến xe buýt miễn phí đưa đón hành khách về thẳng phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai.
}}
* '''Cảng hàng không Quốc tế Cát Bi (Hải Phòng):''' Nằm cách ranh giới phường Quảng Yên và phường Bãi Cháy chỉ khoảng 25 - 35 km qua cầu Bạch Đằng trên cao tốc CT06; là lựa chọn thay thế thuận tiện đón nhiều chuyến bay nội địa và quốc tế từ [[Bangkok]], [[Seoul]].

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng - Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái (Cao tốc CT06):'''
  * Trục cao tốc 4 làn xe chạy suốt toàn bộ chiều dài tỉnh từ cầu Bạch Đằng (tiếp giáp Hải Phòng) qua phường Quảng Yên, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả, Đặc khu Vân Đồn, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà, xã Hải Hà đến cửa khẩu phường Móng Cái 1.
  * Tốc độ tối đa toàn tuyến đạt 120 km/h, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô cá nhân:
    * Tuyến Hà Nội - phường Hạ Long: Khoảng 1 giờ 45 phút (150 km).
    * Tuyến Hà Nội - Đặc khu Vân Đồn: Khoảng 2 giờ 15 phút (200 km).
    * Tuyến Hà Nội - phường Móng Cái 1: Khoảng 3 giờ 15 phút (310 km).
* '''Tuyến Quốc lộ 18:''' Tuyến đường bộ truyền thống kết nối từ Cảng hàng không Quốc tế Nội Bài (Hà Nội) qua tỉnh [[Bắc Ninh]], đi qua phường Mạo Khê, phường Đông Triều, phường Uông Bí, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1.
* '''Tuyến Quốc lộ 279:''' Kết nối từ tỉnh [[Bắc Ninh]] qua xã Thống Nhất, phường Hoành Bồ về vịnh Cửa Lục.
* '''Tuyến Quốc lộ 4B:''' Kết nối từ thành phố [[Lạng Sơn]] qua xã Tiên Yên, rút ngắn thời gian giao lưu giữa hai tỉnh biên giới Đông Bắc.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * *Xe Limousine chất lượng cao (9 - 11 chỗ):* Các hãng uy tín như Phúc Xuyên, Vân Đồn Xanh, Hạ Long Travel, Duy Khánh hoạt động với tần suất 30 phút/chuyến từ 05:00 đến 21:00 hàng ngày, đón trả khách tận nơi tại trung tâm Hà Nội đến phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) và Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn). Giá vé: 220.000 - 280.000 VNĐ/vé. Tuyến đi Móng Cái có giá vé khoảng 350.000 - 400.000 VNĐ/vé.
  * *Xe khách giường nằm:* Xuất bến cố định từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát, Bến xe Gia Lâm, Bến xe Nước Ngầm (Hà Nội) và Bến xe Niệm Nghĩa (Hải Phòng) về Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) và Bến xe Móng Cái (phường Móng Cái 2). Giá vé từ 120.000 - 180.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường biển ===
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long''' (phường Bãi Cháy): Nằm tại trung tâm khu du lịch Bãi Cháy, bến cảng sở hữu cầu cảng hiện đại dài 406 m vươn ra biển, tiếp nhận các siêu du thuyền quốc tế 5 sao tải trọng lên đến 225.000 GRT mang hàng ngàn du khách quốc tế ghé thăm vịnh Hạ Long.
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Tuần Châu''' (phường Tuần Châu): Cảng du thuyền nhân tạo lớn nhất Đông Nam Á với 2 âu tàu kín gió có tổng chiều dài bờ bến hơn 8 km, sức chứa trên 2.000 tàu du lịch tham quan vịnh cùng lúc.

=== Bằng đường sắt ===
* Tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân: Tuyến đường sắt khổ lồng 1.435 mm / 1.000 mm vận chuyển hàng hóa công nghiệp và than đá từ nội địa ra Cảng nước sâu Cái Lân (phường Bãi Cháy).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Ha_Long_2019_taken_by_DJI_FC220.jpg|nhỏ|Một góc Hạ Long nhìn từ trên cao]]

=== Di chuyển đường thủy &amp; Tàu cao tốc ra đảo ===
* '''Tàu tham quan Vịnh Hạ Long trong ngày:'''
  * Xuất bến thường xuyên từ Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long (phường Bãi Cháy). Có hai khung giờ xuất phát chính: buổi sáng (07:30 - 08:30) và buổi trưa (11:30 - 12:30).
  * Khách lẻ có thể mua vé ghép tàu tham quan Tuyến 1 (thời lượng 4 tiếng: Động Thiên Cung - Hang Đầu Gỗ - Hòn Chó Đá - Hòn Trống Mái) hoặc Tuyến 2 (thời lượng 6 tiếng: Hang Sửng Sốt - Hang Luồn - Đảo Ti Tốp).
* '''Du thuyền ngủ đêm trên vịnh:''' Hành trình 2 ngày 1 đêm hoặc 3 ngày 2 đêm trên các du thuyền tiện nghi 4 - 5 sao (Paradise Cruises, Indochina Sails, Ambassador Cruise), neo đậu qua đêm tại các vụng biển kín gió trên Vịnh Hạ Long hoặc Vịnh Bái Tử Long.
* '''Tàu cao tốc thủy nội địa từ Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn):'''
  * *Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đặc khu Cô Tô:* Vận hành liên tục từ 06:30 đến 16:30 hàng ngày, thời gian di chuyển khoảng 55 - 65 phút. Giá vé tàu cao tốc: 250.000 - 300.000 VNĐ/lượt (các đội tàu Havaco, Kalong, Quang Minh).
  * *Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Quan Lạn / Minh Châu (Đặc khu Vân Đồn):* Thời gian di chuyển 40 - 50 phút. Giá vé: 160.000 - 180.000 VNĐ/lượt.
  * *Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Ngọc Vừng (Đặc khu Vân Đồn):* Thời gian di chuyển 45 phút. Giá vé: 150.000 VNĐ/lượt.
* '''Phà Tuần Châu - Cát Bà:''' Kết nối từ bến phà phường Tuần Châu sang bến Gia Luận thuộc quần đảo [[Cát Bà]] ([[Hải Phòng]]), chạy 5 - 7 chuyến/ngày, chở được cả người đi bộ, xe máy và ô tô con.

=== Phương tiện đường bộ nội tỉnh ===
* '''Xe buýt công cộng:''' Mạng lưới xe buýt kết nối xuyên suốt các phường trung tâm và khu công nghiệp:
  * Tuyến buýt số 01: Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) - Cầu Bãi Cháy - Cột Đồng Hồ (phường Hồng Gai) - phường Cẩm Phả. Hoạt động 05:30 - 18:30, tần suất 15 phút/chuyến.
  * Tuyến buýt số 03: phường Hồng Gai - phường Hoành Bồ.
  * Tuyến buýt số 08: phường Hồng Gai - phường Đông Mai (Quảng Yên).
  * Tuyến buýt Hạ Long - Móng Cái: Kết nối từ Bến xe Bãi Cháy chạy dọc cao tốc và Quốc lộ 18 ra Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái (phường Móng Cái 1).
* '''Thuê xe máy:''' Lựa chọn linh hoạt nhất để tự do di chuyển dọc các tuyến đường bao biển đẹp như đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hạ Long, phường Hồng Gai) hoặc đường bao biển Hạ Long - Cẩm Phả. Điểm cho thuê xe máy tập trung quanh khu vực phố cổ Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bến tàu Hồng Gai và trung tâm thị tứ Đặc khu Cô Tô với mức giá từ 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Xe điện du lịch:''' Hoạt động phổ biến trên các tuyến đường ven biển phục vụ chở khách tham quan ngắm cảnh trong nội khu Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bờ biển Trà Cổ (phường Móng Cái 1) và trung tâm Đặc khu Cô Tô; giá cước tính theo chuyến hoặc theo người (10.000 - 20.000 VNĐ/lượt).
* '''Taxi:''' Đội ngũ taxi đông đảo, hoạt động thường trực 24/7:
  * Taxi Mai Linh Quảng Ninh: ☎ +84 203 3628 628
  * Taxi Bãi Cháy: ☎ +84 203 3646 464
  * Taxi Hòn Gai: ☎ +84 203 3848 484
  * Taxi Phú Bình: ☎ +84 203 3599 599
  * Taxi Móng Cái: ☎ +84 203 3888 888
  * Dịch vụ xe công nghệ Xanh SM và GrabCar hoạt động rất dày đặc tại phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, phường Hạ Long, phường Uông Bí và phường Cẩm Phả.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:越南口岸_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cửa khẩu Móng Cái]]

=== Quần thể Vịnh biển &amp; Di sản Thiên nhiên Karst ===
* {{xem
| tên=Khu Di sản Thiên nhiên Thế giới Vịnh Hạ Long | tên khác=Ha Long Bay
| trang web=http://banquanlyvinhhalong.gov.vn | email=
| địa chỉ=Vùng biển tiếp giáp phường Hồng Gai, phường Bãi Cháy, phường Tuần Châu | vĩ độ=20.9100 | kinh độ=107.1800 | chỉ đường=Xuất bến tại Cảng Tuần Châu hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long
| điện thoại=+84 203 3824 112 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 17:30 (du thuyền lưu trú hoạt động qua đêm) | giá=Vé tham quan theo tuyến: 250.000 - 290.000 VNĐ/người (chưa gồm cước tàu)
| nội dung=Quần thể di sản thiên nhiên thế giới hai lần được UNESCO vinh danh về giá trị thẩm mỹ và giá trị địa chất - địa mạo. Khu vực di sản có diện tích 434 km² bao gồm 775 hòn đảo đá vôi phong hóa karst ngập nước với hàng trăm hang động nguyên sơ. Các điểm dừng chân tiêu biểu trên các tuyến tham quan:
* '''Động Thiên Cung:''' Nằm ở phía tây nam vịnh, hang động karst rộng lớn với hệ thống măng đá, thạch nhũ rủ nhiều tầng lớp, được chiếu sáng bằng hệ thống đèn màu.
* '''Hang Đầu Gỗ:''' Nằm sát Động Thiên Cung, hang gắn liền với truyền thuyết cất giấu cọc gỗ lim của quân dân nhà Trần trong cuộc chiến chống quân Nguyên Mông năm 1288.
* '''Hang Sửng Sốt:''' Tọa lạc trên đảo Bồ Hòn, là một trong những hang động karst rộng nhất vịnh với trần hang cao trên 30 m và lòng hang rộng hàng ngàn mét vuông.
* '''Đảo Ti Tốp:''' Hòn đảo có bờ cát hình vầng trăng khuyết thoai thoải ôm lấy chân núi; đỉnh đảo có lầu ngắm cảnh ở độ cao 100 m cho phép quan sát bao quát 360 độ mặt vịnh.
* '''Hang Luồn:''' Vòm hang ngầm xuyên qua lòng núi đá mở ra hồ nước kín (áng nước) phẳng lặng, du khách tiếp cận bằng thuyền nan do ngư dân chèo hoặc tự chèo thuyền kayak.
* '''Hòn Trống Mái (Hòn Gà Chọi):''' Cụm hai khối đá vôi đứng đối diện nhau trên mặt nước sâu, biểu tượng hình ảnh du lịch của vịnh Hạ Long và Quảng Ninh.
}}

* {{xem
| tên=Vịnh Bái Tử Long | tên khác=Bai Tu Long Bay
| trang web= | email=
| địa chỉ=Vùng biển Đặc khu Vân Đồn và phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0500 | kinh độ=107.5000 | chỉ đường=Tiếp giáp phía đông bắc của Vịnh Hạ Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tính theo tuyến
| nội dung=Vùng vịnh nguyên sinh ít chịu tác động của mật độ tàu thuyền du lịch dày đặc, bao gồm hàng trăm hòn đảo đá vôi và đảo đất sa thạch. Vùng lõi vịnh là Vườn Quốc gia Bái Tử Long với diện tích hơn 15.000 ha (gồm diện tích rừng và biển), bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn cổ thụ, rạn san hô tầng nông và nơi sinh sống của nhiều loài chim biển quý hiếm.
}}

* {{xem
| tên=Đặc khu Cô Tô &amp; Quần đảo Cô Tô | tên khác=Co To Archipelago
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Cô Tô | vĩ độ=20.9833 | kinh độ=107.7667 | chỉ đường=Cách Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn) 50 km đường biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào đặc khu
| nội dung=Huyện đảo tiền tiêu vùng Đông Bắc gồm đảo Cô Tô lớn, đảo Thanh Lân và gần 50 hòn đảo nhỏ. Các điểm danh thắng tự nhiên nổi bật:
* '''Bãi biển Hồng Vàn:''' Nằm ở bờ phía đông, sóng êm ả nhờ có đảo Thanh Lân chắn gió ngoài khơi, bãi cát phẳng mịn thoai thoải.
* '''Bãi biển Vàn Chảy:''' Nằm ở phía tây nam đảo, bờ cát thoai thoải dài hơn 1,5 km, sóng lớn dồn dập thích hợp tắm biển và các hoạt động thể thao bãi cát.
* '''Bãi đá Móng Rồng (Bãi đá Cầu Mỵ):''' Hệ thống vách đá trầm tích nhiều màu sắc bị sóng biển bào mòn qua hàng triệu năm tạo nên các nếp uốn địa chất độc đáo sát mép sóng.
* '''Hải đăng Cô Tô:''' Ngọn đèn biển xây dựng cuối thế kỷ 19 trên đồi cao 102 m, du khách leo 72 bậc cầu thang xoắn ốc để ngắm toàn cảnh quần đảo và rừng cây nguyên sinh.
* '''Đảo Thanh Lân:''' Hòn đảo lớn thứ hai trong đặc khu với thảm rừng tự nhiên xanh tốt, bãi biển Ba Châu, bãi Hải Quân và các xưởng chế biến sứa biển xuất khẩu.
}}

* {{xem
| tên=Đảo Quan Lạn &amp; Đảo Ngọc Vừng | tên khác=Quan Lan - Ngoc Vung Islands
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | vĩ độ=20.9000 | kinh độ=107.5500 | chỉ đường=Đi tàu cao tốc từ Cảng Ao Tiên (Vân Đồn)
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Hai hòn đảo cát tự nhiên nằm trên tuyến thông thương biển cổ. Đảo Quan Lạn có bãi tắm Minh Châu cát trắng tơi xốp không dính chân, bãi Robinson hoang sơ và Cụm di tích đình, chùa, miếu Quan Lạn xây dựng bằng gỗ mần lái kiên cố từ thế kỷ 18 thờ ba anh em họ Phạm có công đánh giặc Nguyên Mông. Đảo Ngọc Vừng sở hữu bãi biển Trường Chinh cát dài 3 km, hồ nước ngọt ngọt tự nhiên và khu di tích Cột cờ quốc gia trên đảo.
}}

[[Tập tin:Thượng_Yên_Công,_tp._Uông_Bí,_Quảng_Ninh,_Vietnam_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cáp treo Yên Tử tại phường Yên Tử]]

=== Di tích Lịch sử, Tôn giáo &amp; Khảo cổ ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Yên Tử | tên khác=Yen Tu Historical and Scenic Area
| trang web=http://yentu.com.vn | email=
| địa chỉ=Sườn núi Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1550 | kinh độ=106.7180 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Uông Bí 14 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 203 3661 118 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Vé tham quan danh lam: 40.000 VNĐ; vé cáp treo khứ hồi trọn tuyến: 350.000 VNĐ/người
| nội dung=Kinh đô Phật giáo của nước Đại Việt thời Trần, nơi vua Trần Nhân Tông tu hành và sáng lập Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử vào năm 1299. Quần thể kéo dài theo đường mòn bậc đá xuyên qua rừng trúc và rừng tùng cổ thụ:
* '''Chùa Suối Tắm &amp; Chùa Cầm Thực:''' Điểm khởi đầu của tuyến hành hương dưới chân núi.
* '''Chùa Giải Oan:''' Ngôi chùa nằm bên dòng suối Giải Oan có cây cầu đá xanh cong nối qua suối, gắn với sự tích các cung tần thời Trần.
* '''Tháp Huệ Quang:''' Tháp đá cổ cao 7 m xây dựng từ năm 1309 lưu giữ một phần ngọc xá lị của Phật hoàng Trần Nhân Tông, xung quanh là vườn tháp mộ của hơn 60 vị cao tăng.
* '''Chùa Hoa Yên (Chùa Cả):''' Ngôi chùa trung tâm nằm ở độ cao 535 m, nơi ba vị Trúc Lâm Tam Tổ (Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang) đăng đàn thuyết pháp.
* '''Chùa Một Mái:''' Ngôi chùa nép mình hoàn toàn trong hốc đá tự nhiên ở lưng chừng vách núi.
* '''Tượng đồng Phật hoàng Trần Nhân Tông:''' Bức tượng đúc bằng đồng nguyên khối nặng 138 tấn tọa lạc trên đỉnh An Kỳ Sinh ở độ cao 988 m.
* '''Chùa Đồng (Thiên Trúc Tự):''' Tọa lạc trên đỉnh cao nhất của dãy Yên Tử (1.068 m). Ngôi chùa được đúc hoàn toàn bằng đồng tinh khiết nặng hơn 70 tấn, mái chạm hoa văn sen cúc thời Trần, thường xuyên chìm trong biển sương mù dày đặc.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Nhà Trần tại Đông Triều | tên khác=Tran Dynasty Relics in Dong Trieu
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường An Sinh, phường Bình Khê và phường Tràng Lương cũ (nay thuộc phường Bình Khê) | vĩ độ=21.1333 | kinh độ=106.5833 | chỉ đường=Dưới chân phía tây dãy Yên Tử
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng đất phát tích và lăng miếu cội nguồn của hoàng tộc nhà Trần. Quần thể gồm 14 cụm di tích lăng mộ và đền miếu: Đền An Sinh (nơi phụng thờ các vị hoàng đế Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Anh Tông, Trần Minh Tông), Thái Miếu họ Trần, Lăng Đồng Thái, Lăng Tư Phúc. Điểm nhấn tâm linh trên núi cao là Chùa Am Ngọa Vân (trên núi Bảo Đài) - thánh địa Phật giáo nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông tu hành những năm cuối đời và viên tịch hóa Phật vào ngày 1 tháng 11 năm Mậu Thân (1308).
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Chiến thắng Bạch Đằng | tên khác=Bach Dang Victory Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc | vĩ độ=20.9380 | kinh độ=106.8020 | chỉ đường=Nằm dọc hạ lưu và các nhánh rạch sông Bạch Đằng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể di tích lịch sử chiến tranh thủy quân ghi dấu chiến tích đánh tan quân thủy Nguyên Mông năm 1288:
* '''Bãi cọc Yên Giang:''' Bãi cọc gỗ lim cổ do Viện Khảo cổ học khai quật với hàng trăm cọc gỗ cắm xiên dưới lòng đất phù sa để chặn đầu thuyền giặc.
* '''Bãi cọc Đồng Vạn Muối &amp; Bãi cọc Đồng Má Ngựa:''' Dấu tích các trận địa cọc phụ nhằm dồn tàu chiến đối phương vào thế trận phục kích hỏa công.
* '''Đền Trần Hưng Đạo &amp; Miếu Vua Bà:''' Nằm sát bến đò rừng ven sông Bạch Đằng; miếu Vua Bà thờ bà lão bán nước đã chỉ ra quy luật thủy triều sông Bạch Đằng cho Hưng Đạo Đại Vương bày binh bố trận.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Đền Cửa Ông | tên khác=Cua Ong Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0280 | kinh độ=107.3680 | chỉ đường=Tọa lạc trên đồi cao nhìn thẳng ra Vịnh Bái Tử Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ hơn 700 năm tuổi phụng thờ Hưng Nhượng Đại Vương Trần Quốc Tảng cùng các tướng lĩnh nhà Trần (Trần Khắc Chung, Đỗ Khắc Chung, Yết Kiêu, Dã Tượng). Đền có vị trí phong thủy tựa lưng vào núi đá, mặt hướng ra biển vịnh; khuôn viên gồm Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng và lăng mộ tượng đồng Trần Quốc Tảng cao gần 10 m đúc từ đồng nguyên khối.
}}

* {{xem
| tên=Bảo tàng &amp; Thư viện Quảng Ninh | tên khác=Quang Ninh Museum and Library
| trang web=http://baotangquangninh.vn | email=
| địa chỉ=Đường Trần Quốc Nghiễn, phường Hạ Long | vĩ độ=20.9489 | kinh độ=107.0867 | chỉ đường=Mặt tiền tuyến đường bao biển ven vịnh
| điện thoại=+84 203 3825 031 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 11:30, 13:30 - 17:00 (đóng cửa vào thứ Hai hàng tuần) | giá=40.000 VNĐ/người lớn (học sinh, sinh viên: 15.000 - 20.000 VNĐ)
| nội dung=Cụm công trình kiến trúc đạt giải &quot;Công trình của năm 2013&quot; do kiến trúc sư người Tây Ban Nha Salvador Perez Arroyo thiết kế với khối nhà ốp kính cường lực đen tuyền phản chiếu bóng vịnh biển. Không gian trưng bày gồm 3 tầng hiện đại: Tầng 1 tái hiện hệ sinh thái tự nhiên và biển đảo Quảng Ninh với bộ xương cá voi khổng lồ; Tầng 2 trưng bày các hiện vật lịch sử từ thời tiền sử Văn hóa Hạ Long, thời kỳ phong kiến Bạch Đằng, Yên Tử đến thời kỳ kháng chiến chống Pháp; Tầng 3 tái hiện toàn cảnh lịch sử khai thác than đá với sa bàn và mô hình đường hầm lò than kích thước nguyên bản.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Mũi Sa Vĩ &amp; Bãi biển Trà Cổ | tên khác=Sa Vi Cape &amp; Tra Co Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Móng Cái 1 | vĩ độ=21.4910 | kinh độ=108.0160 | chỉ đường=Cách trung tâm Cửa khẩu Móng Cái 9 km về phía Đông
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Điểm cực Đông Bắc trên đất liền của Việt Nam, nơi đặt Cụm thông tin cổ động biên giới Sa Vĩ với biểu tượng 8 cây phi lao bằng bê tông vươn thẳng lên bầu trời, ghi dấu câu thơ của Tố Hữu: ''&quot;Từ Trà Cổ rừng dương, đến Cà Mau rừng đước&quot;''. Kề bên là Bãi biển Trà Cổ dài hơn 17 km bãi cát phẳng mịn, cùng Đình Trà Cổ - ngôi đình làng ven biển cổ nhất miền Bắc dựng từ năm 1461 bằng gỗ lim chạm trổ rồng mây tinh xảo.
}}

[[Tập tin:BinhLieu_by_phone.jpg|nhỏ|Đồi cỏ Bình Liêu]]

=== Thắng cảnh Núi rừng &amp; Biên giới Bình Liêu ===
* {{xem
| tên=Hệ thống Cột mốc Biên giới &amp; &quot;Sống lưng Khủng long&quot; Bình Liêu | tên khác=Binh Lieu Border Patrol Road
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Lục Hồn và xã Hoành Mô | vĩ độ=21.5650 | kinh độ=107.4500 | chỉ đường=Tuyến tuần tra biên giới chạy dọc đường phân giới Việt - Trung
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (phải xuất trình Căn cước công dân khi được kiểm tra)
| nội dung=Hệ thống đường tuần tra bê tông uốn lượn men theo các đỉnh núi cao trên 1.000 m. Điểm nhấn là Cột mốc 1305 ngự trên sống núi hẹp dốc đứng (&quot;sống lưng khủng long&quot;) với hơn 2.000 bậc thang bê tông kiên cố dẫn lên đỉnh; vào tháng 10 và 11 hàng năm, hai bên triền dốc phủ trắng bạt ngàn hoa cỏ lau. Ngoài ra tuyến đường còn đưa du khách khám phá Cột mốc 1300, 1302 (mùa cỏ lau) và Cột mốc 1327 trên đỉnh núi Thanh Phun (xã Hoành Mô).
}}

* {{xem
| tên=Thác Khe Vằn | tên khác=Khe Van Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bình Liêu | vĩ độ=21.5120 | kinh độ=107.4120 | chỉ đường=Cách trung tâm xã 12 km theo đường liên thôn
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Thác nước tự nhiên 3 tầng cao hơn 100 m bắt nguồn từ dãy núi Khe Vằn đổ xuống các hồ nước tự nhiên trong vắt giữa rừng phòng hộ. Tầng thứ nhất dòng nước đổ trải rộng bên thềm đá hoa cương phẳng; tầng thứ hai chia đôi dòng nước qua kẽ đá; tầng thứ ba đổ thẳng vào vụng nước sâu mát rượi.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chèo thuyền kayak và SUP trên Vịnh Hạ Long:''' Thuê thuyền kayak tự chèo qua vòm đá ngầm tại Hang Luồn, khu vực Ba Hang hoặc vụng Tùng Sâu để tiếp cận sát các vách đá vôi dựng đứng và quan sát các bầy khỉ vàng tự nhiên sinh sống trên vách đá.
* '''Đi thủy phi cơ ngắm Vịnh Hạ Long từ trên cao:''' Trải nghiệm dịch vụ bay ngắm cảnh 25 phút của Hãng hàng không Hải Âu xuất phát từ bến thủy phi cơ phường Tuần Châu, bay lượn ở độ cao 150 - 300 m chiêm ngưỡng trọn vẹn toàn cảnh các đảo đá nhấp nhô trên mặt nước vịnh xanh biếc.
* '''Nghỉ dưỡng suối khoáng nóng Yoko Onsen Quang Hanh:''' Trải nghiệm dịch vụ ngâm khoáng nóng chuẩn Nhật Bản tại phường Quang Hanh, thư giãn trong các bể tắm khoáng ngoài trời giàu khoáng chất brom thiên nhiên, phòng xông nóng sauna, phòng xông lạnh tuyết và phòng xông đá muối.
* '''Vui chơi giải trí tại Quần thể Sun World Ha Long:''' Đi tuyến Cáp treo Nữ Hoàng đạt 2 kỷ lục thế giới vượt vịnh Cửa Lục sang đồi Ba Đèo tại phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai; trải nghiệm vòng quay Mặt Trời Sun Wheel, công viên nước Typhoon Water Park và đường trượt lượn siêu tốc Dragon Park.
* '''Đi bộ leo núi xuyên rừng Yên Tử:''' Thực hiện lộ trình đi bộ thể thao leo núi qua cung đường đá cổ dài 6 km từ chùa Giải Oan, qua chùa Hoa Yên, tượng đá An Kỳ Sinh lên chùa Đồng để rèn luyện thể lực và hòa mình vào thiên nhiên rừng tùng cổ thụ tại phường Yên Tử.
* '''Cắm trại và đón bình minh tại Mũi Sa Vĩ:''' Trải nghiệm dựng lều cắm trại trên bãi cát ven rặng phi lao Trà Cổ (phường Móng Cái 1), ngắm nhìn ánh bình minh đầu tiên rạng rỡ trên vùng biển địa đầu cực Đông Bắc của Tổ quốc.

== Mua sắm ==
Quảng Ninh sở hữu hệ thống sản vật địa phương (sản phẩm OCOP) phong phú, kết hợp giữa nguồn thủy hải sản cao cấp của vịnh biển và nông lâm sản đặc trưng miền đồi núi.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Chả mực giã tay Hạ Long:''' Mực mai nang tươi sống câu từ vùng biển sâu vịnh Bắc Bộ được lột da, làm sạch rồi cho vào cối đá giã bằng tay để giữ trọn thớ thịt giòn sần sật, trộn chút hạt tiêu và mỡ phần rồi chiên ngập dầu sôi vàng óng; đóng gói hút chân không bán tại phường Hồng Gai và phường Bãi Cháy.
* '''Sá sùng Quan Lạn sấy khô:''' &quot;Địa sâm&quot; quý hiếm đào thủ công trên các bãi triều cát pha Đặc khu Vân Đồn, rửa sạch cát rồi sấy trên than hoa kiệt nước; dùng nấu nước dùng phở truyền thống tạo vị ngọt thanh sâu lắng hoặc nướng giòn nhắm bia.
* '''Mực một nắng &amp; Tôm khô Cô Tô:''' Mực ống câu đêm xẻ lưng phơi đúng một đợt nắng to trên đảo Đặc khu Cô Tô, thân mực dẻo quánh, phủ lớp phấn trắng tự nhiên, thịt ngọt dày không dai.
* '''Hàu sữa &amp; Ruốc hàu Thái Bình Dương Vân Đồn:''' Hàu nuôi treo dây tự nhiên trên biển được chế biến thành hàu tươi tách vỏ, ruốc hàu dinh dưỡng đóng lọ thủy tinh tại Đặc khu Vân Đồn.
* '''Gà đồi Tiên Yên:''' Giống gà ri bản địa chăn thả trên sườn đồi xã Tiên Yên, da dày vàng ươm giòn ngậy, thịt chắc thơm không mỡ ngấy; có thể mua gà sống hoặc gà hấp sẵn đóng túi hút chân không.
* '''Miến dong Bình Liêu:''' Miến sợi làm từ 100% tinh bột củ dong riềng đỏ vùng cao xã Bình Liêu, quy trình chế biến không dùng hóa chất tẩy trắng, sợi miến giữ màu xanh lục mộc mạc, dai mướt và không bị bở khi đun lại nhiều lần.
* '''Mỹ nghệ điêu khắc than đá:''' Các sản phẩm mỹ nghệ độc bản điêu khắc từ than đá antraxit nguyên khối như tượng hòn Trống Mái, tượng Phật, mô hình thuyền buồm qua bàn tay tạo tác khéo léo của các nghệ nhân mỏ tại phường Hồng Gai và phường Cẩm Phả.

=== Chợ truyền thống &amp; Trung tâm Mua sắm ===
* '''Chợ Hạ Long 1 (phường Hồng Gai):''' Ngôi chợ đầu mối thủy hải sản lớn nhất tỉnh nằm ven bờ vịnh; tầng trệt tập trung hàng trăm quầy bể sủi bán hải sản tươi sống (cua gạch, ghẹ hoa, tôm he, cá song, bề bề), tầng lầu bán chả mực và hải sản khô.
* '''Chợ Cái Dăm (phường Bãi Cháy):''' Chợ dân sinh hiện đại 6 tầng phục vụ khách du lịch lưu trú khu vực Bãi Cháy, chuyên doanh hải sản khô, mực rim me, ruốc tôm và quà lưu niệm.
* '''Chợ Trung tâm Móng Cái (phường Móng Cái 2):''' Trung tâm thương mại biên giới sầm uất gồm 4 tầng, nơi tập kết bán buôn và bán lẻ hàng may mặc, đồ gia dụng, đồ chơi và nông sản nhập khẩu qua cửa khẩu.
* '''Chợ Cảng cá Cái Rồng (Đặc khu Vân Đồn):''' Chợ cá nhộn nhịp lúc 04:30 - 06:30 sáng, nơi các tàu đánh bắt ngoài khơi cập bến đổ tôm cá, mực tươi rói bán với giá gốc.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực xứ than mang phong vị đậm đà mặn mòi của biển cả, giữ nguyên độ ngọt giòn tươi sống của các loài thủy hải sản giáp xác và nhuyễn thể.

Các món ăn đặc sắc phổ biến:
* '''Bánh cuốn chả mực:''' Lớp bánh mỏng mềm tráng từ bột gạo tẻ nóng hổi bọc nhân thịt băm xào mộc nhĩ nấm hương, rắc hành phi thơm lừng; ăn kèm từng miếng chả mực giã tay chiên vàng giòn sần sật và bát nước mắm nguyên chất pha ớt chỉ thiên cay nồng vắt chanh.
* '''Bún bề bề Hạ Long:''' Nước dùng nấu từ vỏ bề bề và xương cá biển ninh nhừ ngọt đậm đà tự nhiên; tô bún đầy đặn xếp lớp thịt bề bề bóc nõn nguyên con, tôm biển luộc, chả cá chiên, cải ngọt và thì là thanh mát.
* '''Sam biển chế biến 7 món:''' Sam biển tự nhiên chế biến cầu kỳ thành các món: tiết canh sam, chân sam xào chua ngọt sả ớt, gỏi sam hoa chuối, trứng sam nướng mỡ hành trên mai than hoa, sam xào miến, chả sam rán giòn tại phường Quảng Yên và phường Hồng Gai.
* '''Gà đồi Tiên Yên luộc chấm cà tiệp:''' Thịt gà luộc chín tới da giòn vàng bóng như thoa mỡ; chấm cùng loại nước chấm &quot;cà tiệp&quot; độc đáo chế biến từ nước mắm Tiên Yên, nước cốt gừng nướng, củ hành tím nướng và ớt hiểm giã nhuyễn tại xã Tiên Yên.
* '''Canh ngán nấu mồng tơi &amp; Cháo ngán:''' Con ngán biển béo múp ngâm nước muối sạch cát, băm nhỏ xào thơm cùng hành hoa rồi nấu canh rau mồng tơi ngọt mát hoặc nấu cháo nếp sánh mịn giải nhiệt.
* '''Cù kỳ hấp bia &amp; Cù kỳ rang me:''' Con cù kỳ (loài cua đá biển mai sần sùi) có hai càng to khỏe đầy ắp thịt ngọt thơm; đập dập càng đem rang sốt me chua ngọt đậm đà chấm bánh mì hoa cúc.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Bánh cuốn chả mực Bà Ngân | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 34 Đoàn Thị Điểm, phường Hồng Gai | vĩ độ=20.9510 | kinh độ=107.0750 | chỉ đường=Gần khu vực Thư viện tỉnh cũ
| điện thoại=+84 203 3825 889 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 14:00 | giá=40.000 - 60.000 VNĐ/suất
| nội dung=Quán ăn lâu năm nức tiếng chuyên phục vụ bánh cuốn tráng tay ăn cùng chả mực nóng hổi giòn ngọt tự làm gia truyền.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Hải sản Cua Vàng | trang web=https://cuavang.vn | email=
| địa chỉ=Số 32 Phan Chu Trinh, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9610 | kinh độ=107.0320 | chỉ đường=Gần khu vực bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3819 919 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=10:00 - 22:30 | giá=250.000 - 600.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà hàng ẩm thực cao cấp nổi danh với món lẩu cua biển nấu thố đất nung giữ nhiệt, cua hoàng đế hấp bia sả và tôm hùm đút lò phô mai.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu mơ Yên Tử:''' Rượu gạo nếp cái hoa vàng ngâm quả mơ lông chín vàng thu hái trên triền núi Yên Tử (phường Yên Tử), nồng độ nhẹ 14 - 19 độ, vị chua thanh ngọt hậu, êm dịu dễ uống.
* '''Rượu ba kích tím Ba Chẽ:''' Củ ba kích tím tự nhiên khai thác tại các cánh rừng xã Ba Chẽ ngâm ủ rượu nếp hạ thổ ròng rã trên 6 tháng, nước rượu màu tím thẫm sóng sánh, có công dụng bổ thận tráng dương tăng cường sinh lực.
* '''Cà phê view bao biển Hòn Gai:''' Hệ thống các quán cà phê hiện đại dọc tuyến đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hồng Gai, phường Hạ Long) nhìn trực diện ra các hòn đảo đá vôi vịnh biển lúc hoàng hôn.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Boats_in_Ha_Long_bay.jpg|nhỏ|Vạn chài trên Vịnh Hạ Long]]

Cơ sở hạ tầng lưu trú tại Quảng Ninh thuộc nhóm hiện đại và quy mô bậc nhất cả nước, từ các tổ hợp nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế ven vịnh, khu khoáng nóng onsen, du thuyền nổi đến các homestay sinh thái biển đảo:

=== Khách sạn cao cấp &amp; Resort quốc tế ===
* {{ngủ
| tên=Vinpearl Resort &amp; Spa Hạ Long | trang web=https://vinpearl.com | email=
| địa chỉ=Đảo Đảo Rều, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9530 | kinh độ=107.0410 | chỉ đường=Nằm biệt lập trên đảo Đảo Rều, có tàu cao tốc riêng của khu nghỉ dưỡng đưa đón từ bến đất liền
| điện thoại=+84 203 3556 868 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.200.000 - 6.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế xây dựng hoàn toàn trên đảo biệt lập giữa biển mô phỏng cánh cung tráng lệ phong cách hoàng gia tân cổ điển. Resort sở hữu 384 phòng nghỉ cao cấp có ban công nhìn thẳng ra vịnh Hạ Long, 3 bãi biển nhân tạo cát trắng riêng tư, cụm hồ bơi ngoài trời rộng 1.200 m², dịch vụ spa Vincharm trên mặt nước và chuỗi nhà hàng phục vụ hải sản tươi sống.
}}

* {{ngủ
| tên=Yoko Onsen Quang Hanh | trang web=https://yokoonsenquanghanh.com.vn | email=
| địa chỉ=Tổ 5, Khu 9B, phường Quang Hanh | vĩ độ=21.0020 | kinh độ=107.1850 | chỉ đường=Nằm kẹp giữa thung lũng núi non dọc Quốc lộ 18
| điện thoại=+84 203 3558 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=3.500.000 - 8.000.000 VNĐ/đêm (đã bao gồm gói dịch vụ tắm khoáng nóng public onsen và buffet ẩm thực)
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng suối khoáng nóng trị liệu tiêu chuẩn Nhật Bản đầu tiên tại Việt Nam do Tập đoàn Sun Group đầu tư. Sở hữu nguồn nước khoáng tự nhiên giàu khoáng chất brom và natri, hệ thống 27 bể tắm onsen ngoài trời phong phú (bể ngâm chân, bể sục jacuzzi, bể phản lực, bể tắm hang), phòng xông đá muối Himalaya, phòng xông tuyết lạnh và các căn villa Yama/Washitsu có bể ngâm khoáng riêng tư.
}}

* {{ngủ
| tên=Yên Tử Legacy - MGallery | trang web=https://legacyyentu.com | email=
| địa chỉ=Khu Di tích Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1480 | kinh độ=106.7210 | chỉ đường=Tọa lạc tại thung lũng Giải Oan dưới chân núi Yên Tử
| điện thoại=+84 203 6259 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.800.000 - 6.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu tĩnh dưỡng 5 sao do kiến trúc sư Bill Bensley thiết kế mô phỏng cung đình thời nhà Trần thế kỷ 13 với tường gạch trát vỏ trấu, cửa gỗ lim cổ và đá ong tự nhiên. Nơi đây cung cấp các liệu trình chăm sóc sức khỏe thảo dược am tuệ, thiền tịnh ngắm rừng thông và lớp học yoga sớm giữa không gian thanh tịnh.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Quảng Ninh | trang web=https://luxuryquangninh.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Đường Hạ Long, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9580 | kinh độ=107.0380 | chỉ đường=Nằm ngay trục đường du lịch chính đối diện bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3646 618 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 34 tầng với quy mô 508 phòng ngủ hiện đại, trang bị đầy đủ hồ bơi vô cực ngoài trời ngắm vòng quay Sun Wheel, phòng tập thể dục, dịch vụ xông hơi massage và trung tâm tổ chức hội nghị yến tiệc lớn.
}}

=== Khách sạn tầm trung &amp; Homestay biển đảo ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Hải Long Cô Tô | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu 4, Đặc khu Cô Tô | vĩ độ=20.9850 | kinh độ=107.7680 | chỉ đường=Cách cầu cảng khách Cô Tô 500 m
| điện thoại=+84 203 3889 889 | điện thoại miễn cước=
| giá=450.000 - 900.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn tiêu chuẩn tiện nghi trang bị đầy đủ điều hòa, tivi, bình nóng lạnh, wifi và đội xe điện phục vụ đưa đón khách tham quan các bãi tắm Hồng Vàn, Vàn Chảy.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn du thuyền &amp; Bão biển ===
* Vào mùa mưa bão (từ tháng 6 đến tháng 9), các hình thái thời tiết cực đoan như dông lốc, áp thấp nhiệt đới và bão biển có thể xuất hiện trên Vịnh Bắc Bộ. Khi Cảng vụ Hàng hải Quảng Ninh phát lệnh cấm biển, tất cả các tàu tham quan vịnh và tàu cao tốc ra Đặc khu Cô Tô, Đặc khu Vân Đồn bắt buộc dừng xuất bến. Du khách cần chủ động theo dõi bản tin thời tiết hải văn trước chuyến đi.
* Khi tham gia các hoạt động chèo thuyền kayak, xuồng cao tốc hoặc đi mảng tre khám phá hang luồn trên vịnh Hạ Long, du khách bắt buộc phải mặc áo phao cứu sinh đúng quy cách trong suốt thời gian nổi trên mặt nước.

=== An toàn leo núi &amp; Cung đường tuần tra biên giới ===
* Tuyến leo bộ lên chùa Đồng Yên Tử (phường Yên Tử) có nhiều đoạn bậc đá dốc và trơn ướt khi có mưa phùn; du khách cần chuẩn bị giày thể thao có đế bám ma sát cao, gậy chống leo núi và áo khoác chắn gió ấm.
* Tuyến đường tuần tra biên giới và &quot;sống lưng khủng long&quot; Cột mốc 1305 tại xã Lục Hồn có hai bên sườn vực dốc đứng sâu thẳm; du khách chỉ đi trên dải bậc thang bê tông có tay vịn, không leo trèo ra ngoài mép vực chụp ảnh khi có gió bấc giật mạnh.
* Khu vực biên giới xã Hoành Mô, xã Lục Hồn, phường Móng Cái 1 tiếp giáp trực tiếp đường biên quốc gia; du khách bắt buộc phải mang theo Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu gốc để xuất trình khi lực lượng Bộ đội Biên phòng kiểm tra và không tự ý vượt qua đường biên giới.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hải Phòng]]: Di chuyển qua cầu Bạch Đằng trên trục cao tốc CT06 chỉ mất 30 phút để đến với thành phố cảng, hoặc đi phà từ bến phà phường Tuần Châu sang quần đảo [[Cát Bà]]. Đi theo Quốc lộ 18 qua phường Đông Triều sang vùng đất danh nhân Nguyễn Trãi tại Côn Sơn - Kiếp Bạc.
* [[Bắc Ninh]]: Đi theo Quốc lộ 18 sang phường Quế Võ và vùng đất di sản quan họ Kinh Bắc, hoặc men theo sườn Tây Yên Tử sang Chùa Vĩnh Nghiêm, Chùa Bổ Đà.
* [[Lạng Sơn]]: Đi theo Quốc lộ 4B từ xã Tiên Yên sang cửa ải Chi Lăng, đỉnh núi tuyết Mẫu Sơn và phố chợ Kỳ Lừa.
* [[Trung Quốc]]: Làm thủ tục xuất cảnh đường bộ qua [[Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái]] (phường Móng Cái 1) qua cầu Ka Long sang thành phố Đông Hưng thuộc khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây.

{{geo|20.9500|107.0833}}
{{IsPartOf|Đồng bằng sông Hồng}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Quảng Ninh}}</text>
      <sha1>m4jan7bf2zxn1dax1eb7j0ctbru3a95</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122271</id>
      <parentid>122270</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T06:32:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Lịch sử hình thành */  [Edited with [[mw:MiniEdit| #MiniEdit]]]</comment>
      <origin>122271</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53668" sha1="c046ypfmmvyhkhtqwk97mpgtj9063v2" xml:space="preserve">{{pagebanner|Ha Long Bay Banner.JPG|caption=Quần thể đảo đá vôi trên Vịnh Hạ Long tại Quảng Ninh}}

{{quickbarprovince
| image=View from the surprise cave, Halong Bay, Quang Ninh, Vietnam - Vịnh Hạ Long, Quảng Ninh, Việt Nam (10226116905).jpg
| imagewidth=250px
| caption=Cảnh quan địa chất karst ngập nước trên Vịnh Hạ Long
| location=Quang Ninh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=6.207,9 km²
| population=1.380.000 người (ước tính)
| population density=222,3 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Sán Dìu]], [[Tiếng Hoa]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (87%), người Dao (5%), người Tày (3%), người Sán Dìu (2%), người Sán Chỉ, người Hoa
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đông Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Hồng Gai và phường Hạ Long
| years active=1963 - Thành lập tỉnh Quảng Ninh từ hợp nhất khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (203)
| website=[https://quangninh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ninh]
}}

'''Quảng Ninh''' là một tỉnh ven biển thuộc vùng [[Đồng bằng sông Hồng]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc và Đông Bắc của tỉnh giáp khu tự trị dân tộc Choang [[Quảng Tây]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài 118,8 km; phía Đông và Nam giáp [[Vịnh Bắc Bộ]] với đường bờ biển dài 250 km; phía Tây Nam giáp [[Hải Phòng]]; phía Tây Bắc giáp [[Bắc Ninh]] và [[Lạng Sơn]]. Tỉnh sở hữu Di sản Thiên nhiên Thế giới [[Vịnh Hạ Long]] và quần thể danh thắng di tích [[Yên Tử]], đồng thời là trung tâm công nghiệp khai khoáng than đá lớn nhất Việt Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý hành chính trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Quang Ninh Museum facade 1.jpg|nhỏ|Bảo tàng Quảng Ninh bên đường bao biển phường Hạ Long]]

=== Lịch sử hình thành ===
Tên gọi Quảng Ninh được hình thành vào ngày 30 tháng 10 năm 1963 trên cơ sở sáp nhập khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh, do Chủ tịch Hồ Chí Minh đề xuất đặt tên ghép từ hai chữ đầu của hai địa danh cũ để biểu trưng cho sự rộng lớn và an ninh biên cương. 

Về mặt khảo cổ học, Quảng Ninh là cái nôi của các nền văn hóa tiền sử biển nổi tiếng như Văn hóa Soi Nhụ (cách ngày nay 18.000 - 7.000 năm), Văn hóa Cái Bèo và Văn hóa Hạ Long (cách ngày nay 4.500 - 3.000 năm) với các di chỉ mộ táng, công cụ đá ghè đẽo và đồ gốm xốp tại các hang động ngập nước vịnh biển.

Trong lịch sử quân sự Đại Việt, vùng đất này ba lần ghi dấu chiến thắng chống ngoại xâm trên dòng Sông Bạch Đằng: chiến thắng năm 938 của Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán, chiến thắng năm 981 của Lê Hoàn chống quân Tống, và đỉnh cao là Trận Bạch Đằng (1288) do Quốc công Tiết chế Trần Hưng Đạo chỉ huy tiêu diệt đoàn thuyền chiến Nguyên Mông.

Năm 1149, vua Lý Anh Tông thiết lập trang Thương cảng Vân Đồn tại vùng biển nay thuộc [[Đặc khu Vân Đồn]], mở ra thương cảng mậu dịch quốc tế đầu tiên của nước ta, đón thuyền buôn từ Nhật Bản, Trung Hoa, Java, Xiêm La vào giao thương tấp nập suốt các triều đại Lý, Trần, Hậu Lê.

Vào cuối thế kỷ 13, vua Trần Nhân Tông sau khi lãnh đạo kháng chiến thắng lợi đã từ bỏ ngai vàng lên đỉnh núi [[Yên Tử]] (phường Yên Tử) tu hành, sáng lập nên Thiền phái Trúc Lâm mang đậm bản sắc văn hóa Phật giáo Việt Nam. 

Vào cuối thế kỷ 19, thực dân Pháp thành lập Công ty Than Bắc Kỳ (SFCT), biến vùng mỏ Hòn Gai, Cẩm Phả thành trung tâm công nghiệp khai thác than đá lớn nhất Đông Dương, gắn liền với phong trào đấu tranh kiên cường của đội ngũ công nhân vùng mỏ (ngày Truyền thống công nhân vùng mỏ 12 tháng 11 năm 1936).

=== Cảnh quan sinh thái ===
Quảng Ninh có địa hình phức tạp, chiếm hơn 80% diện tích tự nhiên là đồi núi xen kẽ hệ thống sông ngòi ngắn dốc và hơn 2.000 hòn đảo lớn nhỏ dọc thềm lục địa:
* '''Vùng đồi núi vòng cung Đông Triều (phía Tây và Tây Bắc):''' Kéo dài từ phường An Sinh, phường Bình Khê, phường Yên Tử, xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng lên đến xã Bình Liêu. Địa hình hiểm trở với các đỉnh núi đá vôi và sa thạch cao trên 1.000 m như đỉnh Cao Xiêm (1.429 m), đỉnh Quảng Nam Châu (1.507 m). Nơi đây lưu giữ diện tích rừng đầu nguồn rộng lớn thuộc Khu Bảo tồn Thiên nhiên Đồng Sơn - Kỳ Thượng và thung lũng thượng nguồn sông Ba Chẽ, đồng thời tập trung trữ lượng than antraxit lớn tại các vỉa than phường Mạo Khê, phường Vàng Danh, phường Hà Lầm, phường Cẩm Phả và phường Mông Dương.
* '''Vùng đồng bằng phù sa &amp; Bãi triều cửa sông ven biển (phía Tây Nam và Đông Bắc):''' Dải đồng bằng ven sông thuộc phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc và vùng cửa khẩu biên mậu phường Móng Cái 1, phường Móng Cái 2, phường Móng Cái 3, có các cánh đồng lúa, đầm nuôi trồng thủy hải sản nước lợ và hệ thống rừng ngập mặn chắn sóng tự nhiên.
* '''Vùng biển đảo và vịnh biển (phía Đông và Đông Nam):''' Vùng lõi gồm [[Vịnh Hạ Long]] và [[Vịnh Bái Tử Long]] với hàng ngàn đảo đá vôi karst chìm ngập nước, hệ sinh thái rạn san hô, tùng áng tự nhiên cùng hai quần đảo cát ngoài khơi xa là [[Đặc khu Vân Đồn]] và [[Đặc khu Cô Tô]].

=== Dân cư &amp; Bản sắc văn hóa ===
Dân số của tỉnh vượt trên 1,38 triệu người, gồm 22 dân tộc cùng chung sống. Người Kinh chiếm đa số (khoảng 87%), phân bố đông đúc dọc trục đô thị ven biển từ phường Đông Triều qua phường Uông Bí, phường Hạ Long, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1. Đồng bào các dân tộc thiểu số gồm người Dao (Dao Thanh Y, Dao Thanh Phán) sinh sống chủ yếu tại xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng, xã Hải Sơn; người Tày, người Sán Chỉ, người Sán Dìu cư trú tập trung tại xã Bình Liêu, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà. 

Bản sắc văn hóa dân gian tỉnh thể hiện qua các làn điệu hát [[Hát Then|Then]] đàn Tính của người Tày, hát Soóng Cọ của người Sán Chỉ, hát Soọng Cô của người Sán Dìu, tục thêu hoa văn thổ cẩm bằng chỉ ngũ sắc của phụ nữ Dao Thanh Phán, nghệ thuật múa lân sư rồng của cộng đồng người Hoa và các lễ hội truyền thống miền biển như Lễ hội bơi thuyền truyền thống Đền Cửa Ông (phường Cửa Ông), Lễ hội rước người Xuống đồng tại phường Phong Cốc.

=== Khí hậu ===
Quảng Ninh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa biển đặc trưng của duyên hải Bắc Bộ, chịu tác động trực tiếp của hoàn lưu gió mùa và vịnh Bắc Bộ. Mùa đông lạnh sâu hơn các vùng duyên hải miền Trung do trực diện đón các đợt gió mùa Đông Bắc tràn qua vịnh, nhưng mùa hè mát mẻ hơn nhờ gió đông nam thổi từ biển vào. Độ ẩm không khí trung bình năm duy trì ở mức cao từ 82 - 85%.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, dao động từ 18 - 24&amp;nbsp;°C; thường xuyên có mưa phùn nhẹ và sương mù bao phủ các thung lũng đá vôi vịnh biển vào buổi sáng sớm. Đây là mùa hành hương lễ Phật lớn nhất năm tại phường Yên Tử, phường Uông Bí, phường Cửa Ông, phường An Sinh.
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Nhiệt độ ban ngày phổ biến 30 - 35&amp;nbsp;°C, nắng vàng chan hòa, biển êm, nước biển trong xanh; đây là thời kỳ cao điểm cho các hoạt động tắm biển, nghỉ dưỡng du thuyền, lặn ngắm san hô tại phường Tuần Châu, phường Bãi Cháy, Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô. Giai đoạn tháng 7 và tháng 8 thỉnh thoảng có các đợt bão nhiệt đới kèm mưa lớn từ biển Đông.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 10): Tiết trời khô ráo, bầu trời trong vắt, gió thu mát mẻ, nền nhiệt trung bình 24 - 28&amp;nbsp;°C; là mùa lý tưởng nhất trong năm để tham gia các tour du thuyền ngủ đêm trên vịnh Hạ Long và săn mây, ngắm cỏ lau biên giới tại xã Bình Liêu, xã Lục Hồn.
* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Gió mùa Đông Bắc thịnh hành mang không khí khô hanh và lạnh buốt, nhiệt độ ban đêm tại các đỉnh núi cao xã Bình Liêu, xã Hải Sơn có thể hạ xuống dưới 8&amp;nbsp;°C; thích hợp cho các dịch vụ nghỉ dưỡng suối khoáng nóng onsen tại phường Quang Hanh.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Quảng Ninh (Trạm Bãi Cháy)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 20 (68) || 23 (73) || 27 (81) || 31 (88) || 32 (90) || 32 (90) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''27 (81)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 14 (57) || 15 (59) || 18 (64) || 22 (72) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 22 (72) || 19 (66) || 15 (59) || '''20 (68)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 25 (1.0) || 30 (1.2) || 45 (1.8) || 90 (3.5) || 190 (7.5) || 280 (11.0) || 380 (15.0) || 420 (16.5) || 240 (9.4) || 130 (5.1) || 40 (1.6) || 20 (0.8) || '''1.890 (74.4)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:San-bay-van-don-ve-dem.jpg|nhỏ|Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn tại Đặc khu Vân Đồn]]

Quảng Ninh sở hữu hệ thống hạ tầng giao thông đa phương thức đồng bộ hàng đầu Việt Nam, bao gồm cảng hàng không quốc tế, đường cao tốc hiện đại chạy suốt chiều dài tỉnh, các bến cảng biển tiếp nhận tàu du lịch quốc tế và các tuyến quốc lộ nối thẳng sang Trung Quốc.

=== Bằng đường hàng không ===
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn | tên khác=Van Don International Airport | ký hiệu=VDO
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | chỉ đường=Cách trung tâm phường Hạ Long 50 km về phía Đông Bắc dọc theo trục cao tốc Hạ Long - Vân Đồn
| điện thoại=+84 203 3901 111 | trang web=https://vandonairport.vn
| nội dung=Sân bay quốc tế tư nhân đầu tiên tại Việt Nam, đạt cấp 4E theo chuẩn ICAO với đường cất hạ cánh dài 3,6 km, đón nhận các dòng máy bay thân rộng hiện đại như Boeing 787 và Airbus A350. Sân bay vận hành các đường bay thẳng thương mại hàng ngày kết nối với [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Đà Nẵng]], đồng thời tiếp nhận các chuyến bay charter quốc tế từ [[Seoul]] (Hàn Quốc), [[Tokyo]] (Nhật Bản) và [[Quảng Châu]] (Trung Quốc). Từ sân bay có tuyến xe buýt miễn phí đưa đón hành khách về thẳng phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai.
}}
* '''Cảng hàng không Quốc tế Cát Bi (Hải Phòng):''' Nằm cách ranh giới phường Quảng Yên và phường Bãi Cháy chỉ khoảng 25 - 35 km qua cầu Bạch Đằng trên cao tốc CT06; là lựa chọn thay thế thuận tiện đón nhiều chuyến bay nội địa và quốc tế từ [[Bangkok]], [[Seoul]].

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng - Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái (Cao tốc CT06):'''
  * Trục cao tốc 4 làn xe chạy suốt toàn bộ chiều dài tỉnh từ cầu Bạch Đằng (tiếp giáp Hải Phòng) qua phường Quảng Yên, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả, Đặc khu Vân Đồn, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà, xã Hải Hà đến cửa khẩu phường Móng Cái 1.
  * Tốc độ tối đa toàn tuyến đạt 120 km/h, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô cá nhân:
    * Tuyến Hà Nội - phường Hạ Long: Khoảng 1 giờ 45 phút (150 km).
    * Tuyến Hà Nội - Đặc khu Vân Đồn: Khoảng 2 giờ 15 phút (200 km).
    * Tuyến Hà Nội - phường Móng Cái 1: Khoảng 3 giờ 15 phút (310 km).
* '''Tuyến Quốc lộ 18:''' Tuyến đường bộ truyền thống kết nối từ Cảng hàng không Quốc tế Nội Bài (Hà Nội) qua tỉnh [[Bắc Ninh]], đi qua phường Mạo Khê, phường Đông Triều, phường Uông Bí, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1.
* '''Tuyến Quốc lộ 279:''' Kết nối từ tỉnh [[Bắc Ninh]] qua xã Thống Nhất, phường Hoành Bồ về vịnh Cửa Lục.
* '''Tuyến Quốc lộ 4B:''' Kết nối từ thành phố [[Lạng Sơn]] qua xã Tiên Yên, rút ngắn thời gian giao lưu giữa hai tỉnh biên giới Đông Bắc.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * *Xe Limousine chất lượng cao (9 - 11 chỗ):* Các hãng uy tín như Phúc Xuyên, Vân Đồn Xanh, Hạ Long Travel, Duy Khánh hoạt động với tần suất 30 phút/chuyến từ 05:00 đến 21:00 hàng ngày, đón trả khách tận nơi tại trung tâm Hà Nội đến phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) và Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn). Giá vé: 220.000 - 280.000 VNĐ/vé. Tuyến đi Móng Cái có giá vé khoảng 350.000 - 400.000 VNĐ/vé.
  * *Xe khách giường nằm:* Xuất bến cố định từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát, Bến xe Gia Lâm, Bến xe Nước Ngầm (Hà Nội) và Bến xe Niệm Nghĩa (Hải Phòng) về Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) và Bến xe Móng Cái (phường Móng Cái 2). Giá vé từ 120.000 - 180.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường biển ===
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long''' (phường Bãi Cháy): Nằm tại trung tâm khu du lịch Bãi Cháy, bến cảng sở hữu cầu cảng hiện đại dài 406 m vươn ra biển, tiếp nhận các siêu du thuyền quốc tế 5 sao tải trọng lên đến 225.000 GRT mang hàng ngàn du khách quốc tế ghé thăm vịnh Hạ Long.
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Tuần Châu''' (phường Tuần Châu): Cảng du thuyền nhân tạo lớn nhất Đông Nam Á với 2 âu tàu kín gió có tổng chiều dài bờ bến hơn 8 km, sức chứa trên 2.000 tàu du lịch tham quan vịnh cùng lúc.

=== Bằng đường sắt ===
* Tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân: Tuyến đường sắt khổ lồng 1.435 mm / 1.000 mm vận chuyển hàng hóa công nghiệp và than đá từ nội địa ra Cảng nước sâu Cái Lân (phường Bãi Cháy).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Ha_Long_2019_taken_by_DJI_FC220.jpg|nhỏ|Một góc Hạ Long nhìn từ trên cao]]

=== Di chuyển đường thủy &amp; Tàu cao tốc ra đảo ===
* '''Tàu tham quan Vịnh Hạ Long trong ngày:'''
  * Xuất bến thường xuyên từ Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long (phường Bãi Cháy). Có hai khung giờ xuất phát chính: buổi sáng (07:30 - 08:30) và buổi trưa (11:30 - 12:30).
  * Khách lẻ có thể mua vé ghép tàu tham quan Tuyến 1 (thời lượng 4 tiếng: Động Thiên Cung - Hang Đầu Gỗ - Hòn Chó Đá - Hòn Trống Mái) hoặc Tuyến 2 (thời lượng 6 tiếng: Hang Sửng Sốt - Hang Luồn - Đảo Ti Tốp).
* '''Du thuyền ngủ đêm trên vịnh:''' Hành trình 2 ngày 1 đêm hoặc 3 ngày 2 đêm trên các du thuyền tiện nghi 4 - 5 sao (Paradise Cruises, Indochina Sails, Ambassador Cruise), neo đậu qua đêm tại các vụng biển kín gió trên Vịnh Hạ Long hoặc Vịnh Bái Tử Long.
* '''Tàu cao tốc thủy nội địa từ Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn):'''
  * *Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đặc khu Cô Tô:* Vận hành liên tục từ 06:30 đến 16:30 hàng ngày, thời gian di chuyển khoảng 55 - 65 phút. Giá vé tàu cao tốc: 250.000 - 300.000 VNĐ/lượt (các đội tàu Havaco, Kalong, Quang Minh).
  * *Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Quan Lạn / Minh Châu (Đặc khu Vân Đồn):* Thời gian di chuyển 40 - 50 phút. Giá vé: 160.000 - 180.000 VNĐ/lượt.
  * *Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Ngọc Vừng (Đặc khu Vân Đồn):* Thời gian di chuyển 45 phút. Giá vé: 150.000 VNĐ/lượt.
* '''Phà Tuần Châu - Cát Bà:''' Kết nối từ bến phà phường Tuần Châu sang bến Gia Luận thuộc quần đảo [[Cát Bà]] ([[Hải Phòng]]), chạy 5 - 7 chuyến/ngày, chở được cả người đi bộ, xe máy và ô tô con.

=== Phương tiện đường bộ nội tỉnh ===
* '''Xe buýt công cộng:''' Mạng lưới xe buýt kết nối xuyên suốt các phường trung tâm và khu công nghiệp:
  * Tuyến buýt số 01: Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) - Cầu Bãi Cháy - Cột Đồng Hồ (phường Hồng Gai) - phường Cẩm Phả. Hoạt động 05:30 - 18:30, tần suất 15 phút/chuyến.
  * Tuyến buýt số 03: phường Hồng Gai - phường Hoành Bồ.
  * Tuyến buýt số 08: phường Hồng Gai - phường Đông Mai (Quảng Yên).
  * Tuyến buýt Hạ Long - Móng Cái: Kết nối từ Bến xe Bãi Cháy chạy dọc cao tốc và Quốc lộ 18 ra Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái (phường Móng Cái 1).
* '''Thuê xe máy:''' Lựa chọn linh hoạt nhất để tự do di chuyển dọc các tuyến đường bao biển đẹp như đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hạ Long, phường Hồng Gai) hoặc đường bao biển Hạ Long - Cẩm Phả. Điểm cho thuê xe máy tập trung quanh khu vực phố cổ Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bến tàu Hồng Gai và trung tâm thị tứ Đặc khu Cô Tô với mức giá từ 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Xe điện du lịch:''' Hoạt động phổ biến trên các tuyến đường ven biển phục vụ chở khách tham quan ngắm cảnh trong nội khu Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bờ biển Trà Cổ (phường Móng Cái 1) và trung tâm Đặc khu Cô Tô; giá cước tính theo chuyến hoặc theo người (10.000 - 20.000 VNĐ/lượt).
* '''Taxi:''' Đội ngũ taxi đông đảo, hoạt động thường trực 24/7:
  * Taxi Mai Linh Quảng Ninh: ☎ +84 203 3628 628
  * Taxi Bãi Cháy: ☎ +84 203 3646 464
  * Taxi Hòn Gai: ☎ +84 203 3848 484
  * Taxi Phú Bình: ☎ +84 203 3599 599
  * Taxi Móng Cái: ☎ +84 203 3888 888
  * Dịch vụ xe công nghệ Xanh SM và GrabCar hoạt động rất dày đặc tại phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, phường Hạ Long, phường Uông Bí và phường Cẩm Phả.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:越南口岸_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cửa khẩu Móng Cái]]

=== Quần thể Vịnh biển &amp; Di sản Thiên nhiên Karst ===
* {{xem
| tên=Khu Di sản Thiên nhiên Thế giới Vịnh Hạ Long | tên khác=Ha Long Bay
| trang web=http://banquanlyvinhhalong.gov.vn | email=
| địa chỉ=Vùng biển tiếp giáp phường Hồng Gai, phường Bãi Cháy, phường Tuần Châu | vĩ độ=20.9100 | kinh độ=107.1800 | chỉ đường=Xuất bến tại Cảng Tuần Châu hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long
| điện thoại=+84 203 3824 112 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 17:30 (du thuyền lưu trú hoạt động qua đêm) | giá=Vé tham quan theo tuyến: 250.000 - 290.000 VNĐ/người (chưa gồm cước tàu)
| nội dung=Quần thể di sản thiên nhiên thế giới hai lần được UNESCO vinh danh về giá trị thẩm mỹ và giá trị địa chất - địa mạo. Khu vực di sản có diện tích 434 km² bao gồm 775 hòn đảo đá vôi phong hóa karst ngập nước với hàng trăm hang động nguyên sơ. Các điểm dừng chân tiêu biểu trên các tuyến tham quan:
* '''Động Thiên Cung:''' Nằm ở phía tây nam vịnh, hang động karst rộng lớn với hệ thống măng đá, thạch nhũ rủ nhiều tầng lớp, được chiếu sáng bằng hệ thống đèn màu.
* '''Hang Đầu Gỗ:''' Nằm sát Động Thiên Cung, hang gắn liền với truyền thuyết cất giấu cọc gỗ lim của quân dân nhà Trần trong cuộc chiến chống quân Nguyên Mông năm 1288.
* '''Hang Sửng Sốt:''' Tọa lạc trên đảo Bồ Hòn, là một trong những hang động karst rộng nhất vịnh với trần hang cao trên 30 m và lòng hang rộng hàng ngàn mét vuông.
* '''Đảo Ti Tốp:''' Hòn đảo có bờ cát hình vầng trăng khuyết thoai thoải ôm lấy chân núi; đỉnh đảo có lầu ngắm cảnh ở độ cao 100 m cho phép quan sát bao quát 360 độ mặt vịnh.
* '''Hang Luồn:''' Vòm hang ngầm xuyên qua lòng núi đá mở ra hồ nước kín (áng nước) phẳng lặng, du khách tiếp cận bằng thuyền nan do ngư dân chèo hoặc tự chèo thuyền kayak.
* '''Hòn Trống Mái (Hòn Gà Chọi):''' Cụm hai khối đá vôi đứng đối diện nhau trên mặt nước sâu, biểu tượng hình ảnh du lịch của vịnh Hạ Long và Quảng Ninh.
}}

* {{xem
| tên=Vịnh Bái Tử Long | tên khác=Bai Tu Long Bay
| trang web= | email=
| địa chỉ=Vùng biển Đặc khu Vân Đồn và phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0500 | kinh độ=107.5000 | chỉ đường=Tiếp giáp phía đông bắc của Vịnh Hạ Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tính theo tuyến
| nội dung=Vùng vịnh nguyên sinh ít chịu tác động của mật độ tàu thuyền du lịch dày đặc, bao gồm hàng trăm hòn đảo đá vôi và đảo đất sa thạch. Vùng lõi vịnh là Vườn Quốc gia Bái Tử Long với diện tích hơn 15.000 ha (gồm diện tích rừng và biển), bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn cổ thụ, rạn san hô tầng nông và nơi sinh sống của nhiều loài chim biển quý hiếm.
}}

* {{xem
| tên=Đặc khu Cô Tô &amp; Quần đảo Cô Tô | tên khác=Co To Archipelago
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Cô Tô | vĩ độ=20.9833 | kinh độ=107.7667 | chỉ đường=Cách Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn) 50 km đường biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào đặc khu
| nội dung=Huyện đảo tiền tiêu vùng Đông Bắc gồm đảo Cô Tô lớn, đảo Thanh Lân và gần 50 hòn đảo nhỏ. Các điểm danh thắng tự nhiên nổi bật:
* '''Bãi biển Hồng Vàn:''' Nằm ở bờ phía đông, sóng êm ả nhờ có đảo Thanh Lân chắn gió ngoài khơi, bãi cát phẳng mịn thoai thoải.
* '''Bãi biển Vàn Chảy:''' Nằm ở phía tây nam đảo, bờ cát thoai thoải dài hơn 1,5 km, sóng lớn dồn dập thích hợp tắm biển và các hoạt động thể thao bãi cát.
* '''Bãi đá Móng Rồng (Bãi đá Cầu Mỵ):''' Hệ thống vách đá trầm tích nhiều màu sắc bị sóng biển bào mòn qua hàng triệu năm tạo nên các nếp uốn địa chất độc đáo sát mép sóng.
* '''Hải đăng Cô Tô:''' Ngọn đèn biển xây dựng cuối thế kỷ 19 trên đồi cao 102 m, du khách leo 72 bậc cầu thang xoắn ốc để ngắm toàn cảnh quần đảo và rừng cây nguyên sinh.
* '''Đảo Thanh Lân:''' Hòn đảo lớn thứ hai trong đặc khu với thảm rừng tự nhiên xanh tốt, bãi biển Ba Châu, bãi Hải Quân và các xưởng chế biến sứa biển xuất khẩu.
}}

* {{xem
| tên=Đảo Quan Lạn &amp; Đảo Ngọc Vừng | tên khác=Quan Lan - Ngoc Vung Islands
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | vĩ độ=20.9000 | kinh độ=107.5500 | chỉ đường=Đi tàu cao tốc từ Cảng Ao Tiên (Vân Đồn)
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Hai hòn đảo cát tự nhiên nằm trên tuyến thông thương biển cổ. Đảo Quan Lạn có bãi tắm Minh Châu cát trắng tơi xốp không dính chân, bãi Robinson hoang sơ và Cụm di tích đình, chùa, miếu Quan Lạn xây dựng bằng gỗ mần lái kiên cố từ thế kỷ 18 thờ ba anh em họ Phạm có công đánh giặc Nguyên Mông. Đảo Ngọc Vừng sở hữu bãi biển Trường Chinh cát dài 3 km, hồ nước ngọt ngọt tự nhiên và khu di tích Cột cờ quốc gia trên đảo.
}}

[[Tập tin:Thượng_Yên_Công,_tp._Uông_Bí,_Quảng_Ninh,_Vietnam_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cáp treo Yên Tử tại phường Yên Tử]]

=== Di tích Lịch sử, Tôn giáo &amp; Khảo cổ ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Yên Tử | tên khác=Yen Tu Historical and Scenic Area
| trang web=http://yentu.com.vn | email=
| địa chỉ=Sườn núi Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1550 | kinh độ=106.7180 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Uông Bí 14 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 203 3661 118 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Vé tham quan danh lam: 40.000 VNĐ; vé cáp treo khứ hồi trọn tuyến: 350.000 VNĐ/người
| nội dung=Kinh đô Phật giáo của nước Đại Việt thời Trần, nơi vua Trần Nhân Tông tu hành và sáng lập Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử vào năm 1299. Quần thể kéo dài theo đường mòn bậc đá xuyên qua rừng trúc và rừng tùng cổ thụ:
* '''Chùa Suối Tắm &amp; Chùa Cầm Thực:''' Điểm khởi đầu của tuyến hành hương dưới chân núi.
* '''Chùa Giải Oan:''' Ngôi chùa nằm bên dòng suối Giải Oan có cây cầu đá xanh cong nối qua suối, gắn với sự tích các cung tần thời Trần.
* '''Tháp Huệ Quang:''' Tháp đá cổ cao 7 m xây dựng từ năm 1309 lưu giữ một phần ngọc xá lị của Phật hoàng Trần Nhân Tông, xung quanh là vườn tháp mộ của hơn 60 vị cao tăng.
* '''Chùa Hoa Yên (Chùa Cả):''' Ngôi chùa trung tâm nằm ở độ cao 535 m, nơi ba vị Trúc Lâm Tam Tổ (Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang) đăng đàn thuyết pháp.
* '''Chùa Một Mái:''' Ngôi chùa nép mình hoàn toàn trong hốc đá tự nhiên ở lưng chừng vách núi.
* '''Tượng đồng Phật hoàng Trần Nhân Tông:''' Bức tượng đúc bằng đồng nguyên khối nặng 138 tấn tọa lạc trên đỉnh An Kỳ Sinh ở độ cao 988 m.
* '''Chùa Đồng (Thiên Trúc Tự):''' Tọa lạc trên đỉnh cao nhất của dãy Yên Tử (1.068 m). Ngôi chùa được đúc hoàn toàn bằng đồng tinh khiết nặng hơn 70 tấn, mái chạm hoa văn sen cúc thời Trần, thường xuyên chìm trong biển sương mù dày đặc.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Nhà Trần tại Đông Triều | tên khác=Tran Dynasty Relics in Dong Trieu
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường An Sinh, phường Bình Khê và phường Tràng Lương cũ (nay thuộc phường Bình Khê) | vĩ độ=21.1333 | kinh độ=106.5833 | chỉ đường=Dưới chân phía tây dãy Yên Tử
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng đất phát tích và lăng miếu cội nguồn của hoàng tộc nhà Trần. Quần thể gồm 14 cụm di tích lăng mộ và đền miếu: Đền An Sinh (nơi phụng thờ các vị hoàng đế Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Anh Tông, Trần Minh Tông), Thái Miếu họ Trần, Lăng Đồng Thái, Lăng Tư Phúc. Điểm nhấn tâm linh trên núi cao là Chùa Am Ngọa Vân (trên núi Bảo Đài) - thánh địa Phật giáo nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông tu hành những năm cuối đời và viên tịch hóa Phật vào ngày 1 tháng 11 năm Mậu Thân (1308).
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Chiến thắng Bạch Đằng | tên khác=Bach Dang Victory Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc | vĩ độ=20.9380 | kinh độ=106.8020 | chỉ đường=Nằm dọc hạ lưu và các nhánh rạch sông Bạch Đằng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể di tích lịch sử chiến tranh thủy quân ghi dấu chiến tích đánh tan quân thủy Nguyên Mông năm 1288:
* '''Bãi cọc Yên Giang:''' Bãi cọc gỗ lim cổ do Viện Khảo cổ học khai quật với hàng trăm cọc gỗ cắm xiên dưới lòng đất phù sa để chặn đầu thuyền giặc.
* '''Bãi cọc Đồng Vạn Muối &amp; Bãi cọc Đồng Má Ngựa:''' Dấu tích các trận địa cọc phụ nhằm dồn tàu chiến đối phương vào thế trận phục kích hỏa công.
* '''Đền Trần Hưng Đạo &amp; Miếu Vua Bà:''' Nằm sát bến đò rừng ven sông Bạch Đằng; miếu Vua Bà thờ bà lão bán nước đã chỉ ra quy luật thủy triều sông Bạch Đằng cho Hưng Đạo Đại Vương bày binh bố trận.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Đền Cửa Ông | tên khác=Cua Ong Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0280 | kinh độ=107.3680 | chỉ đường=Tọa lạc trên đồi cao nhìn thẳng ra Vịnh Bái Tử Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ hơn 700 năm tuổi phụng thờ Hưng Nhượng Đại Vương Trần Quốc Tảng cùng các tướng lĩnh nhà Trần (Trần Khắc Chung, Đỗ Khắc Chung, Yết Kiêu, Dã Tượng). Đền có vị trí phong thủy tựa lưng vào núi đá, mặt hướng ra biển vịnh; khuôn viên gồm Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng và lăng mộ tượng đồng Trần Quốc Tảng cao gần 10 m đúc từ đồng nguyên khối.
}}

* {{xem
| tên=Bảo tàng &amp; Thư viện Quảng Ninh | tên khác=Quang Ninh Museum and Library
| trang web=http://baotangquangninh.vn | email=
| địa chỉ=Đường Trần Quốc Nghiễn, phường Hạ Long | vĩ độ=20.9489 | kinh độ=107.0867 | chỉ đường=Mặt tiền tuyến đường bao biển ven vịnh
| điện thoại=+84 203 3825 031 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 11:30, 13:30 - 17:00 (đóng cửa vào thứ Hai hàng tuần) | giá=40.000 VNĐ/người lớn (học sinh, sinh viên: 15.000 - 20.000 VNĐ)
| nội dung=Cụm công trình kiến trúc đạt giải &quot;Công trình của năm 2013&quot; do kiến trúc sư người Tây Ban Nha Salvador Perez Arroyo thiết kế với khối nhà ốp kính cường lực đen tuyền phản chiếu bóng vịnh biển. Không gian trưng bày gồm 3 tầng hiện đại: Tầng 1 tái hiện hệ sinh thái tự nhiên và biển đảo Quảng Ninh với bộ xương cá voi khổng lồ; Tầng 2 trưng bày các hiện vật lịch sử từ thời tiền sử Văn hóa Hạ Long, thời kỳ phong kiến Bạch Đằng, Yên Tử đến thời kỳ kháng chiến chống Pháp; Tầng 3 tái hiện toàn cảnh lịch sử khai thác than đá với sa bàn và mô hình đường hầm lò than kích thước nguyên bản.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Mũi Sa Vĩ &amp; Bãi biển Trà Cổ | tên khác=Sa Vi Cape &amp; Tra Co Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Móng Cái 1 | vĩ độ=21.4910 | kinh độ=108.0160 | chỉ đường=Cách trung tâm Cửa khẩu Móng Cái 9 km về phía Đông
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Điểm cực Đông Bắc trên đất liền của Việt Nam, nơi đặt Cụm thông tin cổ động biên giới Sa Vĩ với biểu tượng 8 cây phi lao bằng bê tông vươn thẳng lên bầu trời, ghi dấu câu thơ của Tố Hữu: ''&quot;Từ Trà Cổ rừng dương, đến Cà Mau rừng đước&quot;''. Kề bên là Bãi biển Trà Cổ dài hơn 17 km bãi cát phẳng mịn, cùng Đình Trà Cổ - ngôi đình làng ven biển cổ nhất miền Bắc dựng từ năm 1461 bằng gỗ lim chạm trổ rồng mây tinh xảo.
}}

[[Tập tin:BinhLieu_by_phone.jpg|nhỏ|Đồi cỏ Bình Liêu]]

=== Thắng cảnh Núi rừng &amp; Biên giới Bình Liêu ===
* {{xem
| tên=Hệ thống Cột mốc Biên giới &amp; &quot;Sống lưng Khủng long&quot; Bình Liêu | tên khác=Binh Lieu Border Patrol Road
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Lục Hồn và xã Hoành Mô | vĩ độ=21.5650 | kinh độ=107.4500 | chỉ đường=Tuyến tuần tra biên giới chạy dọc đường phân giới Việt - Trung
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (phải xuất trình Căn cước công dân khi được kiểm tra)
| nội dung=Hệ thống đường tuần tra bê tông uốn lượn men theo các đỉnh núi cao trên 1.000 m. Điểm nhấn là Cột mốc 1305 ngự trên sống núi hẹp dốc đứng (&quot;sống lưng khủng long&quot;) với hơn 2.000 bậc thang bê tông kiên cố dẫn lên đỉnh; vào tháng 10 và 11 hàng năm, hai bên triền dốc phủ trắng bạt ngàn hoa cỏ lau. Ngoài ra tuyến đường còn đưa du khách khám phá Cột mốc 1300, 1302 (mùa cỏ lau) và Cột mốc 1327 trên đỉnh núi Thanh Phun (xã Hoành Mô).
}}

* {{xem
| tên=Thác Khe Vằn | tên khác=Khe Van Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bình Liêu | vĩ độ=21.5120 | kinh độ=107.4120 | chỉ đường=Cách trung tâm xã 12 km theo đường liên thôn
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Thác nước tự nhiên 3 tầng cao hơn 100 m bắt nguồn từ dãy núi Khe Vằn đổ xuống các hồ nước tự nhiên trong vắt giữa rừng phòng hộ. Tầng thứ nhất dòng nước đổ trải rộng bên thềm đá hoa cương phẳng; tầng thứ hai chia đôi dòng nước qua kẽ đá; tầng thứ ba đổ thẳng vào vụng nước sâu mát rượi.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chèo thuyền kayak và SUP trên Vịnh Hạ Long:''' Thuê thuyền kayak tự chèo qua vòm đá ngầm tại Hang Luồn, khu vực Ba Hang hoặc vụng Tùng Sâu để tiếp cận sát các vách đá vôi dựng đứng và quan sát các bầy khỉ vàng tự nhiên sinh sống trên vách đá.
* '''Đi thủy phi cơ ngắm Vịnh Hạ Long từ trên cao:''' Trải nghiệm dịch vụ bay ngắm cảnh 25 phút của Hãng hàng không Hải Âu xuất phát từ bến thủy phi cơ phường Tuần Châu, bay lượn ở độ cao 150 - 300 m chiêm ngưỡng trọn vẹn toàn cảnh các đảo đá nhấp nhô trên mặt nước vịnh xanh biếc.
* '''Nghỉ dưỡng suối khoáng nóng Yoko Onsen Quang Hanh:''' Trải nghiệm dịch vụ ngâm khoáng nóng chuẩn Nhật Bản tại phường Quang Hanh, thư giãn trong các bể tắm khoáng ngoài trời giàu khoáng chất brom thiên nhiên, phòng xông nóng sauna, phòng xông lạnh tuyết và phòng xông đá muối.
* '''Vui chơi giải trí tại Quần thể Sun World Ha Long:''' Đi tuyến Cáp treo Nữ Hoàng đạt 2 kỷ lục thế giới vượt vịnh Cửa Lục sang đồi Ba Đèo tại phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai; trải nghiệm vòng quay Mặt Trời Sun Wheel, công viên nước Typhoon Water Park và đường trượt lượn siêu tốc Dragon Park.
* '''Đi bộ leo núi xuyên rừng Yên Tử:''' Thực hiện lộ trình đi bộ thể thao leo núi qua cung đường đá cổ dài 6 km từ chùa Giải Oan, qua chùa Hoa Yên, tượng đá An Kỳ Sinh lên chùa Đồng để rèn luyện thể lực và hòa mình vào thiên nhiên rừng tùng cổ thụ tại phường Yên Tử.
* '''Cắm trại và đón bình minh tại Mũi Sa Vĩ:''' Trải nghiệm dựng lều cắm trại trên bãi cát ven rặng phi lao Trà Cổ (phường Móng Cái 1), ngắm nhìn ánh bình minh đầu tiên rạng rỡ trên vùng biển địa đầu cực Đông Bắc của Tổ quốc.

== Mua sắm ==
Quảng Ninh sở hữu hệ thống sản vật địa phương (sản phẩm OCOP) phong phú, kết hợp giữa nguồn thủy hải sản cao cấp của vịnh biển và nông lâm sản đặc trưng miền đồi núi.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Chả mực giã tay Hạ Long:''' Mực mai nang tươi sống câu từ vùng biển sâu vịnh Bắc Bộ được lột da, làm sạch rồi cho vào cối đá giã bằng tay để giữ trọn thớ thịt giòn sần sật, trộn chút hạt tiêu và mỡ phần rồi chiên ngập dầu sôi vàng óng; đóng gói hút chân không bán tại phường Hồng Gai và phường Bãi Cháy.
* '''Sá sùng Quan Lạn sấy khô:''' &quot;Địa sâm&quot; quý hiếm đào thủ công trên các bãi triều cát pha Đặc khu Vân Đồn, rửa sạch cát rồi sấy trên than hoa kiệt nước; dùng nấu nước dùng phở truyền thống tạo vị ngọt thanh sâu lắng hoặc nướng giòn nhắm bia.
* '''Mực một nắng &amp; Tôm khô Cô Tô:''' Mực ống câu đêm xẻ lưng phơi đúng một đợt nắng to trên đảo Đặc khu Cô Tô, thân mực dẻo quánh, phủ lớp phấn trắng tự nhiên, thịt ngọt dày không dai.
* '''Hàu sữa &amp; Ruốc hàu Thái Bình Dương Vân Đồn:''' Hàu nuôi treo dây tự nhiên trên biển được chế biến thành hàu tươi tách vỏ, ruốc hàu dinh dưỡng đóng lọ thủy tinh tại Đặc khu Vân Đồn.
* '''Gà đồi Tiên Yên:''' Giống gà ri bản địa chăn thả trên sườn đồi xã Tiên Yên, da dày vàng ươm giòn ngậy, thịt chắc thơm không mỡ ngấy; có thể mua gà sống hoặc gà hấp sẵn đóng túi hút chân không.
* '''Miến dong Bình Liêu:''' Miến sợi làm từ 100% tinh bột củ dong riềng đỏ vùng cao xã Bình Liêu, quy trình chế biến không dùng hóa chất tẩy trắng, sợi miến giữ màu xanh lục mộc mạc, dai mướt và không bị bở khi đun lại nhiều lần.
* '''Mỹ nghệ điêu khắc than đá:''' Các sản phẩm mỹ nghệ độc bản điêu khắc từ than đá antraxit nguyên khối như tượng hòn Trống Mái, tượng Phật, mô hình thuyền buồm qua bàn tay tạo tác khéo léo của các nghệ nhân mỏ tại phường Hồng Gai và phường Cẩm Phả.

=== Chợ truyền thống &amp; Trung tâm Mua sắm ===
* '''Chợ Hạ Long 1 (phường Hồng Gai):''' Ngôi chợ đầu mối thủy hải sản lớn nhất tỉnh nằm ven bờ vịnh; tầng trệt tập trung hàng trăm quầy bể sủi bán hải sản tươi sống (cua gạch, ghẹ hoa, tôm he, cá song, bề bề), tầng lầu bán chả mực và hải sản khô.
* '''Chợ Cái Dăm (phường Bãi Cháy):''' Chợ dân sinh hiện đại 6 tầng phục vụ khách du lịch lưu trú khu vực Bãi Cháy, chuyên doanh hải sản khô, mực rim me, ruốc tôm và quà lưu niệm.
* '''Chợ Trung tâm Móng Cái (phường Móng Cái 2):''' Trung tâm thương mại biên giới sầm uất gồm 4 tầng, nơi tập kết bán buôn và bán lẻ hàng may mặc, đồ gia dụng, đồ chơi và nông sản nhập khẩu qua cửa khẩu.
* '''Chợ Cảng cá Cái Rồng (Đặc khu Vân Đồn):''' Chợ cá nhộn nhịp lúc 04:30 - 06:30 sáng, nơi các tàu đánh bắt ngoài khơi cập bến đổ tôm cá, mực tươi rói bán với giá gốc.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực xứ than mang phong vị đậm đà mặn mòi của biển cả, giữ nguyên độ ngọt giòn tươi sống của các loài thủy hải sản giáp xác và nhuyễn thể.

Các món ăn đặc sắc phổ biến:
* '''Bánh cuốn chả mực:''' Lớp bánh mỏng mềm tráng từ bột gạo tẻ nóng hổi bọc nhân thịt băm xào mộc nhĩ nấm hương, rắc hành phi thơm lừng; ăn kèm từng miếng chả mực giã tay chiên vàng giòn sần sật và bát nước mắm nguyên chất pha ớt chỉ thiên cay nồng vắt chanh.
* '''Bún bề bề Hạ Long:''' Nước dùng nấu từ vỏ bề bề và xương cá biển ninh nhừ ngọt đậm đà tự nhiên; tô bún đầy đặn xếp lớp thịt bề bề bóc nõn nguyên con, tôm biển luộc, chả cá chiên, cải ngọt và thì là thanh mát.
* '''Sam biển chế biến 7 món:''' Sam biển tự nhiên chế biến cầu kỳ thành các món: tiết canh sam, chân sam xào chua ngọt sả ớt, gỏi sam hoa chuối, trứng sam nướng mỡ hành trên mai than hoa, sam xào miến, chả sam rán giòn tại phường Quảng Yên và phường Hồng Gai.
* '''Gà đồi Tiên Yên luộc chấm cà tiệp:''' Thịt gà luộc chín tới da giòn vàng bóng như thoa mỡ; chấm cùng loại nước chấm &quot;cà tiệp&quot; độc đáo chế biến từ nước mắm Tiên Yên, nước cốt gừng nướng, củ hành tím nướng và ớt hiểm giã nhuyễn tại xã Tiên Yên.
* '''Canh ngán nấu mồng tơi &amp; Cháo ngán:''' Con ngán biển béo múp ngâm nước muối sạch cát, băm nhỏ xào thơm cùng hành hoa rồi nấu canh rau mồng tơi ngọt mát hoặc nấu cháo nếp sánh mịn giải nhiệt.
* '''Cù kỳ hấp bia &amp; Cù kỳ rang me:''' Con cù kỳ (loài cua đá biển mai sần sùi) có hai càng to khỏe đầy ắp thịt ngọt thơm; đập dập càng đem rang sốt me chua ngọt đậm đà chấm bánh mì hoa cúc.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Bánh cuốn chả mực Bà Ngân | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 34 Đoàn Thị Điểm, phường Hồng Gai | vĩ độ=20.9510 | kinh độ=107.0750 | chỉ đường=Gần khu vực Thư viện tỉnh cũ
| điện thoại=+84 203 3825 889 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 14:00 | giá=40.000 - 60.000 VNĐ/suất
| nội dung=Quán ăn lâu năm nức tiếng chuyên phục vụ bánh cuốn tráng tay ăn cùng chả mực nóng hổi giòn ngọt tự làm gia truyền.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Hải sản Cua Vàng | trang web=https://cuavang.vn | email=
| địa chỉ=Số 32 Phan Chu Trinh, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9610 | kinh độ=107.0320 | chỉ đường=Gần khu vực bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3819 919 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=10:00 - 22:30 | giá=250.000 - 600.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà hàng ẩm thực cao cấp nổi danh với món lẩu cua biển nấu thố đất nung giữ nhiệt, cua hoàng đế hấp bia sả và tôm hùm đút lò phô mai.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu mơ Yên Tử:''' Rượu gạo nếp cái hoa vàng ngâm quả mơ lông chín vàng thu hái trên triền núi Yên Tử (phường Yên Tử), nồng độ nhẹ 14 - 19 độ, vị chua thanh ngọt hậu, êm dịu dễ uống.
* '''Rượu ba kích tím Ba Chẽ:''' Củ ba kích tím tự nhiên khai thác tại các cánh rừng xã Ba Chẽ ngâm ủ rượu nếp hạ thổ ròng rã trên 6 tháng, nước rượu màu tím thẫm sóng sánh, có công dụng bổ thận tráng dương tăng cường sinh lực.
* '''Cà phê view bao biển Hòn Gai:''' Hệ thống các quán cà phê hiện đại dọc tuyến đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hồng Gai, phường Hạ Long) nhìn trực diện ra các hòn đảo đá vôi vịnh biển lúc hoàng hôn.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Boats_in_Ha_Long_bay.jpg|nhỏ|Vạn chài trên Vịnh Hạ Long]]

Cơ sở hạ tầng lưu trú tại Quảng Ninh thuộc nhóm hiện đại và quy mô bậc nhất cả nước, từ các tổ hợp nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế ven vịnh, khu khoáng nóng onsen, du thuyền nổi đến các homestay sinh thái biển đảo:

=== Khách sạn cao cấp &amp; Resort quốc tế ===
* {{ngủ
| tên=Vinpearl Resort &amp; Spa Hạ Long | trang web=https://vinpearl.com | email=
| địa chỉ=Đảo Đảo Rều, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9530 | kinh độ=107.0410 | chỉ đường=Nằm biệt lập trên đảo Đảo Rều, có tàu cao tốc riêng của khu nghỉ dưỡng đưa đón từ bến đất liền
| điện thoại=+84 203 3556 868 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.200.000 - 6.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế xây dựng hoàn toàn trên đảo biệt lập giữa biển mô phỏng cánh cung tráng lệ phong cách hoàng gia tân cổ điển. Resort sở hữu 384 phòng nghỉ cao cấp có ban công nhìn thẳng ra vịnh Hạ Long, 3 bãi biển nhân tạo cát trắng riêng tư, cụm hồ bơi ngoài trời rộng 1.200 m², dịch vụ spa Vincharm trên mặt nước và chuỗi nhà hàng phục vụ hải sản tươi sống.
}}

* {{ngủ
| tên=Yoko Onsen Quang Hanh | trang web=https://yokoonsenquanghanh.com.vn | email=
| địa chỉ=Tổ 5, Khu 9B, phường Quang Hanh | vĩ độ=21.0020 | kinh độ=107.1850 | chỉ đường=Nằm kẹp giữa thung lũng núi non dọc Quốc lộ 18
| điện thoại=+84 203 3558 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=3.500.000 - 8.000.000 VNĐ/đêm (đã bao gồm gói dịch vụ tắm khoáng nóng public onsen và buffet ẩm thực)
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng suối khoáng nóng trị liệu tiêu chuẩn Nhật Bản đầu tiên tại Việt Nam do Tập đoàn Sun Group đầu tư. Sở hữu nguồn nước khoáng tự nhiên giàu khoáng chất brom và natri, hệ thống 27 bể tắm onsen ngoài trời phong phú (bể ngâm chân, bể sục jacuzzi, bể phản lực, bể tắm hang), phòng xông đá muối Himalaya, phòng xông tuyết lạnh và các căn villa Yama/Washitsu có bể ngâm khoáng riêng tư.
}}

* {{ngủ
| tên=Yên Tử Legacy - MGallery | trang web=https://legacyyentu.com | email=
| địa chỉ=Khu Di tích Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1480 | kinh độ=106.7210 | chỉ đường=Tọa lạc tại thung lũng Giải Oan dưới chân núi Yên Tử
| điện thoại=+84 203 6259 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.800.000 - 6.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu tĩnh dưỡng 5 sao do kiến trúc sư Bill Bensley thiết kế mô phỏng cung đình thời nhà Trần thế kỷ 13 với tường gạch trát vỏ trấu, cửa gỗ lim cổ và đá ong tự nhiên. Nơi đây cung cấp các liệu trình chăm sóc sức khỏe thảo dược am tuệ, thiền tịnh ngắm rừng thông và lớp học yoga sớm giữa không gian thanh tịnh.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Quảng Ninh | trang web=https://luxuryquangninh.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Đường Hạ Long, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9580 | kinh độ=107.0380 | chỉ đường=Nằm ngay trục đường du lịch chính đối diện bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3646 618 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 34 tầng với quy mô 508 phòng ngủ hiện đại, trang bị đầy đủ hồ bơi vô cực ngoài trời ngắm vòng quay Sun Wheel, phòng tập thể dục, dịch vụ xông hơi massage và trung tâm tổ chức hội nghị yến tiệc lớn.
}}

=== Khách sạn tầm trung &amp; Homestay biển đảo ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Hải Long Cô Tô | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu 4, Đặc khu Cô Tô | vĩ độ=20.9850 | kinh độ=107.7680 | chỉ đường=Cách cầu cảng khách Cô Tô 500 m
| điện thoại=+84 203 3889 889 | điện thoại miễn cước=
| giá=450.000 - 900.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn tiêu chuẩn tiện nghi trang bị đầy đủ điều hòa, tivi, bình nóng lạnh, wifi và đội xe điện phục vụ đưa đón khách tham quan các bãi tắm Hồng Vàn, Vàn Chảy.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn du thuyền &amp; Bão biển ===
* Vào mùa mưa bão (từ tháng 6 đến tháng 9), các hình thái thời tiết cực đoan như dông lốc, áp thấp nhiệt đới và bão biển có thể xuất hiện trên Vịnh Bắc Bộ. Khi Cảng vụ Hàng hải Quảng Ninh phát lệnh cấm biển, tất cả các tàu tham quan vịnh và tàu cao tốc ra Đặc khu Cô Tô, Đặc khu Vân Đồn bắt buộc dừng xuất bến. Du khách cần chủ động theo dõi bản tin thời tiết hải văn trước chuyến đi.
* Khi tham gia các hoạt động chèo thuyền kayak, xuồng cao tốc hoặc đi mảng tre khám phá hang luồn trên vịnh Hạ Long, du khách bắt buộc phải mặc áo phao cứu sinh đúng quy cách trong suốt thời gian nổi trên mặt nước.

=== An toàn leo núi &amp; Cung đường tuần tra biên giới ===
* Tuyến leo bộ lên chùa Đồng Yên Tử (phường Yên Tử) có nhiều đoạn bậc đá dốc và trơn ướt khi có mưa phùn; du khách cần chuẩn bị giày thể thao có đế bám ma sát cao, gậy chống leo núi và áo khoác chắn gió ấm.
* Tuyến đường tuần tra biên giới và &quot;sống lưng khủng long&quot; Cột mốc 1305 tại xã Lục Hồn có hai bên sườn vực dốc đứng sâu thẳm; du khách chỉ đi trên dải bậc thang bê tông có tay vịn, không leo trèo ra ngoài mép vực chụp ảnh khi có gió bấc giật mạnh.
* Khu vực biên giới xã Hoành Mô, xã Lục Hồn, phường Móng Cái 1 tiếp giáp trực tiếp đường biên quốc gia; du khách bắt buộc phải mang theo Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu gốc để xuất trình khi lực lượng Bộ đội Biên phòng kiểm tra và không tự ý vượt qua đường biên giới.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hải Phòng]]: Di chuyển qua cầu Bạch Đằng trên trục cao tốc CT06 chỉ mất 30 phút để đến với thành phố cảng, hoặc đi phà từ bến phà phường Tuần Châu sang quần đảo [[Cát Bà]]. Đi theo Quốc lộ 18 qua phường Đông Triều sang vùng đất danh nhân Nguyễn Trãi tại Côn Sơn - Kiếp Bạc.
* [[Bắc Ninh]]: Đi theo Quốc lộ 18 sang phường Quế Võ và vùng đất di sản quan họ Kinh Bắc, hoặc men theo sườn Tây Yên Tử sang Chùa Vĩnh Nghiêm, Chùa Bổ Đà.
* [[Lạng Sơn]]: Đi theo Quốc lộ 4B từ xã Tiên Yên sang cửa ải Chi Lăng, đỉnh núi tuyết Mẫu Sơn và phố chợ Kỳ Lừa.
* [[Trung Quốc]]: Làm thủ tục xuất cảnh đường bộ qua [[Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái]] (phường Móng Cái 1) qua cầu Ka Long sang thành phố Đông Hưng thuộc khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây.

{{geo|20.9500|107.0833}}
{{IsPartOf|Đồng bằng sông Hồng}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Quảng Ninh}}</text>
      <sha1>c046ypfmmvyhkhtqwk97mpgtj9063v2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122272</id>
      <parentid>122271</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T06:32:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* Di chuyển đường thủy &amp; Tàu cao tốc ra đảo */</comment>
      <origin>122272</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53662" sha1="2bxjy9o84vk8o1038pmkcmw3350ngei" xml:space="preserve">{{pagebanner|Ha Long Bay Banner.JPG|caption=Quần thể đảo đá vôi trên Vịnh Hạ Long tại Quảng Ninh}}

{{quickbarprovince
| image=View from the surprise cave, Halong Bay, Quang Ninh, Vietnam - Vịnh Hạ Long, Quảng Ninh, Việt Nam (10226116905).jpg
| imagewidth=250px
| caption=Cảnh quan địa chất karst ngập nước trên Vịnh Hạ Long
| location=Quang Ninh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=6.207,9 km²
| population=1.380.000 người (ước tính)
| population density=222,3 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Sán Dìu]], [[Tiếng Hoa]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (87%), người Dao (5%), người Tày (3%), người Sán Dìu (2%), người Sán Chỉ, người Hoa
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đông Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Hồng Gai và phường Hạ Long
| years active=1963 - Thành lập tỉnh Quảng Ninh từ hợp nhất khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (203)
| website=[https://quangninh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ninh]
}}

'''Quảng Ninh''' là một tỉnh ven biển thuộc vùng [[Đồng bằng sông Hồng]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc và Đông Bắc của tỉnh giáp khu tự trị dân tộc Choang [[Quảng Tây]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài 118,8 km; phía Đông và Nam giáp [[Vịnh Bắc Bộ]] với đường bờ biển dài 250 km; phía Tây Nam giáp [[Hải Phòng]]; phía Tây Bắc giáp [[Bắc Ninh]] và [[Lạng Sơn]]. Tỉnh sở hữu Di sản Thiên nhiên Thế giới [[Vịnh Hạ Long]] và quần thể danh thắng di tích [[Yên Tử]], đồng thời là trung tâm công nghiệp khai khoáng than đá lớn nhất Việt Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý hành chính trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Quang Ninh Museum facade 1.jpg|nhỏ|Bảo tàng Quảng Ninh bên đường bao biển phường Hạ Long]]

=== Lịch sử hình thành ===
Tên gọi Quảng Ninh được hình thành vào ngày 30 tháng 10 năm 1963 trên cơ sở sáp nhập khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh, do Chủ tịch Hồ Chí Minh đề xuất đặt tên ghép từ hai chữ đầu của hai địa danh cũ để biểu trưng cho sự rộng lớn và an ninh biên cương. 

Về mặt khảo cổ học, Quảng Ninh là cái nôi của các nền văn hóa tiền sử biển nổi tiếng như Văn hóa Soi Nhụ (cách ngày nay 18.000 - 7.000 năm), Văn hóa Cái Bèo và Văn hóa Hạ Long (cách ngày nay 4.500 - 3.000 năm) với các di chỉ mộ táng, công cụ đá ghè đẽo và đồ gốm xốp tại các hang động ngập nước vịnh biển.

Trong lịch sử quân sự Đại Việt, vùng đất này ba lần ghi dấu chiến thắng chống ngoại xâm trên dòng Sông Bạch Đằng: chiến thắng năm 938 của Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán, chiến thắng năm 981 của Lê Hoàn chống quân Tống, và đỉnh cao là Trận Bạch Đằng (1288) do Quốc công Tiết chế Trần Hưng Đạo chỉ huy tiêu diệt đoàn thuyền chiến Nguyên Mông.

Năm 1149, vua Lý Anh Tông thiết lập trang Thương cảng Vân Đồn tại vùng biển nay thuộc [[Đặc khu Vân Đồn]], mở ra thương cảng mậu dịch quốc tế đầu tiên của nước ta, đón thuyền buôn từ Nhật Bản, Trung Hoa, Java, Xiêm La vào giao thương tấp nập suốt các triều đại Lý, Trần, Hậu Lê.

Vào cuối thế kỷ 13, vua Trần Nhân Tông sau khi lãnh đạo kháng chiến thắng lợi đã từ bỏ ngai vàng lên đỉnh núi [[Yên Tử]] (phường Yên Tử) tu hành, sáng lập nên Thiền phái Trúc Lâm mang đậm bản sắc văn hóa Phật giáo Việt Nam. 

Vào cuối thế kỷ 19, thực dân Pháp thành lập Công ty Than Bắc Kỳ (SFCT), biến vùng mỏ Hòn Gai, Cẩm Phả thành trung tâm công nghiệp khai thác than đá lớn nhất Đông Dương, gắn liền với phong trào đấu tranh kiên cường của đội ngũ công nhân vùng mỏ (ngày Truyền thống công nhân vùng mỏ 12 tháng 11 năm 1936).

=== Cảnh quan sinh thái ===
Quảng Ninh có địa hình phức tạp, chiếm hơn 80% diện tích tự nhiên là đồi núi xen kẽ hệ thống sông ngòi ngắn dốc và hơn 2.000 hòn đảo lớn nhỏ dọc thềm lục địa:
* '''Vùng đồi núi vòng cung Đông Triều (phía Tây và Tây Bắc):''' Kéo dài từ phường An Sinh, phường Bình Khê, phường Yên Tử, xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng lên đến xã Bình Liêu. Địa hình hiểm trở với các đỉnh núi đá vôi và sa thạch cao trên 1.000 m như đỉnh Cao Xiêm (1.429 m), đỉnh Quảng Nam Châu (1.507 m). Nơi đây lưu giữ diện tích rừng đầu nguồn rộng lớn thuộc Khu Bảo tồn Thiên nhiên Đồng Sơn - Kỳ Thượng và thung lũng thượng nguồn sông Ba Chẽ, đồng thời tập trung trữ lượng than antraxit lớn tại các vỉa than phường Mạo Khê, phường Vàng Danh, phường Hà Lầm, phường Cẩm Phả và phường Mông Dương.
* '''Vùng đồng bằng phù sa &amp; Bãi triều cửa sông ven biển (phía Tây Nam và Đông Bắc):''' Dải đồng bằng ven sông thuộc phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc và vùng cửa khẩu biên mậu phường Móng Cái 1, phường Móng Cái 2, phường Móng Cái 3, có các cánh đồng lúa, đầm nuôi trồng thủy hải sản nước lợ và hệ thống rừng ngập mặn chắn sóng tự nhiên.
* '''Vùng biển đảo và vịnh biển (phía Đông và Đông Nam):''' Vùng lõi gồm [[Vịnh Hạ Long]] và [[Vịnh Bái Tử Long]] với hàng ngàn đảo đá vôi karst chìm ngập nước, hệ sinh thái rạn san hô, tùng áng tự nhiên cùng hai quần đảo cát ngoài khơi xa là [[Đặc khu Vân Đồn]] và [[Đặc khu Cô Tô]].

=== Dân cư &amp; Bản sắc văn hóa ===
Dân số của tỉnh vượt trên 1,38 triệu người, gồm 22 dân tộc cùng chung sống. Người Kinh chiếm đa số (khoảng 87%), phân bố đông đúc dọc trục đô thị ven biển từ phường Đông Triều qua phường Uông Bí, phường Hạ Long, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1. Đồng bào các dân tộc thiểu số gồm người Dao (Dao Thanh Y, Dao Thanh Phán) sinh sống chủ yếu tại xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng, xã Hải Sơn; người Tày, người Sán Chỉ, người Sán Dìu cư trú tập trung tại xã Bình Liêu, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà. 

Bản sắc văn hóa dân gian tỉnh thể hiện qua các làn điệu hát [[Hát Then|Then]] đàn Tính của người Tày, hát Soóng Cọ của người Sán Chỉ, hát Soọng Cô của người Sán Dìu, tục thêu hoa văn thổ cẩm bằng chỉ ngũ sắc của phụ nữ Dao Thanh Phán, nghệ thuật múa lân sư rồng của cộng đồng người Hoa và các lễ hội truyền thống miền biển như Lễ hội bơi thuyền truyền thống Đền Cửa Ông (phường Cửa Ông), Lễ hội rước người Xuống đồng tại phường Phong Cốc.

=== Khí hậu ===
Quảng Ninh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa biển đặc trưng của duyên hải Bắc Bộ, chịu tác động trực tiếp của hoàn lưu gió mùa và vịnh Bắc Bộ. Mùa đông lạnh sâu hơn các vùng duyên hải miền Trung do trực diện đón các đợt gió mùa Đông Bắc tràn qua vịnh, nhưng mùa hè mát mẻ hơn nhờ gió đông nam thổi từ biển vào. Độ ẩm không khí trung bình năm duy trì ở mức cao từ 82 - 85%.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, dao động từ 18 - 24&amp;nbsp;°C; thường xuyên có mưa phùn nhẹ và sương mù bao phủ các thung lũng đá vôi vịnh biển vào buổi sáng sớm. Đây là mùa hành hương lễ Phật lớn nhất năm tại phường Yên Tử, phường Uông Bí, phường Cửa Ông, phường An Sinh.
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Nhiệt độ ban ngày phổ biến 30 - 35&amp;nbsp;°C, nắng vàng chan hòa, biển êm, nước biển trong xanh; đây là thời kỳ cao điểm cho các hoạt động tắm biển, nghỉ dưỡng du thuyền, lặn ngắm san hô tại phường Tuần Châu, phường Bãi Cháy, Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô. Giai đoạn tháng 7 và tháng 8 thỉnh thoảng có các đợt bão nhiệt đới kèm mưa lớn từ biển Đông.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 10): Tiết trời khô ráo, bầu trời trong vắt, gió thu mát mẻ, nền nhiệt trung bình 24 - 28&amp;nbsp;°C; là mùa lý tưởng nhất trong năm để tham gia các tour du thuyền ngủ đêm trên vịnh Hạ Long và săn mây, ngắm cỏ lau biên giới tại xã Bình Liêu, xã Lục Hồn.
* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Gió mùa Đông Bắc thịnh hành mang không khí khô hanh và lạnh buốt, nhiệt độ ban đêm tại các đỉnh núi cao xã Bình Liêu, xã Hải Sơn có thể hạ xuống dưới 8&amp;nbsp;°C; thích hợp cho các dịch vụ nghỉ dưỡng suối khoáng nóng onsen tại phường Quang Hanh.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Quảng Ninh (Trạm Bãi Cháy)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 20 (68) || 23 (73) || 27 (81) || 31 (88) || 32 (90) || 32 (90) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''27 (81)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 14 (57) || 15 (59) || 18 (64) || 22 (72) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 22 (72) || 19 (66) || 15 (59) || '''20 (68)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 25 (1.0) || 30 (1.2) || 45 (1.8) || 90 (3.5) || 190 (7.5) || 280 (11.0) || 380 (15.0) || 420 (16.5) || 240 (9.4) || 130 (5.1) || 40 (1.6) || 20 (0.8) || '''1.890 (74.4)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:San-bay-van-don-ve-dem.jpg|nhỏ|Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn tại Đặc khu Vân Đồn]]

Quảng Ninh sở hữu hệ thống hạ tầng giao thông đa phương thức đồng bộ hàng đầu Việt Nam, bao gồm cảng hàng không quốc tế, đường cao tốc hiện đại chạy suốt chiều dài tỉnh, các bến cảng biển tiếp nhận tàu du lịch quốc tế và các tuyến quốc lộ nối thẳng sang Trung Quốc.

=== Bằng đường hàng không ===
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn | tên khác=Van Don International Airport | ký hiệu=VDO
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | chỉ đường=Cách trung tâm phường Hạ Long 50 km về phía Đông Bắc dọc theo trục cao tốc Hạ Long - Vân Đồn
| điện thoại=+84 203 3901 111 | trang web=https://vandonairport.vn
| nội dung=Sân bay quốc tế tư nhân đầu tiên tại Việt Nam, đạt cấp 4E theo chuẩn ICAO với đường cất hạ cánh dài 3,6 km, đón nhận các dòng máy bay thân rộng hiện đại như Boeing 787 và Airbus A350. Sân bay vận hành các đường bay thẳng thương mại hàng ngày kết nối với [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Đà Nẵng]], đồng thời tiếp nhận các chuyến bay charter quốc tế từ [[Seoul]] (Hàn Quốc), [[Tokyo]] (Nhật Bản) và [[Quảng Châu]] (Trung Quốc). Từ sân bay có tuyến xe buýt miễn phí đưa đón hành khách về thẳng phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai.
}}
* '''Cảng hàng không Quốc tế Cát Bi (Hải Phòng):''' Nằm cách ranh giới phường Quảng Yên và phường Bãi Cháy chỉ khoảng 25 - 35 km qua cầu Bạch Đằng trên cao tốc CT06; là lựa chọn thay thế thuận tiện đón nhiều chuyến bay nội địa và quốc tế từ [[Bangkok]], [[Seoul]].

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng - Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái (Cao tốc CT06):'''
  * Trục cao tốc 4 làn xe chạy suốt toàn bộ chiều dài tỉnh từ cầu Bạch Đằng (tiếp giáp Hải Phòng) qua phường Quảng Yên, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả, Đặc khu Vân Đồn, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà, xã Hải Hà đến cửa khẩu phường Móng Cái 1.
  * Tốc độ tối đa toàn tuyến đạt 120 km/h, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô cá nhân:
    * Tuyến Hà Nội - phường Hạ Long: Khoảng 1 giờ 45 phút (150 km).
    * Tuyến Hà Nội - Đặc khu Vân Đồn: Khoảng 2 giờ 15 phút (200 km).
    * Tuyến Hà Nội - phường Móng Cái 1: Khoảng 3 giờ 15 phút (310 km).
* '''Tuyến Quốc lộ 18:''' Tuyến đường bộ truyền thống kết nối từ Cảng hàng không Quốc tế Nội Bài (Hà Nội) qua tỉnh [[Bắc Ninh]], đi qua phường Mạo Khê, phường Đông Triều, phường Uông Bí, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1.
* '''Tuyến Quốc lộ 279:''' Kết nối từ tỉnh [[Bắc Ninh]] qua xã Thống Nhất, phường Hoành Bồ về vịnh Cửa Lục.
* '''Tuyến Quốc lộ 4B:''' Kết nối từ thành phố [[Lạng Sơn]] qua xã Tiên Yên, rút ngắn thời gian giao lưu giữa hai tỉnh biên giới Đông Bắc.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * *Xe Limousine chất lượng cao (9 - 11 chỗ):* Các hãng uy tín như Phúc Xuyên, Vân Đồn Xanh, Hạ Long Travel, Duy Khánh hoạt động với tần suất 30 phút/chuyến từ 05:00 đến 21:00 hàng ngày, đón trả khách tận nơi tại trung tâm Hà Nội đến phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) và Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn). Giá vé: 220.000 - 280.000 VNĐ/vé. Tuyến đi Móng Cái có giá vé khoảng 350.000 - 400.000 VNĐ/vé.
  * *Xe khách giường nằm:* Xuất bến cố định từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát, Bến xe Gia Lâm, Bến xe Nước Ngầm (Hà Nội) và Bến xe Niệm Nghĩa (Hải Phòng) về Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) và Bến xe Móng Cái (phường Móng Cái 2). Giá vé từ 120.000 - 180.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường biển ===
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long''' (phường Bãi Cháy): Nằm tại trung tâm khu du lịch Bãi Cháy, bến cảng sở hữu cầu cảng hiện đại dài 406 m vươn ra biển, tiếp nhận các siêu du thuyền quốc tế 5 sao tải trọng lên đến 225.000 GRT mang hàng ngàn du khách quốc tế ghé thăm vịnh Hạ Long.
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Tuần Châu''' (phường Tuần Châu): Cảng du thuyền nhân tạo lớn nhất Đông Nam Á với 2 âu tàu kín gió có tổng chiều dài bờ bến hơn 8 km, sức chứa trên 2.000 tàu du lịch tham quan vịnh cùng lúc.

=== Bằng đường sắt ===
* Tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân: Tuyến đường sắt khổ lồng 1.435 mm / 1.000 mm vận chuyển hàng hóa công nghiệp và than đá từ nội địa ra Cảng nước sâu Cái Lân (phường Bãi Cháy).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Ha_Long_2019_taken_by_DJI_FC220.jpg|nhỏ|Một góc Hạ Long nhìn từ trên cao]]

=== Di chuyển đường thủy &amp; Tàu cao tốc ra đảo ===
* '''Tàu tham quan Vịnh Hạ Long trong ngày:'''
  * Xuất bến thường xuyên từ Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long (phường Bãi Cháy). Có hai khung giờ xuất phát chính: buổi sáng (07:30 - 08:30) và buổi trưa (11:30 - 12:30).
  * Khách lẻ có thể mua vé ghép tàu tham quan Tuyến 1 (thời lượng 4 tiếng: Động Thiên Cung - Hang Đầu Gỗ - Hòn Chó Đá - Hòn Trống Mái) hoặc Tuyến 2 (thời lượng 6 tiếng: Hang Sửng Sốt - Hang Luồn - Đảo Ti Tốp).
* '''Du thuyền ngủ đêm trên vịnh:''' Hành trình 2 ngày 1 đêm hoặc 3 ngày 2 đêm trên các du thuyền tiện nghi 4 - 5 sao (Paradise Cruises, Indochina Sails, Ambassador Cruise), neo đậu qua đêm tại các vụng biển kín gió trên Vịnh Hạ Long hoặc Vịnh Bái Tử Long.
* '''Tàu cao tốc thủy nội địa từ Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn):'''
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đặc khu Cô Tô: Vận hành liên tục từ 06:30 đến 16:30 hàng ngày, thời gian di chuyển khoảng 55 - 65 phút. Giá vé tàu cao tốc: 250.000 - 300.000 VNĐ/lượt (các đội tàu Havaco, Kalong, Quang Minh).
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Quan Lạn / Minh Châu (Đặc khu Vân Đồn): Thời gian di chuyển 40 - 50 phút. Giá vé: 160.000 - 180.000 VNĐ/lượt.
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Ngọc Vừng (Đặc khu Vân Đồn): Thời gian di chuyển 45 phút. Giá vé: 150.000 VNĐ/lượt.
* '''Phà Tuần Châu - Cát Bà:''' Kết nối từ bến phà phường Tuần Châu sang bến Gia Luận thuộc quần đảo [[Cát Bà]] ([[Hải Phòng]]), chạy 5 - 7 chuyến/ngày, chở được cả người đi bộ, xe máy và ô tô con.

=== Phương tiện đường bộ nội tỉnh ===
* '''Xe buýt công cộng:''' Mạng lưới xe buýt kết nối xuyên suốt các phường trung tâm và khu công nghiệp:
  * Tuyến buýt số 01: Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) - Cầu Bãi Cháy - Cột Đồng Hồ (phường Hồng Gai) - phường Cẩm Phả. Hoạt động 05:30 - 18:30, tần suất 15 phút/chuyến.
  * Tuyến buýt số 03: phường Hồng Gai - phường Hoành Bồ.
  * Tuyến buýt số 08: phường Hồng Gai - phường Đông Mai (Quảng Yên).
  * Tuyến buýt Hạ Long - Móng Cái: Kết nối từ Bến xe Bãi Cháy chạy dọc cao tốc và Quốc lộ 18 ra Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái (phường Móng Cái 1).
* '''Thuê xe máy:''' Lựa chọn linh hoạt nhất để tự do di chuyển dọc các tuyến đường bao biển đẹp như đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hạ Long, phường Hồng Gai) hoặc đường bao biển Hạ Long - Cẩm Phả. Điểm cho thuê xe máy tập trung quanh khu vực phố cổ Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bến tàu Hồng Gai và trung tâm thị tứ Đặc khu Cô Tô với mức giá từ 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Xe điện du lịch:''' Hoạt động phổ biến trên các tuyến đường ven biển phục vụ chở khách tham quan ngắm cảnh trong nội khu Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bờ biển Trà Cổ (phường Móng Cái 1) và trung tâm Đặc khu Cô Tô; giá cước tính theo chuyến hoặc theo người (10.000 - 20.000 VNĐ/lượt).
* '''Taxi:''' Đội ngũ taxi đông đảo, hoạt động thường trực 24/7:
  * Taxi Mai Linh Quảng Ninh: ☎ +84 203 3628 628
  * Taxi Bãi Cháy: ☎ +84 203 3646 464
  * Taxi Hòn Gai: ☎ +84 203 3848 484
  * Taxi Phú Bình: ☎ +84 203 3599 599
  * Taxi Móng Cái: ☎ +84 203 3888 888
  * Dịch vụ xe công nghệ Xanh SM và GrabCar hoạt động rất dày đặc tại phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, phường Hạ Long, phường Uông Bí và phường Cẩm Phả.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:越南口岸_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cửa khẩu Móng Cái]]

=== Quần thể Vịnh biển &amp; Di sản Thiên nhiên Karst ===
* {{xem
| tên=Khu Di sản Thiên nhiên Thế giới Vịnh Hạ Long | tên khác=Ha Long Bay
| trang web=http://banquanlyvinhhalong.gov.vn | email=
| địa chỉ=Vùng biển tiếp giáp phường Hồng Gai, phường Bãi Cháy, phường Tuần Châu | vĩ độ=20.9100 | kinh độ=107.1800 | chỉ đường=Xuất bến tại Cảng Tuần Châu hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long
| điện thoại=+84 203 3824 112 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 17:30 (du thuyền lưu trú hoạt động qua đêm) | giá=Vé tham quan theo tuyến: 250.000 - 290.000 VNĐ/người (chưa gồm cước tàu)
| nội dung=Quần thể di sản thiên nhiên thế giới hai lần được UNESCO vinh danh về giá trị thẩm mỹ và giá trị địa chất - địa mạo. Khu vực di sản có diện tích 434 km² bao gồm 775 hòn đảo đá vôi phong hóa karst ngập nước với hàng trăm hang động nguyên sơ. Các điểm dừng chân tiêu biểu trên các tuyến tham quan:
* '''Động Thiên Cung:''' Nằm ở phía tây nam vịnh, hang động karst rộng lớn với hệ thống măng đá, thạch nhũ rủ nhiều tầng lớp, được chiếu sáng bằng hệ thống đèn màu.
* '''Hang Đầu Gỗ:''' Nằm sát Động Thiên Cung, hang gắn liền với truyền thuyết cất giấu cọc gỗ lim của quân dân nhà Trần trong cuộc chiến chống quân Nguyên Mông năm 1288.
* '''Hang Sửng Sốt:''' Tọa lạc trên đảo Bồ Hòn, là một trong những hang động karst rộng nhất vịnh với trần hang cao trên 30 m và lòng hang rộng hàng ngàn mét vuông.
* '''Đảo Ti Tốp:''' Hòn đảo có bờ cát hình vầng trăng khuyết thoai thoải ôm lấy chân núi; đỉnh đảo có lầu ngắm cảnh ở độ cao 100 m cho phép quan sát bao quát 360 độ mặt vịnh.
* '''Hang Luồn:''' Vòm hang ngầm xuyên qua lòng núi đá mở ra hồ nước kín (áng nước) phẳng lặng, du khách tiếp cận bằng thuyền nan do ngư dân chèo hoặc tự chèo thuyền kayak.
* '''Hòn Trống Mái (Hòn Gà Chọi):''' Cụm hai khối đá vôi đứng đối diện nhau trên mặt nước sâu, biểu tượng hình ảnh du lịch của vịnh Hạ Long và Quảng Ninh.
}}

* {{xem
| tên=Vịnh Bái Tử Long | tên khác=Bai Tu Long Bay
| trang web= | email=
| địa chỉ=Vùng biển Đặc khu Vân Đồn và phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0500 | kinh độ=107.5000 | chỉ đường=Tiếp giáp phía đông bắc của Vịnh Hạ Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tính theo tuyến
| nội dung=Vùng vịnh nguyên sinh ít chịu tác động của mật độ tàu thuyền du lịch dày đặc, bao gồm hàng trăm hòn đảo đá vôi và đảo đất sa thạch. Vùng lõi vịnh là Vườn Quốc gia Bái Tử Long với diện tích hơn 15.000 ha (gồm diện tích rừng và biển), bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn cổ thụ, rạn san hô tầng nông và nơi sinh sống của nhiều loài chim biển quý hiếm.
}}

* {{xem
| tên=Đặc khu Cô Tô &amp; Quần đảo Cô Tô | tên khác=Co To Archipelago
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Cô Tô | vĩ độ=20.9833 | kinh độ=107.7667 | chỉ đường=Cách Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn) 50 km đường biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào đặc khu
| nội dung=Huyện đảo tiền tiêu vùng Đông Bắc gồm đảo Cô Tô lớn, đảo Thanh Lân và gần 50 hòn đảo nhỏ. Các điểm danh thắng tự nhiên nổi bật:
* '''Bãi biển Hồng Vàn:''' Nằm ở bờ phía đông, sóng êm ả nhờ có đảo Thanh Lân chắn gió ngoài khơi, bãi cát phẳng mịn thoai thoải.
* '''Bãi biển Vàn Chảy:''' Nằm ở phía tây nam đảo, bờ cát thoai thoải dài hơn 1,5 km, sóng lớn dồn dập thích hợp tắm biển và các hoạt động thể thao bãi cát.
* '''Bãi đá Móng Rồng (Bãi đá Cầu Mỵ):''' Hệ thống vách đá trầm tích nhiều màu sắc bị sóng biển bào mòn qua hàng triệu năm tạo nên các nếp uốn địa chất độc đáo sát mép sóng.
* '''Hải đăng Cô Tô:''' Ngọn đèn biển xây dựng cuối thế kỷ 19 trên đồi cao 102 m, du khách leo 72 bậc cầu thang xoắn ốc để ngắm toàn cảnh quần đảo và rừng cây nguyên sinh.
* '''Đảo Thanh Lân:''' Hòn đảo lớn thứ hai trong đặc khu với thảm rừng tự nhiên xanh tốt, bãi biển Ba Châu, bãi Hải Quân và các xưởng chế biến sứa biển xuất khẩu.
}}

* {{xem
| tên=Đảo Quan Lạn &amp; Đảo Ngọc Vừng | tên khác=Quan Lan - Ngoc Vung Islands
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | vĩ độ=20.9000 | kinh độ=107.5500 | chỉ đường=Đi tàu cao tốc từ Cảng Ao Tiên (Vân Đồn)
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Hai hòn đảo cát tự nhiên nằm trên tuyến thông thương biển cổ. Đảo Quan Lạn có bãi tắm Minh Châu cát trắng tơi xốp không dính chân, bãi Robinson hoang sơ và Cụm di tích đình, chùa, miếu Quan Lạn xây dựng bằng gỗ mần lái kiên cố từ thế kỷ 18 thờ ba anh em họ Phạm có công đánh giặc Nguyên Mông. Đảo Ngọc Vừng sở hữu bãi biển Trường Chinh cát dài 3 km, hồ nước ngọt ngọt tự nhiên và khu di tích Cột cờ quốc gia trên đảo.
}}

[[Tập tin:Thượng_Yên_Công,_tp._Uông_Bí,_Quảng_Ninh,_Vietnam_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cáp treo Yên Tử tại phường Yên Tử]]

=== Di tích Lịch sử, Tôn giáo &amp; Khảo cổ ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Yên Tử | tên khác=Yen Tu Historical and Scenic Area
| trang web=http://yentu.com.vn | email=
| địa chỉ=Sườn núi Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1550 | kinh độ=106.7180 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Uông Bí 14 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 203 3661 118 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Vé tham quan danh lam: 40.000 VNĐ; vé cáp treo khứ hồi trọn tuyến: 350.000 VNĐ/người
| nội dung=Kinh đô Phật giáo của nước Đại Việt thời Trần, nơi vua Trần Nhân Tông tu hành và sáng lập Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử vào năm 1299. Quần thể kéo dài theo đường mòn bậc đá xuyên qua rừng trúc và rừng tùng cổ thụ:
* '''Chùa Suối Tắm &amp; Chùa Cầm Thực:''' Điểm khởi đầu của tuyến hành hương dưới chân núi.
* '''Chùa Giải Oan:''' Ngôi chùa nằm bên dòng suối Giải Oan có cây cầu đá xanh cong nối qua suối, gắn với sự tích các cung tần thời Trần.
* '''Tháp Huệ Quang:''' Tháp đá cổ cao 7 m xây dựng từ năm 1309 lưu giữ một phần ngọc xá lị của Phật hoàng Trần Nhân Tông, xung quanh là vườn tháp mộ của hơn 60 vị cao tăng.
* '''Chùa Hoa Yên (Chùa Cả):''' Ngôi chùa trung tâm nằm ở độ cao 535 m, nơi ba vị Trúc Lâm Tam Tổ (Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang) đăng đàn thuyết pháp.
* '''Chùa Một Mái:''' Ngôi chùa nép mình hoàn toàn trong hốc đá tự nhiên ở lưng chừng vách núi.
* '''Tượng đồng Phật hoàng Trần Nhân Tông:''' Bức tượng đúc bằng đồng nguyên khối nặng 138 tấn tọa lạc trên đỉnh An Kỳ Sinh ở độ cao 988 m.
* '''Chùa Đồng (Thiên Trúc Tự):''' Tọa lạc trên đỉnh cao nhất của dãy Yên Tử (1.068 m). Ngôi chùa được đúc hoàn toàn bằng đồng tinh khiết nặng hơn 70 tấn, mái chạm hoa văn sen cúc thời Trần, thường xuyên chìm trong biển sương mù dày đặc.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Nhà Trần tại Đông Triều | tên khác=Tran Dynasty Relics in Dong Trieu
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường An Sinh, phường Bình Khê và phường Tràng Lương cũ (nay thuộc phường Bình Khê) | vĩ độ=21.1333 | kinh độ=106.5833 | chỉ đường=Dưới chân phía tây dãy Yên Tử
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng đất phát tích và lăng miếu cội nguồn của hoàng tộc nhà Trần. Quần thể gồm 14 cụm di tích lăng mộ và đền miếu: Đền An Sinh (nơi phụng thờ các vị hoàng đế Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Anh Tông, Trần Minh Tông), Thái Miếu họ Trần, Lăng Đồng Thái, Lăng Tư Phúc. Điểm nhấn tâm linh trên núi cao là Chùa Am Ngọa Vân (trên núi Bảo Đài) - thánh địa Phật giáo nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông tu hành những năm cuối đời và viên tịch hóa Phật vào ngày 1 tháng 11 năm Mậu Thân (1308).
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Chiến thắng Bạch Đằng | tên khác=Bach Dang Victory Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc | vĩ độ=20.9380 | kinh độ=106.8020 | chỉ đường=Nằm dọc hạ lưu và các nhánh rạch sông Bạch Đằng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể di tích lịch sử chiến tranh thủy quân ghi dấu chiến tích đánh tan quân thủy Nguyên Mông năm 1288:
* '''Bãi cọc Yên Giang:''' Bãi cọc gỗ lim cổ do Viện Khảo cổ học khai quật với hàng trăm cọc gỗ cắm xiên dưới lòng đất phù sa để chặn đầu thuyền giặc.
* '''Bãi cọc Đồng Vạn Muối &amp; Bãi cọc Đồng Má Ngựa:''' Dấu tích các trận địa cọc phụ nhằm dồn tàu chiến đối phương vào thế trận phục kích hỏa công.
* '''Đền Trần Hưng Đạo &amp; Miếu Vua Bà:''' Nằm sát bến đò rừng ven sông Bạch Đằng; miếu Vua Bà thờ bà lão bán nước đã chỉ ra quy luật thủy triều sông Bạch Đằng cho Hưng Đạo Đại Vương bày binh bố trận.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Đền Cửa Ông | tên khác=Cua Ong Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0280 | kinh độ=107.3680 | chỉ đường=Tọa lạc trên đồi cao nhìn thẳng ra Vịnh Bái Tử Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ hơn 700 năm tuổi phụng thờ Hưng Nhượng Đại Vương Trần Quốc Tảng cùng các tướng lĩnh nhà Trần (Trần Khắc Chung, Đỗ Khắc Chung, Yết Kiêu, Dã Tượng). Đền có vị trí phong thủy tựa lưng vào núi đá, mặt hướng ra biển vịnh; khuôn viên gồm Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng và lăng mộ tượng đồng Trần Quốc Tảng cao gần 10 m đúc từ đồng nguyên khối.
}}

* {{xem
| tên=Bảo tàng &amp; Thư viện Quảng Ninh | tên khác=Quang Ninh Museum and Library
| trang web=http://baotangquangninh.vn | email=
| địa chỉ=Đường Trần Quốc Nghiễn, phường Hạ Long | vĩ độ=20.9489 | kinh độ=107.0867 | chỉ đường=Mặt tiền tuyến đường bao biển ven vịnh
| điện thoại=+84 203 3825 031 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 11:30, 13:30 - 17:00 (đóng cửa vào thứ Hai hàng tuần) | giá=40.000 VNĐ/người lớn (học sinh, sinh viên: 15.000 - 20.000 VNĐ)
| nội dung=Cụm công trình kiến trúc đạt giải &quot;Công trình của năm 2013&quot; do kiến trúc sư người Tây Ban Nha Salvador Perez Arroyo thiết kế với khối nhà ốp kính cường lực đen tuyền phản chiếu bóng vịnh biển. Không gian trưng bày gồm 3 tầng hiện đại: Tầng 1 tái hiện hệ sinh thái tự nhiên và biển đảo Quảng Ninh với bộ xương cá voi khổng lồ; Tầng 2 trưng bày các hiện vật lịch sử từ thời tiền sử Văn hóa Hạ Long, thời kỳ phong kiến Bạch Đằng, Yên Tử đến thời kỳ kháng chiến chống Pháp; Tầng 3 tái hiện toàn cảnh lịch sử khai thác than đá với sa bàn và mô hình đường hầm lò than kích thước nguyên bản.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Mũi Sa Vĩ &amp; Bãi biển Trà Cổ | tên khác=Sa Vi Cape &amp; Tra Co Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Móng Cái 1 | vĩ độ=21.4910 | kinh độ=108.0160 | chỉ đường=Cách trung tâm Cửa khẩu Móng Cái 9 km về phía Đông
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Điểm cực Đông Bắc trên đất liền của Việt Nam, nơi đặt Cụm thông tin cổ động biên giới Sa Vĩ với biểu tượng 8 cây phi lao bằng bê tông vươn thẳng lên bầu trời, ghi dấu câu thơ của Tố Hữu: ''&quot;Từ Trà Cổ rừng dương, đến Cà Mau rừng đước&quot;''. Kề bên là Bãi biển Trà Cổ dài hơn 17 km bãi cát phẳng mịn, cùng Đình Trà Cổ - ngôi đình làng ven biển cổ nhất miền Bắc dựng từ năm 1461 bằng gỗ lim chạm trổ rồng mây tinh xảo.
}}

[[Tập tin:BinhLieu_by_phone.jpg|nhỏ|Đồi cỏ Bình Liêu]]

=== Thắng cảnh Núi rừng &amp; Biên giới Bình Liêu ===
* {{xem
| tên=Hệ thống Cột mốc Biên giới &amp; &quot;Sống lưng Khủng long&quot; Bình Liêu | tên khác=Binh Lieu Border Patrol Road
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Lục Hồn và xã Hoành Mô | vĩ độ=21.5650 | kinh độ=107.4500 | chỉ đường=Tuyến tuần tra biên giới chạy dọc đường phân giới Việt - Trung
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (phải xuất trình Căn cước công dân khi được kiểm tra)
| nội dung=Hệ thống đường tuần tra bê tông uốn lượn men theo các đỉnh núi cao trên 1.000 m. Điểm nhấn là Cột mốc 1305 ngự trên sống núi hẹp dốc đứng (&quot;sống lưng khủng long&quot;) với hơn 2.000 bậc thang bê tông kiên cố dẫn lên đỉnh; vào tháng 10 và 11 hàng năm, hai bên triền dốc phủ trắng bạt ngàn hoa cỏ lau. Ngoài ra tuyến đường còn đưa du khách khám phá Cột mốc 1300, 1302 (mùa cỏ lau) và Cột mốc 1327 trên đỉnh núi Thanh Phun (xã Hoành Mô).
}}

* {{xem
| tên=Thác Khe Vằn | tên khác=Khe Van Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bình Liêu | vĩ độ=21.5120 | kinh độ=107.4120 | chỉ đường=Cách trung tâm xã 12 km theo đường liên thôn
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Thác nước tự nhiên 3 tầng cao hơn 100 m bắt nguồn từ dãy núi Khe Vằn đổ xuống các hồ nước tự nhiên trong vắt giữa rừng phòng hộ. Tầng thứ nhất dòng nước đổ trải rộng bên thềm đá hoa cương phẳng; tầng thứ hai chia đôi dòng nước qua kẽ đá; tầng thứ ba đổ thẳng vào vụng nước sâu mát rượi.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chèo thuyền kayak và SUP trên Vịnh Hạ Long:''' Thuê thuyền kayak tự chèo qua vòm đá ngầm tại Hang Luồn, khu vực Ba Hang hoặc vụng Tùng Sâu để tiếp cận sát các vách đá vôi dựng đứng và quan sát các bầy khỉ vàng tự nhiên sinh sống trên vách đá.
* '''Đi thủy phi cơ ngắm Vịnh Hạ Long từ trên cao:''' Trải nghiệm dịch vụ bay ngắm cảnh 25 phút của Hãng hàng không Hải Âu xuất phát từ bến thủy phi cơ phường Tuần Châu, bay lượn ở độ cao 150 - 300 m chiêm ngưỡng trọn vẹn toàn cảnh các đảo đá nhấp nhô trên mặt nước vịnh xanh biếc.
* '''Nghỉ dưỡng suối khoáng nóng Yoko Onsen Quang Hanh:''' Trải nghiệm dịch vụ ngâm khoáng nóng chuẩn Nhật Bản tại phường Quang Hanh, thư giãn trong các bể tắm khoáng ngoài trời giàu khoáng chất brom thiên nhiên, phòng xông nóng sauna, phòng xông lạnh tuyết và phòng xông đá muối.
* '''Vui chơi giải trí tại Quần thể Sun World Ha Long:''' Đi tuyến Cáp treo Nữ Hoàng đạt 2 kỷ lục thế giới vượt vịnh Cửa Lục sang đồi Ba Đèo tại phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai; trải nghiệm vòng quay Mặt Trời Sun Wheel, công viên nước Typhoon Water Park và đường trượt lượn siêu tốc Dragon Park.
* '''Đi bộ leo núi xuyên rừng Yên Tử:''' Thực hiện lộ trình đi bộ thể thao leo núi qua cung đường đá cổ dài 6 km từ chùa Giải Oan, qua chùa Hoa Yên, tượng đá An Kỳ Sinh lên chùa Đồng để rèn luyện thể lực và hòa mình vào thiên nhiên rừng tùng cổ thụ tại phường Yên Tử.
* '''Cắm trại và đón bình minh tại Mũi Sa Vĩ:''' Trải nghiệm dựng lều cắm trại trên bãi cát ven rặng phi lao Trà Cổ (phường Móng Cái 1), ngắm nhìn ánh bình minh đầu tiên rạng rỡ trên vùng biển địa đầu cực Đông Bắc của Tổ quốc.

== Mua sắm ==
Quảng Ninh sở hữu hệ thống sản vật địa phương (sản phẩm OCOP) phong phú, kết hợp giữa nguồn thủy hải sản cao cấp của vịnh biển và nông lâm sản đặc trưng miền đồi núi.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Chả mực giã tay Hạ Long:''' Mực mai nang tươi sống câu từ vùng biển sâu vịnh Bắc Bộ được lột da, làm sạch rồi cho vào cối đá giã bằng tay để giữ trọn thớ thịt giòn sần sật, trộn chút hạt tiêu và mỡ phần rồi chiên ngập dầu sôi vàng óng; đóng gói hút chân không bán tại phường Hồng Gai và phường Bãi Cháy.
* '''Sá sùng Quan Lạn sấy khô:''' &quot;Địa sâm&quot; quý hiếm đào thủ công trên các bãi triều cát pha Đặc khu Vân Đồn, rửa sạch cát rồi sấy trên than hoa kiệt nước; dùng nấu nước dùng phở truyền thống tạo vị ngọt thanh sâu lắng hoặc nướng giòn nhắm bia.
* '''Mực một nắng &amp; Tôm khô Cô Tô:''' Mực ống câu đêm xẻ lưng phơi đúng một đợt nắng to trên đảo Đặc khu Cô Tô, thân mực dẻo quánh, phủ lớp phấn trắng tự nhiên, thịt ngọt dày không dai.
* '''Hàu sữa &amp; Ruốc hàu Thái Bình Dương Vân Đồn:''' Hàu nuôi treo dây tự nhiên trên biển được chế biến thành hàu tươi tách vỏ, ruốc hàu dinh dưỡng đóng lọ thủy tinh tại Đặc khu Vân Đồn.
* '''Gà đồi Tiên Yên:''' Giống gà ri bản địa chăn thả trên sườn đồi xã Tiên Yên, da dày vàng ươm giòn ngậy, thịt chắc thơm không mỡ ngấy; có thể mua gà sống hoặc gà hấp sẵn đóng túi hút chân không.
* '''Miến dong Bình Liêu:''' Miến sợi làm từ 100% tinh bột củ dong riềng đỏ vùng cao xã Bình Liêu, quy trình chế biến không dùng hóa chất tẩy trắng, sợi miến giữ màu xanh lục mộc mạc, dai mướt và không bị bở khi đun lại nhiều lần.
* '''Mỹ nghệ điêu khắc than đá:''' Các sản phẩm mỹ nghệ độc bản điêu khắc từ than đá antraxit nguyên khối như tượng hòn Trống Mái, tượng Phật, mô hình thuyền buồm qua bàn tay tạo tác khéo léo của các nghệ nhân mỏ tại phường Hồng Gai và phường Cẩm Phả.

=== Chợ truyền thống &amp; Trung tâm Mua sắm ===
* '''Chợ Hạ Long 1 (phường Hồng Gai):''' Ngôi chợ đầu mối thủy hải sản lớn nhất tỉnh nằm ven bờ vịnh; tầng trệt tập trung hàng trăm quầy bể sủi bán hải sản tươi sống (cua gạch, ghẹ hoa, tôm he, cá song, bề bề), tầng lầu bán chả mực và hải sản khô.
* '''Chợ Cái Dăm (phường Bãi Cháy):''' Chợ dân sinh hiện đại 6 tầng phục vụ khách du lịch lưu trú khu vực Bãi Cháy, chuyên doanh hải sản khô, mực rim me, ruốc tôm và quà lưu niệm.
* '''Chợ Trung tâm Móng Cái (phường Móng Cái 2):''' Trung tâm thương mại biên giới sầm uất gồm 4 tầng, nơi tập kết bán buôn và bán lẻ hàng may mặc, đồ gia dụng, đồ chơi và nông sản nhập khẩu qua cửa khẩu.
* '''Chợ Cảng cá Cái Rồng (Đặc khu Vân Đồn):''' Chợ cá nhộn nhịp lúc 04:30 - 06:30 sáng, nơi các tàu đánh bắt ngoài khơi cập bến đổ tôm cá, mực tươi rói bán với giá gốc.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực xứ than mang phong vị đậm đà mặn mòi của biển cả, giữ nguyên độ ngọt giòn tươi sống của các loài thủy hải sản giáp xác và nhuyễn thể.

Các món ăn đặc sắc phổ biến:
* '''Bánh cuốn chả mực:''' Lớp bánh mỏng mềm tráng từ bột gạo tẻ nóng hổi bọc nhân thịt băm xào mộc nhĩ nấm hương, rắc hành phi thơm lừng; ăn kèm từng miếng chả mực giã tay chiên vàng giòn sần sật và bát nước mắm nguyên chất pha ớt chỉ thiên cay nồng vắt chanh.
* '''Bún bề bề Hạ Long:''' Nước dùng nấu từ vỏ bề bề và xương cá biển ninh nhừ ngọt đậm đà tự nhiên; tô bún đầy đặn xếp lớp thịt bề bề bóc nõn nguyên con, tôm biển luộc, chả cá chiên, cải ngọt và thì là thanh mát.
* '''Sam biển chế biến 7 món:''' Sam biển tự nhiên chế biến cầu kỳ thành các món: tiết canh sam, chân sam xào chua ngọt sả ớt, gỏi sam hoa chuối, trứng sam nướng mỡ hành trên mai than hoa, sam xào miến, chả sam rán giòn tại phường Quảng Yên và phường Hồng Gai.
* '''Gà đồi Tiên Yên luộc chấm cà tiệp:''' Thịt gà luộc chín tới da giòn vàng bóng như thoa mỡ; chấm cùng loại nước chấm &quot;cà tiệp&quot; độc đáo chế biến từ nước mắm Tiên Yên, nước cốt gừng nướng, củ hành tím nướng và ớt hiểm giã nhuyễn tại xã Tiên Yên.
* '''Canh ngán nấu mồng tơi &amp; Cháo ngán:''' Con ngán biển béo múp ngâm nước muối sạch cát, băm nhỏ xào thơm cùng hành hoa rồi nấu canh rau mồng tơi ngọt mát hoặc nấu cháo nếp sánh mịn giải nhiệt.
* '''Cù kỳ hấp bia &amp; Cù kỳ rang me:''' Con cù kỳ (loài cua đá biển mai sần sùi) có hai càng to khỏe đầy ắp thịt ngọt thơm; đập dập càng đem rang sốt me chua ngọt đậm đà chấm bánh mì hoa cúc.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Bánh cuốn chả mực Bà Ngân | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 34 Đoàn Thị Điểm, phường Hồng Gai | vĩ độ=20.9510 | kinh độ=107.0750 | chỉ đường=Gần khu vực Thư viện tỉnh cũ
| điện thoại=+84 203 3825 889 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 14:00 | giá=40.000 - 60.000 VNĐ/suất
| nội dung=Quán ăn lâu năm nức tiếng chuyên phục vụ bánh cuốn tráng tay ăn cùng chả mực nóng hổi giòn ngọt tự làm gia truyền.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Hải sản Cua Vàng | trang web=https://cuavang.vn | email=
| địa chỉ=Số 32 Phan Chu Trinh, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9610 | kinh độ=107.0320 | chỉ đường=Gần khu vực bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3819 919 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=10:00 - 22:30 | giá=250.000 - 600.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà hàng ẩm thực cao cấp nổi danh với món lẩu cua biển nấu thố đất nung giữ nhiệt, cua hoàng đế hấp bia sả và tôm hùm đút lò phô mai.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu mơ Yên Tử:''' Rượu gạo nếp cái hoa vàng ngâm quả mơ lông chín vàng thu hái trên triền núi Yên Tử (phường Yên Tử), nồng độ nhẹ 14 - 19 độ, vị chua thanh ngọt hậu, êm dịu dễ uống.
* '''Rượu ba kích tím Ba Chẽ:''' Củ ba kích tím tự nhiên khai thác tại các cánh rừng xã Ba Chẽ ngâm ủ rượu nếp hạ thổ ròng rã trên 6 tháng, nước rượu màu tím thẫm sóng sánh, có công dụng bổ thận tráng dương tăng cường sinh lực.
* '''Cà phê view bao biển Hòn Gai:''' Hệ thống các quán cà phê hiện đại dọc tuyến đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hồng Gai, phường Hạ Long) nhìn trực diện ra các hòn đảo đá vôi vịnh biển lúc hoàng hôn.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Boats_in_Ha_Long_bay.jpg|nhỏ|Vạn chài trên Vịnh Hạ Long]]

Cơ sở hạ tầng lưu trú tại Quảng Ninh thuộc nhóm hiện đại và quy mô bậc nhất cả nước, từ các tổ hợp nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế ven vịnh, khu khoáng nóng onsen, du thuyền nổi đến các homestay sinh thái biển đảo:

=== Khách sạn cao cấp &amp; Resort quốc tế ===
* {{ngủ
| tên=Vinpearl Resort &amp; Spa Hạ Long | trang web=https://vinpearl.com | email=
| địa chỉ=Đảo Đảo Rều, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9530 | kinh độ=107.0410 | chỉ đường=Nằm biệt lập trên đảo Đảo Rều, có tàu cao tốc riêng của khu nghỉ dưỡng đưa đón từ bến đất liền
| điện thoại=+84 203 3556 868 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.200.000 - 6.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế xây dựng hoàn toàn trên đảo biệt lập giữa biển mô phỏng cánh cung tráng lệ phong cách hoàng gia tân cổ điển. Resort sở hữu 384 phòng nghỉ cao cấp có ban công nhìn thẳng ra vịnh Hạ Long, 3 bãi biển nhân tạo cát trắng riêng tư, cụm hồ bơi ngoài trời rộng 1.200 m², dịch vụ spa Vincharm trên mặt nước và chuỗi nhà hàng phục vụ hải sản tươi sống.
}}

* {{ngủ
| tên=Yoko Onsen Quang Hanh | trang web=https://yokoonsenquanghanh.com.vn | email=
| địa chỉ=Tổ 5, Khu 9B, phường Quang Hanh | vĩ độ=21.0020 | kinh độ=107.1850 | chỉ đường=Nằm kẹp giữa thung lũng núi non dọc Quốc lộ 18
| điện thoại=+84 203 3558 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=3.500.000 - 8.000.000 VNĐ/đêm (đã bao gồm gói dịch vụ tắm khoáng nóng public onsen và buffet ẩm thực)
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng suối khoáng nóng trị liệu tiêu chuẩn Nhật Bản đầu tiên tại Việt Nam do Tập đoàn Sun Group đầu tư. Sở hữu nguồn nước khoáng tự nhiên giàu khoáng chất brom và natri, hệ thống 27 bể tắm onsen ngoài trời phong phú (bể ngâm chân, bể sục jacuzzi, bể phản lực, bể tắm hang), phòng xông đá muối Himalaya, phòng xông tuyết lạnh và các căn villa Yama/Washitsu có bể ngâm khoáng riêng tư.
}}

* {{ngủ
| tên=Yên Tử Legacy - MGallery | trang web=https://legacyyentu.com | email=
| địa chỉ=Khu Di tích Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1480 | kinh độ=106.7210 | chỉ đường=Tọa lạc tại thung lũng Giải Oan dưới chân núi Yên Tử
| điện thoại=+84 203 6259 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.800.000 - 6.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu tĩnh dưỡng 5 sao do kiến trúc sư Bill Bensley thiết kế mô phỏng cung đình thời nhà Trần thế kỷ 13 với tường gạch trát vỏ trấu, cửa gỗ lim cổ và đá ong tự nhiên. Nơi đây cung cấp các liệu trình chăm sóc sức khỏe thảo dược am tuệ, thiền tịnh ngắm rừng thông và lớp học yoga sớm giữa không gian thanh tịnh.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Quảng Ninh | trang web=https://luxuryquangninh.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Đường Hạ Long, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9580 | kinh độ=107.0380 | chỉ đường=Nằm ngay trục đường du lịch chính đối diện bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3646 618 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 34 tầng với quy mô 508 phòng ngủ hiện đại, trang bị đầy đủ hồ bơi vô cực ngoài trời ngắm vòng quay Sun Wheel, phòng tập thể dục, dịch vụ xông hơi massage và trung tâm tổ chức hội nghị yến tiệc lớn.
}}

=== Khách sạn tầm trung &amp; Homestay biển đảo ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Hải Long Cô Tô | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu 4, Đặc khu Cô Tô | vĩ độ=20.9850 | kinh độ=107.7680 | chỉ đường=Cách cầu cảng khách Cô Tô 500 m
| điện thoại=+84 203 3889 889 | điện thoại miễn cước=
| giá=450.000 - 900.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn tiêu chuẩn tiện nghi trang bị đầy đủ điều hòa, tivi, bình nóng lạnh, wifi và đội xe điện phục vụ đưa đón khách tham quan các bãi tắm Hồng Vàn, Vàn Chảy.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn du thuyền &amp; Bão biển ===
* Vào mùa mưa bão (từ tháng 6 đến tháng 9), các hình thái thời tiết cực đoan như dông lốc, áp thấp nhiệt đới và bão biển có thể xuất hiện trên Vịnh Bắc Bộ. Khi Cảng vụ Hàng hải Quảng Ninh phát lệnh cấm biển, tất cả các tàu tham quan vịnh và tàu cao tốc ra Đặc khu Cô Tô, Đặc khu Vân Đồn bắt buộc dừng xuất bến. Du khách cần chủ động theo dõi bản tin thời tiết hải văn trước chuyến đi.
* Khi tham gia các hoạt động chèo thuyền kayak, xuồng cao tốc hoặc đi mảng tre khám phá hang luồn trên vịnh Hạ Long, du khách bắt buộc phải mặc áo phao cứu sinh đúng quy cách trong suốt thời gian nổi trên mặt nước.

=== An toàn leo núi &amp; Cung đường tuần tra biên giới ===
* Tuyến leo bộ lên chùa Đồng Yên Tử (phường Yên Tử) có nhiều đoạn bậc đá dốc và trơn ướt khi có mưa phùn; du khách cần chuẩn bị giày thể thao có đế bám ma sát cao, gậy chống leo núi và áo khoác chắn gió ấm.
* Tuyến đường tuần tra biên giới và &quot;sống lưng khủng long&quot; Cột mốc 1305 tại xã Lục Hồn có hai bên sườn vực dốc đứng sâu thẳm; du khách chỉ đi trên dải bậc thang bê tông có tay vịn, không leo trèo ra ngoài mép vực chụp ảnh khi có gió bấc giật mạnh.
* Khu vực biên giới xã Hoành Mô, xã Lục Hồn, phường Móng Cái 1 tiếp giáp trực tiếp đường biên quốc gia; du khách bắt buộc phải mang theo Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu gốc để xuất trình khi lực lượng Bộ đội Biên phòng kiểm tra và không tự ý vượt qua đường biên giới.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hải Phòng]]: Di chuyển qua cầu Bạch Đằng trên trục cao tốc CT06 chỉ mất 30 phút để đến với thành phố cảng, hoặc đi phà từ bến phà phường Tuần Châu sang quần đảo [[Cát Bà]]. Đi theo Quốc lộ 18 qua phường Đông Triều sang vùng đất danh nhân Nguyễn Trãi tại Côn Sơn - Kiếp Bạc.
* [[Bắc Ninh]]: Đi theo Quốc lộ 18 sang phường Quế Võ và vùng đất di sản quan họ Kinh Bắc, hoặc men theo sườn Tây Yên Tử sang Chùa Vĩnh Nghiêm, Chùa Bổ Đà.
* [[Lạng Sơn]]: Đi theo Quốc lộ 4B từ xã Tiên Yên sang cửa ải Chi Lăng, đỉnh núi tuyết Mẫu Sơn và phố chợ Kỳ Lừa.
* [[Trung Quốc]]: Làm thủ tục xuất cảnh đường bộ qua [[Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái]] (phường Móng Cái 1) qua cầu Ka Long sang thành phố Đông Hưng thuộc khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây.

{{geo|20.9500|107.0833}}
{{IsPartOf|Đồng bằng sông Hồng}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Quảng Ninh}}</text>
      <sha1>2bxjy9o84vk8o1038pmkcmw3350ngei</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122273</id>
      <parentid>122272</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T06:37:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* Khách sạn tầm trung &amp; Homestay biển đảo */ Cập nhật địa điểmKhách sạn Hải Dương Cô Tô</comment>
      <origin>122273</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53711" sha1="jc6euookpdhuxgxhwgrt518d0mboqn9" xml:space="preserve">{{pagebanner|Ha Long Bay Banner.JPG|caption=Quần thể đảo đá vôi trên Vịnh Hạ Long tại Quảng Ninh}}

{{quickbarprovince
| image=View from the surprise cave, Halong Bay, Quang Ninh, Vietnam - Vịnh Hạ Long, Quảng Ninh, Việt Nam (10226116905).jpg
| imagewidth=250px
| caption=Cảnh quan địa chất karst ngập nước trên Vịnh Hạ Long
| location=Quang Ninh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=6.207,9 km²
| population=1.380.000 người (ước tính)
| population density=222,3 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Sán Dìu]], [[Tiếng Hoa]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (87%), người Dao (5%), người Tày (3%), người Sán Dìu (2%), người Sán Chỉ, người Hoa
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đông Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Hồng Gai và phường Hạ Long
| years active=1963 - Thành lập tỉnh Quảng Ninh từ hợp nhất khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (203)
| website=[https://quangninh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ninh]
}}

'''Quảng Ninh''' là một tỉnh ven biển thuộc vùng [[Đồng bằng sông Hồng]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc và Đông Bắc của tỉnh giáp khu tự trị dân tộc Choang [[Quảng Tây]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài 118,8 km; phía Đông và Nam giáp [[Vịnh Bắc Bộ]] với đường bờ biển dài 250 km; phía Tây Nam giáp [[Hải Phòng]]; phía Tây Bắc giáp [[Bắc Ninh]] và [[Lạng Sơn]]. Tỉnh sở hữu Di sản Thiên nhiên Thế giới [[Vịnh Hạ Long]] và quần thể danh thắng di tích [[Yên Tử]], đồng thời là trung tâm công nghiệp khai khoáng than đá lớn nhất Việt Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý hành chính trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Quang Ninh Museum facade 1.jpg|nhỏ|Bảo tàng Quảng Ninh bên đường bao biển phường Hạ Long]]

=== Lịch sử hình thành ===
Tên gọi Quảng Ninh được hình thành vào ngày 30 tháng 10 năm 1963 trên cơ sở sáp nhập khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh, do Chủ tịch Hồ Chí Minh đề xuất đặt tên ghép từ hai chữ đầu của hai địa danh cũ để biểu trưng cho sự rộng lớn và an ninh biên cương. 

Về mặt khảo cổ học, Quảng Ninh là cái nôi của các nền văn hóa tiền sử biển nổi tiếng như Văn hóa Soi Nhụ (cách ngày nay 18.000 - 7.000 năm), Văn hóa Cái Bèo và Văn hóa Hạ Long (cách ngày nay 4.500 - 3.000 năm) với các di chỉ mộ táng, công cụ đá ghè đẽo và đồ gốm xốp tại các hang động ngập nước vịnh biển.

Trong lịch sử quân sự Đại Việt, vùng đất này ba lần ghi dấu chiến thắng chống ngoại xâm trên dòng Sông Bạch Đằng: chiến thắng năm 938 của Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán, chiến thắng năm 981 của Lê Hoàn chống quân Tống, và đỉnh cao là Trận Bạch Đằng (1288) do Quốc công Tiết chế Trần Hưng Đạo chỉ huy tiêu diệt đoàn thuyền chiến Nguyên Mông.

Năm 1149, vua Lý Anh Tông thiết lập trang Thương cảng Vân Đồn tại vùng biển nay thuộc [[Đặc khu Vân Đồn]], mở ra thương cảng mậu dịch quốc tế đầu tiên của nước ta, đón thuyền buôn từ Nhật Bản, Trung Hoa, Java, Xiêm La vào giao thương tấp nập suốt các triều đại Lý, Trần, Hậu Lê.

Vào cuối thế kỷ 13, vua Trần Nhân Tông sau khi lãnh đạo kháng chiến thắng lợi đã từ bỏ ngai vàng lên đỉnh núi [[Yên Tử]] (phường Yên Tử) tu hành, sáng lập nên Thiền phái Trúc Lâm mang đậm bản sắc văn hóa Phật giáo Việt Nam. 

Vào cuối thế kỷ 19, thực dân Pháp thành lập Công ty Than Bắc Kỳ (SFCT), biến vùng mỏ Hòn Gai, Cẩm Phả thành trung tâm công nghiệp khai thác than đá lớn nhất Đông Dương, gắn liền với phong trào đấu tranh kiên cường của đội ngũ công nhân vùng mỏ (ngày Truyền thống công nhân vùng mỏ 12 tháng 11 năm 1936).

=== Cảnh quan sinh thái ===
Quảng Ninh có địa hình phức tạp, chiếm hơn 80% diện tích tự nhiên là đồi núi xen kẽ hệ thống sông ngòi ngắn dốc và hơn 2.000 hòn đảo lớn nhỏ dọc thềm lục địa:
* '''Vùng đồi núi vòng cung Đông Triều (phía Tây và Tây Bắc):''' Kéo dài từ phường An Sinh, phường Bình Khê, phường Yên Tử, xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng lên đến xã Bình Liêu. Địa hình hiểm trở với các đỉnh núi đá vôi và sa thạch cao trên 1.000 m như đỉnh Cao Xiêm (1.429 m), đỉnh Quảng Nam Châu (1.507 m). Nơi đây lưu giữ diện tích rừng đầu nguồn rộng lớn thuộc Khu Bảo tồn Thiên nhiên Đồng Sơn - Kỳ Thượng và thung lũng thượng nguồn sông Ba Chẽ, đồng thời tập trung trữ lượng than antraxit lớn tại các vỉa than phường Mạo Khê, phường Vàng Danh, phường Hà Lầm, phường Cẩm Phả và phường Mông Dương.
* '''Vùng đồng bằng phù sa &amp; Bãi triều cửa sông ven biển (phía Tây Nam và Đông Bắc):''' Dải đồng bằng ven sông thuộc phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc và vùng cửa khẩu biên mậu phường Móng Cái 1, phường Móng Cái 2, phường Móng Cái 3, có các cánh đồng lúa, đầm nuôi trồng thủy hải sản nước lợ và hệ thống rừng ngập mặn chắn sóng tự nhiên.
* '''Vùng biển đảo và vịnh biển (phía Đông và Đông Nam):''' Vùng lõi gồm [[Vịnh Hạ Long]] và [[Vịnh Bái Tử Long]] với hàng ngàn đảo đá vôi karst chìm ngập nước, hệ sinh thái rạn san hô, tùng áng tự nhiên cùng hai quần đảo cát ngoài khơi xa là [[Đặc khu Vân Đồn]] và [[Đặc khu Cô Tô]].

=== Dân cư &amp; Bản sắc văn hóa ===
Dân số của tỉnh vượt trên 1,38 triệu người, gồm 22 dân tộc cùng chung sống. Người Kinh chiếm đa số (khoảng 87%), phân bố đông đúc dọc trục đô thị ven biển từ phường Đông Triều qua phường Uông Bí, phường Hạ Long, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1. Đồng bào các dân tộc thiểu số gồm người Dao (Dao Thanh Y, Dao Thanh Phán) sinh sống chủ yếu tại xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng, xã Hải Sơn; người Tày, người Sán Chỉ, người Sán Dìu cư trú tập trung tại xã Bình Liêu, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà. 

Bản sắc văn hóa dân gian tỉnh thể hiện qua các làn điệu hát [[Hát Then|Then]] đàn Tính của người Tày, hát Soóng Cọ của người Sán Chỉ, hát Soọng Cô của người Sán Dìu, tục thêu hoa văn thổ cẩm bằng chỉ ngũ sắc của phụ nữ Dao Thanh Phán, nghệ thuật múa lân sư rồng của cộng đồng người Hoa và các lễ hội truyền thống miền biển như Lễ hội bơi thuyền truyền thống Đền Cửa Ông (phường Cửa Ông), Lễ hội rước người Xuống đồng tại phường Phong Cốc.

=== Khí hậu ===
Quảng Ninh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa biển đặc trưng của duyên hải Bắc Bộ, chịu tác động trực tiếp của hoàn lưu gió mùa và vịnh Bắc Bộ. Mùa đông lạnh sâu hơn các vùng duyên hải miền Trung do trực diện đón các đợt gió mùa Đông Bắc tràn qua vịnh, nhưng mùa hè mát mẻ hơn nhờ gió đông nam thổi từ biển vào. Độ ẩm không khí trung bình năm duy trì ở mức cao từ 82 - 85%.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, dao động từ 18 - 24&amp;nbsp;°C; thường xuyên có mưa phùn nhẹ và sương mù bao phủ các thung lũng đá vôi vịnh biển vào buổi sáng sớm. Đây là mùa hành hương lễ Phật lớn nhất năm tại phường Yên Tử, phường Uông Bí, phường Cửa Ông, phường An Sinh.
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Nhiệt độ ban ngày phổ biến 30 - 35&amp;nbsp;°C, nắng vàng chan hòa, biển êm, nước biển trong xanh; đây là thời kỳ cao điểm cho các hoạt động tắm biển, nghỉ dưỡng du thuyền, lặn ngắm san hô tại phường Tuần Châu, phường Bãi Cháy, Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô. Giai đoạn tháng 7 và tháng 8 thỉnh thoảng có các đợt bão nhiệt đới kèm mưa lớn từ biển Đông.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 10): Tiết trời khô ráo, bầu trời trong vắt, gió thu mát mẻ, nền nhiệt trung bình 24 - 28&amp;nbsp;°C; là mùa lý tưởng nhất trong năm để tham gia các tour du thuyền ngủ đêm trên vịnh Hạ Long và săn mây, ngắm cỏ lau biên giới tại xã Bình Liêu, xã Lục Hồn.
* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Gió mùa Đông Bắc thịnh hành mang không khí khô hanh và lạnh buốt, nhiệt độ ban đêm tại các đỉnh núi cao xã Bình Liêu, xã Hải Sơn có thể hạ xuống dưới 8&amp;nbsp;°C; thích hợp cho các dịch vụ nghỉ dưỡng suối khoáng nóng onsen tại phường Quang Hanh.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Quảng Ninh (Trạm Bãi Cháy)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 20 (68) || 23 (73) || 27 (81) || 31 (88) || 32 (90) || 32 (90) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''27 (81)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 14 (57) || 15 (59) || 18 (64) || 22 (72) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 22 (72) || 19 (66) || 15 (59) || '''20 (68)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 25 (1.0) || 30 (1.2) || 45 (1.8) || 90 (3.5) || 190 (7.5) || 280 (11.0) || 380 (15.0) || 420 (16.5) || 240 (9.4) || 130 (5.1) || 40 (1.6) || 20 (0.8) || '''1.890 (74.4)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:San-bay-van-don-ve-dem.jpg|nhỏ|Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn tại Đặc khu Vân Đồn]]

Quảng Ninh sở hữu hệ thống hạ tầng giao thông đa phương thức đồng bộ hàng đầu Việt Nam, bao gồm cảng hàng không quốc tế, đường cao tốc hiện đại chạy suốt chiều dài tỉnh, các bến cảng biển tiếp nhận tàu du lịch quốc tế và các tuyến quốc lộ nối thẳng sang Trung Quốc.

=== Bằng đường hàng không ===
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn | tên khác=Van Don International Airport | ký hiệu=VDO
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | chỉ đường=Cách trung tâm phường Hạ Long 50 km về phía Đông Bắc dọc theo trục cao tốc Hạ Long - Vân Đồn
| điện thoại=+84 203 3901 111 | trang web=https://vandonairport.vn
| nội dung=Sân bay quốc tế tư nhân đầu tiên tại Việt Nam, đạt cấp 4E theo chuẩn ICAO với đường cất hạ cánh dài 3,6 km, đón nhận các dòng máy bay thân rộng hiện đại như Boeing 787 và Airbus A350. Sân bay vận hành các đường bay thẳng thương mại hàng ngày kết nối với [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Đà Nẵng]], đồng thời tiếp nhận các chuyến bay charter quốc tế từ [[Seoul]] (Hàn Quốc), [[Tokyo]] (Nhật Bản) và [[Quảng Châu]] (Trung Quốc). Từ sân bay có tuyến xe buýt miễn phí đưa đón hành khách về thẳng phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai.
}}
* '''Cảng hàng không Quốc tế Cát Bi (Hải Phòng):''' Nằm cách ranh giới phường Quảng Yên và phường Bãi Cháy chỉ khoảng 25 - 35 km qua cầu Bạch Đằng trên cao tốc CT06; là lựa chọn thay thế thuận tiện đón nhiều chuyến bay nội địa và quốc tế từ [[Bangkok]], [[Seoul]].

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng - Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái (Cao tốc CT06):'''
  * Trục cao tốc 4 làn xe chạy suốt toàn bộ chiều dài tỉnh từ cầu Bạch Đằng (tiếp giáp Hải Phòng) qua phường Quảng Yên, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả, Đặc khu Vân Đồn, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà, xã Hải Hà đến cửa khẩu phường Móng Cái 1.
  * Tốc độ tối đa toàn tuyến đạt 120 km/h, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô cá nhân:
    * Tuyến Hà Nội - phường Hạ Long: Khoảng 1 giờ 45 phút (150 km).
    * Tuyến Hà Nội - Đặc khu Vân Đồn: Khoảng 2 giờ 15 phút (200 km).
    * Tuyến Hà Nội - phường Móng Cái 1: Khoảng 3 giờ 15 phút (310 km).
* '''Tuyến Quốc lộ 18:''' Tuyến đường bộ truyền thống kết nối từ Cảng hàng không Quốc tế Nội Bài (Hà Nội) qua tỉnh [[Bắc Ninh]], đi qua phường Mạo Khê, phường Đông Triều, phường Uông Bí, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1.
* '''Tuyến Quốc lộ 279:''' Kết nối từ tỉnh [[Bắc Ninh]] qua xã Thống Nhất, phường Hoành Bồ về vịnh Cửa Lục.
* '''Tuyến Quốc lộ 4B:''' Kết nối từ thành phố [[Lạng Sơn]] qua xã Tiên Yên, rút ngắn thời gian giao lưu giữa hai tỉnh biên giới Đông Bắc.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * *Xe Limousine chất lượng cao (9 - 11 chỗ):* Các hãng uy tín như Phúc Xuyên, Vân Đồn Xanh, Hạ Long Travel, Duy Khánh hoạt động với tần suất 30 phút/chuyến từ 05:00 đến 21:00 hàng ngày, đón trả khách tận nơi tại trung tâm Hà Nội đến phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) và Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn). Giá vé: 220.000 - 280.000 VNĐ/vé. Tuyến đi Móng Cái có giá vé khoảng 350.000 - 400.000 VNĐ/vé.
  * *Xe khách giường nằm:* Xuất bến cố định từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát, Bến xe Gia Lâm, Bến xe Nước Ngầm (Hà Nội) và Bến xe Niệm Nghĩa (Hải Phòng) về Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) và Bến xe Móng Cái (phường Móng Cái 2). Giá vé từ 120.000 - 180.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường biển ===
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long''' (phường Bãi Cháy): Nằm tại trung tâm khu du lịch Bãi Cháy, bến cảng sở hữu cầu cảng hiện đại dài 406 m vươn ra biển, tiếp nhận các siêu du thuyền quốc tế 5 sao tải trọng lên đến 225.000 GRT mang hàng ngàn du khách quốc tế ghé thăm vịnh Hạ Long.
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Tuần Châu''' (phường Tuần Châu): Cảng du thuyền nhân tạo lớn nhất Đông Nam Á với 2 âu tàu kín gió có tổng chiều dài bờ bến hơn 8 km, sức chứa trên 2.000 tàu du lịch tham quan vịnh cùng lúc.

=== Bằng đường sắt ===
* Tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân: Tuyến đường sắt khổ lồng 1.435 mm / 1.000 mm vận chuyển hàng hóa công nghiệp và than đá từ nội địa ra Cảng nước sâu Cái Lân (phường Bãi Cháy).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Ha_Long_2019_taken_by_DJI_FC220.jpg|nhỏ|Một góc Hạ Long nhìn từ trên cao]]

=== Di chuyển đường thủy &amp; Tàu cao tốc ra đảo ===
* '''Tàu tham quan Vịnh Hạ Long trong ngày:'''
  * Xuất bến thường xuyên từ Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long (phường Bãi Cháy). Có hai khung giờ xuất phát chính: buổi sáng (07:30 - 08:30) và buổi trưa (11:30 - 12:30).
  * Khách lẻ có thể mua vé ghép tàu tham quan Tuyến 1 (thời lượng 4 tiếng: Động Thiên Cung - Hang Đầu Gỗ - Hòn Chó Đá - Hòn Trống Mái) hoặc Tuyến 2 (thời lượng 6 tiếng: Hang Sửng Sốt - Hang Luồn - Đảo Ti Tốp).
* '''Du thuyền ngủ đêm trên vịnh:''' Hành trình 2 ngày 1 đêm hoặc 3 ngày 2 đêm trên các du thuyền tiện nghi 4 - 5 sao (Paradise Cruises, Indochina Sails, Ambassador Cruise), neo đậu qua đêm tại các vụng biển kín gió trên Vịnh Hạ Long hoặc Vịnh Bái Tử Long.
* '''Tàu cao tốc thủy nội địa từ Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn):'''
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đặc khu Cô Tô: Vận hành liên tục từ 06:30 đến 16:30 hàng ngày, thời gian di chuyển khoảng 55 - 65 phút. Giá vé tàu cao tốc: 250.000 - 300.000 VNĐ/lượt (các đội tàu Havaco, Kalong, Quang Minh).
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Quan Lạn / Minh Châu (Đặc khu Vân Đồn): Thời gian di chuyển 40 - 50 phút. Giá vé: 160.000 - 180.000 VNĐ/lượt.
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Ngọc Vừng (Đặc khu Vân Đồn): Thời gian di chuyển 45 phút. Giá vé: 150.000 VNĐ/lượt.
* '''Phà Tuần Châu - Cát Bà:''' Kết nối từ bến phà phường Tuần Châu sang bến Gia Luận thuộc quần đảo [[Cát Bà]] ([[Hải Phòng]]), chạy 5 - 7 chuyến/ngày, chở được cả người đi bộ, xe máy và ô tô con.

=== Phương tiện đường bộ nội tỉnh ===
* '''Xe buýt công cộng:''' Mạng lưới xe buýt kết nối xuyên suốt các phường trung tâm và khu công nghiệp:
  * Tuyến buýt số 01: Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) - Cầu Bãi Cháy - Cột Đồng Hồ (phường Hồng Gai) - phường Cẩm Phả. Hoạt động 05:30 - 18:30, tần suất 15 phút/chuyến.
  * Tuyến buýt số 03: phường Hồng Gai - phường Hoành Bồ.
  * Tuyến buýt số 08: phường Hồng Gai - phường Đông Mai (Quảng Yên).
  * Tuyến buýt Hạ Long - Móng Cái: Kết nối từ Bến xe Bãi Cháy chạy dọc cao tốc và Quốc lộ 18 ra Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái (phường Móng Cái 1).
* '''Thuê xe máy:''' Lựa chọn linh hoạt nhất để tự do di chuyển dọc các tuyến đường bao biển đẹp như đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hạ Long, phường Hồng Gai) hoặc đường bao biển Hạ Long - Cẩm Phả. Điểm cho thuê xe máy tập trung quanh khu vực phố cổ Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bến tàu Hồng Gai và trung tâm thị tứ Đặc khu Cô Tô với mức giá từ 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Xe điện du lịch:''' Hoạt động phổ biến trên các tuyến đường ven biển phục vụ chở khách tham quan ngắm cảnh trong nội khu Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bờ biển Trà Cổ (phường Móng Cái 1) và trung tâm Đặc khu Cô Tô; giá cước tính theo chuyến hoặc theo người (10.000 - 20.000 VNĐ/lượt).
* '''Taxi:''' Đội ngũ taxi đông đảo, hoạt động thường trực 24/7:
  * Taxi Mai Linh Quảng Ninh: ☎ +84 203 3628 628
  * Taxi Bãi Cháy: ☎ +84 203 3646 464
  * Taxi Hòn Gai: ☎ +84 203 3848 484
  * Taxi Phú Bình: ☎ +84 203 3599 599
  * Taxi Móng Cái: ☎ +84 203 3888 888
  * Dịch vụ xe công nghệ Xanh SM và GrabCar hoạt động rất dày đặc tại phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, phường Hạ Long, phường Uông Bí và phường Cẩm Phả.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:越南口岸_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cửa khẩu Móng Cái]]

=== Quần thể Vịnh biển &amp; Di sản Thiên nhiên Karst ===
* {{xem
| tên=Khu Di sản Thiên nhiên Thế giới Vịnh Hạ Long | tên khác=Ha Long Bay
| trang web=http://banquanlyvinhhalong.gov.vn | email=
| địa chỉ=Vùng biển tiếp giáp phường Hồng Gai, phường Bãi Cháy, phường Tuần Châu | vĩ độ=20.9100 | kinh độ=107.1800 | chỉ đường=Xuất bến tại Cảng Tuần Châu hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long
| điện thoại=+84 203 3824 112 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 17:30 (du thuyền lưu trú hoạt động qua đêm) | giá=Vé tham quan theo tuyến: 250.000 - 290.000 VNĐ/người (chưa gồm cước tàu)
| nội dung=Quần thể di sản thiên nhiên thế giới hai lần được UNESCO vinh danh về giá trị thẩm mỹ và giá trị địa chất - địa mạo. Khu vực di sản có diện tích 434 km² bao gồm 775 hòn đảo đá vôi phong hóa karst ngập nước với hàng trăm hang động nguyên sơ. Các điểm dừng chân tiêu biểu trên các tuyến tham quan:
* '''Động Thiên Cung:''' Nằm ở phía tây nam vịnh, hang động karst rộng lớn với hệ thống măng đá, thạch nhũ rủ nhiều tầng lớp, được chiếu sáng bằng hệ thống đèn màu.
* '''Hang Đầu Gỗ:''' Nằm sát Động Thiên Cung, hang gắn liền với truyền thuyết cất giấu cọc gỗ lim của quân dân nhà Trần trong cuộc chiến chống quân Nguyên Mông năm 1288.
* '''Hang Sửng Sốt:''' Tọa lạc trên đảo Bồ Hòn, là một trong những hang động karst rộng nhất vịnh với trần hang cao trên 30 m và lòng hang rộng hàng ngàn mét vuông.
* '''Đảo Ti Tốp:''' Hòn đảo có bờ cát hình vầng trăng khuyết thoai thoải ôm lấy chân núi; đỉnh đảo có lầu ngắm cảnh ở độ cao 100 m cho phép quan sát bao quát 360 độ mặt vịnh.
* '''Hang Luồn:''' Vòm hang ngầm xuyên qua lòng núi đá mở ra hồ nước kín (áng nước) phẳng lặng, du khách tiếp cận bằng thuyền nan do ngư dân chèo hoặc tự chèo thuyền kayak.
* '''Hòn Trống Mái (Hòn Gà Chọi):''' Cụm hai khối đá vôi đứng đối diện nhau trên mặt nước sâu, biểu tượng hình ảnh du lịch của vịnh Hạ Long và Quảng Ninh.
}}

* {{xem
| tên=Vịnh Bái Tử Long | tên khác=Bai Tu Long Bay
| trang web= | email=
| địa chỉ=Vùng biển Đặc khu Vân Đồn và phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0500 | kinh độ=107.5000 | chỉ đường=Tiếp giáp phía đông bắc của Vịnh Hạ Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tính theo tuyến
| nội dung=Vùng vịnh nguyên sinh ít chịu tác động của mật độ tàu thuyền du lịch dày đặc, bao gồm hàng trăm hòn đảo đá vôi và đảo đất sa thạch. Vùng lõi vịnh là Vườn Quốc gia Bái Tử Long với diện tích hơn 15.000 ha (gồm diện tích rừng và biển), bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn cổ thụ, rạn san hô tầng nông và nơi sinh sống của nhiều loài chim biển quý hiếm.
}}

* {{xem
| tên=Đặc khu Cô Tô &amp; Quần đảo Cô Tô | tên khác=Co To Archipelago
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Cô Tô | vĩ độ=20.9833 | kinh độ=107.7667 | chỉ đường=Cách Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn) 50 km đường biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào đặc khu
| nội dung=Huyện đảo tiền tiêu vùng Đông Bắc gồm đảo Cô Tô lớn, đảo Thanh Lân và gần 50 hòn đảo nhỏ. Các điểm danh thắng tự nhiên nổi bật:
* '''Bãi biển Hồng Vàn:''' Nằm ở bờ phía đông, sóng êm ả nhờ có đảo Thanh Lân chắn gió ngoài khơi, bãi cát phẳng mịn thoai thoải.
* '''Bãi biển Vàn Chảy:''' Nằm ở phía tây nam đảo, bờ cát thoai thoải dài hơn 1,5 km, sóng lớn dồn dập thích hợp tắm biển và các hoạt động thể thao bãi cát.
* '''Bãi đá Móng Rồng (Bãi đá Cầu Mỵ):''' Hệ thống vách đá trầm tích nhiều màu sắc bị sóng biển bào mòn qua hàng triệu năm tạo nên các nếp uốn địa chất độc đáo sát mép sóng.
* '''Hải đăng Cô Tô:''' Ngọn đèn biển xây dựng cuối thế kỷ 19 trên đồi cao 102 m, du khách leo 72 bậc cầu thang xoắn ốc để ngắm toàn cảnh quần đảo và rừng cây nguyên sinh.
* '''Đảo Thanh Lân:''' Hòn đảo lớn thứ hai trong đặc khu với thảm rừng tự nhiên xanh tốt, bãi biển Ba Châu, bãi Hải Quân và các xưởng chế biến sứa biển xuất khẩu.
}}

* {{xem
| tên=Đảo Quan Lạn &amp; Đảo Ngọc Vừng | tên khác=Quan Lan - Ngoc Vung Islands
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | vĩ độ=20.9000 | kinh độ=107.5500 | chỉ đường=Đi tàu cao tốc từ Cảng Ao Tiên (Vân Đồn)
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Hai hòn đảo cát tự nhiên nằm trên tuyến thông thương biển cổ. Đảo Quan Lạn có bãi tắm Minh Châu cát trắng tơi xốp không dính chân, bãi Robinson hoang sơ và Cụm di tích đình, chùa, miếu Quan Lạn xây dựng bằng gỗ mần lái kiên cố từ thế kỷ 18 thờ ba anh em họ Phạm có công đánh giặc Nguyên Mông. Đảo Ngọc Vừng sở hữu bãi biển Trường Chinh cát dài 3 km, hồ nước ngọt ngọt tự nhiên và khu di tích Cột cờ quốc gia trên đảo.
}}

[[Tập tin:Thượng_Yên_Công,_tp._Uông_Bí,_Quảng_Ninh,_Vietnam_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cáp treo Yên Tử tại phường Yên Tử]]

=== Di tích Lịch sử, Tôn giáo &amp; Khảo cổ ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Yên Tử | tên khác=Yen Tu Historical and Scenic Area
| trang web=http://yentu.com.vn | email=
| địa chỉ=Sườn núi Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1550 | kinh độ=106.7180 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Uông Bí 14 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 203 3661 118 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Vé tham quan danh lam: 40.000 VNĐ; vé cáp treo khứ hồi trọn tuyến: 350.000 VNĐ/người
| nội dung=Kinh đô Phật giáo của nước Đại Việt thời Trần, nơi vua Trần Nhân Tông tu hành và sáng lập Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử vào năm 1299. Quần thể kéo dài theo đường mòn bậc đá xuyên qua rừng trúc và rừng tùng cổ thụ:
* '''Chùa Suối Tắm &amp; Chùa Cầm Thực:''' Điểm khởi đầu của tuyến hành hương dưới chân núi.
* '''Chùa Giải Oan:''' Ngôi chùa nằm bên dòng suối Giải Oan có cây cầu đá xanh cong nối qua suối, gắn với sự tích các cung tần thời Trần.
* '''Tháp Huệ Quang:''' Tháp đá cổ cao 7 m xây dựng từ năm 1309 lưu giữ một phần ngọc xá lị của Phật hoàng Trần Nhân Tông, xung quanh là vườn tháp mộ của hơn 60 vị cao tăng.
* '''Chùa Hoa Yên (Chùa Cả):''' Ngôi chùa trung tâm nằm ở độ cao 535 m, nơi ba vị Trúc Lâm Tam Tổ (Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang) đăng đàn thuyết pháp.
* '''Chùa Một Mái:''' Ngôi chùa nép mình hoàn toàn trong hốc đá tự nhiên ở lưng chừng vách núi.
* '''Tượng đồng Phật hoàng Trần Nhân Tông:''' Bức tượng đúc bằng đồng nguyên khối nặng 138 tấn tọa lạc trên đỉnh An Kỳ Sinh ở độ cao 988 m.
* '''Chùa Đồng (Thiên Trúc Tự):''' Tọa lạc trên đỉnh cao nhất của dãy Yên Tử (1.068 m). Ngôi chùa được đúc hoàn toàn bằng đồng tinh khiết nặng hơn 70 tấn, mái chạm hoa văn sen cúc thời Trần, thường xuyên chìm trong biển sương mù dày đặc.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Nhà Trần tại Đông Triều | tên khác=Tran Dynasty Relics in Dong Trieu
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường An Sinh, phường Bình Khê và phường Tràng Lương cũ (nay thuộc phường Bình Khê) | vĩ độ=21.1333 | kinh độ=106.5833 | chỉ đường=Dưới chân phía tây dãy Yên Tử
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng đất phát tích và lăng miếu cội nguồn của hoàng tộc nhà Trần. Quần thể gồm 14 cụm di tích lăng mộ và đền miếu: Đền An Sinh (nơi phụng thờ các vị hoàng đế Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Anh Tông, Trần Minh Tông), Thái Miếu họ Trần, Lăng Đồng Thái, Lăng Tư Phúc. Điểm nhấn tâm linh trên núi cao là Chùa Am Ngọa Vân (trên núi Bảo Đài) - thánh địa Phật giáo nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông tu hành những năm cuối đời và viên tịch hóa Phật vào ngày 1 tháng 11 năm Mậu Thân (1308).
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Chiến thắng Bạch Đằng | tên khác=Bach Dang Victory Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc | vĩ độ=20.9380 | kinh độ=106.8020 | chỉ đường=Nằm dọc hạ lưu và các nhánh rạch sông Bạch Đằng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể di tích lịch sử chiến tranh thủy quân ghi dấu chiến tích đánh tan quân thủy Nguyên Mông năm 1288:
* '''Bãi cọc Yên Giang:''' Bãi cọc gỗ lim cổ do Viện Khảo cổ học khai quật với hàng trăm cọc gỗ cắm xiên dưới lòng đất phù sa để chặn đầu thuyền giặc.
* '''Bãi cọc Đồng Vạn Muối &amp; Bãi cọc Đồng Má Ngựa:''' Dấu tích các trận địa cọc phụ nhằm dồn tàu chiến đối phương vào thế trận phục kích hỏa công.
* '''Đền Trần Hưng Đạo &amp; Miếu Vua Bà:''' Nằm sát bến đò rừng ven sông Bạch Đằng; miếu Vua Bà thờ bà lão bán nước đã chỉ ra quy luật thủy triều sông Bạch Đằng cho Hưng Đạo Đại Vương bày binh bố trận.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Đền Cửa Ông | tên khác=Cua Ong Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0280 | kinh độ=107.3680 | chỉ đường=Tọa lạc trên đồi cao nhìn thẳng ra Vịnh Bái Tử Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ hơn 700 năm tuổi phụng thờ Hưng Nhượng Đại Vương Trần Quốc Tảng cùng các tướng lĩnh nhà Trần (Trần Khắc Chung, Đỗ Khắc Chung, Yết Kiêu, Dã Tượng). Đền có vị trí phong thủy tựa lưng vào núi đá, mặt hướng ra biển vịnh; khuôn viên gồm Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng và lăng mộ tượng đồng Trần Quốc Tảng cao gần 10 m đúc từ đồng nguyên khối.
}}

* {{xem
| tên=Bảo tàng &amp; Thư viện Quảng Ninh | tên khác=Quang Ninh Museum and Library
| trang web=http://baotangquangninh.vn | email=
| địa chỉ=Đường Trần Quốc Nghiễn, phường Hạ Long | vĩ độ=20.9489 | kinh độ=107.0867 | chỉ đường=Mặt tiền tuyến đường bao biển ven vịnh
| điện thoại=+84 203 3825 031 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 11:30, 13:30 - 17:00 (đóng cửa vào thứ Hai hàng tuần) | giá=40.000 VNĐ/người lớn (học sinh, sinh viên: 15.000 - 20.000 VNĐ)
| nội dung=Cụm công trình kiến trúc đạt giải &quot;Công trình của năm 2013&quot; do kiến trúc sư người Tây Ban Nha Salvador Perez Arroyo thiết kế với khối nhà ốp kính cường lực đen tuyền phản chiếu bóng vịnh biển. Không gian trưng bày gồm 3 tầng hiện đại: Tầng 1 tái hiện hệ sinh thái tự nhiên và biển đảo Quảng Ninh với bộ xương cá voi khổng lồ; Tầng 2 trưng bày các hiện vật lịch sử từ thời tiền sử Văn hóa Hạ Long, thời kỳ phong kiến Bạch Đằng, Yên Tử đến thời kỳ kháng chiến chống Pháp; Tầng 3 tái hiện toàn cảnh lịch sử khai thác than đá với sa bàn và mô hình đường hầm lò than kích thước nguyên bản.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Mũi Sa Vĩ &amp; Bãi biển Trà Cổ | tên khác=Sa Vi Cape &amp; Tra Co Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Móng Cái 1 | vĩ độ=21.4910 | kinh độ=108.0160 | chỉ đường=Cách trung tâm Cửa khẩu Móng Cái 9 km về phía Đông
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Điểm cực Đông Bắc trên đất liền của Việt Nam, nơi đặt Cụm thông tin cổ động biên giới Sa Vĩ với biểu tượng 8 cây phi lao bằng bê tông vươn thẳng lên bầu trời, ghi dấu câu thơ của Tố Hữu: ''&quot;Từ Trà Cổ rừng dương, đến Cà Mau rừng đước&quot;''. Kề bên là Bãi biển Trà Cổ dài hơn 17 km bãi cát phẳng mịn, cùng Đình Trà Cổ - ngôi đình làng ven biển cổ nhất miền Bắc dựng từ năm 1461 bằng gỗ lim chạm trổ rồng mây tinh xảo.
}}

[[Tập tin:BinhLieu_by_phone.jpg|nhỏ|Đồi cỏ Bình Liêu]]

=== Thắng cảnh Núi rừng &amp; Biên giới Bình Liêu ===
* {{xem
| tên=Hệ thống Cột mốc Biên giới &amp; &quot;Sống lưng Khủng long&quot; Bình Liêu | tên khác=Binh Lieu Border Patrol Road
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Lục Hồn và xã Hoành Mô | vĩ độ=21.5650 | kinh độ=107.4500 | chỉ đường=Tuyến tuần tra biên giới chạy dọc đường phân giới Việt - Trung
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (phải xuất trình Căn cước công dân khi được kiểm tra)
| nội dung=Hệ thống đường tuần tra bê tông uốn lượn men theo các đỉnh núi cao trên 1.000 m. Điểm nhấn là Cột mốc 1305 ngự trên sống núi hẹp dốc đứng (&quot;sống lưng khủng long&quot;) với hơn 2.000 bậc thang bê tông kiên cố dẫn lên đỉnh; vào tháng 10 và 11 hàng năm, hai bên triền dốc phủ trắng bạt ngàn hoa cỏ lau. Ngoài ra tuyến đường còn đưa du khách khám phá Cột mốc 1300, 1302 (mùa cỏ lau) và Cột mốc 1327 trên đỉnh núi Thanh Phun (xã Hoành Mô).
}}

* {{xem
| tên=Thác Khe Vằn | tên khác=Khe Van Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bình Liêu | vĩ độ=21.5120 | kinh độ=107.4120 | chỉ đường=Cách trung tâm xã 12 km theo đường liên thôn
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Thác nước tự nhiên 3 tầng cao hơn 100 m bắt nguồn từ dãy núi Khe Vằn đổ xuống các hồ nước tự nhiên trong vắt giữa rừng phòng hộ. Tầng thứ nhất dòng nước đổ trải rộng bên thềm đá hoa cương phẳng; tầng thứ hai chia đôi dòng nước qua kẽ đá; tầng thứ ba đổ thẳng vào vụng nước sâu mát rượi.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chèo thuyền kayak và SUP trên Vịnh Hạ Long:''' Thuê thuyền kayak tự chèo qua vòm đá ngầm tại Hang Luồn, khu vực Ba Hang hoặc vụng Tùng Sâu để tiếp cận sát các vách đá vôi dựng đứng và quan sát các bầy khỉ vàng tự nhiên sinh sống trên vách đá.
* '''Đi thủy phi cơ ngắm Vịnh Hạ Long từ trên cao:''' Trải nghiệm dịch vụ bay ngắm cảnh 25 phút của Hãng hàng không Hải Âu xuất phát từ bến thủy phi cơ phường Tuần Châu, bay lượn ở độ cao 150 - 300 m chiêm ngưỡng trọn vẹn toàn cảnh các đảo đá nhấp nhô trên mặt nước vịnh xanh biếc.
* '''Nghỉ dưỡng suối khoáng nóng Yoko Onsen Quang Hanh:''' Trải nghiệm dịch vụ ngâm khoáng nóng chuẩn Nhật Bản tại phường Quang Hanh, thư giãn trong các bể tắm khoáng ngoài trời giàu khoáng chất brom thiên nhiên, phòng xông nóng sauna, phòng xông lạnh tuyết và phòng xông đá muối.
* '''Vui chơi giải trí tại Quần thể Sun World Ha Long:''' Đi tuyến Cáp treo Nữ Hoàng đạt 2 kỷ lục thế giới vượt vịnh Cửa Lục sang đồi Ba Đèo tại phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai; trải nghiệm vòng quay Mặt Trời Sun Wheel, công viên nước Typhoon Water Park và đường trượt lượn siêu tốc Dragon Park.
* '''Đi bộ leo núi xuyên rừng Yên Tử:''' Thực hiện lộ trình đi bộ thể thao leo núi qua cung đường đá cổ dài 6 km từ chùa Giải Oan, qua chùa Hoa Yên, tượng đá An Kỳ Sinh lên chùa Đồng để rèn luyện thể lực và hòa mình vào thiên nhiên rừng tùng cổ thụ tại phường Yên Tử.
* '''Cắm trại và đón bình minh tại Mũi Sa Vĩ:''' Trải nghiệm dựng lều cắm trại trên bãi cát ven rặng phi lao Trà Cổ (phường Móng Cái 1), ngắm nhìn ánh bình minh đầu tiên rạng rỡ trên vùng biển địa đầu cực Đông Bắc của Tổ quốc.

== Mua sắm ==
Quảng Ninh sở hữu hệ thống sản vật địa phương (sản phẩm OCOP) phong phú, kết hợp giữa nguồn thủy hải sản cao cấp của vịnh biển và nông lâm sản đặc trưng miền đồi núi.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Chả mực giã tay Hạ Long:''' Mực mai nang tươi sống câu từ vùng biển sâu vịnh Bắc Bộ được lột da, làm sạch rồi cho vào cối đá giã bằng tay để giữ trọn thớ thịt giòn sần sật, trộn chút hạt tiêu và mỡ phần rồi chiên ngập dầu sôi vàng óng; đóng gói hút chân không bán tại phường Hồng Gai và phường Bãi Cháy.
* '''Sá sùng Quan Lạn sấy khô:''' &quot;Địa sâm&quot; quý hiếm đào thủ công trên các bãi triều cát pha Đặc khu Vân Đồn, rửa sạch cát rồi sấy trên than hoa kiệt nước; dùng nấu nước dùng phở truyền thống tạo vị ngọt thanh sâu lắng hoặc nướng giòn nhắm bia.
* '''Mực một nắng &amp; Tôm khô Cô Tô:''' Mực ống câu đêm xẻ lưng phơi đúng một đợt nắng to trên đảo Đặc khu Cô Tô, thân mực dẻo quánh, phủ lớp phấn trắng tự nhiên, thịt ngọt dày không dai.
* '''Hàu sữa &amp; Ruốc hàu Thái Bình Dương Vân Đồn:''' Hàu nuôi treo dây tự nhiên trên biển được chế biến thành hàu tươi tách vỏ, ruốc hàu dinh dưỡng đóng lọ thủy tinh tại Đặc khu Vân Đồn.
* '''Gà đồi Tiên Yên:''' Giống gà ri bản địa chăn thả trên sườn đồi xã Tiên Yên, da dày vàng ươm giòn ngậy, thịt chắc thơm không mỡ ngấy; có thể mua gà sống hoặc gà hấp sẵn đóng túi hút chân không.
* '''Miến dong Bình Liêu:''' Miến sợi làm từ 100% tinh bột củ dong riềng đỏ vùng cao xã Bình Liêu, quy trình chế biến không dùng hóa chất tẩy trắng, sợi miến giữ màu xanh lục mộc mạc, dai mướt và không bị bở khi đun lại nhiều lần.
* '''Mỹ nghệ điêu khắc than đá:''' Các sản phẩm mỹ nghệ độc bản điêu khắc từ than đá antraxit nguyên khối như tượng hòn Trống Mái, tượng Phật, mô hình thuyền buồm qua bàn tay tạo tác khéo léo của các nghệ nhân mỏ tại phường Hồng Gai và phường Cẩm Phả.

=== Chợ truyền thống &amp; Trung tâm Mua sắm ===
* '''Chợ Hạ Long 1 (phường Hồng Gai):''' Ngôi chợ đầu mối thủy hải sản lớn nhất tỉnh nằm ven bờ vịnh; tầng trệt tập trung hàng trăm quầy bể sủi bán hải sản tươi sống (cua gạch, ghẹ hoa, tôm he, cá song, bề bề), tầng lầu bán chả mực và hải sản khô.
* '''Chợ Cái Dăm (phường Bãi Cháy):''' Chợ dân sinh hiện đại 6 tầng phục vụ khách du lịch lưu trú khu vực Bãi Cháy, chuyên doanh hải sản khô, mực rim me, ruốc tôm và quà lưu niệm.
* '''Chợ Trung tâm Móng Cái (phường Móng Cái 2):''' Trung tâm thương mại biên giới sầm uất gồm 4 tầng, nơi tập kết bán buôn và bán lẻ hàng may mặc, đồ gia dụng, đồ chơi và nông sản nhập khẩu qua cửa khẩu.
* '''Chợ Cảng cá Cái Rồng (Đặc khu Vân Đồn):''' Chợ cá nhộn nhịp lúc 04:30 - 06:30 sáng, nơi các tàu đánh bắt ngoài khơi cập bến đổ tôm cá, mực tươi rói bán với giá gốc.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực xứ than mang phong vị đậm đà mặn mòi của biển cả, giữ nguyên độ ngọt giòn tươi sống của các loài thủy hải sản giáp xác và nhuyễn thể.

Các món ăn đặc sắc phổ biến:
* '''Bánh cuốn chả mực:''' Lớp bánh mỏng mềm tráng từ bột gạo tẻ nóng hổi bọc nhân thịt băm xào mộc nhĩ nấm hương, rắc hành phi thơm lừng; ăn kèm từng miếng chả mực giã tay chiên vàng giòn sần sật và bát nước mắm nguyên chất pha ớt chỉ thiên cay nồng vắt chanh.
* '''Bún bề bề Hạ Long:''' Nước dùng nấu từ vỏ bề bề và xương cá biển ninh nhừ ngọt đậm đà tự nhiên; tô bún đầy đặn xếp lớp thịt bề bề bóc nõn nguyên con, tôm biển luộc, chả cá chiên, cải ngọt và thì là thanh mát.
* '''Sam biển chế biến 7 món:''' Sam biển tự nhiên chế biến cầu kỳ thành các món: tiết canh sam, chân sam xào chua ngọt sả ớt, gỏi sam hoa chuối, trứng sam nướng mỡ hành trên mai than hoa, sam xào miến, chả sam rán giòn tại phường Quảng Yên và phường Hồng Gai.
* '''Gà đồi Tiên Yên luộc chấm cà tiệp:''' Thịt gà luộc chín tới da giòn vàng bóng như thoa mỡ; chấm cùng loại nước chấm &quot;cà tiệp&quot; độc đáo chế biến từ nước mắm Tiên Yên, nước cốt gừng nướng, củ hành tím nướng và ớt hiểm giã nhuyễn tại xã Tiên Yên.
* '''Canh ngán nấu mồng tơi &amp; Cháo ngán:''' Con ngán biển béo múp ngâm nước muối sạch cát, băm nhỏ xào thơm cùng hành hoa rồi nấu canh rau mồng tơi ngọt mát hoặc nấu cháo nếp sánh mịn giải nhiệt.
* '''Cù kỳ hấp bia &amp; Cù kỳ rang me:''' Con cù kỳ (loài cua đá biển mai sần sùi) có hai càng to khỏe đầy ắp thịt ngọt thơm; đập dập càng đem rang sốt me chua ngọt đậm đà chấm bánh mì hoa cúc.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Bánh cuốn chả mực Bà Ngân | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 34 Đoàn Thị Điểm, phường Hồng Gai | vĩ độ=20.9510 | kinh độ=107.0750 | chỉ đường=Gần khu vực Thư viện tỉnh cũ
| điện thoại=+84 203 3825 889 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 14:00 | giá=40.000 - 60.000 VNĐ/suất
| nội dung=Quán ăn lâu năm nức tiếng chuyên phục vụ bánh cuốn tráng tay ăn cùng chả mực nóng hổi giòn ngọt tự làm gia truyền.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Hải sản Cua Vàng | trang web=https://cuavang.vn | email=
| địa chỉ=Số 32 Phan Chu Trinh, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9610 | kinh độ=107.0320 | chỉ đường=Gần khu vực bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3819 919 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=10:00 - 22:30 | giá=250.000 - 600.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà hàng ẩm thực cao cấp nổi danh với món lẩu cua biển nấu thố đất nung giữ nhiệt, cua hoàng đế hấp bia sả và tôm hùm đút lò phô mai.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu mơ Yên Tử:''' Rượu gạo nếp cái hoa vàng ngâm quả mơ lông chín vàng thu hái trên triền núi Yên Tử (phường Yên Tử), nồng độ nhẹ 14 - 19 độ, vị chua thanh ngọt hậu, êm dịu dễ uống.
* '''Rượu ba kích tím Ba Chẽ:''' Củ ba kích tím tự nhiên khai thác tại các cánh rừng xã Ba Chẽ ngâm ủ rượu nếp hạ thổ ròng rã trên 6 tháng, nước rượu màu tím thẫm sóng sánh, có công dụng bổ thận tráng dương tăng cường sinh lực.
* '''Cà phê view bao biển Hòn Gai:''' Hệ thống các quán cà phê hiện đại dọc tuyến đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hồng Gai, phường Hạ Long) nhìn trực diện ra các hòn đảo đá vôi vịnh biển lúc hoàng hôn.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Boats_in_Ha_Long_bay.jpg|nhỏ|Vạn chài trên Vịnh Hạ Long]]

Cơ sở hạ tầng lưu trú tại Quảng Ninh thuộc nhóm hiện đại và quy mô bậc nhất cả nước, từ các tổ hợp nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế ven vịnh, khu khoáng nóng onsen, du thuyền nổi đến các homestay sinh thái biển đảo:

=== Khách sạn cao cấp &amp; Resort quốc tế ===
* {{ngủ
| tên=Vinpearl Resort &amp; Spa Hạ Long | trang web=https://vinpearl.com | email=
| địa chỉ=Đảo Đảo Rều, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9530 | kinh độ=107.0410 | chỉ đường=Nằm biệt lập trên đảo Đảo Rều, có tàu cao tốc riêng của khu nghỉ dưỡng đưa đón từ bến đất liền
| điện thoại=+84 203 3556 868 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.200.000 - 6.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế xây dựng hoàn toàn trên đảo biệt lập giữa biển mô phỏng cánh cung tráng lệ phong cách hoàng gia tân cổ điển. Resort sở hữu 384 phòng nghỉ cao cấp có ban công nhìn thẳng ra vịnh Hạ Long, 3 bãi biển nhân tạo cát trắng riêng tư, cụm hồ bơi ngoài trời rộng 1.200 m², dịch vụ spa Vincharm trên mặt nước và chuỗi nhà hàng phục vụ hải sản tươi sống.
}}

* {{ngủ
| tên=Yoko Onsen Quang Hanh | trang web=https://yokoonsenquanghanh.com.vn | email=
| địa chỉ=Tổ 5, Khu 9B, phường Quang Hanh | vĩ độ=21.0020 | kinh độ=107.1850 | chỉ đường=Nằm kẹp giữa thung lũng núi non dọc Quốc lộ 18
| điện thoại=+84 203 3558 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=3.500.000 - 8.000.000 VNĐ/đêm (đã bao gồm gói dịch vụ tắm khoáng nóng public onsen và buffet ẩm thực)
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng suối khoáng nóng trị liệu tiêu chuẩn Nhật Bản đầu tiên tại Việt Nam do Tập đoàn Sun Group đầu tư. Sở hữu nguồn nước khoáng tự nhiên giàu khoáng chất brom và natri, hệ thống 27 bể tắm onsen ngoài trời phong phú (bể ngâm chân, bể sục jacuzzi, bể phản lực, bể tắm hang), phòng xông đá muối Himalaya, phòng xông tuyết lạnh và các căn villa Yama/Washitsu có bể ngâm khoáng riêng tư.
}}

* {{ngủ
| tên=Yên Tử Legacy - MGallery | trang web=https://legacyyentu.com | email=
| địa chỉ=Khu Di tích Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1480 | kinh độ=106.7210 | chỉ đường=Tọa lạc tại thung lũng Giải Oan dưới chân núi Yên Tử
| điện thoại=+84 203 6259 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.800.000 - 6.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu tĩnh dưỡng 5 sao do kiến trúc sư Bill Bensley thiết kế mô phỏng cung đình thời nhà Trần thế kỷ 13 với tường gạch trát vỏ trấu, cửa gỗ lim cổ và đá ong tự nhiên. Nơi đây cung cấp các liệu trình chăm sóc sức khỏe thảo dược am tuệ, thiền tịnh ngắm rừng thông và lớp học yoga sớm giữa không gian thanh tịnh.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Quảng Ninh | trang web=https://luxuryquangninh.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Đường Hạ Long, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9580 | kinh độ=107.0380 | chỉ đường=Nằm ngay trục đường du lịch chính đối diện bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3646 618 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 34 tầng với quy mô 508 phòng ngủ hiện đại, trang bị đầy đủ hồ bơi vô cực ngoài trời ngắm vòng quay Sun Wheel, phòng tập thể dục, dịch vụ xông hơi massage và trung tâm tổ chức hội nghị yến tiệc lớn.
}}

=== Khách sạn tầm trung &amp; Homestay biển đảo ===
* {{địa điểm | loại=ngủ
| tên=Khách sạn Hải Dương Cô Tô | tên khác= | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu 2, Đặc khu Cô Tô | vĩ độ=20.9850 | kinh độ=107.7680 | chỉ đường=Cách cầu cảng khách Cô Tô 500 m
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động= | nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00 | giá=450.000 - 900.000 VNĐ/đêm
| nội dung=Khách sạn tiêu chuẩn tiện nghi trang bị đầy đủ điều hòa, tivi, bình nóng lạnh, wifi và đội xe điện phục vụ đưa đón khách tham quan các bãi tắm Hồng Vàn, Vàn Chảy.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn du thuyền &amp; Bão biển ===
* Vào mùa mưa bão (từ tháng 6 đến tháng 9), các hình thái thời tiết cực đoan như dông lốc, áp thấp nhiệt đới và bão biển có thể xuất hiện trên Vịnh Bắc Bộ. Khi Cảng vụ Hàng hải Quảng Ninh phát lệnh cấm biển, tất cả các tàu tham quan vịnh và tàu cao tốc ra Đặc khu Cô Tô, Đặc khu Vân Đồn bắt buộc dừng xuất bến. Du khách cần chủ động theo dõi bản tin thời tiết hải văn trước chuyến đi.
* Khi tham gia các hoạt động chèo thuyền kayak, xuồng cao tốc hoặc đi mảng tre khám phá hang luồn trên vịnh Hạ Long, du khách bắt buộc phải mặc áo phao cứu sinh đúng quy cách trong suốt thời gian nổi trên mặt nước.

=== An toàn leo núi &amp; Cung đường tuần tra biên giới ===
* Tuyến leo bộ lên chùa Đồng Yên Tử (phường Yên Tử) có nhiều đoạn bậc đá dốc và trơn ướt khi có mưa phùn; du khách cần chuẩn bị giày thể thao có đế bám ma sát cao, gậy chống leo núi và áo khoác chắn gió ấm.
* Tuyến đường tuần tra biên giới và &quot;sống lưng khủng long&quot; Cột mốc 1305 tại xã Lục Hồn có hai bên sườn vực dốc đứng sâu thẳm; du khách chỉ đi trên dải bậc thang bê tông có tay vịn, không leo trèo ra ngoài mép vực chụp ảnh khi có gió bấc giật mạnh.
* Khu vực biên giới xã Hoành Mô, xã Lục Hồn, phường Móng Cái 1 tiếp giáp trực tiếp đường biên quốc gia; du khách bắt buộc phải mang theo Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu gốc để xuất trình khi lực lượng Bộ đội Biên phòng kiểm tra và không tự ý vượt qua đường biên giới.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hải Phòng]]: Di chuyển qua cầu Bạch Đằng trên trục cao tốc CT06 chỉ mất 30 phút để đến với thành phố cảng, hoặc đi phà từ bến phà phường Tuần Châu sang quần đảo [[Cát Bà]]. Đi theo Quốc lộ 18 qua phường Đông Triều sang vùng đất danh nhân Nguyễn Trãi tại Côn Sơn - Kiếp Bạc.
* [[Bắc Ninh]]: Đi theo Quốc lộ 18 sang phường Quế Võ và vùng đất di sản quan họ Kinh Bắc, hoặc men theo sườn Tây Yên Tử sang Chùa Vĩnh Nghiêm, Chùa Bổ Đà.
* [[Lạng Sơn]]: Đi theo Quốc lộ 4B từ xã Tiên Yên sang cửa ải Chi Lăng, đỉnh núi tuyết Mẫu Sơn và phố chợ Kỳ Lừa.
* [[Trung Quốc]]: Làm thủ tục xuất cảnh đường bộ qua [[Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái]] (phường Móng Cái 1) qua cầu Ka Long sang thành phố Đông Hưng thuộc khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây.

{{geo|20.9500|107.0833}}
{{IsPartOf|Đồng bằng sông Hồng}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Quảng Ninh}}</text>
      <sha1>jc6euookpdhuxgxhwgrt518d0mboqn9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122274</id>
      <parentid>122273</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T06:37:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* Khách sạn tầm trung &amp; Homestay biển đảo */</comment>
      <origin>122274</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53672" sha1="o4er19bpauek59svc7zk1ec1fnuuhhr" xml:space="preserve">{{pagebanner|Ha Long Bay Banner.JPG|caption=Quần thể đảo đá vôi trên Vịnh Hạ Long tại Quảng Ninh}}

{{quickbarprovince
| image=View from the surprise cave, Halong Bay, Quang Ninh, Vietnam - Vịnh Hạ Long, Quảng Ninh, Việt Nam (10226116905).jpg
| imagewidth=250px
| caption=Cảnh quan địa chất karst ngập nước trên Vịnh Hạ Long
| location=Quang Ninh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=6.207,9 km²
| population=1.380.000 người (ước tính)
| population density=222,3 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Sán Dìu]], [[Tiếng Hoa]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (87%), người Dao (5%), người Tày (3%), người Sán Dìu (2%), người Sán Chỉ, người Hoa
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đông Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Hồng Gai và phường Hạ Long
| years active=1963 - Thành lập tỉnh Quảng Ninh từ hợp nhất khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (203)
| website=[https://quangninh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ninh]
}}

'''Quảng Ninh''' là một tỉnh ven biển thuộc vùng [[Đồng bằng sông Hồng]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc và Đông Bắc của tỉnh giáp khu tự trị dân tộc Choang [[Quảng Tây]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài 118,8 km; phía Đông và Nam giáp [[Vịnh Bắc Bộ]] với đường bờ biển dài 250 km; phía Tây Nam giáp [[Hải Phòng]]; phía Tây Bắc giáp [[Bắc Ninh]] và [[Lạng Sơn]]. Tỉnh sở hữu Di sản Thiên nhiên Thế giới [[Vịnh Hạ Long]] và quần thể danh thắng di tích [[Yên Tử]], đồng thời là trung tâm công nghiệp khai khoáng than đá lớn nhất Việt Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý hành chính trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Quang Ninh Museum facade 1.jpg|nhỏ|Bảo tàng Quảng Ninh bên đường bao biển phường Hạ Long]]

=== Lịch sử hình thành ===
Tên gọi Quảng Ninh được hình thành vào ngày 30 tháng 10 năm 1963 trên cơ sở sáp nhập khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh, do Chủ tịch Hồ Chí Minh đề xuất đặt tên ghép từ hai chữ đầu của hai địa danh cũ để biểu trưng cho sự rộng lớn và an ninh biên cương. 

Về mặt khảo cổ học, Quảng Ninh là cái nôi của các nền văn hóa tiền sử biển nổi tiếng như Văn hóa Soi Nhụ (cách ngày nay 18.000 - 7.000 năm), Văn hóa Cái Bèo và Văn hóa Hạ Long (cách ngày nay 4.500 - 3.000 năm) với các di chỉ mộ táng, công cụ đá ghè đẽo và đồ gốm xốp tại các hang động ngập nước vịnh biển.

Trong lịch sử quân sự Đại Việt, vùng đất này ba lần ghi dấu chiến thắng chống ngoại xâm trên dòng Sông Bạch Đằng: chiến thắng năm 938 của Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán, chiến thắng năm 981 của Lê Hoàn chống quân Tống, và đỉnh cao là Trận Bạch Đằng (1288) do Quốc công Tiết chế Trần Hưng Đạo chỉ huy tiêu diệt đoàn thuyền chiến Nguyên Mông.

Năm 1149, vua Lý Anh Tông thiết lập trang Thương cảng Vân Đồn tại vùng biển nay thuộc [[Đặc khu Vân Đồn]], mở ra thương cảng mậu dịch quốc tế đầu tiên của nước ta, đón thuyền buôn từ Nhật Bản, Trung Hoa, Java, Xiêm La vào giao thương tấp nập suốt các triều đại Lý, Trần, Hậu Lê.

Vào cuối thế kỷ 13, vua Trần Nhân Tông sau khi lãnh đạo kháng chiến thắng lợi đã từ bỏ ngai vàng lên đỉnh núi [[Yên Tử]] (phường Yên Tử) tu hành, sáng lập nên Thiền phái Trúc Lâm mang đậm bản sắc văn hóa Phật giáo Việt Nam. 

Vào cuối thế kỷ 19, thực dân Pháp thành lập Công ty Than Bắc Kỳ (SFCT), biến vùng mỏ Hòn Gai, Cẩm Phả thành trung tâm công nghiệp khai thác than đá lớn nhất Đông Dương, gắn liền với phong trào đấu tranh kiên cường của đội ngũ công nhân vùng mỏ (ngày Truyền thống công nhân vùng mỏ 12 tháng 11 năm 1936).

=== Cảnh quan sinh thái ===
Quảng Ninh có địa hình phức tạp, chiếm hơn 80% diện tích tự nhiên là đồi núi xen kẽ hệ thống sông ngòi ngắn dốc và hơn 2.000 hòn đảo lớn nhỏ dọc thềm lục địa:
* '''Vùng đồi núi vòng cung Đông Triều (phía Tây và Tây Bắc):''' Kéo dài từ phường An Sinh, phường Bình Khê, phường Yên Tử, xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng lên đến xã Bình Liêu. Địa hình hiểm trở với các đỉnh núi đá vôi và sa thạch cao trên 1.000 m như đỉnh Cao Xiêm (1.429 m), đỉnh Quảng Nam Châu (1.507 m). Nơi đây lưu giữ diện tích rừng đầu nguồn rộng lớn thuộc Khu Bảo tồn Thiên nhiên Đồng Sơn - Kỳ Thượng và thung lũng thượng nguồn sông Ba Chẽ, đồng thời tập trung trữ lượng than antraxit lớn tại các vỉa than phường Mạo Khê, phường Vàng Danh, phường Hà Lầm, phường Cẩm Phả và phường Mông Dương.
* '''Vùng đồng bằng phù sa &amp; Bãi triều cửa sông ven biển (phía Tây Nam và Đông Bắc):''' Dải đồng bằng ven sông thuộc phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc và vùng cửa khẩu biên mậu phường Móng Cái 1, phường Móng Cái 2, phường Móng Cái 3, có các cánh đồng lúa, đầm nuôi trồng thủy hải sản nước lợ và hệ thống rừng ngập mặn chắn sóng tự nhiên.
* '''Vùng biển đảo và vịnh biển (phía Đông và Đông Nam):''' Vùng lõi gồm [[Vịnh Hạ Long]] và [[Vịnh Bái Tử Long]] với hàng ngàn đảo đá vôi karst chìm ngập nước, hệ sinh thái rạn san hô, tùng áng tự nhiên cùng hai quần đảo cát ngoài khơi xa là [[Đặc khu Vân Đồn]] và [[Đặc khu Cô Tô]].

=== Dân cư &amp; Bản sắc văn hóa ===
Dân số của tỉnh vượt trên 1,38 triệu người, gồm 22 dân tộc cùng chung sống. Người Kinh chiếm đa số (khoảng 87%), phân bố đông đúc dọc trục đô thị ven biển từ phường Đông Triều qua phường Uông Bí, phường Hạ Long, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1. Đồng bào các dân tộc thiểu số gồm người Dao (Dao Thanh Y, Dao Thanh Phán) sinh sống chủ yếu tại xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng, xã Hải Sơn; người Tày, người Sán Chỉ, người Sán Dìu cư trú tập trung tại xã Bình Liêu, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà. 

Bản sắc văn hóa dân gian tỉnh thể hiện qua các làn điệu hát [[Hát Then|Then]] đàn Tính của người Tày, hát Soóng Cọ của người Sán Chỉ, hát Soọng Cô của người Sán Dìu, tục thêu hoa văn thổ cẩm bằng chỉ ngũ sắc của phụ nữ Dao Thanh Phán, nghệ thuật múa lân sư rồng của cộng đồng người Hoa và các lễ hội truyền thống miền biển như Lễ hội bơi thuyền truyền thống Đền Cửa Ông (phường Cửa Ông), Lễ hội rước người Xuống đồng tại phường Phong Cốc.

=== Khí hậu ===
Quảng Ninh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa biển đặc trưng của duyên hải Bắc Bộ, chịu tác động trực tiếp của hoàn lưu gió mùa và vịnh Bắc Bộ. Mùa đông lạnh sâu hơn các vùng duyên hải miền Trung do trực diện đón các đợt gió mùa Đông Bắc tràn qua vịnh, nhưng mùa hè mát mẻ hơn nhờ gió đông nam thổi từ biển vào. Độ ẩm không khí trung bình năm duy trì ở mức cao từ 82 - 85%.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, dao động từ 18 - 24&amp;nbsp;°C; thường xuyên có mưa phùn nhẹ và sương mù bao phủ các thung lũng đá vôi vịnh biển vào buổi sáng sớm. Đây là mùa hành hương lễ Phật lớn nhất năm tại phường Yên Tử, phường Uông Bí, phường Cửa Ông, phường An Sinh.
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Nhiệt độ ban ngày phổ biến 30 - 35&amp;nbsp;°C, nắng vàng chan hòa, biển êm, nước biển trong xanh; đây là thời kỳ cao điểm cho các hoạt động tắm biển, nghỉ dưỡng du thuyền, lặn ngắm san hô tại phường Tuần Châu, phường Bãi Cháy, Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô. Giai đoạn tháng 7 và tháng 8 thỉnh thoảng có các đợt bão nhiệt đới kèm mưa lớn từ biển Đông.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 10): Tiết trời khô ráo, bầu trời trong vắt, gió thu mát mẻ, nền nhiệt trung bình 24 - 28&amp;nbsp;°C; là mùa lý tưởng nhất trong năm để tham gia các tour du thuyền ngủ đêm trên vịnh Hạ Long và săn mây, ngắm cỏ lau biên giới tại xã Bình Liêu, xã Lục Hồn.
* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Gió mùa Đông Bắc thịnh hành mang không khí khô hanh và lạnh buốt, nhiệt độ ban đêm tại các đỉnh núi cao xã Bình Liêu, xã Hải Sơn có thể hạ xuống dưới 8&amp;nbsp;°C; thích hợp cho các dịch vụ nghỉ dưỡng suối khoáng nóng onsen tại phường Quang Hanh.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Quảng Ninh (Trạm Bãi Cháy)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 20 (68) || 23 (73) || 27 (81) || 31 (88) || 32 (90) || 32 (90) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''27 (81)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 14 (57) || 15 (59) || 18 (64) || 22 (72) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 22 (72) || 19 (66) || 15 (59) || '''20 (68)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 25 (1.0) || 30 (1.2) || 45 (1.8) || 90 (3.5) || 190 (7.5) || 280 (11.0) || 380 (15.0) || 420 (16.5) || 240 (9.4) || 130 (5.1) || 40 (1.6) || 20 (0.8) || '''1.890 (74.4)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:San-bay-van-don-ve-dem.jpg|nhỏ|Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn tại Đặc khu Vân Đồn]]

Quảng Ninh sở hữu hệ thống hạ tầng giao thông đa phương thức đồng bộ hàng đầu Việt Nam, bao gồm cảng hàng không quốc tế, đường cao tốc hiện đại chạy suốt chiều dài tỉnh, các bến cảng biển tiếp nhận tàu du lịch quốc tế và các tuyến quốc lộ nối thẳng sang Trung Quốc.

=== Bằng đường hàng không ===
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn | tên khác=Van Don International Airport | ký hiệu=VDO
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | chỉ đường=Cách trung tâm phường Hạ Long 50 km về phía Đông Bắc dọc theo trục cao tốc Hạ Long - Vân Đồn
| điện thoại=+84 203 3901 111 | trang web=https://vandonairport.vn
| nội dung=Sân bay quốc tế tư nhân đầu tiên tại Việt Nam, đạt cấp 4E theo chuẩn ICAO với đường cất hạ cánh dài 3,6 km, đón nhận các dòng máy bay thân rộng hiện đại như Boeing 787 và Airbus A350. Sân bay vận hành các đường bay thẳng thương mại hàng ngày kết nối với [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Đà Nẵng]], đồng thời tiếp nhận các chuyến bay charter quốc tế từ [[Seoul]] (Hàn Quốc), [[Tokyo]] (Nhật Bản) và [[Quảng Châu]] (Trung Quốc). Từ sân bay có tuyến xe buýt miễn phí đưa đón hành khách về thẳng phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai.
}}
* '''Cảng hàng không Quốc tế Cát Bi (Hải Phòng):''' Nằm cách ranh giới phường Quảng Yên và phường Bãi Cháy chỉ khoảng 25 - 35 km qua cầu Bạch Đằng trên cao tốc CT06; là lựa chọn thay thế thuận tiện đón nhiều chuyến bay nội địa và quốc tế từ [[Bangkok]], [[Seoul]].

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng - Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái (Cao tốc CT06):'''
  * Trục cao tốc 4 làn xe chạy suốt toàn bộ chiều dài tỉnh từ cầu Bạch Đằng (tiếp giáp Hải Phòng) qua phường Quảng Yên, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả, Đặc khu Vân Đồn, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà, xã Hải Hà đến cửa khẩu phường Móng Cái 1.
  * Tốc độ tối đa toàn tuyến đạt 120 km/h, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô cá nhân:
    * Tuyến Hà Nội - phường Hạ Long: Khoảng 1 giờ 45 phút (150 km).
    * Tuyến Hà Nội - Đặc khu Vân Đồn: Khoảng 2 giờ 15 phút (200 km).
    * Tuyến Hà Nội - phường Móng Cái 1: Khoảng 3 giờ 15 phút (310 km).
* '''Tuyến Quốc lộ 18:''' Tuyến đường bộ truyền thống kết nối từ Cảng hàng không Quốc tế Nội Bài (Hà Nội) qua tỉnh [[Bắc Ninh]], đi qua phường Mạo Khê, phường Đông Triều, phường Uông Bí, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1.
* '''Tuyến Quốc lộ 279:''' Kết nối từ tỉnh [[Bắc Ninh]] qua xã Thống Nhất, phường Hoành Bồ về vịnh Cửa Lục.
* '''Tuyến Quốc lộ 4B:''' Kết nối từ thành phố [[Lạng Sơn]] qua xã Tiên Yên, rút ngắn thời gian giao lưu giữa hai tỉnh biên giới Đông Bắc.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * *Xe Limousine chất lượng cao (9 - 11 chỗ):* Các hãng uy tín như Phúc Xuyên, Vân Đồn Xanh, Hạ Long Travel, Duy Khánh hoạt động với tần suất 30 phút/chuyến từ 05:00 đến 21:00 hàng ngày, đón trả khách tận nơi tại trung tâm Hà Nội đến phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) và Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn). Giá vé: 220.000 - 280.000 VNĐ/vé. Tuyến đi Móng Cái có giá vé khoảng 350.000 - 400.000 VNĐ/vé.
  * *Xe khách giường nằm:* Xuất bến cố định từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát, Bến xe Gia Lâm, Bến xe Nước Ngầm (Hà Nội) và Bến xe Niệm Nghĩa (Hải Phòng) về Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) và Bến xe Móng Cái (phường Móng Cái 2). Giá vé từ 120.000 - 180.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường biển ===
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long''' (phường Bãi Cháy): Nằm tại trung tâm khu du lịch Bãi Cháy, bến cảng sở hữu cầu cảng hiện đại dài 406 m vươn ra biển, tiếp nhận các siêu du thuyền quốc tế 5 sao tải trọng lên đến 225.000 GRT mang hàng ngàn du khách quốc tế ghé thăm vịnh Hạ Long.
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Tuần Châu''' (phường Tuần Châu): Cảng du thuyền nhân tạo lớn nhất Đông Nam Á với 2 âu tàu kín gió có tổng chiều dài bờ bến hơn 8 km, sức chứa trên 2.000 tàu du lịch tham quan vịnh cùng lúc.

=== Bằng đường sắt ===
* Tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân: Tuyến đường sắt khổ lồng 1.435 mm / 1.000 mm vận chuyển hàng hóa công nghiệp và than đá từ nội địa ra Cảng nước sâu Cái Lân (phường Bãi Cháy).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Ha_Long_2019_taken_by_DJI_FC220.jpg|nhỏ|Một góc Hạ Long nhìn từ trên cao]]

=== Di chuyển đường thủy &amp; Tàu cao tốc ra đảo ===
* '''Tàu tham quan Vịnh Hạ Long trong ngày:'''
  * Xuất bến thường xuyên từ Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long (phường Bãi Cháy). Có hai khung giờ xuất phát chính: buổi sáng (07:30 - 08:30) và buổi trưa (11:30 - 12:30).
  * Khách lẻ có thể mua vé ghép tàu tham quan Tuyến 1 (thời lượng 4 tiếng: Động Thiên Cung - Hang Đầu Gỗ - Hòn Chó Đá - Hòn Trống Mái) hoặc Tuyến 2 (thời lượng 6 tiếng: Hang Sửng Sốt - Hang Luồn - Đảo Ti Tốp).
* '''Du thuyền ngủ đêm trên vịnh:''' Hành trình 2 ngày 1 đêm hoặc 3 ngày 2 đêm trên các du thuyền tiện nghi 4 - 5 sao (Paradise Cruises, Indochina Sails, Ambassador Cruise), neo đậu qua đêm tại các vụng biển kín gió trên Vịnh Hạ Long hoặc Vịnh Bái Tử Long.
* '''Tàu cao tốc thủy nội địa từ Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn):'''
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đặc khu Cô Tô: Vận hành liên tục từ 06:30 đến 16:30 hàng ngày, thời gian di chuyển khoảng 55 - 65 phút. Giá vé tàu cao tốc: 250.000 - 300.000 VNĐ/lượt (các đội tàu Havaco, Kalong, Quang Minh).
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Quan Lạn / Minh Châu (Đặc khu Vân Đồn): Thời gian di chuyển 40 - 50 phút. Giá vé: 160.000 - 180.000 VNĐ/lượt.
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Ngọc Vừng (Đặc khu Vân Đồn): Thời gian di chuyển 45 phút. Giá vé: 150.000 VNĐ/lượt.
* '''Phà Tuần Châu - Cát Bà:''' Kết nối từ bến phà phường Tuần Châu sang bến Gia Luận thuộc quần đảo [[Cát Bà]] ([[Hải Phòng]]), chạy 5 - 7 chuyến/ngày, chở được cả người đi bộ, xe máy và ô tô con.

=== Phương tiện đường bộ nội tỉnh ===
* '''Xe buýt công cộng:''' Mạng lưới xe buýt kết nối xuyên suốt các phường trung tâm và khu công nghiệp:
  * Tuyến buýt số 01: Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) - Cầu Bãi Cháy - Cột Đồng Hồ (phường Hồng Gai) - phường Cẩm Phả. Hoạt động 05:30 - 18:30, tần suất 15 phút/chuyến.
  * Tuyến buýt số 03: phường Hồng Gai - phường Hoành Bồ.
  * Tuyến buýt số 08: phường Hồng Gai - phường Đông Mai (Quảng Yên).
  * Tuyến buýt Hạ Long - Móng Cái: Kết nối từ Bến xe Bãi Cháy chạy dọc cao tốc và Quốc lộ 18 ra Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái (phường Móng Cái 1).
* '''Thuê xe máy:''' Lựa chọn linh hoạt nhất để tự do di chuyển dọc các tuyến đường bao biển đẹp như đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hạ Long, phường Hồng Gai) hoặc đường bao biển Hạ Long - Cẩm Phả. Điểm cho thuê xe máy tập trung quanh khu vực phố cổ Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bến tàu Hồng Gai và trung tâm thị tứ Đặc khu Cô Tô với mức giá từ 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Xe điện du lịch:''' Hoạt động phổ biến trên các tuyến đường ven biển phục vụ chở khách tham quan ngắm cảnh trong nội khu Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bờ biển Trà Cổ (phường Móng Cái 1) và trung tâm Đặc khu Cô Tô; giá cước tính theo chuyến hoặc theo người (10.000 - 20.000 VNĐ/lượt).
* '''Taxi:''' Đội ngũ taxi đông đảo, hoạt động thường trực 24/7:
  * Taxi Mai Linh Quảng Ninh: ☎ +84 203 3628 628
  * Taxi Bãi Cháy: ☎ +84 203 3646 464
  * Taxi Hòn Gai: ☎ +84 203 3848 484
  * Taxi Phú Bình: ☎ +84 203 3599 599
  * Taxi Móng Cái: ☎ +84 203 3888 888
  * Dịch vụ xe công nghệ Xanh SM và GrabCar hoạt động rất dày đặc tại phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, phường Hạ Long, phường Uông Bí và phường Cẩm Phả.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:越南口岸_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cửa khẩu Móng Cái]]

=== Quần thể Vịnh biển &amp; Di sản Thiên nhiên Karst ===
* {{xem
| tên=Khu Di sản Thiên nhiên Thế giới Vịnh Hạ Long | tên khác=Ha Long Bay
| trang web=http://banquanlyvinhhalong.gov.vn | email=
| địa chỉ=Vùng biển tiếp giáp phường Hồng Gai, phường Bãi Cháy, phường Tuần Châu | vĩ độ=20.9100 | kinh độ=107.1800 | chỉ đường=Xuất bến tại Cảng Tuần Châu hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long
| điện thoại=+84 203 3824 112 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 17:30 (du thuyền lưu trú hoạt động qua đêm) | giá=Vé tham quan theo tuyến: 250.000 - 290.000 VNĐ/người (chưa gồm cước tàu)
| nội dung=Quần thể di sản thiên nhiên thế giới hai lần được UNESCO vinh danh về giá trị thẩm mỹ và giá trị địa chất - địa mạo. Khu vực di sản có diện tích 434 km² bao gồm 775 hòn đảo đá vôi phong hóa karst ngập nước với hàng trăm hang động nguyên sơ. Các điểm dừng chân tiêu biểu trên các tuyến tham quan:
* '''Động Thiên Cung:''' Nằm ở phía tây nam vịnh, hang động karst rộng lớn với hệ thống măng đá, thạch nhũ rủ nhiều tầng lớp, được chiếu sáng bằng hệ thống đèn màu.
* '''Hang Đầu Gỗ:''' Nằm sát Động Thiên Cung, hang gắn liền với truyền thuyết cất giấu cọc gỗ lim của quân dân nhà Trần trong cuộc chiến chống quân Nguyên Mông năm 1288.
* '''Hang Sửng Sốt:''' Tọa lạc trên đảo Bồ Hòn, là một trong những hang động karst rộng nhất vịnh với trần hang cao trên 30 m và lòng hang rộng hàng ngàn mét vuông.
* '''Đảo Ti Tốp:''' Hòn đảo có bờ cát hình vầng trăng khuyết thoai thoải ôm lấy chân núi; đỉnh đảo có lầu ngắm cảnh ở độ cao 100 m cho phép quan sát bao quát 360 độ mặt vịnh.
* '''Hang Luồn:''' Vòm hang ngầm xuyên qua lòng núi đá mở ra hồ nước kín (áng nước) phẳng lặng, du khách tiếp cận bằng thuyền nan do ngư dân chèo hoặc tự chèo thuyền kayak.
* '''Hòn Trống Mái (Hòn Gà Chọi):''' Cụm hai khối đá vôi đứng đối diện nhau trên mặt nước sâu, biểu tượng hình ảnh du lịch của vịnh Hạ Long và Quảng Ninh.
}}

* {{xem
| tên=Vịnh Bái Tử Long | tên khác=Bai Tu Long Bay
| trang web= | email=
| địa chỉ=Vùng biển Đặc khu Vân Đồn và phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0500 | kinh độ=107.5000 | chỉ đường=Tiếp giáp phía đông bắc của Vịnh Hạ Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tính theo tuyến
| nội dung=Vùng vịnh nguyên sinh ít chịu tác động của mật độ tàu thuyền du lịch dày đặc, bao gồm hàng trăm hòn đảo đá vôi và đảo đất sa thạch. Vùng lõi vịnh là Vườn Quốc gia Bái Tử Long với diện tích hơn 15.000 ha (gồm diện tích rừng và biển), bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn cổ thụ, rạn san hô tầng nông và nơi sinh sống của nhiều loài chim biển quý hiếm.
}}

* {{xem
| tên=Đặc khu Cô Tô &amp; Quần đảo Cô Tô | tên khác=Co To Archipelago
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Cô Tô | vĩ độ=20.9833 | kinh độ=107.7667 | chỉ đường=Cách Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn) 50 km đường biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào đặc khu
| nội dung=Huyện đảo tiền tiêu vùng Đông Bắc gồm đảo Cô Tô lớn, đảo Thanh Lân và gần 50 hòn đảo nhỏ. Các điểm danh thắng tự nhiên nổi bật:
* '''Bãi biển Hồng Vàn:''' Nằm ở bờ phía đông, sóng êm ả nhờ có đảo Thanh Lân chắn gió ngoài khơi, bãi cát phẳng mịn thoai thoải.
* '''Bãi biển Vàn Chảy:''' Nằm ở phía tây nam đảo, bờ cát thoai thoải dài hơn 1,5 km, sóng lớn dồn dập thích hợp tắm biển và các hoạt động thể thao bãi cát.
* '''Bãi đá Móng Rồng (Bãi đá Cầu Mỵ):''' Hệ thống vách đá trầm tích nhiều màu sắc bị sóng biển bào mòn qua hàng triệu năm tạo nên các nếp uốn địa chất độc đáo sát mép sóng.
* '''Hải đăng Cô Tô:''' Ngọn đèn biển xây dựng cuối thế kỷ 19 trên đồi cao 102 m, du khách leo 72 bậc cầu thang xoắn ốc để ngắm toàn cảnh quần đảo và rừng cây nguyên sinh.
* '''Đảo Thanh Lân:''' Hòn đảo lớn thứ hai trong đặc khu với thảm rừng tự nhiên xanh tốt, bãi biển Ba Châu, bãi Hải Quân và các xưởng chế biến sứa biển xuất khẩu.
}}

* {{xem
| tên=Đảo Quan Lạn &amp; Đảo Ngọc Vừng | tên khác=Quan Lan - Ngoc Vung Islands
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | vĩ độ=20.9000 | kinh độ=107.5500 | chỉ đường=Đi tàu cao tốc từ Cảng Ao Tiên (Vân Đồn)
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Hai hòn đảo cát tự nhiên nằm trên tuyến thông thương biển cổ. Đảo Quan Lạn có bãi tắm Minh Châu cát trắng tơi xốp không dính chân, bãi Robinson hoang sơ và Cụm di tích đình, chùa, miếu Quan Lạn xây dựng bằng gỗ mần lái kiên cố từ thế kỷ 18 thờ ba anh em họ Phạm có công đánh giặc Nguyên Mông. Đảo Ngọc Vừng sở hữu bãi biển Trường Chinh cát dài 3 km, hồ nước ngọt ngọt tự nhiên và khu di tích Cột cờ quốc gia trên đảo.
}}

[[Tập tin:Thượng_Yên_Công,_tp._Uông_Bí,_Quảng_Ninh,_Vietnam_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cáp treo Yên Tử tại phường Yên Tử]]

=== Di tích Lịch sử, Tôn giáo &amp; Khảo cổ ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Yên Tử | tên khác=Yen Tu Historical and Scenic Area
| trang web=http://yentu.com.vn | email=
| địa chỉ=Sườn núi Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1550 | kinh độ=106.7180 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Uông Bí 14 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 203 3661 118 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Vé tham quan danh lam: 40.000 VNĐ; vé cáp treo khứ hồi trọn tuyến: 350.000 VNĐ/người
| nội dung=Kinh đô Phật giáo của nước Đại Việt thời Trần, nơi vua Trần Nhân Tông tu hành và sáng lập Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử vào năm 1299. Quần thể kéo dài theo đường mòn bậc đá xuyên qua rừng trúc và rừng tùng cổ thụ:
* '''Chùa Suối Tắm &amp; Chùa Cầm Thực:''' Điểm khởi đầu của tuyến hành hương dưới chân núi.
* '''Chùa Giải Oan:''' Ngôi chùa nằm bên dòng suối Giải Oan có cây cầu đá xanh cong nối qua suối, gắn với sự tích các cung tần thời Trần.
* '''Tháp Huệ Quang:''' Tháp đá cổ cao 7 m xây dựng từ năm 1309 lưu giữ một phần ngọc xá lị của Phật hoàng Trần Nhân Tông, xung quanh là vườn tháp mộ của hơn 60 vị cao tăng.
* '''Chùa Hoa Yên (Chùa Cả):''' Ngôi chùa trung tâm nằm ở độ cao 535 m, nơi ba vị Trúc Lâm Tam Tổ (Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang) đăng đàn thuyết pháp.
* '''Chùa Một Mái:''' Ngôi chùa nép mình hoàn toàn trong hốc đá tự nhiên ở lưng chừng vách núi.
* '''Tượng đồng Phật hoàng Trần Nhân Tông:''' Bức tượng đúc bằng đồng nguyên khối nặng 138 tấn tọa lạc trên đỉnh An Kỳ Sinh ở độ cao 988 m.
* '''Chùa Đồng (Thiên Trúc Tự):''' Tọa lạc trên đỉnh cao nhất của dãy Yên Tử (1.068 m). Ngôi chùa được đúc hoàn toàn bằng đồng tinh khiết nặng hơn 70 tấn, mái chạm hoa văn sen cúc thời Trần, thường xuyên chìm trong biển sương mù dày đặc.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Nhà Trần tại Đông Triều | tên khác=Tran Dynasty Relics in Dong Trieu
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường An Sinh, phường Bình Khê và phường Tràng Lương cũ (nay thuộc phường Bình Khê) | vĩ độ=21.1333 | kinh độ=106.5833 | chỉ đường=Dưới chân phía tây dãy Yên Tử
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng đất phát tích và lăng miếu cội nguồn của hoàng tộc nhà Trần. Quần thể gồm 14 cụm di tích lăng mộ và đền miếu: Đền An Sinh (nơi phụng thờ các vị hoàng đế Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Anh Tông, Trần Minh Tông), Thái Miếu họ Trần, Lăng Đồng Thái, Lăng Tư Phúc. Điểm nhấn tâm linh trên núi cao là Chùa Am Ngọa Vân (trên núi Bảo Đài) - thánh địa Phật giáo nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông tu hành những năm cuối đời và viên tịch hóa Phật vào ngày 1 tháng 11 năm Mậu Thân (1308).
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Chiến thắng Bạch Đằng | tên khác=Bach Dang Victory Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc | vĩ độ=20.9380 | kinh độ=106.8020 | chỉ đường=Nằm dọc hạ lưu và các nhánh rạch sông Bạch Đằng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể di tích lịch sử chiến tranh thủy quân ghi dấu chiến tích đánh tan quân thủy Nguyên Mông năm 1288:
* '''Bãi cọc Yên Giang:''' Bãi cọc gỗ lim cổ do Viện Khảo cổ học khai quật với hàng trăm cọc gỗ cắm xiên dưới lòng đất phù sa để chặn đầu thuyền giặc.
* '''Bãi cọc Đồng Vạn Muối &amp; Bãi cọc Đồng Má Ngựa:''' Dấu tích các trận địa cọc phụ nhằm dồn tàu chiến đối phương vào thế trận phục kích hỏa công.
* '''Đền Trần Hưng Đạo &amp; Miếu Vua Bà:''' Nằm sát bến đò rừng ven sông Bạch Đằng; miếu Vua Bà thờ bà lão bán nước đã chỉ ra quy luật thủy triều sông Bạch Đằng cho Hưng Đạo Đại Vương bày binh bố trận.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Đền Cửa Ông | tên khác=Cua Ong Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0280 | kinh độ=107.3680 | chỉ đường=Tọa lạc trên đồi cao nhìn thẳng ra Vịnh Bái Tử Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ hơn 700 năm tuổi phụng thờ Hưng Nhượng Đại Vương Trần Quốc Tảng cùng các tướng lĩnh nhà Trần (Trần Khắc Chung, Đỗ Khắc Chung, Yết Kiêu, Dã Tượng). Đền có vị trí phong thủy tựa lưng vào núi đá, mặt hướng ra biển vịnh; khuôn viên gồm Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng và lăng mộ tượng đồng Trần Quốc Tảng cao gần 10 m đúc từ đồng nguyên khối.
}}

* {{xem
| tên=Bảo tàng &amp; Thư viện Quảng Ninh | tên khác=Quang Ninh Museum and Library
| trang web=http://baotangquangninh.vn | email=
| địa chỉ=Đường Trần Quốc Nghiễn, phường Hạ Long | vĩ độ=20.9489 | kinh độ=107.0867 | chỉ đường=Mặt tiền tuyến đường bao biển ven vịnh
| điện thoại=+84 203 3825 031 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 11:30, 13:30 - 17:00 (đóng cửa vào thứ Hai hàng tuần) | giá=40.000 VNĐ/người lớn (học sinh, sinh viên: 15.000 - 20.000 VNĐ)
| nội dung=Cụm công trình kiến trúc đạt giải &quot;Công trình của năm 2013&quot; do kiến trúc sư người Tây Ban Nha Salvador Perez Arroyo thiết kế với khối nhà ốp kính cường lực đen tuyền phản chiếu bóng vịnh biển. Không gian trưng bày gồm 3 tầng hiện đại: Tầng 1 tái hiện hệ sinh thái tự nhiên và biển đảo Quảng Ninh với bộ xương cá voi khổng lồ; Tầng 2 trưng bày các hiện vật lịch sử từ thời tiền sử Văn hóa Hạ Long, thời kỳ phong kiến Bạch Đằng, Yên Tử đến thời kỳ kháng chiến chống Pháp; Tầng 3 tái hiện toàn cảnh lịch sử khai thác than đá với sa bàn và mô hình đường hầm lò than kích thước nguyên bản.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Mũi Sa Vĩ &amp; Bãi biển Trà Cổ | tên khác=Sa Vi Cape &amp; Tra Co Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Móng Cái 1 | vĩ độ=21.4910 | kinh độ=108.0160 | chỉ đường=Cách trung tâm Cửa khẩu Móng Cái 9 km về phía Đông
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Điểm cực Đông Bắc trên đất liền của Việt Nam, nơi đặt Cụm thông tin cổ động biên giới Sa Vĩ với biểu tượng 8 cây phi lao bằng bê tông vươn thẳng lên bầu trời, ghi dấu câu thơ của Tố Hữu: ''&quot;Từ Trà Cổ rừng dương, đến Cà Mau rừng đước&quot;''. Kề bên là Bãi biển Trà Cổ dài hơn 17 km bãi cát phẳng mịn, cùng Đình Trà Cổ - ngôi đình làng ven biển cổ nhất miền Bắc dựng từ năm 1461 bằng gỗ lim chạm trổ rồng mây tinh xảo.
}}

[[Tập tin:BinhLieu_by_phone.jpg|nhỏ|Đồi cỏ Bình Liêu]]

=== Thắng cảnh Núi rừng &amp; Biên giới Bình Liêu ===
* {{xem
| tên=Hệ thống Cột mốc Biên giới &amp; &quot;Sống lưng Khủng long&quot; Bình Liêu | tên khác=Binh Lieu Border Patrol Road
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Lục Hồn và xã Hoành Mô | vĩ độ=21.5650 | kinh độ=107.4500 | chỉ đường=Tuyến tuần tra biên giới chạy dọc đường phân giới Việt - Trung
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (phải xuất trình Căn cước công dân khi được kiểm tra)
| nội dung=Hệ thống đường tuần tra bê tông uốn lượn men theo các đỉnh núi cao trên 1.000 m. Điểm nhấn là Cột mốc 1305 ngự trên sống núi hẹp dốc đứng (&quot;sống lưng khủng long&quot;) với hơn 2.000 bậc thang bê tông kiên cố dẫn lên đỉnh; vào tháng 10 và 11 hàng năm, hai bên triền dốc phủ trắng bạt ngàn hoa cỏ lau. Ngoài ra tuyến đường còn đưa du khách khám phá Cột mốc 1300, 1302 (mùa cỏ lau) và Cột mốc 1327 trên đỉnh núi Thanh Phun (xã Hoành Mô).
}}

* {{xem
| tên=Thác Khe Vằn | tên khác=Khe Van Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bình Liêu | vĩ độ=21.5120 | kinh độ=107.4120 | chỉ đường=Cách trung tâm xã 12 km theo đường liên thôn
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Thác nước tự nhiên 3 tầng cao hơn 100 m bắt nguồn từ dãy núi Khe Vằn đổ xuống các hồ nước tự nhiên trong vắt giữa rừng phòng hộ. Tầng thứ nhất dòng nước đổ trải rộng bên thềm đá hoa cương phẳng; tầng thứ hai chia đôi dòng nước qua kẽ đá; tầng thứ ba đổ thẳng vào vụng nước sâu mát rượi.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chèo thuyền kayak và SUP trên Vịnh Hạ Long:''' Thuê thuyền kayak tự chèo qua vòm đá ngầm tại Hang Luồn, khu vực Ba Hang hoặc vụng Tùng Sâu để tiếp cận sát các vách đá vôi dựng đứng và quan sát các bầy khỉ vàng tự nhiên sinh sống trên vách đá.
* '''Đi thủy phi cơ ngắm Vịnh Hạ Long từ trên cao:''' Trải nghiệm dịch vụ bay ngắm cảnh 25 phút của Hãng hàng không Hải Âu xuất phát từ bến thủy phi cơ phường Tuần Châu, bay lượn ở độ cao 150 - 300 m chiêm ngưỡng trọn vẹn toàn cảnh các đảo đá nhấp nhô trên mặt nước vịnh xanh biếc.
* '''Nghỉ dưỡng suối khoáng nóng Yoko Onsen Quang Hanh:''' Trải nghiệm dịch vụ ngâm khoáng nóng chuẩn Nhật Bản tại phường Quang Hanh, thư giãn trong các bể tắm khoáng ngoài trời giàu khoáng chất brom thiên nhiên, phòng xông nóng sauna, phòng xông lạnh tuyết và phòng xông đá muối.
* '''Vui chơi giải trí tại Quần thể Sun World Ha Long:''' Đi tuyến Cáp treo Nữ Hoàng đạt 2 kỷ lục thế giới vượt vịnh Cửa Lục sang đồi Ba Đèo tại phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai; trải nghiệm vòng quay Mặt Trời Sun Wheel, công viên nước Typhoon Water Park và đường trượt lượn siêu tốc Dragon Park.
* '''Đi bộ leo núi xuyên rừng Yên Tử:''' Thực hiện lộ trình đi bộ thể thao leo núi qua cung đường đá cổ dài 6 km từ chùa Giải Oan, qua chùa Hoa Yên, tượng đá An Kỳ Sinh lên chùa Đồng để rèn luyện thể lực và hòa mình vào thiên nhiên rừng tùng cổ thụ tại phường Yên Tử.
* '''Cắm trại và đón bình minh tại Mũi Sa Vĩ:''' Trải nghiệm dựng lều cắm trại trên bãi cát ven rặng phi lao Trà Cổ (phường Móng Cái 1), ngắm nhìn ánh bình minh đầu tiên rạng rỡ trên vùng biển địa đầu cực Đông Bắc của Tổ quốc.

== Mua sắm ==
Quảng Ninh sở hữu hệ thống sản vật địa phương (sản phẩm OCOP) phong phú, kết hợp giữa nguồn thủy hải sản cao cấp của vịnh biển và nông lâm sản đặc trưng miền đồi núi.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Chả mực giã tay Hạ Long:''' Mực mai nang tươi sống câu từ vùng biển sâu vịnh Bắc Bộ được lột da, làm sạch rồi cho vào cối đá giã bằng tay để giữ trọn thớ thịt giòn sần sật, trộn chút hạt tiêu và mỡ phần rồi chiên ngập dầu sôi vàng óng; đóng gói hút chân không bán tại phường Hồng Gai và phường Bãi Cháy.
* '''Sá sùng Quan Lạn sấy khô:''' &quot;Địa sâm&quot; quý hiếm đào thủ công trên các bãi triều cát pha Đặc khu Vân Đồn, rửa sạch cát rồi sấy trên than hoa kiệt nước; dùng nấu nước dùng phở truyền thống tạo vị ngọt thanh sâu lắng hoặc nướng giòn nhắm bia.
* '''Mực một nắng &amp; Tôm khô Cô Tô:''' Mực ống câu đêm xẻ lưng phơi đúng một đợt nắng to trên đảo Đặc khu Cô Tô, thân mực dẻo quánh, phủ lớp phấn trắng tự nhiên, thịt ngọt dày không dai.
* '''Hàu sữa &amp; Ruốc hàu Thái Bình Dương Vân Đồn:''' Hàu nuôi treo dây tự nhiên trên biển được chế biến thành hàu tươi tách vỏ, ruốc hàu dinh dưỡng đóng lọ thủy tinh tại Đặc khu Vân Đồn.
* '''Gà đồi Tiên Yên:''' Giống gà ri bản địa chăn thả trên sườn đồi xã Tiên Yên, da dày vàng ươm giòn ngậy, thịt chắc thơm không mỡ ngấy; có thể mua gà sống hoặc gà hấp sẵn đóng túi hút chân không.
* '''Miến dong Bình Liêu:''' Miến sợi làm từ 100% tinh bột củ dong riềng đỏ vùng cao xã Bình Liêu, quy trình chế biến không dùng hóa chất tẩy trắng, sợi miến giữ màu xanh lục mộc mạc, dai mướt và không bị bở khi đun lại nhiều lần.
* '''Mỹ nghệ điêu khắc than đá:''' Các sản phẩm mỹ nghệ độc bản điêu khắc từ than đá antraxit nguyên khối như tượng hòn Trống Mái, tượng Phật, mô hình thuyền buồm qua bàn tay tạo tác khéo léo của các nghệ nhân mỏ tại phường Hồng Gai và phường Cẩm Phả.

=== Chợ truyền thống &amp; Trung tâm Mua sắm ===
* '''Chợ Hạ Long 1 (phường Hồng Gai):''' Ngôi chợ đầu mối thủy hải sản lớn nhất tỉnh nằm ven bờ vịnh; tầng trệt tập trung hàng trăm quầy bể sủi bán hải sản tươi sống (cua gạch, ghẹ hoa, tôm he, cá song, bề bề), tầng lầu bán chả mực và hải sản khô.
* '''Chợ Cái Dăm (phường Bãi Cháy):''' Chợ dân sinh hiện đại 6 tầng phục vụ khách du lịch lưu trú khu vực Bãi Cháy, chuyên doanh hải sản khô, mực rim me, ruốc tôm và quà lưu niệm.
* '''Chợ Trung tâm Móng Cái (phường Móng Cái 2):''' Trung tâm thương mại biên giới sầm uất gồm 4 tầng, nơi tập kết bán buôn và bán lẻ hàng may mặc, đồ gia dụng, đồ chơi và nông sản nhập khẩu qua cửa khẩu.
* '''Chợ Cảng cá Cái Rồng (Đặc khu Vân Đồn):''' Chợ cá nhộn nhịp lúc 04:30 - 06:30 sáng, nơi các tàu đánh bắt ngoài khơi cập bến đổ tôm cá, mực tươi rói bán với giá gốc.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực xứ than mang phong vị đậm đà mặn mòi của biển cả, giữ nguyên độ ngọt giòn tươi sống của các loài thủy hải sản giáp xác và nhuyễn thể.

Các món ăn đặc sắc phổ biến:
* '''Bánh cuốn chả mực:''' Lớp bánh mỏng mềm tráng từ bột gạo tẻ nóng hổi bọc nhân thịt băm xào mộc nhĩ nấm hương, rắc hành phi thơm lừng; ăn kèm từng miếng chả mực giã tay chiên vàng giòn sần sật và bát nước mắm nguyên chất pha ớt chỉ thiên cay nồng vắt chanh.
* '''Bún bề bề Hạ Long:''' Nước dùng nấu từ vỏ bề bề và xương cá biển ninh nhừ ngọt đậm đà tự nhiên; tô bún đầy đặn xếp lớp thịt bề bề bóc nõn nguyên con, tôm biển luộc, chả cá chiên, cải ngọt và thì là thanh mát.
* '''Sam biển chế biến 7 món:''' Sam biển tự nhiên chế biến cầu kỳ thành các món: tiết canh sam, chân sam xào chua ngọt sả ớt, gỏi sam hoa chuối, trứng sam nướng mỡ hành trên mai than hoa, sam xào miến, chả sam rán giòn tại phường Quảng Yên và phường Hồng Gai.
* '''Gà đồi Tiên Yên luộc chấm cà tiệp:''' Thịt gà luộc chín tới da giòn vàng bóng như thoa mỡ; chấm cùng loại nước chấm &quot;cà tiệp&quot; độc đáo chế biến từ nước mắm Tiên Yên, nước cốt gừng nướng, củ hành tím nướng và ớt hiểm giã nhuyễn tại xã Tiên Yên.
* '''Canh ngán nấu mồng tơi &amp; Cháo ngán:''' Con ngán biển béo múp ngâm nước muối sạch cát, băm nhỏ xào thơm cùng hành hoa rồi nấu canh rau mồng tơi ngọt mát hoặc nấu cháo nếp sánh mịn giải nhiệt.
* '''Cù kỳ hấp bia &amp; Cù kỳ rang me:''' Con cù kỳ (loài cua đá biển mai sần sùi) có hai càng to khỏe đầy ắp thịt ngọt thơm; đập dập càng đem rang sốt me chua ngọt đậm đà chấm bánh mì hoa cúc.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Bánh cuốn chả mực Bà Ngân | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 34 Đoàn Thị Điểm, phường Hồng Gai | vĩ độ=20.9510 | kinh độ=107.0750 | chỉ đường=Gần khu vực Thư viện tỉnh cũ
| điện thoại=+84 203 3825 889 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 14:00 | giá=40.000 - 60.000 VNĐ/suất
| nội dung=Quán ăn lâu năm nức tiếng chuyên phục vụ bánh cuốn tráng tay ăn cùng chả mực nóng hổi giòn ngọt tự làm gia truyền.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Hải sản Cua Vàng | trang web=https://cuavang.vn | email=
| địa chỉ=Số 32 Phan Chu Trinh, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9610 | kinh độ=107.0320 | chỉ đường=Gần khu vực bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3819 919 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=10:00 - 22:30 | giá=250.000 - 600.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà hàng ẩm thực cao cấp nổi danh với món lẩu cua biển nấu thố đất nung giữ nhiệt, cua hoàng đế hấp bia sả và tôm hùm đút lò phô mai.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu mơ Yên Tử:''' Rượu gạo nếp cái hoa vàng ngâm quả mơ lông chín vàng thu hái trên triền núi Yên Tử (phường Yên Tử), nồng độ nhẹ 14 - 19 độ, vị chua thanh ngọt hậu, êm dịu dễ uống.
* '''Rượu ba kích tím Ba Chẽ:''' Củ ba kích tím tự nhiên khai thác tại các cánh rừng xã Ba Chẽ ngâm ủ rượu nếp hạ thổ ròng rã trên 6 tháng, nước rượu màu tím thẫm sóng sánh, có công dụng bổ thận tráng dương tăng cường sinh lực.
* '''Cà phê view bao biển Hòn Gai:''' Hệ thống các quán cà phê hiện đại dọc tuyến đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hồng Gai, phường Hạ Long) nhìn trực diện ra các hòn đảo đá vôi vịnh biển lúc hoàng hôn.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Boats_in_Ha_Long_bay.jpg|nhỏ|Vạn chài trên Vịnh Hạ Long]]

Cơ sở hạ tầng lưu trú tại Quảng Ninh thuộc nhóm hiện đại và quy mô bậc nhất cả nước, từ các tổ hợp nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế ven vịnh, khu khoáng nóng onsen, du thuyền nổi đến các homestay sinh thái biển đảo:

=== Khách sạn cao cấp &amp; Resort quốc tế ===
* {{ngủ
| tên=Vinpearl Resort &amp; Spa Hạ Long | trang web=https://vinpearl.com | email=
| địa chỉ=Đảo Đảo Rều, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9530 | kinh độ=107.0410 | chỉ đường=Nằm biệt lập trên đảo Đảo Rều, có tàu cao tốc riêng của khu nghỉ dưỡng đưa đón từ bến đất liền
| điện thoại=+84 203 3556 868 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.200.000 - 6.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế xây dựng hoàn toàn trên đảo biệt lập giữa biển mô phỏng cánh cung tráng lệ phong cách hoàng gia tân cổ điển. Resort sở hữu 384 phòng nghỉ cao cấp có ban công nhìn thẳng ra vịnh Hạ Long, 3 bãi biển nhân tạo cát trắng riêng tư, cụm hồ bơi ngoài trời rộng 1.200 m², dịch vụ spa Vincharm trên mặt nước và chuỗi nhà hàng phục vụ hải sản tươi sống.
}}

* {{ngủ
| tên=Yoko Onsen Quang Hanh | trang web=https://yokoonsenquanghanh.com.vn | email=
| địa chỉ=Tổ 5, Khu 9B, phường Quang Hanh | vĩ độ=21.0020 | kinh độ=107.1850 | chỉ đường=Nằm kẹp giữa thung lũng núi non dọc Quốc lộ 18
| điện thoại=+84 203 3558 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=3.500.000 - 8.000.000 VNĐ/đêm (đã bao gồm gói dịch vụ tắm khoáng nóng public onsen và buffet ẩm thực)
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng suối khoáng nóng trị liệu tiêu chuẩn Nhật Bản đầu tiên tại Việt Nam do Tập đoàn Sun Group đầu tư. Sở hữu nguồn nước khoáng tự nhiên giàu khoáng chất brom và natri, hệ thống 27 bể tắm onsen ngoài trời phong phú (bể ngâm chân, bể sục jacuzzi, bể phản lực, bể tắm hang), phòng xông đá muối Himalaya, phòng xông tuyết lạnh và các căn villa Yama/Washitsu có bể ngâm khoáng riêng tư.
}}

* {{ngủ
| tên=Yên Tử Legacy - MGallery | trang web=https://legacyyentu.com | email=
| địa chỉ=Khu Di tích Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1480 | kinh độ=106.7210 | chỉ đường=Tọa lạc tại thung lũng Giải Oan dưới chân núi Yên Tử
| điện thoại=+84 203 6259 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.800.000 - 6.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu tĩnh dưỡng 5 sao do kiến trúc sư Bill Bensley thiết kế mô phỏng cung đình thời nhà Trần thế kỷ 13 với tường gạch trát vỏ trấu, cửa gỗ lim cổ và đá ong tự nhiên. Nơi đây cung cấp các liệu trình chăm sóc sức khỏe thảo dược am tuệ, thiền tịnh ngắm rừng thông và lớp học yoga sớm giữa không gian thanh tịnh.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Quảng Ninh | trang web=https://luxuryquangninh.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Đường Hạ Long, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9580 | kinh độ=107.0380 | chỉ đường=Nằm ngay trục đường du lịch chính đối diện bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3646 618 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 34 tầng với quy mô 508 phòng ngủ hiện đại, trang bị đầy đủ hồ bơi vô cực ngoài trời ngắm vòng quay Sun Wheel, phòng tập thể dục, dịch vụ xông hơi massage và trung tâm tổ chức hội nghị yến tiệc lớn.
}}

=== Khách sạn tầm trung &amp; Homestay biển đảo ===
* {{địa điểm | loại=ngủ
| tên=Khách sạn Hải Dương Cô Tô | tên khác= | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu 2, Đặc khu Cô Tô | vĩ độ=20.9850 | kinh độ=107.7680 | chỉ đường=
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động= | nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00 | giá=450.000 - 900.000 VNĐ/đêm
| nội dung=Khách sạn tiêu chuẩn tiện nghi trang bị đầy đủ điều hòa, tivi, bình nóng lạnh, wifi và đội xe điện phục vụ đưa đón khách tham quan các bãi tắm Hồng Vàn, Vàn Chảy.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn du thuyền &amp; Bão biển ===
* Vào mùa mưa bão (từ tháng 6 đến tháng 9), các hình thái thời tiết cực đoan như dông lốc, áp thấp nhiệt đới và bão biển có thể xuất hiện trên Vịnh Bắc Bộ. Khi Cảng vụ Hàng hải Quảng Ninh phát lệnh cấm biển, tất cả các tàu tham quan vịnh và tàu cao tốc ra Đặc khu Cô Tô, Đặc khu Vân Đồn bắt buộc dừng xuất bến. Du khách cần chủ động theo dõi bản tin thời tiết hải văn trước chuyến đi.
* Khi tham gia các hoạt động chèo thuyền kayak, xuồng cao tốc hoặc đi mảng tre khám phá hang luồn trên vịnh Hạ Long, du khách bắt buộc phải mặc áo phao cứu sinh đúng quy cách trong suốt thời gian nổi trên mặt nước.

=== An toàn leo núi &amp; Cung đường tuần tra biên giới ===
* Tuyến leo bộ lên chùa Đồng Yên Tử (phường Yên Tử) có nhiều đoạn bậc đá dốc và trơn ướt khi có mưa phùn; du khách cần chuẩn bị giày thể thao có đế bám ma sát cao, gậy chống leo núi và áo khoác chắn gió ấm.
* Tuyến đường tuần tra biên giới và &quot;sống lưng khủng long&quot; Cột mốc 1305 tại xã Lục Hồn có hai bên sườn vực dốc đứng sâu thẳm; du khách chỉ đi trên dải bậc thang bê tông có tay vịn, không leo trèo ra ngoài mép vực chụp ảnh khi có gió bấc giật mạnh.
* Khu vực biên giới xã Hoành Mô, xã Lục Hồn, phường Móng Cái 1 tiếp giáp trực tiếp đường biên quốc gia; du khách bắt buộc phải mang theo Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu gốc để xuất trình khi lực lượng Bộ đội Biên phòng kiểm tra và không tự ý vượt qua đường biên giới.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hải Phòng]]: Di chuyển qua cầu Bạch Đằng trên trục cao tốc CT06 chỉ mất 30 phút để đến với thành phố cảng, hoặc đi phà từ bến phà phường Tuần Châu sang quần đảo [[Cát Bà]]. Đi theo Quốc lộ 18 qua phường Đông Triều sang vùng đất danh nhân Nguyễn Trãi tại Côn Sơn - Kiếp Bạc.
* [[Bắc Ninh]]: Đi theo Quốc lộ 18 sang phường Quế Võ và vùng đất di sản quan họ Kinh Bắc, hoặc men theo sườn Tây Yên Tử sang Chùa Vĩnh Nghiêm, Chùa Bổ Đà.
* [[Lạng Sơn]]: Đi theo Quốc lộ 4B từ xã Tiên Yên sang cửa ải Chi Lăng, đỉnh núi tuyết Mẫu Sơn và phố chợ Kỳ Lừa.
* [[Trung Quốc]]: Làm thủ tục xuất cảnh đường bộ qua [[Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái]] (phường Móng Cái 1) qua cầu Ka Long sang thành phố Đông Hưng thuộc khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây.

{{geo|20.9500|107.0833}}
{{IsPartOf|Đồng bằng sông Hồng}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Quảng Ninh}}</text>
      <sha1>o4er19bpauek59svc7zk1ec1fnuuhhr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122275</id>
      <parentid>122274</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T06:37:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nghỉ ngơi */</comment>
      <origin>122275</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53014" sha1="211nwcusosyopf2wqx15o662v98nsuu" xml:space="preserve">{{pagebanner|Ha Long Bay Banner.JPG|caption=Quần thể đảo đá vôi trên Vịnh Hạ Long tại Quảng Ninh}}

{{quickbarprovince
| image=View from the surprise cave, Halong Bay, Quang Ninh, Vietnam - Vịnh Hạ Long, Quảng Ninh, Việt Nam (10226116905).jpg
| imagewidth=250px
| caption=Cảnh quan địa chất karst ngập nước trên Vịnh Hạ Long
| location=Quang Ninh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=6.207,9 km²
| population=1.380.000 người (ước tính)
| population density=222,3 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Sán Dìu]], [[Tiếng Hoa]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (87%), người Dao (5%), người Tày (3%), người Sán Dìu (2%), người Sán Chỉ, người Hoa
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đông Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Hồng Gai và phường Hạ Long
| years active=1963 - Thành lập tỉnh Quảng Ninh từ hợp nhất khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (203)
| website=[https://quangninh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ninh]
}}

'''Quảng Ninh''' là một tỉnh ven biển thuộc vùng [[Đồng bằng sông Hồng]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc và Đông Bắc của tỉnh giáp khu tự trị dân tộc Choang [[Quảng Tây]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài 118,8 km; phía Đông và Nam giáp [[Vịnh Bắc Bộ]] với đường bờ biển dài 250 km; phía Tây Nam giáp [[Hải Phòng]]; phía Tây Bắc giáp [[Bắc Ninh]] và [[Lạng Sơn]]. Tỉnh sở hữu Di sản Thiên nhiên Thế giới [[Vịnh Hạ Long]] và quần thể danh thắng di tích [[Yên Tử]], đồng thời là trung tâm công nghiệp khai khoáng than đá lớn nhất Việt Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý hành chính trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Quang Ninh Museum facade 1.jpg|nhỏ|Bảo tàng Quảng Ninh bên đường bao biển phường Hạ Long]]

=== Lịch sử hình thành ===
Tên gọi Quảng Ninh được hình thành vào ngày 30 tháng 10 năm 1963 trên cơ sở sáp nhập khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh, do Chủ tịch Hồ Chí Minh đề xuất đặt tên ghép từ hai chữ đầu của hai địa danh cũ để biểu trưng cho sự rộng lớn và an ninh biên cương. 

Về mặt khảo cổ học, Quảng Ninh là cái nôi của các nền văn hóa tiền sử biển nổi tiếng như Văn hóa Soi Nhụ (cách ngày nay 18.000 - 7.000 năm), Văn hóa Cái Bèo và Văn hóa Hạ Long (cách ngày nay 4.500 - 3.000 năm) với các di chỉ mộ táng, công cụ đá ghè đẽo và đồ gốm xốp tại các hang động ngập nước vịnh biển.

Trong lịch sử quân sự Đại Việt, vùng đất này ba lần ghi dấu chiến thắng chống ngoại xâm trên dòng Sông Bạch Đằng: chiến thắng năm 938 của Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán, chiến thắng năm 981 của Lê Hoàn chống quân Tống, và đỉnh cao là Trận Bạch Đằng (1288) do Quốc công Tiết chế Trần Hưng Đạo chỉ huy tiêu diệt đoàn thuyền chiến Nguyên Mông.

Năm 1149, vua Lý Anh Tông thiết lập trang Thương cảng Vân Đồn tại vùng biển nay thuộc [[Đặc khu Vân Đồn]], mở ra thương cảng mậu dịch quốc tế đầu tiên của nước ta, đón thuyền buôn từ Nhật Bản, Trung Hoa, Java, Xiêm La vào giao thương tấp nập suốt các triều đại Lý, Trần, Hậu Lê.

Vào cuối thế kỷ 13, vua Trần Nhân Tông sau khi lãnh đạo kháng chiến thắng lợi đã từ bỏ ngai vàng lên đỉnh núi [[Yên Tử]] (phường Yên Tử) tu hành, sáng lập nên Thiền phái Trúc Lâm mang đậm bản sắc văn hóa Phật giáo Việt Nam. 

Vào cuối thế kỷ 19, thực dân Pháp thành lập Công ty Than Bắc Kỳ (SFCT), biến vùng mỏ Hòn Gai, Cẩm Phả thành trung tâm công nghiệp khai thác than đá lớn nhất Đông Dương, gắn liền với phong trào đấu tranh kiên cường của đội ngũ công nhân vùng mỏ (ngày Truyền thống công nhân vùng mỏ 12 tháng 11 năm 1936).

=== Cảnh quan sinh thái ===
Quảng Ninh có địa hình phức tạp, chiếm hơn 80% diện tích tự nhiên là đồi núi xen kẽ hệ thống sông ngòi ngắn dốc và hơn 2.000 hòn đảo lớn nhỏ dọc thềm lục địa:
* '''Vùng đồi núi vòng cung Đông Triều (phía Tây và Tây Bắc):''' Kéo dài từ phường An Sinh, phường Bình Khê, phường Yên Tử, xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng lên đến xã Bình Liêu. Địa hình hiểm trở với các đỉnh núi đá vôi và sa thạch cao trên 1.000 m như đỉnh Cao Xiêm (1.429 m), đỉnh Quảng Nam Châu (1.507 m). Nơi đây lưu giữ diện tích rừng đầu nguồn rộng lớn thuộc Khu Bảo tồn Thiên nhiên Đồng Sơn - Kỳ Thượng và thung lũng thượng nguồn sông Ba Chẽ, đồng thời tập trung trữ lượng than antraxit lớn tại các vỉa than phường Mạo Khê, phường Vàng Danh, phường Hà Lầm, phường Cẩm Phả và phường Mông Dương.
* '''Vùng đồng bằng phù sa &amp; Bãi triều cửa sông ven biển (phía Tây Nam và Đông Bắc):''' Dải đồng bằng ven sông thuộc phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc và vùng cửa khẩu biên mậu phường Móng Cái 1, phường Móng Cái 2, phường Móng Cái 3, có các cánh đồng lúa, đầm nuôi trồng thủy hải sản nước lợ và hệ thống rừng ngập mặn chắn sóng tự nhiên.
* '''Vùng biển đảo và vịnh biển (phía Đông và Đông Nam):''' Vùng lõi gồm [[Vịnh Hạ Long]] và [[Vịnh Bái Tử Long]] với hàng ngàn đảo đá vôi karst chìm ngập nước, hệ sinh thái rạn san hô, tùng áng tự nhiên cùng hai quần đảo cát ngoài khơi xa là [[Đặc khu Vân Đồn]] và [[Đặc khu Cô Tô]].

=== Dân cư &amp; Bản sắc văn hóa ===
Dân số của tỉnh vượt trên 1,38 triệu người, gồm 22 dân tộc cùng chung sống. Người Kinh chiếm đa số (khoảng 87%), phân bố đông đúc dọc trục đô thị ven biển từ phường Đông Triều qua phường Uông Bí, phường Hạ Long, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1. Đồng bào các dân tộc thiểu số gồm người Dao (Dao Thanh Y, Dao Thanh Phán) sinh sống chủ yếu tại xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng, xã Hải Sơn; người Tày, người Sán Chỉ, người Sán Dìu cư trú tập trung tại xã Bình Liêu, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà. 

Bản sắc văn hóa dân gian tỉnh thể hiện qua các làn điệu hát [[Hát Then|Then]] đàn Tính của người Tày, hát Soóng Cọ của người Sán Chỉ, hát Soọng Cô của người Sán Dìu, tục thêu hoa văn thổ cẩm bằng chỉ ngũ sắc của phụ nữ Dao Thanh Phán, nghệ thuật múa lân sư rồng của cộng đồng người Hoa và các lễ hội truyền thống miền biển như Lễ hội bơi thuyền truyền thống Đền Cửa Ông (phường Cửa Ông), Lễ hội rước người Xuống đồng tại phường Phong Cốc.

=== Khí hậu ===
Quảng Ninh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa biển đặc trưng của duyên hải Bắc Bộ, chịu tác động trực tiếp của hoàn lưu gió mùa và vịnh Bắc Bộ. Mùa đông lạnh sâu hơn các vùng duyên hải miền Trung do trực diện đón các đợt gió mùa Đông Bắc tràn qua vịnh, nhưng mùa hè mát mẻ hơn nhờ gió đông nam thổi từ biển vào. Độ ẩm không khí trung bình năm duy trì ở mức cao từ 82 - 85%.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, dao động từ 18 - 24&amp;nbsp;°C; thường xuyên có mưa phùn nhẹ và sương mù bao phủ các thung lũng đá vôi vịnh biển vào buổi sáng sớm. Đây là mùa hành hương lễ Phật lớn nhất năm tại phường Yên Tử, phường Uông Bí, phường Cửa Ông, phường An Sinh.
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Nhiệt độ ban ngày phổ biến 30 - 35&amp;nbsp;°C, nắng vàng chan hòa, biển êm, nước biển trong xanh; đây là thời kỳ cao điểm cho các hoạt động tắm biển, nghỉ dưỡng du thuyền, lặn ngắm san hô tại phường Tuần Châu, phường Bãi Cháy, Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô. Giai đoạn tháng 7 và tháng 8 thỉnh thoảng có các đợt bão nhiệt đới kèm mưa lớn từ biển Đông.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 10): Tiết trời khô ráo, bầu trời trong vắt, gió thu mát mẻ, nền nhiệt trung bình 24 - 28&amp;nbsp;°C; là mùa lý tưởng nhất trong năm để tham gia các tour du thuyền ngủ đêm trên vịnh Hạ Long và săn mây, ngắm cỏ lau biên giới tại xã Bình Liêu, xã Lục Hồn.
* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Gió mùa Đông Bắc thịnh hành mang không khí khô hanh và lạnh buốt, nhiệt độ ban đêm tại các đỉnh núi cao xã Bình Liêu, xã Hải Sơn có thể hạ xuống dưới 8&amp;nbsp;°C; thích hợp cho các dịch vụ nghỉ dưỡng suối khoáng nóng onsen tại phường Quang Hanh.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Quảng Ninh (Trạm Bãi Cháy)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 20 (68) || 23 (73) || 27 (81) || 31 (88) || 32 (90) || 32 (90) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''27 (81)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 14 (57) || 15 (59) || 18 (64) || 22 (72) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 22 (72) || 19 (66) || 15 (59) || '''20 (68)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 25 (1.0) || 30 (1.2) || 45 (1.8) || 90 (3.5) || 190 (7.5) || 280 (11.0) || 380 (15.0) || 420 (16.5) || 240 (9.4) || 130 (5.1) || 40 (1.6) || 20 (0.8) || '''1.890 (74.4)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:San-bay-van-don-ve-dem.jpg|nhỏ|Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn tại Đặc khu Vân Đồn]]

Quảng Ninh sở hữu hệ thống hạ tầng giao thông đa phương thức đồng bộ hàng đầu Việt Nam, bao gồm cảng hàng không quốc tế, đường cao tốc hiện đại chạy suốt chiều dài tỉnh, các bến cảng biển tiếp nhận tàu du lịch quốc tế và các tuyến quốc lộ nối thẳng sang Trung Quốc.

=== Bằng đường hàng không ===
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn | tên khác=Van Don International Airport | ký hiệu=VDO
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | chỉ đường=Cách trung tâm phường Hạ Long 50 km về phía Đông Bắc dọc theo trục cao tốc Hạ Long - Vân Đồn
| điện thoại=+84 203 3901 111 | trang web=https://vandonairport.vn
| nội dung=Sân bay quốc tế tư nhân đầu tiên tại Việt Nam, đạt cấp 4E theo chuẩn ICAO với đường cất hạ cánh dài 3,6 km, đón nhận các dòng máy bay thân rộng hiện đại như Boeing 787 và Airbus A350. Sân bay vận hành các đường bay thẳng thương mại hàng ngày kết nối với [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Đà Nẵng]], đồng thời tiếp nhận các chuyến bay charter quốc tế từ [[Seoul]] (Hàn Quốc), [[Tokyo]] (Nhật Bản) và [[Quảng Châu]] (Trung Quốc). Từ sân bay có tuyến xe buýt miễn phí đưa đón hành khách về thẳng phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai.
}}
* '''Cảng hàng không Quốc tế Cát Bi (Hải Phòng):''' Nằm cách ranh giới phường Quảng Yên và phường Bãi Cháy chỉ khoảng 25 - 35 km qua cầu Bạch Đằng trên cao tốc CT06; là lựa chọn thay thế thuận tiện đón nhiều chuyến bay nội địa và quốc tế từ [[Bangkok]], [[Seoul]].

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng - Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái (Cao tốc CT06):'''
  * Trục cao tốc 4 làn xe chạy suốt toàn bộ chiều dài tỉnh từ cầu Bạch Đằng (tiếp giáp Hải Phòng) qua phường Quảng Yên, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả, Đặc khu Vân Đồn, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà, xã Hải Hà đến cửa khẩu phường Móng Cái 1.
  * Tốc độ tối đa toàn tuyến đạt 120 km/h, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô cá nhân:
    * Tuyến Hà Nội - phường Hạ Long: Khoảng 1 giờ 45 phút (150 km).
    * Tuyến Hà Nội - Đặc khu Vân Đồn: Khoảng 2 giờ 15 phút (200 km).
    * Tuyến Hà Nội - phường Móng Cái 1: Khoảng 3 giờ 15 phút (310 km).
* '''Tuyến Quốc lộ 18:''' Tuyến đường bộ truyền thống kết nối từ Cảng hàng không Quốc tế Nội Bài (Hà Nội) qua tỉnh [[Bắc Ninh]], đi qua phường Mạo Khê, phường Đông Triều, phường Uông Bí, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1.
* '''Tuyến Quốc lộ 279:''' Kết nối từ tỉnh [[Bắc Ninh]] qua xã Thống Nhất, phường Hoành Bồ về vịnh Cửa Lục.
* '''Tuyến Quốc lộ 4B:''' Kết nối từ thành phố [[Lạng Sơn]] qua xã Tiên Yên, rút ngắn thời gian giao lưu giữa hai tỉnh biên giới Đông Bắc.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * *Xe Limousine chất lượng cao (9 - 11 chỗ):* Các hãng uy tín như Phúc Xuyên, Vân Đồn Xanh, Hạ Long Travel, Duy Khánh hoạt động với tần suất 30 phút/chuyến từ 05:00 đến 21:00 hàng ngày, đón trả khách tận nơi tại trung tâm Hà Nội đến phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) và Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn). Giá vé: 220.000 - 280.000 VNĐ/vé. Tuyến đi Móng Cái có giá vé khoảng 350.000 - 400.000 VNĐ/vé.
  * *Xe khách giường nằm:* Xuất bến cố định từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát, Bến xe Gia Lâm, Bến xe Nước Ngầm (Hà Nội) và Bến xe Niệm Nghĩa (Hải Phòng) về Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) và Bến xe Móng Cái (phường Móng Cái 2). Giá vé từ 120.000 - 180.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường biển ===
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long''' (phường Bãi Cháy): Nằm tại trung tâm khu du lịch Bãi Cháy, bến cảng sở hữu cầu cảng hiện đại dài 406 m vươn ra biển, tiếp nhận các siêu du thuyền quốc tế 5 sao tải trọng lên đến 225.000 GRT mang hàng ngàn du khách quốc tế ghé thăm vịnh Hạ Long.
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Tuần Châu''' (phường Tuần Châu): Cảng du thuyền nhân tạo lớn nhất Đông Nam Á với 2 âu tàu kín gió có tổng chiều dài bờ bến hơn 8 km, sức chứa trên 2.000 tàu du lịch tham quan vịnh cùng lúc.

=== Bằng đường sắt ===
* Tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân: Tuyến đường sắt khổ lồng 1.435 mm / 1.000 mm vận chuyển hàng hóa công nghiệp và than đá từ nội địa ra Cảng nước sâu Cái Lân (phường Bãi Cháy).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Ha_Long_2019_taken_by_DJI_FC220.jpg|nhỏ|Một góc Hạ Long nhìn từ trên cao]]

=== Di chuyển đường thủy &amp; Tàu cao tốc ra đảo ===
* '''Tàu tham quan Vịnh Hạ Long trong ngày:'''
  * Xuất bến thường xuyên từ Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long (phường Bãi Cháy). Có hai khung giờ xuất phát chính: buổi sáng (07:30 - 08:30) và buổi trưa (11:30 - 12:30).
  * Khách lẻ có thể mua vé ghép tàu tham quan Tuyến 1 (thời lượng 4 tiếng: Động Thiên Cung - Hang Đầu Gỗ - Hòn Chó Đá - Hòn Trống Mái) hoặc Tuyến 2 (thời lượng 6 tiếng: Hang Sửng Sốt - Hang Luồn - Đảo Ti Tốp).
* '''Du thuyền ngủ đêm trên vịnh:''' Hành trình 2 ngày 1 đêm hoặc 3 ngày 2 đêm trên các du thuyền tiện nghi 4 - 5 sao (Paradise Cruises, Indochina Sails, Ambassador Cruise), neo đậu qua đêm tại các vụng biển kín gió trên Vịnh Hạ Long hoặc Vịnh Bái Tử Long.
* '''Tàu cao tốc thủy nội địa từ Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn):'''
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đặc khu Cô Tô: Vận hành liên tục từ 06:30 đến 16:30 hàng ngày, thời gian di chuyển khoảng 55 - 65 phút. Giá vé tàu cao tốc: 250.000 - 300.000 VNĐ/lượt (các đội tàu Havaco, Kalong, Quang Minh).
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Quan Lạn / Minh Châu (Đặc khu Vân Đồn): Thời gian di chuyển 40 - 50 phút. Giá vé: 160.000 - 180.000 VNĐ/lượt.
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Ngọc Vừng (Đặc khu Vân Đồn): Thời gian di chuyển 45 phút. Giá vé: 150.000 VNĐ/lượt.
* '''Phà Tuần Châu - Cát Bà:''' Kết nối từ bến phà phường Tuần Châu sang bến Gia Luận thuộc quần đảo [[Cát Bà]] ([[Hải Phòng]]), chạy 5 - 7 chuyến/ngày, chở được cả người đi bộ, xe máy và ô tô con.

=== Phương tiện đường bộ nội tỉnh ===
* '''Xe buýt công cộng:''' Mạng lưới xe buýt kết nối xuyên suốt các phường trung tâm và khu công nghiệp:
  * Tuyến buýt số 01: Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) - Cầu Bãi Cháy - Cột Đồng Hồ (phường Hồng Gai) - phường Cẩm Phả. Hoạt động 05:30 - 18:30, tần suất 15 phút/chuyến.
  * Tuyến buýt số 03: phường Hồng Gai - phường Hoành Bồ.
  * Tuyến buýt số 08: phường Hồng Gai - phường Đông Mai (Quảng Yên).
  * Tuyến buýt Hạ Long - Móng Cái: Kết nối từ Bến xe Bãi Cháy chạy dọc cao tốc và Quốc lộ 18 ra Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái (phường Móng Cái 1).
* '''Thuê xe máy:''' Lựa chọn linh hoạt nhất để tự do di chuyển dọc các tuyến đường bao biển đẹp như đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hạ Long, phường Hồng Gai) hoặc đường bao biển Hạ Long - Cẩm Phả. Điểm cho thuê xe máy tập trung quanh khu vực phố cổ Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bến tàu Hồng Gai và trung tâm thị tứ Đặc khu Cô Tô với mức giá từ 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Xe điện du lịch:''' Hoạt động phổ biến trên các tuyến đường ven biển phục vụ chở khách tham quan ngắm cảnh trong nội khu Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bờ biển Trà Cổ (phường Móng Cái 1) và trung tâm Đặc khu Cô Tô; giá cước tính theo chuyến hoặc theo người (10.000 - 20.000 VNĐ/lượt).
* '''Taxi:''' Đội ngũ taxi đông đảo, hoạt động thường trực 24/7:
  * Taxi Mai Linh Quảng Ninh: ☎ +84 203 3628 628
  * Taxi Bãi Cháy: ☎ +84 203 3646 464
  * Taxi Hòn Gai: ☎ +84 203 3848 484
  * Taxi Phú Bình: ☎ +84 203 3599 599
  * Taxi Móng Cái: ☎ +84 203 3888 888
  * Dịch vụ xe công nghệ Xanh SM và GrabCar hoạt động rất dày đặc tại phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, phường Hạ Long, phường Uông Bí và phường Cẩm Phả.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:越南口岸_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cửa khẩu Móng Cái]]

=== Quần thể Vịnh biển &amp; Di sản Thiên nhiên Karst ===
* {{xem
| tên=Khu Di sản Thiên nhiên Thế giới Vịnh Hạ Long | tên khác=Ha Long Bay
| trang web=http://banquanlyvinhhalong.gov.vn | email=
| địa chỉ=Vùng biển tiếp giáp phường Hồng Gai, phường Bãi Cháy, phường Tuần Châu | vĩ độ=20.9100 | kinh độ=107.1800 | chỉ đường=Xuất bến tại Cảng Tuần Châu hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long
| điện thoại=+84 203 3824 112 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 17:30 (du thuyền lưu trú hoạt động qua đêm) | giá=Vé tham quan theo tuyến: 250.000 - 290.000 VNĐ/người (chưa gồm cước tàu)
| nội dung=Quần thể di sản thiên nhiên thế giới hai lần được UNESCO vinh danh về giá trị thẩm mỹ và giá trị địa chất - địa mạo. Khu vực di sản có diện tích 434 km² bao gồm 775 hòn đảo đá vôi phong hóa karst ngập nước với hàng trăm hang động nguyên sơ. Các điểm dừng chân tiêu biểu trên các tuyến tham quan:
* '''Động Thiên Cung:''' Nằm ở phía tây nam vịnh, hang động karst rộng lớn với hệ thống măng đá, thạch nhũ rủ nhiều tầng lớp, được chiếu sáng bằng hệ thống đèn màu.
* '''Hang Đầu Gỗ:''' Nằm sát Động Thiên Cung, hang gắn liền với truyền thuyết cất giấu cọc gỗ lim của quân dân nhà Trần trong cuộc chiến chống quân Nguyên Mông năm 1288.
* '''Hang Sửng Sốt:''' Tọa lạc trên đảo Bồ Hòn, là một trong những hang động karst rộng nhất vịnh với trần hang cao trên 30 m và lòng hang rộng hàng ngàn mét vuông.
* '''Đảo Ti Tốp:''' Hòn đảo có bờ cát hình vầng trăng khuyết thoai thoải ôm lấy chân núi; đỉnh đảo có lầu ngắm cảnh ở độ cao 100 m cho phép quan sát bao quát 360 độ mặt vịnh.
* '''Hang Luồn:''' Vòm hang ngầm xuyên qua lòng núi đá mở ra hồ nước kín (áng nước) phẳng lặng, du khách tiếp cận bằng thuyền nan do ngư dân chèo hoặc tự chèo thuyền kayak.
* '''Hòn Trống Mái (Hòn Gà Chọi):''' Cụm hai khối đá vôi đứng đối diện nhau trên mặt nước sâu, biểu tượng hình ảnh du lịch của vịnh Hạ Long và Quảng Ninh.
}}

* {{xem
| tên=Vịnh Bái Tử Long | tên khác=Bai Tu Long Bay
| trang web= | email=
| địa chỉ=Vùng biển Đặc khu Vân Đồn và phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0500 | kinh độ=107.5000 | chỉ đường=Tiếp giáp phía đông bắc của Vịnh Hạ Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tính theo tuyến
| nội dung=Vùng vịnh nguyên sinh ít chịu tác động của mật độ tàu thuyền du lịch dày đặc, bao gồm hàng trăm hòn đảo đá vôi và đảo đất sa thạch. Vùng lõi vịnh là Vườn Quốc gia Bái Tử Long với diện tích hơn 15.000 ha (gồm diện tích rừng và biển), bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn cổ thụ, rạn san hô tầng nông và nơi sinh sống của nhiều loài chim biển quý hiếm.
}}

* {{xem
| tên=Đặc khu Cô Tô &amp; Quần đảo Cô Tô | tên khác=Co To Archipelago
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Cô Tô | vĩ độ=20.9833 | kinh độ=107.7667 | chỉ đường=Cách Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn) 50 km đường biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào đặc khu
| nội dung=Huyện đảo tiền tiêu vùng Đông Bắc gồm đảo Cô Tô lớn, đảo Thanh Lân và gần 50 hòn đảo nhỏ. Các điểm danh thắng tự nhiên nổi bật:
* '''Bãi biển Hồng Vàn:''' Nằm ở bờ phía đông, sóng êm ả nhờ có đảo Thanh Lân chắn gió ngoài khơi, bãi cát phẳng mịn thoai thoải.
* '''Bãi biển Vàn Chảy:''' Nằm ở phía tây nam đảo, bờ cát thoai thoải dài hơn 1,5 km, sóng lớn dồn dập thích hợp tắm biển và các hoạt động thể thao bãi cát.
* '''Bãi đá Móng Rồng (Bãi đá Cầu Mỵ):''' Hệ thống vách đá trầm tích nhiều màu sắc bị sóng biển bào mòn qua hàng triệu năm tạo nên các nếp uốn địa chất độc đáo sát mép sóng.
* '''Hải đăng Cô Tô:''' Ngọn đèn biển xây dựng cuối thế kỷ 19 trên đồi cao 102 m, du khách leo 72 bậc cầu thang xoắn ốc để ngắm toàn cảnh quần đảo và rừng cây nguyên sinh.
* '''Đảo Thanh Lân:''' Hòn đảo lớn thứ hai trong đặc khu với thảm rừng tự nhiên xanh tốt, bãi biển Ba Châu, bãi Hải Quân và các xưởng chế biến sứa biển xuất khẩu.
}}

* {{xem
| tên=Đảo Quan Lạn &amp; Đảo Ngọc Vừng | tên khác=Quan Lan - Ngoc Vung Islands
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | vĩ độ=20.9000 | kinh độ=107.5500 | chỉ đường=Đi tàu cao tốc từ Cảng Ao Tiên (Vân Đồn)
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Hai hòn đảo cát tự nhiên nằm trên tuyến thông thương biển cổ. Đảo Quan Lạn có bãi tắm Minh Châu cát trắng tơi xốp không dính chân, bãi Robinson hoang sơ và Cụm di tích đình, chùa, miếu Quan Lạn xây dựng bằng gỗ mần lái kiên cố từ thế kỷ 18 thờ ba anh em họ Phạm có công đánh giặc Nguyên Mông. Đảo Ngọc Vừng sở hữu bãi biển Trường Chinh cát dài 3 km, hồ nước ngọt ngọt tự nhiên và khu di tích Cột cờ quốc gia trên đảo.
}}

[[Tập tin:Thượng_Yên_Công,_tp._Uông_Bí,_Quảng_Ninh,_Vietnam_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cáp treo Yên Tử tại phường Yên Tử]]

=== Di tích Lịch sử, Tôn giáo &amp; Khảo cổ ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Yên Tử | tên khác=Yen Tu Historical and Scenic Area
| trang web=http://yentu.com.vn | email=
| địa chỉ=Sườn núi Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1550 | kinh độ=106.7180 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Uông Bí 14 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 203 3661 118 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Vé tham quan danh lam: 40.000 VNĐ; vé cáp treo khứ hồi trọn tuyến: 350.000 VNĐ/người
| nội dung=Kinh đô Phật giáo của nước Đại Việt thời Trần, nơi vua Trần Nhân Tông tu hành và sáng lập Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử vào năm 1299. Quần thể kéo dài theo đường mòn bậc đá xuyên qua rừng trúc và rừng tùng cổ thụ:
* '''Chùa Suối Tắm &amp; Chùa Cầm Thực:''' Điểm khởi đầu của tuyến hành hương dưới chân núi.
* '''Chùa Giải Oan:''' Ngôi chùa nằm bên dòng suối Giải Oan có cây cầu đá xanh cong nối qua suối, gắn với sự tích các cung tần thời Trần.
* '''Tháp Huệ Quang:''' Tháp đá cổ cao 7 m xây dựng từ năm 1309 lưu giữ một phần ngọc xá lị của Phật hoàng Trần Nhân Tông, xung quanh là vườn tháp mộ của hơn 60 vị cao tăng.
* '''Chùa Hoa Yên (Chùa Cả):''' Ngôi chùa trung tâm nằm ở độ cao 535 m, nơi ba vị Trúc Lâm Tam Tổ (Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang) đăng đàn thuyết pháp.
* '''Chùa Một Mái:''' Ngôi chùa nép mình hoàn toàn trong hốc đá tự nhiên ở lưng chừng vách núi.
* '''Tượng đồng Phật hoàng Trần Nhân Tông:''' Bức tượng đúc bằng đồng nguyên khối nặng 138 tấn tọa lạc trên đỉnh An Kỳ Sinh ở độ cao 988 m.
* '''Chùa Đồng (Thiên Trúc Tự):''' Tọa lạc trên đỉnh cao nhất của dãy Yên Tử (1.068 m). Ngôi chùa được đúc hoàn toàn bằng đồng tinh khiết nặng hơn 70 tấn, mái chạm hoa văn sen cúc thời Trần, thường xuyên chìm trong biển sương mù dày đặc.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Nhà Trần tại Đông Triều | tên khác=Tran Dynasty Relics in Dong Trieu
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường An Sinh, phường Bình Khê và phường Tràng Lương cũ (nay thuộc phường Bình Khê) | vĩ độ=21.1333 | kinh độ=106.5833 | chỉ đường=Dưới chân phía tây dãy Yên Tử
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng đất phát tích và lăng miếu cội nguồn của hoàng tộc nhà Trần. Quần thể gồm 14 cụm di tích lăng mộ và đền miếu: Đền An Sinh (nơi phụng thờ các vị hoàng đế Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Anh Tông, Trần Minh Tông), Thái Miếu họ Trần, Lăng Đồng Thái, Lăng Tư Phúc. Điểm nhấn tâm linh trên núi cao là Chùa Am Ngọa Vân (trên núi Bảo Đài) - thánh địa Phật giáo nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông tu hành những năm cuối đời và viên tịch hóa Phật vào ngày 1 tháng 11 năm Mậu Thân (1308).
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Chiến thắng Bạch Đằng | tên khác=Bach Dang Victory Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc | vĩ độ=20.9380 | kinh độ=106.8020 | chỉ đường=Nằm dọc hạ lưu và các nhánh rạch sông Bạch Đằng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể di tích lịch sử chiến tranh thủy quân ghi dấu chiến tích đánh tan quân thủy Nguyên Mông năm 1288:
* '''Bãi cọc Yên Giang:''' Bãi cọc gỗ lim cổ do Viện Khảo cổ học khai quật với hàng trăm cọc gỗ cắm xiên dưới lòng đất phù sa để chặn đầu thuyền giặc.
* '''Bãi cọc Đồng Vạn Muối &amp; Bãi cọc Đồng Má Ngựa:''' Dấu tích các trận địa cọc phụ nhằm dồn tàu chiến đối phương vào thế trận phục kích hỏa công.
* '''Đền Trần Hưng Đạo &amp; Miếu Vua Bà:''' Nằm sát bến đò rừng ven sông Bạch Đằng; miếu Vua Bà thờ bà lão bán nước đã chỉ ra quy luật thủy triều sông Bạch Đằng cho Hưng Đạo Đại Vương bày binh bố trận.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Đền Cửa Ông | tên khác=Cua Ong Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0280 | kinh độ=107.3680 | chỉ đường=Tọa lạc trên đồi cao nhìn thẳng ra Vịnh Bái Tử Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ hơn 700 năm tuổi phụng thờ Hưng Nhượng Đại Vương Trần Quốc Tảng cùng các tướng lĩnh nhà Trần (Trần Khắc Chung, Đỗ Khắc Chung, Yết Kiêu, Dã Tượng). Đền có vị trí phong thủy tựa lưng vào núi đá, mặt hướng ra biển vịnh; khuôn viên gồm Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng và lăng mộ tượng đồng Trần Quốc Tảng cao gần 10 m đúc từ đồng nguyên khối.
}}

* {{xem
| tên=Bảo tàng &amp; Thư viện Quảng Ninh | tên khác=Quang Ninh Museum and Library
| trang web=http://baotangquangninh.vn | email=
| địa chỉ=Đường Trần Quốc Nghiễn, phường Hạ Long | vĩ độ=20.9489 | kinh độ=107.0867 | chỉ đường=Mặt tiền tuyến đường bao biển ven vịnh
| điện thoại=+84 203 3825 031 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 11:30, 13:30 - 17:00 (đóng cửa vào thứ Hai hàng tuần) | giá=40.000 VNĐ/người lớn (học sinh, sinh viên: 15.000 - 20.000 VNĐ)
| nội dung=Cụm công trình kiến trúc đạt giải &quot;Công trình của năm 2013&quot; do kiến trúc sư người Tây Ban Nha Salvador Perez Arroyo thiết kế với khối nhà ốp kính cường lực đen tuyền phản chiếu bóng vịnh biển. Không gian trưng bày gồm 3 tầng hiện đại: Tầng 1 tái hiện hệ sinh thái tự nhiên và biển đảo Quảng Ninh với bộ xương cá voi khổng lồ; Tầng 2 trưng bày các hiện vật lịch sử từ thời tiền sử Văn hóa Hạ Long, thời kỳ phong kiến Bạch Đằng, Yên Tử đến thời kỳ kháng chiến chống Pháp; Tầng 3 tái hiện toàn cảnh lịch sử khai thác than đá với sa bàn và mô hình đường hầm lò than kích thước nguyên bản.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Mũi Sa Vĩ &amp; Bãi biển Trà Cổ | tên khác=Sa Vi Cape &amp; Tra Co Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Móng Cái 1 | vĩ độ=21.4910 | kinh độ=108.0160 | chỉ đường=Cách trung tâm Cửa khẩu Móng Cái 9 km về phía Đông
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Điểm cực Đông Bắc trên đất liền của Việt Nam, nơi đặt Cụm thông tin cổ động biên giới Sa Vĩ với biểu tượng 8 cây phi lao bằng bê tông vươn thẳng lên bầu trời, ghi dấu câu thơ của Tố Hữu: ''&quot;Từ Trà Cổ rừng dương, đến Cà Mau rừng đước&quot;''. Kề bên là Bãi biển Trà Cổ dài hơn 17 km bãi cát phẳng mịn, cùng Đình Trà Cổ - ngôi đình làng ven biển cổ nhất miền Bắc dựng từ năm 1461 bằng gỗ lim chạm trổ rồng mây tinh xảo.
}}

[[Tập tin:BinhLieu_by_phone.jpg|nhỏ|Đồi cỏ Bình Liêu]]

=== Thắng cảnh Núi rừng &amp; Biên giới Bình Liêu ===
* {{xem
| tên=Hệ thống Cột mốc Biên giới &amp; &quot;Sống lưng Khủng long&quot; Bình Liêu | tên khác=Binh Lieu Border Patrol Road
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Lục Hồn và xã Hoành Mô | vĩ độ=21.5650 | kinh độ=107.4500 | chỉ đường=Tuyến tuần tra biên giới chạy dọc đường phân giới Việt - Trung
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (phải xuất trình Căn cước công dân khi được kiểm tra)
| nội dung=Hệ thống đường tuần tra bê tông uốn lượn men theo các đỉnh núi cao trên 1.000 m. Điểm nhấn là Cột mốc 1305 ngự trên sống núi hẹp dốc đứng (&quot;sống lưng khủng long&quot;) với hơn 2.000 bậc thang bê tông kiên cố dẫn lên đỉnh; vào tháng 10 và 11 hàng năm, hai bên triền dốc phủ trắng bạt ngàn hoa cỏ lau. Ngoài ra tuyến đường còn đưa du khách khám phá Cột mốc 1300, 1302 (mùa cỏ lau) và Cột mốc 1327 trên đỉnh núi Thanh Phun (xã Hoành Mô).
}}

* {{xem
| tên=Thác Khe Vằn | tên khác=Khe Van Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bình Liêu | vĩ độ=21.5120 | kinh độ=107.4120 | chỉ đường=Cách trung tâm xã 12 km theo đường liên thôn
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Thác nước tự nhiên 3 tầng cao hơn 100 m bắt nguồn từ dãy núi Khe Vằn đổ xuống các hồ nước tự nhiên trong vắt giữa rừng phòng hộ. Tầng thứ nhất dòng nước đổ trải rộng bên thềm đá hoa cương phẳng; tầng thứ hai chia đôi dòng nước qua kẽ đá; tầng thứ ba đổ thẳng vào vụng nước sâu mát rượi.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chèo thuyền kayak và SUP trên Vịnh Hạ Long:''' Thuê thuyền kayak tự chèo qua vòm đá ngầm tại Hang Luồn, khu vực Ba Hang hoặc vụng Tùng Sâu để tiếp cận sát các vách đá vôi dựng đứng và quan sát các bầy khỉ vàng tự nhiên sinh sống trên vách đá.
* '''Đi thủy phi cơ ngắm Vịnh Hạ Long từ trên cao:''' Trải nghiệm dịch vụ bay ngắm cảnh 25 phút của Hãng hàng không Hải Âu xuất phát từ bến thủy phi cơ phường Tuần Châu, bay lượn ở độ cao 150 - 300 m chiêm ngưỡng trọn vẹn toàn cảnh các đảo đá nhấp nhô trên mặt nước vịnh xanh biếc.
* '''Nghỉ dưỡng suối khoáng nóng Yoko Onsen Quang Hanh:''' Trải nghiệm dịch vụ ngâm khoáng nóng chuẩn Nhật Bản tại phường Quang Hanh, thư giãn trong các bể tắm khoáng ngoài trời giàu khoáng chất brom thiên nhiên, phòng xông nóng sauna, phòng xông lạnh tuyết và phòng xông đá muối.
* '''Vui chơi giải trí tại Quần thể Sun World Ha Long:''' Đi tuyến Cáp treo Nữ Hoàng đạt 2 kỷ lục thế giới vượt vịnh Cửa Lục sang đồi Ba Đèo tại phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai; trải nghiệm vòng quay Mặt Trời Sun Wheel, công viên nước Typhoon Water Park và đường trượt lượn siêu tốc Dragon Park.
* '''Đi bộ leo núi xuyên rừng Yên Tử:''' Thực hiện lộ trình đi bộ thể thao leo núi qua cung đường đá cổ dài 6 km từ chùa Giải Oan, qua chùa Hoa Yên, tượng đá An Kỳ Sinh lên chùa Đồng để rèn luyện thể lực và hòa mình vào thiên nhiên rừng tùng cổ thụ tại phường Yên Tử.
* '''Cắm trại và đón bình minh tại Mũi Sa Vĩ:''' Trải nghiệm dựng lều cắm trại trên bãi cát ven rặng phi lao Trà Cổ (phường Móng Cái 1), ngắm nhìn ánh bình minh đầu tiên rạng rỡ trên vùng biển địa đầu cực Đông Bắc của Tổ quốc.

== Mua sắm ==
Quảng Ninh sở hữu hệ thống sản vật địa phương (sản phẩm OCOP) phong phú, kết hợp giữa nguồn thủy hải sản cao cấp của vịnh biển và nông lâm sản đặc trưng miền đồi núi.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Chả mực giã tay Hạ Long:''' Mực mai nang tươi sống câu từ vùng biển sâu vịnh Bắc Bộ được lột da, làm sạch rồi cho vào cối đá giã bằng tay để giữ trọn thớ thịt giòn sần sật, trộn chút hạt tiêu và mỡ phần rồi chiên ngập dầu sôi vàng óng; đóng gói hút chân không bán tại phường Hồng Gai và phường Bãi Cháy.
* '''Sá sùng Quan Lạn sấy khô:''' &quot;Địa sâm&quot; quý hiếm đào thủ công trên các bãi triều cát pha Đặc khu Vân Đồn, rửa sạch cát rồi sấy trên than hoa kiệt nước; dùng nấu nước dùng phở truyền thống tạo vị ngọt thanh sâu lắng hoặc nướng giòn nhắm bia.
* '''Mực một nắng &amp; Tôm khô Cô Tô:''' Mực ống câu đêm xẻ lưng phơi đúng một đợt nắng to trên đảo Đặc khu Cô Tô, thân mực dẻo quánh, phủ lớp phấn trắng tự nhiên, thịt ngọt dày không dai.
* '''Hàu sữa &amp; Ruốc hàu Thái Bình Dương Vân Đồn:''' Hàu nuôi treo dây tự nhiên trên biển được chế biến thành hàu tươi tách vỏ, ruốc hàu dinh dưỡng đóng lọ thủy tinh tại Đặc khu Vân Đồn.
* '''Gà đồi Tiên Yên:''' Giống gà ri bản địa chăn thả trên sườn đồi xã Tiên Yên, da dày vàng ươm giòn ngậy, thịt chắc thơm không mỡ ngấy; có thể mua gà sống hoặc gà hấp sẵn đóng túi hút chân không.
* '''Miến dong Bình Liêu:''' Miến sợi làm từ 100% tinh bột củ dong riềng đỏ vùng cao xã Bình Liêu, quy trình chế biến không dùng hóa chất tẩy trắng, sợi miến giữ màu xanh lục mộc mạc, dai mướt và không bị bở khi đun lại nhiều lần.
* '''Mỹ nghệ điêu khắc than đá:''' Các sản phẩm mỹ nghệ độc bản điêu khắc từ than đá antraxit nguyên khối như tượng hòn Trống Mái, tượng Phật, mô hình thuyền buồm qua bàn tay tạo tác khéo léo của các nghệ nhân mỏ tại phường Hồng Gai và phường Cẩm Phả.

=== Chợ truyền thống &amp; Trung tâm Mua sắm ===
* '''Chợ Hạ Long 1 (phường Hồng Gai):''' Ngôi chợ đầu mối thủy hải sản lớn nhất tỉnh nằm ven bờ vịnh; tầng trệt tập trung hàng trăm quầy bể sủi bán hải sản tươi sống (cua gạch, ghẹ hoa, tôm he, cá song, bề bề), tầng lầu bán chả mực và hải sản khô.
* '''Chợ Cái Dăm (phường Bãi Cháy):''' Chợ dân sinh hiện đại 6 tầng phục vụ khách du lịch lưu trú khu vực Bãi Cháy, chuyên doanh hải sản khô, mực rim me, ruốc tôm và quà lưu niệm.
* '''Chợ Trung tâm Móng Cái (phường Móng Cái 2):''' Trung tâm thương mại biên giới sầm uất gồm 4 tầng, nơi tập kết bán buôn và bán lẻ hàng may mặc, đồ gia dụng, đồ chơi và nông sản nhập khẩu qua cửa khẩu.
* '''Chợ Cảng cá Cái Rồng (Đặc khu Vân Đồn):''' Chợ cá nhộn nhịp lúc 04:30 - 06:30 sáng, nơi các tàu đánh bắt ngoài khơi cập bến đổ tôm cá, mực tươi rói bán với giá gốc.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực xứ than mang phong vị đậm đà mặn mòi của biển cả, giữ nguyên độ ngọt giòn tươi sống của các loài thủy hải sản giáp xác và nhuyễn thể.

Các món ăn đặc sắc phổ biến:
* '''Bánh cuốn chả mực:''' Lớp bánh mỏng mềm tráng từ bột gạo tẻ nóng hổi bọc nhân thịt băm xào mộc nhĩ nấm hương, rắc hành phi thơm lừng; ăn kèm từng miếng chả mực giã tay chiên vàng giòn sần sật và bát nước mắm nguyên chất pha ớt chỉ thiên cay nồng vắt chanh.
* '''Bún bề bề Hạ Long:''' Nước dùng nấu từ vỏ bề bề và xương cá biển ninh nhừ ngọt đậm đà tự nhiên; tô bún đầy đặn xếp lớp thịt bề bề bóc nõn nguyên con, tôm biển luộc, chả cá chiên, cải ngọt và thì là thanh mát.
* '''Sam biển chế biến 7 món:''' Sam biển tự nhiên chế biến cầu kỳ thành các món: tiết canh sam, chân sam xào chua ngọt sả ớt, gỏi sam hoa chuối, trứng sam nướng mỡ hành trên mai than hoa, sam xào miến, chả sam rán giòn tại phường Quảng Yên và phường Hồng Gai.
* '''Gà đồi Tiên Yên luộc chấm cà tiệp:''' Thịt gà luộc chín tới da giòn vàng bóng như thoa mỡ; chấm cùng loại nước chấm &quot;cà tiệp&quot; độc đáo chế biến từ nước mắm Tiên Yên, nước cốt gừng nướng, củ hành tím nướng và ớt hiểm giã nhuyễn tại xã Tiên Yên.
* '''Canh ngán nấu mồng tơi &amp; Cháo ngán:''' Con ngán biển béo múp ngâm nước muối sạch cát, băm nhỏ xào thơm cùng hành hoa rồi nấu canh rau mồng tơi ngọt mát hoặc nấu cháo nếp sánh mịn giải nhiệt.
* '''Cù kỳ hấp bia &amp; Cù kỳ rang me:''' Con cù kỳ (loài cua đá biển mai sần sùi) có hai càng to khỏe đầy ắp thịt ngọt thơm; đập dập càng đem rang sốt me chua ngọt đậm đà chấm bánh mì hoa cúc.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Bánh cuốn chả mực Bà Ngân | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 34 Đoàn Thị Điểm, phường Hồng Gai | vĩ độ=20.9510 | kinh độ=107.0750 | chỉ đường=Gần khu vực Thư viện tỉnh cũ
| điện thoại=+84 203 3825 889 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 14:00 | giá=40.000 - 60.000 VNĐ/suất
| nội dung=Quán ăn lâu năm nức tiếng chuyên phục vụ bánh cuốn tráng tay ăn cùng chả mực nóng hổi giòn ngọt tự làm gia truyền.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Hải sản Cua Vàng | trang web=https://cuavang.vn | email=
| địa chỉ=Số 32 Phan Chu Trinh, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9610 | kinh độ=107.0320 | chỉ đường=Gần khu vực bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3819 919 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=10:00 - 22:30 | giá=250.000 - 600.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà hàng ẩm thực cao cấp nổi danh với món lẩu cua biển nấu thố đất nung giữ nhiệt, cua hoàng đế hấp bia sả và tôm hùm đút lò phô mai.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu mơ Yên Tử:''' Rượu gạo nếp cái hoa vàng ngâm quả mơ lông chín vàng thu hái trên triền núi Yên Tử (phường Yên Tử), nồng độ nhẹ 14 - 19 độ, vị chua thanh ngọt hậu, êm dịu dễ uống.
* '''Rượu ba kích tím Ba Chẽ:''' Củ ba kích tím tự nhiên khai thác tại các cánh rừng xã Ba Chẽ ngâm ủ rượu nếp hạ thổ ròng rã trên 6 tháng, nước rượu màu tím thẫm sóng sánh, có công dụng bổ thận tráng dương tăng cường sinh lực.
* '''Cà phê view bao biển Hòn Gai:''' Hệ thống các quán cà phê hiện đại dọc tuyến đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hồng Gai, phường Hạ Long) nhìn trực diện ra các hòn đảo đá vôi vịnh biển lúc hoàng hôn.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Boats_in_Ha_Long_bay.jpg|nhỏ|Vạn chài trên Vịnh Hạ Long]]

Cơ sở hạ tầng lưu trú tại Quảng Ninh thuộc nhóm hiện đại và quy mô bậc nhất cả nước, từ các tổ hợp nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế ven vịnh, khu khoáng nóng onsen, du thuyền nổi đến các homestay sinh thái biển đảo:

=== Khách sạn cao cấp &amp; Resort quốc tế ===
* {{ngủ
| tên=Vinpearl Resort &amp; Spa Hạ Long | trang web=https://vinpearl.com | email=
| địa chỉ=Đảo Đảo Rều, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9530 | kinh độ=107.0410 | chỉ đường=Nằm biệt lập trên đảo Đảo Rều, có tàu cao tốc riêng của khu nghỉ dưỡng đưa đón từ bến đất liền
| điện thoại=+84 203 3556 868 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.200.000 - 6.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế xây dựng hoàn toàn trên đảo biệt lập giữa biển mô phỏng cánh cung tráng lệ phong cách hoàng gia tân cổ điển. Resort sở hữu 384 phòng nghỉ cao cấp có ban công nhìn thẳng ra vịnh Hạ Long, 3 bãi biển nhân tạo cát trắng riêng tư, cụm hồ bơi ngoài trời rộng 1.200 m², dịch vụ spa Vincharm trên mặt nước và chuỗi nhà hàng phục vụ hải sản tươi sống.
}}

* {{ngủ
| tên=Yoko Onsen Quang Hanh | trang web=https://yokoonsenquanghanh.com.vn | email=
| địa chỉ=Tổ 5, Khu 9B, phường Quang Hanh | vĩ độ=21.0020 | kinh độ=107.1850 | chỉ đường=Nằm kẹp giữa thung lũng núi non dọc Quốc lộ 18
| điện thoại=+84 203 3558 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=3.500.000 - 8.000.000 VNĐ/đêm (đã bao gồm gói dịch vụ tắm khoáng nóng public onsen và buffet ẩm thực)
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng suối khoáng nóng trị liệu tiêu chuẩn Nhật Bản đầu tiên tại Việt Nam do Tập đoàn Sun Group đầu tư. Sở hữu nguồn nước khoáng tự nhiên giàu khoáng chất brom và natri, hệ thống 27 bể tắm onsen ngoài trời phong phú (bể ngâm chân, bể sục jacuzzi, bể phản lực, bể tắm hang), phòng xông đá muối Himalaya, phòng xông tuyết lạnh và các căn villa Yama/Washitsu có bể ngâm khoáng riêng tư.
}}

* {{ngủ
| tên=Yên Tử Legacy - MGallery | trang web=https://legacyyentu.com | email=
| địa chỉ=Khu Di tích Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1480 | kinh độ=106.7210 | chỉ đường=Tọa lạc tại thung lũng Giải Oan dưới chân núi Yên Tử
| điện thoại=+84 203 6259 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.800.000 - 6.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu tĩnh dưỡng 5 sao do kiến trúc sư Bill Bensley thiết kế mô phỏng cung đình thời nhà Trần thế kỷ 13 với tường gạch trát vỏ trấu, cửa gỗ lim cổ và đá ong tự nhiên. Nơi đây cung cấp các liệu trình chăm sóc sức khỏe thảo dược am tuệ, thiền tịnh ngắm rừng thông và lớp học yoga sớm giữa không gian thanh tịnh.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Quảng Ninh | trang web=https://luxuryquangninh.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Đường Hạ Long, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9580 | kinh độ=107.0380 | chỉ đường=Nằm ngay trục đường du lịch chính đối diện bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3646 618 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 34 tầng với quy mô 508 phòng ngủ hiện đại, trang bị đầy đủ hồ bơi vô cực ngoài trời ngắm vòng quay Sun Wheel, phòng tập thể dục, dịch vụ xông hơi massage và trung tâm tổ chức hội nghị yến tiệc lớn.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn du thuyền &amp; Bão biển ===
* Vào mùa mưa bão (từ tháng 6 đến tháng 9), các hình thái thời tiết cực đoan như dông lốc, áp thấp nhiệt đới và bão biển có thể xuất hiện trên Vịnh Bắc Bộ. Khi Cảng vụ Hàng hải Quảng Ninh phát lệnh cấm biển, tất cả các tàu tham quan vịnh và tàu cao tốc ra Đặc khu Cô Tô, Đặc khu Vân Đồn bắt buộc dừng xuất bến. Du khách cần chủ động theo dõi bản tin thời tiết hải văn trước chuyến đi.
* Khi tham gia các hoạt động chèo thuyền kayak, xuồng cao tốc hoặc đi mảng tre khám phá hang luồn trên vịnh Hạ Long, du khách bắt buộc phải mặc áo phao cứu sinh đúng quy cách trong suốt thời gian nổi trên mặt nước.

=== An toàn leo núi &amp; Cung đường tuần tra biên giới ===
* Tuyến leo bộ lên chùa Đồng Yên Tử (phường Yên Tử) có nhiều đoạn bậc đá dốc và trơn ướt khi có mưa phùn; du khách cần chuẩn bị giày thể thao có đế bám ma sát cao, gậy chống leo núi và áo khoác chắn gió ấm.
* Tuyến đường tuần tra biên giới và &quot;sống lưng khủng long&quot; Cột mốc 1305 tại xã Lục Hồn có hai bên sườn vực dốc đứng sâu thẳm; du khách chỉ đi trên dải bậc thang bê tông có tay vịn, không leo trèo ra ngoài mép vực chụp ảnh khi có gió bấc giật mạnh.
* Khu vực biên giới xã Hoành Mô, xã Lục Hồn, phường Móng Cái 1 tiếp giáp trực tiếp đường biên quốc gia; du khách bắt buộc phải mang theo Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu gốc để xuất trình khi lực lượng Bộ đội Biên phòng kiểm tra và không tự ý vượt qua đường biên giới.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hải Phòng]]: Di chuyển qua cầu Bạch Đằng trên trục cao tốc CT06 chỉ mất 30 phút để đến với thành phố cảng, hoặc đi phà từ bến phà phường Tuần Châu sang quần đảo [[Cát Bà]]. Đi theo Quốc lộ 18 qua phường Đông Triều sang vùng đất danh nhân Nguyễn Trãi tại Côn Sơn - Kiếp Bạc.
* [[Bắc Ninh]]: Đi theo Quốc lộ 18 sang phường Quế Võ và vùng đất di sản quan họ Kinh Bắc, hoặc men theo sườn Tây Yên Tử sang Chùa Vĩnh Nghiêm, Chùa Bổ Đà.
* [[Lạng Sơn]]: Đi theo Quốc lộ 4B từ xã Tiên Yên sang cửa ải Chi Lăng, đỉnh núi tuyết Mẫu Sơn và phố chợ Kỳ Lừa.
* [[Trung Quốc]]: Làm thủ tục xuất cảnh đường bộ qua [[Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái]] (phường Móng Cái 1) qua cầu Ka Long sang thành phố Đông Hưng thuộc khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây.

{{geo|20.9500|107.0833}}
{{IsPartOf|Đồng bằng sông Hồng}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Quảng Ninh}}</text>
      <sha1>211nwcusosyopf2wqx15o662v98nsuu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122282</id>
      <parentid>122275</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T11:11:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bằng đường bộ */</comment>
      <origin>122282</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53010" sha1="pf8j5j74uogmz1lhaecfih57tvpotkz" xml:space="preserve">{{pagebanner|Ha Long Bay Banner.JPG|caption=Quần thể đảo đá vôi trên Vịnh Hạ Long tại Quảng Ninh}}

{{quickbarprovince
| image=View from the surprise cave, Halong Bay, Quang Ninh, Vietnam - Vịnh Hạ Long, Quảng Ninh, Việt Nam (10226116905).jpg
| imagewidth=250px
| caption=Cảnh quan địa chất karst ngập nước trên Vịnh Hạ Long
| location=Quang Ninh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=6.207,9 km²
| population=1.380.000 người (ước tính)
| population density=222,3 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Sán Dìu]], [[Tiếng Hoa]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (87%), người Dao (5%), người Tày (3%), người Sán Dìu (2%), người Sán Chỉ, người Hoa
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đông Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Hồng Gai và phường Hạ Long
| years active=1963 - Thành lập tỉnh Quảng Ninh từ hợp nhất khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (203)
| website=[https://quangninh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ninh]
}}

'''Quảng Ninh''' là một tỉnh ven biển thuộc vùng [[Đồng bằng sông Hồng]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc và Đông Bắc của tỉnh giáp khu tự trị dân tộc Choang [[Quảng Tây]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài 118,8 km; phía Đông và Nam giáp [[Vịnh Bắc Bộ]] với đường bờ biển dài 250 km; phía Tây Nam giáp [[Hải Phòng]]; phía Tây Bắc giáp [[Bắc Ninh]] và [[Lạng Sơn]]. Tỉnh sở hữu Di sản Thiên nhiên Thế giới [[Vịnh Hạ Long]] và quần thể danh thắng di tích [[Yên Tử]], đồng thời là trung tâm công nghiệp khai khoáng than đá lớn nhất Việt Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý hành chính trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Quang Ninh Museum facade 1.jpg|nhỏ|Bảo tàng Quảng Ninh bên đường bao biển phường Hạ Long]]

=== Lịch sử hình thành ===
Tên gọi Quảng Ninh được hình thành vào ngày 30 tháng 10 năm 1963 trên cơ sở sáp nhập khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh, do Chủ tịch Hồ Chí Minh đề xuất đặt tên ghép từ hai chữ đầu của hai địa danh cũ để biểu trưng cho sự rộng lớn và an ninh biên cương. 

Về mặt khảo cổ học, Quảng Ninh là cái nôi của các nền văn hóa tiền sử biển nổi tiếng như Văn hóa Soi Nhụ (cách ngày nay 18.000 - 7.000 năm), Văn hóa Cái Bèo và Văn hóa Hạ Long (cách ngày nay 4.500 - 3.000 năm) với các di chỉ mộ táng, công cụ đá ghè đẽo và đồ gốm xốp tại các hang động ngập nước vịnh biển.

Trong lịch sử quân sự Đại Việt, vùng đất này ba lần ghi dấu chiến thắng chống ngoại xâm trên dòng Sông Bạch Đằng: chiến thắng năm 938 của Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán, chiến thắng năm 981 của Lê Hoàn chống quân Tống, và đỉnh cao là Trận Bạch Đằng (1288) do Quốc công Tiết chế Trần Hưng Đạo chỉ huy tiêu diệt đoàn thuyền chiến Nguyên Mông.

Năm 1149, vua Lý Anh Tông thiết lập trang Thương cảng Vân Đồn tại vùng biển nay thuộc [[Đặc khu Vân Đồn]], mở ra thương cảng mậu dịch quốc tế đầu tiên của nước ta, đón thuyền buôn từ Nhật Bản, Trung Hoa, Java, Xiêm La vào giao thương tấp nập suốt các triều đại Lý, Trần, Hậu Lê.

Vào cuối thế kỷ 13, vua Trần Nhân Tông sau khi lãnh đạo kháng chiến thắng lợi đã từ bỏ ngai vàng lên đỉnh núi [[Yên Tử]] (phường Yên Tử) tu hành, sáng lập nên Thiền phái Trúc Lâm mang đậm bản sắc văn hóa Phật giáo Việt Nam. 

Vào cuối thế kỷ 19, thực dân Pháp thành lập Công ty Than Bắc Kỳ (SFCT), biến vùng mỏ Hòn Gai, Cẩm Phả thành trung tâm công nghiệp khai thác than đá lớn nhất Đông Dương, gắn liền với phong trào đấu tranh kiên cường của đội ngũ công nhân vùng mỏ (ngày Truyền thống công nhân vùng mỏ 12 tháng 11 năm 1936).

=== Cảnh quan sinh thái ===
Quảng Ninh có địa hình phức tạp, chiếm hơn 80% diện tích tự nhiên là đồi núi xen kẽ hệ thống sông ngòi ngắn dốc và hơn 2.000 hòn đảo lớn nhỏ dọc thềm lục địa:
* '''Vùng đồi núi vòng cung Đông Triều (phía Tây và Tây Bắc):''' Kéo dài từ phường An Sinh, phường Bình Khê, phường Yên Tử, xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng lên đến xã Bình Liêu. Địa hình hiểm trở với các đỉnh núi đá vôi và sa thạch cao trên 1.000 m như đỉnh Cao Xiêm (1.429 m), đỉnh Quảng Nam Châu (1.507 m). Nơi đây lưu giữ diện tích rừng đầu nguồn rộng lớn thuộc Khu Bảo tồn Thiên nhiên Đồng Sơn - Kỳ Thượng và thung lũng thượng nguồn sông Ba Chẽ, đồng thời tập trung trữ lượng than antraxit lớn tại các vỉa than phường Mạo Khê, phường Vàng Danh, phường Hà Lầm, phường Cẩm Phả và phường Mông Dương.
* '''Vùng đồng bằng phù sa &amp; Bãi triều cửa sông ven biển (phía Tây Nam và Đông Bắc):''' Dải đồng bằng ven sông thuộc phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc và vùng cửa khẩu biên mậu phường Móng Cái 1, phường Móng Cái 2, phường Móng Cái 3, có các cánh đồng lúa, đầm nuôi trồng thủy hải sản nước lợ và hệ thống rừng ngập mặn chắn sóng tự nhiên.
* '''Vùng biển đảo và vịnh biển (phía Đông và Đông Nam):''' Vùng lõi gồm [[Vịnh Hạ Long]] và [[Vịnh Bái Tử Long]] với hàng ngàn đảo đá vôi karst chìm ngập nước, hệ sinh thái rạn san hô, tùng áng tự nhiên cùng hai quần đảo cát ngoài khơi xa là [[Đặc khu Vân Đồn]] và [[Đặc khu Cô Tô]].

=== Dân cư &amp; Bản sắc văn hóa ===
Dân số của tỉnh vượt trên 1,38 triệu người, gồm 22 dân tộc cùng chung sống. Người Kinh chiếm đa số (khoảng 87%), phân bố đông đúc dọc trục đô thị ven biển từ phường Đông Triều qua phường Uông Bí, phường Hạ Long, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1. Đồng bào các dân tộc thiểu số gồm người Dao (Dao Thanh Y, Dao Thanh Phán) sinh sống chủ yếu tại xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng, xã Hải Sơn; người Tày, người Sán Chỉ, người Sán Dìu cư trú tập trung tại xã Bình Liêu, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà. 

Bản sắc văn hóa dân gian tỉnh thể hiện qua các làn điệu hát [[Hát Then|Then]] đàn Tính của người Tày, hát Soóng Cọ của người Sán Chỉ, hát Soọng Cô của người Sán Dìu, tục thêu hoa văn thổ cẩm bằng chỉ ngũ sắc của phụ nữ Dao Thanh Phán, nghệ thuật múa lân sư rồng của cộng đồng người Hoa và các lễ hội truyền thống miền biển như Lễ hội bơi thuyền truyền thống Đền Cửa Ông (phường Cửa Ông), Lễ hội rước người Xuống đồng tại phường Phong Cốc.

=== Khí hậu ===
Quảng Ninh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa biển đặc trưng của duyên hải Bắc Bộ, chịu tác động trực tiếp của hoàn lưu gió mùa và vịnh Bắc Bộ. Mùa đông lạnh sâu hơn các vùng duyên hải miền Trung do trực diện đón các đợt gió mùa Đông Bắc tràn qua vịnh, nhưng mùa hè mát mẻ hơn nhờ gió đông nam thổi từ biển vào. Độ ẩm không khí trung bình năm duy trì ở mức cao từ 82 - 85%.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, dao động từ 18 - 24&amp;nbsp;°C; thường xuyên có mưa phùn nhẹ và sương mù bao phủ các thung lũng đá vôi vịnh biển vào buổi sáng sớm. Đây là mùa hành hương lễ Phật lớn nhất năm tại phường Yên Tử, phường Uông Bí, phường Cửa Ông, phường An Sinh.
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Nhiệt độ ban ngày phổ biến 30 - 35&amp;nbsp;°C, nắng vàng chan hòa, biển êm, nước biển trong xanh; đây là thời kỳ cao điểm cho các hoạt động tắm biển, nghỉ dưỡng du thuyền, lặn ngắm san hô tại phường Tuần Châu, phường Bãi Cháy, Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô. Giai đoạn tháng 7 và tháng 8 thỉnh thoảng có các đợt bão nhiệt đới kèm mưa lớn từ biển Đông.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 10): Tiết trời khô ráo, bầu trời trong vắt, gió thu mát mẻ, nền nhiệt trung bình 24 - 28&amp;nbsp;°C; là mùa lý tưởng nhất trong năm để tham gia các tour du thuyền ngủ đêm trên vịnh Hạ Long và săn mây, ngắm cỏ lau biên giới tại xã Bình Liêu, xã Lục Hồn.
* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Gió mùa Đông Bắc thịnh hành mang không khí khô hanh và lạnh buốt, nhiệt độ ban đêm tại các đỉnh núi cao xã Bình Liêu, xã Hải Sơn có thể hạ xuống dưới 8&amp;nbsp;°C; thích hợp cho các dịch vụ nghỉ dưỡng suối khoáng nóng onsen tại phường Quang Hanh.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Quảng Ninh (Trạm Bãi Cháy)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 20 (68) || 23 (73) || 27 (81) || 31 (88) || 32 (90) || 32 (90) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''27 (81)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 14 (57) || 15 (59) || 18 (64) || 22 (72) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 22 (72) || 19 (66) || 15 (59) || '''20 (68)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 25 (1.0) || 30 (1.2) || 45 (1.8) || 90 (3.5) || 190 (7.5) || 280 (11.0) || 380 (15.0) || 420 (16.5) || 240 (9.4) || 130 (5.1) || 40 (1.6) || 20 (0.8) || '''1.890 (74.4)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:San-bay-van-don-ve-dem.jpg|nhỏ|Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn tại Đặc khu Vân Đồn]]

Quảng Ninh sở hữu hệ thống hạ tầng giao thông đa phương thức đồng bộ hàng đầu Việt Nam, bao gồm cảng hàng không quốc tế, đường cao tốc hiện đại chạy suốt chiều dài tỉnh, các bến cảng biển tiếp nhận tàu du lịch quốc tế và các tuyến quốc lộ nối thẳng sang Trung Quốc.

=== Bằng đường hàng không ===
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn | tên khác=Van Don International Airport | ký hiệu=VDO
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | chỉ đường=Cách trung tâm phường Hạ Long 50 km về phía Đông Bắc dọc theo trục cao tốc Hạ Long - Vân Đồn
| điện thoại=+84 203 3901 111 | trang web=https://vandonairport.vn
| nội dung=Sân bay quốc tế tư nhân đầu tiên tại Việt Nam, đạt cấp 4E theo chuẩn ICAO với đường cất hạ cánh dài 3,6 km, đón nhận các dòng máy bay thân rộng hiện đại như Boeing 787 và Airbus A350. Sân bay vận hành các đường bay thẳng thương mại hàng ngày kết nối với [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Đà Nẵng]], đồng thời tiếp nhận các chuyến bay charter quốc tế từ [[Seoul]] (Hàn Quốc), [[Tokyo]] (Nhật Bản) và [[Quảng Châu]] (Trung Quốc). Từ sân bay có tuyến xe buýt miễn phí đưa đón hành khách về thẳng phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai.
}}
* '''Cảng hàng không Quốc tế Cát Bi (Hải Phòng):''' Nằm cách ranh giới phường Quảng Yên và phường Bãi Cháy chỉ khoảng 25 - 35 km qua cầu Bạch Đằng trên cao tốc CT06; là lựa chọn thay thế thuận tiện đón nhiều chuyến bay nội địa và quốc tế từ [[Bangkok]], [[Seoul]].

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng - Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái (Cao tốc CT06):'''
  * Trục cao tốc 4 làn xe chạy suốt toàn bộ chiều dài tỉnh từ cầu Bạch Đằng (tiếp giáp Hải Phòng) qua phường Quảng Yên, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả, Đặc khu Vân Đồn, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà, xã Hải Hà đến cửa khẩu phường Móng Cái 1.
  * Tốc độ tối đa toàn tuyến đạt 120 km/h, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô cá nhân:
    * Tuyến Hà Nội - phường Hạ Long: Khoảng 1 giờ 45 phút (150 km).
    * Tuyến Hà Nội - Đặc khu Vân Đồn: Khoảng 2 giờ 15 phút (200 km).
    * Tuyến Hà Nội - phường Móng Cái 1: Khoảng 3 giờ 15 phút (310 km).
* '''Tuyến Quốc lộ 18:''' Tuyến đường bộ truyền thống kết nối từ Cảng hàng không Quốc tế Nội Bài (Hà Nội) qua tỉnh [[Bắc Ninh]], đi qua phường Mạo Khê, phường Đông Triều, phường Uông Bí, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1.
* '''Tuyến Quốc lộ 279:''' Kết nối từ tỉnh [[Bắc Ninh]] qua xã Thống Nhất, phường Hoành Bồ về vịnh Cửa Lục.
* '''Tuyến Quốc lộ 4B:''' Kết nối từ thành phố [[Lạng Sơn]] qua xã Tiên Yên, rút ngắn thời gian giao lưu giữa hai tỉnh biên giới Đông Bắc.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * Xe Limousine chất lượng cao (9 - 11 chỗ): Các hãng uy tín như Phúc Xuyên, Vân Đồn Xanh, Hạ Long Travel, Duy Khánh hoạt động với tần suất 30 phút/chuyến từ 05:00 đến 21:00 hàng ngày, đón trả khách tận nơi tại trung tâm Hà Nội đến phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) và Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn). Giá vé: 220.000 - 280.000 VNĐ/vé. Tuyến đi Móng Cái có giá vé khoảng 350.000 - 400.000 VNĐ/vé.
  * Xe khách giường nằm: Xuất bến cố định từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát, Bến xe Gia Lâm, Bến xe Nước Ngầm (Hà Nội) và Bến xe Niệm Nghĩa (Hải Phòng) về Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) và Bến xe Móng Cái (phường Móng Cái 2). Giá vé từ 120.000 - 180.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường biển ===
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long''' (phường Bãi Cháy): Nằm tại trung tâm khu du lịch Bãi Cháy, bến cảng sở hữu cầu cảng hiện đại dài 406 m vươn ra biển, tiếp nhận các siêu du thuyền quốc tế 5 sao tải trọng lên đến 225.000 GRT mang hàng ngàn du khách quốc tế ghé thăm vịnh Hạ Long.
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Tuần Châu''' (phường Tuần Châu): Cảng du thuyền nhân tạo lớn nhất Đông Nam Á với 2 âu tàu kín gió có tổng chiều dài bờ bến hơn 8 km, sức chứa trên 2.000 tàu du lịch tham quan vịnh cùng lúc.

=== Bằng đường sắt ===
* Tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân: Tuyến đường sắt khổ lồng 1.435 mm / 1.000 mm vận chuyển hàng hóa công nghiệp và than đá từ nội địa ra Cảng nước sâu Cái Lân (phường Bãi Cháy).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Ha_Long_2019_taken_by_DJI_FC220.jpg|nhỏ|Một góc Hạ Long nhìn từ trên cao]]

=== Di chuyển đường thủy &amp; Tàu cao tốc ra đảo ===
* '''Tàu tham quan Vịnh Hạ Long trong ngày:'''
  * Xuất bến thường xuyên từ Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long (phường Bãi Cháy). Có hai khung giờ xuất phát chính: buổi sáng (07:30 - 08:30) và buổi trưa (11:30 - 12:30).
  * Khách lẻ có thể mua vé ghép tàu tham quan Tuyến 1 (thời lượng 4 tiếng: Động Thiên Cung - Hang Đầu Gỗ - Hòn Chó Đá - Hòn Trống Mái) hoặc Tuyến 2 (thời lượng 6 tiếng: Hang Sửng Sốt - Hang Luồn - Đảo Ti Tốp).
* '''Du thuyền ngủ đêm trên vịnh:''' Hành trình 2 ngày 1 đêm hoặc 3 ngày 2 đêm trên các du thuyền tiện nghi 4 - 5 sao (Paradise Cruises, Indochina Sails, Ambassador Cruise), neo đậu qua đêm tại các vụng biển kín gió trên Vịnh Hạ Long hoặc Vịnh Bái Tử Long.
* '''Tàu cao tốc thủy nội địa từ Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn):'''
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đặc khu Cô Tô: Vận hành liên tục từ 06:30 đến 16:30 hàng ngày, thời gian di chuyển khoảng 55 - 65 phút. Giá vé tàu cao tốc: 250.000 - 300.000 VNĐ/lượt (các đội tàu Havaco, Kalong, Quang Minh).
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Quan Lạn / Minh Châu (Đặc khu Vân Đồn): Thời gian di chuyển 40 - 50 phút. Giá vé: 160.000 - 180.000 VNĐ/lượt.
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Ngọc Vừng (Đặc khu Vân Đồn): Thời gian di chuyển 45 phút. Giá vé: 150.000 VNĐ/lượt.
* '''Phà Tuần Châu - Cát Bà:''' Kết nối từ bến phà phường Tuần Châu sang bến Gia Luận thuộc quần đảo [[Cát Bà]] ([[Hải Phòng]]), chạy 5 - 7 chuyến/ngày, chở được cả người đi bộ, xe máy và ô tô con.

=== Phương tiện đường bộ nội tỉnh ===
* '''Xe buýt công cộng:''' Mạng lưới xe buýt kết nối xuyên suốt các phường trung tâm và khu công nghiệp:
  * Tuyến buýt số 01: Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) - Cầu Bãi Cháy - Cột Đồng Hồ (phường Hồng Gai) - phường Cẩm Phả. Hoạt động 05:30 - 18:30, tần suất 15 phút/chuyến.
  * Tuyến buýt số 03: phường Hồng Gai - phường Hoành Bồ.
  * Tuyến buýt số 08: phường Hồng Gai - phường Đông Mai (Quảng Yên).
  * Tuyến buýt Hạ Long - Móng Cái: Kết nối từ Bến xe Bãi Cháy chạy dọc cao tốc và Quốc lộ 18 ra Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái (phường Móng Cái 1).
* '''Thuê xe máy:''' Lựa chọn linh hoạt nhất để tự do di chuyển dọc các tuyến đường bao biển đẹp như đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hạ Long, phường Hồng Gai) hoặc đường bao biển Hạ Long - Cẩm Phả. Điểm cho thuê xe máy tập trung quanh khu vực phố cổ Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bến tàu Hồng Gai và trung tâm thị tứ Đặc khu Cô Tô với mức giá từ 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Xe điện du lịch:''' Hoạt động phổ biến trên các tuyến đường ven biển phục vụ chở khách tham quan ngắm cảnh trong nội khu Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bờ biển Trà Cổ (phường Móng Cái 1) và trung tâm Đặc khu Cô Tô; giá cước tính theo chuyến hoặc theo người (10.000 - 20.000 VNĐ/lượt).
* '''Taxi:''' Đội ngũ taxi đông đảo, hoạt động thường trực 24/7:
  * Taxi Mai Linh Quảng Ninh: ☎ +84 203 3628 628
  * Taxi Bãi Cháy: ☎ +84 203 3646 464
  * Taxi Hòn Gai: ☎ +84 203 3848 484
  * Taxi Phú Bình: ☎ +84 203 3599 599
  * Taxi Móng Cái: ☎ +84 203 3888 888
  * Dịch vụ xe công nghệ Xanh SM và GrabCar hoạt động rất dày đặc tại phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, phường Hạ Long, phường Uông Bí và phường Cẩm Phả.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:越南口岸_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cửa khẩu Móng Cái]]

=== Quần thể Vịnh biển &amp; Di sản Thiên nhiên Karst ===
* {{xem
| tên=Khu Di sản Thiên nhiên Thế giới Vịnh Hạ Long | tên khác=Ha Long Bay
| trang web=http://banquanlyvinhhalong.gov.vn | email=
| địa chỉ=Vùng biển tiếp giáp phường Hồng Gai, phường Bãi Cháy, phường Tuần Châu | vĩ độ=20.9100 | kinh độ=107.1800 | chỉ đường=Xuất bến tại Cảng Tuần Châu hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long
| điện thoại=+84 203 3824 112 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 17:30 (du thuyền lưu trú hoạt động qua đêm) | giá=Vé tham quan theo tuyến: 250.000 - 290.000 VNĐ/người (chưa gồm cước tàu)
| nội dung=Quần thể di sản thiên nhiên thế giới hai lần được UNESCO vinh danh về giá trị thẩm mỹ và giá trị địa chất - địa mạo. Khu vực di sản có diện tích 434 km² bao gồm 775 hòn đảo đá vôi phong hóa karst ngập nước với hàng trăm hang động nguyên sơ. Các điểm dừng chân tiêu biểu trên các tuyến tham quan:
* '''Động Thiên Cung:''' Nằm ở phía tây nam vịnh, hang động karst rộng lớn với hệ thống măng đá, thạch nhũ rủ nhiều tầng lớp, được chiếu sáng bằng hệ thống đèn màu.
* '''Hang Đầu Gỗ:''' Nằm sát Động Thiên Cung, hang gắn liền với truyền thuyết cất giấu cọc gỗ lim của quân dân nhà Trần trong cuộc chiến chống quân Nguyên Mông năm 1288.
* '''Hang Sửng Sốt:''' Tọa lạc trên đảo Bồ Hòn, là một trong những hang động karst rộng nhất vịnh với trần hang cao trên 30 m và lòng hang rộng hàng ngàn mét vuông.
* '''Đảo Ti Tốp:''' Hòn đảo có bờ cát hình vầng trăng khuyết thoai thoải ôm lấy chân núi; đỉnh đảo có lầu ngắm cảnh ở độ cao 100 m cho phép quan sát bao quát 360 độ mặt vịnh.
* '''Hang Luồn:''' Vòm hang ngầm xuyên qua lòng núi đá mở ra hồ nước kín (áng nước) phẳng lặng, du khách tiếp cận bằng thuyền nan do ngư dân chèo hoặc tự chèo thuyền kayak.
* '''Hòn Trống Mái (Hòn Gà Chọi):''' Cụm hai khối đá vôi đứng đối diện nhau trên mặt nước sâu, biểu tượng hình ảnh du lịch của vịnh Hạ Long và Quảng Ninh.
}}

* {{xem
| tên=Vịnh Bái Tử Long | tên khác=Bai Tu Long Bay
| trang web= | email=
| địa chỉ=Vùng biển Đặc khu Vân Đồn và phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0500 | kinh độ=107.5000 | chỉ đường=Tiếp giáp phía đông bắc của Vịnh Hạ Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tính theo tuyến
| nội dung=Vùng vịnh nguyên sinh ít chịu tác động của mật độ tàu thuyền du lịch dày đặc, bao gồm hàng trăm hòn đảo đá vôi và đảo đất sa thạch. Vùng lõi vịnh là Vườn Quốc gia Bái Tử Long với diện tích hơn 15.000 ha (gồm diện tích rừng và biển), bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn cổ thụ, rạn san hô tầng nông và nơi sinh sống của nhiều loài chim biển quý hiếm.
}}

* {{xem
| tên=Đặc khu Cô Tô &amp; Quần đảo Cô Tô | tên khác=Co To Archipelago
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Cô Tô | vĩ độ=20.9833 | kinh độ=107.7667 | chỉ đường=Cách Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn) 50 km đường biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào đặc khu
| nội dung=Huyện đảo tiền tiêu vùng Đông Bắc gồm đảo Cô Tô lớn, đảo Thanh Lân và gần 50 hòn đảo nhỏ. Các điểm danh thắng tự nhiên nổi bật:
* '''Bãi biển Hồng Vàn:''' Nằm ở bờ phía đông, sóng êm ả nhờ có đảo Thanh Lân chắn gió ngoài khơi, bãi cát phẳng mịn thoai thoải.
* '''Bãi biển Vàn Chảy:''' Nằm ở phía tây nam đảo, bờ cát thoai thoải dài hơn 1,5 km, sóng lớn dồn dập thích hợp tắm biển và các hoạt động thể thao bãi cát.
* '''Bãi đá Móng Rồng (Bãi đá Cầu Mỵ):''' Hệ thống vách đá trầm tích nhiều màu sắc bị sóng biển bào mòn qua hàng triệu năm tạo nên các nếp uốn địa chất độc đáo sát mép sóng.
* '''Hải đăng Cô Tô:''' Ngọn đèn biển xây dựng cuối thế kỷ 19 trên đồi cao 102 m, du khách leo 72 bậc cầu thang xoắn ốc để ngắm toàn cảnh quần đảo và rừng cây nguyên sinh.
* '''Đảo Thanh Lân:''' Hòn đảo lớn thứ hai trong đặc khu với thảm rừng tự nhiên xanh tốt, bãi biển Ba Châu, bãi Hải Quân và các xưởng chế biến sứa biển xuất khẩu.
}}

* {{xem
| tên=Đảo Quan Lạn &amp; Đảo Ngọc Vừng | tên khác=Quan Lan - Ngoc Vung Islands
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | vĩ độ=20.9000 | kinh độ=107.5500 | chỉ đường=Đi tàu cao tốc từ Cảng Ao Tiên (Vân Đồn)
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Hai hòn đảo cát tự nhiên nằm trên tuyến thông thương biển cổ. Đảo Quan Lạn có bãi tắm Minh Châu cát trắng tơi xốp không dính chân, bãi Robinson hoang sơ và Cụm di tích đình, chùa, miếu Quan Lạn xây dựng bằng gỗ mần lái kiên cố từ thế kỷ 18 thờ ba anh em họ Phạm có công đánh giặc Nguyên Mông. Đảo Ngọc Vừng sở hữu bãi biển Trường Chinh cát dài 3 km, hồ nước ngọt ngọt tự nhiên và khu di tích Cột cờ quốc gia trên đảo.
}}

[[Tập tin:Thượng_Yên_Công,_tp._Uông_Bí,_Quảng_Ninh,_Vietnam_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cáp treo Yên Tử tại phường Yên Tử]]

=== Di tích Lịch sử, Tôn giáo &amp; Khảo cổ ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Yên Tử | tên khác=Yen Tu Historical and Scenic Area
| trang web=http://yentu.com.vn | email=
| địa chỉ=Sườn núi Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1550 | kinh độ=106.7180 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Uông Bí 14 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 203 3661 118 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Vé tham quan danh lam: 40.000 VNĐ; vé cáp treo khứ hồi trọn tuyến: 350.000 VNĐ/người
| nội dung=Kinh đô Phật giáo của nước Đại Việt thời Trần, nơi vua Trần Nhân Tông tu hành và sáng lập Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử vào năm 1299. Quần thể kéo dài theo đường mòn bậc đá xuyên qua rừng trúc và rừng tùng cổ thụ:
* '''Chùa Suối Tắm &amp; Chùa Cầm Thực:''' Điểm khởi đầu của tuyến hành hương dưới chân núi.
* '''Chùa Giải Oan:''' Ngôi chùa nằm bên dòng suối Giải Oan có cây cầu đá xanh cong nối qua suối, gắn với sự tích các cung tần thời Trần.
* '''Tháp Huệ Quang:''' Tháp đá cổ cao 7 m xây dựng từ năm 1309 lưu giữ một phần ngọc xá lị của Phật hoàng Trần Nhân Tông, xung quanh là vườn tháp mộ của hơn 60 vị cao tăng.
* '''Chùa Hoa Yên (Chùa Cả):''' Ngôi chùa trung tâm nằm ở độ cao 535 m, nơi ba vị Trúc Lâm Tam Tổ (Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang) đăng đàn thuyết pháp.
* '''Chùa Một Mái:''' Ngôi chùa nép mình hoàn toàn trong hốc đá tự nhiên ở lưng chừng vách núi.
* '''Tượng đồng Phật hoàng Trần Nhân Tông:''' Bức tượng đúc bằng đồng nguyên khối nặng 138 tấn tọa lạc trên đỉnh An Kỳ Sinh ở độ cao 988 m.
* '''Chùa Đồng (Thiên Trúc Tự):''' Tọa lạc trên đỉnh cao nhất của dãy Yên Tử (1.068 m). Ngôi chùa được đúc hoàn toàn bằng đồng tinh khiết nặng hơn 70 tấn, mái chạm hoa văn sen cúc thời Trần, thường xuyên chìm trong biển sương mù dày đặc.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Nhà Trần tại Đông Triều | tên khác=Tran Dynasty Relics in Dong Trieu
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường An Sinh, phường Bình Khê và phường Tràng Lương cũ (nay thuộc phường Bình Khê) | vĩ độ=21.1333 | kinh độ=106.5833 | chỉ đường=Dưới chân phía tây dãy Yên Tử
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng đất phát tích và lăng miếu cội nguồn của hoàng tộc nhà Trần. Quần thể gồm 14 cụm di tích lăng mộ và đền miếu: Đền An Sinh (nơi phụng thờ các vị hoàng đế Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Anh Tông, Trần Minh Tông), Thái Miếu họ Trần, Lăng Đồng Thái, Lăng Tư Phúc. Điểm nhấn tâm linh trên núi cao là Chùa Am Ngọa Vân (trên núi Bảo Đài) - thánh địa Phật giáo nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông tu hành những năm cuối đời và viên tịch hóa Phật vào ngày 1 tháng 11 năm Mậu Thân (1308).
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Chiến thắng Bạch Đằng | tên khác=Bach Dang Victory Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc | vĩ độ=20.9380 | kinh độ=106.8020 | chỉ đường=Nằm dọc hạ lưu và các nhánh rạch sông Bạch Đằng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể di tích lịch sử chiến tranh thủy quân ghi dấu chiến tích đánh tan quân thủy Nguyên Mông năm 1288:
* '''Bãi cọc Yên Giang:''' Bãi cọc gỗ lim cổ do Viện Khảo cổ học khai quật với hàng trăm cọc gỗ cắm xiên dưới lòng đất phù sa để chặn đầu thuyền giặc.
* '''Bãi cọc Đồng Vạn Muối &amp; Bãi cọc Đồng Má Ngựa:''' Dấu tích các trận địa cọc phụ nhằm dồn tàu chiến đối phương vào thế trận phục kích hỏa công.
* '''Đền Trần Hưng Đạo &amp; Miếu Vua Bà:''' Nằm sát bến đò rừng ven sông Bạch Đằng; miếu Vua Bà thờ bà lão bán nước đã chỉ ra quy luật thủy triều sông Bạch Đằng cho Hưng Đạo Đại Vương bày binh bố trận.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Đền Cửa Ông | tên khác=Cua Ong Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0280 | kinh độ=107.3680 | chỉ đường=Tọa lạc trên đồi cao nhìn thẳng ra Vịnh Bái Tử Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ hơn 700 năm tuổi phụng thờ Hưng Nhượng Đại Vương Trần Quốc Tảng cùng các tướng lĩnh nhà Trần (Trần Khắc Chung, Đỗ Khắc Chung, Yết Kiêu, Dã Tượng). Đền có vị trí phong thủy tựa lưng vào núi đá, mặt hướng ra biển vịnh; khuôn viên gồm Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng và lăng mộ tượng đồng Trần Quốc Tảng cao gần 10 m đúc từ đồng nguyên khối.
}}

* {{xem
| tên=Bảo tàng &amp; Thư viện Quảng Ninh | tên khác=Quang Ninh Museum and Library
| trang web=http://baotangquangninh.vn | email=
| địa chỉ=Đường Trần Quốc Nghiễn, phường Hạ Long | vĩ độ=20.9489 | kinh độ=107.0867 | chỉ đường=Mặt tiền tuyến đường bao biển ven vịnh
| điện thoại=+84 203 3825 031 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 11:30, 13:30 - 17:00 (đóng cửa vào thứ Hai hàng tuần) | giá=40.000 VNĐ/người lớn (học sinh, sinh viên: 15.000 - 20.000 VNĐ)
| nội dung=Cụm công trình kiến trúc đạt giải &quot;Công trình của năm 2013&quot; do kiến trúc sư người Tây Ban Nha Salvador Perez Arroyo thiết kế với khối nhà ốp kính cường lực đen tuyền phản chiếu bóng vịnh biển. Không gian trưng bày gồm 3 tầng hiện đại: Tầng 1 tái hiện hệ sinh thái tự nhiên và biển đảo Quảng Ninh với bộ xương cá voi khổng lồ; Tầng 2 trưng bày các hiện vật lịch sử từ thời tiền sử Văn hóa Hạ Long, thời kỳ phong kiến Bạch Đằng, Yên Tử đến thời kỳ kháng chiến chống Pháp; Tầng 3 tái hiện toàn cảnh lịch sử khai thác than đá với sa bàn và mô hình đường hầm lò than kích thước nguyên bản.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Mũi Sa Vĩ &amp; Bãi biển Trà Cổ | tên khác=Sa Vi Cape &amp; Tra Co Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Móng Cái 1 | vĩ độ=21.4910 | kinh độ=108.0160 | chỉ đường=Cách trung tâm Cửa khẩu Móng Cái 9 km về phía Đông
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Điểm cực Đông Bắc trên đất liền của Việt Nam, nơi đặt Cụm thông tin cổ động biên giới Sa Vĩ với biểu tượng 8 cây phi lao bằng bê tông vươn thẳng lên bầu trời, ghi dấu câu thơ của Tố Hữu: ''&quot;Từ Trà Cổ rừng dương, đến Cà Mau rừng đước&quot;''. Kề bên là Bãi biển Trà Cổ dài hơn 17 km bãi cát phẳng mịn, cùng Đình Trà Cổ - ngôi đình làng ven biển cổ nhất miền Bắc dựng từ năm 1461 bằng gỗ lim chạm trổ rồng mây tinh xảo.
}}

[[Tập tin:BinhLieu_by_phone.jpg|nhỏ|Đồi cỏ Bình Liêu]]

=== Thắng cảnh Núi rừng &amp; Biên giới Bình Liêu ===
* {{xem
| tên=Hệ thống Cột mốc Biên giới &amp; &quot;Sống lưng Khủng long&quot; Bình Liêu | tên khác=Binh Lieu Border Patrol Road
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Lục Hồn và xã Hoành Mô | vĩ độ=21.5650 | kinh độ=107.4500 | chỉ đường=Tuyến tuần tra biên giới chạy dọc đường phân giới Việt - Trung
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (phải xuất trình Căn cước công dân khi được kiểm tra)
| nội dung=Hệ thống đường tuần tra bê tông uốn lượn men theo các đỉnh núi cao trên 1.000 m. Điểm nhấn là Cột mốc 1305 ngự trên sống núi hẹp dốc đứng (&quot;sống lưng khủng long&quot;) với hơn 2.000 bậc thang bê tông kiên cố dẫn lên đỉnh; vào tháng 10 và 11 hàng năm, hai bên triền dốc phủ trắng bạt ngàn hoa cỏ lau. Ngoài ra tuyến đường còn đưa du khách khám phá Cột mốc 1300, 1302 (mùa cỏ lau) và Cột mốc 1327 trên đỉnh núi Thanh Phun (xã Hoành Mô).
}}

* {{xem
| tên=Thác Khe Vằn | tên khác=Khe Van Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bình Liêu | vĩ độ=21.5120 | kinh độ=107.4120 | chỉ đường=Cách trung tâm xã 12 km theo đường liên thôn
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Thác nước tự nhiên 3 tầng cao hơn 100 m bắt nguồn từ dãy núi Khe Vằn đổ xuống các hồ nước tự nhiên trong vắt giữa rừng phòng hộ. Tầng thứ nhất dòng nước đổ trải rộng bên thềm đá hoa cương phẳng; tầng thứ hai chia đôi dòng nước qua kẽ đá; tầng thứ ba đổ thẳng vào vụng nước sâu mát rượi.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chèo thuyền kayak và SUP trên Vịnh Hạ Long:''' Thuê thuyền kayak tự chèo qua vòm đá ngầm tại Hang Luồn, khu vực Ba Hang hoặc vụng Tùng Sâu để tiếp cận sát các vách đá vôi dựng đứng và quan sát các bầy khỉ vàng tự nhiên sinh sống trên vách đá.
* '''Đi thủy phi cơ ngắm Vịnh Hạ Long từ trên cao:''' Trải nghiệm dịch vụ bay ngắm cảnh 25 phút của Hãng hàng không Hải Âu xuất phát từ bến thủy phi cơ phường Tuần Châu, bay lượn ở độ cao 150 - 300 m chiêm ngưỡng trọn vẹn toàn cảnh các đảo đá nhấp nhô trên mặt nước vịnh xanh biếc.
* '''Nghỉ dưỡng suối khoáng nóng Yoko Onsen Quang Hanh:''' Trải nghiệm dịch vụ ngâm khoáng nóng chuẩn Nhật Bản tại phường Quang Hanh, thư giãn trong các bể tắm khoáng ngoài trời giàu khoáng chất brom thiên nhiên, phòng xông nóng sauna, phòng xông lạnh tuyết và phòng xông đá muối.
* '''Vui chơi giải trí tại Quần thể Sun World Ha Long:''' Đi tuyến Cáp treo Nữ Hoàng đạt 2 kỷ lục thế giới vượt vịnh Cửa Lục sang đồi Ba Đèo tại phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai; trải nghiệm vòng quay Mặt Trời Sun Wheel, công viên nước Typhoon Water Park và đường trượt lượn siêu tốc Dragon Park.
* '''Đi bộ leo núi xuyên rừng Yên Tử:''' Thực hiện lộ trình đi bộ thể thao leo núi qua cung đường đá cổ dài 6 km từ chùa Giải Oan, qua chùa Hoa Yên, tượng đá An Kỳ Sinh lên chùa Đồng để rèn luyện thể lực và hòa mình vào thiên nhiên rừng tùng cổ thụ tại phường Yên Tử.
* '''Cắm trại và đón bình minh tại Mũi Sa Vĩ:''' Trải nghiệm dựng lều cắm trại trên bãi cát ven rặng phi lao Trà Cổ (phường Móng Cái 1), ngắm nhìn ánh bình minh đầu tiên rạng rỡ trên vùng biển địa đầu cực Đông Bắc của Tổ quốc.

== Mua sắm ==
Quảng Ninh sở hữu hệ thống sản vật địa phương (sản phẩm OCOP) phong phú, kết hợp giữa nguồn thủy hải sản cao cấp của vịnh biển và nông lâm sản đặc trưng miền đồi núi.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Chả mực giã tay Hạ Long:''' Mực mai nang tươi sống câu từ vùng biển sâu vịnh Bắc Bộ được lột da, làm sạch rồi cho vào cối đá giã bằng tay để giữ trọn thớ thịt giòn sần sật, trộn chút hạt tiêu và mỡ phần rồi chiên ngập dầu sôi vàng óng; đóng gói hút chân không bán tại phường Hồng Gai và phường Bãi Cháy.
* '''Sá sùng Quan Lạn sấy khô:''' &quot;Địa sâm&quot; quý hiếm đào thủ công trên các bãi triều cát pha Đặc khu Vân Đồn, rửa sạch cát rồi sấy trên than hoa kiệt nước; dùng nấu nước dùng phở truyền thống tạo vị ngọt thanh sâu lắng hoặc nướng giòn nhắm bia.
* '''Mực một nắng &amp; Tôm khô Cô Tô:''' Mực ống câu đêm xẻ lưng phơi đúng một đợt nắng to trên đảo Đặc khu Cô Tô, thân mực dẻo quánh, phủ lớp phấn trắng tự nhiên, thịt ngọt dày không dai.
* '''Hàu sữa &amp; Ruốc hàu Thái Bình Dương Vân Đồn:''' Hàu nuôi treo dây tự nhiên trên biển được chế biến thành hàu tươi tách vỏ, ruốc hàu dinh dưỡng đóng lọ thủy tinh tại Đặc khu Vân Đồn.
* '''Gà đồi Tiên Yên:''' Giống gà ri bản địa chăn thả trên sườn đồi xã Tiên Yên, da dày vàng ươm giòn ngậy, thịt chắc thơm không mỡ ngấy; có thể mua gà sống hoặc gà hấp sẵn đóng túi hút chân không.
* '''Miến dong Bình Liêu:''' Miến sợi làm từ 100% tinh bột củ dong riềng đỏ vùng cao xã Bình Liêu, quy trình chế biến không dùng hóa chất tẩy trắng, sợi miến giữ màu xanh lục mộc mạc, dai mướt và không bị bở khi đun lại nhiều lần.
* '''Mỹ nghệ điêu khắc than đá:''' Các sản phẩm mỹ nghệ độc bản điêu khắc từ than đá antraxit nguyên khối như tượng hòn Trống Mái, tượng Phật, mô hình thuyền buồm qua bàn tay tạo tác khéo léo của các nghệ nhân mỏ tại phường Hồng Gai và phường Cẩm Phả.

=== Chợ truyền thống &amp; Trung tâm Mua sắm ===
* '''Chợ Hạ Long 1 (phường Hồng Gai):''' Ngôi chợ đầu mối thủy hải sản lớn nhất tỉnh nằm ven bờ vịnh; tầng trệt tập trung hàng trăm quầy bể sủi bán hải sản tươi sống (cua gạch, ghẹ hoa, tôm he, cá song, bề bề), tầng lầu bán chả mực và hải sản khô.
* '''Chợ Cái Dăm (phường Bãi Cháy):''' Chợ dân sinh hiện đại 6 tầng phục vụ khách du lịch lưu trú khu vực Bãi Cháy, chuyên doanh hải sản khô, mực rim me, ruốc tôm và quà lưu niệm.
* '''Chợ Trung tâm Móng Cái (phường Móng Cái 2):''' Trung tâm thương mại biên giới sầm uất gồm 4 tầng, nơi tập kết bán buôn và bán lẻ hàng may mặc, đồ gia dụng, đồ chơi và nông sản nhập khẩu qua cửa khẩu.
* '''Chợ Cảng cá Cái Rồng (Đặc khu Vân Đồn):''' Chợ cá nhộn nhịp lúc 04:30 - 06:30 sáng, nơi các tàu đánh bắt ngoài khơi cập bến đổ tôm cá, mực tươi rói bán với giá gốc.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực xứ than mang phong vị đậm đà mặn mòi của biển cả, giữ nguyên độ ngọt giòn tươi sống của các loài thủy hải sản giáp xác và nhuyễn thể.

Các món ăn đặc sắc phổ biến:
* '''Bánh cuốn chả mực:''' Lớp bánh mỏng mềm tráng từ bột gạo tẻ nóng hổi bọc nhân thịt băm xào mộc nhĩ nấm hương, rắc hành phi thơm lừng; ăn kèm từng miếng chả mực giã tay chiên vàng giòn sần sật và bát nước mắm nguyên chất pha ớt chỉ thiên cay nồng vắt chanh.
* '''Bún bề bề Hạ Long:''' Nước dùng nấu từ vỏ bề bề và xương cá biển ninh nhừ ngọt đậm đà tự nhiên; tô bún đầy đặn xếp lớp thịt bề bề bóc nõn nguyên con, tôm biển luộc, chả cá chiên, cải ngọt và thì là thanh mát.
* '''Sam biển chế biến 7 món:''' Sam biển tự nhiên chế biến cầu kỳ thành các món: tiết canh sam, chân sam xào chua ngọt sả ớt, gỏi sam hoa chuối, trứng sam nướng mỡ hành trên mai than hoa, sam xào miến, chả sam rán giòn tại phường Quảng Yên và phường Hồng Gai.
* '''Gà đồi Tiên Yên luộc chấm cà tiệp:''' Thịt gà luộc chín tới da giòn vàng bóng như thoa mỡ; chấm cùng loại nước chấm &quot;cà tiệp&quot; độc đáo chế biến từ nước mắm Tiên Yên, nước cốt gừng nướng, củ hành tím nướng và ớt hiểm giã nhuyễn tại xã Tiên Yên.
* '''Canh ngán nấu mồng tơi &amp; Cháo ngán:''' Con ngán biển béo múp ngâm nước muối sạch cát, băm nhỏ xào thơm cùng hành hoa rồi nấu canh rau mồng tơi ngọt mát hoặc nấu cháo nếp sánh mịn giải nhiệt.
* '''Cù kỳ hấp bia &amp; Cù kỳ rang me:''' Con cù kỳ (loài cua đá biển mai sần sùi) có hai càng to khỏe đầy ắp thịt ngọt thơm; đập dập càng đem rang sốt me chua ngọt đậm đà chấm bánh mì hoa cúc.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Bánh cuốn chả mực Bà Ngân | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 34 Đoàn Thị Điểm, phường Hồng Gai | vĩ độ=20.9510 | kinh độ=107.0750 | chỉ đường=Gần khu vực Thư viện tỉnh cũ
| điện thoại=+84 203 3825 889 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 14:00 | giá=40.000 - 60.000 VNĐ/suất
| nội dung=Quán ăn lâu năm nức tiếng chuyên phục vụ bánh cuốn tráng tay ăn cùng chả mực nóng hổi giòn ngọt tự làm gia truyền.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Hải sản Cua Vàng | trang web=https://cuavang.vn | email=
| địa chỉ=Số 32 Phan Chu Trinh, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9610 | kinh độ=107.0320 | chỉ đường=Gần khu vực bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3819 919 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=10:00 - 22:30 | giá=250.000 - 600.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà hàng ẩm thực cao cấp nổi danh với món lẩu cua biển nấu thố đất nung giữ nhiệt, cua hoàng đế hấp bia sả và tôm hùm đút lò phô mai.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu mơ Yên Tử:''' Rượu gạo nếp cái hoa vàng ngâm quả mơ lông chín vàng thu hái trên triền núi Yên Tử (phường Yên Tử), nồng độ nhẹ 14 - 19 độ, vị chua thanh ngọt hậu, êm dịu dễ uống.
* '''Rượu ba kích tím Ba Chẽ:''' Củ ba kích tím tự nhiên khai thác tại các cánh rừng xã Ba Chẽ ngâm ủ rượu nếp hạ thổ ròng rã trên 6 tháng, nước rượu màu tím thẫm sóng sánh, có công dụng bổ thận tráng dương tăng cường sinh lực.
* '''Cà phê view bao biển Hòn Gai:''' Hệ thống các quán cà phê hiện đại dọc tuyến đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hồng Gai, phường Hạ Long) nhìn trực diện ra các hòn đảo đá vôi vịnh biển lúc hoàng hôn.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Boats_in_Ha_Long_bay.jpg|nhỏ|Vạn chài trên Vịnh Hạ Long]]

Cơ sở hạ tầng lưu trú tại Quảng Ninh thuộc nhóm hiện đại và quy mô bậc nhất cả nước, từ các tổ hợp nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế ven vịnh, khu khoáng nóng onsen, du thuyền nổi đến các homestay sinh thái biển đảo:

=== Khách sạn cao cấp &amp; Resort quốc tế ===
* {{ngủ
| tên=Vinpearl Resort &amp; Spa Hạ Long | trang web=https://vinpearl.com | email=
| địa chỉ=Đảo Đảo Rều, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9530 | kinh độ=107.0410 | chỉ đường=Nằm biệt lập trên đảo Đảo Rều, có tàu cao tốc riêng của khu nghỉ dưỡng đưa đón từ bến đất liền
| điện thoại=+84 203 3556 868 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.200.000 - 6.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế xây dựng hoàn toàn trên đảo biệt lập giữa biển mô phỏng cánh cung tráng lệ phong cách hoàng gia tân cổ điển. Resort sở hữu 384 phòng nghỉ cao cấp có ban công nhìn thẳng ra vịnh Hạ Long, 3 bãi biển nhân tạo cát trắng riêng tư, cụm hồ bơi ngoài trời rộng 1.200 m², dịch vụ spa Vincharm trên mặt nước và chuỗi nhà hàng phục vụ hải sản tươi sống.
}}

* {{ngủ
| tên=Yoko Onsen Quang Hanh | trang web=https://yokoonsenquanghanh.com.vn | email=
| địa chỉ=Tổ 5, Khu 9B, phường Quang Hanh | vĩ độ=21.0020 | kinh độ=107.1850 | chỉ đường=Nằm kẹp giữa thung lũng núi non dọc Quốc lộ 18
| điện thoại=+84 203 3558 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=3.500.000 - 8.000.000 VNĐ/đêm (đã bao gồm gói dịch vụ tắm khoáng nóng public onsen và buffet ẩm thực)
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng suối khoáng nóng trị liệu tiêu chuẩn Nhật Bản đầu tiên tại Việt Nam do Tập đoàn Sun Group đầu tư. Sở hữu nguồn nước khoáng tự nhiên giàu khoáng chất brom và natri, hệ thống 27 bể tắm onsen ngoài trời phong phú (bể ngâm chân, bể sục jacuzzi, bể phản lực, bể tắm hang), phòng xông đá muối Himalaya, phòng xông tuyết lạnh và các căn villa Yama/Washitsu có bể ngâm khoáng riêng tư.
}}

* {{ngủ
| tên=Yên Tử Legacy - MGallery | trang web=https://legacyyentu.com | email=
| địa chỉ=Khu Di tích Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1480 | kinh độ=106.7210 | chỉ đường=Tọa lạc tại thung lũng Giải Oan dưới chân núi Yên Tử
| điện thoại=+84 203 6259 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.800.000 - 6.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu tĩnh dưỡng 5 sao do kiến trúc sư Bill Bensley thiết kế mô phỏng cung đình thời nhà Trần thế kỷ 13 với tường gạch trát vỏ trấu, cửa gỗ lim cổ và đá ong tự nhiên. Nơi đây cung cấp các liệu trình chăm sóc sức khỏe thảo dược am tuệ, thiền tịnh ngắm rừng thông và lớp học yoga sớm giữa không gian thanh tịnh.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Quảng Ninh | trang web=https://luxuryquangninh.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Đường Hạ Long, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9580 | kinh độ=107.0380 | chỉ đường=Nằm ngay trục đường du lịch chính đối diện bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3646 618 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 34 tầng với quy mô 508 phòng ngủ hiện đại, trang bị đầy đủ hồ bơi vô cực ngoài trời ngắm vòng quay Sun Wheel, phòng tập thể dục, dịch vụ xông hơi massage và trung tâm tổ chức hội nghị yến tiệc lớn.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn du thuyền &amp; Bão biển ===
* Vào mùa mưa bão (từ tháng 6 đến tháng 9), các hình thái thời tiết cực đoan như dông lốc, áp thấp nhiệt đới và bão biển có thể xuất hiện trên Vịnh Bắc Bộ. Khi Cảng vụ Hàng hải Quảng Ninh phát lệnh cấm biển, tất cả các tàu tham quan vịnh và tàu cao tốc ra Đặc khu Cô Tô, Đặc khu Vân Đồn bắt buộc dừng xuất bến. Du khách cần chủ động theo dõi bản tin thời tiết hải văn trước chuyến đi.
* Khi tham gia các hoạt động chèo thuyền kayak, xuồng cao tốc hoặc đi mảng tre khám phá hang luồn trên vịnh Hạ Long, du khách bắt buộc phải mặc áo phao cứu sinh đúng quy cách trong suốt thời gian nổi trên mặt nước.

=== An toàn leo núi &amp; Cung đường tuần tra biên giới ===
* Tuyến leo bộ lên chùa Đồng Yên Tử (phường Yên Tử) có nhiều đoạn bậc đá dốc và trơn ướt khi có mưa phùn; du khách cần chuẩn bị giày thể thao có đế bám ma sát cao, gậy chống leo núi và áo khoác chắn gió ấm.
* Tuyến đường tuần tra biên giới và &quot;sống lưng khủng long&quot; Cột mốc 1305 tại xã Lục Hồn có hai bên sườn vực dốc đứng sâu thẳm; du khách chỉ đi trên dải bậc thang bê tông có tay vịn, không leo trèo ra ngoài mép vực chụp ảnh khi có gió bấc giật mạnh.
* Khu vực biên giới xã Hoành Mô, xã Lục Hồn, phường Móng Cái 1 tiếp giáp trực tiếp đường biên quốc gia; du khách bắt buộc phải mang theo Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu gốc để xuất trình khi lực lượng Bộ đội Biên phòng kiểm tra và không tự ý vượt qua đường biên giới.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hải Phòng]]: Di chuyển qua cầu Bạch Đằng trên trục cao tốc CT06 chỉ mất 30 phút để đến với thành phố cảng, hoặc đi phà từ bến phà phường Tuần Châu sang quần đảo [[Cát Bà]]. Đi theo Quốc lộ 18 qua phường Đông Triều sang vùng đất danh nhân Nguyễn Trãi tại Côn Sơn - Kiếp Bạc.
* [[Bắc Ninh]]: Đi theo Quốc lộ 18 sang phường Quế Võ và vùng đất di sản quan họ Kinh Bắc, hoặc men theo sườn Tây Yên Tử sang Chùa Vĩnh Nghiêm, Chùa Bổ Đà.
* [[Lạng Sơn]]: Đi theo Quốc lộ 4B từ xã Tiên Yên sang cửa ải Chi Lăng, đỉnh núi tuyết Mẫu Sơn và phố chợ Kỳ Lừa.
* [[Trung Quốc]]: Làm thủ tục xuất cảnh đường bộ qua [[Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái]] (phường Móng Cái 1) qua cầu Ka Long sang thành phố Đông Hưng thuộc khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây.

{{geo|20.9500|107.0833}}
{{IsPartOf|Đồng bằng sông Hồng}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Quảng Ninh}}</text>
      <sha1>pf8j5j74uogmz1lhaecfih57tvpotkz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Quảng Trị</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1053</id>
    <revision>
      <id>122276</id>
      <parentid>121943</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T06:52:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122276</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40725" sha1="77nlaq1dt3293mx84g484u5ot66ujzv" xml:space="preserve">{{pagebanner|Son Doong Cave DB (3).jpg|caption=Hang Sơn Đoòng trong Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng tại Xã Thượng Trạch}}

{{quickbarprovince
| image=Phong Nha village.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Động Phong Nha
| location=Quang Tri in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=12.798,2 km²
| population=1.650.000 người (ước tính)
| population density=128,9 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Bru - Vân Kiều]], [[Tiếng Pa Cô]], [[Tiếng Chứt]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (87%), người Bru - Vân Kiều (8%), người Pa Cô (3%), người Chứt
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Bắc Trung Bộ]], [[Miền Trung (Việt Nam)|Miền Trung]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Đông Hà và Phường Đồng Hới
| years active=1801 - Dinh Quảng Trị thời chúa Nguyễn / 1604 - Tiên dinh Quảng Bình thời chúa Nguyễn Hoàng / Hợp nhất không gian Bắc Trung Bộ
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 78 đơn vị cơ sở gồm 08 phường, 69 xã và 01 đặc khu (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (233 / 232)
| website=[https://quangtri.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Trị]
}}

'''Quảng Trị''' là một tỉnh thuộc vùng [[Bắc Trung Bộ]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh bao trọn toàn bộ không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Quảng Trị và Quảng Bình (khôi phục không gian lịch sử văn hóa của dải đất Quảng Bình - Quảng Trị thời kỳ trước). Tỉnh trải dài từ sườn Đông dãy [[Dãy Trường Sơn|Trường Sơn]], tiếp giáp hai tỉnh Khammouane và Savannakhet của [[Lào]] với đường biên giới đất liền dài hơn 415 km ở phía Tây, qua dải đồi bát úp và đồng bằng ven biển hẹp, mở rộng ra biển Đông ở phía Đông với hơn 190 km bờ biển cùng đảo tiền tiêu thuộc [[Đặc khu Cồn Cỏ]]. Địa giới tỉnh tiếp giáp với [[Hà Tĩnh]] ở phía Bắc và [[Thừa Thiên Huế]] ở phía Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp xuống 78 đơn vị hành chính cấp cơ sở (gồm 08 phường, 69 xã và 01 đặc khu), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Thanh co Quang Tri 2012.JPG|nhỏ|Thành cổ Quảng Trị tại Phường Quảng Trị]]

=== Lịch sử hình thành ===
Lịch sử vùng đất Quảng Trị mới gắn liền với những mốc phân chia và thống nhất trọng đại của dân tộc Việt Nam. 

Vào thế kỷ 17, nơi đây từng là chiến trường ác liệt giữa hai tập đoàn phong kiến Trịnh - Nguyễn. Chúa [[Nguyễn Hoàng]] năm 1558 khi vào trấn thủ Thuận Hóa đã đặt dinh trại đầu tiên tại Ái Tử (nay thuộc Xã Ái Tử, Xã Triệu Phong). Tuyến phòng thủ sông Gianh (Xã Nam Gianh, Xã Tân Gianh, Phường Bắc Gianh) và hệ thống [[Lũy Thầy]] (Đồng Hới) do Đào Duy Từ xây dựng trở thành ranh giới phân chia Đàng Trong - Đàng Ngoài kéo dài hơn 150 năm. 

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ (1954 - 1975), [[Hiệp định Genève 1954]] đã lấy [[Sông Bến Hải]] và [[Vĩ tuyến 17]] (chảy qua Xã Bến Hải và Xã Vĩnh Hoàng) làm giới tuyến phi quân sự tạm thời chia cắt hai miền Nam - Bắc đất nước. Nơi đây trở thành chiến trường khốc liệt bậc nhất thế kỷ 20 với hàng loạt cứ điểm lịch sử: [[Thành cổ Quảng Trị]] (cuộc chiến đấu 81 ngày đêm bảo vệ thành cổ mùa hè đỏ lửa năm 1972), Hệ thống [[Địa đạo Vịnh Mốc]] (Xã Vĩnh Hoàng), [[Đường mòn Hồ Chí Minh]] xuyên dãy Trường Sơn, Căn cứ Dốc Miếu, Khe Sanh, Làng Vây (Xã Khe Sanh, Xã Tân Lập) và Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn (Xã Cồn Tiên).

Về mặt tự nhiên, địa phận phía Bắc tỉnh sở hữu Vườn Quốc gia [[Phong Nha - Kẻ Bàng]] - Di sản Thiên nhiên Thế giới được UNESCO công nhận, nơi lưu giữ hệ thống hang động karst nguyên sinh cổ xưa nhất châu Á hình thành cách đây hơn 400 triệu năm, bao gồm hang động tự nhiên lớn nhất thế giới [[Hang Sơn Đoòng]] (Xã Thượng Trạch) và &quot;hoàng cung trong lòng đất&quot; Động Thiên Đường.

=== Địa hình &amp; Phân vùng sinh thái ===
Địa hình tỉnh nghiêng rõ rệt từ Tây sang Đông, bị chia cắt mạnh bởi mạng lưới đồi núi hiểm trở và các hệ thống sông chính gồm sông Gianh, sông Nhật Lệ, sông Bến Hải, sông Thạch Hãn và sông Đakrông:
* '''Vùng núi cao dãy Trường Sơn (phía Tây):''' Chiếm gần 75% diện tích tự nhiên, độ cao trung bình từ 600 - 1.200 m, nhiều đỉnh cao hiểm trở như Voi Mẹp (1.707 m), Sa Mù, Cooc Bai. Nơi đây sở hữu khối đá vôi karst cổ Kẻ Bàng rộng hơn 200.000 ha nối liền với Khu Bảo tồn Đa dạng sinh học Hin Namno của Lào, quần thể rừng nguyên sinh nhiệt đới thường xanh và các thung lũng sông suối sâu thẳm. Vùng núi cao là địa bàn cư trú lâu đời của đồng bào dân tộc Bru - Vân Kiều, Pa Cô và Chứt.
* '''Vùng gò đồi trung du:''' Dải đất đỏ bazan màu mỡ tại Xã Cồn Tiên, Xã Cam Lộ, Xã Lệ Ninh, Xã Bố Trạch thích hợp phát triển các đồn điền cao su, hồ tiêu, chè và cây ăn quả lâu năm.
* '''Vùng đồng bằng phù sa ven sông &amp; Duyên hải cát trắng (phía Đông):''' Dải đồng bằng châu thổ hẹp ven sông Thạch Hãn, sông Bến Hải, sông Nhật Lệ, sông Gianh. Ven biển là những bãi cát trắng mịn trải dài từ Xã Phú Trạch, Xã Đông Trạch, Phường Đồng Hới, Xã Cửa Tùng, Xã Cửa Việt xuống Xã Mỹ Thủy; ngoài khơi cách bờ biển Mũi Lay 15 hải lý là đảo tiền tiêu [[Đặc khu Cồn Cỏ]].

=== Khí hậu ===
Quảng Trị nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa khắc nghiệt bậc nhất miền Trung, là nơi chịu ảnh hưởng gay gắt của hiệu ứng phơn Tây Nam (gió Lào) vào mùa hè và gió mùa Đông Bắc ẩm lạnh vào mùa đông.

* '''Mùa khô nóng''' (tháng 4 đến tháng 8): Gió mùa Tây Nam vượt qua dãy Trường Sơn bị khô kiệt hơi ẩm, gây ra hiện tượng thời tiết khô rát, nhiệt độ ban ngày phổ biến từ 36 - 39&amp;nbsp;°C, đỉnh điểm tại các xã vùng thung lũng miền núi (Xã Minh Hóa, Xã Tuyên Hóa, Xã Cam Lộ, Xã Khe Sanh) có thể vượt quá 41&amp;nbsp;°C, độ ẩm không khí có lúc hạ xuống dưới 35%.
* '''Mùa mưa bão''' (tháng 9 đến tháng 11): Gió mùa Đông Bắc kết hợp dải hội tụ nhiệt đới và bão từ biển Đông gây mưa lớn dồn dập, chiếm trên 70% tổng lượng mưa cả năm. Các trận lũ lụt thường xuyên xuất hiện ven hạ lưu sông Thạch Hãn và sông Gianh.
* '''Mùa lạnh khô''' (tháng 12 đến tháng 3 năm sau): Gió mùa Đông Bắc mang thời tiết se lạnh, nhiệt độ trung bình từ 16 - 20&amp;nbsp;°C, thỉnh thoảng có mưa phùn rét buốt vào ban đêm.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Quảng Trị (Trạm Đông Hà)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 23 (73) || 24 (75) || 27 (81) || 31 (88) || 35 (95) || 36 (97) || 36 (97) || 35 (95) || 32 (90) || 28 (82) || 26 (79) || 23 (73) || '''30 (86)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 17 (63) || 18 (64) || 20 (68) || 23 (73) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 24 (75) || 22 (72) || 21 (70) || 18 (64) || '''22 (72)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 60 (2.4) || 35 (1.4) || 40 (1.6) || 60 (2.4) || 110 (4.3) || 90 (3.5) || 85 (3.3) || 160 (6.3) || 480 (18.9) || 690 (27.2) || 420 (16.5) || 150 (5.9) || '''2.380 (93.7)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:DHAirport3.jpg|nhỏ|Nhà ga Cảng hàng không Đồng Hới tại Phường Đồng Thuận]]

Quảng Trị nằm trên các hành lang giao thông huyết mạch Bắc - Nam và là cửa ngõ hướng biển chính của [[Hành lang Kinh tế Đông - Tây]] (EWEC) kết nối Việt Nam - Lào - Thái Lan - Myanmar.

=== Bằng máy bay ===
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Đồng Hới | tên khác=Dong Hoi Airport | ký hiệu=VDH
| địa chỉ=Phường Đồng Thuận | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Đồng Hới 6 km về phía Bắc, cách Xã Phong Nha 45 km
| điện thoại=+84 232 3810 895 | trang web=
| nội dung=Sân bay nội địa phục vụ các chuyến bay thương mại khứ hồi hàng ngày kết nối với [[Hà Nội]] và [[Thành phố Hồ Chí Minh]] do Vietnam Airlines, Vietjet Air và Bamboo Airways khai thác.
}}
* Đối với khu vực phía Nam tỉnh, du khách có thể tiếp cận qua [[Sân bay Quốc tế Phú Bài]] ([[Thừa Thiên Huế]]), cách Phường Đông Hà và Phường Quảng Trị khoảng 70 - 80 km theo Quốc lộ 1A hoặc đường cao tốc Cam Lộ - La Sơn.

=== Bằng đường sắt ===
Trục đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy dọc suốt chiều dài của tỉnh, tiếp nhận đón trả khách cho các đoàn tàu SE1 đến SE8:
* '''Ga Đồng Hới''' (Phường Đồng Thuận): Ga đường sắt trung tâm phục vụ du khách khám phá Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng và các bãi biển phía Bắc tỉnh.
* '''Ga Đông Hà''' (Phường Đông Hà): Ga trung tâm tiếp nhận hành khách tham quan các tour di tích lịch sử chiến trường Quảng Trị và Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo.
* Các ga địa phương khác gồm Ga Đồng Lê (Xã Đồng Lê), Ga Minh Lễ (Xã Tuyên Hóa), Ga Sa Lung (Xã Vĩnh Thủy).

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Bắc - Nam phía Đông:'''
  * Các đoạn tuyến cao tốc Bùng - Vạn Ninh, Vạn Ninh - Cam Lộ và Cam Lộ - La Sơn đã thông xe toàn tuyến, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô từ Hà Nội vào Đồng Hới còn khoảng 6 giờ, và từ Đồng Hới vào Đông Hà chỉ còn 1 giờ 15 phút.
* '''Trục Quốc lộ 1A:''' Chạy song song dải ven biển qua Phường Ba Đồn, Phường Đồng Hới, Xã Lệ Thủy, Xã Vĩnh Linh, Xã Gio Linh, Phường Đông Hà và Phường Quảng Trị.
* '''Đường Hồ Chí Minh (nhánh Đông và nhánh Tây):''' Chạy uốn lượn men theo dãy Trường Sơn qua các xã miền núi hoang sơ, kết nối Xã Phong Nha, Xã Đakrông, Xã Khe Sanh, Xã Hướng Phùng.
* '''Trục Quốc lộ 9 (Hành lang Kinh tế Đông - Tây):''' Nối từ Cảng Cửa Việt (Xã Cửa Việt) qua Phường Đông Hà, Xã Cam Lộ, Xã Đakrông lên Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo (Xã Lao Bảo) sang đất Lào.
* '''Trục Quốc lộ 12A:''' Nối từ Phường Ba Đồn lên Cửa khẩu Quốc tế Cha Lo (Xã Dân Hóa) sang tỉnh Khammouane (Lào).
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * Xe giường nằm xuất bến hàng ngày từ Bến xe Nước Ngầm, Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) và Bến xe Miền Đông (TP.HCM).
  * Điểm trả khách chính tại Bến xe Đồng Hới (Phường Đồng Sơn) và Bến xe Đông Hà (Phường Nam Đông Hà). Giá vé từ 300.000 - 450.000 VNĐ/lượt.

=== Bằng đường biển ===
* Tuyến tàu cao tốc thủy nội địa nối từ Cảng Cửa Tùng (Xã Cửa Tùng) và Cảng Cửa Việt (Xã Cửa Việt) ra [[Đặc khu Cồn Cỏ]]. Thời gian chạy tàu khoảng 45 - 60 phút tùy điều kiện thời tiết biển.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cầu_sắt_Thạch_Hãn.jpg|nhỏ|Dòng sông Thạch Hãn êm đềm chảy qua Phường Quảng Trị]]

* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Mạng lưới xe buýt công cộng kết nối giữa các phường đô thị và điểm du lịch:
  * Tuyến Phường Đồng Hới - Xã Phong Nha: Hoạt động từ 05:30 đến 17:00 hàng ngày, tần suất 30 - 45 phút/chuyến.
  * Tuyến Phường Đồng Hới - Phường Ba Đồn.
  * Tuyến Phường Đông Hà - Phường Quảng Trị - Xã Hải Lăng.
  * Tuyến Phường Đông Hà - Xã Cam Lộ - Xã Khe Sanh - Xã Lao Bảo (chạy dọc Quốc lộ 9).
  * Tuyến Phường Đông Hà - Xã Cửa Tùng.
* '''Thuê xe máy:''' Phương tiện cơ động và phổ biến nhất để tự do khám phá các cung đường di tích lịch sử và đường ven biển. Điểm thuê xe máy tập trung tại Phường Đồng Hới, Xã Phong Nha, Phường Đông Hà với mức giá từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:'''
  * Taxi Mai Linh Quảng Trị: ☎ +84 233 3525 252
  * Taxi Mai Linh Quảng Bình: ☎ +84 232 3858 585
  * Taxi Sun: ☎ +84 232 3535 353
  * Taxi Tiên Sa: ☎ +84 232 3797 979
  * Xanh SM: Cung cấp dịch vụ xe điện tại Phường Đồng Hới và Phường Đông Hà.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Sông_Son_chảy_trong_hang.jpg|nhỏ|Sông Son chảy vào động Phong Nha tại Xã Phong Nha]]

=== Kỳ quan Hang động Karst &amp; Vườn Quốc gia ===
* {{xem
| tên=Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng | tên khác=Phong Nha - Ke Bang National Park
| trang web=https://phongnhakebang.vn | email=
| địa chỉ=Xã Phong Nha, Xã Thượng Trạch, Xã Tân Trạch cũ (nay thuộc Xã Thượng Trạch) | vĩ độ=17.5333 | kinh độ=106.1500 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Đồng Hới khoảng 45 km về phía Tây Bắc
| điện thoại=+84 232 3677 021 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Vé vào cổng các điểm tính riêng
| nội dung=Di sản Thiên nhiên Thế giới được UNESCO hai lần công nhận về tiêu chí địa chất - địa mạo và đa dạng sinh học. Quần thể sở hữu hơn 300 hang động lớn nhỏ hình thành trong khối đá vôi cổ Kẻ Bàng:
* '''Động Phong Nha:''' Động nước dài gần 8 km với dòng sông ngầm chảy suốt chiều dài lòng hang; thuyền máy tắt động cơ, người lái chèo tay đưa du khách qua 14 buồng hang lung linh nhũ đá rủ và bãi cát ngầm tự nhiên.
* '''Động Tiên Sơn:''' Động khô nằm ở độ cao 200 m trên vách núi đá vôi phía trên Động Phong Nha, sở hữu hàng ngàn cột thạch nhũ đá cẩm thạch phát ra âm thanh như tiếng cồng chiêng khi gõ nhẹ.
* '''Động Thiên Đường:''' Tọa lạc tại km 16 đường Hồ Chí Minh nhánh Tây (Xã Thượng Trạch), được ví như &quot;hoàng cung trong lòng đất&quot; với chiều dài khảo sát 31,4 km, hệ thống cầu gỗ đi bộ dài 1 km đưa du khách chiêm ngưỡng các tháp thạch nhũ khổng lồ hình cung đình, tháp Liên Hoa, nhà rông.
* '''Hang Sơn Đoòng:''' Hang động tự nhiên lớn nhất thế giới nằm sâu trong vùng lõi nguyên sinh Xã Thượng Trạch, thể tích ước tính 38,5 triệu m³ với hệ sinh thái rừng nhiệt đới riêng biệt bên trong hố sụt (vườn Edam) và bức tường đá vôi &quot;Bức tường Việt Nam&quot; cao gần 90 m (chỉ khai thác qua tour thám hiểm chuyên biệt có kiểm soát).
* '''Hang Én &amp; Hang Va:''' Những hang động khổng lồ sở hữu hồ nước xanh ngọc bích và hệ thống tháp nón măng đá quý hiếm.
}}

* {{xem
| tên=Khu Du lịch Sinh thái Suối Nước Moọc &amp; Sông Chày - Hang Tối | tên khác=Mooc Spring &amp; Chay River
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Phúc Trạch cũ (nay thuộc Xã Phong Nha) | vĩ độ=17.5450 | kinh độ=106.2350 | chỉ đường=Nằm dọc đường Hồ Chí Minh nhánh Tây
| điện thoại=+84 232 3677 021 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Vé tham quan: 80.000 VNĐ; vé trọn gói dịch vụ thể thao: 280.000 - 450.000 VNĐ/người
| nội dung=Điểm du lịch sinh thái nước nổi bật với nguồn suối ngầm phun trào tự nhiên từ lòng vách núi đá vôi ở nhiệt độ mát lạnh 18 - 20&amp;nbsp;°C quanh năm. Du khách trải nghiệm đường mòn đi bộ bằng tre xuyên rừng nguyên sinh, chèo thuyền kayak trên làn nước trong suốt như ngọc bích, trượt zipline đu dây trên không và tắm bùn khoáng tự nhiên trong Hang Tối.
}}

[[Tập tin:Using_bomb_fragment_as_a_smart_to_alert_everybody.JPG|nhỏ|Cửa hầm thông ra biển của Địa đạo Vịnh Mốc tại Xã Vĩnh Hoàng]]

=== Quần thể Di tích Lịch sử Chiến trường &amp; Giới tuyến ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải | tên khác=Hien Luong - Ben Hai Relic Complex
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Bến Hải và Xã Vĩnh Hoàng | vĩ độ=17.0019 | kinh độ=107.0319 | chỉ đường=Giao cắt giữa Quốc lộ 1A và sông Bến Hải tại Vĩ tuyến 17
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=50.000 VNĐ/người
| nội dung=Chứng tích lịch sử của nỗi đau chia cắt đất nước ròng rã hơn 20 năm (1954 - 1975). Quần thể gồm Cầu Hiền Lương lịch sử bắc qua sông Bến Hải (được sơn hai màu xanh - vàng phân định giới tuyến ở giữa cầu), Cột cờ Hiền Lương cao 38 m treo lá cờ đỏ sao vàng rộng 108 m², Cụm tượng đài &quot;Khát vọng thống nhất&quot;, Nhà trưng bày hiện vật chiến tranh Vĩ tuyến 17 và dàn loa phóng thanh công suất lớn thời đối đầu tâm lý chiến.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Hệ thống Địa đạo Vịnh Mốc | tên khác=Vinh Moc Tunnels
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Vĩnh Hoàng | vĩ độ=17.0394 | kinh độ=107.1089 | chỉ đường=Nằm sát mép bờ biển Mũi Lay
| điện thoại=+84 233 3880 120 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=50.000 VNĐ/người
| nội dung=Công trình làng hầm quân sự dân sự dưới lòng đất độc nhất vô nhị khoét sâu vào lòng đồi đất đỏ bazan. Địa đạo có tổng chiều dài gần 2 km gồm 3 tầng hầm liên hoàn sâu từ 12 m đến 23 m dưới mặt đất, có 13 cửa hầm thông ra rừng và bờ biển; bên trong bố trí đầy đủ hội trường, giếng nước, nhà hộ sinh (nơi 17 đứa trẻ chào đời an toàn trong lòng đất), bếp Hoàng Cầm và các phòng ở của từng hộ gia đình.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị | tên khác=Quang Tri Ancient Citadel
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Quảng Trị | vĩ độ=16.7533 | kinh độ=107.1911 | chỉ đường=Trung tâm phường bên bờ sông Thạch Hãn
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí (hoa đăng dâng lễ chuẩn bị riêng)
| nội dung=Tòa thành quân sự đắp đất từ thời Gia Long và xây gạch thời Minh Mạng năm 1827. Nơi đây là tâm điểm của cuộc chiến đấu ác liệt 81 ngày đêm (từ ngày 28/6 đến 16/9/1972) bảo vệ thành cổ, nơi hứng chịu lượng bom đạn khổng lồ tương đương sức công phá của 7 quả bom nguyên tử. Khuôn viên hiện nay là tượng đài trung tâm mang hình nấm mồ chung cho hàng ngàn liệt sĩ vô danh, bảo tàng chứng tích và bờ sông Thạch Hãn thả hoa đăng tưởng niệm.
}}

* {{xem
| tên=Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn &amp; Đường 9 | tên khác=Truong Son National Cemetery
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Cồn Tiên (Nghĩa trang Trường Sơn) và Phường Nam Đông Hà (Nghĩa trang Đường 9) | vĩ độ=16.9600 | kinh độ=106.9600 | chỉ đường=Dọc Quốc lộ 15 và Quốc lộ 9
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Hai nghĩa trang liệt sĩ có quy mô lớn nhất Việt Nam. Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn tọa lạc trên đồi Bến Tắt (Xã Cồn Tiên) với diện tích 14 ha, là nơi yên nghỉ vĩnh hằng của hơn 10.200 chiến sĩ hy sinh trên tuyến đường Hồ Chí Minh huyền thoại. Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9 là nơi quy tập hơn 10.800 phần mộ của các anh hùng liệt sĩ chiến đấu trên mặt trận Đường 9 và đất bạn Lào.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Căn cứ Sân bay Tà Cơn &amp; Nhà đày Lao Bảo | tên khác=Ta Con Airbase &amp; Lao Bao Prison
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tân Hợp cũ (nay thuộc Xã Khe Sanh) và Xã Lao Bảo | vĩ độ=16.6500 | kinh độ=106.7333 | chỉ đường=Dọc tuyến hành lang Quốc lộ 9
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=40.000 VNĐ/người
| nội dung=Cụm cứ điểm điểm nhấn trên dãy Trường Sơn. Sân bay Tà Cơn lưu giữ dấu tích căn cứ điểm phòng ngự chiến lược của quân đội Mỹ trong chiến dịch Khe Sanh 1968, trưng bày xác máy bay vận tải C-130, trực thăng UH-1, xe tăng M48. Nhà đày Lao Bảo xây dựng từ năm 1908 là một trong năm nhà tù lớn nhất Đông Dương thời thuộc Pháp dùng để giam giữ các chiến sĩ cộng sản kiên trung.
}}

[[Tập tin:Đảo_Yến,_Quảng_Đông,_Quảng_Trạch,_Quảng_Bình.jpeg|nhỏ|Cảnh quan Vũng Chùa - Đảo Yến tại Xã Phú Trạch]]

=== Di tích Văn hóa &amp; Thắng cảnh Duyên hải ===
* {{xem
| tên=Khu Mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại Vũng Chùa - Đảo Yến | tên khác=General Vo Nguyen Giap Tomb
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Phú Trạch | vĩ độ=17.9250 | kinh độ=106.4780 | chỉ đường=Dưới chân dãy đèo Hoành Sơn nhìn ra mũi Rồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Nơi an nghỉ vĩnh hằng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tổng Tư lệnh đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Khu mộ tọa lạc trên sườn đồi thoai thoải của núi Thọ, hướng trực diện ra vũng biển Vũng Chùa phẳng lặng và đảo Yến xanh biếc, được bao bọc bởi hàng ngàn cây thông xanh mát.
}}

* {{xem
| tên=Trung tâm Hành hương Đức Mẹ La Vang | tên khác=Our Lady of La Vang Basilica
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Hải Phú cũ (nay thuộc Xã Hải Lăng) | vĩ độ=16.7110 | kinh độ=107.1950 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Quảng Trị 6 km về phía Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Thánh địa hành hương Công giáo quốc gia quan trọng bậc nhất Việt Nam, nơi ghi dấu sự kiện Đức Mẹ Maria hiện ra an ủi giáo dân vào năm 1798. Quần thể gồm tháp chuông cổ kính của vương cung thánh đường cũ còn sót lại sau chiến tranh năm 1972, quảng trường Mân Côi rộng lớn, trung tâm tượng đài Đức Mẹ ngự dưới tán cây đa nhân tạo và đại vương cung thánh đường mới xây dựng đồ sộ.
}}

* {{xem
| tên=Bãi biển Nhật Lệ &amp; Bãi biển Bảo Ninh | tên khác=Nhat Le &amp; Bao Ninh Beaches
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Đồng Hới | vĩ độ=17.4850 | kinh độ=106.6320 | chỉ đường=Nằm ngay cửa sông Nhật Lệ đổ ra biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi tắm tự nhiên phẳng mịn với bờ cát trắng sạch, độ dốc thoải, nước biển trong vắt không có sóng lớn dữ dội; đối diện qua cầu Nhật Lệ là dải cồn cát trắng Bảo Ninh hoang sơ, nơi du khách có thể trải nghiệm trượt cát và ngắm hoàng hôn buông xuống dòng sông.
}}

* {{xem
| tên=Bãi biển Cửa Tùng &amp; Cửa Việt | tên khác=Cua Tung &amp; Cua Viet Beaches
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Cửa Tùng và Xã Cửa Việt | vĩ độ=17.0250 | kinh độ=107.1000 | chỉ đường=Dọc tuyến đường bộ ven biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi biển Cửa Tùng từng được người Pháp mệnh danh là &quot;nữ hoàng của các bãi tắm&quot; với bờ cát hình trăng khuyết kẹp giữa hai mũi đá bazan Mũi Si và Mũi Lay; Cửa Việt sở hữu bờ cát dài phẳng lì, hàng phi lao chắn gió xanh ngút ngàn và cảng biển nước sâu nhộn nhịp tàu thuyền đánh cá.
}}

* {{xem
| tên=Đặc khu Cồn Cỏ | tên khác=Con Co Island
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Cồn Cỏ | vĩ độ=17.1583 | kinh độ=107.3667 | chỉ đường=Cách Cảng Cửa Tùng hoặc Cửa Việt 15 hải lý
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào đặc khu
| nội dung=Hòn đảo tiền tiêu mang hình con rùa khổng lồ nổi trên biển Đông, từng là &quot;con mắt thần&quot; canh giữ bầu trời miền Bắc trong chiến tranh chống Mỹ. Đảo có thảm rừng nguyên sinh nhiệt đới chiếm 70% diện tích, rạn san hô đỏ quý hiếm dưới đáy biển, Ngọn hải đăng Cồn Cỏ trên đỉnh đồi 63 m và Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ Cồn Cỏ kiên cường.
}}

== Hoạt động ==
* '''Khám phá thám hiểm hệ thống hang động Phong Nha:''' Tham gia các tour trekking vượt rừng lội suối cấp độ mạo hiểm khám phá Hang Én, Động Thiên Đường 7.000 m hoặc chèo thuyền kayak xuyên lòng Hang Tối tại Xã Phong Nha và Xã Thượng Trạch.
* '''Chèo thuyền kayak và thả hoa đăng trên sông Thạch Hãn:''' Xuất bến thuyền từ bờ thành cổ Phường Quảng Trị lúc chiều buông, chèo thuyền ngắm đôi bờ phù sa êm đềm và thả những bông hoa đăng lung linh mặt nước tri ân các anh hùng liệt sĩ.
* '''Trải nghiệm đi xuyên lòng đất Địa đạo Vịnh Mốc:''' Bách bộ qua các tầng hầm sâu hun hút dưới chân đồi bazan tại Xã Vĩnh Hoàng, tận mắt chứng kiến cuộc sống sinh hoạt phi thường của quân dân địa phương trong lòng đất lửa.
* '''Săn mây tại Đèo Sa Mù &amp; Đỉnh Cu Vơ:''' Chạy xe máy dọc đường Hồ Chí Minh nhánh Tây qua Xã Hướng Phùng và Xã Hướng Lập vào sáng sớm để chiêm ngưỡng biển mây luồn bồng bềnh qua các triền núi đá vôi hùng vĩ.
* '''Trượt cát trên đồi cát Quang Phú &amp; Bảo Ninh:''' Thuê ván trượt gỗ lướt trên những triền cát trắng mịn cao vút thay đổi hình dạng theo từng cơn gió biển tại Phường Đồng Thuận và Phường Đồng Hới.
* '''Lặn biển ngắm rạn san hô đỏ Cồn Cỏ:''' Đeo kính lặn và ống thở khám phá các rạn san hô nguyên sơ nhiều màu sắc bao quanh các bãi đá bazan đen tuyền của [[Đặc khu Cồn Cỏ]].

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Quảng Trị mới là sự kết hợp phong phú giữa nông sản đồi núi Trường Sơn, thảo dược rừng và các loại thủy hải sản khô đặc trưng miền Trung.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Cao lá vằng La Vang:''' Chiết xuất hoàn toàn từ lá cây vằng sẻ tự nhiên mọc trên vùng đồi sỏi đá Xã Hải Lăng và Xã Cam Lộ, nấu cô đặc thành bánh cao dẻo quánh, vị đắng dịu ngọt hậu, có tác dụng thanh nhiệt giải độc và lợi sữa.
* '''Hồ tiêu Cùa (Cam Lộ) &amp; Hạt tiêu Vĩnh Linh:''' Hạt tiêu trồng trên đất đỏ bazan cổ màu mỡ, hạt mẩy tròn vỏ đen tuyền, hàm lượng tinh dầu cao và vị cay nồng đậm đà chỉ dẫn địa lý tại Xã Cam Lộ và Xã Vĩnh Linh.
* '''Cà phê Arabica Khe Sanh:''' Giống cà phê chè trồng trên sườn đồi cao hơn 600 m ở Xã Khe Sanh và Xã Hướng Phùng, hạt cà phê rang mộc có hương thơm thảo mộc tự nhiên và vị chua thanh tao nhã.
* '''Khoai gieo Hải Ninh:''' Món quà dân dã nổi tiếng chế biến từ củ khoai lang đỏ trồng trên cát trắng Xã Ninh Châu luộc chín thái lát phơi qua nhiều đợt nắng to và sương đêm, dẻo quánh ngọt lịm như mạch nha.
* '''Mực một nắng &amp; Nước mắm Cảnh Dương:''' Mực ống câu đêm xẻ phơi qua một nắng giòn ngọt tại Phường Đồng Hới; nước mắm cá cơm ủ chượp truyền thống nguyên chất thơm nồng từ làng cá cổ Xã Hòa Trạch.
* '''Mật ong rừng Tuyên Hóa &amp; Nấm lim xanh:''' Mật ong nguyên chất thu hái từ các hốc cây rừng già Xã Tuyên Hóa cùng nấm lim xanh thảo dược tự nhiên vùng đệm Phong Nha.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Đồng Hới (Phường Đồng Hới):''' Ngôi chợ lớn nhất bên bờ sông Nhật Lệ, nơi đầu mối bày bán đầy đủ các loại hải sản tươi sống đánh bắt trong ngày, hải sản khô và khoai gieo.
* '''Chợ Đông Hà (Phường Đông Hà):''' Trung tâm thương mại đầu mối sầm uất trên tuyến Quốc lộ 9, nổi tiếng với các mặt hàng gia dụng, vải vóc và đồ điện tử nhập khẩu từ Thái Lan qua ngả cửa khẩu Lao Bảo.
* '''Chợ Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo (Xã Lao Bảo):''' Khu trung tâm thương mại biên giới miễn thuế sầm uất với các mặt hàng tiêu dùng, mỹ phẩm, bánh kẹo Thái Lan và Lào.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương mang đặc trưng sâu sắc của xứ nắng gió miền Trung: vị cay đậm của ớt chỉ thiên, vị mặn mòi của nước mắm cốt biển và phong vị thanh đạm của các món ăn đồng quê.

Các món ăn phổ biến:
* '''Cháo bột Vạn Linh (Bánh canh cá lóc):''' Sợi bánh canh nặn thủ công từ bột gạo tẻ hoặc bột lọc dẻo sợi; nước dùng ninh từ xương cá ngọt đậm đà có màu nghệ vàng; thịt cá lóc đồng luộc gỡ xương tẩm ướp tiêu ớt xào săn thơm lừng, rắc ngập hành tăm (củ nén) và rau đắng đất thái nhỏ.
* '''Cháo canh Quảng Bình:''' Sợi mì cán dày mềm dai nấu trong nồi nước súp ngọt từ xương hầm kết hợp tôm biển tươi, thịt nạc và chả cá; ăn kèm đĩa ram (chả giò chiên giòn) nóng hổi chấm nước mắm ớt.
* '''Thịt trâu xào lá trơng:''' Thịt trâu tươi non săn chắc thái mỏng xào chín tới cùng lá trơng (loại cây lá gai mọc hoang trên vách đá rừng Trường Sơn có vị cay nồng ấm) và ớt xanh giã nhuyễn tại Xã Cam Lộ.
* '''Lẩu cá khoai Quảng Bình:''' Cá khoai tươi sống thịt mềm như thạch cắt khúc ướp ớt tiêu chanh; thả vào nồi nước lẩu chua nấu cà chua, khế, măng chua, dứa chín và rau thì là, ăn chín tái ngay trên bếp.
* '''Bánh bèo - Bánh lọc Quảng Trị:''' Bánh bèo chén nhỏ mềm mượt rắc tôm chấy đỏ au; bánh lọc bột sắn trong suốt nhìn thấu con tôm sông và miếng thịt mỡ kho tiêu bên trong, gói lá chuối hấp chín chấm nước mắm ớt cay xé lưỡi.
* '''Gà đồi nướng mắc khén chấm muối cheo Phong Nha:''' Gà ri thả rẫy nướng than hoa vàng rụm da giòn chấm cùng muối &quot;cheo&quot; đặc sản (muối hạt giã lá é, lá chanh và ớt hiểm rừng) tại Xã Phong Nha.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Cháo bột Hải Lăng Diên Sanh | trang web= | email=
| địa chỉ=Dọc Quốc lộ 1A, Xã Diên Sanh | vĩ độ=16.6980 | kinh độ=107.2550 | chỉ đường=Gần khu vực thị tứ Diên Sanh cũ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 21:00 | giá=25.000 - 45.000 VNĐ/tô
| nội dung=Quán ăn gia truyền lâu đời chuyên phục vụ cháo bột cá lóc đồng chuẩn vị Hải Lăng với vị cay nồng của ớt tươi và hương thơm đặc trưng của hành tăm.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Bánh lọc Mệ Xuân | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 15 Lê Thành Đồng, Phường Đồng Hới | vĩ độ=17.4820 | kinh độ=106.6280 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại=+84 232 3825 889 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 22:00 | giá=30.000 - 60.000 VNĐ/đĩa
| nội dung=Cơ sở ẩm thực nức tiếng chuyên các loại bánh lọc lá, bánh lọc trần và bánh nậm nhân tôm thịt đậm đà hương vị sông Nhật Lệ.
}}

== Đồ uống ==
* '''Nước chè vằng nóng:''' Thức uống hãm từ lá chè vằng khô uống cả ngày thay nước chè xanh, có vị đắng ngắt đầu lưỡi nhưng đọng lại vị ngọt thanh sâu lắng nơi cổ họng.
* '''Rượu cần Bru - Vân Kiều:''' Men rượu ủ từ rễ cây rừng Trường Sơn và nếp nương trong hũ sành tại Xã Đakrông, uống bằng cần trúc trong các dịp lễ mừng lúa mới.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Donghoi2.jpg|nhỏ|Một góc bán đảo cát tại Phường Đồng Hới]]

Hệ thống lưu trú phân bố tập trung tại các trọng điểm: chuỗi resort biển cao cấp tại Phường Đồng Hới, hệ thống homestay và khách sạn sinh thái rừng tại Xã Phong Nha, và các khách sạn trung tâm tại Phường Đông Hà.

=== Resort biển &amp; Khách sạn cao cấp ===
* {{ngủ
| tên=Sun Spa Resort Quảng Bình | trang web=https://sunsparesortvietnam.com | email=
| địa chỉ=Mỹ Cảnh, Phường Đồng Hới | vĩ độ=17.4720 | kinh độ=106.6380 | chỉ đường=Tọa lạc trên bán đảo Bảo Ninh tiếp giáp biển và sông Nhật Lệ
| điện thoại=+84 232 3842 999 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.800.000 - 4.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 5 sao trải dài trên 29 ha bán đảo cát trắng, sở hữu bãi biển riêng tư, 3 hồ bơi ngoài trời quy mô lớn, sân tập golf, khu trị liệu spa cao cấp và hệ thống biệt thự có hồ bơi riêng.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Nhật Lệ | trang web=https://luxurynhatle.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 121 Trương Pháp, Phường Đồng Hới | vĩ độ=17.4890 | kinh độ=106.6310 | chỉ đường=Mặt tiền đường bờ biển Nhật Lệ
| điện thoại=+84 232 3779 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.000.000 - 2.400.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 22 tầng với 227 phòng nghỉ hiện đại hướng nhìn trực diện ra biển, có hồ bơi bốn mùa, dịch vụ massage sauna và nhà hàng hội nghị lớn.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Sài Gòn - Đông Hà | trang web=http://saigondonghahotel.com | email=
| địa chỉ=Số 01 Bùi Thị Xuân, Phường Đông Hà | vĩ độ=16.8180 | kinh độ=107.1020 | chỉ đường=Ven bờ sông Hiếu
| điện thoại=+84 233 3577 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=850.000 - 1.900.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao cao cấp tại trung tâm Phường Đông Hà với hồ bơi ngoài trời nhìn ra sông Hiếu, sân tennis, phòng tập gym và hệ thống phòng ốc sang trọng.
}}

=== Homestay sinh thái &amp; Nghỉ dưỡng hang động ===
* {{ngủ
| tên=Chay Lap Farmstay | trang web=https://chaylapfarmstay.com | email=
| địa chỉ=Xã Phúc Trạch cũ (nay thuộc Xã Phong Nha) | vĩ độ=17.5520 | kinh độ=106.2180 | chỉ đường=Nằm gần cửa ngõ Suối Nước Moọc
| điện thoại=+84 911 030 057 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng sinh thái nông trại kết hợp phòng nghỉ dạng vòm gỗ độc đáo giữa thung lũng núi non đá vôi, có hồ bơi nước ngọt, vườn rau hữu cơ và bến thuyền kayak riêng trên sông Chày.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Nắng nóng gió Lào &amp; Sốc nhiệt ===
* Vào các tháng mùa hè (tháng 5 đến tháng 8), hiện tượng gió phơn Tây Nam gây nắng nóng đặc biệt gay gắt, độ ẩm xuống rất thấp. Khi tham quan các di tích ngoài trời như Thành cổ Quảng Trị (Phường Quảng Trị), Cầu Hiền Lương (Xã Bến Hải) hay Nghĩa trang Trường Sơn (Xã Cồn Tiên), du khách cần trang bị mũ rộng vành, áo khoác chống nắng, kính râm và mang đủ nước uống để tránh bị say nắng và sốc nhiệt.

=== An toàn thám hiểm hang động &amp; Sông suối ===
* Khi tham gia các tour du lịch hang động tại Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, bắt buộc phải mang giày thể thao có độ bám dính cao, đội mũ bảo hiểm chuyên dụng có đèn pin và mặc áo phao cứu sinh khi bơi trong hang ngầm. Tuyệt đối tuân thủ chỉ dẫn của hướng dẫn viên và kiểm lâm bản địa; không tự ý đi vào các nhánh hang chưa được cấp phép.
* Mùa mưa lũ (tháng 9 đến tháng 11) có thể gây lũ ống bất ngờ dâng cao trong các hang động và sông suối; các hoạt động thám hiểm hang ngầm sẽ tạm dừng hoạt động theo lệnh của Ban Quản lý Vườn Quốc gia.

=== Lưu ý an toàn bom mìn tồn đọng ===
* Quảng Trị là địa bàn chịu ô nhiễm bom mìn sau chiến tranh với mật độ cao; du khách khi đi trekking hoặc phượt xe máy trên các cung đường rừng núi huyện Hướng Hóa, Đakrông cũ tuyệt đối không tự ý đi vào các bãi đất hoang có biển cảnh báo nguy hiểm bom mìn vật nổ chưa rà phá và không nhặt bất kỳ mảnh kim loại han gỉ nào dọc đường rừng.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hà Tĩnh]]: Theo Quốc lộ 1A hoặc trục cao tốc vượt qua hầm Đèo Ngang sang phía Bắc để thăm bãi biển [[Xã Thiên Cầm]], di tích [[Xã Đồng Lộc]] và quê hương Đại thi hào Nguyễn Du tại [[Xã Tiên Điền]].
* [[Huế]]: Đi theo Quốc lộ 1A hoặc tuyến cao tốc Cam Lộ - La Sơn xuôi về phía Nam khoảng 60 - 80 km để đến với Quần thể Di tích Cố đô Huế, sông Hương núi Ngự và vịnh Lăng Cô.
* [[Đà Nẵng]]: Kết nối qua cao tốc La Sơn - Túy Loan sang thành phố biển Đà Nẵng, bán đảo Sơn Trà và danh thắng Ngũ Hành Sơn.
* [[Lào]]: Xuất cảnh đường bộ qua [[Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo]] (Xã Lao Bảo) theo Quốc lộ 9 để sang tỉnh Savannakhet, hoặc qua [[Cửa khẩu Quốc tế Cha Lo]] (Xã Dân Hóa) theo Quốc lộ 12A sang tỉnh Khammouane.

{{geo|16.8167|107.1000}}
{{IsPartOf|Bắc Trung Bộ}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Quảng Trị}}</text>
      <sha1>77nlaq1dt3293mx84g484u5ot66ujzv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122277</id>
      <parentid>122276</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T06:52:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Lịch sử hình thành */  [Edited with [[mw:MiniEdit| #MiniEdit]]]</comment>
      <origin>122277</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40716" sha1="5p7ppr0omq1m3z2966qdl4kbfu8j6m6" xml:space="preserve">{{pagebanner|Son Doong Cave DB (3).jpg|caption=Hang Sơn Đoòng trong Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng tại Xã Thượng Trạch}}

{{quickbarprovince
| image=Phong Nha village.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Động Phong Nha
| location=Quang Tri in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=12.798,2 km²
| population=1.650.000 người (ước tính)
| population density=128,9 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Bru - Vân Kiều]], [[Tiếng Pa Cô]], [[Tiếng Chứt]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (87%), người Bru - Vân Kiều (8%), người Pa Cô (3%), người Chứt
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Bắc Trung Bộ]], [[Miền Trung (Việt Nam)|Miền Trung]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Đông Hà và Phường Đồng Hới
| years active=1801 - Dinh Quảng Trị thời chúa Nguyễn / 1604 - Tiên dinh Quảng Bình thời chúa Nguyễn Hoàng / Hợp nhất không gian Bắc Trung Bộ
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 78 đơn vị cơ sở gồm 08 phường, 69 xã và 01 đặc khu (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (233 / 232)
| website=[https://quangtri.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Trị]
}}

'''Quảng Trị''' là một tỉnh thuộc vùng [[Bắc Trung Bộ]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh bao trọn toàn bộ không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Quảng Trị và Quảng Bình (khôi phục không gian lịch sử văn hóa của dải đất Quảng Bình - Quảng Trị thời kỳ trước). Tỉnh trải dài từ sườn Đông dãy [[Dãy Trường Sơn|Trường Sơn]], tiếp giáp hai tỉnh Khammouane và Savannakhet của [[Lào]] với đường biên giới đất liền dài hơn 415 km ở phía Tây, qua dải đồi bát úp và đồng bằng ven biển hẹp, mở rộng ra biển Đông ở phía Đông với hơn 190 km bờ biển cùng đảo tiền tiêu thuộc [[Đặc khu Cồn Cỏ]]. Địa giới tỉnh tiếp giáp với [[Hà Tĩnh]] ở phía Bắc và [[Thừa Thiên Huế]] ở phía Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp xuống 78 đơn vị hành chính cấp cơ sở (gồm 08 phường, 69 xã và 01 đặc khu), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Thanh co Quang Tri 2012.JPG|nhỏ|Thành cổ Quảng Trị tại Phường Quảng Trị]]

=== Lịch sử hình thành ===
Lịch sử vùng đất Quảng Trị mới gắn liền với những mốc phân chia và thống nhất trọng đại của dân tộc Việt Nam. 

Vào thế kỷ 17, nơi đây từng là chiến trường ác liệt giữa hai tập đoàn phong kiến Trịnh - Nguyễn. Chúa Nguyễn Hoàng năm 1558 khi vào trấn thủ Thuận Hóa đã đặt dinh trại đầu tiên tại Ái Tử (nay thuộc Xã Ái Tử, Xã Triệu Phong). Tuyến phòng thủ sông Gianh (Xã Nam Gianh, Xã Tân Gianh, Phường Bắc Gianh) và hệ thống Lũy Thầy (Đồng Hới) do Đào Duy Từ xây dựng trở thành ranh giới phân chia Đàng Trong - Đàng Ngoài kéo dài hơn 150 năm.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ (1954 - 1975), [[Hiệp định Genève 1954]] đã lấy [[Sông Bến Hải]] và [[Vĩ tuyến 17]] (chảy qua Xã Bến Hải và Xã Vĩnh Hoàng) làm giới tuyến phi quân sự tạm thời chia cắt hai miền Nam - Bắc đất nước. Nơi đây trở thành chiến trường khốc liệt bậc nhất thế kỷ 20 với hàng loạt cứ điểm lịch sử: [[Thành cổ Quảng Trị]] (cuộc chiến đấu 81 ngày đêm bảo vệ thành cổ mùa hè đỏ lửa năm 1972), Hệ thống [[Địa đạo Vịnh Mốc]] (Xã Vĩnh Hoàng), [[Đường mòn Hồ Chí Minh]] xuyên dãy Trường Sơn, Căn cứ Dốc Miếu, Khe Sanh, Làng Vây (Xã Khe Sanh, Xã Tân Lập) và Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn (Xã Cồn Tiên).

Về mặt tự nhiên, địa phận phía Bắc tỉnh sở hữu Vườn Quốc gia [[Phong Nha - Kẻ Bàng]] - Di sản Thiên nhiên Thế giới được UNESCO công nhận, nơi lưu giữ hệ thống hang động karst nguyên sinh cổ xưa nhất châu Á hình thành cách đây hơn 400 triệu năm, bao gồm hang động tự nhiên lớn nhất thế giới [[Hang Sơn Đoòng]] (Xã Thượng Trạch) và &quot;hoàng cung trong lòng đất&quot; Động Thiên Đường.

=== Địa hình &amp; Phân vùng sinh thái ===
Địa hình tỉnh nghiêng rõ rệt từ Tây sang Đông, bị chia cắt mạnh bởi mạng lưới đồi núi hiểm trở và các hệ thống sông chính gồm sông Gianh, sông Nhật Lệ, sông Bến Hải, sông Thạch Hãn và sông Đakrông:
* '''Vùng núi cao dãy Trường Sơn (phía Tây):''' Chiếm gần 75% diện tích tự nhiên, độ cao trung bình từ 600 - 1.200 m, nhiều đỉnh cao hiểm trở như Voi Mẹp (1.707 m), Sa Mù, Cooc Bai. Nơi đây sở hữu khối đá vôi karst cổ Kẻ Bàng rộng hơn 200.000 ha nối liền với Khu Bảo tồn Đa dạng sinh học Hin Namno của Lào, quần thể rừng nguyên sinh nhiệt đới thường xanh và các thung lũng sông suối sâu thẳm. Vùng núi cao là địa bàn cư trú lâu đời của đồng bào dân tộc Bru - Vân Kiều, Pa Cô và Chứt.
* '''Vùng gò đồi trung du:''' Dải đất đỏ bazan màu mỡ tại Xã Cồn Tiên, Xã Cam Lộ, Xã Lệ Ninh, Xã Bố Trạch thích hợp phát triển các đồn điền cao su, hồ tiêu, chè và cây ăn quả lâu năm.
* '''Vùng đồng bằng phù sa ven sông &amp; Duyên hải cát trắng (phía Đông):''' Dải đồng bằng châu thổ hẹp ven sông Thạch Hãn, sông Bến Hải, sông Nhật Lệ, sông Gianh. Ven biển là những bãi cát trắng mịn trải dài từ Xã Phú Trạch, Xã Đông Trạch, Phường Đồng Hới, Xã Cửa Tùng, Xã Cửa Việt xuống Xã Mỹ Thủy; ngoài khơi cách bờ biển Mũi Lay 15 hải lý là đảo tiền tiêu [[Đặc khu Cồn Cỏ]].

=== Khí hậu ===
Quảng Trị nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa khắc nghiệt bậc nhất miền Trung, là nơi chịu ảnh hưởng gay gắt của hiệu ứng phơn Tây Nam (gió Lào) vào mùa hè và gió mùa Đông Bắc ẩm lạnh vào mùa đông.

* '''Mùa khô nóng''' (tháng 4 đến tháng 8): Gió mùa Tây Nam vượt qua dãy Trường Sơn bị khô kiệt hơi ẩm, gây ra hiện tượng thời tiết khô rát, nhiệt độ ban ngày phổ biến từ 36 - 39&amp;nbsp;°C, đỉnh điểm tại các xã vùng thung lũng miền núi (Xã Minh Hóa, Xã Tuyên Hóa, Xã Cam Lộ, Xã Khe Sanh) có thể vượt quá 41&amp;nbsp;°C, độ ẩm không khí có lúc hạ xuống dưới 35%.
* '''Mùa mưa bão''' (tháng 9 đến tháng 11): Gió mùa Đông Bắc kết hợp dải hội tụ nhiệt đới và bão từ biển Đông gây mưa lớn dồn dập, chiếm trên 70% tổng lượng mưa cả năm. Các trận lũ lụt thường xuyên xuất hiện ven hạ lưu sông Thạch Hãn và sông Gianh.
* '''Mùa lạnh khô''' (tháng 12 đến tháng 3 năm sau): Gió mùa Đông Bắc mang thời tiết se lạnh, nhiệt độ trung bình từ 16 - 20&amp;nbsp;°C, thỉnh thoảng có mưa phùn rét buốt vào ban đêm.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Quảng Trị (Trạm Đông Hà)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 23 (73) || 24 (75) || 27 (81) || 31 (88) || 35 (95) || 36 (97) || 36 (97) || 35 (95) || 32 (90) || 28 (82) || 26 (79) || 23 (73) || '''30 (86)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 17 (63) || 18 (64) || 20 (68) || 23 (73) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 24 (75) || 22 (72) || 21 (70) || 18 (64) || '''22 (72)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 60 (2.4) || 35 (1.4) || 40 (1.6) || 60 (2.4) || 110 (4.3) || 90 (3.5) || 85 (3.3) || 160 (6.3) || 480 (18.9) || 690 (27.2) || 420 (16.5) || 150 (5.9) || '''2.380 (93.7)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:DHAirport3.jpg|nhỏ|Nhà ga Cảng hàng không Đồng Hới tại Phường Đồng Thuận]]

Quảng Trị nằm trên các hành lang giao thông huyết mạch Bắc - Nam và là cửa ngõ hướng biển chính của [[Hành lang Kinh tế Đông - Tây]] (EWEC) kết nối Việt Nam - Lào - Thái Lan - Myanmar.

=== Bằng máy bay ===
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Đồng Hới | tên khác=Dong Hoi Airport | ký hiệu=VDH
| địa chỉ=Phường Đồng Thuận | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Đồng Hới 6 km về phía Bắc, cách Xã Phong Nha 45 km
| điện thoại=+84 232 3810 895 | trang web=
| nội dung=Sân bay nội địa phục vụ các chuyến bay thương mại khứ hồi hàng ngày kết nối với [[Hà Nội]] và [[Thành phố Hồ Chí Minh]] do Vietnam Airlines, Vietjet Air và Bamboo Airways khai thác.
}}
* Đối với khu vực phía Nam tỉnh, du khách có thể tiếp cận qua [[Sân bay Quốc tế Phú Bài]] ([[Thừa Thiên Huế]]), cách Phường Đông Hà và Phường Quảng Trị khoảng 70 - 80 km theo Quốc lộ 1A hoặc đường cao tốc Cam Lộ - La Sơn.

=== Bằng đường sắt ===
Trục đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy dọc suốt chiều dài của tỉnh, tiếp nhận đón trả khách cho các đoàn tàu SE1 đến SE8:
* '''Ga Đồng Hới''' (Phường Đồng Thuận): Ga đường sắt trung tâm phục vụ du khách khám phá Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng và các bãi biển phía Bắc tỉnh.
* '''Ga Đông Hà''' (Phường Đông Hà): Ga trung tâm tiếp nhận hành khách tham quan các tour di tích lịch sử chiến trường Quảng Trị và Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo.
* Các ga địa phương khác gồm Ga Đồng Lê (Xã Đồng Lê), Ga Minh Lễ (Xã Tuyên Hóa), Ga Sa Lung (Xã Vĩnh Thủy).

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Bắc - Nam phía Đông:'''
  * Các đoạn tuyến cao tốc Bùng - Vạn Ninh, Vạn Ninh - Cam Lộ và Cam Lộ - La Sơn đã thông xe toàn tuyến, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô từ Hà Nội vào Đồng Hới còn khoảng 6 giờ, và từ Đồng Hới vào Đông Hà chỉ còn 1 giờ 15 phút.
* '''Trục Quốc lộ 1A:''' Chạy song song dải ven biển qua Phường Ba Đồn, Phường Đồng Hới, Xã Lệ Thủy, Xã Vĩnh Linh, Xã Gio Linh, Phường Đông Hà và Phường Quảng Trị.
* '''Đường Hồ Chí Minh (nhánh Đông và nhánh Tây):''' Chạy uốn lượn men theo dãy Trường Sơn qua các xã miền núi hoang sơ, kết nối Xã Phong Nha, Xã Đakrông, Xã Khe Sanh, Xã Hướng Phùng.
* '''Trục Quốc lộ 9 (Hành lang Kinh tế Đông - Tây):''' Nối từ Cảng Cửa Việt (Xã Cửa Việt) qua Phường Đông Hà, Xã Cam Lộ, Xã Đakrông lên Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo (Xã Lao Bảo) sang đất Lào.
* '''Trục Quốc lộ 12A:''' Nối từ Phường Ba Đồn lên Cửa khẩu Quốc tế Cha Lo (Xã Dân Hóa) sang tỉnh Khammouane (Lào).
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * Xe giường nằm xuất bến hàng ngày từ Bến xe Nước Ngầm, Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) và Bến xe Miền Đông (TP.HCM).
  * Điểm trả khách chính tại Bến xe Đồng Hới (Phường Đồng Sơn) và Bến xe Đông Hà (Phường Nam Đông Hà). Giá vé từ 300.000 - 450.000 VNĐ/lượt.

=== Bằng đường biển ===
* Tuyến tàu cao tốc thủy nội địa nối từ Cảng Cửa Tùng (Xã Cửa Tùng) và Cảng Cửa Việt (Xã Cửa Việt) ra [[Đặc khu Cồn Cỏ]]. Thời gian chạy tàu khoảng 45 - 60 phút tùy điều kiện thời tiết biển.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cầu_sắt_Thạch_Hãn.jpg|nhỏ|Dòng sông Thạch Hãn êm đềm chảy qua Phường Quảng Trị]]

* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Mạng lưới xe buýt công cộng kết nối giữa các phường đô thị và điểm du lịch:
  * Tuyến Phường Đồng Hới - Xã Phong Nha: Hoạt động từ 05:30 đến 17:00 hàng ngày, tần suất 30 - 45 phút/chuyến.
  * Tuyến Phường Đồng Hới - Phường Ba Đồn.
  * Tuyến Phường Đông Hà - Phường Quảng Trị - Xã Hải Lăng.
  * Tuyến Phường Đông Hà - Xã Cam Lộ - Xã Khe Sanh - Xã Lao Bảo (chạy dọc Quốc lộ 9).
  * Tuyến Phường Đông Hà - Xã Cửa Tùng.
* '''Thuê xe máy:''' Phương tiện cơ động và phổ biến nhất để tự do khám phá các cung đường di tích lịch sử và đường ven biển. Điểm thuê xe máy tập trung tại Phường Đồng Hới, Xã Phong Nha, Phường Đông Hà với mức giá từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:'''
  * Taxi Mai Linh Quảng Trị: ☎ +84 233 3525 252
  * Taxi Mai Linh Quảng Bình: ☎ +84 232 3858 585
  * Taxi Sun: ☎ +84 232 3535 353
  * Taxi Tiên Sa: ☎ +84 232 3797 979
  * Xanh SM: Cung cấp dịch vụ xe điện tại Phường Đồng Hới và Phường Đông Hà.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Sông_Son_chảy_trong_hang.jpg|nhỏ|Sông Son chảy vào động Phong Nha tại Xã Phong Nha]]

=== Kỳ quan Hang động Karst &amp; Vườn Quốc gia ===
* {{xem
| tên=Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng | tên khác=Phong Nha - Ke Bang National Park
| trang web=https://phongnhakebang.vn | email=
| địa chỉ=Xã Phong Nha, Xã Thượng Trạch, Xã Tân Trạch cũ (nay thuộc Xã Thượng Trạch) | vĩ độ=17.5333 | kinh độ=106.1500 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Đồng Hới khoảng 45 km về phía Tây Bắc
| điện thoại=+84 232 3677 021 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Vé vào cổng các điểm tính riêng
| nội dung=Di sản Thiên nhiên Thế giới được UNESCO hai lần công nhận về tiêu chí địa chất - địa mạo và đa dạng sinh học. Quần thể sở hữu hơn 300 hang động lớn nhỏ hình thành trong khối đá vôi cổ Kẻ Bàng:
* '''Động Phong Nha:''' Động nước dài gần 8 km với dòng sông ngầm chảy suốt chiều dài lòng hang; thuyền máy tắt động cơ, người lái chèo tay đưa du khách qua 14 buồng hang lung linh nhũ đá rủ và bãi cát ngầm tự nhiên.
* '''Động Tiên Sơn:''' Động khô nằm ở độ cao 200 m trên vách núi đá vôi phía trên Động Phong Nha, sở hữu hàng ngàn cột thạch nhũ đá cẩm thạch phát ra âm thanh như tiếng cồng chiêng khi gõ nhẹ.
* '''Động Thiên Đường:''' Tọa lạc tại km 16 đường Hồ Chí Minh nhánh Tây (Xã Thượng Trạch), được ví như &quot;hoàng cung trong lòng đất&quot; với chiều dài khảo sát 31,4 km, hệ thống cầu gỗ đi bộ dài 1 km đưa du khách chiêm ngưỡng các tháp thạch nhũ khổng lồ hình cung đình, tháp Liên Hoa, nhà rông.
* '''Hang Sơn Đoòng:''' Hang động tự nhiên lớn nhất thế giới nằm sâu trong vùng lõi nguyên sinh Xã Thượng Trạch, thể tích ước tính 38,5 triệu m³ với hệ sinh thái rừng nhiệt đới riêng biệt bên trong hố sụt (vườn Edam) và bức tường đá vôi &quot;Bức tường Việt Nam&quot; cao gần 90 m (chỉ khai thác qua tour thám hiểm chuyên biệt có kiểm soát).
* '''Hang Én &amp; Hang Va:''' Những hang động khổng lồ sở hữu hồ nước xanh ngọc bích và hệ thống tháp nón măng đá quý hiếm.
}}

* {{xem
| tên=Khu Du lịch Sinh thái Suối Nước Moọc &amp; Sông Chày - Hang Tối | tên khác=Mooc Spring &amp; Chay River
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Phúc Trạch cũ (nay thuộc Xã Phong Nha) | vĩ độ=17.5450 | kinh độ=106.2350 | chỉ đường=Nằm dọc đường Hồ Chí Minh nhánh Tây
| điện thoại=+84 232 3677 021 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Vé tham quan: 80.000 VNĐ; vé trọn gói dịch vụ thể thao: 280.000 - 450.000 VNĐ/người
| nội dung=Điểm du lịch sinh thái nước nổi bật với nguồn suối ngầm phun trào tự nhiên từ lòng vách núi đá vôi ở nhiệt độ mát lạnh 18 - 20&amp;nbsp;°C quanh năm. Du khách trải nghiệm đường mòn đi bộ bằng tre xuyên rừng nguyên sinh, chèo thuyền kayak trên làn nước trong suốt như ngọc bích, trượt zipline đu dây trên không và tắm bùn khoáng tự nhiên trong Hang Tối.
}}

[[Tập tin:Using_bomb_fragment_as_a_smart_to_alert_everybody.JPG|nhỏ|Cửa hầm thông ra biển của Địa đạo Vịnh Mốc tại Xã Vĩnh Hoàng]]

=== Quần thể Di tích Lịch sử Chiến trường &amp; Giới tuyến ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải | tên khác=Hien Luong - Ben Hai Relic Complex
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Bến Hải và Xã Vĩnh Hoàng | vĩ độ=17.0019 | kinh độ=107.0319 | chỉ đường=Giao cắt giữa Quốc lộ 1A và sông Bến Hải tại Vĩ tuyến 17
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=50.000 VNĐ/người
| nội dung=Chứng tích lịch sử của nỗi đau chia cắt đất nước ròng rã hơn 20 năm (1954 - 1975). Quần thể gồm Cầu Hiền Lương lịch sử bắc qua sông Bến Hải (được sơn hai màu xanh - vàng phân định giới tuyến ở giữa cầu), Cột cờ Hiền Lương cao 38 m treo lá cờ đỏ sao vàng rộng 108 m², Cụm tượng đài &quot;Khát vọng thống nhất&quot;, Nhà trưng bày hiện vật chiến tranh Vĩ tuyến 17 và dàn loa phóng thanh công suất lớn thời đối đầu tâm lý chiến.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Hệ thống Địa đạo Vịnh Mốc | tên khác=Vinh Moc Tunnels
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Vĩnh Hoàng | vĩ độ=17.0394 | kinh độ=107.1089 | chỉ đường=Nằm sát mép bờ biển Mũi Lay
| điện thoại=+84 233 3880 120 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=50.000 VNĐ/người
| nội dung=Công trình làng hầm quân sự dân sự dưới lòng đất độc nhất vô nhị khoét sâu vào lòng đồi đất đỏ bazan. Địa đạo có tổng chiều dài gần 2 km gồm 3 tầng hầm liên hoàn sâu từ 12 m đến 23 m dưới mặt đất, có 13 cửa hầm thông ra rừng và bờ biển; bên trong bố trí đầy đủ hội trường, giếng nước, nhà hộ sinh (nơi 17 đứa trẻ chào đời an toàn trong lòng đất), bếp Hoàng Cầm và các phòng ở của từng hộ gia đình.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị | tên khác=Quang Tri Ancient Citadel
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Quảng Trị | vĩ độ=16.7533 | kinh độ=107.1911 | chỉ đường=Trung tâm phường bên bờ sông Thạch Hãn
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí (hoa đăng dâng lễ chuẩn bị riêng)
| nội dung=Tòa thành quân sự đắp đất từ thời Gia Long và xây gạch thời Minh Mạng năm 1827. Nơi đây là tâm điểm của cuộc chiến đấu ác liệt 81 ngày đêm (từ ngày 28/6 đến 16/9/1972) bảo vệ thành cổ, nơi hứng chịu lượng bom đạn khổng lồ tương đương sức công phá của 7 quả bom nguyên tử. Khuôn viên hiện nay là tượng đài trung tâm mang hình nấm mồ chung cho hàng ngàn liệt sĩ vô danh, bảo tàng chứng tích và bờ sông Thạch Hãn thả hoa đăng tưởng niệm.
}}

* {{xem
| tên=Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn &amp; Đường 9 | tên khác=Truong Son National Cemetery
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Cồn Tiên (Nghĩa trang Trường Sơn) và Phường Nam Đông Hà (Nghĩa trang Đường 9) | vĩ độ=16.9600 | kinh độ=106.9600 | chỉ đường=Dọc Quốc lộ 15 và Quốc lộ 9
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Hai nghĩa trang liệt sĩ có quy mô lớn nhất Việt Nam. Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn tọa lạc trên đồi Bến Tắt (Xã Cồn Tiên) với diện tích 14 ha, là nơi yên nghỉ vĩnh hằng của hơn 10.200 chiến sĩ hy sinh trên tuyến đường Hồ Chí Minh huyền thoại. Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9 là nơi quy tập hơn 10.800 phần mộ của các anh hùng liệt sĩ chiến đấu trên mặt trận Đường 9 và đất bạn Lào.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Căn cứ Sân bay Tà Cơn &amp; Nhà đày Lao Bảo | tên khác=Ta Con Airbase &amp; Lao Bao Prison
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tân Hợp cũ (nay thuộc Xã Khe Sanh) và Xã Lao Bảo | vĩ độ=16.6500 | kinh độ=106.7333 | chỉ đường=Dọc tuyến hành lang Quốc lộ 9
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=40.000 VNĐ/người
| nội dung=Cụm cứ điểm điểm nhấn trên dãy Trường Sơn. Sân bay Tà Cơn lưu giữ dấu tích căn cứ điểm phòng ngự chiến lược của quân đội Mỹ trong chiến dịch Khe Sanh 1968, trưng bày xác máy bay vận tải C-130, trực thăng UH-1, xe tăng M48. Nhà đày Lao Bảo xây dựng từ năm 1908 là một trong năm nhà tù lớn nhất Đông Dương thời thuộc Pháp dùng để giam giữ các chiến sĩ cộng sản kiên trung.
}}

[[Tập tin:Đảo_Yến,_Quảng_Đông,_Quảng_Trạch,_Quảng_Bình.jpeg|nhỏ|Cảnh quan Vũng Chùa - Đảo Yến tại Xã Phú Trạch]]

=== Di tích Văn hóa &amp; Thắng cảnh Duyên hải ===
* {{xem
| tên=Khu Mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại Vũng Chùa - Đảo Yến | tên khác=General Vo Nguyen Giap Tomb
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Phú Trạch | vĩ độ=17.9250 | kinh độ=106.4780 | chỉ đường=Dưới chân dãy đèo Hoành Sơn nhìn ra mũi Rồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Nơi an nghỉ vĩnh hằng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tổng Tư lệnh đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Khu mộ tọa lạc trên sườn đồi thoai thoải của núi Thọ, hướng trực diện ra vũng biển Vũng Chùa phẳng lặng và đảo Yến xanh biếc, được bao bọc bởi hàng ngàn cây thông xanh mát.
}}

* {{xem
| tên=Trung tâm Hành hương Đức Mẹ La Vang | tên khác=Our Lady of La Vang Basilica
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Hải Phú cũ (nay thuộc Xã Hải Lăng) | vĩ độ=16.7110 | kinh độ=107.1950 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Quảng Trị 6 km về phía Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Thánh địa hành hương Công giáo quốc gia quan trọng bậc nhất Việt Nam, nơi ghi dấu sự kiện Đức Mẹ Maria hiện ra an ủi giáo dân vào năm 1798. Quần thể gồm tháp chuông cổ kính của vương cung thánh đường cũ còn sót lại sau chiến tranh năm 1972, quảng trường Mân Côi rộng lớn, trung tâm tượng đài Đức Mẹ ngự dưới tán cây đa nhân tạo và đại vương cung thánh đường mới xây dựng đồ sộ.
}}

* {{xem
| tên=Bãi biển Nhật Lệ &amp; Bãi biển Bảo Ninh | tên khác=Nhat Le &amp; Bao Ninh Beaches
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Đồng Hới | vĩ độ=17.4850 | kinh độ=106.6320 | chỉ đường=Nằm ngay cửa sông Nhật Lệ đổ ra biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi tắm tự nhiên phẳng mịn với bờ cát trắng sạch, độ dốc thoải, nước biển trong vắt không có sóng lớn dữ dội; đối diện qua cầu Nhật Lệ là dải cồn cát trắng Bảo Ninh hoang sơ, nơi du khách có thể trải nghiệm trượt cát và ngắm hoàng hôn buông xuống dòng sông.
}}

* {{xem
| tên=Bãi biển Cửa Tùng &amp; Cửa Việt | tên khác=Cua Tung &amp; Cua Viet Beaches
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Cửa Tùng và Xã Cửa Việt | vĩ độ=17.0250 | kinh độ=107.1000 | chỉ đường=Dọc tuyến đường bộ ven biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi biển Cửa Tùng từng được người Pháp mệnh danh là &quot;nữ hoàng của các bãi tắm&quot; với bờ cát hình trăng khuyết kẹp giữa hai mũi đá bazan Mũi Si và Mũi Lay; Cửa Việt sở hữu bờ cát dài phẳng lì, hàng phi lao chắn gió xanh ngút ngàn và cảng biển nước sâu nhộn nhịp tàu thuyền đánh cá.
}}

* {{xem
| tên=Đặc khu Cồn Cỏ | tên khác=Con Co Island
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Cồn Cỏ | vĩ độ=17.1583 | kinh độ=107.3667 | chỉ đường=Cách Cảng Cửa Tùng hoặc Cửa Việt 15 hải lý
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào đặc khu
| nội dung=Hòn đảo tiền tiêu mang hình con rùa khổng lồ nổi trên biển Đông, từng là &quot;con mắt thần&quot; canh giữ bầu trời miền Bắc trong chiến tranh chống Mỹ. Đảo có thảm rừng nguyên sinh nhiệt đới chiếm 70% diện tích, rạn san hô đỏ quý hiếm dưới đáy biển, Ngọn hải đăng Cồn Cỏ trên đỉnh đồi 63 m và Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ Cồn Cỏ kiên cường.
}}

== Hoạt động ==
* '''Khám phá thám hiểm hệ thống hang động Phong Nha:''' Tham gia các tour trekking vượt rừng lội suối cấp độ mạo hiểm khám phá Hang Én, Động Thiên Đường 7.000 m hoặc chèo thuyền kayak xuyên lòng Hang Tối tại Xã Phong Nha và Xã Thượng Trạch.
* '''Chèo thuyền kayak và thả hoa đăng trên sông Thạch Hãn:''' Xuất bến thuyền từ bờ thành cổ Phường Quảng Trị lúc chiều buông, chèo thuyền ngắm đôi bờ phù sa êm đềm và thả những bông hoa đăng lung linh mặt nước tri ân các anh hùng liệt sĩ.
* '''Trải nghiệm đi xuyên lòng đất Địa đạo Vịnh Mốc:''' Bách bộ qua các tầng hầm sâu hun hút dưới chân đồi bazan tại Xã Vĩnh Hoàng, tận mắt chứng kiến cuộc sống sinh hoạt phi thường của quân dân địa phương trong lòng đất lửa.
* '''Săn mây tại Đèo Sa Mù &amp; Đỉnh Cu Vơ:''' Chạy xe máy dọc đường Hồ Chí Minh nhánh Tây qua Xã Hướng Phùng và Xã Hướng Lập vào sáng sớm để chiêm ngưỡng biển mây luồn bồng bềnh qua các triền núi đá vôi hùng vĩ.
* '''Trượt cát trên đồi cát Quang Phú &amp; Bảo Ninh:''' Thuê ván trượt gỗ lướt trên những triền cát trắng mịn cao vút thay đổi hình dạng theo từng cơn gió biển tại Phường Đồng Thuận và Phường Đồng Hới.
* '''Lặn biển ngắm rạn san hô đỏ Cồn Cỏ:''' Đeo kính lặn và ống thở khám phá các rạn san hô nguyên sơ nhiều màu sắc bao quanh các bãi đá bazan đen tuyền của [[Đặc khu Cồn Cỏ]].

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Quảng Trị mới là sự kết hợp phong phú giữa nông sản đồi núi Trường Sơn, thảo dược rừng và các loại thủy hải sản khô đặc trưng miền Trung.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Cao lá vằng La Vang:''' Chiết xuất hoàn toàn từ lá cây vằng sẻ tự nhiên mọc trên vùng đồi sỏi đá Xã Hải Lăng và Xã Cam Lộ, nấu cô đặc thành bánh cao dẻo quánh, vị đắng dịu ngọt hậu, có tác dụng thanh nhiệt giải độc và lợi sữa.
* '''Hồ tiêu Cùa (Cam Lộ) &amp; Hạt tiêu Vĩnh Linh:''' Hạt tiêu trồng trên đất đỏ bazan cổ màu mỡ, hạt mẩy tròn vỏ đen tuyền, hàm lượng tinh dầu cao và vị cay nồng đậm đà chỉ dẫn địa lý tại Xã Cam Lộ và Xã Vĩnh Linh.
* '''Cà phê Arabica Khe Sanh:''' Giống cà phê chè trồng trên sườn đồi cao hơn 600 m ở Xã Khe Sanh và Xã Hướng Phùng, hạt cà phê rang mộc có hương thơm thảo mộc tự nhiên và vị chua thanh tao nhã.
* '''Khoai gieo Hải Ninh:''' Món quà dân dã nổi tiếng chế biến từ củ khoai lang đỏ trồng trên cát trắng Xã Ninh Châu luộc chín thái lát phơi qua nhiều đợt nắng to và sương đêm, dẻo quánh ngọt lịm như mạch nha.
* '''Mực một nắng &amp; Nước mắm Cảnh Dương:''' Mực ống câu đêm xẻ phơi qua một nắng giòn ngọt tại Phường Đồng Hới; nước mắm cá cơm ủ chượp truyền thống nguyên chất thơm nồng từ làng cá cổ Xã Hòa Trạch.
* '''Mật ong rừng Tuyên Hóa &amp; Nấm lim xanh:''' Mật ong nguyên chất thu hái từ các hốc cây rừng già Xã Tuyên Hóa cùng nấm lim xanh thảo dược tự nhiên vùng đệm Phong Nha.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Đồng Hới (Phường Đồng Hới):''' Ngôi chợ lớn nhất bên bờ sông Nhật Lệ, nơi đầu mối bày bán đầy đủ các loại hải sản tươi sống đánh bắt trong ngày, hải sản khô và khoai gieo.
* '''Chợ Đông Hà (Phường Đông Hà):''' Trung tâm thương mại đầu mối sầm uất trên tuyến Quốc lộ 9, nổi tiếng với các mặt hàng gia dụng, vải vóc và đồ điện tử nhập khẩu từ Thái Lan qua ngả cửa khẩu Lao Bảo.
* '''Chợ Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo (Xã Lao Bảo):''' Khu trung tâm thương mại biên giới miễn thuế sầm uất với các mặt hàng tiêu dùng, mỹ phẩm, bánh kẹo Thái Lan và Lào.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương mang đặc trưng sâu sắc của xứ nắng gió miền Trung: vị cay đậm của ớt chỉ thiên, vị mặn mòi của nước mắm cốt biển và phong vị thanh đạm của các món ăn đồng quê.

Các món ăn phổ biến:
* '''Cháo bột Vạn Linh (Bánh canh cá lóc):''' Sợi bánh canh nặn thủ công từ bột gạo tẻ hoặc bột lọc dẻo sợi; nước dùng ninh từ xương cá ngọt đậm đà có màu nghệ vàng; thịt cá lóc đồng luộc gỡ xương tẩm ướp tiêu ớt xào săn thơm lừng, rắc ngập hành tăm (củ nén) và rau đắng đất thái nhỏ.
* '''Cháo canh Quảng Bình:''' Sợi mì cán dày mềm dai nấu trong nồi nước súp ngọt từ xương hầm kết hợp tôm biển tươi, thịt nạc và chả cá; ăn kèm đĩa ram (chả giò chiên giòn) nóng hổi chấm nước mắm ớt.
* '''Thịt trâu xào lá trơng:''' Thịt trâu tươi non săn chắc thái mỏng xào chín tới cùng lá trơng (loại cây lá gai mọc hoang trên vách đá rừng Trường Sơn có vị cay nồng ấm) và ớt xanh giã nhuyễn tại Xã Cam Lộ.
* '''Lẩu cá khoai Quảng Bình:''' Cá khoai tươi sống thịt mềm như thạch cắt khúc ướp ớt tiêu chanh; thả vào nồi nước lẩu chua nấu cà chua, khế, măng chua, dứa chín và rau thì là, ăn chín tái ngay trên bếp.
* '''Bánh bèo - Bánh lọc Quảng Trị:''' Bánh bèo chén nhỏ mềm mượt rắc tôm chấy đỏ au; bánh lọc bột sắn trong suốt nhìn thấu con tôm sông và miếng thịt mỡ kho tiêu bên trong, gói lá chuối hấp chín chấm nước mắm ớt cay xé lưỡi.
* '''Gà đồi nướng mắc khén chấm muối cheo Phong Nha:''' Gà ri thả rẫy nướng than hoa vàng rụm da giòn chấm cùng muối &quot;cheo&quot; đặc sản (muối hạt giã lá é, lá chanh và ớt hiểm rừng) tại Xã Phong Nha.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Cháo bột Hải Lăng Diên Sanh | trang web= | email=
| địa chỉ=Dọc Quốc lộ 1A, Xã Diên Sanh | vĩ độ=16.6980 | kinh độ=107.2550 | chỉ đường=Gần khu vực thị tứ Diên Sanh cũ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 21:00 | giá=25.000 - 45.000 VNĐ/tô
| nội dung=Quán ăn gia truyền lâu đời chuyên phục vụ cháo bột cá lóc đồng chuẩn vị Hải Lăng với vị cay nồng của ớt tươi và hương thơm đặc trưng của hành tăm.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Bánh lọc Mệ Xuân | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 15 Lê Thành Đồng, Phường Đồng Hới | vĩ độ=17.4820 | kinh độ=106.6280 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại=+84 232 3825 889 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 22:00 | giá=30.000 - 60.000 VNĐ/đĩa
| nội dung=Cơ sở ẩm thực nức tiếng chuyên các loại bánh lọc lá, bánh lọc trần và bánh nậm nhân tôm thịt đậm đà hương vị sông Nhật Lệ.
}}

== Đồ uống ==
* '''Nước chè vằng nóng:''' Thức uống hãm từ lá chè vằng khô uống cả ngày thay nước chè xanh, có vị đắng ngắt đầu lưỡi nhưng đọng lại vị ngọt thanh sâu lắng nơi cổ họng.
* '''Rượu cần Bru - Vân Kiều:''' Men rượu ủ từ rễ cây rừng Trường Sơn và nếp nương trong hũ sành tại Xã Đakrông, uống bằng cần trúc trong các dịp lễ mừng lúa mới.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Donghoi2.jpg|nhỏ|Một góc bán đảo cát tại Phường Đồng Hới]]

Hệ thống lưu trú phân bố tập trung tại các trọng điểm: chuỗi resort biển cao cấp tại Phường Đồng Hới, hệ thống homestay và khách sạn sinh thái rừng tại Xã Phong Nha, và các khách sạn trung tâm tại Phường Đông Hà.

=== Resort biển &amp; Khách sạn cao cấp ===
* {{ngủ
| tên=Sun Spa Resort Quảng Bình | trang web=https://sunsparesortvietnam.com | email=
| địa chỉ=Mỹ Cảnh, Phường Đồng Hới | vĩ độ=17.4720 | kinh độ=106.6380 | chỉ đường=Tọa lạc trên bán đảo Bảo Ninh tiếp giáp biển và sông Nhật Lệ
| điện thoại=+84 232 3842 999 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.800.000 - 4.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 5 sao trải dài trên 29 ha bán đảo cát trắng, sở hữu bãi biển riêng tư, 3 hồ bơi ngoài trời quy mô lớn, sân tập golf, khu trị liệu spa cao cấp và hệ thống biệt thự có hồ bơi riêng.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Nhật Lệ | trang web=https://luxurynhatle.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 121 Trương Pháp, Phường Đồng Hới | vĩ độ=17.4890 | kinh độ=106.6310 | chỉ đường=Mặt tiền đường bờ biển Nhật Lệ
| điện thoại=+84 232 3779 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.000.000 - 2.400.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 22 tầng với 227 phòng nghỉ hiện đại hướng nhìn trực diện ra biển, có hồ bơi bốn mùa, dịch vụ massage sauna và nhà hàng hội nghị lớn.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Sài Gòn - Đông Hà | trang web=http://saigondonghahotel.com | email=
| địa chỉ=Số 01 Bùi Thị Xuân, Phường Đông Hà | vĩ độ=16.8180 | kinh độ=107.1020 | chỉ đường=Ven bờ sông Hiếu
| điện thoại=+84 233 3577 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=850.000 - 1.900.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao cao cấp tại trung tâm Phường Đông Hà với hồ bơi ngoài trời nhìn ra sông Hiếu, sân tennis, phòng tập gym và hệ thống phòng ốc sang trọng.
}}

=== Homestay sinh thái &amp; Nghỉ dưỡng hang động ===
* {{ngủ
| tên=Chay Lap Farmstay | trang web=https://chaylapfarmstay.com | email=
| địa chỉ=Xã Phúc Trạch cũ (nay thuộc Xã Phong Nha) | vĩ độ=17.5520 | kinh độ=106.2180 | chỉ đường=Nằm gần cửa ngõ Suối Nước Moọc
| điện thoại=+84 911 030 057 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng sinh thái nông trại kết hợp phòng nghỉ dạng vòm gỗ độc đáo giữa thung lũng núi non đá vôi, có hồ bơi nước ngọt, vườn rau hữu cơ và bến thuyền kayak riêng trên sông Chày.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Nắng nóng gió Lào &amp; Sốc nhiệt ===
* Vào các tháng mùa hè (tháng 5 đến tháng 8), hiện tượng gió phơn Tây Nam gây nắng nóng đặc biệt gay gắt, độ ẩm xuống rất thấp. Khi tham quan các di tích ngoài trời như Thành cổ Quảng Trị (Phường Quảng Trị), Cầu Hiền Lương (Xã Bến Hải) hay Nghĩa trang Trường Sơn (Xã Cồn Tiên), du khách cần trang bị mũ rộng vành, áo khoác chống nắng, kính râm và mang đủ nước uống để tránh bị say nắng và sốc nhiệt.

=== An toàn thám hiểm hang động &amp; Sông suối ===
* Khi tham gia các tour du lịch hang động tại Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, bắt buộc phải mang giày thể thao có độ bám dính cao, đội mũ bảo hiểm chuyên dụng có đèn pin và mặc áo phao cứu sinh khi bơi trong hang ngầm. Tuyệt đối tuân thủ chỉ dẫn của hướng dẫn viên và kiểm lâm bản địa; không tự ý đi vào các nhánh hang chưa được cấp phép.
* Mùa mưa lũ (tháng 9 đến tháng 11) có thể gây lũ ống bất ngờ dâng cao trong các hang động và sông suối; các hoạt động thám hiểm hang ngầm sẽ tạm dừng hoạt động theo lệnh của Ban Quản lý Vườn Quốc gia.

=== Lưu ý an toàn bom mìn tồn đọng ===
* Quảng Trị là địa bàn chịu ô nhiễm bom mìn sau chiến tranh với mật độ cao; du khách khi đi trekking hoặc phượt xe máy trên các cung đường rừng núi huyện Hướng Hóa, Đakrông cũ tuyệt đối không tự ý đi vào các bãi đất hoang có biển cảnh báo nguy hiểm bom mìn vật nổ chưa rà phá và không nhặt bất kỳ mảnh kim loại han gỉ nào dọc đường rừng.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hà Tĩnh]]: Theo Quốc lộ 1A hoặc trục cao tốc vượt qua hầm Đèo Ngang sang phía Bắc để thăm bãi biển [[Xã Thiên Cầm]], di tích [[Xã Đồng Lộc]] và quê hương Đại thi hào Nguyễn Du tại [[Xã Tiên Điền]].
* [[Huế]]: Đi theo Quốc lộ 1A hoặc tuyến cao tốc Cam Lộ - La Sơn xuôi về phía Nam khoảng 60 - 80 km để đến với Quần thể Di tích Cố đô Huế, sông Hương núi Ngự và vịnh Lăng Cô.
* [[Đà Nẵng]]: Kết nối qua cao tốc La Sơn - Túy Loan sang thành phố biển Đà Nẵng, bán đảo Sơn Trà và danh thắng Ngũ Hành Sơn.
* [[Lào]]: Xuất cảnh đường bộ qua [[Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo]] (Xã Lao Bảo) theo Quốc lộ 9 để sang tỉnh Savannakhet, hoặc qua [[Cửa khẩu Quốc tế Cha Lo]] (Xã Dân Hóa) theo Quốc lộ 12A sang tỉnh Khammouane.

{{geo|16.8167|107.1000}}
{{IsPartOf|Bắc Trung Bộ}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Quảng Trị}}</text>
      <sha1>5p7ppr0omq1m3z2966qdl4kbfu8j6m6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122278</id>
      <parentid>122277</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T06:52:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Lịch sử hình thành */  [Edited with [[mw:MiniEdit| #MiniEdit]]]</comment>
      <origin>122278</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40704" sha1="tpcrwyggvvgy33samao5ud81a0xgdqt" xml:space="preserve">{{pagebanner|Son Doong Cave DB (3).jpg|caption=Hang Sơn Đoòng trong Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng tại Xã Thượng Trạch}}

{{quickbarprovince
| image=Phong Nha village.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Động Phong Nha
| location=Quang Tri in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=12.798,2 km²
| population=1.650.000 người (ước tính)
| population density=128,9 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Bru - Vân Kiều]], [[Tiếng Pa Cô]], [[Tiếng Chứt]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (87%), người Bru - Vân Kiều (8%), người Pa Cô (3%), người Chứt
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Bắc Trung Bộ]], [[Miền Trung (Việt Nam)|Miền Trung]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Đông Hà và Phường Đồng Hới
| years active=1801 - Dinh Quảng Trị thời chúa Nguyễn / 1604 - Tiên dinh Quảng Bình thời chúa Nguyễn Hoàng / Hợp nhất không gian Bắc Trung Bộ
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 78 đơn vị cơ sở gồm 08 phường, 69 xã và 01 đặc khu (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (233 / 232)
| website=[https://quangtri.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Trị]
}}

'''Quảng Trị''' là một tỉnh thuộc vùng [[Bắc Trung Bộ]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh bao trọn toàn bộ không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Quảng Trị và Quảng Bình (khôi phục không gian lịch sử văn hóa của dải đất Quảng Bình - Quảng Trị thời kỳ trước). Tỉnh trải dài từ sườn Đông dãy [[Dãy Trường Sơn|Trường Sơn]], tiếp giáp hai tỉnh Khammouane và Savannakhet của [[Lào]] với đường biên giới đất liền dài hơn 415 km ở phía Tây, qua dải đồi bát úp và đồng bằng ven biển hẹp, mở rộng ra biển Đông ở phía Đông với hơn 190 km bờ biển cùng đảo tiền tiêu thuộc [[Đặc khu Cồn Cỏ]]. Địa giới tỉnh tiếp giáp với [[Hà Tĩnh]] ở phía Bắc và [[Thừa Thiên Huế]] ở phía Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp xuống 78 đơn vị hành chính cấp cơ sở (gồm 08 phường, 69 xã và 01 đặc khu), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Thanh co Quang Tri 2012.JPG|nhỏ|Thành cổ Quảng Trị tại Phường Quảng Trị]]

=== Lịch sử hình thành ===
Lịch sử vùng đất Quảng Trị mới gắn liền với những mốc phân chia và thống nhất trọng đại của dân tộc Việt Nam. 

Vào thế kỷ 17, nơi đây từng là chiến trường ác liệt giữa hai tập đoàn phong kiến Trịnh - Nguyễn. Chúa Nguyễn Hoàng năm 1558 khi vào trấn thủ Thuận Hóa đã đặt dinh trại đầu tiên tại Ái Tử (nay thuộc Xã Ái Tử, Xã Triệu Phong). Tuyến phòng thủ sông Gianh (Xã Nam Gianh, Xã Tân Gianh, Phường Bắc Gianh) và hệ thống Lũy Thầy (Đồng Hới) do Đào Duy Từ xây dựng trở thành ranh giới phân chia Đàng Trong - Đàng Ngoài kéo dài hơn 150 năm.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ (1954 - 1975), Hiệp định Genève 1954 đã lấy [[Sông Bến Hải]] và Vĩ tuyến 17 (chảy qua Xã Bến Hải và Xã Vĩnh Hoàng) làm giới tuyến phi quân sự tạm thời chia cắt hai miền Nam - Bắc đất nước. Nơi đây trở thành chiến trường khốc liệt bậc nhất thế kỷ 20 với hàng loạt cứ điểm lịch sử: [[Thành cổ Quảng Trị]] (cuộc chiến đấu 81 ngày đêm bảo vệ thành cổ mùa hè đỏ lửa năm 1972), Hệ thống [[Địa đạo Vịnh Mốc]] (Xã Vĩnh Hoàng), Đường mòn Hồ Chí Minh xuyên dãy Trường Sơn, Căn cứ Dốc Miếu, Khe Sanh, Làng Vây (Xã Khe Sanh, Xã Tân Lập) và Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn (Xã Cồn Tiên).

Về mặt tự nhiên, địa phận phía Bắc tỉnh sở hữu Vườn Quốc gia [[Phong Nha - Kẻ Bàng]] - Di sản Thiên nhiên Thế giới được UNESCO công nhận, nơi lưu giữ hệ thống hang động karst nguyên sinh cổ xưa nhất châu Á hình thành cách đây hơn 400 triệu năm, bao gồm hang động tự nhiên lớn nhất thế giới [[Hang Sơn Đoòng]] (Xã Thượng Trạch) và &quot;hoàng cung trong lòng đất&quot; Động Thiên Đường.

=== Địa hình &amp; Phân vùng sinh thái ===
Địa hình tỉnh nghiêng rõ rệt từ Tây sang Đông, bị chia cắt mạnh bởi mạng lưới đồi núi hiểm trở và các hệ thống sông chính gồm sông Gianh, sông Nhật Lệ, sông Bến Hải, sông Thạch Hãn và sông Đakrông:
* '''Vùng núi cao dãy Trường Sơn (phía Tây):''' Chiếm gần 75% diện tích tự nhiên, độ cao trung bình từ 600 - 1.200 m, nhiều đỉnh cao hiểm trở như Voi Mẹp (1.707 m), Sa Mù, Cooc Bai. Nơi đây sở hữu khối đá vôi karst cổ Kẻ Bàng rộng hơn 200.000 ha nối liền với Khu Bảo tồn Đa dạng sinh học Hin Namno của Lào, quần thể rừng nguyên sinh nhiệt đới thường xanh và các thung lũng sông suối sâu thẳm. Vùng núi cao là địa bàn cư trú lâu đời của đồng bào dân tộc Bru - Vân Kiều, Pa Cô và Chứt.
* '''Vùng gò đồi trung du:''' Dải đất đỏ bazan màu mỡ tại Xã Cồn Tiên, Xã Cam Lộ, Xã Lệ Ninh, Xã Bố Trạch thích hợp phát triển các đồn điền cao su, hồ tiêu, chè và cây ăn quả lâu năm.
* '''Vùng đồng bằng phù sa ven sông &amp; Duyên hải cát trắng (phía Đông):''' Dải đồng bằng châu thổ hẹp ven sông Thạch Hãn, sông Bến Hải, sông Nhật Lệ, sông Gianh. Ven biển là những bãi cát trắng mịn trải dài từ Xã Phú Trạch, Xã Đông Trạch, Phường Đồng Hới, Xã Cửa Tùng, Xã Cửa Việt xuống Xã Mỹ Thủy; ngoài khơi cách bờ biển Mũi Lay 15 hải lý là đảo tiền tiêu [[Đặc khu Cồn Cỏ]].

=== Khí hậu ===
Quảng Trị nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa khắc nghiệt bậc nhất miền Trung, là nơi chịu ảnh hưởng gay gắt của hiệu ứng phơn Tây Nam (gió Lào) vào mùa hè và gió mùa Đông Bắc ẩm lạnh vào mùa đông.

* '''Mùa khô nóng''' (tháng 4 đến tháng 8): Gió mùa Tây Nam vượt qua dãy Trường Sơn bị khô kiệt hơi ẩm, gây ra hiện tượng thời tiết khô rát, nhiệt độ ban ngày phổ biến từ 36 - 39&amp;nbsp;°C, đỉnh điểm tại các xã vùng thung lũng miền núi (Xã Minh Hóa, Xã Tuyên Hóa, Xã Cam Lộ, Xã Khe Sanh) có thể vượt quá 41&amp;nbsp;°C, độ ẩm không khí có lúc hạ xuống dưới 35%.
* '''Mùa mưa bão''' (tháng 9 đến tháng 11): Gió mùa Đông Bắc kết hợp dải hội tụ nhiệt đới và bão từ biển Đông gây mưa lớn dồn dập, chiếm trên 70% tổng lượng mưa cả năm. Các trận lũ lụt thường xuyên xuất hiện ven hạ lưu sông Thạch Hãn và sông Gianh.
* '''Mùa lạnh khô''' (tháng 12 đến tháng 3 năm sau): Gió mùa Đông Bắc mang thời tiết se lạnh, nhiệt độ trung bình từ 16 - 20&amp;nbsp;°C, thỉnh thoảng có mưa phùn rét buốt vào ban đêm.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Quảng Trị (Trạm Đông Hà)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 23 (73) || 24 (75) || 27 (81) || 31 (88) || 35 (95) || 36 (97) || 36 (97) || 35 (95) || 32 (90) || 28 (82) || 26 (79) || 23 (73) || '''30 (86)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 17 (63) || 18 (64) || 20 (68) || 23 (73) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 24 (75) || 22 (72) || 21 (70) || 18 (64) || '''22 (72)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 60 (2.4) || 35 (1.4) || 40 (1.6) || 60 (2.4) || 110 (4.3) || 90 (3.5) || 85 (3.3) || 160 (6.3) || 480 (18.9) || 690 (27.2) || 420 (16.5) || 150 (5.9) || '''2.380 (93.7)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:DHAirport3.jpg|nhỏ|Nhà ga Cảng hàng không Đồng Hới tại Phường Đồng Thuận]]

Quảng Trị nằm trên các hành lang giao thông huyết mạch Bắc - Nam và là cửa ngõ hướng biển chính của [[Hành lang Kinh tế Đông - Tây]] (EWEC) kết nối Việt Nam - Lào - Thái Lan - Myanmar.

=== Bằng máy bay ===
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Đồng Hới | tên khác=Dong Hoi Airport | ký hiệu=VDH
| địa chỉ=Phường Đồng Thuận | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Đồng Hới 6 km về phía Bắc, cách Xã Phong Nha 45 km
| điện thoại=+84 232 3810 895 | trang web=
| nội dung=Sân bay nội địa phục vụ các chuyến bay thương mại khứ hồi hàng ngày kết nối với [[Hà Nội]] và [[Thành phố Hồ Chí Minh]] do Vietnam Airlines, Vietjet Air và Bamboo Airways khai thác.
}}
* Đối với khu vực phía Nam tỉnh, du khách có thể tiếp cận qua [[Sân bay Quốc tế Phú Bài]] ([[Thừa Thiên Huế]]), cách Phường Đông Hà và Phường Quảng Trị khoảng 70 - 80 km theo Quốc lộ 1A hoặc đường cao tốc Cam Lộ - La Sơn.

=== Bằng đường sắt ===
Trục đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy dọc suốt chiều dài của tỉnh, tiếp nhận đón trả khách cho các đoàn tàu SE1 đến SE8:
* '''Ga Đồng Hới''' (Phường Đồng Thuận): Ga đường sắt trung tâm phục vụ du khách khám phá Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng và các bãi biển phía Bắc tỉnh.
* '''Ga Đông Hà''' (Phường Đông Hà): Ga trung tâm tiếp nhận hành khách tham quan các tour di tích lịch sử chiến trường Quảng Trị và Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo.
* Các ga địa phương khác gồm Ga Đồng Lê (Xã Đồng Lê), Ga Minh Lễ (Xã Tuyên Hóa), Ga Sa Lung (Xã Vĩnh Thủy).

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Bắc - Nam phía Đông:'''
  * Các đoạn tuyến cao tốc Bùng - Vạn Ninh, Vạn Ninh - Cam Lộ và Cam Lộ - La Sơn đã thông xe toàn tuyến, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô từ Hà Nội vào Đồng Hới còn khoảng 6 giờ, và từ Đồng Hới vào Đông Hà chỉ còn 1 giờ 15 phút.
* '''Trục Quốc lộ 1A:''' Chạy song song dải ven biển qua Phường Ba Đồn, Phường Đồng Hới, Xã Lệ Thủy, Xã Vĩnh Linh, Xã Gio Linh, Phường Đông Hà và Phường Quảng Trị.
* '''Đường Hồ Chí Minh (nhánh Đông và nhánh Tây):''' Chạy uốn lượn men theo dãy Trường Sơn qua các xã miền núi hoang sơ, kết nối Xã Phong Nha, Xã Đakrông, Xã Khe Sanh, Xã Hướng Phùng.
* '''Trục Quốc lộ 9 (Hành lang Kinh tế Đông - Tây):''' Nối từ Cảng Cửa Việt (Xã Cửa Việt) qua Phường Đông Hà, Xã Cam Lộ, Xã Đakrông lên Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo (Xã Lao Bảo) sang đất Lào.
* '''Trục Quốc lộ 12A:''' Nối từ Phường Ba Đồn lên Cửa khẩu Quốc tế Cha Lo (Xã Dân Hóa) sang tỉnh Khammouane (Lào).
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * Xe giường nằm xuất bến hàng ngày từ Bến xe Nước Ngầm, Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) và Bến xe Miền Đông (TP.HCM).
  * Điểm trả khách chính tại Bến xe Đồng Hới (Phường Đồng Sơn) và Bến xe Đông Hà (Phường Nam Đông Hà). Giá vé từ 300.000 - 450.000 VNĐ/lượt.

=== Bằng đường biển ===
* Tuyến tàu cao tốc thủy nội địa nối từ Cảng Cửa Tùng (Xã Cửa Tùng) và Cảng Cửa Việt (Xã Cửa Việt) ra [[Đặc khu Cồn Cỏ]]. Thời gian chạy tàu khoảng 45 - 60 phút tùy điều kiện thời tiết biển.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cầu_sắt_Thạch_Hãn.jpg|nhỏ|Dòng sông Thạch Hãn êm đềm chảy qua Phường Quảng Trị]]

* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Mạng lưới xe buýt công cộng kết nối giữa các phường đô thị và điểm du lịch:
  * Tuyến Phường Đồng Hới - Xã Phong Nha: Hoạt động từ 05:30 đến 17:00 hàng ngày, tần suất 30 - 45 phút/chuyến.
  * Tuyến Phường Đồng Hới - Phường Ba Đồn.
  * Tuyến Phường Đông Hà - Phường Quảng Trị - Xã Hải Lăng.
  * Tuyến Phường Đông Hà - Xã Cam Lộ - Xã Khe Sanh - Xã Lao Bảo (chạy dọc Quốc lộ 9).
  * Tuyến Phường Đông Hà - Xã Cửa Tùng.
* '''Thuê xe máy:''' Phương tiện cơ động và phổ biến nhất để tự do khám phá các cung đường di tích lịch sử và đường ven biển. Điểm thuê xe máy tập trung tại Phường Đồng Hới, Xã Phong Nha, Phường Đông Hà với mức giá từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:'''
  * Taxi Mai Linh Quảng Trị: ☎ +84 233 3525 252
  * Taxi Mai Linh Quảng Bình: ☎ +84 232 3858 585
  * Taxi Sun: ☎ +84 232 3535 353
  * Taxi Tiên Sa: ☎ +84 232 3797 979
  * Xanh SM: Cung cấp dịch vụ xe điện tại Phường Đồng Hới và Phường Đông Hà.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Sông_Son_chảy_trong_hang.jpg|nhỏ|Sông Son chảy vào động Phong Nha tại Xã Phong Nha]]

=== Kỳ quan Hang động Karst &amp; Vườn Quốc gia ===
* {{xem
| tên=Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng | tên khác=Phong Nha - Ke Bang National Park
| trang web=https://phongnhakebang.vn | email=
| địa chỉ=Xã Phong Nha, Xã Thượng Trạch, Xã Tân Trạch cũ (nay thuộc Xã Thượng Trạch) | vĩ độ=17.5333 | kinh độ=106.1500 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Đồng Hới khoảng 45 km về phía Tây Bắc
| điện thoại=+84 232 3677 021 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Vé vào cổng các điểm tính riêng
| nội dung=Di sản Thiên nhiên Thế giới được UNESCO hai lần công nhận về tiêu chí địa chất - địa mạo và đa dạng sinh học. Quần thể sở hữu hơn 300 hang động lớn nhỏ hình thành trong khối đá vôi cổ Kẻ Bàng:
* '''Động Phong Nha:''' Động nước dài gần 8 km với dòng sông ngầm chảy suốt chiều dài lòng hang; thuyền máy tắt động cơ, người lái chèo tay đưa du khách qua 14 buồng hang lung linh nhũ đá rủ và bãi cát ngầm tự nhiên.
* '''Động Tiên Sơn:''' Động khô nằm ở độ cao 200 m trên vách núi đá vôi phía trên Động Phong Nha, sở hữu hàng ngàn cột thạch nhũ đá cẩm thạch phát ra âm thanh như tiếng cồng chiêng khi gõ nhẹ.
* '''Động Thiên Đường:''' Tọa lạc tại km 16 đường Hồ Chí Minh nhánh Tây (Xã Thượng Trạch), được ví như &quot;hoàng cung trong lòng đất&quot; với chiều dài khảo sát 31,4 km, hệ thống cầu gỗ đi bộ dài 1 km đưa du khách chiêm ngưỡng các tháp thạch nhũ khổng lồ hình cung đình, tháp Liên Hoa, nhà rông.
* '''Hang Sơn Đoòng:''' Hang động tự nhiên lớn nhất thế giới nằm sâu trong vùng lõi nguyên sinh Xã Thượng Trạch, thể tích ước tính 38,5 triệu m³ với hệ sinh thái rừng nhiệt đới riêng biệt bên trong hố sụt (vườn Edam) và bức tường đá vôi &quot;Bức tường Việt Nam&quot; cao gần 90 m (chỉ khai thác qua tour thám hiểm chuyên biệt có kiểm soát).
* '''Hang Én &amp; Hang Va:''' Những hang động khổng lồ sở hữu hồ nước xanh ngọc bích và hệ thống tháp nón măng đá quý hiếm.
}}

* {{xem
| tên=Khu Du lịch Sinh thái Suối Nước Moọc &amp; Sông Chày - Hang Tối | tên khác=Mooc Spring &amp; Chay River
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Phúc Trạch cũ (nay thuộc Xã Phong Nha) | vĩ độ=17.5450 | kinh độ=106.2350 | chỉ đường=Nằm dọc đường Hồ Chí Minh nhánh Tây
| điện thoại=+84 232 3677 021 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Vé tham quan: 80.000 VNĐ; vé trọn gói dịch vụ thể thao: 280.000 - 450.000 VNĐ/người
| nội dung=Điểm du lịch sinh thái nước nổi bật với nguồn suối ngầm phun trào tự nhiên từ lòng vách núi đá vôi ở nhiệt độ mát lạnh 18 - 20&amp;nbsp;°C quanh năm. Du khách trải nghiệm đường mòn đi bộ bằng tre xuyên rừng nguyên sinh, chèo thuyền kayak trên làn nước trong suốt như ngọc bích, trượt zipline đu dây trên không và tắm bùn khoáng tự nhiên trong Hang Tối.
}}

[[Tập tin:Using_bomb_fragment_as_a_smart_to_alert_everybody.JPG|nhỏ|Cửa hầm thông ra biển của Địa đạo Vịnh Mốc tại Xã Vĩnh Hoàng]]

=== Quần thể Di tích Lịch sử Chiến trường &amp; Giới tuyến ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải | tên khác=Hien Luong - Ben Hai Relic Complex
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Bến Hải và Xã Vĩnh Hoàng | vĩ độ=17.0019 | kinh độ=107.0319 | chỉ đường=Giao cắt giữa Quốc lộ 1A và sông Bến Hải tại Vĩ tuyến 17
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=50.000 VNĐ/người
| nội dung=Chứng tích lịch sử của nỗi đau chia cắt đất nước ròng rã hơn 20 năm (1954 - 1975). Quần thể gồm Cầu Hiền Lương lịch sử bắc qua sông Bến Hải (được sơn hai màu xanh - vàng phân định giới tuyến ở giữa cầu), Cột cờ Hiền Lương cao 38 m treo lá cờ đỏ sao vàng rộng 108 m², Cụm tượng đài &quot;Khát vọng thống nhất&quot;, Nhà trưng bày hiện vật chiến tranh Vĩ tuyến 17 và dàn loa phóng thanh công suất lớn thời đối đầu tâm lý chiến.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Hệ thống Địa đạo Vịnh Mốc | tên khác=Vinh Moc Tunnels
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Vĩnh Hoàng | vĩ độ=17.0394 | kinh độ=107.1089 | chỉ đường=Nằm sát mép bờ biển Mũi Lay
| điện thoại=+84 233 3880 120 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=50.000 VNĐ/người
| nội dung=Công trình làng hầm quân sự dân sự dưới lòng đất độc nhất vô nhị khoét sâu vào lòng đồi đất đỏ bazan. Địa đạo có tổng chiều dài gần 2 km gồm 3 tầng hầm liên hoàn sâu từ 12 m đến 23 m dưới mặt đất, có 13 cửa hầm thông ra rừng và bờ biển; bên trong bố trí đầy đủ hội trường, giếng nước, nhà hộ sinh (nơi 17 đứa trẻ chào đời an toàn trong lòng đất), bếp Hoàng Cầm và các phòng ở của từng hộ gia đình.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị | tên khác=Quang Tri Ancient Citadel
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Quảng Trị | vĩ độ=16.7533 | kinh độ=107.1911 | chỉ đường=Trung tâm phường bên bờ sông Thạch Hãn
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí (hoa đăng dâng lễ chuẩn bị riêng)
| nội dung=Tòa thành quân sự đắp đất từ thời Gia Long và xây gạch thời Minh Mạng năm 1827. Nơi đây là tâm điểm của cuộc chiến đấu ác liệt 81 ngày đêm (từ ngày 28/6 đến 16/9/1972) bảo vệ thành cổ, nơi hứng chịu lượng bom đạn khổng lồ tương đương sức công phá của 7 quả bom nguyên tử. Khuôn viên hiện nay là tượng đài trung tâm mang hình nấm mồ chung cho hàng ngàn liệt sĩ vô danh, bảo tàng chứng tích và bờ sông Thạch Hãn thả hoa đăng tưởng niệm.
}}

* {{xem
| tên=Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn &amp; Đường 9 | tên khác=Truong Son National Cemetery
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Cồn Tiên (Nghĩa trang Trường Sơn) và Phường Nam Đông Hà (Nghĩa trang Đường 9) | vĩ độ=16.9600 | kinh độ=106.9600 | chỉ đường=Dọc Quốc lộ 15 và Quốc lộ 9
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Hai nghĩa trang liệt sĩ có quy mô lớn nhất Việt Nam. Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn tọa lạc trên đồi Bến Tắt (Xã Cồn Tiên) với diện tích 14 ha, là nơi yên nghỉ vĩnh hằng của hơn 10.200 chiến sĩ hy sinh trên tuyến đường Hồ Chí Minh huyền thoại. Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9 là nơi quy tập hơn 10.800 phần mộ của các anh hùng liệt sĩ chiến đấu trên mặt trận Đường 9 và đất bạn Lào.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Căn cứ Sân bay Tà Cơn &amp; Nhà đày Lao Bảo | tên khác=Ta Con Airbase &amp; Lao Bao Prison
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tân Hợp cũ (nay thuộc Xã Khe Sanh) và Xã Lao Bảo | vĩ độ=16.6500 | kinh độ=106.7333 | chỉ đường=Dọc tuyến hành lang Quốc lộ 9
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=40.000 VNĐ/người
| nội dung=Cụm cứ điểm điểm nhấn trên dãy Trường Sơn. Sân bay Tà Cơn lưu giữ dấu tích căn cứ điểm phòng ngự chiến lược của quân đội Mỹ trong chiến dịch Khe Sanh 1968, trưng bày xác máy bay vận tải C-130, trực thăng UH-1, xe tăng M48. Nhà đày Lao Bảo xây dựng từ năm 1908 là một trong năm nhà tù lớn nhất Đông Dương thời thuộc Pháp dùng để giam giữ các chiến sĩ cộng sản kiên trung.
}}

[[Tập tin:Đảo_Yến,_Quảng_Đông,_Quảng_Trạch,_Quảng_Bình.jpeg|nhỏ|Cảnh quan Vũng Chùa - Đảo Yến tại Xã Phú Trạch]]

=== Di tích Văn hóa &amp; Thắng cảnh Duyên hải ===
* {{xem
| tên=Khu Mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại Vũng Chùa - Đảo Yến | tên khác=General Vo Nguyen Giap Tomb
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Phú Trạch | vĩ độ=17.9250 | kinh độ=106.4780 | chỉ đường=Dưới chân dãy đèo Hoành Sơn nhìn ra mũi Rồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Nơi an nghỉ vĩnh hằng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tổng Tư lệnh đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Khu mộ tọa lạc trên sườn đồi thoai thoải của núi Thọ, hướng trực diện ra vũng biển Vũng Chùa phẳng lặng và đảo Yến xanh biếc, được bao bọc bởi hàng ngàn cây thông xanh mát.
}}

* {{xem
| tên=Trung tâm Hành hương Đức Mẹ La Vang | tên khác=Our Lady of La Vang Basilica
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Hải Phú cũ (nay thuộc Xã Hải Lăng) | vĩ độ=16.7110 | kinh độ=107.1950 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Quảng Trị 6 km về phía Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Thánh địa hành hương Công giáo quốc gia quan trọng bậc nhất Việt Nam, nơi ghi dấu sự kiện Đức Mẹ Maria hiện ra an ủi giáo dân vào năm 1798. Quần thể gồm tháp chuông cổ kính của vương cung thánh đường cũ còn sót lại sau chiến tranh năm 1972, quảng trường Mân Côi rộng lớn, trung tâm tượng đài Đức Mẹ ngự dưới tán cây đa nhân tạo và đại vương cung thánh đường mới xây dựng đồ sộ.
}}

* {{xem
| tên=Bãi biển Nhật Lệ &amp; Bãi biển Bảo Ninh | tên khác=Nhat Le &amp; Bao Ninh Beaches
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Đồng Hới | vĩ độ=17.4850 | kinh độ=106.6320 | chỉ đường=Nằm ngay cửa sông Nhật Lệ đổ ra biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi tắm tự nhiên phẳng mịn với bờ cát trắng sạch, độ dốc thoải, nước biển trong vắt không có sóng lớn dữ dội; đối diện qua cầu Nhật Lệ là dải cồn cát trắng Bảo Ninh hoang sơ, nơi du khách có thể trải nghiệm trượt cát và ngắm hoàng hôn buông xuống dòng sông.
}}

* {{xem
| tên=Bãi biển Cửa Tùng &amp; Cửa Việt | tên khác=Cua Tung &amp; Cua Viet Beaches
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Cửa Tùng và Xã Cửa Việt | vĩ độ=17.0250 | kinh độ=107.1000 | chỉ đường=Dọc tuyến đường bộ ven biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi biển Cửa Tùng từng được người Pháp mệnh danh là &quot;nữ hoàng của các bãi tắm&quot; với bờ cát hình trăng khuyết kẹp giữa hai mũi đá bazan Mũi Si và Mũi Lay; Cửa Việt sở hữu bờ cát dài phẳng lì, hàng phi lao chắn gió xanh ngút ngàn và cảng biển nước sâu nhộn nhịp tàu thuyền đánh cá.
}}

* {{xem
| tên=Đặc khu Cồn Cỏ | tên khác=Con Co Island
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Cồn Cỏ | vĩ độ=17.1583 | kinh độ=107.3667 | chỉ đường=Cách Cảng Cửa Tùng hoặc Cửa Việt 15 hải lý
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào đặc khu
| nội dung=Hòn đảo tiền tiêu mang hình con rùa khổng lồ nổi trên biển Đông, từng là &quot;con mắt thần&quot; canh giữ bầu trời miền Bắc trong chiến tranh chống Mỹ. Đảo có thảm rừng nguyên sinh nhiệt đới chiếm 70% diện tích, rạn san hô đỏ quý hiếm dưới đáy biển, Ngọn hải đăng Cồn Cỏ trên đỉnh đồi 63 m và Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ Cồn Cỏ kiên cường.
}}

== Hoạt động ==
* '''Khám phá thám hiểm hệ thống hang động Phong Nha:''' Tham gia các tour trekking vượt rừng lội suối cấp độ mạo hiểm khám phá Hang Én, Động Thiên Đường 7.000 m hoặc chèo thuyền kayak xuyên lòng Hang Tối tại Xã Phong Nha và Xã Thượng Trạch.
* '''Chèo thuyền kayak và thả hoa đăng trên sông Thạch Hãn:''' Xuất bến thuyền từ bờ thành cổ Phường Quảng Trị lúc chiều buông, chèo thuyền ngắm đôi bờ phù sa êm đềm và thả những bông hoa đăng lung linh mặt nước tri ân các anh hùng liệt sĩ.
* '''Trải nghiệm đi xuyên lòng đất Địa đạo Vịnh Mốc:''' Bách bộ qua các tầng hầm sâu hun hút dưới chân đồi bazan tại Xã Vĩnh Hoàng, tận mắt chứng kiến cuộc sống sinh hoạt phi thường của quân dân địa phương trong lòng đất lửa.
* '''Săn mây tại Đèo Sa Mù &amp; Đỉnh Cu Vơ:''' Chạy xe máy dọc đường Hồ Chí Minh nhánh Tây qua Xã Hướng Phùng và Xã Hướng Lập vào sáng sớm để chiêm ngưỡng biển mây luồn bồng bềnh qua các triền núi đá vôi hùng vĩ.
* '''Trượt cát trên đồi cát Quang Phú &amp; Bảo Ninh:''' Thuê ván trượt gỗ lướt trên những triền cát trắng mịn cao vút thay đổi hình dạng theo từng cơn gió biển tại Phường Đồng Thuận và Phường Đồng Hới.
* '''Lặn biển ngắm rạn san hô đỏ Cồn Cỏ:''' Đeo kính lặn và ống thở khám phá các rạn san hô nguyên sơ nhiều màu sắc bao quanh các bãi đá bazan đen tuyền của [[Đặc khu Cồn Cỏ]].

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Quảng Trị mới là sự kết hợp phong phú giữa nông sản đồi núi Trường Sơn, thảo dược rừng và các loại thủy hải sản khô đặc trưng miền Trung.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Cao lá vằng La Vang:''' Chiết xuất hoàn toàn từ lá cây vằng sẻ tự nhiên mọc trên vùng đồi sỏi đá Xã Hải Lăng và Xã Cam Lộ, nấu cô đặc thành bánh cao dẻo quánh, vị đắng dịu ngọt hậu, có tác dụng thanh nhiệt giải độc và lợi sữa.
* '''Hồ tiêu Cùa (Cam Lộ) &amp; Hạt tiêu Vĩnh Linh:''' Hạt tiêu trồng trên đất đỏ bazan cổ màu mỡ, hạt mẩy tròn vỏ đen tuyền, hàm lượng tinh dầu cao và vị cay nồng đậm đà chỉ dẫn địa lý tại Xã Cam Lộ và Xã Vĩnh Linh.
* '''Cà phê Arabica Khe Sanh:''' Giống cà phê chè trồng trên sườn đồi cao hơn 600 m ở Xã Khe Sanh và Xã Hướng Phùng, hạt cà phê rang mộc có hương thơm thảo mộc tự nhiên và vị chua thanh tao nhã.
* '''Khoai gieo Hải Ninh:''' Món quà dân dã nổi tiếng chế biến từ củ khoai lang đỏ trồng trên cát trắng Xã Ninh Châu luộc chín thái lát phơi qua nhiều đợt nắng to và sương đêm, dẻo quánh ngọt lịm như mạch nha.
* '''Mực một nắng &amp; Nước mắm Cảnh Dương:''' Mực ống câu đêm xẻ phơi qua một nắng giòn ngọt tại Phường Đồng Hới; nước mắm cá cơm ủ chượp truyền thống nguyên chất thơm nồng từ làng cá cổ Xã Hòa Trạch.
* '''Mật ong rừng Tuyên Hóa &amp; Nấm lim xanh:''' Mật ong nguyên chất thu hái từ các hốc cây rừng già Xã Tuyên Hóa cùng nấm lim xanh thảo dược tự nhiên vùng đệm Phong Nha.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Đồng Hới (Phường Đồng Hới):''' Ngôi chợ lớn nhất bên bờ sông Nhật Lệ, nơi đầu mối bày bán đầy đủ các loại hải sản tươi sống đánh bắt trong ngày, hải sản khô và khoai gieo.
* '''Chợ Đông Hà (Phường Đông Hà):''' Trung tâm thương mại đầu mối sầm uất trên tuyến Quốc lộ 9, nổi tiếng với các mặt hàng gia dụng, vải vóc và đồ điện tử nhập khẩu từ Thái Lan qua ngả cửa khẩu Lao Bảo.
* '''Chợ Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo (Xã Lao Bảo):''' Khu trung tâm thương mại biên giới miễn thuế sầm uất với các mặt hàng tiêu dùng, mỹ phẩm, bánh kẹo Thái Lan và Lào.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương mang đặc trưng sâu sắc của xứ nắng gió miền Trung: vị cay đậm của ớt chỉ thiên, vị mặn mòi của nước mắm cốt biển và phong vị thanh đạm của các món ăn đồng quê.

Các món ăn phổ biến:
* '''Cháo bột Vạn Linh (Bánh canh cá lóc):''' Sợi bánh canh nặn thủ công từ bột gạo tẻ hoặc bột lọc dẻo sợi; nước dùng ninh từ xương cá ngọt đậm đà có màu nghệ vàng; thịt cá lóc đồng luộc gỡ xương tẩm ướp tiêu ớt xào săn thơm lừng, rắc ngập hành tăm (củ nén) và rau đắng đất thái nhỏ.
* '''Cháo canh Quảng Bình:''' Sợi mì cán dày mềm dai nấu trong nồi nước súp ngọt từ xương hầm kết hợp tôm biển tươi, thịt nạc và chả cá; ăn kèm đĩa ram (chả giò chiên giòn) nóng hổi chấm nước mắm ớt.
* '''Thịt trâu xào lá trơng:''' Thịt trâu tươi non săn chắc thái mỏng xào chín tới cùng lá trơng (loại cây lá gai mọc hoang trên vách đá rừng Trường Sơn có vị cay nồng ấm) và ớt xanh giã nhuyễn tại Xã Cam Lộ.
* '''Lẩu cá khoai Quảng Bình:''' Cá khoai tươi sống thịt mềm như thạch cắt khúc ướp ớt tiêu chanh; thả vào nồi nước lẩu chua nấu cà chua, khế, măng chua, dứa chín và rau thì là, ăn chín tái ngay trên bếp.
* '''Bánh bèo - Bánh lọc Quảng Trị:''' Bánh bèo chén nhỏ mềm mượt rắc tôm chấy đỏ au; bánh lọc bột sắn trong suốt nhìn thấu con tôm sông và miếng thịt mỡ kho tiêu bên trong, gói lá chuối hấp chín chấm nước mắm ớt cay xé lưỡi.
* '''Gà đồi nướng mắc khén chấm muối cheo Phong Nha:''' Gà ri thả rẫy nướng than hoa vàng rụm da giòn chấm cùng muối &quot;cheo&quot; đặc sản (muối hạt giã lá é, lá chanh và ớt hiểm rừng) tại Xã Phong Nha.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Cháo bột Hải Lăng Diên Sanh | trang web= | email=
| địa chỉ=Dọc Quốc lộ 1A, Xã Diên Sanh | vĩ độ=16.6980 | kinh độ=107.2550 | chỉ đường=Gần khu vực thị tứ Diên Sanh cũ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 21:00 | giá=25.000 - 45.000 VNĐ/tô
| nội dung=Quán ăn gia truyền lâu đời chuyên phục vụ cháo bột cá lóc đồng chuẩn vị Hải Lăng với vị cay nồng của ớt tươi và hương thơm đặc trưng của hành tăm.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Bánh lọc Mệ Xuân | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 15 Lê Thành Đồng, Phường Đồng Hới | vĩ độ=17.4820 | kinh độ=106.6280 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại=+84 232 3825 889 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 22:00 | giá=30.000 - 60.000 VNĐ/đĩa
| nội dung=Cơ sở ẩm thực nức tiếng chuyên các loại bánh lọc lá, bánh lọc trần và bánh nậm nhân tôm thịt đậm đà hương vị sông Nhật Lệ.
}}

== Đồ uống ==
* '''Nước chè vằng nóng:''' Thức uống hãm từ lá chè vằng khô uống cả ngày thay nước chè xanh, có vị đắng ngắt đầu lưỡi nhưng đọng lại vị ngọt thanh sâu lắng nơi cổ họng.
* '''Rượu cần Bru - Vân Kiều:''' Men rượu ủ từ rễ cây rừng Trường Sơn và nếp nương trong hũ sành tại Xã Đakrông, uống bằng cần trúc trong các dịp lễ mừng lúa mới.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Donghoi2.jpg|nhỏ|Một góc bán đảo cát tại Phường Đồng Hới]]

Hệ thống lưu trú phân bố tập trung tại các trọng điểm: chuỗi resort biển cao cấp tại Phường Đồng Hới, hệ thống homestay và khách sạn sinh thái rừng tại Xã Phong Nha, và các khách sạn trung tâm tại Phường Đông Hà.

=== Resort biển &amp; Khách sạn cao cấp ===
* {{ngủ
| tên=Sun Spa Resort Quảng Bình | trang web=https://sunsparesortvietnam.com | email=
| địa chỉ=Mỹ Cảnh, Phường Đồng Hới | vĩ độ=17.4720 | kinh độ=106.6380 | chỉ đường=Tọa lạc trên bán đảo Bảo Ninh tiếp giáp biển và sông Nhật Lệ
| điện thoại=+84 232 3842 999 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.800.000 - 4.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 5 sao trải dài trên 29 ha bán đảo cát trắng, sở hữu bãi biển riêng tư, 3 hồ bơi ngoài trời quy mô lớn, sân tập golf, khu trị liệu spa cao cấp và hệ thống biệt thự có hồ bơi riêng.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Nhật Lệ | trang web=https://luxurynhatle.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 121 Trương Pháp, Phường Đồng Hới | vĩ độ=17.4890 | kinh độ=106.6310 | chỉ đường=Mặt tiền đường bờ biển Nhật Lệ
| điện thoại=+84 232 3779 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.000.000 - 2.400.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 22 tầng với 227 phòng nghỉ hiện đại hướng nhìn trực diện ra biển, có hồ bơi bốn mùa, dịch vụ massage sauna và nhà hàng hội nghị lớn.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Sài Gòn - Đông Hà | trang web=http://saigondonghahotel.com | email=
| địa chỉ=Số 01 Bùi Thị Xuân, Phường Đông Hà | vĩ độ=16.8180 | kinh độ=107.1020 | chỉ đường=Ven bờ sông Hiếu
| điện thoại=+84 233 3577 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=850.000 - 1.900.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao cao cấp tại trung tâm Phường Đông Hà với hồ bơi ngoài trời nhìn ra sông Hiếu, sân tennis, phòng tập gym và hệ thống phòng ốc sang trọng.
}}

=== Homestay sinh thái &amp; Nghỉ dưỡng hang động ===
* {{ngủ
| tên=Chay Lap Farmstay | trang web=https://chaylapfarmstay.com | email=
| địa chỉ=Xã Phúc Trạch cũ (nay thuộc Xã Phong Nha) | vĩ độ=17.5520 | kinh độ=106.2180 | chỉ đường=Nằm gần cửa ngõ Suối Nước Moọc
| điện thoại=+84 911 030 057 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng sinh thái nông trại kết hợp phòng nghỉ dạng vòm gỗ độc đáo giữa thung lũng núi non đá vôi, có hồ bơi nước ngọt, vườn rau hữu cơ và bến thuyền kayak riêng trên sông Chày.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Nắng nóng gió Lào &amp; Sốc nhiệt ===
* Vào các tháng mùa hè (tháng 5 đến tháng 8), hiện tượng gió phơn Tây Nam gây nắng nóng đặc biệt gay gắt, độ ẩm xuống rất thấp. Khi tham quan các di tích ngoài trời như Thành cổ Quảng Trị (Phường Quảng Trị), Cầu Hiền Lương (Xã Bến Hải) hay Nghĩa trang Trường Sơn (Xã Cồn Tiên), du khách cần trang bị mũ rộng vành, áo khoác chống nắng, kính râm và mang đủ nước uống để tránh bị say nắng và sốc nhiệt.

=== An toàn thám hiểm hang động &amp; Sông suối ===
* Khi tham gia các tour du lịch hang động tại Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, bắt buộc phải mang giày thể thao có độ bám dính cao, đội mũ bảo hiểm chuyên dụng có đèn pin và mặc áo phao cứu sinh khi bơi trong hang ngầm. Tuyệt đối tuân thủ chỉ dẫn của hướng dẫn viên và kiểm lâm bản địa; không tự ý đi vào các nhánh hang chưa được cấp phép.
* Mùa mưa lũ (tháng 9 đến tháng 11) có thể gây lũ ống bất ngờ dâng cao trong các hang động và sông suối; các hoạt động thám hiểm hang ngầm sẽ tạm dừng hoạt động theo lệnh của Ban Quản lý Vườn Quốc gia.

=== Lưu ý an toàn bom mìn tồn đọng ===
* Quảng Trị là địa bàn chịu ô nhiễm bom mìn sau chiến tranh với mật độ cao; du khách khi đi trekking hoặc phượt xe máy trên các cung đường rừng núi huyện Hướng Hóa, Đakrông cũ tuyệt đối không tự ý đi vào các bãi đất hoang có biển cảnh báo nguy hiểm bom mìn vật nổ chưa rà phá và không nhặt bất kỳ mảnh kim loại han gỉ nào dọc đường rừng.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hà Tĩnh]]: Theo Quốc lộ 1A hoặc trục cao tốc vượt qua hầm Đèo Ngang sang phía Bắc để thăm bãi biển [[Xã Thiên Cầm]], di tích [[Xã Đồng Lộc]] và quê hương Đại thi hào Nguyễn Du tại [[Xã Tiên Điền]].
* [[Huế]]: Đi theo Quốc lộ 1A hoặc tuyến cao tốc Cam Lộ - La Sơn xuôi về phía Nam khoảng 60 - 80 km để đến với Quần thể Di tích Cố đô Huế, sông Hương núi Ngự và vịnh Lăng Cô.
* [[Đà Nẵng]]: Kết nối qua cao tốc La Sơn - Túy Loan sang thành phố biển Đà Nẵng, bán đảo Sơn Trà và danh thắng Ngũ Hành Sơn.
* [[Lào]]: Xuất cảnh đường bộ qua [[Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo]] (Xã Lao Bảo) theo Quốc lộ 9 để sang tỉnh Savannakhet, hoặc qua [[Cửa khẩu Quốc tế Cha Lo]] (Xã Dân Hóa) theo Quốc lộ 12A sang tỉnh Khammouane.

{{geo|16.8167|107.1000}}
{{IsPartOf|Bắc Trung Bộ}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Quảng Trị}}</text>
      <sha1>tpcrwyggvvgy33samao5ud81a0xgdqt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122281</id>
      <parentid>122278</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T11:11:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122281</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40704" sha1="dk50dnstt2neiuah1xihymt6fsml5i6" xml:space="preserve">{{pagebanner|Son Doong Cave DB (3).jpg|caption=Hang Sơn Đoòng trong Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng tại xã Thượng Trạch}}

{{quickbarprovince
| image=Phong Nha village.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Động Phong Nha
| location=Quang Tri in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=12.798,2 km²
| population=1.650.000 người (ước tính)
| population density=128,9 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Bru - Vân Kiều]], [[Tiếng Pa Cô]], [[Tiếng Chứt]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (87%), người Bru - Vân Kiều (8%), người Pa Cô (3%), người Chứt
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Bắc Trung Bộ]], [[Miền Trung (Việt Nam)|Miền Trung]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Đông Hà và phường Đồng Hới
| years active=1801 - Dinh Quảng Trị thời chúa Nguyễn / 1604 - Tiên dinh Quảng Bình thời chúa Nguyễn Hoàng / Hợp nhất không gian Bắc Trung Bộ
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 78 đơn vị cơ sở gồm 08 phường, 69 xã và 01 đặc khu (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (233 / 232)
| website=[https://quangtri.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Trị]
}}

'''Quảng Trị''' là một tỉnh thuộc vùng [[Bắc Trung Bộ]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh bao trọn toàn bộ không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Quảng Trị và Quảng Bình (khôi phục không gian lịch sử văn hóa của dải đất Quảng Bình - Quảng Trị thời kỳ trước). Tỉnh trải dài từ sườn Đông dãy [[Dãy Trường Sơn|Trường Sơn]], tiếp giáp hai tỉnh Khammouane và Savannakhet của [[Lào]] với đường biên giới đất liền dài hơn 415 km ở phía Tây, qua dải đồi bát úp và đồng bằng ven biển hẹp, mở rộng ra biển Đông ở phía Đông với hơn 190 km bờ biển cùng đảo tiền tiêu thuộc [[Đặc khu Cồn Cỏ]]. Địa giới tỉnh tiếp giáp với [[Hà Tĩnh]] ở phía Bắc và [[Thừa Thiên Huế]] ở phía Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp xuống 78 đơn vị hành chính cấp cơ sở (gồm 08 phường, 69 xã và 01 đặc khu), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Thanh co Quang Tri 2012.JPG|nhỏ|Thành cổ Quảng Trị tại phường Quảng Trị]]

=== Lịch sử hình thành ===
Lịch sử vùng đất Quảng Trị mới gắn liền với những mốc phân chia và thống nhất trọng đại của dân tộc Việt Nam. 

Vào thế kỷ 17, nơi đây từng là chiến trường ác liệt giữa hai tập đoàn phong kiến Trịnh - Nguyễn. Chúa Nguyễn Hoàng năm 1558 khi vào trấn thủ Thuận Hóa đã đặt dinh trại đầu tiên tại Ái Tử (nay thuộc xã Ái Tử, xã Triệu Phong). Tuyến phòng thủ sông Gianh (xã Nam Gianh, xã Tân Gianh, phường Bắc Gianh) và hệ thống Lũy Thầy (Đồng Hới) do Đào Duy Từ xây dựng trở thành ranh giới phân chia Đàng Trong - Đàng Ngoài kéo dài hơn 150 năm.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ (1954 - 1975), Hiệp định Genève 1954 đã lấy [[Sông Bến Hải]] và Vĩ tuyến 17 (chảy qua xã Bến Hải và xã Vĩnh Hoàng) làm giới tuyến phi quân sự tạm thời chia cắt hai miền Nam - Bắc đất nước. Nơi đây trở thành chiến trường khốc liệt bậc nhất thế kỷ 20 với hàng loạt cứ điểm lịch sử: [[Thành cổ Quảng Trị]] (cuộc chiến đấu 81 ngày đêm bảo vệ thành cổ mùa hè đỏ lửa năm 1972), Hệ thống [[Địa đạo Vịnh Mốc]] (xã Vĩnh Hoàng), Đường mòn Hồ Chí Minh xuyên dãy Trường Sơn, Căn cứ Dốc Miếu, Khe Sanh, Làng Vây (xã Khe Sanh, xã Tân Lập) và Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn (xã Cồn Tiên).

Về mặt tự nhiên, địa phận phía Bắc tỉnh sở hữu Vườn Quốc gia [[Phong Nha - Kẻ Bàng]] - Di sản Thiên nhiên Thế giới được UNESCO công nhận, nơi lưu giữ hệ thống hang động karst nguyên sinh cổ xưa nhất châu Á hình thành cách đây hơn 400 triệu năm, bao gồm hang động tự nhiên lớn nhất thế giới [[Hang Sơn Đoòng]] (xã Thượng Trạch) và &quot;hoàng cung trong lòng đất&quot; Động Thiên Đường.

=== Địa hình &amp; Phân vùng sinh thái ===
Địa hình tỉnh nghiêng rõ rệt từ Tây sang Đông, bị chia cắt mạnh bởi mạng lưới đồi núi hiểm trở và các hệ thống sông chính gồm sông Gianh, sông Nhật Lệ, sông Bến Hải, sông Thạch Hãn và sông Đakrông:
* '''Vùng núi cao dãy Trường Sơn (phía Tây):''' Chiếm gần 75% diện tích tự nhiên, độ cao trung bình từ 600 - 1.200 m, nhiều đỉnh cao hiểm trở như Voi Mẹp (1.707 m), Sa Mù, Cooc Bai. Nơi đây sở hữu khối đá vôi karst cổ Kẻ Bàng rộng hơn 200.000 ha nối liền với Khu Bảo tồn Đa dạng sinh học Hin Namno của Lào, quần thể rừng nguyên sinh nhiệt đới thường xanh và các thung lũng sông suối sâu thẳm. Vùng núi cao là địa bàn cư trú lâu đời của đồng bào dân tộc Bru - Vân Kiều, Pa Cô và Chứt.
* '''Vùng gò đồi trung du:''' Dải đất đỏ bazan màu mỡ tại xã Cồn Tiên, xã Cam Lộ, xã Lệ Ninh, xã Bố Trạch thích hợp phát triển các đồn điền cao su, hồ tiêu, chè và cây ăn quả lâu năm.
* '''Vùng đồng bằng phù sa ven sông &amp; Duyên hải cát trắng (phía Đông):''' Dải đồng bằng châu thổ hẹp ven sông Thạch Hãn, sông Bến Hải, sông Nhật Lệ, sông Gianh. Ven biển là những bãi cát trắng mịn trải dài từ xã Phú Trạch, xã Đông Trạch, phường Đồng Hới, xã Cửa Tùng, xã Cửa Việt xuống xã Mỹ Thủy; ngoài khơi cách bờ biển Mũi Lay 15 hải lý là đảo tiền tiêu [[Đặc khu Cồn Cỏ]].

=== Khí hậu ===
Quảng Trị nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa khắc nghiệt bậc nhất miền Trung, là nơi chịu ảnh hưởng gay gắt của hiệu ứng phơn Tây Nam (gió Lào) vào mùa hè và gió mùa Đông Bắc ẩm lạnh vào mùa đông.

* '''Mùa khô nóng''' (tháng 4 đến tháng 8): Gió mùa Tây Nam vượt qua dãy Trường Sơn bị khô kiệt hơi ẩm, gây ra hiện tượng thời tiết khô rát, nhiệt độ ban ngày phổ biến từ 36 - 39&amp;nbsp;°C, đỉnh điểm tại các xã vùng thung lũng miền núi (xã Minh Hóa, xã Tuyên Hóa, xã Cam Lộ, xã Khe Sanh) có thể vượt quá 41&amp;nbsp;°C, độ ẩm không khí có lúc hạ xuống dưới 35%.
* '''Mùa mưa bão''' (tháng 9 đến tháng 11): Gió mùa Đông Bắc kết hợp dải hội tụ nhiệt đới và bão từ biển Đông gây mưa lớn dồn dập, chiếm trên 70% tổng lượng mưa cả năm. Các trận lũ lụt thường xuyên xuất hiện ven hạ lưu sông Thạch Hãn và sông Gianh.
* '''Mùa lạnh khô''' (tháng 12 đến tháng 3 năm sau): Gió mùa Đông Bắc mang thời tiết se lạnh, nhiệt độ trung bình từ 16 - 20&amp;nbsp;°C, thỉnh thoảng có mưa phùn rét buốt vào ban đêm.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Quảng Trị (Trạm Đông Hà)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 23 (73) || 24 (75) || 27 (81) || 31 (88) || 35 (95) || 36 (97) || 36 (97) || 35 (95) || 32 (90) || 28 (82) || 26 (79) || 23 (73) || '''30 (86)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 17 (63) || 18 (64) || 20 (68) || 23 (73) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 24 (75) || 22 (72) || 21 (70) || 18 (64) || '''22 (72)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 60 (2.4) || 35 (1.4) || 40 (1.6) || 60 (2.4) || 110 (4.3) || 90 (3.5) || 85 (3.3) || 160 (6.3) || 480 (18.9) || 690 (27.2) || 420 (16.5) || 150 (5.9) || '''2.380 (93.7)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:DHAirport3.jpg|nhỏ|Nhà ga Cảng hàng không Đồng Hới tại phường Đồng Thuận]]

Quảng Trị nằm trên các hành lang giao thông huyết mạch Bắc - Nam và là cửa ngõ hướng biển chính của [[Hành lang Kinh tế Đông - Tây]] (EWEC) kết nối Việt Nam - Lào - Thái Lan - Myanmar.

=== Bằng máy bay ===
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Đồng Hới | tên khác=Dong Hoi Airport | ký hiệu=VDH
| địa chỉ=phường Đồng Thuận | chỉ đường=Cách trung tâm phường Đồng Hới 6 km về phía Bắc, cách xã Phong Nha 45 km
| điện thoại=+84 232 3810 895 | trang web=
| nội dung=Sân bay nội địa phục vụ các chuyến bay thương mại khứ hồi hàng ngày kết nối với [[Hà Nội]] và [[Thành phố Hồ Chí Minh]] do Vietnam Airlines, Vietjet Air và Bamboo Airways khai thác.
}}
* Đối với khu vực phía Nam tỉnh, du khách có thể tiếp cận qua [[Sân bay Quốc tế Phú Bài]] ([[Thừa Thiên Huế]]), cách phường Đông Hà và phường Quảng Trị khoảng 70 - 80 km theo Quốc lộ 1A hoặc đường cao tốc Cam Lộ - La Sơn.

=== Bằng đường sắt ===
Trục đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy dọc suốt chiều dài của tỉnh, tiếp nhận đón trả khách cho các đoàn tàu SE1 đến SE8:
* '''Ga Đồng Hới''' (phường Đồng Thuận): Ga đường sắt trung tâm phục vụ du khách khám phá Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng và các bãi biển phía Bắc tỉnh.
* '''Ga Đông Hà''' (phường Đông Hà): Ga trung tâm tiếp nhận hành khách tham quan các tour di tích lịch sử chiến trường Quảng Trị và Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo.
* Các ga địa phương khác gồm Ga Đồng Lê (xã Đồng Lê), Ga Minh Lễ (xã Tuyên Hóa), Ga Sa Lung (xã Vĩnh Thủy).

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Bắc - Nam phía Đông:'''
  * Các đoạn tuyến cao tốc Bùng - Vạn Ninh, Vạn Ninh - Cam Lộ và Cam Lộ - La Sơn đã thông xe toàn tuyến, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô từ Hà Nội vào Đồng Hới còn khoảng 6 giờ, và từ Đồng Hới vào Đông Hà chỉ còn 1 giờ 15 phút.
* '''Trục Quốc lộ 1A:''' Chạy song song dải ven biển qua phường Ba Đồn, phường Đồng Hới, xã Lệ Thủy, xã Vĩnh Linh, xã Gio Linh, phường Đông Hà và phường Quảng Trị.
* '''Đường Hồ Chí Minh (nhánh Đông và nhánh Tây):''' Chạy uốn lượn men theo dãy Trường Sơn qua các xã miền núi hoang sơ, kết nối xã Phong Nha, xã Đakrông, xã Khe Sanh, xã Hướng Phùng.
* '''Trục Quốc lộ 9 (Hành lang Kinh tế Đông - Tây):''' Nối từ Cảng Cửa Việt (xã Cửa Việt) qua phường Đông Hà, xã Cam Lộ, xã Đakrông lên Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo (xã Lao Bảo) sang đất Lào.
* '''Trục Quốc lộ 12A:''' Nối từ phường Ba Đồn lên Cửa khẩu Quốc tế Cha Lo (xã Dân Hóa) sang tỉnh Khammouane (Lào).
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * Xe giường nằm xuất bến hàng ngày từ Bến xe Nước Ngầm, Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) và Bến xe Miền Đông (TP.HCM).
  * Điểm trả khách chính tại Bến xe Đồng Hới (phường Đồng Sơn) và Bến xe Đông Hà (phường Nam Đông Hà). Giá vé từ 300.000 - 450.000 VNĐ/lượt.

=== Bằng đường biển ===
* Tuyến tàu cao tốc thủy nội địa nối từ Cảng Cửa Tùng (xã Cửa Tùng) và Cảng Cửa Việt (xã Cửa Việt) ra [[Đặc khu Cồn Cỏ]]. Thời gian chạy tàu khoảng 45 - 60 phút tùy điều kiện thời tiết biển.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cầu_sắt_Thạch_Hãn.jpg|nhỏ|Dòng sông Thạch Hãn êm đềm chảy qua phường Quảng Trị]]

* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Mạng lưới xe buýt công cộng kết nối giữa các phường đô thị và điểm du lịch:
  * Tuyến phường Đồng Hới - xã Phong Nha: Hoạt động từ 05:30 đến 17:00 hàng ngày, tần suất 30 - 45 phút/chuyến.
  * Tuyến phường Đồng Hới - phường Ba Đồn.
  * Tuyến phường Đông Hà - phường Quảng Trị - xã Hải Lăng.
  * Tuyến phường Đông Hà - xã Cam Lộ - xã Khe Sanh - xã Lao Bảo (chạy dọc Quốc lộ 9).
  * Tuyến phường Đông Hà - xã Cửa Tùng.
* '''Thuê xe máy:''' Phương tiện cơ động và phổ biến nhất để tự do khám phá các cung đường di tích lịch sử và đường ven biển. Điểm thuê xe máy tập trung tại phường Đồng Hới, xã Phong Nha, phường Đông Hà với mức giá từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:'''
  * Taxi Mai Linh Quảng Trị: ☎ +84 233 3525 252
  * Taxi Mai Linh Quảng Bình: ☎ +84 232 3858 585
  * Taxi Sun: ☎ +84 232 3535 353
  * Taxi Tiên Sa: ☎ +84 232 3797 979
  * Xanh SM: Cung cấp dịch vụ xe điện tại phường Đồng Hới và phường Đông Hà.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Sông_Son_chảy_trong_hang.jpg|nhỏ|Sông Son chảy vào động Phong Nha tại xã Phong Nha]]

=== Kỳ quan Hang động Karst &amp; Vườn Quốc gia ===
* {{xem
| tên=Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng | tên khác=Phong Nha - Ke Bang National Park
| trang web=https://phongnhakebang.vn | email=
| địa chỉ=xã Phong Nha, xã Thượng Trạch, xã Tân Trạch cũ (nay thuộc xã Thượng Trạch) | vĩ độ=17.5333 | kinh độ=106.1500 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Đồng Hới khoảng 45 km về phía Tây Bắc
| điện thoại=+84 232 3677 021 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Vé vào cổng các điểm tính riêng
| nội dung=Di sản Thiên nhiên Thế giới được UNESCO hai lần công nhận về tiêu chí địa chất - địa mạo và đa dạng sinh học. Quần thể sở hữu hơn 300 hang động lớn nhỏ hình thành trong khối đá vôi cổ Kẻ Bàng:
* '''Động Phong Nha:''' Động nước dài gần 8 km với dòng sông ngầm chảy suốt chiều dài lòng hang; thuyền máy tắt động cơ, người lái chèo tay đưa du khách qua 14 buồng hang lung linh nhũ đá rủ và bãi cát ngầm tự nhiên.
* '''Động Tiên Sơn:''' Động khô nằm ở độ cao 200 m trên vách núi đá vôi phía trên Động Phong Nha, sở hữu hàng ngàn cột thạch nhũ đá cẩm thạch phát ra âm thanh như tiếng cồng chiêng khi gõ nhẹ.
* '''Động Thiên Đường:''' Tọa lạc tại km 16 đường Hồ Chí Minh nhánh Tây (xã Thượng Trạch), được ví như &quot;hoàng cung trong lòng đất&quot; với chiều dài khảo sát 31,4 km, hệ thống cầu gỗ đi bộ dài 1 km đưa du khách chiêm ngưỡng các tháp thạch nhũ khổng lồ hình cung đình, tháp Liên Hoa, nhà rông.
* '''Hang Sơn Đoòng:''' Hang động tự nhiên lớn nhất thế giới nằm sâu trong vùng lõi nguyên sinh xã Thượng Trạch, thể tích ước tính 38,5 triệu m³ với hệ sinh thái rừng nhiệt đới riêng biệt bên trong hố sụt (vườn Edam) và bức tường đá vôi &quot;Bức tường Việt Nam&quot; cao gần 90 m (chỉ khai thác qua tour thám hiểm chuyên biệt có kiểm soát).
* '''Hang Én &amp; Hang Va:''' Những hang động khổng lồ sở hữu hồ nước xanh ngọc bích và hệ thống tháp nón măng đá quý hiếm.
}}

* {{xem
| tên=Khu Du lịch Sinh thái Suối Nước Moọc &amp; Sông Chày - Hang Tối | tên khác=Mooc Spring &amp; Chay River
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Phúc Trạch cũ (nay thuộc xã Phong Nha) | vĩ độ=17.5450 | kinh độ=106.2350 | chỉ đường=Nằm dọc đường Hồ Chí Minh nhánh Tây
| điện thoại=+84 232 3677 021 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Vé tham quan: 80.000 VNĐ; vé trọn gói dịch vụ thể thao: 280.000 - 450.000 VNĐ/người
| nội dung=Điểm du lịch sinh thái nước nổi bật với nguồn suối ngầm phun trào tự nhiên từ lòng vách núi đá vôi ở nhiệt độ mát lạnh 18 - 20&amp;nbsp;°C quanh năm. Du khách trải nghiệm đường mòn đi bộ bằng tre xuyên rừng nguyên sinh, chèo thuyền kayak trên làn nước trong suốt như ngọc bích, trượt zipline đu dây trên không và tắm bùn khoáng tự nhiên trong Hang Tối.
}}

[[Tập tin:Using_bomb_fragment_as_a_smart_to_alert_everybody.JPG|nhỏ|Cửa hầm thông ra biển của Địa đạo Vịnh Mốc tại xã Vĩnh Hoàng]]

=== Quần thể Di tích Lịch sử Chiến trường &amp; Giới tuyến ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải | tên khác=Hien Luong - Ben Hai Relic Complex
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bến Hải và xã Vĩnh Hoàng | vĩ độ=17.0019 | kinh độ=107.0319 | chỉ đường=Giao cắt giữa Quốc lộ 1A và sông Bến Hải tại Vĩ tuyến 17
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=50.000 VNĐ/người
| nội dung=Chứng tích lịch sử của nỗi đau chia cắt đất nước ròng rã hơn 20 năm (1954 - 1975). Quần thể gồm Cầu Hiền Lương lịch sử bắc qua sông Bến Hải (được sơn hai màu xanh - vàng phân định giới tuyến ở giữa cầu), Cột cờ Hiền Lương cao 38 m treo lá cờ đỏ sao vàng rộng 108 m², Cụm tượng đài &quot;Khát vọng thống nhất&quot;, Nhà trưng bày hiện vật chiến tranh Vĩ tuyến 17 và dàn loa phóng thanh công suất lớn thời đối đầu tâm lý chiến.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Hệ thống Địa đạo Vịnh Mốc | tên khác=Vinh Moc Tunnels
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Vĩnh Hoàng | vĩ độ=17.0394 | kinh độ=107.1089 | chỉ đường=Nằm sát mép bờ biển Mũi Lay
| điện thoại=+84 233 3880 120 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=50.000 VNĐ/người
| nội dung=Công trình làng hầm quân sự dân sự dưới lòng đất độc nhất vô nhị khoét sâu vào lòng đồi đất đỏ bazan. Địa đạo có tổng chiều dài gần 2 km gồm 3 tầng hầm liên hoàn sâu từ 12 m đến 23 m dưới mặt đất, có 13 cửa hầm thông ra rừng và bờ biển; bên trong bố trí đầy đủ hội trường, giếng nước, nhà hộ sinh (nơi 17 đứa trẻ chào đời an toàn trong lòng đất), bếp Hoàng Cầm và các phòng ở của từng hộ gia đình.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị | tên khác=Quang Tri Ancient Citadel
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Quảng Trị | vĩ độ=16.7533 | kinh độ=107.1911 | chỉ đường=Trung tâm phường bên bờ sông Thạch Hãn
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí (hoa đăng dâng lễ chuẩn bị riêng)
| nội dung=Tòa thành quân sự đắp đất từ thời Gia Long và xây gạch thời Minh Mạng năm 1827. Nơi đây là tâm điểm của cuộc chiến đấu ác liệt 81 ngày đêm (từ ngày 28/6 đến 16/9/1972) bảo vệ thành cổ, nơi hứng chịu lượng bom đạn khổng lồ tương đương sức công phá của 7 quả bom nguyên tử. Khuôn viên hiện nay là tượng đài trung tâm mang hình nấm mồ chung cho hàng ngàn liệt sĩ vô danh, bảo tàng chứng tích và bờ sông Thạch Hãn thả hoa đăng tưởng niệm.
}}

* {{xem
| tên=Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn &amp; Đường 9 | tên khác=Truong Son National Cemetery
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Cồn Tiên (Nghĩa trang Trường Sơn) và phường Nam Đông Hà (Nghĩa trang Đường 9) | vĩ độ=16.9600 | kinh độ=106.9600 | chỉ đường=Dọc Quốc lộ 15 và Quốc lộ 9
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Hai nghĩa trang liệt sĩ có quy mô lớn nhất Việt Nam. Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn tọa lạc trên đồi Bến Tắt (xã Cồn Tiên) với diện tích 14 ha, là nơi yên nghỉ vĩnh hằng của hơn 10.200 chiến sĩ hy sinh trên tuyến đường Hồ Chí Minh huyền thoại. Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9 là nơi quy tập hơn 10.800 phần mộ của các anh hùng liệt sĩ chiến đấu trên mặt trận Đường 9 và đất bạn Lào.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Căn cứ Sân bay Tà Cơn &amp; Nhà đày Lao Bảo | tên khác=Ta Con Airbase &amp; Lao Bao Prison
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tân Hợp cũ (nay thuộc xã Khe Sanh) và xã Lao Bảo | vĩ độ=16.6500 | kinh độ=106.7333 | chỉ đường=Dọc tuyến hành lang Quốc lộ 9
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=40.000 VNĐ/người
| nội dung=Cụm cứ điểm điểm nhấn trên dãy Trường Sơn. Sân bay Tà Cơn lưu giữ dấu tích căn cứ điểm phòng ngự chiến lược của quân đội Mỹ trong chiến dịch Khe Sanh 1968, trưng bày xác máy bay vận tải C-130, trực thăng UH-1, xe tăng M48. Nhà đày Lao Bảo xây dựng từ năm 1908 là một trong năm nhà tù lớn nhất Đông Dương thời thuộc Pháp dùng để giam giữ các chiến sĩ cộng sản kiên trung.
}}

[[Tập tin:Đảo_Yến,_Quảng_Đông,_Quảng_Trạch,_Quảng_Bình.jpeg|nhỏ|Cảnh quan Vũng Chùa - Đảo Yến tại xã Phú Trạch]]

=== Di tích Văn hóa &amp; Thắng cảnh Duyên hải ===
* {{xem
| tên=Khu Mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại Vũng Chùa - Đảo Yến | tên khác=General Vo Nguyen Giap Tomb
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Phú Trạch | vĩ độ=17.9250 | kinh độ=106.4780 | chỉ đường=Dưới chân dãy đèo Hoành Sơn nhìn ra mũi Rồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Nơi an nghỉ vĩnh hằng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tổng Tư lệnh đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Khu mộ tọa lạc trên sườn đồi thoai thoải của núi Thọ, hướng trực diện ra vũng biển Vũng Chùa phẳng lặng và đảo Yến xanh biếc, được bao bọc bởi hàng ngàn cây thông xanh mát.
}}

* {{xem
| tên=Trung tâm Hành hương Đức Mẹ La Vang | tên khác=Our Lady of La Vang Basilica
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Hải Phú cũ (nay thuộc xã Hải Lăng) | vĩ độ=16.7110 | kinh độ=107.1950 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Quảng Trị 6 km về phía Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Thánh địa hành hương Công giáo quốc gia quan trọng bậc nhất Việt Nam, nơi ghi dấu sự kiện Đức Mẹ Maria hiện ra an ủi giáo dân vào năm 1798. Quần thể gồm tháp chuông cổ kính của vương cung thánh đường cũ còn sót lại sau chiến tranh năm 1972, quảng trường Mân Côi rộng lớn, trung tâm tượng đài Đức Mẹ ngự dưới tán cây đa nhân tạo và đại vương cung thánh đường mới xây dựng đồ sộ.
}}

* {{xem
| tên=Bãi biển Nhật Lệ &amp; Bãi biển Bảo Ninh | tên khác=Nhat Le &amp; Bao Ninh Beaches
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Đồng Hới | vĩ độ=17.4850 | kinh độ=106.6320 | chỉ đường=Nằm ngay cửa sông Nhật Lệ đổ ra biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi tắm tự nhiên phẳng mịn với bờ cát trắng sạch, độ dốc thoải, nước biển trong vắt không có sóng lớn dữ dội; đối diện qua cầu Nhật Lệ là dải cồn cát trắng Bảo Ninh hoang sơ, nơi du khách có thể trải nghiệm trượt cát và ngắm hoàng hôn buông xuống dòng sông.
}}

* {{xem
| tên=Bãi biển Cửa Tùng &amp; Cửa Việt | tên khác=Cua Tung &amp; Cua Viet Beaches
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Cửa Tùng và xã Cửa Việt | vĩ độ=17.0250 | kinh độ=107.1000 | chỉ đường=Dọc tuyến đường bộ ven biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi biển Cửa Tùng từng được người Pháp mệnh danh là &quot;nữ hoàng của các bãi tắm&quot; với bờ cát hình trăng khuyết kẹp giữa hai mũi đá bazan Mũi Si và Mũi Lay; Cửa Việt sở hữu bờ cát dài phẳng lì, hàng phi lao chắn gió xanh ngút ngàn và cảng biển nước sâu nhộn nhịp tàu thuyền đánh cá.
}}

* {{xem
| tên=Đặc khu Cồn Cỏ | tên khác=Con Co Island
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Cồn Cỏ | vĩ độ=17.1583 | kinh độ=107.3667 | chỉ đường=Cách Cảng Cửa Tùng hoặc Cửa Việt 15 hải lý
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào đặc khu
| nội dung=Hòn đảo tiền tiêu mang hình con rùa khổng lồ nổi trên biển Đông, từng là &quot;con mắt thần&quot; canh giữ bầu trời miền Bắc trong chiến tranh chống Mỹ. Đảo có thảm rừng nguyên sinh nhiệt đới chiếm 70% diện tích, rạn san hô đỏ quý hiếm dưới đáy biển, Ngọn hải đăng Cồn Cỏ trên đỉnh đồi 63 m và Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ Cồn Cỏ kiên cường.
}}

== Hoạt động ==
* '''Khám phá thám hiểm hệ thống hang động Phong Nha:''' Tham gia các tour trekking vượt rừng lội suối cấp độ mạo hiểm khám phá Hang Én, Động Thiên Đường 7.000 m hoặc chèo thuyền kayak xuyên lòng Hang Tối tại xã Phong Nha và xã Thượng Trạch.
* '''Chèo thuyền kayak và thả hoa đăng trên sông Thạch Hãn:''' Xuất bến thuyền từ bờ thành cổ phường Quảng Trị lúc chiều buông, chèo thuyền ngắm đôi bờ phù sa êm đềm và thả những bông hoa đăng lung linh mặt nước tri ân các anh hùng liệt sĩ.
* '''Trải nghiệm đi xuyên lòng đất Địa đạo Vịnh Mốc:''' Bách bộ qua các tầng hầm sâu hun hút dưới chân đồi bazan tại xã Vĩnh Hoàng, tận mắt chứng kiến cuộc sống sinh hoạt phi thường của quân dân địa phương trong lòng đất lửa.
* '''Săn mây tại Đèo Sa Mù &amp; Đỉnh Cu Vơ:''' Chạy xe máy dọc đường Hồ Chí Minh nhánh Tây qua xã Hướng Phùng và xã Hướng Lập vào sáng sớm để chiêm ngưỡng biển mây luồn bồng bềnh qua các triền núi đá vôi hùng vĩ.
* '''Trượt cát trên đồi cát Quang Phú &amp; Bảo Ninh:''' Thuê ván trượt gỗ lướt trên những triền cát trắng mịn cao vút thay đổi hình dạng theo từng cơn gió biển tại phường Đồng Thuận và phường Đồng Hới.
* '''Lặn biển ngắm rạn san hô đỏ Cồn Cỏ:''' Đeo kính lặn và ống thở khám phá các rạn san hô nguyên sơ nhiều màu sắc bao quanh các bãi đá bazan đen tuyền của [[Đặc khu Cồn Cỏ]].

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Quảng Trị mới là sự kết hợp phong phú giữa nông sản đồi núi Trường Sơn, thảo dược rừng và các loại thủy hải sản khô đặc trưng miền Trung.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Cao lá vằng La Vang:''' Chiết xuất hoàn toàn từ lá cây vằng sẻ tự nhiên mọc trên vùng đồi sỏi đá xã Hải Lăng và xã Cam Lộ, nấu cô đặc thành bánh cao dẻo quánh, vị đắng dịu ngọt hậu, có tác dụng thanh nhiệt giải độc và lợi sữa.
* '''Hồ tiêu Cùa (Cam Lộ) &amp; Hạt tiêu Vĩnh Linh:''' Hạt tiêu trồng trên đất đỏ bazan cổ màu mỡ, hạt mẩy tròn vỏ đen tuyền, hàm lượng tinh dầu cao và vị cay nồng đậm đà chỉ dẫn địa lý tại xã Cam Lộ và xã Vĩnh Linh.
* '''Cà phê Arabica Khe Sanh:''' Giống cà phê chè trồng trên sườn đồi cao hơn 600 m ở xã Khe Sanh và xã Hướng Phùng, hạt cà phê rang mộc có hương thơm thảo mộc tự nhiên và vị chua thanh tao nhã.
* '''Khoai gieo Hải Ninh:''' Món quà dân dã nổi tiếng chế biến từ củ khoai lang đỏ trồng trên cát trắng xã Ninh Châu luộc chín thái lát phơi qua nhiều đợt nắng to và sương đêm, dẻo quánh ngọt lịm như mạch nha.
* '''Mực một nắng &amp; Nước mắm Cảnh Dương:''' Mực ống câu đêm xẻ phơi qua một nắng giòn ngọt tại phường Đồng Hới; nước mắm cá cơm ủ chượp truyền thống nguyên chất thơm nồng từ làng cá cổ xã Hòa Trạch.
* '''Mật ong rừng Tuyên Hóa &amp; Nấm lim xanh:''' Mật ong nguyên chất thu hái từ các hốc cây rừng già xã Tuyên Hóa cùng nấm lim xanh thảo dược tự nhiên vùng đệm Phong Nha.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Đồng Hới (phường Đồng Hới):''' Ngôi chợ lớn nhất bên bờ sông Nhật Lệ, nơi đầu mối bày bán đầy đủ các loại hải sản tươi sống đánh bắt trong ngày, hải sản khô và khoai gieo.
* '''Chợ Đông Hà (phường Đông Hà):''' Trung tâm thương mại đầu mối sầm uất trên tuyến Quốc lộ 9, nổi tiếng với các mặt hàng gia dụng, vải vóc và đồ điện tử nhập khẩu từ Thái Lan qua ngả cửa khẩu Lao Bảo.
* '''Chợ Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo (xã Lao Bảo):''' Khu trung tâm thương mại biên giới miễn thuế sầm uất với các mặt hàng tiêu dùng, mỹ phẩm, bánh kẹo Thái Lan và Lào.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương mang đặc trưng sâu sắc của xứ nắng gió miền Trung: vị cay đậm của ớt chỉ thiên, vị mặn mòi của nước mắm cốt biển và phong vị thanh đạm của các món ăn đồng quê.

Các món ăn phổ biến:
* '''Cháo bột Vạn Linh (Bánh canh cá lóc):''' Sợi bánh canh nặn thủ công từ bột gạo tẻ hoặc bột lọc dẻo sợi; nước dùng ninh từ xương cá ngọt đậm đà có màu nghệ vàng; thịt cá lóc đồng luộc gỡ xương tẩm ướp tiêu ớt xào săn thơm lừng, rắc ngập hành tăm (củ nén) và rau đắng đất thái nhỏ.
* '''Cháo canh Quảng Bình:''' Sợi mì cán dày mềm dai nấu trong nồi nước súp ngọt từ xương hầm kết hợp tôm biển tươi, thịt nạc và chả cá; ăn kèm đĩa ram (chả giò chiên giòn) nóng hổi chấm nước mắm ớt.
* '''Thịt trâu xào lá trơng:''' Thịt trâu tươi non săn chắc thái mỏng xào chín tới cùng lá trơng (loại cây lá gai mọc hoang trên vách đá rừng Trường Sơn có vị cay nồng ấm) và ớt xanh giã nhuyễn tại xã Cam Lộ.
* '''Lẩu cá khoai Quảng Bình:''' Cá khoai tươi sống thịt mềm như thạch cắt khúc ướp ớt tiêu chanh; thả vào nồi nước lẩu chua nấu cà chua, khế, măng chua, dứa chín và rau thì là, ăn chín tái ngay trên bếp.
* '''Bánh bèo - Bánh lọc Quảng Trị:''' Bánh bèo chén nhỏ mềm mượt rắc tôm chấy đỏ au; bánh lọc bột sắn trong suốt nhìn thấu con tôm sông và miếng thịt mỡ kho tiêu bên trong, gói lá chuối hấp chín chấm nước mắm ớt cay xé lưỡi.
* '''Gà đồi nướng mắc khén chấm muối cheo Phong Nha:''' Gà ri thả rẫy nướng than hoa vàng rụm da giòn chấm cùng muối &quot;cheo&quot; đặc sản (muối hạt giã lá é, lá chanh và ớt hiểm rừng) tại xã Phong Nha.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Cháo bột Hải Lăng Diên Sanh | trang web= | email=
| địa chỉ=Dọc Quốc lộ 1A, xã Diên Sanh | vĩ độ=16.6980 | kinh độ=107.2550 | chỉ đường=Gần khu vực thị tứ Diên Sanh cũ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 21:00 | giá=25.000 - 45.000 VNĐ/tô
| nội dung=Quán ăn gia truyền lâu đời chuyên phục vụ cháo bột cá lóc đồng chuẩn vị Hải Lăng với vị cay nồng của ớt tươi và hương thơm đặc trưng của hành tăm.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Bánh lọc Mệ Xuân | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 15 Lê Thành Đồng, phường Đồng Hới | vĩ độ=17.4820 | kinh độ=106.6280 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại=+84 232 3825 889 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 22:00 | giá=30.000 - 60.000 VNĐ/đĩa
| nội dung=Cơ sở ẩm thực nức tiếng chuyên các loại bánh lọc lá, bánh lọc trần và bánh nậm nhân tôm thịt đậm đà hương vị sông Nhật Lệ.
}}

== Đồ uống ==
* '''Nước chè vằng nóng:''' Thức uống hãm từ lá chè vằng khô uống cả ngày thay nước chè xanh, có vị đắng ngắt đầu lưỡi nhưng đọng lại vị ngọt thanh sâu lắng nơi cổ họng.
* '''Rượu cần Bru - Vân Kiều:''' Men rượu ủ từ rễ cây rừng Trường Sơn và nếp nương trong hũ sành tại xã Đakrông, uống bằng cần trúc trong các dịp lễ mừng lúa mới.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Donghoi2.jpg|nhỏ|Một góc bán đảo cát tại phường Đồng Hới]]

Hệ thống lưu trú phân bố tập trung tại các trọng điểm: chuỗi resort biển cao cấp tại phường Đồng Hới, hệ thống homestay và khách sạn sinh thái rừng tại xã Phong Nha, và các khách sạn trung tâm tại phường Đông Hà.

=== Resort biển &amp; Khách sạn cao cấp ===
* {{ngủ
| tên=Sun Spa Resort Quảng Bình | trang web=https://sunsparesortvietnam.com | email=
| địa chỉ=Mỹ Cảnh, phường Đồng Hới | vĩ độ=17.4720 | kinh độ=106.6380 | chỉ đường=Tọa lạc trên bán đảo Bảo Ninh tiếp giáp biển và sông Nhật Lệ
| điện thoại=+84 232 3842 999 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.800.000 - 4.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 5 sao trải dài trên 29 ha bán đảo cát trắng, sở hữu bãi biển riêng tư, 3 hồ bơi ngoài trời quy mô lớn, sân tập golf, khu trị liệu spa cao cấp và hệ thống biệt thự có hồ bơi riêng.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Nhật Lệ | trang web=https://luxurynhatle.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 121 Trương Pháp, phường Đồng Hới | vĩ độ=17.4890 | kinh độ=106.6310 | chỉ đường=Mặt tiền đường bờ biển Nhật Lệ
| điện thoại=+84 232 3779 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.000.000 - 2.400.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 22 tầng với 227 phòng nghỉ hiện đại hướng nhìn trực diện ra biển, có hồ bơi bốn mùa, dịch vụ massage sauna và nhà hàng hội nghị lớn.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Sài Gòn - Đông Hà | trang web=http://saigondonghahotel.com | email=
| địa chỉ=Số 01 Bùi Thị Xuân, phường Đông Hà | vĩ độ=16.8180 | kinh độ=107.1020 | chỉ đường=Ven bờ sông Hiếu
| điện thoại=+84 233 3577 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=850.000 - 1.900.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao cao cấp tại trung tâm phường Đông Hà với hồ bơi ngoài trời nhìn ra sông Hiếu, sân tennis, phòng tập gym và hệ thống phòng ốc sang trọng.
}}

=== Homestay sinh thái &amp; Nghỉ dưỡng hang động ===
* {{ngủ
| tên=Chay Lap Farmstay | trang web=https://chaylapfarmstay.com | email=
| địa chỉ=xã Phúc Trạch cũ (nay thuộc xã Phong Nha) | vĩ độ=17.5520 | kinh độ=106.2180 | chỉ đường=Nằm gần cửa ngõ Suối Nước Moọc
| điện thoại=+84 911 030 057 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng sinh thái nông trại kết hợp phòng nghỉ dạng vòm gỗ độc đáo giữa thung lũng núi non đá vôi, có hồ bơi nước ngọt, vườn rau hữu cơ và bến thuyền kayak riêng trên sông Chày.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Nắng nóng gió Lào &amp; Sốc nhiệt ===
* Vào các tháng mùa hè (tháng 5 đến tháng 8), hiện tượng gió phơn Tây Nam gây nắng nóng đặc biệt gay gắt, độ ẩm xuống rất thấp. Khi tham quan các di tích ngoài trời như Thành cổ Quảng Trị (phường Quảng Trị), Cầu Hiền Lương (xã Bến Hải) hay Nghĩa trang Trường Sơn (xã Cồn Tiên), du khách cần trang bị mũ rộng vành, áo khoác chống nắng, kính râm và mang đủ nước uống để tránh bị say nắng và sốc nhiệt.

=== An toàn thám hiểm hang động &amp; Sông suối ===
* Khi tham gia các tour du lịch hang động tại Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, bắt buộc phải mang giày thể thao có độ bám dính cao, đội mũ bảo hiểm chuyên dụng có đèn pin và mặc áo phao cứu sinh khi bơi trong hang ngầm. Tuyệt đối tuân thủ chỉ dẫn của hướng dẫn viên và kiểm lâm bản địa; không tự ý đi vào các nhánh hang chưa được cấp phép.
* Mùa mưa lũ (tháng 9 đến tháng 11) có thể gây lũ ống bất ngờ dâng cao trong các hang động và sông suối; các hoạt động thám hiểm hang ngầm sẽ tạm dừng hoạt động theo lệnh của Ban Quản lý Vườn Quốc gia.

=== Lưu ý an toàn bom mìn tồn đọng ===
* Quảng Trị là địa bàn chịu ô nhiễm bom mìn sau chiến tranh với mật độ cao; du khách khi đi trekking hoặc phượt xe máy trên các cung đường rừng núi huyện Hướng Hóa, Đakrông cũ tuyệt đối không tự ý đi vào các bãi đất hoang có biển cảnh báo nguy hiểm bom mìn vật nổ chưa rà phá và không nhặt bất kỳ mảnh kim loại han gỉ nào dọc đường rừng.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hà Tĩnh]]: Theo Quốc lộ 1A hoặc trục cao tốc vượt qua hầm Đèo Ngang sang phía Bắc để thăm bãi biển [[xã Thiên Cầm]], di tích [[xã Đồng Lộc]] và quê hương Đại thi hào Nguyễn Du tại [[xã Tiên Điền]].
* [[Huế]]: Đi theo Quốc lộ 1A hoặc tuyến cao tốc Cam Lộ - La Sơn xuôi về phía Nam khoảng 60 - 80 km để đến với Quần thể Di tích Cố đô Huế, sông Hương núi Ngự và vịnh Lăng Cô.
* [[Đà Nẵng]]: Kết nối qua cao tốc La Sơn - Túy Loan sang thành phố biển Đà Nẵng, bán đảo Sơn Trà và danh thắng Ngũ Hành Sơn.
* [[Lào]]: Xuất cảnh đường bộ qua [[Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo]] (xã Lao Bảo) theo Quốc lộ 9 để sang tỉnh Savannakhet, hoặc qua [[Cửa khẩu Quốc tế Cha Lo]] (xã Dân Hóa) theo Quốc lộ 12A sang tỉnh Khammouane.

{{geo|16.8167|107.1000}}
{{IsPartOf|Bắc Trung Bộ}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Quảng Trị}}</text>
      <sha1>dk50dnstt2neiuah1xihymt6fsml5i6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vĩnh Long</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1439</id>
    <revision>
      <id>122258</id>
      <parentid>121957</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T01:48:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122258</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24123" sha1="1sbzc4463um7kf7yiq88r5ihm33kb96" xml:space="preserve">{{pagebanner|Cầu Mỹ Thuận 1 và 2.jpg|caption=Thành phố Bến Tre}}

{{quickbarprovince
| image=Cầu Mỹ Thuận (6297673871).jpg
| imagewidth=250px
| caption=Cầu Mỹ Thuận bắc qua sông Tiền nối Tiền Giang với Vĩnh Long
| location=Vinh Long in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=6.286,8 km²
| population=3.615.000 người (ước tính)
| population density=575 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Khmer]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Đạo Cao Đài]], [[Hòa Hảo]]
| ethnic group=Người Kinh (86%), người Khmer (11%), người Hoa (3%)
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đồng bằng sông Cửu Long]], [[Tây Nam Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Long Châu
| years active=1732 - Thiết lập Dinh Long Hồ / Không gian văn hóa - tự nhiên tam giác Cửu Long
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống các đơn vị cơ sở gồm các xã và phường (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (270 / 275 / 274)
| website=[https://vinhlong.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Vĩnh Long]
}}

'''Vĩnh Long''' là một tỉnh thuộc vùng [[Đồng bằng sông Cửu Long]], [[Việt Nam]]. Sau khi hợp nhất toàn diện không gian tự nhiên và hành chính của 3 tỉnh trước đây là Vĩnh Long, Bến Tre và Trà Vinh, tỉnh bao trọn toàn bộ dải đất phù sa hạ lưu nằm kẹp giữa [[Sông Tiền]] và [[Sông Hậu]]. Địa giới tỉnh tiếp giáp với [[Tiền Giang]], [[Đồng Tháp]], [[Cần Thơ]] và mở rộng ra biển Đông qua các cửa sông lớn như Cổ Chiên, Cung Hầu, Định An, Ba Lai và Hàm Luông. Tỉnh áp dụng mô hình chính quyền địa phương tinh gọn, điều hành trực tiếp từ cấp tỉnh đến các xã và phường cơ sở.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Tụy Văn Lâu (Văn Thánh Miếu Vĩnh Long).jpg|nhỏ|Văn Thánh Miếu Vĩnh Long tại phường Phước Hậu]]

Vùng đất Vĩnh Long được khai phá từ thế kỷ 17. Năm 1732, chúa Nguyễn Phúc Chú thành lập Châu Định Viễn và dựng Dinh Long Hồ làm thủ phủ vùng Nam Bộ thời bấy giờ. Thời kỳ Nhà Nguyễn, Vĩnh Long là trung tâm của tỉnh Vĩnh Long xưa và là nơi xây dựng [[Văn Thánh Miếu Vĩnh Long|Văn Thánh Miếu]] vào năm 1864. Giai đoạn 1976 - 1992, khu vực từng hợp nhất thành tỉnh Cửu Long. Sau khi sáp nhập hoàn chỉnh cả dải đất Bến Tre và Trà Vinh, tỉnh hình thành một không gian văn hóa - kinh tế thống nhất, kết hợp giữa văn hóa miệt vườn cây ăn trái, văn hóa sông nước xứ dừa và văn hóa đồng bào người Khmer với hệ thống hơn 140 ngôi chùa Nam tông cổ kính.

Địa hình tỉnh bằng phẳng, mạng lưới kênh rạch dày đặc chia cắt không gian thành các dải cù lao trù phú như xã An Bình, xã Lục Sĩ Thành, xã Phú Thuận, cùng dải cồn cát ven biển ở xã Ba Tri, xã Thạnh Hải, phường Duyên Hải. Về kinh tế, tỉnh chuyên canh lúa nước, phát triển vườn cây ăn trái nhiệt đới (bưởi Năm Roi, sầu riêng Chợ Lách, dừa xiêm Bến Tre), nuôi trồng và chế biến thủy hải sản ven biển cùng các làng nghề gốm gạch nung Mang Thít (xã Nhơn Phú, xã Cái Nhum), làng nghề dệt chiếu và chế biến dừa.

=== Khí hậu ===
Vĩnh Long mang đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, nền nhiệt cao và biên độ nhiệt ngày đêm nhỏ, nhiệt độ trung bình năm ổn định ở mức 27&amp;nbsp;°C.

* '''Mùa khô''' (tháng 12 đến tháng 4 năm sau): Chịu tác động của gió mùa Đông Bắc, lượng mưa thấp, nắng nhiều, độ ẩm giảm; các xã ven biển có hiện tượng xâm nhập mặn vào sâu các cửa sông trong tháng 2 đến tháng 4.
* '''Mùa mưa''' (tháng 5 đến tháng 11): Gió mùa Tây Nam hoạt động mạnh, chiếm hơn 85% tổng lượng mưa trong năm; tháng 9 và tháng 10 thường có các đợt triều cường kết hợp nước lũ thượng nguồn gây ngập cục bộ ở vùng trũng thấp.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Vĩnh Long
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 31 (88) || 32 (90) || 34 (93) || 35 (95) || 34 (93) || 32 (90) || 32 (90) || 32 (90) || 31 (88) || 31 (88) || 31 (88) || 30 (86) || '''32 (90)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 22 (72) || 23 (73) || 24 (75) || 25 (77) || 25 (77) || 25 (77) || 24 (75) || 24 (75) || 24 (75) || 24 (75) || 24 (75) || 23 (73) || '''24 (75)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 10 (0.4) || 6 (0.2) || 12 (0.5) || 40 (1.6) || 170 (6.7) || 220 (8.7) || 230 (9.1) || 225 (8.9) || 250 (9.8) || 270 (10.6) || 130 (5.1) || 30 (1.2) || '''1.593 (62.7)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Cầu Rạch Miễu 1.jpg|nhỏ|Cầu Rạch Miễu nối Tiền Giang sang phường An Hội]]

Tỉnh kết nối với [[Thành phố Hồ Chí Minh]] và các địa phương lân cận qua mạng lưới cao tốc, quốc lộ và đường thủy nội địa.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Trục Cao tốc Trung Lương - Cần Thơ &amp; Quốc lộ 1A:''' Ô tô đi từ Thành phố Hồ Chí Minh qua Tiền Giang, vượt [[Cầu Mỹ Thuận 2]] để vào địa phận phường Tân Ngãi và phường Long Châu trong khoảng 1 giờ 45 phút lái xe.
* '''Trục Quốc lộ 60 &amp; Cầu Rạch Miễu:''' Đi từ TP.HCM qua Tiền Giang sang phường An Hội, tiếp tục theo Quốc lộ 60 qua Cầu Hàm Luông và Cầu Cổ Chiên để đến phường Trà Vinh.
* '''Xe khách liên tỉnh:''' 
  * Các tuyến xe khách chất lượng cao của Phương Trang (FUTA), Kim Hoàng, Tân Thanh Thủy xuất bến liên tục tại Bến xe Miền Tây (TP.HCM).
  * Điểm trả khách tại các bến xe trung tâm: Bến xe Vĩnh Long (Quốc lộ 1A, phường Tân Hạnh), Bến xe Bến Tre (phường Phú Tân) và Bến xe Trà Vinh (phường Nguyệt Hóa). Thời gian di chuyển từ 2 đến 3 giờ; giá vé dao động từ 110.000 - 160.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường thủy ===
Tuyến đường thủy quốc tế trên sông Tiền và sông Cổ Chiên đón nhận các chuyến tàu du lịch thủy vận chuyển khách giữa TP.HCM - Vĩnh Long - Châu Đốc sang [[Phnôm Pênh]] ([[Campuchia]]).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Sông Cổ Chiên, đoạn qua TP.Vĩnh Long.JPG|nhỏ|Sông Cổ Chiên, đoạn qua thành phố Vĩnh Long]]

* '''Đường thủy nội địa (Tàu, thuyền, xuồng máy):''' Là phương tiện thiết yếu để tiếp cận các xã cù lao và vùng làng nghề ven sông:
  * Bến tàu Du lịch Vĩnh Long (phường Long Châu).
  * Bến tàu Du lịch sông Chẽ (phường An Hội).
* '''Phà &amp; Tuyến vượt sông:'''
  * Phà An Bình: Nối phường Long Châu với xã An Bình (Cù lao An Bình).
  * Phà Đình Khao: Nối phường Tân Hạnh qua sông Cổ Chiên sang xã Chợ Lách.
* '''Thuê xe máy &amp; Xe đạp:''' Dịch vụ xe máy tập trung tại các cơ sở lưu trú ở phường Long Châu, phường Bến Tre và phường Trà Vinh với giá 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày. Xe đạp được sử dụng phổ biến để dạo quanh đường liên ấp tại xã An Bình, xã Phú Phụng và xã Lục Sĩ Thành.
* '''Taxi:'''
  * Taxi Mai Linh: ☎ +84 270 3878 878 / +84 275 3879 879 / +84 294 3575 757
  * Taxi Vinasa: ☎ +84 270 3966 666

== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Cổng chùa Hang (Trà Vinh).jpg|nhỏ|Cổng Chùa Hang mang kiến trúc Phật giáo Nam tông Khmer tại phường Nguyệt Hóa]]

=== Di tích Lịch sử &amp; Kiến trúc Tôn giáo ===
* {{xem
| tên=Văn Thánh Miếu Vĩnh Long | tên khác=Van Thanh Mieu Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Trần Phú, phường Phước Hậu | vĩ độ=10.2435 | kinh độ=105.9750 | chỉ đường=Bên bờ sông Long Hồ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Một trong ba văn miếu đầu tiên được xây dựng tại Nam Bộ (hoàn thành năm 1864) do Kinh lược sứ Phan Thanh Giản và Đốc học Nguyễn Thông chủ xướng. Quần thể gồm điện Đại Thành thờ Khổng Tử, Văn Xương Các và tấm bia đá cổ ghi lại lịch sử khai khẩn đất phương Nam.
}}

* {{xem
| tên=Chùa Âng &amp; Ao Bà Om | tên khác=Ang Pagoda &amp; Ba Om Pond
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Nguyễn Du, phường Nguyệt Hóa | vĩ độ=9.9472 | kinh độ=106.3156 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Trà Vinh khoảng 5 km về phía Tây Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Cụm danh thắng văn hóa tiêu biểu của người Khmer. Chùa Âng (Wat Angkor Borei) được xây dựng từ thế kỷ 10 với kiến trúc mái nhiều tầng, tháp nhọn cao vút và các tượng điêu khắc thần Chằn (Yeak). Liền kề là danh thắng Ao Bà Om hình vuông phẳng lặng, bao quanh bởi hàng trăm cây sao, dầu cổ thụ hàng trăm năm tuổi có bộ rễ trồi lên mặt đất.
}}

* {{xem
| tên=Chùa Hang | tên khác=Wat Kompong Chrey
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Nguyệt Hóa | vĩ độ=9.9230 | kinh độ=106.3210 | chỉ đường=Nằm trên trục Quốc lộ 54
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi chùa cổ xây dựng từ thế kỷ 17 nổi tiếng với cổng phụ thiết kế tựa như một hang đá ăn sâu vào lòng rặng cây rậm rạp. Trong khuôn viên chùa có xưởng điêu khắc gỗ thủ công từ các gốc cây sao khô cổ thụ và là nơi trú ngụ của hàng ngàn cá thể chim hoang dã.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Đồng Khởi Bến Tre | tên khác=Dong Khoi Guerilla Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Đồng Khởi | vĩ độ=10.1450 | kinh độ=106.3320 | chỉ đường=Cách phường An Hội khoảng 15 km về phía Tây Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Nơi nổ ra phong trào Đồng Khởi lịch sử ngày 17/1/1960 dưới sự lãnh đạo của nữ tướng Nguyễn Thị Định. Di tích bảo tồn nhà truyền thống, hiện vật vũ khí tự tạo, súng ngựa trời và mô hình hầm trú ẩn trong chiến tranh.
}}

* {{xem
| tên=Lăng mộ và Đền thờ Nguyễn Đình Chiểu | tên khác=Nguyen Dinh Chieu Memorial
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tân Xuân | vĩ độ=10.0510 | kinh độ=106.5920 | chỉ đường=Gần trung tâm xã Ba Tri
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu tưởng niệm Di tích Quốc gia đặc biệt gồm nhà bia, đền thờ, nhà trưng bày tài liệu và phần mộ của danh sĩ, nhà thơ yêu nước Nguyễn Đình Chiểu cùng phu nhân Lê Thị Điền.
}}

[[Tập tin:Lò gạch Mang Thít.jpg|nhỏ|Quần thể lò nung gạch gốm truyền thống ven sông Thầy Cai tại xã Nhơn Phú]]

=== Làng nghề &amp; Cù lao Miệt vườn ===
* {{xem
| tên=Làng nghề Gạch Gốm Mang Thít | tên khác=Vương quốc đỏ Mang Thít
| trang web= | email=
| địa chỉ=Dọc kênh Thầy Cai, xã Nhơn Phú và xã Cái Nhum | vĩ độ=10.1850 | kinh độ=106.0520 | chỉ đường=Cách phường Long Châu khoảng 14 km về phía Đông
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng sản xuất gạch gốm nung thủ công lớn nhất miền Tây với hàng trăm lò gạch tròn hình tháp bằng đất nung đỏ rực san sát dọc theo bờ sông, phản ánh kỹ thuật sản xuất gốm đất sét đỏ truyền thống hàng trăm năm.
}}

* {{xem
| tên=Cù lao An Bình | tên khác=An Binh Island
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã An Bình | vĩ độ=10.2670 | kinh độ=105.9850 | chỉ đường=Đi phà An Bình từ bến tàu phường Long Châu sang
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tùy nhà vườn
| nội dung=Dải cù lao màu mỡ bồi đắp bởi sông Tiền và sông Cổ Chiên, chuyên canh các loại cây ăn trái như chôm chôm, nhãn xuồng, xoài cát, bưởi da xanh cùng hệ thống homestay nhà vườn miệt vườn Nam Bộ.
}}

* {{xem
| tên=Làng hoa cảnh &amp; Cây giống Chợ Lách | tên khác=Cho Lach Plant Nursery
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Chợ Lách, xã Vĩnh Thành và xã Phú Phụng | vĩ độ=10.2500 | kinh độ=106.1333 | chỉ đường=Dọc tuyến Quốc lộ 57
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng trung tâm sản xuất cây giống ghép cành, bon sai uốn kiểng và hoa kiểng phục vụ Tết lớn nhất khu vực Nam Bộ, nổi danh với sầu riêng Ri6, chôm chôm Cái Mơn và măng cụt.
}}

* {{xem
| tên=Khu Du lịch Sinh thái Cồn Phụng | tên khác=Dao Ong Dao Dua
| trang web=http://conphungtourist.com | email=
| địa chỉ=xã Phú Túc | vĩ độ=10.3350 | kinh độ=106.3450 | chỉ đường=Nằm giữa sông Tiền, tiếp cận bằng thuyền
| điện thoại=+84 275 3822 198 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:30 | giá=50.000 VNĐ/người
| nội dung=Khu du lịch sinh thái nổi tiếng với các phế tích kiến trúc của giáo phái Đạo Dừa do ông Nguyễn Thành Nam sáng lập vào giữa thế kỷ 20, cùng các xưởng sản xuất kẹo dừa, thủ công mỹ nghệ từ cây dừa.
}}

== Hoạt động ==
* '''Đi xuồng ba lá len lỏi rạch dừa nước:''' Trải nghiệm chèo xuồng qua các con rạch rợp bóng dừa nước tại xã Phú Túc, xã Giao Long hoặc rạch sông Chẽ tại phường An Hội.
* '''Tham dự Lễ hội Ok Om Bok Trà Vinh:''' Diễn ra vào rằm tháng 10 âm lịch tại khu vực Ao Bà Om (phường Nguyệt Hóa) với nghi lễ cúng trăng, thả hoa đăng và hội đua ghe Ngo truyền thống náo nhiệt trên sông Long Bình.
* '''Đạp xe khám phá đường nông thôn cù lao:''' Thuê xe đạp chạy dọc theo đường bê tông râm mát bóng nhãn, chôm chôm qua các ấp thuộc xã An Bình và xã Lục Sĩ Thành.
* '''Tìm hiểu quy trình chế tác gốm đất sét:''' Tận mắt chứng kiến các công đoạn tạo hình đất sét trên bàn xoay và kỹ thuật đưa sản phẩm vào lò nung tròn tại xã Nhơn Phú.

== Mua sắm ==
Vùng đất Vĩnh Long mới là vựa trái cây nhiệt đới, sản phẩm chế biến từ dừa và các mặt hàng thủ công mỹ nghệ danh tiếng.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Sản phẩm kẹo dừa &amp; Mỹ nghệ dừa:''' Kẹo dừa nước cốt nguyên chất, bánh phồng dừa, đũa gỗ dừa, muỗng nĩa gáo dừa chế tác tại phường An Hội và xã Phú Túc.
* '''Dừa sáp Cầu Kè:''' Giống dừa đặc hữu trồng tại xã Cầu Kè và xã Tam Ngãi với cơm dừa dày xốp dẻo, nước dừa sền sệt béo ngậy.
* '''Bưởi Năm Roi Bình Minh &amp; Bưởi da xanh:''' Bưởi múi dày ráo tép, vị chua ngọt thanh nhẹ hái từ các vườn cây tại phường Bình Minh và phường Cái Vồn.
* '''Trái cây đặc sản Cái Mơn:''' Sầu riêng Ri6, sầu riêng chuồng bò cơm vàng hạt lép, chôm chôm nhãn tại xã Chợ Lách và xã Vĩnh Thành.
* '''Bánh tét Trà Cuôn:''' Bánh tét nếp sáp dẻo ngâm lá bồ ngót nhân đậu xanh, thịt mỡ, trứng muối gói lá chuối tại xã Vinh Kim.
* '''Bánh tráng nem Cù lao Mây:''' Bánh tráng thủ công nướng dẻo dai làm từ bột gạo thuần khiết tại xã Lục Sĩ Thành.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Vĩnh Long (phường Long Châu):''' Nơi đầu mối trao đổi các mặt hàng rau củ quả, thủy hải sản nước ngọt tươi sống.
* '''Chợ Bến Tre (phường An Hội):''' Chợ trung tâm đầu mối các loại trái cây Nam Bộ, bánh kẹo dừa và đồ lưu niệm mây tre lá.
* '''Chợ Trà Vinh (phường Trà Vinh):''' Địa chỉ chuyên cung cấp nông sản, mắm cá, khô cá sặc bổi và các món ăn dân dã Khmer.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương phản ánh rõ nét văn hóa sinh hoạt vùng sông nước Nam Bộ kết hợp hài hòa với nghệ thuật ẩm thực độc đáo của đồng bào Khmer.

Các món ăn phổ biến:
* '''Bún nước lèo Trà Vinh:''' Món bún dùng nước lèo ninh từ xương heo và mắm bò hóc (prahok) kết hợp ngải bún giã nhuyễn thơm lừng, ăn kèm thịt heo quay giòn bì, cá lóc luộc gỡ thịt, bắp chuối thái mỏng và rau muống ghém.
* '''Cá tai tượng chiên xù:''' Cá tai tượng tươi sống bắt dưới ao vườn chiên giòn nguyên vảy trong chảo dầu sôi, cuốn cùng bánh tráng, khế chua, chuối chát, rau thơm và chấm nước mắm tỏi ớt chua ngọt.
* '''Bánh xèo củ hũ dừa:''' Vỏ bánh xèo giòn rụm màu vàng nghệ đúc nhân tôm nõn, thịt ba chỉ và phần lõi non ngọn cây dừa thái sợi ngọt thanh giòn sần sật.
* '''Canh chua cá bông lau bần:''' Nấu từ thịt cá bông lau béo ngậy với trái bần chua chín cây, bắp chuối và ngò gai, ăn vào mùa nước nổi.
* '''Cháo cá lóc rau đắng:''' Cá lóc đồng nấu nhừ cùng cháo gạo rang, dầm tiêu cay nồng ăn chung với đĩa rau đắng đất tươi.

=== Địa điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Bún Nước Lèo Cô Ba | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Đồng Khởi, phường Trà Vinh | vĩ độ=9.9385 | kinh độ=106.3420 | chỉ đường=Gần chợ Trà Vinh
| điện thoại=+84 294 3858 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 20:00 | giá=35.000 - 55.000 VNĐ/bát
| nội dung=Quán ăn lâu năm chuyên phục vụ món bún nước lèo nấu từ mắm bò hóc chuẩn vị truyền thống ăn kèm thịt heo quay và chả giò chiên.
}}

* {{xem
| tên=Khu Ẩm thực Bến Tre Riverside | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Hùng Vương, phường An Hội | vĩ độ=10.2390 | kinh độ=106.3750 | chỉ đường=Bờ sông Hàm Luông
| điện thoại=+84 275 3545 454 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=10:00 - 22:30 | giá=80.000 - 250.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà hàng ẩm thực sông nước chuyên các món cá tai tượng chiên xù, gỏi củ hũ dừa tôm thịt, lẩu tôm càng xanh và bánh xèo miền Tây.
}}

== Đồ uống ==
* '''Nước dừa xiêm tươi:''' Thức uống giải khát phổ biến chế biến trực tiếp từ dừa xiêm xanh, ngọt mát tự nhiên bán ở hầu khắp các tuyến đường.
* '''Rượu Xuân Thạnh:''' Loại rượu nếp trắng chưng cất thủ công gia truyền từ men thảo mộc cổ truyền tại xã Bình Phú, nồng độ cồn từ 50 - 60 độ.

== Nghỉ ngơi ==
Cơ sở lưu trú trải rộng từ các khách sạn hiện đại tại các phường trung tâm đến hệ thống homestay nhà vườn sinh thái ven sông rạch.

=== Khách sạn ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Sài Gòn - Vĩnh Long | trang web=https://saigonvinhlonghotel.com | email=
| địa chỉ=Số 02 Trưng Nữ Vương, phường Long Châu | vĩ độ=10.2540 | kinh độ=105.9720 | chỉ đường=Bờ sông Cổ Chiên
| điện thoại=+84 270 3879 988 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao hiện đại với 80 phòng ngủ hướng nhìn ra sông Tiền và cầu Mỹ Thuận, có hồ bơi ngoài trời, nhà hàng hội nghị và quầy bar.
}}

* {{ngủ
| tên=Bến Tre Riverside Resort | trang web=https://bentreriverside.com | email=
| địa chỉ=Số 708 Nguyễn Văn Tư, phường An Hội | vĩ độ=10.2280 | kinh độ=106.3680 | chỉ đường=Ven bờ sông Hàm Luông
| điện thoại=+84 275 3545 454 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.200.000 - 3.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 4 sao đạt chuẩn sinh thái, khuôn viên rợp bóng dừa mát mẻ, sở hữu hồ bơi vô cực bên sông và bến tàu riêng đón khách tham quan.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Cửu Long Trà Vinh | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 999 Nguyễn Thị Minh Khai, phường Nguyệt Hóa | vĩ độ=9.9405 | kinh độ=106.3315 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 294 3862 611 | điện thoại miễn cước=
| giá=450.000 - 900.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn tầm trung tiện nghi đầy đủ máy lạnh, nước nóng, bãi đậu xe ô tô rộng rãi, thuận tiện đi lại giữa trung tâm và các điểm tham quan chùa chiền.
}}

=== Homestay sinh thái ===
* {{ngủ
| tên=Út Trinh Homestay | trang web=http://uttrinhhomestay.com | email=
| địa chỉ=Ấp Hòa Quí, xã An Bình | vĩ độ=10.2690 | kinh độ=105.9920 | chỉ đường=Tiếp cận bằng xuồng máy
| điện thoại=+84 919 002 505 | điện thoại miễn cước=
| giá=450.000 - 950.000 VNĐ/người (gồm ăn tối và ăn sáng)
| nhận phòng=12:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Nhà cổ gỗ truyền thống ba gian Nam Bộ nép mình giữa vườn cây ăn trái, phục vụ ăn tối với đờn ca tài tử và hướng dẫn làm bánh dân gian.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Đi lại đường thủy ===
* Khi di chuyển bằng xuồng ba lá, thuyền máy hoặc cano trên các tuyến sông lớn như sông Tiền, sông Cổ Chiên, Hàm Luông, du khách phải mặc áo phao đúng quy chuẩn bảo đảm an toàn hàng hải đường thủy.

=== Côn trùng &amp; Triều cường ===
* Các xã miệt vườn và cù lao có nhiều muỗi vào chập tối; nên chuẩn bị sẵn thuốc chống muỗi và mặc quần áo dài tay.
* Vào các ngày rằm tháng 8 đến tháng 10 âm lịch, các đợt triều cường có thể gây ngập đường đan nông thôn ven sông rạch trong khoảng 1-2 tiếng mỗi ngày.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Cần Thơ]]: Vượt cầu Cần Thơ qua phường Bình Minh để đến với bến Ninh Kiều, chợ nổi Cái Răng và trung tâm đô thị vùng đồng bằng.
* [[Đồng Tháp]]: Di chuyển qua Quốc lộ 80 hoặc Quốc lộ 54 để khám phá làng hoa kiểng Sa Đéc và vùng Đồng Tháp Mười.
* [[Tiền Giang]]: Vượt cầu Mỹ Thuận hoặc cầu Rạch Miễu để về thăm thành phố Mỹ Tho và các vườn cây trái Cái Bè.

{{geo|10.2500|105.9667}}
{{IsPartOf|Đồng bằng sông Cửu Long}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Vĩnh Long}}</text>
      <sha1>1sbzc4463um7kf7yiq88r5ihm33kb96</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Điện Biên</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1548</id>
    <revision>
      <id>122260</id>
      <parentid>122227</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T01:49:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122260</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20929" sha1="sg34kj1m7w8o3z90jys25u79jr16xub" xml:space="preserve">{{pagebanner|Điện Biên Phủ banner A1 hill war relics.jpg|caption=Đồi A1 tại Điện Biên}}

{{quickbarprovince
| image=Tuong dai Chien thang Dien Bien Phu.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ trên đồi D1
| location=Dien Bien in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=9.541,2 km²
| population=635.000 người (ước tính)
| population density=66,5 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Thái]], [[Tiếng H'Mông]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Tin Lành]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Thái (53%), người H'Mông (34%), người Kinh (6%), người Khơ Mú, người Lào, người Hà Nhì
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Mường Thanh
| years active=1841 - Thành lập phủ Điện Biên thời vua Thiệu Trị
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống các đơn vị cơ sở gồm xã, phường, thị trấn (không còn cấp huyện, thị xã, thành phố)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (215)
| website=[https://dienbien.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Điện Biên]
}}

'''Điện Biên''' là một tỉnh miền núi biên giới nằm ở [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]], giáp với tỉnh [[Sơn La]], tỉnh Lai Châu cùng hai quốc gia [[Lào]] và [[Trung Quốc]]. Trung tâm tỉnh nằm trên bồn địa thung lũng [[Mường Thanh]], nơi từng diễn ra Chiến dịch [[Điện Biên Phủ]] năm 1954 giữa Quân đội Nhân dân Việt Nam và Quân đội Liên hiệp Pháp. Về mặt tổ chức lãnh thổ, tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp xuống các xã, phường và thị trấn, không duy trì các đơn vị hành chính trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Hầm_chỉ_huy_tập_đoàn_cứ_điểm_Điện_Biên_Phủ_(2022).jpg|nhỏ|Căn hầm chỉ huy của tướng De Castries tại phường Thanh Trường]]

Phủ Điện Biên được thành lập vào năm 1841 dưới triều vua Thiệu Trị. Năm 1954, khu vực này trở thành chiến trường chính trong cuộc kháng chiến chống Pháp với hệ thống tập đoàn cứ điểm quân sự gồm 49 cứ điểm chia làm 3 phân khu. Chiến dịch kết thúc vào ngày 7 tháng 5 năm 1954, dẫn đến việc ký kết Hiệp định Genève về chấm dứt chiến tranh tại Đông Dương.

Địa hình tỉnh có độ dốc lớn, gồm các dãy núi chạy dọc theo hướng Tây Bắc - Đông Nam xen kẽ các thung lũng hẹp. Thung lũng lòng chảo Mường Thanh là cánh đồng lúa lớn nhất khu vực miền núi phía Bắc, có dòng [[Sông Nậm Rốm]] chảy qua trước khi đổ sang lãnh thổ Lào. Tỉnh là địa bàn cư trú lâu đời của 19 dân tộc, trong đó người Thái và người H'Mông chiếm đa số dân số toàn tỉnh.

=== Khí hậu ===
Điện Biên có khí hậu nhiệt đới gió mùa vùng núi, mùa đông ít chịu tác động trực tiếp của gió mùa đông bắc lạnh so với vùng Đông Bắc, mùa khô kéo dài từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau.

* '''Mùa khô''' (tháng 10 đến tháng 4): Lượng mưa thấp, độ ẩm giảm mạnh, nhiệt độ ban ngày dao động từ 25 - 28&amp;nbsp;°C, ban đêm xuống thấp từ 12 - 15&amp;nbsp;°C.
* '''Mùa mưa''' (tháng 5 đến tháng 9): Tập trung hơn 80% lượng mưa cả năm, thường có mưa rào lớn vào chiều tối, nền nhiệt trung bình từ 26 - 30&amp;nbsp;°C.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Điện Biên
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 25 (77) || 28 (82) || 31 (88) || 33 (91) || 33 (91) || 31 (88) || 30 (86) || 30 (86) || 31 (88) || 30 (86) || 28 (82) || 25 (77) || '''29 (84)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 12 (54) || 13 (55) || 16 (61) || 20 (68) || 22 (72) || 23 (73) || 23 (73) || 23 (73) || 21 (70) || 18 (64) || 15 (59) || 12 (54) || '''18 (64)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 18 (0.7) || 25 (1.0) || 50 (2.0) || 110 (4.3) || 200 (7.9) || 270 (10.6) || 300 (11.8) || 310 (12.2) || 160 (6.3) || 65 (2.6) || 30 (1.2) || 15 (0.6) || '''1.553 (61.2)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Dien Bien Phu Airport aux3.JPG|nhỏ|Khu vực sân đỗ Cảng hàng không Điện Biên trước khi cải tạo và mở rộng]]

Điện Biên cách Hà Nội khoảng 455 km theo đường bộ qua Quốc lộ 6.

=== Bằng máy bay ===
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Điện Biên | tên khác=Dien Bien Airport | ký hiệu=DIN
| địa chỉ=phường Thanh Trường | chỉ đường=Cách khu vực phường Mường Thanh 4 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 215 3824 411 | trang web=
| nội dung=Sân bay tiếp nhận các loại tàu bay Airbus A320 và A321. Hãng hàng không Vietnam Airlines và Vietjet Air khai thác các đường bay thẳng kết nối từ [[Hà Nội]] (thời gian bay 55 phút) và [[Thành phố Hồ Chí Minh]] (thời gian bay 2 giờ 15 phút).
}}

=== Bằng đường bộ ===
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Tuyến xe giường nằm xuất bến hàng ngày từ [[Bến xe Mỹ Đình]] và Bến xe Yên Nghĩa (Hà Nội), di chuyển theo trục Quốc lộ 6 qua Hòa Bình và Sơn La. Thời gian di chuyển trung bình khoảng 10 đến 11 giờ. Giá vé dao động từ 350.000 - 420.000 VNĐ/vé.
* '''Phương tiện cá nhân:''' Xe ô tô và xe máy đi theo tuyến cao tốc Hà Nội - Hòa Bình, tiếp tục vào Quốc lộ 6 qua đèo Mộc Châu, Yên Châu, đèo Pha Đin để đến phường Mường Thanh.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Đèo Pha Đin - panoramio (2).jpg|nhỏ|Đường đèo Pha Đin trên tuyến Quốc lộ 6]]

* '''Thuê xe máy:''' Dịch vụ thuê xe tập trung tại các cơ sở lưu trú quanh phường Mường Thanh và phường Thanh Trường với giá 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi:''' Phục vụ việc đi lại giữa các điểm di tích trong lòng chảo Mường Thanh:
  * *Taxi Mai Linh Điện Biên:* ☎ +84 215 3899 899
  * *Taxi Hoa Ban:* ☎ +84 215 3898 898
* '''Thuyền máy sông Đà:''' Bến thuyền phường Mường Lay cung cấp dịch vụ chở khách bằng thuyền máy trên vùng ngập lòng hồ thủy điện sông Đà đi các xã lân cận.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:The Museum of Dien Bien Phu Victory (front, 2022).jpg|nhỏ|Bảo tàng Chiến thắng Lịch sử Điện Biên Phủ tại phường Mường Thanh]]

=== Di tích Chiến trường Điện Biên Phủ ===
* {{xem
| tên=Bảo tàng Chiến thắng Lịch sử Điện Biên Phủ | tên khác=Dien Bien Phu Victory Museum
| trang web=http://btctdbp-svhttdl.dienbien.gov.vn | email=
| địa chỉ=Đường Võ Nguyên Giáp, phường Mường Thanh | vĩ độ=21.3853 | kinh độ=103.0189 | chỉ đường=Đối diện Nghĩa trang Liệt sĩ A1
| điện thoại=+84 215 3824 934 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 11:00, 13:30 - 17:30 | giá=100.000 VNĐ/người
| nội dung=Nơi lưu trữ hàng nghìn hiện vật, tài liệu và hình ảnh gốc về chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Công trình nổi bật với bức tranh Panorama 360 độ bằng chất liệu sơn dầu, diện tích hơn 3.200 m², tái hiện bốn giai đoạn chiến trận.
}}

* {{xem
| tên=Cứ điểm Đồi A1 | tên khác=Eliane 2
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Võ Nguyên Giáp, phường Mường Thanh | vĩ độ=21.3831 | kinh độ=103.0183 | chỉ đường=Cách bảo tàng khoảng 200 m
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Điểm cao phòng thủ then chốt của cụm cứ điểm Eliane. Hiện trường còn lưu lại hố nổ khối bộc phá 960 kg đào xuyên lòng đồi, hầm ngầm bê tông, xác xe tăng hạng nhẹ M24 Chaffee và các chiến hào bao quanh.
}}

* {{xem
| tên=Hầm De Castries | tên khác=Sở Chỉ huy Tập đoàn Cứ điểm Điện Biên Phủ
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Thanh Trường | vĩ độ=21.3889 | kinh độ=103.0089 | chỉ đường=Nằm giữa cánh đồng Mường Thanh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Căn hầm thép vòm bán nguyệt lợp ván gỗ và bao cát, dài 20 m, rộng 8 m, nơi Đại tá Christian de Castries cùng ban tham mưu Pháp đặt sở chỉ huy tác chiến trước khi bị bắt sống chiều ngày 7/5/1954.
}}

* {{xem
| tên=Sở Chỉ huy Chiến dịch Mường Phăng | tên khác=Muong Phang Campaign HQ
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Mường Phăng | vĩ độ=21.4500 | kinh độ=103.1667 | chỉ đường=Cách phường Mường Thanh 25 km về phía Đông Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Nơi đặt cơ quan đầu não của Bộ Chỉ huy chiến dịch dưới sự chủ trì của Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ ngày 31/1/1954 đến ngày 15/5/1954. Khu di tích gồm lán ở, hầm tác chiến, đài quan sát và đường hầm xuyên núi dài 69 m.
}}

=== Địa điểm Tự nhiên &amp; Biên giới ===
* {{xem
| tên=Cột mốc Số 0 A Pa Chải | tên khác=A Pa Chai Tripoint Monument
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đỉnh núi Khoang La San, xã Sín Thầu | vĩ độ=22.4008 | kinh độ=102.1439 | chỉ đường=Gần trạm biên phòng A Pa Chải
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=Miễn phí (yêu cầu xuất trình giấy tờ tùy thân tại đồn biên phòng)
| nội dung=Mốc giới 3 mặt cắm tại đỉnh núi ở độ cao 1.864 m so với mực nước biển, phân định ranh giới lãnh thổ giữa ba nước Việt Nam, Lào và Trung Quốc. Du khách cần leo các bậc tam cấp bê tông từ chân núi để tiếp cận mốc.
}}

* {{xem
| tên=Đèo Pha Đin | tên khác=Pha Din Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tỏa Tình | vĩ độ=21.5722 | kinh độ=103.5222 | chỉ đường=Nằm trên tuyến Quốc lộ 6 nối Điện Biên và Sơn La
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Đèo dài 32 km, đỉnh đèo nằm ở độ cao 1.648 m. Cung đường đèo có nhiều khúc cua chữ U và tầm nhìn bao quát toàn bộ vùng đồi núi đá vôi chuyển tiếp giữa hai tỉnh.
}}

* {{xem
| tên=Hồ Pá Khoang | tên khác=Pa Khoang Reservoir
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Mường Phăng | vĩ độ=21.4333 | kinh độ=103.1167 | chỉ đường=Cạnh đường liên xã nối Mường Phăng với phường Mường Thanh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Hồ thủy lợi nhân tạo có diện tích mặt nước rộng 600 ha, dung tích 37,2 triệu m³, cung cấp nước tưới cho cánh đồng Mường Thanh. Trong lòng hồ có nhiều đảo nhỏ trồng thảm thực vật tự nhiên và vườn hoa anh đào.
}}

* {{xem
| tên=Cao nguyên Đá Tủa Chùa | tên khác=Tua Chua Karst Area
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thị trấn Tủa Chùa và xã Tả Phìn | vĩ độ=21.9000 | kinh độ=103.3500 | chỉ đường=Cách phường Mường Thanh khoảng 125 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu vực cao nguyên địa chất karst với hệ thống núi đá vôi xám xếp lớp, rừng chè Shan tuyết cổ thụ mọc tự nhiên trên núi cao và các thung lũng trồng ngô của đồng bào người H'Mông.
}}

== Hoạt động ==
* '''Khảo sát di tích chiến trường:''' Lộ trình tham quan liên hoàn gồm Đồi A1, Cứ điểm Him Lam, Cứ điểm Độc Lập, Hầm De Castries và Sở Chỉ huy Mường Phăng.
* '''Chinh phục cột mốc A Pa Chải:''' Đăng ký thủ tục với Bộ đội Biên phòng tại Đồn Biên phòng 317 (Sín Thầu) trước khi leo bậc đá lên đỉnh Khoang La San.
* '''Tham dự Lễ hội Hoa Ban:''' Tổ chức thường niên vào trung tuần tháng 3 tại khu vực phường Mường Thanh, bao gồm các hoạt động diễu hành văn hóa dân gian và thi đấu các môn thể thao truyền thống (bắn nỏ, kéo co, tung còn).
* '''Tắm khoáng nóng:''' Điểm suối khoáng nóng U Va (xã Noong Luống) và Hua Pe (xã Thanh Luông) khai thác nguồn nước khoáng tự nhiên phục vụ dịch vụ bồn ngâm trị liệu.

== Mua sắm ==
=== Nông sản &amp; Thực phẩm đặc sản ===
* '''Gạo Tám Mường Thanh &amp; Nếp nương Điện Biên:''' Lúa canh tác trên đất phù sa lòng chảo sông Nậm Rốm, hạt mẩy, hàm lượng tinh bột cao, bán theo bao tại chợ trung tâm và các đại lý nông sản.
* '''Thịt trâu hun khói &amp; Lạp xưởng:''' Chế biến từ thịt bắp tươi ướp ớt, gừng, mắc khén, sấy chín bằng khói củi nhãn theo phương pháp truyền thống của người Thái.
* '''Chè Shan tuyết Tủa Chùa:''' Thu hái từ các cây chè cổ thụ ở độ cao trên 1.200 m, cánh chè phủ lông tơ trắng, vị chát nhẹ ngọt hậu.
* '''Thổ cẩm Thái:''' Các mặt hàng thêu tay như khăn piêu, đệm ngồi, túi đeo dệt từ sợi bông tự nhiên nhuộm chàm bán tại các bản du lịch cộng đồng.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Trung tâm Mường Thanh (phường Mường Thanh):''' Nơi tập trung đầu mối các mặt hàng thực phẩm tươi sống, đồ khô, thảo dược và đặc sản địa phương.
* '''Chợ phiên Tả Sìn Thàng (xã Tả Sìn Thàng):''' Họp 6 ngày một phiên vào các ngày Ngọ và ngày Tý theo lịch âm, tập trung người dân các xã vùng cao Tủa Chùa trao đổi gia súc, nông cụ và hàng hóa thổ cẩm.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương chịu ảnh hưởng sâu sắc từ kỹ thuật chế biến món ăn của người Thái đen, sử dụng nhiều loại rau thơm, quả mắc khén và hạt dổi rừng.

Các món ăn phổ biến:
* '''Pa pỉnh tộp:''' Cá chép hoặc cá trôi tươi mổ dọc sống lưng, tẩm ớt khô, gừng, hành, quả mắc khén, kẹp thanh tre nướng chín trên than hồng.
* '''Xôi nếp nương:''' Nếp nương ngâm nước vo gạo, đồ hai lửa trong chõ gỗ, hạt dẻo mềm, ăn kèm muối vừng hoặc thịt nướng.
* '''Nộm hoa ban:''' Món trộn nguội mùa xuân gồm búp non hoa ban luộc sơ, măng đắng thái lát, thịt cá nướng gỡ xương và nước trộn mắm chanh tỏi ớt.
* '''Canh bon:''' Canh nấu từ nõn cây môn ngọt rừng giã nhuyễn kết hợp da trâu thui, cà dại và lá mắc khén tạo độ sệt đặc trưng.
* '''Chẩm chéo:''' Gia vị chấm gồm ớt nướng, muối hạt, tỏi, hạt mắc khén và rau mùi giã nhuyễn dùng kèm thịt luộc, rau sống và xôi nếp.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Hương Đồng Nội | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu 6, phường Thanh Trường | vĩ độ=21.3910 | kinh độ=103.0115 | chỉ đường=Gần ngã ba rẽ vào sân bay
| điện thoại=+84 215 3832 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:00 | giá=100.000 - 250.000 VNĐ/người
| nội dung=Phục vụ các món ăn truyền thống dân tộc Thái như cá nướng Pa pỉnh tộp, thịt lợn bản nướng than, xôi nếp nương và măng ngọt luộc.
}}

* {{xem
| tên=Nhà sàn Ẩm thực Bản Ten | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Ten, xã Thanh Xương | vĩ độ=21.3650 | kinh độ=103.0050 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Mường Thanh 3 km về phía Nam
| điện thoại=+84 983 123 789 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=10:00 - 22:00 | giá=120.000 - 300.000 VNĐ/người
| nội dung=Mô hình nhà sàn truyền thống phục vụ bữa ăn theo thực đơn đặt trước kèm các tiết mục giao lưu văn hóa nghệ thuật của nghệ nhân địa phương.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu sâu chít:''' Rượu gạo nếp ngâm cùng ấu trùng bướm Brihaspa atrostigmella lấy từ ngọn cây chít vào mùa đông, có nồng độ cồn từ 35 - 40 độ.
* '''Rượu cần người Thái:''' Lên men tự nhiên từ trấu, cám và lá thuốc trong chum sành, thường dùng trong các sự kiện lễ hội và đón tiếp tập thể.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Khách sạn mường thanh điện biên phủ.jpg|nhỏ|Khách sạn Mường Thanh Grand Điện Biên Phủ tại phường Him Lam]]

Cơ sở lưu trú tập trung chủ yếu tại trục đường Võ Nguyên Giáp thuộc phường Mường Thanh và phường Him Lam.

=== Khách sạn ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Grand Điện Biên Phủ | trang web=https://granddienbienphu.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 514 Đường Võ Nguyên Giáp, phường Him Lam | vĩ độ=21.4010 | kinh độ=103.0315 | chỉ đường=Trục đường chính nối sân bay và bến xe
| điện thoại=+84 215 3810 098 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao với 148 phòng ngủ, có nhà hàng phục vụ ăn sáng buffet, hồ bơi ngoài trời, dịch vụ massage và phòng họp hội nghị.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Nậm Rốm | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Nguyễn Chí Thanh, phường Mường Thanh | vĩ độ=21.3875 | kinh độ=103.0210 | chỉ đường=Gần Quảng trường 7-5
| điện thoại=+84 215 3824 386 | điện thoại miễn cước=
| giá=400.000 - 750.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn tầm trung gồm 40 phòng, trang bị đầy đủ máy lạnh, nước nóng, wifi và bãi đỗ xe ô tô.
}}

=== Nhà sàn &amp; Homestay ===
* {{ngủ
| tên=Homestay Bản Phiêng Lơi | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Phiêng Lơi, xã Thanh Minh | vĩ độ=21.4050 | kinh độ=103.0450 | chỉ đường=Cách trung tâm phường khoảng 4 km
| điện thoại=+84 976 543 210 | điện thoại miễn cước=
| giá=120.000 - 300.000 VNĐ/người
| nhận phòng=12:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Chỗ nghỉ tập thể trên nhà sàn gỗ của người Thái, cung cấp bữa ăn nấu theo yêu cầu và chỗ đỗ xe máy thuận tiện.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Lái xe đường đèo dốc ===
* Các đoạn đèo dốc trên Quốc lộ 6 (đoạn qua đèo Pha Đin) và Quốc lộ 12 (hướng đi phường Mường Lay) có độ dốc cao và bán kính cua hẹp. Khi điều khiển phương tiện, cần giữ số thấp, không rà phanh liên tục và chú ý sạt lở đất đá vào mùa mưa (tháng 6 đến tháng 8).

=== Quy định khu vực biên giới ===
* Cột mốc A Pa Chải nằm trong dải vành đai biên giới đất liền. Người Việt Nam cần xuất trình Căn cước công dân gốc, người nước ngoài cần có giấy phép vào khu vực biên giới do Công an tỉnh cấp trước khi lên mốc.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Sơn La]]: Di chuyển theo Quốc lộ 6 qua đèo Pha Đin để đến thung lũng Mộc Châu, thủy điện Sơn La và di tích Nhà tù Sơn La.
* [[Phú Thọ]]: Kết nối tiếp theo trục Quốc lộ 6 và cao tốc Hòa Bình - Hà Nội để về thăm Quần thể Đền Hùng và vùng danh thắng Tây Thiên - Tam Đảo.
* [[Lào]]: Xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Tây Trang]] (xã Na Ư) để theo tuyến Quốc lộ 2E sang tỉnh Phongsaly hoặc Cố đô Luang Prabang.

{{geo|21.3833|103.0167}}
{{IsPartOf|Trung du và miền núi phía Bắc}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Điện Biên}}</text>
      <sha1>sg34kj1m7w8o3z90jys25u79jr16xub</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Đắk Lắk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1582</id>
    <revision>
      <id>122261</id>
      <parentid>122226</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T01:50:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122261</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28964" sha1="m9f67nryatuc0qd19wyql634ekhn7vx" xml:space="preserve">{{pagebanner|Cliff of Stone Plates - Ghenh Da Dia in Vietnam.jpg|caption=Thắng cảnh Gành Đá Đĩa bên bờ biển Đông tại Đắk Lắk}}

{{quickbarprovince
| image=Buôn Ma Thuột city square.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Buôn Ma Thuột
| location=Dak Lak in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=18.064,5 km²
| population=2.830.000 người (ước tính)
| population density=156,7 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Ê Đê]], [[Tiếng Ba Na]], [[Tiếng M'Nông]], [[Tiếng Chăm]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tin Lành]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (68%), người Ê Đê (16%), người M'Nông, người Ba Na, người Chăm, người Tày
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Nguyên]], [[Duyên hải Nam Trung Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Buôn Ma Thuột
| years active=1904 - Thành lập tỉnh Đắk Lắk / 1611 - Phủ Phú Yên thời chúa Nguyễn Hoàng
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 102 đơn vị cơ sở gồm 14 phường và 88 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (262 / 257)
| website=[https://daklak.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Đắk Lắk]
}}

'''Đắk Lắk''' là một tỉnh thuộc khu vực [[Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh kết hợp trọn vẹn không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Đắk Lắk và Phú Yên. Tỉnh trải dài từ dải biên giới đất liền giáp [[Campuchia]] ở phía Tây, qua cao nguyên bazan Buôn Ma Thuột, vượt dãy [[Dãy Trường Sơn|Trường Sơn]] Nam đến bờ biển Đông ở phía Đông với gần 190 km đường bờ biển. Đắk Lắk tiếp giáp với [[Gia Lai]], [[Lâm Đồng]], [[Khánh Hòa]] và vương quốc Campuchia. Tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp từ cấp tỉnh xuống 102 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 14 phường và 88 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Một Bản của người Eđê, Đắk Lắk.JPG|nhỏ|Một Bản của người Eđê, Đắk Lắk]]

Lịch sử vùng đất Đắk Lắk mới là sự hội tụ giữa nền văn minh duyên hải Nam Trung Bộ và văn hóa cao nguyên bản địa. Năm 1611, chúa Nguyễn Hoàng lập ra phủ Phú Yên, mở đầu công cuộc khai khẩn vùng hạ lưu sông Đà Rằng. Ở phía Tây, tỉnh Đắk Lắk được thành lập vào năm 1904 thời Pháp thuộc, gắn liền với không gian cư trú lâu đời của các bộ tộc Ê Đê, M'Nông và cái nôi của [[Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên]] - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Về mặt địa hình, tỉnh có sự phân hóa độ cao rõ rệt từ Tây sang Đông:
* '''Vùng cao nguyên Tây Nguyên (phía Tây):''' Địa hình đồi lượn sóng và các bình nguyên đất đỏ bazan màu mỡ ở độ cao từ 400 - 800 m, có hệ thống sông [[Sông Sêrêpôk|Sêrêpôk]] chảy ngược sang Campuchia, hồ tự nhiên lớn [[Hồ Lắk|Lắk]] (xã Liên Sơn Lắk) và các thác nước lớn như Dray Nur, Dray Sáp (xã Ea Na). Vùng này là trung tâm chuyên canh cà phê, cao su, hồ tiêu lớn nhất cả nước.
* '''Vùng duyên hải ven biển (phía Đông):''' Dải đồng bằng châu thổ sông Ba (sông Đà Rằng) màu mỡ cùng hệ thống vịnh, đầm phá nước lợ và các thắng cảnh đá núi ven biển như [[Gành Đá Đĩa]] (xã Tuy An Đông), [[Vịnh Xuân Đài]] (phường Xuân Đài), Đầm Ô Loan (xã Ô Loan) và Mũi Điện - nơi đón ánh bình minh đầu tiên trên đất liền Việt Nam (xã Hòa Xuân).

=== Khí hậu ===
Tỉnh có hai tiểu vùng khí hậu riêng biệt bị phân tách bởi dãy Trường Sơn Nam:

* '''Tiểu vùng cao nguyên phía Tây:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa cao nguyên, chia làm hai mùa rõ rệt. Mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 10, tập trung lượng mưa lớn; mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau với thời tiết se lạnh vào ban đêm, hanh khô vào ban ngày.
* '''Tiểu vùng duyên hải phía Đông:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa duyên hải, mùa khô kéo dài từ tháng 1 đến tháng 8 chan hòa ánh nắng; mùa mưa đến muộn từ tháng 9 đến tháng 12, thường có các đợt mưa lớn kèm bão nhiệt đới.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Đắk Lắk (Trạm Buôn Ma Thuột)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 28 (82) || 30 (86) || 33 (91) || 34 (93) || 33 (91) || 31 (88) || 30 (86) || 30 (86) || 30 (86) || 29 (84) || 28 (82) || 27 (81) || '''30 (86)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 16 (61) || 17 (63) || 19 (66) || 22 (72) || 23 (73) || 23 (73) || 22 (72) || 22 (72) || 22 (72) || 21 (70) || 19 (66) || 17 (63) || '''20 (68)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 8 (0.3) || 6 (0.2) || 25 (1.0) || 85 (3.3) || 230 (9.1) || 250 (9.8) || 270 (10.6) || 310 (12.2) || 290 (11.4) || 210 (8.3) || 80 (3.1) || 20 (0.8) || '''1.784 (70.2)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Buon Ma Thuot airport.jpg|nhỏ|Nhà ga Cảng hàng không Buôn Ma Thuột tại phường Tân Lập]]

Đắk Lắk sở hữu mạng lưới giao thông kết nối đồng bộ giữa đường hàng không, đường sắt Bắc - Nam, đường cao tốc và quốc lộ.

=== Bằng máy bay ===
Tỉnh có hai cảng hàng không đang khai thác các đường bay thương mại dày đặc:
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Buôn Ma Thuột | tên khác=Buon Ma Thuot Airport | ký hiệu=BMV
| địa chỉ=phường Tân Lập | chỉ đường=Cách trung tâm phường Buôn Ma Thuột 8 km về phía Đông
| điện thoại=+84 262 3862 248 | trang web=
| nội dung=Kết nối các chuyến bay khứ hồi thường nhật với [[Hà Nội]], [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Đà Nẵng]], [[Hải Phòng]], [[Vinh]].
}}
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Tuy Hòa | tên khác=Tuy Hoa Airport | ký hiệu=TBB
| địa chỉ=phường Phú Yên | chỉ đường=Cách trung tâm phường Tuy Hòa 6 km về phía Nam
| điện thoại=+84 257 3851 950 | trang web=
| nội dung=Kết nối các đường bay thẳng khứ hồi hàng ngày với [[Hà Nội]] và [[Thành phố Hồ Chí Minh]].
}}

=== Bằng đường sắt ===
Trục đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy dọc suốt dải đồng bằng ven biển phía Đông của tỉnh:
* '''Ga Tuy Hòa''' (phường Tuy Hòa): Điểm đón trả khách chính cho tất cả các đoàn tàu khách Thống Nhất (SE1 đến SE8).
* '''Ga La Hai''' (xã Đồng Xuân): Phục vụ các đoàn tàu địa phương khu vực phía Bắc ven biển.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Trục cao tốc &amp; Quốc lộ Đông - Tây:'''
  * Tuyến [[Quốc lộ 26]] và cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột kết nối cao nguyên Buôn Ma Thuột xuống duyên hải Nam Trung Bộ.
  * Tuyến [[Quốc lộ 29]] nối từ phường Buôn Hồ qua xã Sông Hinh xuống phường Đông Hòa và cảng Vũng Rô.
* '''Trục Bắc - Nam:''' Tuyến đường Hồ Chí Minh (Quốc lộ 14) chạy dọc Tây Nguyên và [[Quốc lộ 1A]] chạy dọc duyên hải ven biển phía Đông (qua hầm Đèo Cả và hầm Cù Mông).
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Xuất phát liên tục từ Bến xe Miền Đông (TP.HCM), Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) và Bến xe Trung tâm Đà Nẵng về Bến xe phía Nam Buôn Ma Thuột (phường Thành Nhất) và Bến xe Liên tỉnh Tuy Hòa (phường Phú Yên).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cầu Đà Rằng mới, Tuy Hòa, Phú Yên.JPG|nhỏ|Cầu Đà Rằng mới vượt sông Ba tại phường Tuy Hòa]]

* '''Xe buýt liên vùng:''' Các tuyến xe buýt kết nối các cụm dân cư:
  * Tuyến phường Buôn Ma Thuột - xã Buôn Đôn.
  * Tuyến phường Buôn Ma Thuột - xã Liên Sơn Lắk.
  * Tuyến phường Tuy Hòa - xã Sông Hinh.
  * Tuyến phường Tuy Hòa - phường Sông Cầu.
* '''Thuê xe máy:''' Phương tiện linh hoạt để tham quan các buôn làng, thác nước hoặc các cung đường biển. Điểm thuê xe tập trung tại phường Buôn Ma Thuột, phường Tân Lập, phường Tuy Hòa và phường Sông Cầu với giá từ 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:'''
  * Taxi Mai Linh Đắk Lắk: ☎ +84 262 3819 819
  * Taxi Mai Linh Phú Yên: ☎ +84 257 3898 989
  * Taxi Vinasun: ☎ +84 257 3888 888
  * Xanh SM / Grab: Hoạt động tại phường Buôn Ma Thuột và phường Tuy Hòa.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Ghenh Da Dia 01.jpg|nhỏ|Thắng cảnh Di tích Quốc gia đặc biệt Gành Đá Đĩa tại xã Tuy An Đông]]

=== Danh thắng Tự nhiên Ven biển &amp; Vịnh Vũng ===
* {{xem
| tên=Thắng cảnh Gành Đá Đĩa | tên khác=Ganh Da Dia
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tuy An Đông | vĩ độ=13.3611 | kinh độ=109.2944 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Tuy Hòa khoảng 35 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=40.000 VNĐ/người
| nội dung=Di tích Quốc gia đặc biệt với cấu tạo địa chất núi lửa phun trào độc đáo hình thành cách đây hàng triệu năm. Dòng dung nham bazan khi gặp nước biển lạnh đông cứng lại và rạn nứt thành hàng vạn cột đá hình lục giác, ngũ giác xếp chồng khít lên nhau nhô ra bờ biển.
}}

* {{xem
| tên=Mũi Điện &amp; Hải đăng Đại Lãnh | tên khác=Dai Lanh Cape
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Hòa Xuân | vĩ độ=12.8833 | kinh độ=109.4667 | chỉ đường=Nằm trên dải đèo Cả sát bờ biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Một trong những điểm đón ánh bình minh đầu tiên trên đất liền Việt Nam. Ngọn hải đăng do người Pháp xây dựng năm 1890 cao 26 m ngự trên đỉnh mũi đá hoa cương, nhìn xuống bãi Môn cát trắng nước trong vắt.
}}

* {{xem
| tên=Thắng cảnh Đầm Ô Loan | tên khác=O Loan Lagoon
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Ô Loan | vĩ độ=13.2500 | kinh độ=109.2833 | chỉ đường=Nằm sát trục Quốc lộ 1A
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Đầm nước lợ rộng hơn 1.200 ha thông ra biển, bao bọc bởi các dãy đồi thấp. Nơi đây là vùng nuôi trồng thủy hải sản nổi tiếng, đặc biệt là sò huyết Ô Loan, hàu, cua huỳnh đế.
}}

* {{xem
| tên=Vịnh Vũng Rô | tên khác=Vung Ro Bay
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Hòa Xuân | vĩ độ=12.8667 | kinh độ=109.4167 | chỉ đường=Dưới chân đèo Cả
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Vịnh nước sâu kín gió tự nhiên được bao bọc bởi ba dãy núi cao Đèo Cả, Đá Bia và Hòn Bà. Nơi đây từng là bến đỗ tiếp nhận vũ khí bí mật của các chuyến &quot;Tàu không số&quot; trong chiến dịch đường Hồ Chí Minh trên biển.
}}

[[Tập tin:Thác Dray Nur-Buôn Ma Thuật - panoramio.jpg|nhỏ|Thác nước Dray Nur cuồn cuộn trên dòng sông Sêrêpôk tại xã Ea Na]]

=== Thác nước, Sông hồ &amp; Rừng Cao nguyên ===
* {{xem
| tên=Cụm Thác Dray Nur &amp; Dray Sáp | tên khác=Dray Nur Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Ea Na | vĩ độ=12.5350 | kinh độ=107.8930 | chỉ đường=Cách phường Buôn Ma Thuột 25 km về phía Nam
| điện thoại=+84 262 3956 789 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=30.000 VNĐ/người
| nội dung=Thác nước lớn bậc nhất Tây Nguyên trên hệ thống sông Sêrêpôk, dài hơn 250 m và cao hơn 30 m, đổ ầm ầm qua thềm đá bazan cổ tạo thành bọt nước trắng xóa. Phía sau màn nước đổ là hang đá tự nhiên rộng lớn có thể đi bộ xuyên qua.
}}

* {{xem
| tên=Hồ Lắk &amp; Biệt điện Bảo Đại | tên khác=Lak Lake
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Liên Sơn Lắk | vĩ độ=12.4167 | kinh độ=108.1833 | chỉ đường=Cách phường Buôn Ma Thuột 55 km theo Quốc lộ 27
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (vé tham quan biệt điện: 20.000 VNĐ)
| nội dung=Hồ nước ngọt tự nhiên lớn thứ hai Việt Nam (sau hồ Ba Bể), diện tích khoảng 500 ha, nối với sông Krông Ana. Quanh hồ là các buôn Jun, buôn M'Liêng của người M'Nông còn lưu giữ nhà sàn dài và nghề chèo thuyền độc mộc. Trên đồi cao cạnh hồ có ngôi biệt điện nghỉ mát của vua Bảo Đại.
}}

* {{xem
| tên=Trung tâm Du lịch Buôn Đôn | tên khác=Buon Don Tourism Center
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Buôn Đôn | vĩ độ=12.9000 | kinh độ=107.8000 | chỉ đường=Cách phường Buôn Ma Thuột 40 km về phía Tây Bắc
| điện thoại=+84 262 3783 020 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=40.000 VNĐ/người
| nội dung=Thủ phủ săn bắt và thuần dưỡng voi rừng danh tiếng của Đông Nam Á thế kỷ 19 - 20. Điểm tham quan gồm nhà sàn cổ hơn 130 năm làm bằng gỗ cà chít của vua voi Khun Yu Nốp, khu lăng mộ vua voi và hệ thống cầu treo bằng tre vắt ngang qua rặng cây si cổ thụ trên dòng sông Sêrêpôk.
}}

* {{xem
| tên=Vườn Quốc gia Yok Đôn | tên khác=Yok Don National Park
| trang web=http://yokdonnationalpark.vn | email=
| địa chỉ=xã Buôn Đôn và xã Ea Bung | vĩ độ=12.9167 | kinh độ=107.7500 | chỉ đường=Trải dài dọc biên giới Campuchia
| điện thoại=+84 262 3783 049 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=60.000 VNĐ/người
| nội dung=Vườn quốc gia lớn thứ hai Việt Nam với diện tích hơn 115.000 ha, bảo tồn hệ sinh thái rừng khộp (rừng rụng lá mùa khô họ Dầu) độc nhất vô nhị của nước ta. Nơi đây tiên phong triển khai mô hình du lịch thân thiện với voi (ngắm voi tự nhiên trong rừng, không cưỡi voi).
}}

=== Di tích Lịch sử &amp; Công trình Kiến trúc ===
* {{xem
| tên=Bảo tàng Thế giới Cà phê | tên khác=World of Coffee Museum
| trang web=https://baotangthegioicaphe.com | email=
| địa chỉ=Đường Nguyễn Đình Chiểu, phường Tân Lập | vĩ độ=12.6950 | kinh độ=108.0620 | chỉ đường=Thuộc Khu đô thị Thành phố Cà phê
| điện thoại=+84 968 338 688 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 17:30 | giá=150.000 VNĐ/người
| nội dung=Công trình kiến trúc hiện đại mô phỏng đường cong nhà rông Tây Nguyên kết hợp nhà sàn Ê Đê. Bảo tàng trưng bày hơn 10.000 hiện vật lịch sử văn hóa cà phê toàn cầu từ cổ xưa đến đương đại do Tập đoàn Trung Nguyên sưu tầm từ Bảo tàng Cà phê Jens Burg (Đức).
}}

* {{xem
| tên=Tháp Nhạn | tên khác=Nhan Tower
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đỉnh núi Nhạn, phường Tuy Hòa | vĩ độ=13.0889 | kinh độ=109.3083 | chỉ đường=Bên bờ sông Đà Rằng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 21:00 | giá=15.000 VNĐ/người
| nội dung=Di tích Quốc gia đặc biệt kiến trúc Chăm Pa xây dựng vào thế kỷ 11. Tháp hình tứ giác cao 23,5 m bằng gạch nung đỏ gắn kết mạch vữa siêu mỏng, thờ nữ thần Thiên Y A Na, ngự trên đồi cao nhìn bao quát toàn bộ vùng cửa sông Đà Rằng.
}}

* {{xem
| tên=Nhà đày Buôn Ma Thuột | tên khác=Buon Ma Thuot Penitentiary
| trang web= | email=
| địa chỉ=Số 18 Tán Thuật, phường Tự An (nay thuộc phường Buôn Ma Thuột) | vĩ độ=12.6810 | kinh độ=108.0430 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà tù do thực dân Pháp xây dựng năm 1930 với tường gạch bao quanh cao 4 m, dây thép gai dẫn điện, nơi từng giam giữ nhiều nhà hoạt động cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam như Phan Đăng Lưu, Nguyễn Chí Thanh, Tố Hữu.
}}

* {{xem
| tên=Nhà thờ Mằng Lăng | tên khác=Mang Lang Church
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tuy An Bắc | vĩ độ=13.2950 | kinh độ=109.2450 | chỉ đường=Cách phường Tuy Hòa 35 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Nhà thờ Công giáo xây dựng năm 1892 theo kiến trúc Gothic châu Âu với vòm cửa nhọn và hoa văn tinh xảo. Căn hầm dưới chân nhà thờ lưu giữ cuốn sách ''Phép giảng tám ngày'' của giáo sĩ Alexandre de Rhodes in năm 1651 tại Roma - cuốn sách in bằng chữ quốc ngữ đầu tiên của Việt Nam.
}}

== Hoạt động ==
* '''Trải nghiệm du lịch thân thiện với voi tại Yok Đôn:''' Theo chân kiểm lâm và nài voi đi bộ xuyên rừng khộp xã Buôn Đôn để quan sát tập tính tự nhiên của voi rừng (kiếm ăn, tắm bùn) mà không can thiệp hay cưỡi voi.
* '''Đón bình minh tại Cực Đông - Mũi Điện:''' Vượt đường bậc thang men triền núi đá xã Hòa Xuân từ 05:00 sáng để tận mắt ngắm vầng mặt trời đỏ ửng nhô lên từ đường chân trời biển Đông.
* '''Chèo thuyền kayak và SUP trên Hồ Lắk:''' Thuê thuyền lướt nhẹ trên mặt nước hồ Lắk phẳng lặng vào lúc hoàng hôn, ngắm dãy núi Chư Yang Sin mờ ảo phía xa tại xã Liên Sơn Lắk.
* '''Ngắm chim tại Đầm Ô Loan &amp; Chụp ảnh hoa vàng trên cỏ xanh:''' Tham quan bãi Xép (xã Tuy An Nam) với bờ biển vách đá đen nhô ra biển phủ đầy cây xương rồng và bãi cỏ tự nhiên nhìn ra đại dương.

== Mua sắm ==
Đắk Lắk mới là xứ sở phong phú các sản vật từ thủ phủ cà phê cao nguyên đến vựa hải sản duyên hải.

=== Sản vật &amp; Đặc sản làm quà ===
* '''Cà phê Buôn Ma Thuột:''' Cà phê Robusta chỉ dẫn địa lý chế biến khô hoặc ướt từ hạt cà phê chín đỏ; cà phê bột rang xay truyền thống tại các tuyến phố phường Buôn Ma Thuột và phường Tân Lập.
* '''Bột ca cao &amp; Hạt mắc ca:''' Nông sản sấy khô đóng gói giàu dinh dưỡng canh tác trên đất đỏ bazan tại xã Krông Pắc và xã Krông Năng.
* '''Sò huyết Đầm Ô Loan &amp; Hải sản khô:''' Sò huyết đầm tự nhiên ruột đỏ dày thịt, mực một nắng Tuy Hòa, cá ngừ đại dương đóng hộp, tôm nõn khô đóng gói tại xã Ô Loan và phường Tuy Hòa.
* '''Bò một nắng muối kiến vàng:''' Thịt bắp bò cỏ chăn thả sấy một đợt nắng to thái lát, nướng chín trên than hoa chấm cùng muối giã ớt xiêm rừng và tổ kiến vàng chua nồng tại xã Sơn Hòa và xã Sông Hinh.
* '''Mật ong hoa cà phê &amp; Tiêu đen Cư M'gar:''' Mật ong tự nhiên màu vàng óng thu hoạch vụ hoa cà phê tháng 3 cùng hạt tiêu sọ cay thơm nồng tại xã Cư M'gar.

=== Chợ truyền thống ===
* '''Chợ Trung tâm Buôn Ma Thuột (phường Buôn Ma Thuột):''' Chợ đầu mối lớn nhất vùng cao nguyên, nơi cung cấp đủ các loại gia vị rừng, thổ cẩm Ê Đê và trái cây nhiệt đới (sầu riêng Ri6, bơ Booth).
* '''Chợ Tuy Hòa (phường Tuy Hòa):''' Chợ hải sản và nông sản đầu mối ven biển với các sạp bán chả cá, khô cá mặn, mắm nhĩ gia truyền.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Đắk Lắk mới dung hòa giữa hương vị nướng cay nồng của các dân tộc cao nguyên và nghệ thuật chế biến hải sản tươi sống của vùng duyên hải.

Các món ăn phổ biến:
* '''Mắt cá ngừ đại dương tiềm thuốc bắc:''' Mắt cá ngừ đại dương tươi nặng 100 - 200 g ướp kỷ tử, táo tàu, gừng lát tiềm chín trong thố đất nung giữ nhiệt, ăn nóng kèm lá tía tô thái chỉ và ớt hiểm cay xé lưỡi.
* '''Bún chìa (Bún giò chìa):''' Nước dùng nấu từ xương heo ngọt thanh trong veo; tô bún bày khoanh thịt bắp chân giò heo (phần chìa) to nạc, ninh nhừ mềm thơm, ăn kèm rau sống thái nhỏ.
* '''Gà nướng cơm lam Bản Đôn:''' Gà thả đồi ướp sả, ớt rừng, mật ong nướng vàng ruộm trên than củi, ăn cùng cơm nếp nương nướng trong ống tre dẻo quánh chấm muối ớt xanh giã nhuyễn.
* '''Sò huyết Ô Loan nướng mọi:''' Sò huyết tươi bắt từ đầm nước lợ nướng trực tiếp trên vỉ than hồng vừa chín tới còn ứa nước tiết ngọt đậm đà, chấm muối tiêu chanh.
* '''Bánh hỏi lòng heo Tuy Hòa:''' Bánh hỏi bột gạo sợi nhỏ mềm mịn rắc mỡ hành thơm phức, ăn kèm đĩa lòng non heo, gan luộc nóng hổi và chén cháo lòng loãng bốc khói.
* '''Lẩu cá lăng sông Sêrêpôk:''' Thịt cá lăng đuôi đỏ săn chắc nấu lẩu măng chua rừng, ăn kèm bún tươi và đĩa rau rừng nhiệt đới.

=== Địa điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Cơm lam Gà nướng Buôn Đôn | trang web= | email=
| địa chỉ=Tỉnh lộ 1, xã Buôn Đôn | vĩ độ=12.8980 | kinh độ=107.8050 | chỉ đường=Gần khu cầu treo
| điện thoại=+84 983 456 789 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:30 - 20:00 | giá=120.000 - 250.000 VNĐ/người
| nội dung=Quán ăn nhà sàn chuyên phục vụ gà đồi nướng than hoa, cơm lam nướng ống nứa, canh cà đắng cá khô và rượu cần Tây Nguyên.
}}

* {{xem
| tên=Quán Mắt cá ngừ đại dương Bà Tám | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 289 Lê Duẩn, phường Tuy Hòa | vĩ độ=13.0950 | kinh độ=109.3120 | chỉ đường=Gần Quảng trường 1 Tháng 4
| điện thoại=+84 257 3828 789 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:00 | giá=45.000 - 80.000 VNĐ/món
| nội dung=Quán ăn lâu năm nức tiếng với món mắt cá ngừ tiềm thố đất nung, lườn cá ngừ nướng ớt cay và gỏi bao tử cá ngừ tươi giòn.
}}

== Đồ uống ==
* '''Cà phê Robusta nguyên chất:''' Thưởng thức cà phê phin truyền thống tại các quán cà phê sân vườn dọc đường Phan Chu Trinh (phường Buôn Ma Thuột) hoặc không gian Làng Cà phê Trung Nguyên (phường Tân Lợi cũ / nay thuộc phường Buôn Ma Thuột).
* '''Rượu cần Ê Đê &amp; M'Nông:''' Men ủ tự nhiên từ vỏ cây rừng, trấu và nếp than đựng trong ché sành cổ, dùng cần trúc hút uống chung trong các dịp hội buôn.

== Nghỉ ngơi ==
Cơ sở lưu trú phân bố thành hai khu vực trọng điểm: các khách sạn cao tầng đô thị tại phường Buôn Ma Thuột và chuỗi resort, khách sạn mặt biển tại phường Tuy Hòa, phường Sông Cầu.

=== Khách sạn &amp; Resort cao cấp ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Buôn Ma Thuột | trang web=https://luxurybuonmathuot.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 81 Nguyễn Tất Thành, phường Tân An | vĩ độ=12.7020 | kinh độ=108.0680 | chỉ đường=Gần vòng xoay Km3
| điện thoại=+84 262 3989 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.000.000 - 2.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao với 233 phòng ngủ hiện đại, hồ bơi ngoài trời, trung tâm thể dục, dịch vụ spa trị liệu và nhà hàng buffet quốc tế.
}}

* {{ngủ
| tên=Rosa Alba Resort &amp; Spa Tuy Hòa | trang web=https://rosalbaresort.com | email=
| địa chỉ=Số 88 Lê Duẩn, phường Tuy Hòa | vĩ độ=13.1020 | kinh độ=109.3180 | chỉ đường=Mặt tiền đường biển Tuy Hòa
| điện thoại=+84 257 2222 222 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.500.000 - 4.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 5 sao ven biển với hồ bơi nước ngọt và nước mặn ngoài trời, hệ thống biệt thự có hồ bơi riêng, đường hầm thông sang bãi biển riêng và quầy bar ngắm đại dương.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Sài Gòn - Ban Mê | trang web=https://saigonbanmehotel.com.vn | email=
| địa chỉ=Số 01-03 Phan Chu Trinh, phường Buôn Ma Thuột | vĩ độ=12.6865 | kinh độ=108.0385 | chỉ đường=Ngay ngã sáu trung tâm tượng đài Chiến Thắng
| điện thoại=+84 262 3685 666 | điện thoại miễn cước=
| giá=850.000 - 1.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao nằm tại vị trí trung tâm hành chính, thuận tiện đi lại mua sắm chợ đêm, trang bị hồ bơi ngoài trời và phòng hội thảo lớn.
}}

=== Homestay sinh thái &amp; Nhà nghỉ ===
* {{ngủ
| tên=Lak Tented Camp | trang web=https://laktentedcamp.com | email=
| địa chỉ=xã Liên Sơn Lắk | vĩ độ=12.4150 | kinh độ=108.1790 | chỉ đường=Nằm trên bán đảo nhô ra lòng hồ Lắk
| điện thoại=+84 262 6255 552 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.600.000 - 3.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng sinh thái lều trại cao cấp ven hồ Lắk, cung cấp các hoạt động chèo thuyền kayak, đạp xe xuyên buôn làng và tìm hiểu văn hóa người M'Nông.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Lái xe qua các cung đường đèo ===
* Tuyến Quốc lộ 26 (đoạn đèo Phượng Hoàng nối Buôn Ma Thuột xuống duyên hải) và Quốc lộ 29 có nhiều dốc dài, khúc cua gấp. Khi điều khiển ô tô hoặc xe máy, người lái cần kiểm tra kỹ hệ thống phanh, làm chủ tốc độ và giữ khoảng cách an toàn với xe tải chở nông sản.

=== An toàn tắm biển &amp; Mùa mưa lũ ===
* Khi tắm biển tại các bãi biển ngoài khơi phường Tuy Hòa hoặc bãi Môn (xã Hòa Xuân), cần chú ý các biển báo vùng nước sâu và xoáy ngầm; không tắm biển vào những ngày biển động hoặc có cờ đỏ cảnh báo.
* Mùa mưa cao nguyên (tháng 6 đến tháng 9) có thể xuất hiện lũ quét bất ngờ trên các nhánh sông suối; du khách không cắm trại sát mép sông thác Dray Nur hay sông Sêrêpôk khi trời mưa lớn đầu nguồn.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Gia Lai]]: Đi theo Quốc lộ 14 ngược lên phía Bắc để khám phá Biển Hồ Pleiku thơ mộng, núi lửa Chư Đăng Ya và nhà rông Kon Klor.
* [[Khánh Hòa]]: Xuôi theo Quốc lộ 26 hoặc tuyến cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột để xuống thành phố vịnh biển [[Nha Trang]] và vịnh [[Cam Ranh]].
* [[Lâm Đồng]]: Xuôi theo Quốc lộ 27 qua đèo Chuối để đến thành phố hoa [[Đà Lạt]] mát lạnh quanh năm.
* [[Campuchia]]: Xuất cảnh qua Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh (Gia Lai lân cận) hoặc theo các hành trình đường bộ mở rộng sang tỉnh Mondulkiri.

{{geo|12.6667|108.0500}}
{{IsPartOf|Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Đắk Lắk}}</text>
      <sha1>m9f67nryatuc0qd19wyql634ekhn7vx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Đồng Tháp</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1586</id>
    <revision>
      <id>122259</id>
      <parentid>122039</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T01:49:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122259</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27069" sha1="2vl0r63us9yzfj85fbkra9loxa9xg7q" xml:space="preserve">{{pagebanner|phường 1, tp. Mỹ Tho, Tiền Giang, Vietnam - panoramio (16).jpg|caption=Giếng nước lớn ở thành phố Mỹ Tho}}

{{quickbarprovince
| image=Làng hoa Tân Quy Đông.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Đường nhựa liên khóm trong làng hoa Tân Quy Đông, Sa Đéc, Đồng Tháp, Việt Nam.
| location=Dong Thap in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=5.895,3 km²
| population=3.410.000 người (ước tính)
| population density=578 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Đạo Cao Đài]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Hòa Hảo]]
| ethnic group=Người Kinh (99%), người Hoa, người Khmer
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đồng bằng sông Cửu Long]], [[Tây Nam Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Cao Lãnh
| years active=1698 - Khai phá Mỹ Tho đại phố / 1976 - Thành lập tỉnh Đồng Tháp
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống các đơn vị cơ sở gồm xã và phường (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (277 / 273)
| website=[https://dongthap.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Đồng Tháp]
}}

'''Đồng Tháp''' là một tỉnh thuộc vùng [[Đồng bằng sông Cửu Long]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh tích hợp toàn vẹn không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Đồng Tháp và Tiền Giang. Tỉnh trải dài từ khu vực biên giới phía Bắc giáp [[Campuchia]], bao trọn vùng trũng sinh thái [[Đồng Tháp Mười]], hai bờ sông Tiền trù phú đến vùng cửa biển Gò Công hướng ra biển Đông. Tỉnh tiếp giáp với [[Tây Ninh]], [[Cần Thơ]], [[Vĩnh Long]] và [[Thành phố Hồ Chí Minh]]. Hệ thống quản lý hành chính của tỉnh được tinh gọn, điều hành trực tiếp từ cấp tỉnh đến các xã và phường, không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Mộ Nguyễn Sinh Sắc (1862–1929).jpg|nhỏ|Khu di tích Cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc tại phường Cao Lãnh]]

Lịch sử vùng đất Đồng Tháp mới là sự kết hợp giữa hai trung tâm định cư lâu đời của vùng Nam Bộ: đô thị thương cảng [[Mỹ Tho]] đại phố được hình thành từ năm 1679 và vùng khai hoang Đạo Tân Châu, dinh Long Hồ đầu thế kỷ 18. Vùng đất này lưu giữ nhiều dấu tích khảo cổ của nền văn hóa Phù Nam cổ đại tại [[Khu di tích Gò Tháp]], đồng thời là chiến trường diễn ra chiến thắng rạch Gầm - Xoài Mút năm 1785 dưới sự chỉ huy của người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ.

Về địa hình, Đồng Tháp có địa hình đồng bằng ngập lũ và phù sa cửa sông, dốc nhẹ từ bắc xuống nam và từ tây sang đông. Phần phía Bắc và trung tâm tỉnh là vùng đất ngập nước Đồng Tháp Mười với hệ sinh thái tràm, sen, súng đặc thù, tiêu biểu tại [[Vườn quốc gia Tràm Chim]] và Khu sinh thái [[Gáo Giồng]]. Dải phù sa dọc theo sông Tiền nổi tiếng với các vùng thâm canh hoa kiểng bách niên tại phường Sa Đéc, vùng chuyên canh cây ăn trái tại xã Cái Bè, xã Ngũ Hiệp, xã Vĩnh Kim. Phần duyên hải phía Đông có hệ sinh thái rừng ngập mặn ven biển và bãi bồi ven biển tại xã Gò Công Đông, xã Tân Điền.

=== Khí hậu ===
Tỉnh mang đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, nền nhiệt cao đều quanh năm, chia thành hai mùa tương phản sâu sắc.

* '''Mùa mưa / Mùa nước nổi''' (tháng 5 đến tháng 11): Gió mùa Tây Nam chiếm ưu thế, mang lại hơn 85% tổng lượng mưa cả năm. Từ tháng 9 đến tháng 11, nước lũ từ thượng nguồn sông Mê Kông tràn về các cánh đồng ngập nước tại xã Tràm Chim, xã Tháp Mười, xã Tân Hồng tạo nên mùa nước nổi đặc thù.
* '''Mùa khô''' (tháng 12 đến tháng 4 năm sau): Thời tiết khô ráo, nắng nhiều, độ ẩm thấp. Đây là thời kỳ tập trung thu hoạch rộ các loại trái cây miệt vườn và cũng là mùa làng hoa Sa Đéc hoạt động nhộn nhịp nhất để phục vụ Tết Nguyên Đán.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Đồng Tháp
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 31 (88) || 32 (90) || 34 (93) || 35 (95) || 34 (93) || 33 (91) || 32 (90) || 32 (90) || 31 (88) || 31 (88) || 31 (88) || 30 (86) || '''32 (90)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 22 (72) || 23 (73) || 24 (75) || 25 (77) || 25 (77) || 25 (77) || 24 (75) || 24 (75) || 24 (75) || 24 (75) || 24 (75) || 23 (73) || '''24 (75)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 10 (0.4) || 5 (0.2) || 12 (0.5) || 45 (1.8) || 165 (6.5) || 215 (8.5) || 230 (9.1) || 220 (8.7) || 255 (10.0) || 270 (10.6) || 135 (5.3) || 35 (1.4) || '''1.597 (62.9)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Cao-toc-sai-gon-trung-luong-tuonglamphotos.jpg|nhỏ|Đoạn cao tốc TPHCM - Trung Lương chạy qua địa bàn tỉnh]]

Tỉnh kết nối thuận tiện với [[Thành phố Hồ Chí Minh]] và các địa phương vùng kinh tế trọng điểm phía Nam qua hệ thống đường bộ cao tốc, quốc lộ và đường thủy nội địa.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận - Cần Thơ:''' Tuyến cao tốc chạy xuyên suốt qua địa phận phường Mỹ Tho, phường Cai Lậy và phường Châu Thành. Thời gian lái xe từ TP.HCM đến phường Mỹ Tho chỉ mất 50 phút, và đến phường Cao Lãnh khoảng 1 giờ 45 phút.
* '''Tuyến Quốc lộ 30 &amp; Quốc lộ 1A:''' Quốc lộ 1A kết nối trục đô thị công nghiệp phía Đông tỉnh; Quốc lộ 30 nối từ nút giao An Thái Trung (xã Thanh Hưng) chạy thẳng về phường Cao Lãnh và khu kinh tế cửa khẩu xã Thường Phước.
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Các hãng xe Phương Trang (FUTA Bus Lines), Hùng Cường, Tân Lập Thành xuất bến liên tục tại Bến xe Miền Tây (TP.HCM). Điểm trả khách tại các bến xe trung tâm: Bến xe Tiền Giang (phường Đạo Thạnh), Bến xe Cao Lãnh (phường Cao Lãnh), Bến xe Sa Đéc (phường Sa Đéc). Giá vé từ 95.000 - 150.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường thủy ===
Tuyến vận tải đường thủy dọc theo sông Tiền đón nhận các du thuyền quốc tế cao cấp đi theo hành trình TP.HCM - Mỹ Tho - Cái Bè - Sa Đéc - [[Châu Đốc]] - [[Phnôm Pênh]] ([[Campuchia]]).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Sông tiền Mỹ Tho.jpg|nhỏ|Tàu chở khách du lịch tham quan cồn bãi trên sông Tiền]]

* '''Tàu, thuyền &amp; Tắc ráng:''' Phương tiện chính để tiếp cận các khu du lịch sinh thái ngập nước (xã Tràm Chim, xã Phong Mỹ, xã Tháp Mười) và các cồn bãi trên sông Tiền như phường Thới Sơn, xã Tân Phong.
* '''Hệ thống phà và cầu vượt sông:'''
  * Cầu Cao Lãnh &amp; Cầu Vàm Cống: Nối liền trục giao thông giữa phường Cao Lãnh, xã Lấp Vò sang địa phận TP. Cần Thơ.
  * Cầu Rạch Miễu &amp; Cầu Mỹ Thuận: Kết nối trực tiếp tỉnh sang bờ [[Vĩnh Long]].
* '''Thuê xe máy:''' Phổ biến tại các cơ sở lưu trú ở phường Cao Lãnh, phường Sa Đéc và phường Mỹ Tho với giá từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:'''
  * Taxi Mai Linh Đồng Tháp: ☎ +84 277 3688 688
  * Taxi Mai Linh Tiền Giang: ☎ +84 273 3878 787
  * Taxi Vinasa: ☎ +84 277 3866 666
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Nhà cổ Huỳnh Thủy Lê.jpg|nhỏ|Nhà cổ Huỳnh Thủy Lê mang nét kiến trúc Đông - Tây kết hợp tại phường Sa Đéc]]

=== Di tích Lịch sử &amp; Công trình Kiến trúc ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc | tên khác=Nguyen Sinh Sac Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=Số 123/1 Phạm Hữu Lầu, phường Cao Lãnh | vĩ độ=10.4530 | kinh độ=105.6320 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại=+84 277 3851 517 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia rộng hơn 9 ha gồm khu mộ cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc (thân sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh), nhà sàn Bác Hồ phục dựng theo tỉ lệ 1:1, nhà trưng bày tư liệu thân thế sự nghiệp và mô hình làng Hòa An cổ xưa.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Khảo cổ &amp; Lịch sử Gò Tháp | tên khác=Go Thap Archaeological Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Đốc Binh Kiều | vĩ độ=10.5833 | kinh độ=105.8167 | chỉ đường=Cách phường Cao Lãnh khoảng 40 km về phía Đông Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích Quốc gia đặc biệt lưu giữ các di chỉ khảo cổ học của nền văn hóa Phù Nam cổ đại có niên đại từ thế kỷ 2 đến thế kỷ 7 (đền thờ, chân tảng đá, giếng nước cổ), cùng đền thờ hai vị anh hùng kháng Pháp Đốc Binh Kiều và Thiên Hộ Dương.
}}

* {{xem
| tên=Nhà cổ Huỳnh Thủy Lê | tên khác=Huynh Thuy Le Ancient House
| trang web= | email=
| địa chỉ=Số 255A Nguyễn Huệ, phường Sa Đéc | vĩ độ=10.2970 | kinh độ=105.7595 | chỉ đường=Bờ kè sông Sa Đéc
| điện thoại=+84 277 3869 059 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:30 | giá=30.000 VNĐ/người
| nội dung=Ngôi nhà cổ xây dựng năm 1895 mang phong cách kết hợp giữa kiến trúc biệt thự Pháp bên ngoài và chạm khắc gỗ truyền thống Trung Hoa bên trong. Nơi đây gắn liền với mối tình lãng mạn giữa ông Huỳnh Thủy Lê và nữ nhà văn Pháp Marguerite Duras, nguyên mẫu của tác phẩm văn học danh tiếng ''Người tình'' (L'Amant).
}}

* {{xem
| tên=Chùa Vĩnh Tràng | tên khác=Vinh Trang Pagoda
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Nguyễn Trung Trực, phường Đạo Thạnh | vĩ độ=10.3620 | kinh độ=106.3745 | chỉ đường=Cách phường Mỹ Tho khoảng 3 km về phía Đông Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi chùa cổ xây dựng từ thế kỷ 19, được coi là công trình kiến trúc Phật giáo tiêu biểu nhất vùng Nam Bộ với sự kết hợp hài hòa giữa nét mỹ thuật Á Đông (Việt, Hoa, Khmer) và hoa văn trang trí Phục Hưng Tây phương (vòm cửa La Mã, sắt rèn kiểu Pháp). Trong khuôn viên chùa có các đại tượng Phật Di Lặc và Phật Thích Ca nằm khổng lồ.
}}

* {{xem
| tên=Khu Lăng mộ Hoàng Gia &amp; Di tích Gò Rùa | tên khác=Hoang Gia Royal Mausoleum
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Long Thuận | vĩ độ=10.3580 | kinh độ=106.6620 | chỉ đường=Khu vực trung tâm phía Đông tỉnh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu lăng mộ của dòng họ quý tộc Phạm Đăng, trong đó có phần mộ của Đức Quốc công Phạm Đăng Hưng (thân sinh của Hoàng thái hậu Từ Dũ, nhạc phụ vua Thiệu Trị). Công trình mang phong cách kiến trúc cung đình triều Nguyễn xây dựng bằng đá và gạch nung cổ.
}}

[[Tập tin:TRam chim, Phu Duc, Tam Nong, Dong Thap. vietnam - panoramio.jpg|nhỏ|Hệ sinh thái đất ngập nước tại Vườn quốc gia Tràm Chim]]

=== Khu Sinh thái, Vườn Quốc gia &amp; Làng hoa ===
* {{xem
| tên=Vườn Quốc gia Tràm Chim | tên khác=Tram Chim National Park
| trang web=http://tramchim.dongthap.gov.vn | email=
| địa chỉ=xã Tràm Chim và xã Phú Cường | vĩ độ=10.6667 | kinh độ=105.5000 | chỉ đường=Cách phường Cao Lãnh khoảng 35 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 277 3827 307 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 17:30 | giá=Vé vào cổng: 20.000 VNĐ; vé tàu tắc ráng tùy theo tuyến tham quan
| nội dung=Khu Ramsar thứ 2.000 của thế giới và thứ 4 của Việt Nam, diện tích hơn 7.300 ha. Đây là vùng trũng sinh thái đặc hữu của Đồng Tháp Mười với hệ thực vật phong phú (rừng tràm, sen, súng, cỏ ống, lúa ma) và là nơi cư trú mùa khô của loài chim quý hiếm Sếu đầu đỏ (Grus antigone).
}}

* {{xem
| tên=Khu Du lịch Sinh thái Gáo Giồng | tên khác=Gao Giong Ecotourism Park
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Phong Mỹ | vĩ độ=10.5500 | kinh độ=105.5833 | chỉ đường=Cách phường Cao Lãnh 17 km về phía Tây Bắc
| điện thoại=+84 277 3882 299 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=50.000 VNĐ/người
| nội dung=Khu sinh thái rừng tràm ngập nước rộng 1.700 ha. Du khách có thể leo lên đài quan sát cao 18 m để bao quát cảnh rừng xanh ngắt và đi xuồng chèo luồn lách qua các thảm bèo xanh để tiếp cận sân chim tự nhiên với hàng chục ngàn cá thể cò trắng, trích mồng đỏ, cồng cộc.
}}

* {{xem
| tên=Làng hoa Kiểng Sa Đéc | tên khác=Sa Dec Flower Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Hoa Sa Đéc, phường Sa Đéc | vĩ độ=10.3120 | kinh độ=105.7410 | chỉ đường=Dọc sông Tiền
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (vé vào các điểm chụp ảnh dịch vụ tính riêng)
| nội dung=Làng nghề trồng hoa kiểng truyền thống trên 100 năm tuổi với diện tích hơn 600 ha. Điểm độc đáo tại đây là hoa được trồng trên các giàn tre cao trên mặt nước; người làm vườn phải chèo xuồng giữa các luống để tưới nước và chăm sóc hoa.
}}

* {{xem
| tên=Cù lao Thới Sơn | tên khác=Con Thoi Son (Con Lan)
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Thới Sơn | vĩ độ=10.3450 | kinh độ=106.3500 | chỉ đường=Nằm giữa sông Tiền, nối từ chân cầu Rạch Miễu
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:30 | giá=Tham quan tự do (vé dịch vụ theo tour sông nước)
| nội dung=Cồn đất nổi giữa sông chuyên làm vườn cây ăn trái (nhãn, chuối, bưởi), trang trại nuôi ong lấy mật từ hoa nhãn, lò nấu kẹo dừa thủ công và các điểm đờn ca tài tử Nam Bộ.
}}

* {{xem
| tên=Làng cổ Đông Hòa Hiệp | tên khác=Dong Hoa Hiep Ancient Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Cái Bè | vĩ độ=10.3380 | kinh độ=106.0350 | chỉ đường=Ven bờ rạch Phú An
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí tham quan một số nhà vườn
| nội dung=Quần thể các ngôi nhà rường cổ Nam Bộ xây dựng bằng gỗ quý từ cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, nổi bật như nhà cổ ông Kiệt, nhà cổ ông Ba Đức, nép mình bên vườn cây ăn trái và rạch nước mát rượi.
}}

== Hoạt động ==
* '''Đi xuồng tắc ráng ngắm chim tại rừng tràm:''' Lướt trên thảm bèo hoa dâu tại xã Tràm Chim hoặc xã Phong Mỹ để tiếp cận các trảng chim, trảng sen mùa nở hoa.
* '''Chèo xuồng ba lá dưới rạch dừa nước:''' Len lỏi qua các con rạch nhỏ rợp bóng dừa tại phường Thới Sơn và xã Cái Bè, lắng nghe tiếng mái dầm khua nước.
* '''Trải nghiệm du lịch nhà vườn miệt vườn:''' Tự tay hái vú sữa tại xã Vĩnh Kim, sầu riêng cơm vàng hạt lép tại xã Ngũ Hiệp hoặc xoài cát Chu Đổng tại xã Mỹ Thọ.
* '''Thưởng thức Đờn ca tài tử Nam Bộ:''' Lắng nghe các nghệ nhân biểu diễn làn điệu cổ nhạc phương Nam bên bàn trà mật ong hoa nhãn và đĩa trái cây tươi tại các trạm dừng chân miệt vườn.

== Mua sắm ==
Vùng đất Đồng Tháp mới là vựa hoa kiểng, trái cây đặc sản và các món ăn chế biến từ sen, gạo nổi danh khắp miền Tây.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Sản phẩm từ Sen Tháp Mười:''' Hạt sen tươi, hạt sen sấy giòn, trà tim sen, củ sen muối chua và rượu sen Hồng Sen Tửu chế biến từ xã Tháp Mười và xã Đốc Binh Kiều.
* '''Nem Lai Vung:''' Món nem chua làm từ thịt lợn tươi, bì lợn thái sợi, hạt tiêu sọ và lá chùm ruột lên men chua ngọt tự nhiên, đóng gói dạng đòn hoặc xâu tại xã Lai Vung và xã Hòa Long.
* '''Trái cây miệt vườn đặc sản:''' Xoài cát Chu Cao Lãnh (xã Mỹ Xương cũ / nay là xã Mỹ Thọ), vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim (xã Vĩnh Kim), sầu riêng Cái Bè (xã Cái Bè), thanh long Chợ Gạo (xã Chợ Gạo).
* '''Hủ tiếu khô Sa Đéc &amp; Bột gạo Sa Đéc:''' Sợi hủ tiếu bột lọc dai mịn sản xuất từ các lò bột gạo trăm năm bên sông Sa Đéc.
* '''Mắm tôm chà Gò Công:''' Sản vật tiến vua xưa kia chế tác từ thịt tôm đất tươi sống giã nhuyễn, ủ phơi nắng theo bí quyết gia truyền tại phường Gò Công.

=== Chợ truyền thống ===
* '''Chợ Sa Đéc (phường Sa Đéc):''' Ngôi chợ sầm uất bên sông, bày bán đầy đủ các loại đặc sản khô, bánh tráng, bột lọc và hoa quả địa phương.
* '''Chợ Mỹ Tho (phường Mỹ Tho):''' Trung tâm thương mại đầu mối với các sạp bán hải sản khô, mắm tôm, trái cây nhiệt đới.
* '''Chợ Cao Lãnh (phường Cao Lãnh):''' Khu chợ lớn chuyên cung cấp nông sản, cá đồng tươi sống của vùng Đồng Tháp Mười.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương dung dị, đậm bản sắc nguồn nước ngọt và sản vật tự nhiên mùa nước nổi châu thổ sông Tiền.

Các món ăn phổ biến:
* '''Hủ tiếu Sa Đéc &amp; Hủ tiếu Mỹ Tho:''' Nước dùng nấu từ xương ống heo ninh nhừ cùng tôm khô, mực nướng trong veo ngọt thanh; sợi bánh hủ tiếu dai dai ăn cùng thịt nạc xắt lát, tim cật, gan heo, tôm tươi và hành lá phi thơm.
* '''Cá lóc nướng trui cuốn lá sen non:''' Cá lóc đồng nguyên con xiên thanh tre nướng rơm vàng ruộm, tách thịt cuốn cùng búp lá sen non xanh mướt chấm nước mắm me chua ngọt.
* '''Lẩu mắm cá linh bông điên điển:''' Nước lẩu nấu từ mắm cá linh, cá sặc thơm đậm đà, nhúng cùng cá linh non đầu mùa béo ngậy và bông điên điển vàng ươm, bông súng, rau muống đồng.
* '''Chuột đồng quay lu:''' Thịt chuột đồng mùa lúa chín béo tròn tẩm ướp gia vị nướng trong lu đất chín vàng giòn rụm.
* '''Chả nướng Chợ Gạo:''' Thịt heo băm trộn trứng vịt, hành củ, tiêu đem hấp chín rồi nướng vàng sém mặt trên chảo gang đúc.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Hủ tiếu Bà Sẩm | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 188 Phan Bội Châu, phường Sa Đéc | vĩ độ=10.2985 | kinh độ=105.7580 | chỉ đường=Gần chợ Sa Đéc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 21:00 | giá=15.000 - 30.000 VNĐ/bát
| nội dung=Quán hủ tiếu bình dân gia truyền hoạt động hơn nửa thế kỷ, phục vụ hủ tiếu nước và hủ tiếu khô với mức giá rẻ đặc trưng.
}}

* {{xem
| tên=Quán Hủ tiếu Mỹ Tho Trung Lương | trang web= | email=
| địa chỉ=Ngã ba Trung Lương, phường Đạo Thạnh | vĩ độ=10.3710 | kinh độ=106.3480 | chỉ đường=Cửa ngõ vào phường Mỹ Tho
| điện thoại=+84 273 3855 441 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 21:30 | giá=45.000 - 70.000 VNĐ/bát
| nội dung=Quán hủ tiếu nổi danh cửa ngõ phục vụ tô hủ tiếu Mỹ Tho truyền thống với nước súp ngọt tôm khô và đĩa rau cần nước tươi.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Đầm Sen Tháp Mười | trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tháp Mười | vĩ độ=10.5620 | kinh độ=105.8050 | chỉ đường=Khu vực đồng sen
| điện thoại=+84 983 234 567 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 20:00 | giá=100.000 - 250.000 VNĐ/người
| nội dung=Khu ăn uống nhà sàn nổi giữa hồ sen, chuyên phục vụ cơm gói lá sen, gỏi ngó sen tôm thịt, cá lóc nướng trui và ốc bươu hấp tiêu.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu sen Đồng Tháp (Hồng Sen Tửu):''' Rượu ngâm ủ từ hạt sen, củ sen, tim sen kết hợp nếp nương và men thuốc bắc, thơm hương sen thoang thoảng.
* '''Trà sen &amp; Nước ngó sen đường phèn:''' Đồ uống thanh nhiệt, an thần tự nhiên phổ biến tại các khu du lịch sinh thái.
* '''Nước mía Mỹ Tho:''' Nước mía ép tươi ăn kèm đậu phộng rang muối và thạch sương sáo giòn mát tại các quán nước dọc bờ giếng nước phường Mỹ Tho.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Một góc thành phố Mỹ Tho nhìn từ cồn Tân Long.jpeg|nhỏ|Một góc thành phố Mỹ Tho nhìn từ cồn Tân Long]]

Cơ sở lưu trú tại Đồng Tháp đa dạng từ các khách sạn hiện đại trung tâm đô thị đến các khu nghỉ dưỡng sinh thái miệt vườn ven sông.

=== Khách sạn ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mekong - Mỹ Tho | trang web=https://mekongmyyhohotel.com | email=
| địa chỉ=Số 1A Tết Mậu Thân, phường Đạo Thạnh | vĩ độ=10.3650 | kinh độ=106.3550 | chỉ đường=Gần vòng xoay trung tâm
| điện thoại=+84 273 3887 777 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao quy mô lớn với 114 phòng ngủ sang trọng, hồ bơi ngoài trời, sân tennis, phòng tập thể dục và nhà hàng Á - Âu.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Bông Sen Cao Lãnh | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 07 Lê Duẩn, phường Cao Lãnh | vĩ độ=10.4580 | kinh độ=105.6350 | chỉ đường=Gần Quảng trường Văn Miếu
| điện thoại=+84 277 3851 441 | điện thoại miễn cước=
| giá=450.000 - 950.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn đạt tiêu chuẩn 3 sao nằm ngay trung tâm hành chính, thuận tiện đi lại tham quan khu di tích Nguyễn Sinh Sắc và bến xe.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Vạn Kim Long Sa Đéc | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường ĐT848, phường Sa Đéc | vĩ độ=10.3150 | kinh độ=105.7480 | chỉ đường=Lối vào làng hoa
| điện thoại=+84 277 3773 939 | điện thoại miễn cước=
| giá=500.000 - 1.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn có khuôn viên sân vườn thoáng mát, bãi đỗ xe ô tô rộng rãi, ngay sát khu vực làng hoa Sa Đéc.
}}

=== Homestay &amp; Farmstay ===
* {{ngủ
| tên=Tư Tôn Homestay Sa Đéc | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Hoa Sa Đéc, phường Sa Đéc | vĩ độ=10.3180 | kinh độ=105.7390 | chỉ đường=
| điện thoại=+84 918 234 890 | điện thoại miễn cước=
| giá=300.000 - 650.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=12:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Mô hình lưu trú nhà vườn giữa các luống hoa kiểng, cho phép du khách trải nghiệm tưới hoa và chèo thuyền quanh vườn ươm.
}}

* {{ngủ
| tên=Mekong Rustic Cái Bè | trang web=https://mekongrustic.com | email=
| địa chỉ=xã Cái Bè | vĩ độ=10.3320 | kinh độ=106.0280 | chỉ đường=Ven rạch sông Tiền
| điện thoại=+84 978 581 143 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.400.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Bungalow sinh thái làm từ gỗ tre nứa truyền thống giữa vườn cây ăn trái, phục vụ tour xe đạp và nấu ăn cùng người bản địa.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Đi lại mùa nước nổi &amp; Đường thủy ===
* Khi tham gia các tuyến xuồng chèo, tắc ráng tại Vườn quốc gia Tràm Chim hoặc Khu sinh thái Gáo Giồng, du khách luôn phải mặc áo phao cứu sinh đúng quy cách.
* Vào mùa nước nổi (tháng 9 đến tháng 11), các bờ kênh và mé đê có nước sâu chảy xiết, chú ý quan sát trẻ nhỏ và không tự ý xuống tắm tại các tuyến sông lớn.

=== Côn trùng &amp; Nắng nóng ===
* Vùng đất ngập nước Đồng Tháp Mười có nhiều muỗi và côn trùng vào thời điểm hoàng hôn; nên chuẩn bị sẵn thuốc xịt chống muỗi, kem chống nắng và mũ rộng vành khi đi thuyền tham quan ngoài trời.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Vĩnh Long]]: Vượt [[Cầu Mỹ Thuận]] hoặc [[Cầu Rạch Miễu]] qua sông Tiền để sang bờ các xứ dừa, vườn cây ăn trái Chợ Lách và các ngôi chùa cổ Nam tông Khmer.
* [[Cần Thơ]]: Vượt [[Cầu Vàm Cống]] theo Quốc lộ 54 hoặc Quốc lộ 80 để đến trung tâm bến Ninh Kiều và chợ nổi Cái Răng.
* [[Tây Ninh]]: Di chuyển theo Quốc lộ 62 hoặc Quốc lộ 1A để đến với vùng đất ngập nước Tân Lập và cửa ngõ tiếp giáp TP. Hồ Chí Minh.
* [[Campuchia]]: Xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Thường Phước]] (xã Thường Phước) hoặc Cửa khẩu Quốc tế Dinh Bà (xã Tân Hộ Cơ) theo đường sông Tiền hoặc đường bộ sang tỉnh Prey Veng.

{{geo|10.4500|105.6333}}
{{IsPartOf|Đồng bằng sông Cửu Long}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Đồng Tháp}}</text>
      <sha1>2vl0r63us9yzfj85fbkra9loxa9xg7q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Thảo luận Thành viên:SHB</title>
    <ns>3</ns>
    <id>61027</id>
    <revision>
      <id>122267</id>
      <parentid>99755</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T04:18:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max</username>
        <id>10925</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Max đã đổi [[Thảo luận Thành viên:SHB2000]] thành [[Thảo luận Thành viên:SHB]]: Tự động di chuyển trang khi đổi tên thành viên “[[Special:CentralAuth/SHB2000|SHB2000]]” thành “[[Special:CentralAuth/SHB|SHB]]”</comment>
      <origin>99755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="182" sha1="ojy2vkqs676esjrcfi79dwyt0tjr5xc" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;border: 1rem #dd0000 ridge; padding: 0.5em;&quot;&gt;Hello! Please message me on [[m:User talk:SHB2000|meta.wikimedia.org]] instead. I may not notice messages on this page.&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>ojy2vkqs676esjrcfi79dwyt0tjr5xc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài viết đã tạo</title>
    <ns>2</ns>
    <id>63048</id>
    <revision>
      <id>122279</id>
      <parentid>122248</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T06:53:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122279</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4551" sha1="hgmbzi1p6v9lvisqda645dlzmxv7lix" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;__KHÔNG_NÚT_SỬA_MỤC__ __KHÔNG_MỤC_LỤC__&lt;/noinclude&gt;
{| class=&quot;hlist&quot; cellspacing=&quot;3&quot; style=&quot;width:100%; font-size:90%&quot;
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;font-size:80%; text-align:right&quot; | [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài viết đã tạo|Bài viết đã tạo]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài viết đã tạo (chi tiết)|Bài viết đã tạo (chi tiết)]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài dự định viết|Bài dự định viết]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Các mốc thời gian|Các mốc thời gian]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon chem-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Thế giới
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Kinh nghiệm du lịch
|
* ''Đang viết''
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-top: 1px dotted #CCCCCC; padding-bottom: 10px; font-size: 120%;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon graph-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Châu lục
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Á
|
* [[Hoa Đông]]*
* [[Đông Nam Trung Quốc]]*
* [[Trung Nam Trung Quốc]]*
* [[Tây Nam Trung Quốc]]*
* [[Tây Bắc Trung Quốc]]*
* [[Hoa Bắc]]*
* [[Đông Bắc Trung Quốc]]*
* [[Khu tự trị Tây Tạng]]*
* [[Giang Tây]]*
* [[An Huy]]*
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Âu
|
* [[Bỉ]]*
* [[Thành phố Luxembourg]]*
* [[Nicosia]]*
* [[Ljubljana]]*
* [[Beograd]]*
* [[Thành phố San Marino]]*
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Phi
|
* [[Mogadishu]]*
* [[Bissau]]*
* [[Bamako]]*
* [[Dakar]]*
* [[Monrovia]]
* [[Yamoussoukro]]*
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Mỹ
|
* ''Đang viết''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Đại Dương
|
* ''Đang viết''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Châu Nam Cực
|
* ''Đang viết''
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-top: 1px dotted #CCCCCC; padding-bottom: 10px; font-size: 120%;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;6&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon graph-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Việt Nam
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; |Tỉnh thành
|
* [[Đông Nam Bộ]]*
* [[Đắk Lắk]]
* [[Điện Biên]]
* [[Đồng Tháp]]
* [[Vĩnh Long]]
* [[Tuyên Quang]]*
* [[Thái Nguyên]]*
* [[Tây Ninh]]
* [[Sơn La]]*
* [[Quảng Trị]]
* [[Quảng Ninh]]
* [[Quảng Ngãi]]
* [[Phú Thọ]]
* [[Nghệ An]]
* [[Lạng Sơn]]
* [[Lai Châu]]
* [[Khánh Hòa]]
* [[Hưng Yên]]
* [[Hà Tĩnh]]
* [[Gia Lai]]
* [[Cao Bằng]]
* [[Bắc Ninh]]
|-
| style=&quot;vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Đô thị
|
* ''Đang cập nhật''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Biển, đảo
|
* ''Đang cập nhật''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Núi, rừng
|
* ''Đang cập nhật''
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Sông, hồ
|
* ''Đang cập nhật''
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-top: 1px dotted #CCCCCC; padding-bottom: 10px; font-size: 120%;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:OOjs UI icon stripeFlow-ltr-progressive.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Khác
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Định hướng
|
* [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài dự định viết|Bài dự định viết]]
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%; font-weight: bold&quot; | Mở rộng
|
* [[Hải Phòng]]*
* [[Ninh Bình]]*
* [[Hà Nội]]*
* [[Lào Cai]]*
* [[Thanh Hóa]]*
* [[Huế]]*
* [[Đà Nẵng]]*
* [[Lâm Đồng]]*
* [[Đồng Nai]]*
* [[Thành phố Hồ Chí Minh]]*
* [[An Giang]]*
* [[Cà Mau]]*
* [[Cần Thơ]]*
|}</text>
      <sha1>hgmbzi1p6v9lvisqda645dlzmxv7lix</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Thành viên:Mai Thanh Bang/Các mốc thời gian</title>
    <ns>2</ns>
    <id>63049</id>
    <revision>
      <id>122280</id>
      <parentid>122016</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T06:54:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122280</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2247" sha1="8gd9bkpdcub7b5sd64gdplyqxdr3n2r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;__KHÔNG_NÚT_SỬA_MỤC__ __KHÔNG_MỤC_LỤC__&lt;/noinclude&gt;
{| class=&quot;hlist&quot; cellspacing=&quot;3&quot; style=&quot;width:100%; font-size:90%&quot;
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;font-size:80%; text-align:right&quot; | [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài viết đã tạo|Bài viết đã tạo]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài viết đã tạo (chi tiết)|Bài viết đã tạo (chi tiết)]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Bài dự định viết|Bài dự định viết]] * [[Thành viên:Mai Thanh Bang/Các mốc thời gian|Các mốc thời gian]]
|-
| rowspan=&quot;4&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:Doomsday clock (1.67 minutes).svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Khởi tạo và sử dụng
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%&quot; | Khởi tạo Wikipedia
|
* 16 tháng 8, 2009 - [https://vi.wikivoyage.org/w/index.php?title=Ninh_Thu%E1%BA%ADn&amp;oldid=9812 đăng nhập]
|-
| style=&quot;vertical-align: top; font-size: 110%&quot; | Sử dụng Wikipedia
|
* 22 tháng 7, 2005 - [https://www.youtube.com/watch?v=Tt7CVsOtaJw sử dụng]
|-
| style=&quot;vertical-align: top; font-size: 110%&quot; | Khởi tạo Wikivoyage
|
* 28 tháng 4, 2013 - [https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Mai_Thanh_Bang&amp;oldid=2197053 đăng nhập]
|-
|
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;border-top: 1px dotted #CCCCCC; padding-bottom: 10px; font-size: 120%;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:Nepalese Election Symbol Pen.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Số sửa đổi
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%&quot; | Tổng số
|
* '''882'''
|-
|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-top: 1px dotted #CCCCCC; padding-bottom: 10px; font-size: 120%;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width: 75px; vertical-align: top; padding-top: 10px; text-align:center&quot; | [[Tập tin:Hatena blog logo.svg|frameless|50px]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;font-size:125%; font-weight: bold;&quot; | Số bài viết tạo mới và viết hoàn chỉnh
|-
| style=&quot;width: 100px; vertical-align: top; font-size: 110%&quot; | Tạo mới
|
* '''44'''
|}</text>
      <sha1>8gd9bkpdcub7b5sd64gdplyqxdr3n2r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Thảo luận Thành viên:SHB2000</title>
    <ns>3</ns>
    <id>63091</id>
    <redirect title="Thảo luận Thành viên:SHB" />
    <revision>
      <id>122268</id>
      <timestamp>2026-09-18T04:18:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max</username>
        <id>10925</id>
      </contributor>
      <comment>Max đã đổi [[Thảo luận Thành viên:SHB2000]] thành [[Thảo luận Thành viên:SHB]]: Tự động di chuyển trang khi đổi tên thành viên “[[Special:CentralAuth/SHB2000|SHB2000]]” thành “[[Special:CentralAuth/SHB|SHB]]”</comment>
      <origin>122268</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="b6veiimay74xqszly1iehvgbgvaz6jv" xml:space="preserve">#đổi [[Thảo luận Thành viên:SHB]]</text>
      <sha1>b6veiimay74xqszly1iehvgbgvaz6jv</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>