Bắc Ninh

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="vi">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikivoyage</sitename>
    <dbname>viwikivoyage</dbname>
    <base>https://vi.wikivoyage.org/wiki/Trang_Ch%C3%ADnh</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.20</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Phương tiện</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Đặc biệt</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Thảo luận</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Thành viên</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Thảo luận Thành viên</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikivoyage</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Thảo luận Wikivoyage</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Tập tin</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Thảo luận Tập tin</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Thảo luận MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Bản mẫu</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Thảo luận Bản mẫu</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Trợ giúp</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Thảo luận Trợ giúp</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Thể loại</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Thảo luận Thể loại</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Mô đun</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Thảo luận Mô đun</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Sự kiện</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Thảo luận Sự kiện</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Bắc Ninh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>225</id>
    <revision>
      <id>122287</id>
      <parentid>122234</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T13:37:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* Phòng chống trơn trượt mùa lễ hội &amp; Mùa mưa ẩm */</comment>
      <origin>122287</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29114" sha1="pgvqs535g6mj0pm33h9pnvos3xnu7yy" xml:space="preserve">{{pagebanner|Đền Đô - 2334077857.jpg|caption=Khuôn viên Chùa Phật Tích tại xã Phật Tích, Bắc Ninh}}

{{quickbarprovince
| image=Đền Đô - 14061132515.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Đền Đô thờ 8 vị vua triều Lý tại phường Từ Sơn
| location=Bac Ninh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=4.718,6 km²
| population=3.620.000 người (ước tính)
| population density=767,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Sán Dìu]], [[Tiếng Nùng]], [[Tiếng Tày]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (97%), người Sán Dìu, người Nùng, người Tày, người Hoa
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đồng bằng sông Hồng]], [[Đông Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Bắc Giang và phường Kinh Bắc
| years active=1469 - Thừa tuyên Kinh Bắc / 1962 - Tỉnh Hà Bắc / Tái hợp nhất không gian Kinh Bắc
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 33 phường và 66 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (222 / 204)
| website=[https://bacninh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Bắc Ninh]
}}

'''Bắc Ninh''' là một tỉnh thuộc vùng [[Đồng bằng sông Hồng]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh tích hợp toàn vẹn không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Bắc Ninh và Bắc Giang (tái lập không gian văn hóa - địa lý của tỉnh [[Hà Bắc]] xưa và xứ [[Kinh Bắc]] truyền thống). Tỉnh trải dài từ vùng đồng bằng màu mỡ ven Sông Đuống, Sông Cầu đến các dải núi đồi cánh cung [[Đông Triều]] và sườn Tây dãy [[Tây Yên Tử]]. Bắc Ninh tiếp giáp với thủ đô [[Hà Nội]], [[Thái Nguyên]], [[Lạng Sơn]], [[Quảng Ninh]] và [[Hải Dương]]. Tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp xuống 99 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 33 phường và 66 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Chùa Vĩnh Nghiêm - Yên Dũng - Bắc Giang - panoramio (24).jpg|nhỏ|Chùa Vĩnh Nghiêm - chốn tổ thiền phái Trúc Lâm tại phường Tân An]]

Vùng đất Bắc Ninh là cái nôi của nền văn minh lúa nước sông Hồng và trung tâm Phật giáo cổ kính bậc nhất Việt Nam. Dấu tích thành cổ Luy Lâu (phường Thuận Thành) từng là thủ phủ chính trị và trung tâm truyền bá Phật giáo từ những thế kỷ đầu Công nguyên. Đây cũng là quê hương phát tích của vương triều Nhà Lý, nơi xây dựng quần thể [[Đền Đô]] (phường Từ Sơn) và ngôi chùa cổ [[Chùa Dâu]], [[Chùa Phật Tích]]. Về phương diện văn hóa phi vật thể, tỉnh là quê hương của [[Dân ca quan họ|Dân ca Quan họ Bắc Ninh]] - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và truyền thống mộc bản Phật giáo Thiền phái Trúc Lâm tại chùa Vĩnh Nghiêm.

Địa hình tỉnh có sự chuyển tiếp tự nhiên rõ nét từ trung du đồi núi xuống đồng bằng:
* '''Vùng đồng bằng phù sa phía Nam &amp; Tây Nam:''' Địa hình bằng phẳng dọc lưu vực sông Cầu, sông Đuống và sông Thái Bình, tập trung hệ thống các khu công nghiệp điện tử công nghệ cao (phường Quế Võ, phường Việt Yên, phường Nếnh, xã Yên Phong) và các làng nghề truyền thống lâu đời như gốm Phù Lãng (xã Phù Lãng), tranh dân gian Đông Hồ (phường Thuận Thành), đồng Đại Bái (xã Gia Bình).
* '''Vùng đồi núi bán sơn địa phía Bắc &amp; Đông Bắc:''' Vùng địa hình đồi núi dốc thoai thoải thuộc vòng cung Đông Triều và các thung lũng sông Lục Nam, sông Thương. Nơi đây là vựa cây ăn trái lớn nhất miền Bắc (vùng trồng vải thiều chuyên canh tại xã Lục Ngạn, phường Chũ), rừng nguyên sinh Khe Rỗ (xã An Lạc) và quần thể di tích danh thắng Tây Yên Tử (xã Tây Yên Tử).

=== Khí hậu ===
Bắc Ninh mang đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa vùng Bắc Bộ, có mùa đông lạnh khô và mùa hè nóng ẩm mưa nhiều.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Tiết trời ấm dần, thường xuất hiện mưa phùn và độ ẩm không khí cao. Đây là mùa diễn ra hàng loạt lễ hội truyền thống lớn như Hội Lim (xã Tiên Du), Hội đền Đô (phường Từ Sơn), Hội chùa Dâu (phường Thuận Thành) và Hội Yên Thế (xã Yên Thế).
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Nhiệt độ cao, ban ngày nắng gắt, nền nhiệt trung bình từ 28 - 32&amp;nbsp;°C, mưa nhiều và thỉnh thoảng chịu tác động gián tiếp của bão nhiệt đới. Tháng 6 và tháng 7 là mùa thu hoạch rộ quả vải thiều tại phường Chũ và xã Lục Ngạn.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 10): Thời tiết khô ráo, nắng hanh, gió mát mẻ, là thời điểm thuận lợi nhất cho các hoạt động tham quan di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh ngoài trời.
* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Chịu tác động trực tiếp của gió mùa Đông Bắc, thời tiết rét buốt, nhiệt độ vùng núi cao xã Sơn Động, xã Tây Yên Tử có thời điểm xuống dưới 7&amp;nbsp;°C.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Bắc Ninh
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 21 (70) || 23 (73) || 28 (82) || 32 (90) || 33 (91) || 33 (91) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 13 (55) || 15 (59) || 18 (64) || 21 (70) || 24 (75) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 24 (75) || 22 (72) || 18 (64) || 14 (57) || '''19 (66)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 22 (0.9) || 26 (1.0) || 45 (1.8) || 95 (3.7) || 210 (8.3) || 265 (10.4) || 290 (11.4) || 310 (12.2) || 220 (8.7) || 120 (4.7) || 40 (1.6) || 18 (0.7) || '''1.661 (65.4)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Quoclo1Amoi.JPG|nhỏ|Đường cao tốc Hà Nội – Bắc Giang, đoạn đi trùng với Quốc lộ 1 thuộc Bắc Ninh]]

Nằm sát cửa ngõ Đông Bắc của thủ đô Hà Nội, Bắc Ninh là mắt xích giao thông quan trọng trên hai hành lang kinh tế Côn Minh - Hà Nội - Hải Phòng và Nam Ninh - Lạng Sơn - Hà Nội.

=== Bằng đường sắt ===
Trục đường sắt liên vận quốc tế Hà Nội - Đồng Đăng và tuyến đường sắt Kép - Cái Lân chạy dọc qua địa bàn tỉnh:
* '''Ga Bắc Ninh''' (phường Kinh Bắc): Tiếp nhận các đoàn tàu khách địa phương phục vụ tuyến Hà Nội - Lạng Sơn.
* '''Ga Bắc Giang''' (phường Bắc Giang): Ga đường sắt trung tâm phục vụ đón trả khách và vận chuyển container công nghiệp.
* '''Ga Kép''' (xã Kép): Ga đầu mối đường sắt vận tải hàng hóa liên vận quốc tế kết nối trực tiếp sang mạng lưới đường sắt [[Trung Quốc]].

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Hà Nội - Bắc Giang - Lạng Sơn (Cao tốc CT01):''' Tuyến cao tốc 4 đến 6 làn xe xuất phát từ Hà Nội, chạy qua phường Từ Sơn, phường Kinh Bắc, phường Nếnh, phường Việt Yên đến phường Bắc Giang. Thời gian lái xe từ trung tâm Hà Nội đến phường Kinh Bắc chỉ mất 35 phút, và đến phường Bắc Giang khoảng 55 phút.
* '''Hành lang Cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên (Cao tốc CT07):''' Kết nối các phân khu công nghiệp tại xã Yên Phong và xã Hiệp Hòa.
* '''Tuyến Quốc lộ 18:''' Kết nối từ Cảng hàng không Quốc tế Nội Bài qua xã Yên Phong, phường Võ Cường, phường Quế Võ đi thành phố [[Hạ Long]] ([[Quảng Ninh]]).
* '''Hệ thống Xe buýt liên tỉnh từ Hà Nội:'''
  * Tuyến xe buýt số 54: Long Biên - phường Từ Sơn - phường Kinh Bắc.
  * Tuyến xe buýt số 203: Bến xe Giáp Bát - phường Kinh Bắc - phường Bắc Giang.
  * Tuyến xe buýt số 10A: Long Biên - phường Từ Sơn.
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Xuất bến liên tục tại Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Gia Lâm, Bến xe Giáp Bát (Hà Nội). Điểm trả khách tại Bến xe khách Bắc Ninh (phường Kinh Bắc) và Bến xe khách Bắc Giang (phường Bắc Giang).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Song Cau Làng Vân.jpg|nhỏ|Sông Cầu đoạn chảy qua làng Vân Xá, Việt Yên nơi có sản vật rượu Làng Vân nổi tiếng.]]

* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Mạng lưới xe buýt kết nối giữa các trung tâm dịch vụ đô thị và các xã làng nghề:
  * Tuyến phường Kinh Bắc - xã Yên Phong.
  * Tuyến phường Kinh Bắc - xã Lương Tài.
  * Tuyến phường Bắc Giang - phường Chũ - xã Lục Ngạn.
  * Tuyến phường Bắc Giang - xã Tây Yên Tử.
* '''Thuê xe máy:''' Phương tiện phù hợp nhất để khám phá các làng quan họ cổ ven sông Cầu và các ngôi chùa cổ. Dịch vụ tập trung quanh ga Bắc Ninh, đường Ngô Gia Tự (phường Kinh Bắc) và đường Hùng Vương (phường Bắc Giang) với giá 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi:'''
  * Taxi Mai Linh Bắc Ninh: ☎ +84 222 3895 895
  * Taxi Mai Linh Bắc Giang: ☎ +84 204 3811 811
  * Taxi Kinh Bắc: ☎ +84 222 3688 688
  * Xanh SM / Grab: Đặt chuyến xe công nghệ hoạt động dày đặc tại phường Kinh Bắc, phường Từ Sơn, phường Việt Yên và phường Bắc Giang.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Tam quan den Ba Chua Kho (Bac Ninh).jpg|nhỏ|Tam quan đền Bà Chúa Kho, Bắc Ninh.]]

=== Quần thể Di tích lịch sử ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Đền Đô | tên khác=Cổ Pháp Điện
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Từ Sơn | vĩ độ=21.1172 | kinh độ=105.9606 | chỉ đường=Cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 18 km về phía Đông Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=30.000 VNĐ/người
| nội dung=Quần thể đền thờ 8 vị hoàng đế triều Lý (từ Lý Thái Tổ đến Lý Huệ Tông) được khởi dựng từ thế kỷ 11 trên mảnh đất Cổ Pháp xưa. Di tích rộng hơn 31.000 m² gồm Ngũ Long Môn, hồ Bán Nguyệt, nhà Tiền tế, Cổ Pháp Điện và khu Thủy Đình bên hồ rợp bóng cây cổ thụ.
}}

* {{xem
| tên=Chùa Phật Tích | tên khác=Vạn Phúc Tự
| trang web= | email=
| địa chỉ=Núi Lạn Kha, xã Phật Tích | vĩ độ=21.0967 | kinh độ=106.0244 | chỉ đường=Cách phường Kinh Bắc khoảng 10 km về phía Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích Quốc gia đặc biệt được xây dựng từ thế kỷ 11 dưới triều vua Lý Thánh Tông. Nơi đây lưu giữ Bảo vật Quốc gia gồm đại tượng Phật A Di Đà bằng đá xanh nguyên khối thời Lý ngự trên tòa sen chạm khắc tinh xảo và hàng tượng 10 con thú đá linh thiêng chầu trước cửa chùa. Trên đỉnh núi có đại tượng Phật Thích Ca bằng đá cao 27 m nhìn bao quát thung lũng sông Đuống.
}}

* {{xem
| tên=Chùa Dâu &amp; Quần thể Chùa Tứ Pháp | tên khác=Diên Ứng Tự
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Thuận Thành | vĩ độ=21.0333 | kinh độ=106.0500 | chỉ đường=Nằm trên trục Quốc lộ 17
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi chùa cổ nhất Việt Nam được khởi dựng từ thế kỷ thứ 2 tại vùng dâu Cổ Châu (thành Luy Lâu xưa), trung tâm của hệ thống thờ Tứ Pháp (Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện). Điểm nhấn kiến trúc là tháp Hòa Phong 3 tầng bằng gạch nung cổ xây dựng từ thế kỷ 18 giữa sân chùa.
}}

* {{xem
| tên=Chùa Vĩnh Nghiêm | tên khác=Chùa Đức La
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Tân An | vĩ độ=21.2150 | kinh độ=106.3120 | chỉ đường=Nơi hợp lưu giữa sông Lục Nam và sông Thương
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Chốn tổ của Thiền phái Trúc Lâm do ba vị Trúc Lâm Tam Tổ (Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang) sáng lập. Chùa lưu giữ kho Mộc bản kinh Phật chùa Vĩnh Nghiêm với 3.050 bản khắc gỗ chữ Hán - Nôm có niên đại từ thế kỷ 17 đến đầu thế kỷ 20, được UNESCO vinh danh là Di sản tư liệu thuộc Chương trình Ký ức Thế giới khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.
}}

* {{xem
| tên=Chùa Bổ Đà | tên khác=Bổ Đà Tự (Chùa Tứ Ân)
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Vân Hà | vĩ độ=21.2380 | kinh độ=106.0710 | chỉ đường=Tọa lạc trên sườn núi Phượng Hoàng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích Quốc gia đặc biệt mang nét kiến trúc chùa cổ vùng Kinh Bắc độc đáo với hệ thống tường đất nung bao quanh, kho mộc bản kinh Phật khắc trên gỗ thị cổ xưa nhất Việt Nam (gần 2.000 bản) và vườn tháp mộ lớn nhất nước ta gồm hơn 100 ngôi tháp chứa xá lị của hơn 1.000 vị cao tăng qua các thế hệ.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Khởi nghĩa Yên Thế | tên khác=Hoàng Hoa Thám Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Yên Thế | vĩ độ=21.5050 | kinh độ=106.1280 | chỉ đường=Trung tâm thị tứ Phồn Xương cũ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích Quốc gia đặc biệt ghi dấu phong trào khởi nghĩa nông dân chống thực dân Pháp kéo dài 30 năm (1884 - 1913) do thủ lĩnh Lương Văn Nắm (Đề Nắm) và Hoàng Hoa Thám (Đề Thám) lãnh đạo. Quần thể gồm đồn Phồn Xương, đền Thề, chùa Lèo và nhà lưu niệm trưng bày vũ khí, tư liệu của nghĩa quân.
}}

[[Tập tin:Tây_Yên_Tử.jpg|nhỏ|Khu du lịch tâm linh Tây Yên Tử, xã Tây Yên Tử]]

=== Thắng cảnh tự nhiên ===
* {{xem
| tên=Khu Du lịch Sinh thái &amp; Tâm linh Tây Yên Tử | tên khác=Tay Yen Tu Nature &amp; Spiritual Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tây Yên Tử | vĩ độ=21.1833 | kinh độ=106.7167 | chỉ đường=Sườn Tây dãy núi Yên Tử
| điện thoại=+84 204 3888 666 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:00 | giá=Vé vào cổng: 40.000 VNĐ; vé cáp treo khứ hồi: 260.000 VNĐ/người
| nội dung=Quần thể danh lam thắng cảnh và chùa cổ tái hiện con đường hoằng dương Phật pháp của vua Trần Nhân Tông từ kinh thành Thăng Long sang sườn Tây Yên Tử. Tuyến cáp treo dài hơn 2 km đưa du khách từ chân núi qua rừng nguyên sinh bạt ngàn lên tới đỉnh chùa Đồng.
}}

* {{xem
| tên=Khu Bảo tồn Thiên nhiên Khe Rỗ | tên khác=Khe Ro Nature Reserve
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã An Lạc | vĩ độ=21.2667 | kinh độ=106.8500 | chỉ đường=Cách phường Bắc Giang khoảng 85 km về phía Đông
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Khu rừng nhiệt đới nguyên sinh rộng lớn đặc trưng của vùng Đông Bắc với hệ động thực vật phong phú, suối Vàng, hồ nước tự nhiên trong vắt giữa rừng già và các bản làng người Dao, người Tày với nếp nhà sàn truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Vùng Chuyên canh Vải thiều Lục Ngạn | tên khác=Luc Ngan Lychee Orchards
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Lục Ngạn và phường Chũ | vĩ độ=21.3650 | kinh độ=106.5850 | chỉ đường=Dọc tuyến Quốc lộ 31
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày (mùa thu hoạch rộ vào tháng 6 - 7) | giá=Miễn phí tham quan nhà vườn
| nội dung=Vựa vải thiều lớn nhất Việt Nam với hàng chục ngàn hecta đồi vải bát ngát uốn lượn quanh hồ Lục Ngạn và sông Chũ. Vào mùa hè, các sườn đồi chín đỏ rực quả vải ngọt mọng, tạo thành cảnh quan nông nghiệp trù phú tấp nập thuyền bè và xe tải thu mua.
}}

* {{xem
| tên=Làng Gốm Phù Lãng | tên khác=Phu Lang Pottery Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Phù Lãng | vĩ độ=21.1510 | kinh độ=106.2520 | chỉ đường=Bên bờ sông Cầu
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Làng nghề gốm thủ công truyền thống hình thành từ thời nhà Trần. Gốm Phù Lãng nổi tiếng với chất men da lươn tự nhiên tạo màu từ tro trấu và đất phù sa, chuyên sản xuất chum vại sành, phù điêu gốm trang trí và chậu hoa cảnh nung bằng lò bầu đốt củi.
}}

== Hoạt động ==
* '''Nghe Dân ca Quan họ tại Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh:''' Thưởng thức canh hát đối đáp giao duyên mộc mạc của các liền anh, liền chị mặc áo the khăn xếp, nón quai thao bên cơi trầu têm cánh phượng tại phường Kinh Bắc hoặc nhà đình làng Diềm (xã Tam Giang).
* '''Hành hương theo dấu chân Phật hoàng lên Tây Yên Tử:''' Trải nghiệm tuyến cáp treo vượt qua rừng nguyên sinh sườn Tây dãy Yên Tử tại xã Tây Yên Tử để chiêm bái chùa Thượng và đỉnh chùa Đồng ở độ cao 1.068 m.
* '''Trải nghiệm hái vải thiều tại vườn Lục Ngạn:''' Tham gia các tour nhà vườn vào tháng 6 tại phường Chũ và xã Lục Ngạn để tự tay ngắt từng chùm vải thiều chín mọng trên cành và thưởng thức vị ngọt đậm đà ngay tại gốc.
* '''Tham quan xưởng in Tranh dân gian Đông Hồ:''' Tự tay thử nghiệm quy trình quét màu điệp, dập mộc bản gỗ in các bức tranh &quot;Đám cưới chuột&quot;, &quot;Hứng dừa&quot;, &quot;Mục đồng thổi sáo&quot; trên giấy điệp óng ánh tại làng Đông Hồ (phường Thuận Thành).

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Kinh Bắc phong phú với các sản phẩm thủ công mỹ nghệ danh tiếng và nông sản hoa quả trung du.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Bánh phu thê Đình Bảng (Bánh xu xê):''' Vỏ bánh dẻo trong làm từ bột nếp cái hoa vàng ngâm nước quả dành dành tạo màu vàng tự nhiên, nhân đậu xanh nhuyễn, dừa nạo, hạt sen bọc trong hai lớp lá dong và lá chuối buộc lạt đỏ tại phường Từ Sơn.
* '''Vải thiều Lục Ngạn:''' Quả vải tươi vỏ đỏ mỏng, cùi dày mọng nước, hạt tiêu nhỏ và các sản phẩm vải thiều sấy khô nguyên quả thơm ngọt tại phường Chũ và xã Lục Ngạn.
* '''Mỳ Chũ thủ công:''' Sợi mỳ làm từ hạt gạo bao thai hồng dẻo dai, phơi sương gió tự nhiên, không dùng phẩm màu hay chất bảo quản tại phường Chũ.
* '''Bánh đa Kế:''' Bánh đa nướng quạt than hoa phồng rộp, mặt bánh rắc vừng đen, vừng trắng và lạc giòn bùi thơm lừng nướng tại phường Bắc Giang.
* '''Tranh Đông Hồ &amp; Gốm Phù Lãng:''' Tranh giấy điệp truyền thống in mộc bản tại phường Thuận Thành cùng các sản phẩm bình gốm, tranh phù điêu gốm da lươn tại xã Phù Lãng.
* '''Đồ gỗ mỹ nghệ Đồng Kỵ:''' Bàn ghế chạm khảm ốc xà cừ, hoành phi câu đối chạm trổ tinh xảo từ gỗ hương, gụ tại phường Đồng Nguyên.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Đỗ Xá (phường Kinh Bắc):''' Khu chợ thương mại trung tâm, nơi bày bán đầy đủ nông sản tươi, nem Bùi, bánh tẻ làng Chờ.
* '''Chợ Thương (phường Bắc Giang):''' Ngôi chợ truyền thống lâu đời bên sông Thương, đầu mối trao đổi hàng hóa tiêu dùng, đồ gia dụng và đặc sản vùng đồi Yên Thế, Lục Ngạn.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Kinh Bắc mang phong vị truyền thống mộc mạc, đậm chất cỗ làng đồng bằng sông Hồng kết hợp nguồn thủy hải sản nước ngọt và gia cầm chăn thả trung du.

Các món ăn phổ biến:
* '''Gà đồi Yên Thế:''' Giống gà ri lai thả rông trên các triền đồi sỏi đá cây cối, thịt săn chắc, da giòn vàng ươm; chế biến ngon nhất là luộc chín tới chấm muối tiêu chanh ớt hoặc nướng than hoa ướp mật ong rừng tại xã Yên Thế.
* '''Bánh tro Đình Bảng:''' Làm từ gạo nếp ngâm nước tro cây cỏ tự nhiên, gói lá chuối đem luộc chín dẻo mềm, màu hổ phách trong suốt chấm mật mía ngọt lịm.
* '''Bánh tẻ làng Chờ:''' Bánh gói lá dong thuôn dài; vỏ bánh bằng bột gạo tẻ dẻo ráo không dính tay, nhân thịt lợn ba chỉ băm nhỏ xào mộc nhĩ, tiêu đen dậy mùi thơm tại xã Yên Phong.
* '''Nem Bùi Ninh Xá:''' Nem làm từ thịt thăn nạc và bì lợn thái sợi trộn thính gạo rang vàng xay mịn, cuốn lá sung non chấm tương ớt tại phường Ninh Xá.
* '''Cua da sông Cầu:''' Loài cua sông tự nhiên mai mềm chỉ xuất hiện vào mùa đông rét (tháng 9 đến tháng 11 âm lịch), thịt ngọt đậm và nhiều gạch vàng béo ngậy, thường hấp bia hoặc nấu canh riêu.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Cánh Buồm Bắc Ninh | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Đô thị Nam Võ Cường, phường Võ Cường | vĩ độ=21.1710 | kinh độ=106.0580 | chỉ đường=Gần trục Quốc lộ 1A
| điện thoại=+84 222 3893 888 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:30 | giá=120.000 - 300.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà hàng chuyên phục vụ các món ăn đặc sản vùng Kinh Bắc như chim trời, cá lăng sông Cầu, lợn mán nướng than và gà đồi hấp lá chanh.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Cơm Gà Đồi Yên Thế | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Hùng Vương, phường Bắc Giang | vĩ độ=21.2750 | kinh độ=106.1950 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại=+84 204 3855 789 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:30 - 22:00 | giá=100.000 - 220.000 VNĐ/người
| nội dung=Chuyên phục vụ các món ăn từ gà đồi Yên Thế đạt chuẩn thương hiệu: gà luộc rắc lá chanh, gà nướng mật ong, lẩu gà nấm thuốc bắc và xôi nếp nương.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu làng Vân:''' &quot;Mỹ tửu&quot; nức tiếng vùng Kinh Bắc chưng cất từ gạo nếp cái hoa vàng và men thuốc bắc gồm 36 vị gia truyền tại làng Vân (phường Vân Hà), hương rượu thơm êm ái, nồng độ cồn từ 40 - 45 độ.
* '''Nước chè nụ &amp; Chè xanh Kinh Bắc:''' Thức uống hãm từ nụ hoa hòe hoặc lá chè xanh tươi om trong ấm tích gốm Phù Lãng, dùng kèm kẹo lạc, kẹo vừng.

== Nghỉ ngơi ==
Cơ sở lưu trú tập trung quy mô lớn tại các trục đô thị trung tâm và khu công nghiệp: cụm phường Kinh Bắc - phường Võ Cường và cụm phường Bắc Giang - phường Việt Yên.

=== Khách sạn cao cấp &amp; Thương mại ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Bắc Ninh | trang web=https://luxurybacninh.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 395 Đường Ngô Gia Tự, phường Tiền Ninh Vệ (nay thuộc phường Kinh Bắc) | vĩ độ=21.1850 | kinh độ=106.0680 | chỉ đường=Trung tâm đô thị
| điện thoại=+84 222 3665 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao cấp đầu tiên tại trung tâm với 212 phòng ngủ hiện đại, hồ bơi trong nhà, sân tennis, phòng xông hơi spa và nhà hàng Đông Xuyên.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Grand Bắc Giang | trang web=https://grandbacgiang.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 34 Ngô Gia Tự, phường Trần Phú (nay thuộc phường Bắc Giang) | vĩ độ=21.2720 | kinh độ=106.1920 | chỉ đường=Cạnh Quảng trường 3 Tháng 2
| điện thoại=+84 204 3542 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao quy mô 195 phòng nghỉ tiêu chuẩn quốc tế, hồ bơi ngoài trời, hệ thống phòng họp hội nghị lớn và quầy bar sang trọng.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Le Indochina Hotel Bắc Ninh | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 45 Nguyễn Đăng Đạo, phường Kinh Bắc | vĩ độ=21.1810 | kinh độ=106.0620 | chỉ đường=Gần ngã sáu trung tâm
| điện thoại=+84 222 3629 999 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.000.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao thiết kế theo phong cách Đông Dương cổ điển, cung cấp buffet sáng quốc tế, phòng tập gym hiện đại và bãi đậu xe rộng rãi.
}}

=== Khách sạn tầm trung &amp; Homestay ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Đình Bảng Từ Sơn | trang web= | email=
| địa chỉ=phường Từ Sơn | vĩ độ=21.1150 | kinh độ=105.9650 | chỉ đường=Cách Đền Đô khoảng 800 m
| điện thoại=+84 222 3831 234 | điện thoại miễn cước=
| giá=400.000 - 800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn tiện nghi đầy đủ máy lạnh, nước nóng, wifi cáp quang, thuận tiện cho việc tham quan các di tích triều Lý.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn giao thông trục cao tốc &amp; Quốc lộ ===
* Tuyến cao tốc Hà Nội - Bắc Giang (Quốc lộ 1A) và Quốc lộ 18 có lưu lượng phương tiện container, xe đưa đón công nhân qua lại rất lớn. Khi điều khiển xe máy hoặc ô tô, du khách cần chú ý quan sát tại các nút giao rẽ vào các khu công nghiệp Quế Võ, Yên Phong, Việt Yên, giữ đúng làn đường quy định.

=== Phòng chống trơn trượt mùa lễ hội ===
* Mùa xuân (tháng 2 đến tháng 3) có mưa phùn ẩm ướt; đường bậc thang đá lên Chùa Phật Tích, Chùa Bổ Đà và khu vực cáp treo Tây Yên Tử có thể bị rêu phong trơn trượt, du khách nên đi giày thể thao đế bám có ma sát tốt.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hà Nội]]: Di chuyển theo trục cao tốc Hà Nội - Bắc Giang khoảng 30 km để về trung tâm thủ đô thăm phố cổ Hà Nội, Hồ Hoàn Kiếm và Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
* [[Thái Nguyên]]: Đi theo Quốc lộ 37 hoặc cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên (CT07) qua xã Hiệp Hòa sang vùng chè Tân Cương và hồ Núi Cốc.
* [[Lạng Sơn]]: Xuôi tiếp theo trục cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn ra cửa ải Chi Lăng, chợ biên giới Kỳ Lừa và Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị.
* [[Quảng Ninh]]: Theo trục Quốc lộ 18 hoặc cung đường đèo qua sườn Đông Yên Tử để đến vịnh [[Hạ Long]] và trung tâm phật giáo Ngọa Vân - Uông Bí.
* [[Hải Phòng]]: Đi qua cầu Phả Lại theo Quốc lộ 18 để đến quần thể di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc linh thiêng.

{{geo|21.1833|106.0667}}
{{IsPartOf|Đồng bằng sông Hồng}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Bắc Ninh}}</text>
      <sha1>pgvqs535g6mj0pm33h9pnvos3xnu7yy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122288</id>
      <parentid>122287</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T13:37:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* An toàn giao thông trục cao tốc &amp; Quốc lộ */</comment>
      <origin>122288</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29083" sha1="7h01kz187z3ul47n5nvzxhjhqec5jzg" xml:space="preserve">{{pagebanner|Đền Đô - 2334077857.jpg|caption=Khuôn viên Chùa Phật Tích tại xã Phật Tích, Bắc Ninh}}

{{quickbarprovince
| image=Đền Đô - 14061132515.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Đền Đô thờ 8 vị vua triều Lý tại phường Từ Sơn
| location=Bac Ninh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=4.718,6 km²
| population=3.620.000 người (ước tính)
| population density=767,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Sán Dìu]], [[Tiếng Nùng]], [[Tiếng Tày]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (97%), người Sán Dìu, người Nùng, người Tày, người Hoa
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đồng bằng sông Hồng]], [[Đông Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Bắc Giang và phường Kinh Bắc
| years active=1469 - Thừa tuyên Kinh Bắc / 1962 - Tỉnh Hà Bắc / Tái hợp nhất không gian Kinh Bắc
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 33 phường và 66 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (222 / 204)
| website=[https://bacninh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Bắc Ninh]
}}

'''Bắc Ninh''' là một tỉnh thuộc vùng [[Đồng bằng sông Hồng]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh tích hợp toàn vẹn không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Bắc Ninh và Bắc Giang (tái lập không gian văn hóa - địa lý của tỉnh [[Hà Bắc]] xưa và xứ [[Kinh Bắc]] truyền thống). Tỉnh trải dài từ vùng đồng bằng màu mỡ ven Sông Đuống, Sông Cầu đến các dải núi đồi cánh cung [[Đông Triều]] và sườn Tây dãy [[Tây Yên Tử]]. Bắc Ninh tiếp giáp với thủ đô [[Hà Nội]], [[Thái Nguyên]], [[Lạng Sơn]], [[Quảng Ninh]] và [[Hải Dương]]. Tỉnh vận hành theo mô hình quản lý trực tiếp xuống 99 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 33 phường và 66 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Chùa Vĩnh Nghiêm - Yên Dũng - Bắc Giang - panoramio (24).jpg|nhỏ|Chùa Vĩnh Nghiêm - chốn tổ thiền phái Trúc Lâm tại phường Tân An]]

Vùng đất Bắc Ninh là cái nôi của nền văn minh lúa nước sông Hồng và trung tâm Phật giáo cổ kính bậc nhất Việt Nam. Dấu tích thành cổ Luy Lâu (phường Thuận Thành) từng là thủ phủ chính trị và trung tâm truyền bá Phật giáo từ những thế kỷ đầu Công nguyên. Đây cũng là quê hương phát tích của vương triều Nhà Lý, nơi xây dựng quần thể [[Đền Đô]] (phường Từ Sơn) và ngôi chùa cổ [[Chùa Dâu]], [[Chùa Phật Tích]]. Về phương diện văn hóa phi vật thể, tỉnh là quê hương của [[Dân ca quan họ|Dân ca Quan họ Bắc Ninh]] - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và truyền thống mộc bản Phật giáo Thiền phái Trúc Lâm tại chùa Vĩnh Nghiêm.

Địa hình tỉnh có sự chuyển tiếp tự nhiên rõ nét từ trung du đồi núi xuống đồng bằng:
* '''Vùng đồng bằng phù sa phía Nam &amp; Tây Nam:''' Địa hình bằng phẳng dọc lưu vực sông Cầu, sông Đuống và sông Thái Bình, tập trung hệ thống các khu công nghiệp điện tử công nghệ cao (phường Quế Võ, phường Việt Yên, phường Nếnh, xã Yên Phong) và các làng nghề truyền thống lâu đời như gốm Phù Lãng (xã Phù Lãng), tranh dân gian Đông Hồ (phường Thuận Thành), đồng Đại Bái (xã Gia Bình).
* '''Vùng đồi núi bán sơn địa phía Bắc &amp; Đông Bắc:''' Vùng địa hình đồi núi dốc thoai thoải thuộc vòng cung Đông Triều và các thung lũng sông Lục Nam, sông Thương. Nơi đây là vựa cây ăn trái lớn nhất miền Bắc (vùng trồng vải thiều chuyên canh tại xã Lục Ngạn, phường Chũ), rừng nguyên sinh Khe Rỗ (xã An Lạc) và quần thể di tích danh thắng Tây Yên Tử (xã Tây Yên Tử).

=== Khí hậu ===
Bắc Ninh mang đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa vùng Bắc Bộ, có mùa đông lạnh khô và mùa hè nóng ẩm mưa nhiều.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Tiết trời ấm dần, thường xuất hiện mưa phùn và độ ẩm không khí cao. Đây là mùa diễn ra hàng loạt lễ hội truyền thống lớn như Hội Lim (xã Tiên Du), Hội đền Đô (phường Từ Sơn), Hội chùa Dâu (phường Thuận Thành) và Hội Yên Thế (xã Yên Thế).
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Nhiệt độ cao, ban ngày nắng gắt, nền nhiệt trung bình từ 28 - 32&amp;nbsp;°C, mưa nhiều và thỉnh thoảng chịu tác động gián tiếp của bão nhiệt đới. Tháng 6 và tháng 7 là mùa thu hoạch rộ quả vải thiều tại phường Chũ và xã Lục Ngạn.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 10): Thời tiết khô ráo, nắng hanh, gió mát mẻ, là thời điểm thuận lợi nhất cho các hoạt động tham quan di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh ngoài trời.
* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Chịu tác động trực tiếp của gió mùa Đông Bắc, thời tiết rét buốt, nhiệt độ vùng núi cao xã Sơn Động, xã Tây Yên Tử có thời điểm xuống dưới 7&amp;nbsp;°C.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Bắc Ninh
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 21 (70) || 23 (73) || 28 (82) || 32 (90) || 33 (91) || 33 (91) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 13 (55) || 15 (59) || 18 (64) || 21 (70) || 24 (75) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 24 (75) || 22 (72) || 18 (64) || 14 (57) || '''19 (66)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 22 (0.9) || 26 (1.0) || 45 (1.8) || 95 (3.7) || 210 (8.3) || 265 (10.4) || 290 (11.4) || 310 (12.2) || 220 (8.7) || 120 (4.7) || 40 (1.6) || 18 (0.7) || '''1.661 (65.4)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Quoclo1Amoi.JPG|nhỏ|Đường cao tốc Hà Nội – Bắc Giang, đoạn đi trùng với Quốc lộ 1 thuộc Bắc Ninh]]

Nằm sát cửa ngõ Đông Bắc của thủ đô Hà Nội, Bắc Ninh là mắt xích giao thông quan trọng trên hai hành lang kinh tế Côn Minh - Hà Nội - Hải Phòng và Nam Ninh - Lạng Sơn - Hà Nội.

=== Bằng đường sắt ===
Trục đường sắt liên vận quốc tế Hà Nội - Đồng Đăng và tuyến đường sắt Kép - Cái Lân chạy dọc qua địa bàn tỉnh:
* '''Ga Bắc Ninh''' (phường Kinh Bắc): Tiếp nhận các đoàn tàu khách địa phương phục vụ tuyến Hà Nội - Lạng Sơn.
* '''Ga Bắc Giang''' (phường Bắc Giang): Ga đường sắt trung tâm phục vụ đón trả khách và vận chuyển container công nghiệp.
* '''Ga Kép''' (xã Kép): Ga đầu mối đường sắt vận tải hàng hóa liên vận quốc tế kết nối trực tiếp sang mạng lưới đường sắt [[Trung Quốc]].

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Hà Nội - Bắc Giang - Lạng Sơn (Cao tốc CT01):''' Tuyến cao tốc 4 đến 6 làn xe xuất phát từ Hà Nội, chạy qua phường Từ Sơn, phường Kinh Bắc, phường Nếnh, phường Việt Yên đến phường Bắc Giang. Thời gian lái xe từ trung tâm Hà Nội đến phường Kinh Bắc chỉ mất 35 phút, và đến phường Bắc Giang khoảng 55 phút.
* '''Hành lang Cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên (Cao tốc CT07):''' Kết nối các phân khu công nghiệp tại xã Yên Phong và xã Hiệp Hòa.
* '''Tuyến Quốc lộ 18:''' Kết nối từ Cảng hàng không Quốc tế Nội Bài qua xã Yên Phong, phường Võ Cường, phường Quế Võ đi thành phố [[Hạ Long]] ([[Quảng Ninh]]).
* '''Hệ thống Xe buýt liên tỉnh từ Hà Nội:'''
  * Tuyến xe buýt số 54: Long Biên - phường Từ Sơn - phường Kinh Bắc.
  * Tuyến xe buýt số 203: Bến xe Giáp Bát - phường Kinh Bắc - phường Bắc Giang.
  * Tuyến xe buýt số 10A: Long Biên - phường Từ Sơn.
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Xuất bến liên tục tại Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Gia Lâm, Bến xe Giáp Bát (Hà Nội). Điểm trả khách tại Bến xe khách Bắc Ninh (phường Kinh Bắc) và Bến xe khách Bắc Giang (phường Bắc Giang).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Song Cau Làng Vân.jpg|nhỏ|Sông Cầu đoạn chảy qua làng Vân Xá, Việt Yên nơi có sản vật rượu Làng Vân nổi tiếng.]]

* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Mạng lưới xe buýt kết nối giữa các trung tâm dịch vụ đô thị và các xã làng nghề:
  * Tuyến phường Kinh Bắc - xã Yên Phong.
  * Tuyến phường Kinh Bắc - xã Lương Tài.
  * Tuyến phường Bắc Giang - phường Chũ - xã Lục Ngạn.
  * Tuyến phường Bắc Giang - xã Tây Yên Tử.
* '''Thuê xe máy:''' Phương tiện phù hợp nhất để khám phá các làng quan họ cổ ven sông Cầu và các ngôi chùa cổ. Dịch vụ tập trung quanh ga Bắc Ninh, đường Ngô Gia Tự (phường Kinh Bắc) và đường Hùng Vương (phường Bắc Giang) với giá 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi:'''
  * Taxi Mai Linh Bắc Ninh: ☎ +84 222 3895 895
  * Taxi Mai Linh Bắc Giang: ☎ +84 204 3811 811
  * Taxi Kinh Bắc: ☎ +84 222 3688 688
  * Xanh SM / Grab: Đặt chuyến xe công nghệ hoạt động dày đặc tại phường Kinh Bắc, phường Từ Sơn, phường Việt Yên và phường Bắc Giang.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Tam quan den Ba Chua Kho (Bac Ninh).jpg|nhỏ|Tam quan đền Bà Chúa Kho, Bắc Ninh.]]

=== Quần thể Di tích lịch sử ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Đền Đô | tên khác=Cổ Pháp Điện
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Từ Sơn | vĩ độ=21.1172 | kinh độ=105.9606 | chỉ đường=Cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 18 km về phía Đông Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=30.000 VNĐ/người
| nội dung=Quần thể đền thờ 8 vị hoàng đế triều Lý (từ Lý Thái Tổ đến Lý Huệ Tông) được khởi dựng từ thế kỷ 11 trên mảnh đất Cổ Pháp xưa. Di tích rộng hơn 31.000 m² gồm Ngũ Long Môn, hồ Bán Nguyệt, nhà Tiền tế, Cổ Pháp Điện và khu Thủy Đình bên hồ rợp bóng cây cổ thụ.
}}

* {{xem
| tên=Chùa Phật Tích | tên khác=Vạn Phúc Tự
| trang web= | email=
| địa chỉ=Núi Lạn Kha, xã Phật Tích | vĩ độ=21.0967 | kinh độ=106.0244 | chỉ đường=Cách phường Kinh Bắc khoảng 10 km về phía Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích Quốc gia đặc biệt được xây dựng từ thế kỷ 11 dưới triều vua Lý Thánh Tông. Nơi đây lưu giữ Bảo vật Quốc gia gồm đại tượng Phật A Di Đà bằng đá xanh nguyên khối thời Lý ngự trên tòa sen chạm khắc tinh xảo và hàng tượng 10 con thú đá linh thiêng chầu trước cửa chùa. Trên đỉnh núi có đại tượng Phật Thích Ca bằng đá cao 27 m nhìn bao quát thung lũng sông Đuống.
}}

* {{xem
| tên=Chùa Dâu &amp; Quần thể Chùa Tứ Pháp | tên khác=Diên Ứng Tự
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Thuận Thành | vĩ độ=21.0333 | kinh độ=106.0500 | chỉ đường=Nằm trên trục Quốc lộ 17
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi chùa cổ nhất Việt Nam được khởi dựng từ thế kỷ thứ 2 tại vùng dâu Cổ Châu (thành Luy Lâu xưa), trung tâm của hệ thống thờ Tứ Pháp (Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện). Điểm nhấn kiến trúc là tháp Hòa Phong 3 tầng bằng gạch nung cổ xây dựng từ thế kỷ 18 giữa sân chùa.
}}

* {{xem
| tên=Chùa Vĩnh Nghiêm | tên khác=Chùa Đức La
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Tân An | vĩ độ=21.2150 | kinh độ=106.3120 | chỉ đường=Nơi hợp lưu giữa sông Lục Nam và sông Thương
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Chốn tổ của Thiền phái Trúc Lâm do ba vị Trúc Lâm Tam Tổ (Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang) sáng lập. Chùa lưu giữ kho Mộc bản kinh Phật chùa Vĩnh Nghiêm với 3.050 bản khắc gỗ chữ Hán - Nôm có niên đại từ thế kỷ 17 đến đầu thế kỷ 20, được UNESCO vinh danh là Di sản tư liệu thuộc Chương trình Ký ức Thế giới khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.
}}

* {{xem
| tên=Chùa Bổ Đà | tên khác=Bổ Đà Tự (Chùa Tứ Ân)
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Vân Hà | vĩ độ=21.2380 | kinh độ=106.0710 | chỉ đường=Tọa lạc trên sườn núi Phượng Hoàng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích Quốc gia đặc biệt mang nét kiến trúc chùa cổ vùng Kinh Bắc độc đáo với hệ thống tường đất nung bao quanh, kho mộc bản kinh Phật khắc trên gỗ thị cổ xưa nhất Việt Nam (gần 2.000 bản) và vườn tháp mộ lớn nhất nước ta gồm hơn 100 ngôi tháp chứa xá lị của hơn 1.000 vị cao tăng qua các thế hệ.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Khởi nghĩa Yên Thế | tên khác=Hoàng Hoa Thám Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Yên Thế | vĩ độ=21.5050 | kinh độ=106.1280 | chỉ đường=Trung tâm thị tứ Phồn Xương cũ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích Quốc gia đặc biệt ghi dấu phong trào khởi nghĩa nông dân chống thực dân Pháp kéo dài 30 năm (1884 - 1913) do thủ lĩnh Lương Văn Nắm (Đề Nắm) và Hoàng Hoa Thám (Đề Thám) lãnh đạo. Quần thể gồm đồn Phồn Xương, đền Thề, chùa Lèo và nhà lưu niệm trưng bày vũ khí, tư liệu của nghĩa quân.
}}

[[Tập tin:Tây_Yên_Tử.jpg|nhỏ|Khu du lịch tâm linh Tây Yên Tử, xã Tây Yên Tử]]

=== Thắng cảnh tự nhiên ===
* {{xem
| tên=Khu Du lịch Sinh thái &amp; Tâm linh Tây Yên Tử | tên khác=Tay Yen Tu Nature &amp; Spiritual Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tây Yên Tử | vĩ độ=21.1833 | kinh độ=106.7167 | chỉ đường=Sườn Tây dãy núi Yên Tử
| điện thoại=+84 204 3888 666 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:00 | giá=Vé vào cổng: 40.000 VNĐ; vé cáp treo khứ hồi: 260.000 VNĐ/người
| nội dung=Quần thể danh lam thắng cảnh và chùa cổ tái hiện con đường hoằng dương Phật pháp của vua Trần Nhân Tông từ kinh thành Thăng Long sang sườn Tây Yên Tử. Tuyến cáp treo dài hơn 2 km đưa du khách từ chân núi qua rừng nguyên sinh bạt ngàn lên tới đỉnh chùa Đồng.
}}

* {{xem
| tên=Khu Bảo tồn Thiên nhiên Khe Rỗ | tên khác=Khe Ro Nature Reserve
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã An Lạc | vĩ độ=21.2667 | kinh độ=106.8500 | chỉ đường=Cách phường Bắc Giang khoảng 85 km về phía Đông
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Khu rừng nhiệt đới nguyên sinh rộng lớn đặc trưng của vùng Đông Bắc với hệ động thực vật phong phú, suối Vàng, hồ nước tự nhiên trong vắt giữa rừng già và các bản làng người Dao, người Tày với nếp nhà sàn truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Vùng Chuyên canh Vải thiều Lục Ngạn | tên khác=Luc Ngan Lychee Orchards
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Lục Ngạn và phường Chũ | vĩ độ=21.3650 | kinh độ=106.5850 | chỉ đường=Dọc tuyến Quốc lộ 31
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày (mùa thu hoạch rộ vào tháng 6 - 7) | giá=Miễn phí tham quan nhà vườn
| nội dung=Vựa vải thiều lớn nhất Việt Nam với hàng chục ngàn hecta đồi vải bát ngát uốn lượn quanh hồ Lục Ngạn và sông Chũ. Vào mùa hè, các sườn đồi chín đỏ rực quả vải ngọt mọng, tạo thành cảnh quan nông nghiệp trù phú tấp nập thuyền bè và xe tải thu mua.
}}

* {{xem
| tên=Làng Gốm Phù Lãng | tên khác=Phu Lang Pottery Village
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Phù Lãng | vĩ độ=21.1510 | kinh độ=106.2520 | chỉ đường=Bên bờ sông Cầu
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Làng nghề gốm thủ công truyền thống hình thành từ thời nhà Trần. Gốm Phù Lãng nổi tiếng với chất men da lươn tự nhiên tạo màu từ tro trấu và đất phù sa, chuyên sản xuất chum vại sành, phù điêu gốm trang trí và chậu hoa cảnh nung bằng lò bầu đốt củi.
}}

== Hoạt động ==
* '''Nghe Dân ca Quan họ tại Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh:''' Thưởng thức canh hát đối đáp giao duyên mộc mạc của các liền anh, liền chị mặc áo the khăn xếp, nón quai thao bên cơi trầu têm cánh phượng tại phường Kinh Bắc hoặc nhà đình làng Diềm (xã Tam Giang).
* '''Hành hương theo dấu chân Phật hoàng lên Tây Yên Tử:''' Trải nghiệm tuyến cáp treo vượt qua rừng nguyên sinh sườn Tây dãy Yên Tử tại xã Tây Yên Tử để chiêm bái chùa Thượng và đỉnh chùa Đồng ở độ cao 1.068 m.
* '''Trải nghiệm hái vải thiều tại vườn Lục Ngạn:''' Tham gia các tour nhà vườn vào tháng 6 tại phường Chũ và xã Lục Ngạn để tự tay ngắt từng chùm vải thiều chín mọng trên cành và thưởng thức vị ngọt đậm đà ngay tại gốc.
* '''Tham quan xưởng in Tranh dân gian Đông Hồ:''' Tự tay thử nghiệm quy trình quét màu điệp, dập mộc bản gỗ in các bức tranh &quot;Đám cưới chuột&quot;, &quot;Hứng dừa&quot;, &quot;Mục đồng thổi sáo&quot; trên giấy điệp óng ánh tại làng Đông Hồ (phường Thuận Thành).

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Kinh Bắc phong phú với các sản phẩm thủ công mỹ nghệ danh tiếng và nông sản hoa quả trung du.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Bánh phu thê Đình Bảng (Bánh xu xê):''' Vỏ bánh dẻo trong làm từ bột nếp cái hoa vàng ngâm nước quả dành dành tạo màu vàng tự nhiên, nhân đậu xanh nhuyễn, dừa nạo, hạt sen bọc trong hai lớp lá dong và lá chuối buộc lạt đỏ tại phường Từ Sơn.
* '''Vải thiều Lục Ngạn:''' Quả vải tươi vỏ đỏ mỏng, cùi dày mọng nước, hạt tiêu nhỏ và các sản phẩm vải thiều sấy khô nguyên quả thơm ngọt tại phường Chũ và xã Lục Ngạn.
* '''Mỳ Chũ thủ công:''' Sợi mỳ làm từ hạt gạo bao thai hồng dẻo dai, phơi sương gió tự nhiên, không dùng phẩm màu hay chất bảo quản tại phường Chũ.
* '''Bánh đa Kế:''' Bánh đa nướng quạt than hoa phồng rộp, mặt bánh rắc vừng đen, vừng trắng và lạc giòn bùi thơm lừng nướng tại phường Bắc Giang.
* '''Tranh Đông Hồ &amp; Gốm Phù Lãng:''' Tranh giấy điệp truyền thống in mộc bản tại phường Thuận Thành cùng các sản phẩm bình gốm, tranh phù điêu gốm da lươn tại xã Phù Lãng.
* '''Đồ gỗ mỹ nghệ Đồng Kỵ:''' Bàn ghế chạm khảm ốc xà cừ, hoành phi câu đối chạm trổ tinh xảo từ gỗ hương, gụ tại phường Đồng Nguyên.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Đỗ Xá (phường Kinh Bắc):''' Khu chợ thương mại trung tâm, nơi bày bán đầy đủ nông sản tươi, nem Bùi, bánh tẻ làng Chờ.
* '''Chợ Thương (phường Bắc Giang):''' Ngôi chợ truyền thống lâu đời bên sông Thương, đầu mối trao đổi hàng hóa tiêu dùng, đồ gia dụng và đặc sản vùng đồi Yên Thế, Lục Ngạn.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Kinh Bắc mang phong vị truyền thống mộc mạc, đậm chất cỗ làng đồng bằng sông Hồng kết hợp nguồn thủy hải sản nước ngọt và gia cầm chăn thả trung du.

Các món ăn phổ biến:
* '''Gà đồi Yên Thế:''' Giống gà ri lai thả rông trên các triền đồi sỏi đá cây cối, thịt săn chắc, da giòn vàng ươm; chế biến ngon nhất là luộc chín tới chấm muối tiêu chanh ớt hoặc nướng than hoa ướp mật ong rừng tại xã Yên Thế.
* '''Bánh tro Đình Bảng:''' Làm từ gạo nếp ngâm nước tro cây cỏ tự nhiên, gói lá chuối đem luộc chín dẻo mềm, màu hổ phách trong suốt chấm mật mía ngọt lịm.
* '''Bánh tẻ làng Chờ:''' Bánh gói lá dong thuôn dài; vỏ bánh bằng bột gạo tẻ dẻo ráo không dính tay, nhân thịt lợn ba chỉ băm nhỏ xào mộc nhĩ, tiêu đen dậy mùi thơm tại xã Yên Phong.
* '''Nem Bùi Ninh Xá:''' Nem làm từ thịt thăn nạc và bì lợn thái sợi trộn thính gạo rang vàng xay mịn, cuốn lá sung non chấm tương ớt tại phường Ninh Xá.
* '''Cua da sông Cầu:''' Loài cua sông tự nhiên mai mềm chỉ xuất hiện vào mùa đông rét (tháng 9 đến tháng 11 âm lịch), thịt ngọt đậm và nhiều gạch vàng béo ngậy, thường hấp bia hoặc nấu canh riêu.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Cánh Buồm Bắc Ninh | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Đô thị Nam Võ Cường, phường Võ Cường | vĩ độ=21.1710 | kinh độ=106.0580 | chỉ đường=Gần trục Quốc lộ 1A
| điện thoại=+84 222 3893 888 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:30 | giá=120.000 - 300.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà hàng chuyên phục vụ các món ăn đặc sản vùng Kinh Bắc như chim trời, cá lăng sông Cầu, lợn mán nướng than và gà đồi hấp lá chanh.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Cơm Gà Đồi Yên Thế | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Hùng Vương, phường Bắc Giang | vĩ độ=21.2750 | kinh độ=106.1950 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại=+84 204 3855 789 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:30 - 22:00 | giá=100.000 - 220.000 VNĐ/người
| nội dung=Chuyên phục vụ các món ăn từ gà đồi Yên Thế đạt chuẩn thương hiệu: gà luộc rắc lá chanh, gà nướng mật ong, lẩu gà nấm thuốc bắc và xôi nếp nương.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu làng Vân:''' &quot;Mỹ tửu&quot; nức tiếng vùng Kinh Bắc chưng cất từ gạo nếp cái hoa vàng và men thuốc bắc gồm 36 vị gia truyền tại làng Vân (phường Vân Hà), hương rượu thơm êm ái, nồng độ cồn từ 40 - 45 độ.
* '''Nước chè nụ &amp; Chè xanh Kinh Bắc:''' Thức uống hãm từ nụ hoa hòe hoặc lá chè xanh tươi om trong ấm tích gốm Phù Lãng, dùng kèm kẹo lạc, kẹo vừng.

== Nghỉ ngơi ==
Cơ sở lưu trú tập trung quy mô lớn tại các trục đô thị trung tâm và khu công nghiệp: cụm phường Kinh Bắc - phường Võ Cường và cụm phường Bắc Giang - phường Việt Yên.

=== Khách sạn cao cấp &amp; Thương mại ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Bắc Ninh | trang web=https://luxurybacninh.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 395 Đường Ngô Gia Tự, phường Tiền Ninh Vệ (nay thuộc phường Kinh Bắc) | vĩ độ=21.1850 | kinh độ=106.0680 | chỉ đường=Trung tâm đô thị
| điện thoại=+84 222 3665 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao cấp đầu tiên tại trung tâm với 212 phòng ngủ hiện đại, hồ bơi trong nhà, sân tennis, phòng xông hơi spa và nhà hàng Đông Xuyên.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Grand Bắc Giang | trang web=https://grandbacgiang.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 34 Ngô Gia Tự, phường Trần Phú (nay thuộc phường Bắc Giang) | vĩ độ=21.2720 | kinh độ=106.1920 | chỉ đường=Cạnh Quảng trường 3 Tháng 2
| điện thoại=+84 204 3542 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao quy mô 195 phòng nghỉ tiêu chuẩn quốc tế, hồ bơi ngoài trời, hệ thống phòng họp hội nghị lớn và quầy bar sang trọng.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Le Indochina Hotel Bắc Ninh | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 45 Nguyễn Đăng Đạo, phường Kinh Bắc | vĩ độ=21.1810 | kinh độ=106.0620 | chỉ đường=Gần ngã sáu trung tâm
| điện thoại=+84 222 3629 999 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.000.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao thiết kế theo phong cách Đông Dương cổ điển, cung cấp buffet sáng quốc tế, phòng tập gym hiện đại và bãi đậu xe rộng rãi.
}}

=== Khách sạn tầm trung &amp; Homestay ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Đình Bảng Từ Sơn | trang web= | email=
| địa chỉ=phường Từ Sơn | vĩ độ=21.1150 | kinh độ=105.9650 | chỉ đường=Cách Đền Đô khoảng 800 m
| điện thoại=+84 222 3831 234 | điện thoại miễn cước=
| giá=400.000 - 800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn tiện nghi đầy đủ máy lạnh, nước nóng, wifi cáp quang, thuận tiện cho việc tham quan các di tích triều Lý.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn giao thông ===
* Tuyến cao tốc Hà Nội - Bắc Giang (Quốc lộ 1A) và Quốc lộ 18 có lưu lượng phương tiện container, xe đưa đón công nhân qua lại rất lớn. Khi điều khiển xe máy hoặc ô tô, du khách cần chú ý quan sát tại các nút giao rẽ vào các khu công nghiệp Quế Võ, Yên Phong, Việt Yên, giữ đúng làn đường quy định.

=== Phòng chống trơn trượt mùa lễ hội ===
* Mùa xuân (tháng 2 đến tháng 3) có mưa phùn ẩm ướt; đường bậc thang đá lên Chùa Phật Tích, Chùa Bổ Đà và khu vực cáp treo Tây Yên Tử có thể bị rêu phong trơn trượt, du khách nên đi giày thể thao đế bám có ma sát tốt.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hà Nội]]: Di chuyển theo trục cao tốc Hà Nội - Bắc Giang khoảng 30 km để về trung tâm thủ đô thăm phố cổ Hà Nội, Hồ Hoàn Kiếm và Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
* [[Thái Nguyên]]: Đi theo Quốc lộ 37 hoặc cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên (CT07) qua xã Hiệp Hòa sang vùng chè Tân Cương và hồ Núi Cốc.
* [[Lạng Sơn]]: Xuôi tiếp theo trục cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn ra cửa ải Chi Lăng, chợ biên giới Kỳ Lừa và Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị.
* [[Quảng Ninh]]: Theo trục Quốc lộ 18 hoặc cung đường đèo qua sườn Đông Yên Tử để đến vịnh [[Hạ Long]] và trung tâm phật giáo Ngọa Vân - Uông Bí.
* [[Hải Phòng]]: Đi qua cầu Phả Lại theo Quốc lộ 18 để đến quần thể di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc linh thiêng.

{{geo|21.1833|106.0667}}
{{IsPartOf|Đồng bằng sông Hồng}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Bắc Ninh}}</text>
      <sha1>7h01kz187z3ul47n5nvzxhjhqec5jzg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gia Lai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>445</id>
    <revision>
      <id>122289</id>
      <parentid>122250</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T13:39:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tham quan */</comment>
      <origin>122289</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28003" sha1="lm81ialnwkqos2nc0rv68hiy836cxas" xml:space="preserve">{{pagebanner|Cu Lao Xanh (Green Island) in Quy Nhon city (30527170483).jpg|caption=Cu Lao Xanh (Green Island) in Quy Nhon city

}}

{{quickbarprovince
| image=Quy-Nhon-morning-city-view-1300px.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Quy Nhơn

| location=Gia Lai in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=21.576,4 km²
| population=3.150.000 người (ước tính)
| population density=146,0 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Gia Rai]], [[Tiếng Ba Na]], [[Tiếng Chăm]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tin Lành]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (67%), người Gia Rai (18%), người Ba Na (11%), người Chăm, người Hoa
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Nguyên]], [[Duyên hải Nam Trung Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Pleiku và phường Quy Nhơn
| years active=1471 - Phủ Hoài Nhơn thời vua Lê Thánh Tông / 1932 - Thành lập tỉnh Pleiku
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 135 đơn vị cơ sở gồm 25 phường và 110 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (269 / 256)
| website=[https://gialai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Gia Lai]
}}

'''Gia Lai''' là một tỉnh thuộc khu vực [[Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh tích hợp toàn vẹn không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Gia Lai và Bình Định. Tỉnh trải dài từ dải biên giới đất liền giáp tỉnh Ratanakiri ([[Campuchia]]) ở phía Tây, qua cao nguyên Pleiku và An Khê, vượt đèo An Khê xuống dải đồng bằng ven biển duyên hải và mở rộng ra biển Đông với hơn 134 km bờ biển. Gia Lai tiếp giáp với [[Quảng Ngãi]], [[Đắk Lắk]], [[Phú Yên]] và vương quốc Campuchia. Tỉnh vận hành theo mô hình chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 135 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 25 phường và 110 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Bảo Tàng Quang Trung.JPG|nhỏ|Bảo tàng Quang Trung tại xã Tây Sơn]]

Lịch sử vùng đất Gia Lai mới là sự hội tụ giữa nền văn minh duyên hải miền Trung và văn hóa đại ngàn Tây Nguyên. Đây từng là trung tâm chính trị của Vương quốc Chăm Pa cổ xưa với kinh đô Đồ Bàn (thành Hoàng Đế) và hệ thống tháp Chăm dày đặc tại phường An Nhơn, phường Bình Định. Vào thế kỷ 18, vùng đất Tây Sơn (nay thuộc xã Tây Sơn, phường An Khê) là nơi khởi phát phong trào nông dân Khởi nghĩa Tây Sơn lẫy lừng của ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ. Ở phía Tây, Gia Lai là địa bàn cư trú lâu đời của các tộc người Gia Rai và Ba Na, cái nôi lưu giữ [[Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên]] và sử thi Dam San.

Về địa hình, tỉnh có sự phân hóa độ cao rõ rệt từ Tây sang Đông:
* '''Vùng cao nguyên Tây Nguyên (phía Tây):''' Độ cao trung bình từ 700 - 800 m, địa hình đồi núi bazan lượn sóng màu mỡ thuộc cao nguyên Pleiku, cao nguyên Kon Hà Nừng và thung lũng Ayun Pa. Nơi đây có miệng núi lửa cổ [[Biển Hồ]] (xã Biển Hồ), núi lửa [[Chư Đăng Ya]], công trình đại thủy điện [[Thủy điện Ialy|Ialy]] (xã Ia Ly) và Vườn quốc gia [[Kon Ka Kinh]]. Vùng này là trung tâm thâm canh cây công nghiệp dài ngày (cà phê, cao su, chè, hồ tiêu).
* '''Vùng duyên hải ven biển (phía Đông):''' Dải đồng bằng châu thổ sông Côn, sông Lại Giang màu mỡ chạy dọc bờ biển Đông với bán đảo Phương Mai, đầm Thị Nại (phường Quy Nhơn Đông), cùng các thắng cảnh vịnh biển nổi tiếng như Kỳ Co, Eo Gió, Hòn Khô (phường Quy Nhơn Đông).

=== Khí hậu ===
Tỉnh có hai tiểu vùng khí hậu riêng biệt bị phân cách bởi dãy Trường Sơn Nam:

* '''Tiểu vùng Cao nguyên phía Tây:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa cao nguyên, chia làm hai mùa rõ rệt. Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10, tập trung lượng mưa lớn; mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau với thời tiết hanh khô, se lạnh về đêm, nhiều nắng gió.
* '''Tiểu vùng Duyên hải phía Đông:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa duyên hải. Mùa khô kéo dài từ tháng 1 đến tháng 8 chan hòa ánh nắng, thích hợp cho du lịch tắm biển; mùa mưa lũ từ tháng 9 đến tháng 12 với lượng mưa tập trung và thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão nhiệt đới từ biển Đông.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Gia Lai (Trạm Pleiku)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 27 (81) || 29 (84) || 31 (88) || 32 (90) || 30 (86) || 28 (82) || 27 (81) || 27 (81) || 28 (82) || 27 (81) || 26 (79) || 26 (79) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 14 (57) || 16 (61) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 22 (72) || 21 (70) || 21 (70) || 21 (70) || 20 (68) || 18 (64) || 15 (59) || '''19 (66)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 5 (0.2) || 7 (0.3) || 25 (1.0) || 90 (3.5) || 240 (9.4) || 320 (12.6) || 380 (15.0) || 450 (17.7) || 360 (14.2) || 180 (7.1) || 60 (2.4) || 15 (0.6) || '''2.132 (83.9)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:PhuCat terminal1 fromBack.jpg|nhỏ|Cảng hàng không Phù Cát tại xã Phù Cát]]

Gia Lai kết nối giao thông đồng bộ giữa hệ thống cảng hàng không, đường sắt Bắc - Nam, đường cao tốc và cảng biển quốc tế.

=== Bằng máy bay ===
Tỉnh sở hữu hai cảng hàng không nội địa quy mô lớn phục vụ hành khách:
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Pleiku | tên khác=Pleiku Airport | ký hiệu=PXU
| địa chỉ=phường Thống Nhất | chỉ đường=Cách trung tâm phường Pleiku 5 km về phía Đông Bắc
| điện thoại=+84 269 3823 057 | trang web=
| nội dung=Đón các chuyến bay thẳng hàng ngày từ [[Hà Nội]], [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Hải Phòng]], [[Đà Nẵng]] do Vietnam Airlines và Vietjet Air khai thác.
}}
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Phù Cát | tên khác=Phu Cat Airport | ký hiệu=UIH
| địa chỉ=xã Phù Cát | chỉ đường=Cách trung tâm phường Quy Nhơn 30 km về phía Tây Bắc
| điện thoại=+84 256 3537 500 | trang web=
| nội dung=Kết nối các chuyến bay khứ hồi thường nhật với [[Hà Nội]] và [[Thành phố Hồ Chí Minh]].
}}

=== Bằng đường sắt ===
Trục đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy suốt chiều dài duyên hải phía Đông tỉnh:
* '''Ga Diêu Trì''' (xã Tuy Phước): Ga đầu mối kỹ thuật và trung chuyển hành khách lớn bậc nhất miền Trung, đón trả khách cho tất cả các chuyến tàu khách Thống Nhất (SE1 đến SE8).
* '''Ga Quy Nhơn''' (phường Quy Nhơn): Ga nhánh trung tâm đón các đoàn tàu du lịch chuyên tuyến Sài Gòn - Quy Nhơn (SQN1/SQN2).
* '''Ga Bồng Sơn''' (phường Bồng Sơn): Phục vụ hành khách khu vực phía Bắc tỉnh.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Trục Quốc lộ 19:''' Trục hành lang kinh tế Đông - Tây huyết mạch nối cảng biển Quy Nhơn qua phường An Nhơn, xã Tây Sơn, vượt đèo An Khê và đèo Mang Yang lên phường An Khê, phường Pleiku và kết thúc tại Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh (xã Đức Cơ).
* '''Đường Hồ Chí Minh (Quốc lộ 14):''' Trục Bắc - Nam xuyên Tây Nguyên chạy qua các xã Chư Păh, phường Pleiku, xã Chư Sê, xã Chư Pưh.
* '''Quốc lộ 1A &amp; Tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông:''' Chạy song song dọc dải ven biển qua phường Hoài Nhơn, xã Phù Mỹ, xã Phù Cát, xã Tuy Phước và phường Quy Nhơn.
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Xuất bến liên tục từ Bến xe Miền Đông (TP.HCM), Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) và Bến xe Trung tâm Đà Nẵng về Bến xe Đức Long Pleiku (phường Hội Phú) và Bến xe Quy Nhơn (phường Quy Nhơn Nam).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cầu Thị Nại, Quy Nhơn.JPG|nhỏ|Cầu Thị Nại vượt biển nối phường Quy Nhơn với bán đảo Phương Mai]]

* '''Xe buýt liên huyện &amp; Liên vùng:'''
  * Tuyến phường Pleiku - phường An Khê.
  * Tuyến phường Pleiku - xã Ia Ly (Chư Păh).
  * Tuyến phường Quy Nhơn - Sân bay Phù Cát (xã Phù Cát).
  * Tuyến phường Quy Nhơn - xã Tây Sơn.
* '''Thuê xe máy:''' Phương tiện thuận tiện để vi vu cung đường ven biển Nhơn Lý - Cát Tiến hoặc chạy xuyên rừng thông hồ T'Nưng, đồi chè Bàu Cạn. Điểm cho thuê xe tập trung tại phường Pleiku, phường Quy Nhơn, phường An Nhơn với giá 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:'''
  * Taxi Mai Linh Gia Lai: ☎ +84 269 3838 383
  * Taxi Mai Linh Bình Định: ☎ +84 256 3838 383
  * Taxi Sun: ☎ +84 256 3686 868
  * Xanh SM / Grab: Hoạt động phủ khắp khu vực phường Pleiku và phường Quy Nhơn.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Ky-Co-Beach,-Quy-Nhon,-Vietnam-1300px.jpg|nhỏ|Bãi biển Kỳ Co với làn nước trong xanh tại phường Quy Nhơn Đông]]

=== Biển đảo ===
* {{xem
| tên=Kỳ Co &amp; Eo Gió | tên khác=Ky Co - Eo Gio
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Quy Nhơn Đông | vĩ độ=13.8825 | kinh độ=109.2811 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Quy Nhơn khoảng 20 km về phía Đông Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Eo Gió: 25.000 VNĐ; Vé cano Kỳ Co tùy gói tour
| nội dung=Quần thể thắng cảnh biển nổi tiếng trên bán đảo Phương Mai. Eo Gió là eo biển hình cánh cung được bao bọc bởi những rặng núi đá dựng đứng uốn lượn sát mép sóng; kề bên là bãi biển Kỳ Co bãi cát trắng phau, nước biển hai màu trong vắt nhìn tận đáy, thích hợp tắm biển và lặn ngắm san hô.
}}

* {{xem
| tên=Bãi biển Quy Nhơn &amp; Ghềnh Ráng Tiên Sa | tên khác=Ghenh Rang Tien Sa
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Quy Nhơn Nam | vĩ độ=13.7489 | kinh độ=109.2150 | chỉ đường=Sát trung tâm đô thị
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 19:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu thắng cảnh ven biển gồm Bãi Trứng (Bãi tắm Hoàng Hậu) với hàng vạn hòn đá cuội tròn nhẵn như trứng chim khổng lồ nằm chồng lên nhau bên bờ sóng, bãi Tiên Sa cát vàng và khu đồi thi nhân nơi đặt phần mộ của nhà thơ Hàn Mặc Tử.
}}

* {{xem
| tên=Thắng cảnh Hòn Khô | tên khác=Hon Kho Island
| trang web= | email=
| địa chỉ=Làng chài Nhơn Hải, phường Quy Nhơn Đông | vĩ độ=13.7667 | kinh độ=109.2950 | chỉ đường=Đi thuyền hoặc cano từ bến cá
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Giá cano qua đảo khoảng 100.000 VNĐ/khứ hồi
| nội dung=Đảo đá nguyên sơ bao quanh bởi thềm rạn san hô tự nhiên nông. Khi thủy triều rút xuống lộ ra con đường cát nổi tự nhiên nối liền vách đá và bến thuyền độc đáo.
}}

[[Tập tin:Chiều cao nguyên - Late afternoon in the Central High Plateaux - panoramio.jpg|nhỏ|Biển Hồ T'Nưng tại xã Biển Hồ]]

=== Cao nguyên ===
* {{xem
| tên=Thắng cảnh Quốc gia Biển Hồ (Hồ T'Nưng) | tên khác=T'Nung Lake
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Biển Hồ | vĩ độ=14.0500 | kinh độ=108.0000 | chỉ đường=Cách phường Pleiku khoảng 7 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=10.000 VNĐ/người
| nội dung=Hồ nước ngọt tự nhiên hình thành trên miệng ba ngọn núi lửa cổ đã tắt hàng triệu năm, diện tích mặt nước gần 300 ha, được mệnh danh là &quot;mắt ngọc Pleiku&quot;. Lối vào hồ đi qua rừng thông ba lá cổ thụ, bờ hồ có đài ngắm cảnh nhìn ra làn nước phẳng lặng xanh ngắt quanh năm.
}}

* {{xem
| tên=Núi lửa Chư Đăng Ya | tên khác=Chu Dang Ya Volcano
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Biển Hồ | vĩ độ=14.1167 | kinh độ=108.0333 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Pleiku khoảng 25 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngọn núi lửa hình lòng chảo cổ xưa với lớp đất đỏ bazan màu mỡ. Vào tháng 11 hàng năm, hoa dã quỳ dại nở vàng rực trên khắp sườn núi và lòng chảo, thu hút đông đảo du khách tham gia lễ hội hoa dã quỳ.
}}

* {{xem
| tên=Công trình Thủy điện Ialy | tên khác=Ialy Hydropower Dam
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Ia Ly | vĩ độ=14.2167 | kinh độ=107.8167 | chỉ đường=Nằm trên dòng sông Sêrêpôk - sông Sê San
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 16:30 | giá=50.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà máy thủy điện ngầm lớn thứ hai Việt Nam với công suất 720 MW. Du khách tham quan hầm ngầm phát điện dẫn sâu vào lòng núi đá, đập xả tràn khổng lồ và cảnh quan lòng hồ sông Sê San mênh mông.
}}

* {{xem
| tên=Đồi chè Bàu Cạn &amp; Hàng thông trăm tuổi | tên khác=Bau Can Tea Plantation
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bàu Cạn | vĩ độ=13.8333 | kinh độ=107.9500 | chỉ đường=Dọc Quốc lộ 19
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng đồn điền chè đầu tiên tại Tây Nguyên do người Pháp thiết lập từ năm 1923. Lối vào là hàng thông kim cổ thụ hơn 100 năm tuổi rợp bóng mát, bên cạnh là những đồi chè xanh uốn lượn ngút ngàn.
}}

=== Di tích lịch sử ===
* {{xem
| tên=Bảo tàng Quang Trung | tên khác=Quang Trung Museum
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tây Sơn | vĩ độ=13.9167 | kinh độ=108.9000 | chỉ đường=Cách phường Quy Nhơn khoảng 45 km về phía Tây Bắc
| điện thoại=+84 256 3880 120 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=30.000 VNĐ/người (chưa gồm xem biểu diễn võ)
| nội dung=Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tưởng niệm phong trào khởi nghĩa Tây Sơn và ba vị anh hùng dân tộc. Quần thể gồm đền thờ Tây Sơn Tam Kiệt, bảo tàng trưng bày vũ khí, sa bàn trận đánh Ngọc Hồi - Đống Đa, cây me cổ thụ hơn 300 năm tuổi, giếng nước xưa của gia đình họ Hồ và nhà biểu diễn nhạc võ trống trận Tây Sơn danh tiếng.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Tháp Đôi &amp; Tháp Bánh Ít | tên khác=Champa Towers
| trang web= | email=
| địa chỉ=Tháp Đôi (phường Quy Nhơn), Tháp Bánh Ít (xã Tuy Phước) | vĩ độ=13.7850 | kinh độ=109.2080 | chỉ đường=Dọc trục Quốc lộ 1A và nội đô
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/điểm
| nội dung=Những công trình kiến trúc đền tháp gạch nung Chăm Pa xây dựng từ thế kỷ 11 đến 12. Tháp Bánh Ít ngự trên đồi cao với cụm 4 tháp chạm trổ hoa văn hình người, thú tinh xảo; Tháp Đôi gồm 2 ngọn tháp đứng song song giữa công viên cây xanh nội đô.
}}

* {{xem
| tên=Quảng trường Đại Đoàn Kết &amp; Tượng đài Bác Hồ | tên khác=Dai Doan Ket Square
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Trần Hưng Đạo, phường Pleiku | vĩ độ=13.9850 | kinh độ=108.0050 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Trái tim đô thị Pleiku rộng 12 ha với tượng đài Bác Hồ với các dân tộc Tây Nguyên bằng đồng cao gần 11 m, phù điêu đá chạm khắc phong tục cồng chiêng, tháp cồng chiêng và hàng rào đá tự nhiên mô phỏng cổng làng buôn cổ.
}}

== Hoạt động ==
* '''Lặn ngắm rạn san hô tự nhiên tại Bãi Dứa (Kỳ Co):''' Đeo kính lặn bơi trên mặt nước trong xanh quan sát những thảm san hô cành, hải quỳ nhiều màu sắc và các đàn cá biển nhiệt đới tại phường Quy Nhơn Đông.
* '''Thưởng thức Nhạc võ Tây Sơn:''' Xem các võ sĩ và nghệ nhân trình diễn các bài quyền cổ truyền Bình Định, đường kiếm, đao và bài biểu diễn 12 hồi trống trận rền vang tại xã Tây Sơn.
* '''Ngắm hoàng hôn trên Cầu vượt biển Thị Nại:''' Tản bộ hoặc chạy xe máy qua cây cầu vượt biển dài gần 2,5 km lúc chiều tà, ngắm toàn cảnh đầm Thị Nại mênh mông phẳng lặng.
* '''Trải nghiệm giao lưu cồng chiêng tại làng Ốp (Pleiku):''' Hòa mình vào vòng xoang cùng các thiếu nữ Gia Rai, lắng nghe âm vang giàn cồng chiêng đồng và nhấp ngụm rượu cần nồng ấm quanh đống lửa bập bùng tại phường Pleiku.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Gia Lai mới là sự kết tinh giữa kho tàng sản vật khô duyên hải và các loại nông sản sạch trồng trên đất đỏ bazan.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Rượu Bàu Đá:''' Danh tửu truyền thống nấu từ gạo nếp và nguồn nước ngầm giếng cổ vùng đất xã An Nhơn Tây, nồng độ cồn từ 50 - 54 độ, rót ra sủi bọt tăm trắng mịn.
* '''Bánh ít lá gai Bình Định:''' Bánh gói lá chuối hình chóp nón; vỏ bánh làm từ bột nếp giã nhuyễn với lá gai sẫm màu, nhân dừa nạo xào đường cát hoặc đậu xanh béo bùi tại phường An Nhơn và phường Bồng Sơn.
* '''Nem Chợ Huyện &amp; Chả ram tôm đất:''' Nem chua cuốn lá ổi lên men chua ngọt giòn sần sật tại xã Tuy Phước; chả ram cuộn tôm đất bọc bánh tráng chiên giòn rụm rán ăn liền.
* '''Cà phê Pleiku &amp; Hạt tiêu Chư Sê:''' Hạt cà phê Robusta rang mộc thơm nồng đậm vị cùng tiêu đen sọ hạt mẩy cay nồng chỉ dẫn địa lý tại xã Chư Sê.
* '''Mực một nắng &amp; Khô cá thiều Quy Nhơn:''' Mực ống câu đêm xẻ phơi qua một nắng giòn ngọt, cá khô tẩm gia vị đóng gói hút chân không tại phường Quy Nhơn.
* '''Bò một nắng muối kiến vàng Krông Pa:''' Thịt bắp bò tươi thái bản dày tẩm ớt rừng sấy khô một dợt nắng, nướng than chấm muối giã tổ kiến vàng tại xã Phú Túc và phường Ayun Pa.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Đầm Quy Nhơn (phường Quy Nhơn):''' Chợ hải sản và đồ khô trung tâm lớn nhất vùng duyên hải tỉnh.
* '''Chợ Đêm Pleiku (phường Pleiku):''' Khu chợ đêm tấp nập sau 18:00, nơi bày bán đủ các loại nông sản Tây Nguyên, thổ cẩm và ẩm thực đường phố.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương ghi dấu ấn với các món bánh dân dã ven biển giòn rụm và các món ăn đậm vị cay nồng đặc thù của người cao nguyên.

Các món ăn phổ biến:
* '''Bún chả cá Quy Nhơn:''' Chả cá làm từ cá thu, cá mối quết thủ công dai mềm rán vàng; nước dùng nấu từ đầu và xương cá ngừ ngọt thanh, thơm dịu hương cà chua và dứa chín, ăn cùng rau sống thái mỏng.
* '''Bánh xèo tôm nhảy:''' Vỏ bánh xèo đúc giòn rụm trên chảo gang nhỏ rực lửa, trên mặt xếp tôm đất còn tươi sống nhảy tanh tách chín đỏ au, cuộn bánh tráng rau mầm chấm nước mắm tỏi ớt chua cay.
* '''Phở hai tô Pleiku (Phở khô Gia Lai):''' Món ăn được phục vụ thành hai tô riêng biệt: một tô đựng bánh phở sợi tròn trụng dai trộn hành phi, tóp mỡ, thịt băm xào và tương đen Gia Rai bí truyền; tô còn lại là nước dùng xương bò hầm trong vắt kèm thịt bắp, gầu hoặc bò viên ngọt lịm.
* '''Bún mắm cua (Bún cua thối):''' Cua đồng tươi giã nhuyễn ủ lên men tự nhiên tạo mùi thơm nồng đặc trưng, nấu sôi chan bún ăn kèm măng chua le le, thịt ba chỉ, da heo chiên giòn và ớt hiểm nguyên trái.
* '''Gà nướng cơm lam Plơi:''' Gà ri thả rẫy tẩm ớt xiêm rừng kẹp thanh tre nướng trên than củi hồng giòn rụm da, ăn kèm ống nứa cơm nếp dẻo thơm.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Phở khô Ngọc Sơn | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 15 Nguyễn Thái Học, phường Hội Phú | vĩ độ=13.9780 | kinh độ=108.0020 | chỉ đường=Gần khu trung tâm
| điện thoại=+84 269 3822 110 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 21:00 | giá=40.000 - 65.000 VNĐ/suất
| nội dung=Quán phở khô truyền thống nổi tiếng bậc nhất Pleiku với sợi phở dẻo mềm, nước lèo bò đậm đà và tương nâu làm từ đậu nành lên men gia truyền.
}}

* {{xem
| tên=Quán Bánh xèo tôm nhảy Gia Vỹ | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 14 Diên Hồng, phường Quy Nhơn | vĩ độ=13.7710 | kinh độ=109.2280 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại=+84 903 555 666 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 22:00 | giá=30.000 - 50.000 VNĐ/cái
| nội dung=Chuyên phục vụ món bánh xèo tôm nhảy và bánh xèo bò tươi nóng hổi đúc giòn rụm ăn cùng bánh tráng cuốn, rau mầm và nước mắm ớt thơm cay.
}}

== Đồ uống ==
* '''Cà phê phin Tây Nguyên:''' Tận hưởng ly cà phê Robusta sánh đậm thơm nồng tại các quán cà phê sân vườn ven đồi phường Pleiku.
* '''Nước dừa Tam Quan:''' Uống nước dừa xiêm ngọt mát tự nhiên dọc bờ biển dừa bạt ngàn tại phường Tam Quan.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:FLC Quy Nhơn.jpg|nhỏ|Khu nghỉ dưỡng quần thể FLC Quy Nhơn ven biển tại phường Quy Nhơn Đông]]

Hệ thống khách sạn và khu nghỉ dưỡng phân bố thành hai trung tâm lớn: chuỗi resort biển cao cấp tại phường Quy Nhơn Đông, phường Quy Nhơn Nam và hệ thống khách sạn trung tâm cao tầng tại phường Pleiku.

=== Resort biển &amp; Khách sạn cao cấp ===
* {{ngủ
| tên=FLC Luxury Resort Quy Nhơn | trang web=https://flcquynhon.com.vn | email=
| địa chỉ=Khu Đô thị Du lịch Sinh thái Nhơn Hội, phường Quy Nhơn Đông | vĩ độ=13.8650 | kinh độ=109.2550 | chỉ đường=Gần thắng cảnh Eo Gió
| điện thoại=+84 256 6273 333 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.800.000 - 5.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Quần thể nghỉ dưỡng 5 sao quy mô lớn với sân golf tiêu chuẩn quốc tế 36 hố, bãi biển riêng biệt lập, công viên động vật bán hoang dã safari và hệ thống biệt thự có hồ bơi riêng.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Grand Gia Lai | trang web=https://grandgialai.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=537 Hùng Vương, phường Hội Phú | vĩ độ=13.9680 | kinh độ=108.0050 | chỉ đường=Gần bến xe liên tỉnh
| điện thoại=+84 269 3737 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao với 176 phòng ngủ hiện đại tiện nghi, hồ bơi ngoài trời trên cao, phòng tập thể dục, nhà hàng hội nghị và quầy bar.
}}

* {{ngủ
| tên=Anya Premier Hotel Quy Nhơn | trang web=https://anyahotel.com | email=
| địa chỉ=Số 44 An Dương Vương, phường Quy Nhơn Nam | vĩ độ=13.7550 | kinh độ=109.2150 | chỉ đường=Mặt tiền biển Quy Nhơn
| điện thoại=+84 256 6535 999 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.200.000 - 3.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao mặt biển với hồ bơi vô cực nhìn thẳng ra bờ biển vầng trăng khuyết, phòng ốc hiện đại, dịch vụ spa trị liệu cao cấp.
}}

=== Khách sạn tầm trung ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Pleiku Hotel | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 03 Nguyễn Du, phường Tây Sơn (nay thuộc phường Pleiku) | vĩ độ=13.9820 | kinh độ=108.0010 | chỉ đường=Gần Quảng trường Đại Đoàn Kết
| điện thoại=+84 269 3824 404 | điện thoại miễn cước=
| giá=450.000 - 850.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn đạt tiêu chuẩn 3 sao nằm ngay trung tâm mua sắm và ăn uống, phòng trang bị đầy đủ máy lạnh, nước nóng và wifi.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn lái xe đường đèo dốc &amp; Gió bão ===
* Tuyến đèo An Khê và đèo Mang Yang trên trục Quốc lộ 19 có độ dốc cao và nhiều xe tải trọng tải lớn lưu thông; người điều khiển phương tiện cần giữ tốc độ vừa phải, về số thấp khi xuống dốc và tránh vượt ẩu tại các đoạn cua khuất tầm nhìn.
* Mùa mưa bão ven biển (tháng 10 đến tháng 12) có sóng lớn và triều cường; tuân thủ nghiêm ngặt cảnh báo của đội cứu hộ tại các bãi tắm Kỳ Co, Quy Nhơn và không tắm biển khi cắm cờ báo nguy hiểm.

=== An toàn cắm trại &amp; Sông thác cao nguyên ===
* Mùa mưa cao nguyên (tháng 6 đến tháng 9) dễ phát sinh lũ ngập trên các nhánh sông suối quanh thác nước Ialy hay đập thủy điện; tuyệt đối không cắm trại tại các bãi bồi thấp trũng gần mép nước sông Sê San.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Quảng Ngãi]]: Di chuyển theo Quốc lộ 1A về phía Bắc qua đèo Cù Mông hoặc đèo Bình Đê để đến với Sa Huỳnh, Cảng Sa Kỳ và đảo [[Đặc khu Lý Sơn|Lý Sơn]].
* [[Đắk Lắk]]: Đi theo Quốc lộ 14 xuôi về phía Nam để đến với thủ phủ cà phê [[Buôn Ma Thuột]], hồ Lắk và cụm thác Dray Nur hùng vĩ.
* [[Phú Thọ]]: Kết nối bằng đường hàng không từ sân bay Pleiku hoặc Phù Cát ra phía Bắc về thăm đất Tổ Hùng Vương.
* [[Campuchia]]: Làm thủ tục xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh]] (xã Đức Cơ) theo tuyến Quốc lộ 19 để sang tỉnh Ratanakiri và vương quốc Campuchia.

{{geo|13.9833|108.0000}}
{{IsPartOf|Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Gia Lai}}</text>
      <sha1>lm81ialnwkqos2nc0rv68hiy836cxas</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122290</id>
      <parentid>122289</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T13:40:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* An toàn lái xe đường đèo dốc &amp; Gió bão */</comment>
      <origin>122290</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27999" sha1="8zucaa5zkoaxma6l8ip068e9nsgbmaf" xml:space="preserve">{{pagebanner|Cu Lao Xanh (Green Island) in Quy Nhon city (30527170483).jpg|caption=Cu Lao Xanh (Green Island) in Quy Nhon city

}}

{{quickbarprovince
| image=Quy-Nhon-morning-city-view-1300px.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Quy Nhơn

| location=Gia Lai in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=21.576,4 km²
| population=3.150.000 người (ước tính)
| population density=146,0 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Gia Rai]], [[Tiếng Ba Na]], [[Tiếng Chăm]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tin Lành]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (67%), người Gia Rai (18%), người Ba Na (11%), người Chăm, người Hoa
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Nguyên]], [[Duyên hải Nam Trung Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Pleiku và phường Quy Nhơn
| years active=1471 - Phủ Hoài Nhơn thời vua Lê Thánh Tông / 1932 - Thành lập tỉnh Pleiku
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 135 đơn vị cơ sở gồm 25 phường và 110 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (269 / 256)
| website=[https://gialai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Gia Lai]
}}

'''Gia Lai''' là một tỉnh thuộc khu vực [[Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh tích hợp toàn vẹn không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Gia Lai và Bình Định. Tỉnh trải dài từ dải biên giới đất liền giáp tỉnh Ratanakiri ([[Campuchia]]) ở phía Tây, qua cao nguyên Pleiku và An Khê, vượt đèo An Khê xuống dải đồng bằng ven biển duyên hải và mở rộng ra biển Đông với hơn 134 km bờ biển. Gia Lai tiếp giáp với [[Quảng Ngãi]], [[Đắk Lắk]], [[Phú Yên]] và vương quốc Campuchia. Tỉnh vận hành theo mô hình chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 135 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 25 phường và 110 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Bảo Tàng Quang Trung.JPG|nhỏ|Bảo tàng Quang Trung tại xã Tây Sơn]]

Lịch sử vùng đất Gia Lai mới là sự hội tụ giữa nền văn minh duyên hải miền Trung và văn hóa đại ngàn Tây Nguyên. Đây từng là trung tâm chính trị của Vương quốc Chăm Pa cổ xưa với kinh đô Đồ Bàn (thành Hoàng Đế) và hệ thống tháp Chăm dày đặc tại phường An Nhơn, phường Bình Định. Vào thế kỷ 18, vùng đất Tây Sơn (nay thuộc xã Tây Sơn, phường An Khê) là nơi khởi phát phong trào nông dân Khởi nghĩa Tây Sơn lẫy lừng của ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ. Ở phía Tây, Gia Lai là địa bàn cư trú lâu đời của các tộc người Gia Rai và Ba Na, cái nôi lưu giữ [[Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên]] và sử thi Dam San.

Về địa hình, tỉnh có sự phân hóa độ cao rõ rệt từ Tây sang Đông:
* '''Vùng cao nguyên Tây Nguyên (phía Tây):''' Độ cao trung bình từ 700 - 800 m, địa hình đồi núi bazan lượn sóng màu mỡ thuộc cao nguyên Pleiku, cao nguyên Kon Hà Nừng và thung lũng Ayun Pa. Nơi đây có miệng núi lửa cổ [[Biển Hồ]] (xã Biển Hồ), núi lửa [[Chư Đăng Ya]], công trình đại thủy điện [[Thủy điện Ialy|Ialy]] (xã Ia Ly) và Vườn quốc gia [[Kon Ka Kinh]]. Vùng này là trung tâm thâm canh cây công nghiệp dài ngày (cà phê, cao su, chè, hồ tiêu).
* '''Vùng duyên hải ven biển (phía Đông):''' Dải đồng bằng châu thổ sông Côn, sông Lại Giang màu mỡ chạy dọc bờ biển Đông với bán đảo Phương Mai, đầm Thị Nại (phường Quy Nhơn Đông), cùng các thắng cảnh vịnh biển nổi tiếng như Kỳ Co, Eo Gió, Hòn Khô (phường Quy Nhơn Đông).

=== Khí hậu ===
Tỉnh có hai tiểu vùng khí hậu riêng biệt bị phân cách bởi dãy Trường Sơn Nam:

* '''Tiểu vùng Cao nguyên phía Tây:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa cao nguyên, chia làm hai mùa rõ rệt. Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10, tập trung lượng mưa lớn; mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau với thời tiết hanh khô, se lạnh về đêm, nhiều nắng gió.
* '''Tiểu vùng Duyên hải phía Đông:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa duyên hải. Mùa khô kéo dài từ tháng 1 đến tháng 8 chan hòa ánh nắng, thích hợp cho du lịch tắm biển; mùa mưa lũ từ tháng 9 đến tháng 12 với lượng mưa tập trung và thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão nhiệt đới từ biển Đông.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Gia Lai (Trạm Pleiku)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 27 (81) || 29 (84) || 31 (88) || 32 (90) || 30 (86) || 28 (82) || 27 (81) || 27 (81) || 28 (82) || 27 (81) || 26 (79) || 26 (79) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 14 (57) || 16 (61) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 22 (72) || 21 (70) || 21 (70) || 21 (70) || 20 (68) || 18 (64) || 15 (59) || '''19 (66)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 5 (0.2) || 7 (0.3) || 25 (1.0) || 90 (3.5) || 240 (9.4) || 320 (12.6) || 380 (15.0) || 450 (17.7) || 360 (14.2) || 180 (7.1) || 60 (2.4) || 15 (0.6) || '''2.132 (83.9)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:PhuCat terminal1 fromBack.jpg|nhỏ|Cảng hàng không Phù Cát tại xã Phù Cát]]

Gia Lai kết nối giao thông đồng bộ giữa hệ thống cảng hàng không, đường sắt Bắc - Nam, đường cao tốc và cảng biển quốc tế.

=== Bằng máy bay ===
Tỉnh sở hữu hai cảng hàng không nội địa quy mô lớn phục vụ hành khách:
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Pleiku | tên khác=Pleiku Airport | ký hiệu=PXU
| địa chỉ=phường Thống Nhất | chỉ đường=Cách trung tâm phường Pleiku 5 km về phía Đông Bắc
| điện thoại=+84 269 3823 057 | trang web=
| nội dung=Đón các chuyến bay thẳng hàng ngày từ [[Hà Nội]], [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Hải Phòng]], [[Đà Nẵng]] do Vietnam Airlines và Vietjet Air khai thác.
}}
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Phù Cát | tên khác=Phu Cat Airport | ký hiệu=UIH
| địa chỉ=xã Phù Cát | chỉ đường=Cách trung tâm phường Quy Nhơn 30 km về phía Tây Bắc
| điện thoại=+84 256 3537 500 | trang web=
| nội dung=Kết nối các chuyến bay khứ hồi thường nhật với [[Hà Nội]] và [[Thành phố Hồ Chí Minh]].
}}

=== Bằng đường sắt ===
Trục đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy suốt chiều dài duyên hải phía Đông tỉnh:
* '''Ga Diêu Trì''' (xã Tuy Phước): Ga đầu mối kỹ thuật và trung chuyển hành khách lớn bậc nhất miền Trung, đón trả khách cho tất cả các chuyến tàu khách Thống Nhất (SE1 đến SE8).
* '''Ga Quy Nhơn''' (phường Quy Nhơn): Ga nhánh trung tâm đón các đoàn tàu du lịch chuyên tuyến Sài Gòn - Quy Nhơn (SQN1/SQN2).
* '''Ga Bồng Sơn''' (phường Bồng Sơn): Phục vụ hành khách khu vực phía Bắc tỉnh.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Trục Quốc lộ 19:''' Trục hành lang kinh tế Đông - Tây huyết mạch nối cảng biển Quy Nhơn qua phường An Nhơn, xã Tây Sơn, vượt đèo An Khê và đèo Mang Yang lên phường An Khê, phường Pleiku và kết thúc tại Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh (xã Đức Cơ).
* '''Đường Hồ Chí Minh (Quốc lộ 14):''' Trục Bắc - Nam xuyên Tây Nguyên chạy qua các xã Chư Păh, phường Pleiku, xã Chư Sê, xã Chư Pưh.
* '''Quốc lộ 1A &amp; Tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông:''' Chạy song song dọc dải ven biển qua phường Hoài Nhơn, xã Phù Mỹ, xã Phù Cát, xã Tuy Phước và phường Quy Nhơn.
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Xuất bến liên tục từ Bến xe Miền Đông (TP.HCM), Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) và Bến xe Trung tâm Đà Nẵng về Bến xe Đức Long Pleiku (phường Hội Phú) và Bến xe Quy Nhơn (phường Quy Nhơn Nam).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cầu Thị Nại, Quy Nhơn.JPG|nhỏ|Cầu Thị Nại vượt biển nối phường Quy Nhơn với bán đảo Phương Mai]]

* '''Xe buýt liên huyện &amp; Liên vùng:'''
  * Tuyến phường Pleiku - phường An Khê.
  * Tuyến phường Pleiku - xã Ia Ly (Chư Păh).
  * Tuyến phường Quy Nhơn - Sân bay Phù Cát (xã Phù Cát).
  * Tuyến phường Quy Nhơn - xã Tây Sơn.
* '''Thuê xe máy:''' Phương tiện thuận tiện để vi vu cung đường ven biển Nhơn Lý - Cát Tiến hoặc chạy xuyên rừng thông hồ T'Nưng, đồi chè Bàu Cạn. Điểm cho thuê xe tập trung tại phường Pleiku, phường Quy Nhơn, phường An Nhơn với giá 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:'''
  * Taxi Mai Linh Gia Lai: ☎ +84 269 3838 383
  * Taxi Mai Linh Bình Định: ☎ +84 256 3838 383
  * Taxi Sun: ☎ +84 256 3686 868
  * Xanh SM / Grab: Hoạt động phủ khắp khu vực phường Pleiku và phường Quy Nhơn.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Ky-Co-Beach,-Quy-Nhon,-Vietnam-1300px.jpg|nhỏ|Bãi biển Kỳ Co với làn nước trong xanh tại phường Quy Nhơn Đông]]

=== Biển đảo ===
* {{xem
| tên=Kỳ Co &amp; Eo Gió | tên khác=Ky Co - Eo Gio
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Quy Nhơn Đông | vĩ độ=13.8825 | kinh độ=109.2811 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Quy Nhơn khoảng 20 km về phía Đông Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Eo Gió: 25.000 VNĐ; Vé cano Kỳ Co tùy gói tour
| nội dung=Quần thể thắng cảnh biển nổi tiếng trên bán đảo Phương Mai. Eo Gió là eo biển hình cánh cung được bao bọc bởi những rặng núi đá dựng đứng uốn lượn sát mép sóng; kề bên là bãi biển Kỳ Co bãi cát trắng phau, nước biển hai màu trong vắt nhìn tận đáy, thích hợp tắm biển và lặn ngắm san hô.
}}

* {{xem
| tên=Bãi biển Quy Nhơn &amp; Ghềnh Ráng Tiên Sa | tên khác=Ghenh Rang Tien Sa
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Quy Nhơn Nam | vĩ độ=13.7489 | kinh độ=109.2150 | chỉ đường=Sát trung tâm đô thị
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 19:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu thắng cảnh ven biển gồm Bãi Trứng (Bãi tắm Hoàng Hậu) với hàng vạn hòn đá cuội tròn nhẵn như trứng chim khổng lồ nằm chồng lên nhau bên bờ sóng, bãi Tiên Sa cát vàng và khu đồi thi nhân nơi đặt phần mộ của nhà thơ Hàn Mặc Tử.
}}

* {{xem
| tên=Thắng cảnh Hòn Khô | tên khác=Hon Kho Island
| trang web= | email=
| địa chỉ=Làng chài Nhơn Hải, phường Quy Nhơn Đông | vĩ độ=13.7667 | kinh độ=109.2950 | chỉ đường=Đi thuyền hoặc cano từ bến cá
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Giá cano qua đảo khoảng 100.000 VNĐ/khứ hồi
| nội dung=Đảo đá nguyên sơ bao quanh bởi thềm rạn san hô tự nhiên nông. Khi thủy triều rút xuống lộ ra con đường cát nổi tự nhiên nối liền vách đá và bến thuyền độc đáo.
}}

[[Tập tin:Chiều cao nguyên - Late afternoon in the Central High Plateaux - panoramio.jpg|nhỏ|Biển Hồ T'Nưng tại xã Biển Hồ]]

=== Cao nguyên ===
* {{xem
| tên=Thắng cảnh Quốc gia Biển Hồ (Hồ T'Nưng) | tên khác=T'Nung Lake
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Biển Hồ | vĩ độ=14.0500 | kinh độ=108.0000 | chỉ đường=Cách phường Pleiku khoảng 7 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=10.000 VNĐ/người
| nội dung=Hồ nước ngọt tự nhiên hình thành trên miệng ba ngọn núi lửa cổ đã tắt hàng triệu năm, diện tích mặt nước gần 300 ha, được mệnh danh là &quot;mắt ngọc Pleiku&quot;. Lối vào hồ đi qua rừng thông ba lá cổ thụ, bờ hồ có đài ngắm cảnh nhìn ra làn nước phẳng lặng xanh ngắt quanh năm.
}}

* {{xem
| tên=Núi lửa Chư Đăng Ya | tên khác=Chu Dang Ya Volcano
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Biển Hồ | vĩ độ=14.1167 | kinh độ=108.0333 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Pleiku khoảng 25 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngọn núi lửa hình lòng chảo cổ xưa với lớp đất đỏ bazan màu mỡ. Vào tháng 11 hàng năm, hoa dã quỳ dại nở vàng rực trên khắp sườn núi và lòng chảo, thu hút đông đảo du khách tham gia lễ hội hoa dã quỳ.
}}

* {{xem
| tên=Công trình Thủy điện Ialy | tên khác=Ialy Hydropower Dam
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Ia Ly | vĩ độ=14.2167 | kinh độ=107.8167 | chỉ đường=Nằm trên dòng sông Sêrêpôk - sông Sê San
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 16:30 | giá=50.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà máy thủy điện ngầm lớn thứ hai Việt Nam với công suất 720 MW. Du khách tham quan hầm ngầm phát điện dẫn sâu vào lòng núi đá, đập xả tràn khổng lồ và cảnh quan lòng hồ sông Sê San mênh mông.
}}

* {{xem
| tên=Đồi chè Bàu Cạn &amp; Hàng thông trăm tuổi | tên khác=Bau Can Tea Plantation
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bàu Cạn | vĩ độ=13.8333 | kinh độ=107.9500 | chỉ đường=Dọc Quốc lộ 19
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng đồn điền chè đầu tiên tại Tây Nguyên do người Pháp thiết lập từ năm 1923. Lối vào là hàng thông kim cổ thụ hơn 100 năm tuổi rợp bóng mát, bên cạnh là những đồi chè xanh uốn lượn ngút ngàn.
}}

=== Di tích lịch sử ===
* {{xem
| tên=Bảo tàng Quang Trung | tên khác=Quang Trung Museum
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tây Sơn | vĩ độ=13.9167 | kinh độ=108.9000 | chỉ đường=Cách phường Quy Nhơn khoảng 45 km về phía Tây Bắc
| điện thoại=+84 256 3880 120 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=30.000 VNĐ/người (chưa gồm xem biểu diễn võ)
| nội dung=Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tưởng niệm phong trào khởi nghĩa Tây Sơn và ba vị anh hùng dân tộc. Quần thể gồm đền thờ Tây Sơn Tam Kiệt, bảo tàng trưng bày vũ khí, sa bàn trận đánh Ngọc Hồi - Đống Đa, cây me cổ thụ hơn 300 năm tuổi, giếng nước xưa của gia đình họ Hồ và nhà biểu diễn nhạc võ trống trận Tây Sơn danh tiếng.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Tháp Đôi &amp; Tháp Bánh Ít | tên khác=Champa Towers
| trang web= | email=
| địa chỉ=Tháp Đôi (phường Quy Nhơn), Tháp Bánh Ít (xã Tuy Phước) | vĩ độ=13.7850 | kinh độ=109.2080 | chỉ đường=Dọc trục Quốc lộ 1A và nội đô
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/điểm
| nội dung=Những công trình kiến trúc đền tháp gạch nung Chăm Pa xây dựng từ thế kỷ 11 đến 12. Tháp Bánh Ít ngự trên đồi cao với cụm 4 tháp chạm trổ hoa văn hình người, thú tinh xảo; Tháp Đôi gồm 2 ngọn tháp đứng song song giữa công viên cây xanh nội đô.
}}

* {{xem
| tên=Quảng trường Đại Đoàn Kết &amp; Tượng đài Bác Hồ | tên khác=Dai Doan Ket Square
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Trần Hưng Đạo, phường Pleiku | vĩ độ=13.9850 | kinh độ=108.0050 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Trái tim đô thị Pleiku rộng 12 ha với tượng đài Bác Hồ với các dân tộc Tây Nguyên bằng đồng cao gần 11 m, phù điêu đá chạm khắc phong tục cồng chiêng, tháp cồng chiêng và hàng rào đá tự nhiên mô phỏng cổng làng buôn cổ.
}}

== Hoạt động ==
* '''Lặn ngắm rạn san hô tự nhiên tại Bãi Dứa (Kỳ Co):''' Đeo kính lặn bơi trên mặt nước trong xanh quan sát những thảm san hô cành, hải quỳ nhiều màu sắc và các đàn cá biển nhiệt đới tại phường Quy Nhơn Đông.
* '''Thưởng thức Nhạc võ Tây Sơn:''' Xem các võ sĩ và nghệ nhân trình diễn các bài quyền cổ truyền Bình Định, đường kiếm, đao và bài biểu diễn 12 hồi trống trận rền vang tại xã Tây Sơn.
* '''Ngắm hoàng hôn trên Cầu vượt biển Thị Nại:''' Tản bộ hoặc chạy xe máy qua cây cầu vượt biển dài gần 2,5 km lúc chiều tà, ngắm toàn cảnh đầm Thị Nại mênh mông phẳng lặng.
* '''Trải nghiệm giao lưu cồng chiêng tại làng Ốp (Pleiku):''' Hòa mình vào vòng xoang cùng các thiếu nữ Gia Rai, lắng nghe âm vang giàn cồng chiêng đồng và nhấp ngụm rượu cần nồng ấm quanh đống lửa bập bùng tại phường Pleiku.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Gia Lai mới là sự kết tinh giữa kho tàng sản vật khô duyên hải và các loại nông sản sạch trồng trên đất đỏ bazan.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Rượu Bàu Đá:''' Danh tửu truyền thống nấu từ gạo nếp và nguồn nước ngầm giếng cổ vùng đất xã An Nhơn Tây, nồng độ cồn từ 50 - 54 độ, rót ra sủi bọt tăm trắng mịn.
* '''Bánh ít lá gai Bình Định:''' Bánh gói lá chuối hình chóp nón; vỏ bánh làm từ bột nếp giã nhuyễn với lá gai sẫm màu, nhân dừa nạo xào đường cát hoặc đậu xanh béo bùi tại phường An Nhơn và phường Bồng Sơn.
* '''Nem Chợ Huyện &amp; Chả ram tôm đất:''' Nem chua cuốn lá ổi lên men chua ngọt giòn sần sật tại xã Tuy Phước; chả ram cuộn tôm đất bọc bánh tráng chiên giòn rụm rán ăn liền.
* '''Cà phê Pleiku &amp; Hạt tiêu Chư Sê:''' Hạt cà phê Robusta rang mộc thơm nồng đậm vị cùng tiêu đen sọ hạt mẩy cay nồng chỉ dẫn địa lý tại xã Chư Sê.
* '''Mực một nắng &amp; Khô cá thiều Quy Nhơn:''' Mực ống câu đêm xẻ phơi qua một nắng giòn ngọt, cá khô tẩm gia vị đóng gói hút chân không tại phường Quy Nhơn.
* '''Bò một nắng muối kiến vàng Krông Pa:''' Thịt bắp bò tươi thái bản dày tẩm ớt rừng sấy khô một dợt nắng, nướng than chấm muối giã tổ kiến vàng tại xã Phú Túc và phường Ayun Pa.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Đầm Quy Nhơn (phường Quy Nhơn):''' Chợ hải sản và đồ khô trung tâm lớn nhất vùng duyên hải tỉnh.
* '''Chợ Đêm Pleiku (phường Pleiku):''' Khu chợ đêm tấp nập sau 18:00, nơi bày bán đủ các loại nông sản Tây Nguyên, thổ cẩm và ẩm thực đường phố.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương ghi dấu ấn với các món bánh dân dã ven biển giòn rụm và các món ăn đậm vị cay nồng đặc thù của người cao nguyên.

Các món ăn phổ biến:
* '''Bún chả cá Quy Nhơn:''' Chả cá làm từ cá thu, cá mối quết thủ công dai mềm rán vàng; nước dùng nấu từ đầu và xương cá ngừ ngọt thanh, thơm dịu hương cà chua và dứa chín, ăn cùng rau sống thái mỏng.
* '''Bánh xèo tôm nhảy:''' Vỏ bánh xèo đúc giòn rụm trên chảo gang nhỏ rực lửa, trên mặt xếp tôm đất còn tươi sống nhảy tanh tách chín đỏ au, cuộn bánh tráng rau mầm chấm nước mắm tỏi ớt chua cay.
* '''Phở hai tô Pleiku (Phở khô Gia Lai):''' Món ăn được phục vụ thành hai tô riêng biệt: một tô đựng bánh phở sợi tròn trụng dai trộn hành phi, tóp mỡ, thịt băm xào và tương đen Gia Rai bí truyền; tô còn lại là nước dùng xương bò hầm trong vắt kèm thịt bắp, gầu hoặc bò viên ngọt lịm.
* '''Bún mắm cua (Bún cua thối):''' Cua đồng tươi giã nhuyễn ủ lên men tự nhiên tạo mùi thơm nồng đặc trưng, nấu sôi chan bún ăn kèm măng chua le le, thịt ba chỉ, da heo chiên giòn và ớt hiểm nguyên trái.
* '''Gà nướng cơm lam Plơi:''' Gà ri thả rẫy tẩm ớt xiêm rừng kẹp thanh tre nướng trên than củi hồng giòn rụm da, ăn kèm ống nứa cơm nếp dẻo thơm.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Phở khô Ngọc Sơn | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 15 Nguyễn Thái Học, phường Hội Phú | vĩ độ=13.9780 | kinh độ=108.0020 | chỉ đường=Gần khu trung tâm
| điện thoại=+84 269 3822 110 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 21:00 | giá=40.000 - 65.000 VNĐ/suất
| nội dung=Quán phở khô truyền thống nổi tiếng bậc nhất Pleiku với sợi phở dẻo mềm, nước lèo bò đậm đà và tương nâu làm từ đậu nành lên men gia truyền.
}}

* {{xem
| tên=Quán Bánh xèo tôm nhảy Gia Vỹ | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 14 Diên Hồng, phường Quy Nhơn | vĩ độ=13.7710 | kinh độ=109.2280 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại=+84 903 555 666 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 22:00 | giá=30.000 - 50.000 VNĐ/cái
| nội dung=Chuyên phục vụ món bánh xèo tôm nhảy và bánh xèo bò tươi nóng hổi đúc giòn rụm ăn cùng bánh tráng cuốn, rau mầm và nước mắm ớt thơm cay.
}}

== Đồ uống ==
* '''Cà phê phin Tây Nguyên:''' Tận hưởng ly cà phê Robusta sánh đậm thơm nồng tại các quán cà phê sân vườn ven đồi phường Pleiku.
* '''Nước dừa Tam Quan:''' Uống nước dừa xiêm ngọt mát tự nhiên dọc bờ biển dừa bạt ngàn tại phường Tam Quan.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:FLC Quy Nhơn.jpg|nhỏ|Khu nghỉ dưỡng quần thể FLC Quy Nhơn ven biển tại phường Quy Nhơn Đông]]

Hệ thống khách sạn và khu nghỉ dưỡng phân bố thành hai trung tâm lớn: chuỗi resort biển cao cấp tại phường Quy Nhơn Đông, phường Quy Nhơn Nam và hệ thống khách sạn trung tâm cao tầng tại phường Pleiku.

=== Resort biển &amp; Khách sạn cao cấp ===
* {{ngủ
| tên=FLC Luxury Resort Quy Nhơn | trang web=https://flcquynhon.com.vn | email=
| địa chỉ=Khu Đô thị Du lịch Sinh thái Nhơn Hội, phường Quy Nhơn Đông | vĩ độ=13.8650 | kinh độ=109.2550 | chỉ đường=Gần thắng cảnh Eo Gió
| điện thoại=+84 256 6273 333 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.800.000 - 5.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Quần thể nghỉ dưỡng 5 sao quy mô lớn với sân golf tiêu chuẩn quốc tế 36 hố, bãi biển riêng biệt lập, công viên động vật bán hoang dã safari và hệ thống biệt thự có hồ bơi riêng.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Grand Gia Lai | trang web=https://grandgialai.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=537 Hùng Vương, phường Hội Phú | vĩ độ=13.9680 | kinh độ=108.0050 | chỉ đường=Gần bến xe liên tỉnh
| điện thoại=+84 269 3737 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao với 176 phòng ngủ hiện đại tiện nghi, hồ bơi ngoài trời trên cao, phòng tập thể dục, nhà hàng hội nghị và quầy bar.
}}

* {{ngủ
| tên=Anya Premier Hotel Quy Nhơn | trang web=https://anyahotel.com | email=
| địa chỉ=Số 44 An Dương Vương, phường Quy Nhơn Nam | vĩ độ=13.7550 | kinh độ=109.2150 | chỉ đường=Mặt tiền biển Quy Nhơn
| điện thoại=+84 256 6535 999 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.200.000 - 3.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao mặt biển với hồ bơi vô cực nhìn thẳng ra bờ biển vầng trăng khuyết, phòng ốc hiện đại, dịch vụ spa trị liệu cao cấp.
}}

=== Khách sạn tầm trung ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Pleiku Hotel | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 03 Nguyễn Du, phường Tây Sơn (nay thuộc phường Pleiku) | vĩ độ=13.9820 | kinh độ=108.0010 | chỉ đường=Gần Quảng trường Đại Đoàn Kết
| điện thoại=+84 269 3824 404 | điện thoại miễn cước=
| giá=450.000 - 850.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn đạt tiêu chuẩn 3 sao nằm ngay trung tâm mua sắm và ăn uống, phòng trang bị đầy đủ máy lạnh, nước nóng và wifi.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn giao thông và an toàn trên biển ===
* Tuyến đèo An Khê và đèo Mang Yang trên trục Quốc lộ 19 có độ dốc cao và nhiều xe tải trọng tải lớn lưu thông; người điều khiển phương tiện cần giữ tốc độ vừa phải, về số thấp khi xuống dốc và tránh vượt ẩu tại các đoạn cua khuất tầm nhìn.
* Mùa mưa bão ven biển (tháng 10 đến tháng 12) có sóng lớn và triều cường; tuân thủ nghiêm ngặt cảnh báo của đội cứu hộ tại các bãi tắm Kỳ Co, Quy Nhơn và không tắm biển khi cắm cờ báo nguy hiểm.

=== An toàn cắm trại &amp; Sông thác cao nguyên ===
* Mùa mưa cao nguyên (tháng 6 đến tháng 9) dễ phát sinh lũ ngập trên các nhánh sông suối quanh thác nước Ialy hay đập thủy điện; tuyệt đối không cắm trại tại các bãi bồi thấp trũng gần mép nước sông Sê San.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Quảng Ngãi]]: Di chuyển theo Quốc lộ 1A về phía Bắc qua đèo Cù Mông hoặc đèo Bình Đê để đến với Sa Huỳnh, Cảng Sa Kỳ và đảo [[Đặc khu Lý Sơn|Lý Sơn]].
* [[Đắk Lắk]]: Đi theo Quốc lộ 14 xuôi về phía Nam để đến với thủ phủ cà phê [[Buôn Ma Thuột]], hồ Lắk và cụm thác Dray Nur hùng vĩ.
* [[Phú Thọ]]: Kết nối bằng đường hàng không từ sân bay Pleiku hoặc Phù Cát ra phía Bắc về thăm đất Tổ Hùng Vương.
* [[Campuchia]]: Làm thủ tục xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh]] (xã Đức Cơ) theo tuyến Quốc lộ 19 để sang tỉnh Ratanakiri và vương quốc Campuchia.

{{geo|13.9833|108.0000}}
{{IsPartOf|Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Gia Lai}}</text>
      <sha1>8zucaa5zkoaxma6l8ip068e9nsgbmaf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122291</id>
      <parentid>122290</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T13:40:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* An toàn cắm trại &amp; Sông thác cao nguyên */</comment>
      <origin>122291</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27977" sha1="dln9nec2sc42vxt6j4n289mfhmxhvku" xml:space="preserve">{{pagebanner|Cu Lao Xanh (Green Island) in Quy Nhon city (30527170483).jpg|caption=Cu Lao Xanh (Green Island) in Quy Nhon city

}}

{{quickbarprovince
| image=Quy-Nhon-morning-city-view-1300px.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Quy Nhơn

| location=Gia Lai in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=21.576,4 km²
| population=3.150.000 người (ước tính)
| population density=146,0 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Gia Rai]], [[Tiếng Ba Na]], [[Tiếng Chăm]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tin Lành]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (67%), người Gia Rai (18%), người Ba Na (11%), người Chăm, người Hoa
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Nguyên]], [[Duyên hải Nam Trung Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Pleiku và phường Quy Nhơn
| years active=1471 - Phủ Hoài Nhơn thời vua Lê Thánh Tông / 1932 - Thành lập tỉnh Pleiku
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 135 đơn vị cơ sở gồm 25 phường và 110 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (269 / 256)
| website=[https://gialai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Gia Lai]
}}

'''Gia Lai''' là một tỉnh thuộc khu vực [[Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên]], [[Việt Nam]]. Sau các đợt sắp xếp và hợp nhất hành chính, địa bàn tỉnh tích hợp toàn vẹn không gian lãnh thổ tự nhiên của 2 tỉnh trước đây là Gia Lai và Bình Định. Tỉnh trải dài từ dải biên giới đất liền giáp tỉnh Ratanakiri ([[Campuchia]]) ở phía Tây, qua cao nguyên Pleiku và An Khê, vượt đèo An Khê xuống dải đồng bằng ven biển duyên hải và mở rộng ra biển Đông với hơn 134 km bờ biển. Gia Lai tiếp giáp với [[Quảng Ngãi]], [[Đắk Lắk]], [[Phú Yên]] và vương quốc Campuchia. Tỉnh vận hành theo mô hình chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 135 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 25 phường và 110 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Bảo Tàng Quang Trung.JPG|nhỏ|Bảo tàng Quang Trung tại xã Tây Sơn]]

Lịch sử vùng đất Gia Lai mới là sự hội tụ giữa nền văn minh duyên hải miền Trung và văn hóa đại ngàn Tây Nguyên. Đây từng là trung tâm chính trị của Vương quốc Chăm Pa cổ xưa với kinh đô Đồ Bàn (thành Hoàng Đế) và hệ thống tháp Chăm dày đặc tại phường An Nhơn, phường Bình Định. Vào thế kỷ 18, vùng đất Tây Sơn (nay thuộc xã Tây Sơn, phường An Khê) là nơi khởi phát phong trào nông dân Khởi nghĩa Tây Sơn lẫy lừng của ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ. Ở phía Tây, Gia Lai là địa bàn cư trú lâu đời của các tộc người Gia Rai và Ba Na, cái nôi lưu giữ [[Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên]] và sử thi Dam San.

Về địa hình, tỉnh có sự phân hóa độ cao rõ rệt từ Tây sang Đông:
* '''Vùng cao nguyên Tây Nguyên (phía Tây):''' Độ cao trung bình từ 700 - 800 m, địa hình đồi núi bazan lượn sóng màu mỡ thuộc cao nguyên Pleiku, cao nguyên Kon Hà Nừng và thung lũng Ayun Pa. Nơi đây có miệng núi lửa cổ [[Biển Hồ]] (xã Biển Hồ), núi lửa [[Chư Đăng Ya]], công trình đại thủy điện [[Thủy điện Ialy|Ialy]] (xã Ia Ly) và Vườn quốc gia [[Kon Ka Kinh]]. Vùng này là trung tâm thâm canh cây công nghiệp dài ngày (cà phê, cao su, chè, hồ tiêu).
* '''Vùng duyên hải ven biển (phía Đông):''' Dải đồng bằng châu thổ sông Côn, sông Lại Giang màu mỡ chạy dọc bờ biển Đông với bán đảo Phương Mai, đầm Thị Nại (phường Quy Nhơn Đông), cùng các thắng cảnh vịnh biển nổi tiếng như Kỳ Co, Eo Gió, Hòn Khô (phường Quy Nhơn Đông).

=== Khí hậu ===
Tỉnh có hai tiểu vùng khí hậu riêng biệt bị phân cách bởi dãy Trường Sơn Nam:

* '''Tiểu vùng Cao nguyên phía Tây:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa cao nguyên, chia làm hai mùa rõ rệt. Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10, tập trung lượng mưa lớn; mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau với thời tiết hanh khô, se lạnh về đêm, nhiều nắng gió.
* '''Tiểu vùng Duyên hải phía Đông:''' Khí hậu nhiệt đới gió mùa duyên hải. Mùa khô kéo dài từ tháng 1 đến tháng 8 chan hòa ánh nắng, thích hợp cho du lịch tắm biển; mùa mưa lũ từ tháng 9 đến tháng 12 với lượng mưa tập trung và thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão nhiệt đới từ biển Đông.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Gia Lai (Trạm Pleiku)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 27 (81) || 29 (84) || 31 (88) || 32 (90) || 30 (86) || 28 (82) || 27 (81) || 27 (81) || 28 (82) || 27 (81) || 26 (79) || 26 (79) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 14 (57) || 16 (61) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 22 (72) || 21 (70) || 21 (70) || 21 (70) || 20 (68) || 18 (64) || 15 (59) || '''19 (66)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 5 (0.2) || 7 (0.3) || 25 (1.0) || 90 (3.5) || 240 (9.4) || 320 (12.6) || 380 (15.0) || 450 (17.7) || 360 (14.2) || 180 (7.1) || 60 (2.4) || 15 (0.6) || '''2.132 (83.9)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:PhuCat terminal1 fromBack.jpg|nhỏ|Cảng hàng không Phù Cát tại xã Phù Cát]]

Gia Lai kết nối giao thông đồng bộ giữa hệ thống cảng hàng không, đường sắt Bắc - Nam, đường cao tốc và cảng biển quốc tế.

=== Bằng máy bay ===
Tỉnh sở hữu hai cảng hàng không nội địa quy mô lớn phục vụ hành khách:
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Pleiku | tên khác=Pleiku Airport | ký hiệu=PXU
| địa chỉ=phường Thống Nhất | chỉ đường=Cách trung tâm phường Pleiku 5 km về phía Đông Bắc
| điện thoại=+84 269 3823 057 | trang web=
| nội dung=Đón các chuyến bay thẳng hàng ngày từ [[Hà Nội]], [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Hải Phòng]], [[Đà Nẵng]] do Vietnam Airlines và Vietjet Air khai thác.
}}
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Phù Cát | tên khác=Phu Cat Airport | ký hiệu=UIH
| địa chỉ=xã Phù Cát | chỉ đường=Cách trung tâm phường Quy Nhơn 30 km về phía Tây Bắc
| điện thoại=+84 256 3537 500 | trang web=
| nội dung=Kết nối các chuyến bay khứ hồi thường nhật với [[Hà Nội]] và [[Thành phố Hồ Chí Minh]].
}}

=== Bằng đường sắt ===
Trục đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy suốt chiều dài duyên hải phía Đông tỉnh:
* '''Ga Diêu Trì''' (xã Tuy Phước): Ga đầu mối kỹ thuật và trung chuyển hành khách lớn bậc nhất miền Trung, đón trả khách cho tất cả các chuyến tàu khách Thống Nhất (SE1 đến SE8).
* '''Ga Quy Nhơn''' (phường Quy Nhơn): Ga nhánh trung tâm đón các đoàn tàu du lịch chuyên tuyến Sài Gòn - Quy Nhơn (SQN1/SQN2).
* '''Ga Bồng Sơn''' (phường Bồng Sơn): Phục vụ hành khách khu vực phía Bắc tỉnh.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Trục Quốc lộ 19:''' Trục hành lang kinh tế Đông - Tây huyết mạch nối cảng biển Quy Nhơn qua phường An Nhơn, xã Tây Sơn, vượt đèo An Khê và đèo Mang Yang lên phường An Khê, phường Pleiku và kết thúc tại Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh (xã Đức Cơ).
* '''Đường Hồ Chí Minh (Quốc lộ 14):''' Trục Bắc - Nam xuyên Tây Nguyên chạy qua các xã Chư Păh, phường Pleiku, xã Chư Sê, xã Chư Pưh.
* '''Quốc lộ 1A &amp; Tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông:''' Chạy song song dọc dải ven biển qua phường Hoài Nhơn, xã Phù Mỹ, xã Phù Cát, xã Tuy Phước và phường Quy Nhơn.
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Xuất bến liên tục từ Bến xe Miền Đông (TP.HCM), Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) và Bến xe Trung tâm Đà Nẵng về Bến xe Đức Long Pleiku (phường Hội Phú) và Bến xe Quy Nhơn (phường Quy Nhơn Nam).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cầu Thị Nại, Quy Nhơn.JPG|nhỏ|Cầu Thị Nại vượt biển nối phường Quy Nhơn với bán đảo Phương Mai]]

* '''Xe buýt liên huyện &amp; Liên vùng:'''
  * Tuyến phường Pleiku - phường An Khê.
  * Tuyến phường Pleiku - xã Ia Ly (Chư Păh).
  * Tuyến phường Quy Nhơn - Sân bay Phù Cát (xã Phù Cát).
  * Tuyến phường Quy Nhơn - xã Tây Sơn.
* '''Thuê xe máy:''' Phương tiện thuận tiện để vi vu cung đường ven biển Nhơn Lý - Cát Tiến hoặc chạy xuyên rừng thông hồ T'Nưng, đồi chè Bàu Cạn. Điểm cho thuê xe tập trung tại phường Pleiku, phường Quy Nhơn, phường An Nhơn với giá 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi &amp; Xe công nghệ:'''
  * Taxi Mai Linh Gia Lai: ☎ +84 269 3838 383
  * Taxi Mai Linh Bình Định: ☎ +84 256 3838 383
  * Taxi Sun: ☎ +84 256 3686 868
  * Xanh SM / Grab: Hoạt động phủ khắp khu vực phường Pleiku và phường Quy Nhơn.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Ky-Co-Beach,-Quy-Nhon,-Vietnam-1300px.jpg|nhỏ|Bãi biển Kỳ Co với làn nước trong xanh tại phường Quy Nhơn Đông]]

=== Biển đảo ===
* {{xem
| tên=Kỳ Co &amp; Eo Gió | tên khác=Ky Co - Eo Gio
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Quy Nhơn Đông | vĩ độ=13.8825 | kinh độ=109.2811 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Quy Nhơn khoảng 20 km về phía Đông Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Eo Gió: 25.000 VNĐ; Vé cano Kỳ Co tùy gói tour
| nội dung=Quần thể thắng cảnh biển nổi tiếng trên bán đảo Phương Mai. Eo Gió là eo biển hình cánh cung được bao bọc bởi những rặng núi đá dựng đứng uốn lượn sát mép sóng; kề bên là bãi biển Kỳ Co bãi cát trắng phau, nước biển hai màu trong vắt nhìn tận đáy, thích hợp tắm biển và lặn ngắm san hô.
}}

* {{xem
| tên=Bãi biển Quy Nhơn &amp; Ghềnh Ráng Tiên Sa | tên khác=Ghenh Rang Tien Sa
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Quy Nhơn Nam | vĩ độ=13.7489 | kinh độ=109.2150 | chỉ đường=Sát trung tâm đô thị
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 19:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu thắng cảnh ven biển gồm Bãi Trứng (Bãi tắm Hoàng Hậu) với hàng vạn hòn đá cuội tròn nhẵn như trứng chim khổng lồ nằm chồng lên nhau bên bờ sóng, bãi Tiên Sa cát vàng và khu đồi thi nhân nơi đặt phần mộ của nhà thơ Hàn Mặc Tử.
}}

* {{xem
| tên=Thắng cảnh Hòn Khô | tên khác=Hon Kho Island
| trang web= | email=
| địa chỉ=Làng chài Nhơn Hải, phường Quy Nhơn Đông | vĩ độ=13.7667 | kinh độ=109.2950 | chỉ đường=Đi thuyền hoặc cano từ bến cá
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Giá cano qua đảo khoảng 100.000 VNĐ/khứ hồi
| nội dung=Đảo đá nguyên sơ bao quanh bởi thềm rạn san hô tự nhiên nông. Khi thủy triều rút xuống lộ ra con đường cát nổi tự nhiên nối liền vách đá và bến thuyền độc đáo.
}}

[[Tập tin:Chiều cao nguyên - Late afternoon in the Central High Plateaux - panoramio.jpg|nhỏ|Biển Hồ T'Nưng tại xã Biển Hồ]]

=== Cao nguyên ===
* {{xem
| tên=Thắng cảnh Quốc gia Biển Hồ (Hồ T'Nưng) | tên khác=T'Nung Lake
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Biển Hồ | vĩ độ=14.0500 | kinh độ=108.0000 | chỉ đường=Cách phường Pleiku khoảng 7 km về phía Bắc
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=10.000 VNĐ/người
| nội dung=Hồ nước ngọt tự nhiên hình thành trên miệng ba ngọn núi lửa cổ đã tắt hàng triệu năm, diện tích mặt nước gần 300 ha, được mệnh danh là &quot;mắt ngọc Pleiku&quot;. Lối vào hồ đi qua rừng thông ba lá cổ thụ, bờ hồ có đài ngắm cảnh nhìn ra làn nước phẳng lặng xanh ngắt quanh năm.
}}

* {{xem
| tên=Núi lửa Chư Đăng Ya | tên khác=Chu Dang Ya Volcano
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Biển Hồ | vĩ độ=14.1167 | kinh độ=108.0333 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Pleiku khoảng 25 km
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngọn núi lửa hình lòng chảo cổ xưa với lớp đất đỏ bazan màu mỡ. Vào tháng 11 hàng năm, hoa dã quỳ dại nở vàng rực trên khắp sườn núi và lòng chảo, thu hút đông đảo du khách tham gia lễ hội hoa dã quỳ.
}}

* {{xem
| tên=Công trình Thủy điện Ialy | tên khác=Ialy Hydropower Dam
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Ia Ly | vĩ độ=14.2167 | kinh độ=107.8167 | chỉ đường=Nằm trên dòng sông Sêrêpôk - sông Sê San
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 16:30 | giá=50.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà máy thủy điện ngầm lớn thứ hai Việt Nam với công suất 720 MW. Du khách tham quan hầm ngầm phát điện dẫn sâu vào lòng núi đá, đập xả tràn khổng lồ và cảnh quan lòng hồ sông Sê San mênh mông.
}}

* {{xem
| tên=Đồi chè Bàu Cạn &amp; Hàng thông trăm tuổi | tên khác=Bau Can Tea Plantation
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bàu Cạn | vĩ độ=13.8333 | kinh độ=107.9500 | chỉ đường=Dọc Quốc lộ 19
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng đồn điền chè đầu tiên tại Tây Nguyên do người Pháp thiết lập từ năm 1923. Lối vào là hàng thông kim cổ thụ hơn 100 năm tuổi rợp bóng mát, bên cạnh là những đồi chè xanh uốn lượn ngút ngàn.
}}

=== Di tích lịch sử ===
* {{xem
| tên=Bảo tàng Quang Trung | tên khác=Quang Trung Museum
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tây Sơn | vĩ độ=13.9167 | kinh độ=108.9000 | chỉ đường=Cách phường Quy Nhơn khoảng 45 km về phía Tây Bắc
| điện thoại=+84 256 3880 120 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:00 | giá=30.000 VNĐ/người (chưa gồm xem biểu diễn võ)
| nội dung=Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tưởng niệm phong trào khởi nghĩa Tây Sơn và ba vị anh hùng dân tộc. Quần thể gồm đền thờ Tây Sơn Tam Kiệt, bảo tàng trưng bày vũ khí, sa bàn trận đánh Ngọc Hồi - Đống Đa, cây me cổ thụ hơn 300 năm tuổi, giếng nước xưa của gia đình họ Hồ và nhà biểu diễn nhạc võ trống trận Tây Sơn danh tiếng.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Tháp Đôi &amp; Tháp Bánh Ít | tên khác=Champa Towers
| trang web= | email=
| địa chỉ=Tháp Đôi (phường Quy Nhơn), Tháp Bánh Ít (xã Tuy Phước) | vĩ độ=13.7850 | kinh độ=109.2080 | chỉ đường=Dọc trục Quốc lộ 1A và nội đô
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/điểm
| nội dung=Những công trình kiến trúc đền tháp gạch nung Chăm Pa xây dựng từ thế kỷ 11 đến 12. Tháp Bánh Ít ngự trên đồi cao với cụm 4 tháp chạm trổ hoa văn hình người, thú tinh xảo; Tháp Đôi gồm 2 ngọn tháp đứng song song giữa công viên cây xanh nội đô.
}}

* {{xem
| tên=Quảng trường Đại Đoàn Kết &amp; Tượng đài Bác Hồ | tên khác=Dai Doan Ket Square
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Trần Hưng Đạo, phường Pleiku | vĩ độ=13.9850 | kinh độ=108.0050 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Trái tim đô thị Pleiku rộng 12 ha với tượng đài Bác Hồ với các dân tộc Tây Nguyên bằng đồng cao gần 11 m, phù điêu đá chạm khắc phong tục cồng chiêng, tháp cồng chiêng và hàng rào đá tự nhiên mô phỏng cổng làng buôn cổ.
}}

== Hoạt động ==
* '''Lặn ngắm rạn san hô tự nhiên tại Bãi Dứa (Kỳ Co):''' Đeo kính lặn bơi trên mặt nước trong xanh quan sát những thảm san hô cành, hải quỳ nhiều màu sắc và các đàn cá biển nhiệt đới tại phường Quy Nhơn Đông.
* '''Thưởng thức Nhạc võ Tây Sơn:''' Xem các võ sĩ và nghệ nhân trình diễn các bài quyền cổ truyền Bình Định, đường kiếm, đao và bài biểu diễn 12 hồi trống trận rền vang tại xã Tây Sơn.
* '''Ngắm hoàng hôn trên Cầu vượt biển Thị Nại:''' Tản bộ hoặc chạy xe máy qua cây cầu vượt biển dài gần 2,5 km lúc chiều tà, ngắm toàn cảnh đầm Thị Nại mênh mông phẳng lặng.
* '''Trải nghiệm giao lưu cồng chiêng tại làng Ốp (Pleiku):''' Hòa mình vào vòng xoang cùng các thiếu nữ Gia Rai, lắng nghe âm vang giàn cồng chiêng đồng và nhấp ngụm rượu cần nồng ấm quanh đống lửa bập bùng tại phường Pleiku.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Gia Lai mới là sự kết tinh giữa kho tàng sản vật khô duyên hải và các loại nông sản sạch trồng trên đất đỏ bazan.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Rượu Bàu Đá:''' Danh tửu truyền thống nấu từ gạo nếp và nguồn nước ngầm giếng cổ vùng đất xã An Nhơn Tây, nồng độ cồn từ 50 - 54 độ, rót ra sủi bọt tăm trắng mịn.
* '''Bánh ít lá gai Bình Định:''' Bánh gói lá chuối hình chóp nón; vỏ bánh làm từ bột nếp giã nhuyễn với lá gai sẫm màu, nhân dừa nạo xào đường cát hoặc đậu xanh béo bùi tại phường An Nhơn và phường Bồng Sơn.
* '''Nem Chợ Huyện &amp; Chả ram tôm đất:''' Nem chua cuốn lá ổi lên men chua ngọt giòn sần sật tại xã Tuy Phước; chả ram cuộn tôm đất bọc bánh tráng chiên giòn rụm rán ăn liền.
* '''Cà phê Pleiku &amp; Hạt tiêu Chư Sê:''' Hạt cà phê Robusta rang mộc thơm nồng đậm vị cùng tiêu đen sọ hạt mẩy cay nồng chỉ dẫn địa lý tại xã Chư Sê.
* '''Mực một nắng &amp; Khô cá thiều Quy Nhơn:''' Mực ống câu đêm xẻ phơi qua một nắng giòn ngọt, cá khô tẩm gia vị đóng gói hút chân không tại phường Quy Nhơn.
* '''Bò một nắng muối kiến vàng Krông Pa:''' Thịt bắp bò tươi thái bản dày tẩm ớt rừng sấy khô một dợt nắng, nướng than chấm muối giã tổ kiến vàng tại xã Phú Túc và phường Ayun Pa.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Đầm Quy Nhơn (phường Quy Nhơn):''' Chợ hải sản và đồ khô trung tâm lớn nhất vùng duyên hải tỉnh.
* '''Chợ Đêm Pleiku (phường Pleiku):''' Khu chợ đêm tấp nập sau 18:00, nơi bày bán đủ các loại nông sản Tây Nguyên, thổ cẩm và ẩm thực đường phố.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương ghi dấu ấn với các món bánh dân dã ven biển giòn rụm và các món ăn đậm vị cay nồng đặc thù của người cao nguyên.

Các món ăn phổ biến:
* '''Bún chả cá Quy Nhơn:''' Chả cá làm từ cá thu, cá mối quết thủ công dai mềm rán vàng; nước dùng nấu từ đầu và xương cá ngừ ngọt thanh, thơm dịu hương cà chua và dứa chín, ăn cùng rau sống thái mỏng.
* '''Bánh xèo tôm nhảy:''' Vỏ bánh xèo đúc giòn rụm trên chảo gang nhỏ rực lửa, trên mặt xếp tôm đất còn tươi sống nhảy tanh tách chín đỏ au, cuộn bánh tráng rau mầm chấm nước mắm tỏi ớt chua cay.
* '''Phở hai tô Pleiku (Phở khô Gia Lai):''' Món ăn được phục vụ thành hai tô riêng biệt: một tô đựng bánh phở sợi tròn trụng dai trộn hành phi, tóp mỡ, thịt băm xào và tương đen Gia Rai bí truyền; tô còn lại là nước dùng xương bò hầm trong vắt kèm thịt bắp, gầu hoặc bò viên ngọt lịm.
* '''Bún mắm cua (Bún cua thối):''' Cua đồng tươi giã nhuyễn ủ lên men tự nhiên tạo mùi thơm nồng đặc trưng, nấu sôi chan bún ăn kèm măng chua le le, thịt ba chỉ, da heo chiên giòn và ớt hiểm nguyên trái.
* '''Gà nướng cơm lam Plơi:''' Gà ri thả rẫy tẩm ớt xiêm rừng kẹp thanh tre nướng trên than củi hồng giòn rụm da, ăn kèm ống nứa cơm nếp dẻo thơm.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Phở khô Ngọc Sơn | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 15 Nguyễn Thái Học, phường Hội Phú | vĩ độ=13.9780 | kinh độ=108.0020 | chỉ đường=Gần khu trung tâm
| điện thoại=+84 269 3822 110 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 21:00 | giá=40.000 - 65.000 VNĐ/suất
| nội dung=Quán phở khô truyền thống nổi tiếng bậc nhất Pleiku với sợi phở dẻo mềm, nước lèo bò đậm đà và tương nâu làm từ đậu nành lên men gia truyền.
}}

* {{xem
| tên=Quán Bánh xèo tôm nhảy Gia Vỹ | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 14 Diên Hồng, phường Quy Nhơn | vĩ độ=13.7710 | kinh độ=109.2280 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại=+84 903 555 666 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 22:00 | giá=30.000 - 50.000 VNĐ/cái
| nội dung=Chuyên phục vụ món bánh xèo tôm nhảy và bánh xèo bò tươi nóng hổi đúc giòn rụm ăn cùng bánh tráng cuốn, rau mầm và nước mắm ớt thơm cay.
}}

== Đồ uống ==
* '''Cà phê phin Tây Nguyên:''' Tận hưởng ly cà phê Robusta sánh đậm thơm nồng tại các quán cà phê sân vườn ven đồi phường Pleiku.
* '''Nước dừa Tam Quan:''' Uống nước dừa xiêm ngọt mát tự nhiên dọc bờ biển dừa bạt ngàn tại phường Tam Quan.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:FLC Quy Nhơn.jpg|nhỏ|Khu nghỉ dưỡng quần thể FLC Quy Nhơn ven biển tại phường Quy Nhơn Đông]]

Hệ thống khách sạn và khu nghỉ dưỡng phân bố thành hai trung tâm lớn: chuỗi resort biển cao cấp tại phường Quy Nhơn Đông, phường Quy Nhơn Nam và hệ thống khách sạn trung tâm cao tầng tại phường Pleiku.

=== Resort biển &amp; Khách sạn cao cấp ===
* {{ngủ
| tên=FLC Luxury Resort Quy Nhơn | trang web=https://flcquynhon.com.vn | email=
| địa chỉ=Khu Đô thị Du lịch Sinh thái Nhơn Hội, phường Quy Nhơn Đông | vĩ độ=13.8650 | kinh độ=109.2550 | chỉ đường=Gần thắng cảnh Eo Gió
| điện thoại=+84 256 6273 333 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.800.000 - 5.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Quần thể nghỉ dưỡng 5 sao quy mô lớn với sân golf tiêu chuẩn quốc tế 36 hố, bãi biển riêng biệt lập, công viên động vật bán hoang dã safari và hệ thống biệt thự có hồ bơi riêng.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Grand Gia Lai | trang web=https://grandgialai.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=537 Hùng Vương, phường Hội Phú | vĩ độ=13.9680 | kinh độ=108.0050 | chỉ đường=Gần bến xe liên tỉnh
| điện thoại=+84 269 3737 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=900.000 - 2.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao với 176 phòng ngủ hiện đại tiện nghi, hồ bơi ngoài trời trên cao, phòng tập thể dục, nhà hàng hội nghị và quầy bar.
}}

* {{ngủ
| tên=Anya Premier Hotel Quy Nhơn | trang web=https://anyahotel.com | email=
| địa chỉ=Số 44 An Dương Vương, phường Quy Nhơn Nam | vĩ độ=13.7550 | kinh độ=109.2150 | chỉ đường=Mặt tiền biển Quy Nhơn
| điện thoại=+84 256 6535 999 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.200.000 - 3.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao mặt biển với hồ bơi vô cực nhìn thẳng ra bờ biển vầng trăng khuyết, phòng ốc hiện đại, dịch vụ spa trị liệu cao cấp.
}}

=== Khách sạn tầm trung ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn Pleiku Hotel | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 03 Nguyễn Du, phường Tây Sơn (nay thuộc phường Pleiku) | vĩ độ=13.9820 | kinh độ=108.0010 | chỉ đường=Gần Quảng trường Đại Đoàn Kết
| điện thoại=+84 269 3824 404 | điện thoại miễn cước=
| giá=450.000 - 850.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn đạt tiêu chuẩn 3 sao nằm ngay trung tâm mua sắm và ăn uống, phòng trang bị đầy đủ máy lạnh, nước nóng và wifi.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn giao thông và an toàn trên biển ===
* Tuyến đèo An Khê và đèo Mang Yang trên trục Quốc lộ 19 có độ dốc cao và nhiều xe tải trọng tải lớn lưu thông; người điều khiển phương tiện cần giữ tốc độ vừa phải, về số thấp khi xuống dốc và tránh vượt ẩu tại các đoạn cua khuất tầm nhìn.
* Mùa mưa bão ven biển (tháng 10 đến tháng 12) có sóng lớn và triều cường; tuân thủ nghiêm ngặt cảnh báo của đội cứu hộ tại các bãi tắm Kỳ Co, Quy Nhơn và không tắm biển khi cắm cờ báo nguy hiểm.

=== An toàn khi cắm trại ===
* Mùa mưa cao nguyên (tháng 6 đến tháng 9) dễ phát sinh lũ ngập trên các nhánh sông suối quanh thác nước Ialy hay đập thủy điện; tuyệt đối không cắm trại tại các bãi bồi thấp trũng gần mép nước sông Sê San.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Quảng Ngãi]]: Di chuyển theo Quốc lộ 1A về phía Bắc qua đèo Cù Mông hoặc đèo Bình Đê để đến với Sa Huỳnh, Cảng Sa Kỳ và đảo [[Đặc khu Lý Sơn|Lý Sơn]].
* [[Đắk Lắk]]: Đi theo Quốc lộ 14 xuôi về phía Nam để đến với thủ phủ cà phê [[Buôn Ma Thuột]], hồ Lắk và cụm thác Dray Nur hùng vĩ.
* [[Phú Thọ]]: Kết nối bằng đường hàng không từ sân bay Pleiku hoặc Phù Cát ra phía Bắc về thăm đất Tổ Hùng Vương.
* [[Campuchia]]: Làm thủ tục xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh]] (xã Đức Cơ) theo tuyến Quốc lộ 19 để sang tỉnh Ratanakiri và vương quốc Campuchia.

{{geo|13.9833|108.0000}}
{{IsPartOf|Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Gia Lai}}</text>
      <sha1>dln9nec2sc42vxt6j4n289mfhmxhvku</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hà Tĩnh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>523</id>
    <revision>
      <id>122292</id>
      <parentid>122249</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T13:41:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* Quần thể Di tích Lịch sử &amp; Công trình Văn hóa */</comment>
      <origin>122292</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26765" sha1="2pbat156ddg63g1kabe0mj29f8nyhfm" xml:space="preserve">{{pagebanner|Hà_Tĩnh_Province_scenery.jpg|caption=Núi Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh}}

{{quickbarprovince
| image=Thiencambeach.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Bãi biển Thiên Cầm trong buổi sớm
| location=Ha Tinh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=5.994,4 km²
| population=1.320.000 người (ước tính)
| population density=220,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Chứt]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (99%), người Chứt, người Thái, người Mường
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Bắc Trung Bộ]], [[Miền Trung (Việt Nam)|Miền Trung]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Thành Sen
| years active=1831 - Thành lập tỉnh Hà Tĩnh thời vua Minh Mạng
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 69 đơn vị cơ sở gồm 09 phường và 60 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (239)
| website=[https://hatinh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Hà Tĩnh]
}}

'''Hà Tĩnh''' là một tỉnh ven biển thuộc vùng [[Bắc Trung Bộ]], [[Việt Nam]]. Tỉnh trải dài từ sườn Đông của dãy [[Dãy Trường Sơn|Trường Sơn]] Bắc, giáp hai tỉnh Borikhamxay và Khammouane của [[Lào]] với đường biên giới đất liền dài 164 km ở phía Tây, đến bờ biển Đông ở phía Đông với 137 km bờ biển. Địa giới tỉnh tiếp giáp với [[Nghệ An]] ở phía Bắc và [[Quảng Trị]] ở phía Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 69 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 09 phường và 60 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Tượng_đài.jpg|nhỏ|Khu di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc tại xã Đồng Lộc]]

Vùng đất Hà Tĩnh có bề dày lịch sử và truyền thống hiếu học lâu đời, từng thuộc xứ [[Xứ Nghệ|Nghệ Tĩnh]] xưa. Danh xưng Hà Tĩnh chính thức được định hình vào năm 1831 dưới triều vua [[Minh Mạng]]. Đây là quê hương của Danh nhân văn hóa thế giới - Đại thi hào Nguyễn Du với tác phẩm bất hủ ''Truyện Kiều'' (xã Tiên Điền), đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác (xã Sơn Trung cũ, nay thuộc xã Hương Sơn), Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Trần Phú (xã Đức Thọ) và Tổng Bí thư Hà Huy Tập (xã Cẩm Hưng). Trong chiến tranh chống Mỹ, địa bàn tỉnh là huyết mạch vận tải chi viện chiến trường miền Nam, nơi ghi dấu sự hy sinh anh dũng của 10 nữ thanh niên xung phong tại [[Ngã ba Đồng Lộc]] (xã Đồng Lộc).

Địa hình tỉnh nghiêng từ Tây sang Đông, chuyển tiếp từ núi cao hiểm trở, đồi trung du, đồng bằng phù sa hẹp đến cồn cát ven biển:
* '''Vùng đồi núi phía Tây:''' Chiếm 80% diện tích tự nhiên, nơi có dãy núi Giăng Màn hiểm trở, Vườn quốc gia [[Vũ Quang]] (xã Vũ Quang) bảo tồn tính đa dạng sinh học cao của dãy Trường Sơn Bắc và hồ thủy lợi [[Hồ Kẻ Gỗ|Kẻ Gỗ]] rộng lớn (xã Cẩm Mỹ cũ, nay thuộc xã Cẩm Duệ).
* '''Vùng đồng bằng &amp; Duyên hải ven biển phía Đông:''' Dải đồng bằng ven biển phù sa bồi đắp bởi sông La, sông Lam, sông Nghèn và sông Rác. Bờ biển sở hữu nhiều bãi tắm cát thoải nước trong như bãi biển Thiên Cầm (xã Thiên Cầm), Xuân Thành (xã Tiên Điền), Thạch Hải (xã Thạch Khê) cùng cụm cảng nước sâu quốc tế Sơn Dương - Vũng Áng (phường Vũng Áng, phường Hoành Sơn).

=== Khí hậu ===
Hà Tĩnh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa Bắc Trung Bộ, chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của gió mùa Tây Nam khô nóng vào mùa hè và gió mùa Đông Bắc lạnh vào mùa đông.

* '''Mùa khô nóng''' (tháng 4 đến tháng 8): Gió phơn Tây Nam (gió Lào) vượt dãy Trường Sơn thổi xuống gây thời tiết khô ran, nhiệt độ trung bình từ 35 - 38&amp;nbsp;°C, có thời điểm vọt lên trên 40&amp;nbsp;°C, lượng bốc hơi nước cao.
* '''Mùa mưa bão''' (tháng 9 đến tháng 11): Chiếm trên 70% tổng lượng mưa cả năm. Đây là thời kỳ thường xuyên chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão và áp thấp nhiệt đới từ biển Đông đổ bộ, gây mưa lớn ngập úng các vùng trũng sông La và sông Ngàn Sâu.
* '''Mùa đông''' (tháng 12 đến tháng 3 năm sau): Gió mùa Đông Bắc mang theo thời tiết rét mướt, hanh khô trong tháng 12 - tháng 1, sau đó chuyển sang mưa phùn ẩm ướt vào tháng 2 và tháng 3.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Hà Tĩnh (Trạm Hà Tĩnh)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 21 (70) || 22 (72) || 25 (77) || 29 (84) || 33 (91) || 35 (95) || 35 (95) || 34 (93) || 31 (88) || 28 (82) || 25 (77) || 22 (72) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 16 (61) || 17 (63) || 19 (66) || 22 (72) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 24 (75) || 22 (72) || 20 (68) || 17 (63) || '''21 (70)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 65 (2.6) || 50 (2.0) || 45 (1.8) || 60 (2.4) || 140 (5.5) || 110 (4.3) || 105 (4.1) || 250 (9.8) || 620 (24.4) || 780 (30.7) || 240 (9.4) || 85 (3.3) || '''2.550 (100.4)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:National_route_8A_Vietnam.jpg|nhỏ|Quốc lộ 8A, đoạn trên dãy Trường Sơn]]

Hà Tĩnh là mắt xích giao thông trọng yếu của dải đất miền Trung, nằm trên tuyến Hành lang Kinh tế Đông - Tây kết nối Việt Nam với Lào và Thái Lan qua Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Bắc - Nam phía Đông:''' Đoạn cao tốc Diễn Châu - Bãi Vọt và Bãi Vọt - Hàm Nghi - Vũng Áng thông suốt toàn tuyến, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô từ Hà Nội về phường Thành Sen chỉ còn khoảng 4 giờ lái xe.
* '''Trục Quốc lộ 1A &amp; Đường ven biển Quốc gia:'''
  * Tuyến Quốc lộ 1A chạy từ [[Cầu Bến Thủy]] qua xã Nghi Xuân, phường Bắc Hồng Lĩnh, xã Can Lộc, phường Thành Sen, xã Cẩm Xuyên, xã Kỳ Anh đến phường Hoành Sơn (qua hầm Đèo Ngang sang Quảng Bình).
  * Tuyến đường bộ ven biển Xuân Hội - Thạch Khê - Vũng Áng chạy dọc dải bãi tắm cát trắng.
* '''Trục Quốc lộ 8A:''' Kết nối từ ngã ba Bãi Vọt (phường Bắc Hồng Lĩnh) qua xã Đức Thọ, xã Hương Sơn lên Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo (xã Sơn Kim 1).
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Các hãng xe giường nằm (Văn Minh, Dũng Minh, Phú Quý) xuất bến dày đặc từ Bến xe Nước Ngầm, Bến xe Yên Nghĩa (Hà Nội) và Bến xe Miền Đông (TP.HCM). Điểm trả khách chính tại Bến xe Hà Tĩnh (phường Trần Phú) và Bến xe Hồng Lĩnh (phường Bắc Hồng Lĩnh).

=== Bằng đường sắt ===
Tuyến đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy dọc theo các xã miền núi phía Tây tỉnh:
* '''Ga Yên Trung''' (xã Đức Thọ): Điểm đón trả khách cho các đoàn tàu Thống Nhất khu vực phía Bắc tỉnh.
* '''Ga Hương Phố''' (xã Hương Phố): Ga trung tâm tiếp nhận hành khách của vùng cao ngàn Hương Khê, Vũ Quang.

=== Bằng đường hàng không ===
Tỉnh không có sân bay thương mại riêng nhưng nằm giữa hai cảng hàng không lân cận:
* '''Cảng hàng không Quốc tế Vinh (Nghệ An):''' Cách trung tâm phường Thành Sen khoảng 50 km về phía Bắc theo Quốc lộ 1A (khoảng 50 phút đi xe ô tô).
* '''Cảng hàng không Đồng Hới (Quảng Bình):''' Cách phường Hoành Sơn khoảng 75 km về phía Nam.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cang_Vung_Ang.jpg|nhỏ|Cảng Vũng Áng]]

* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Mạng lưới xe buýt vận chuyển hành khách thường nhật:
  * Tuyến số 01: phường Thành Sen - Cầu Bến Thủy (kết nối TP. Vinh).
  * Tuyến số 03: phường Thành Sen - phường Sông Trí - phường Hoành Sơn.
  * Tuyến số 04: phường Thành Sen - xã Cẩm Xuyên - xã Thiên Cầm.
  * Tuyến số 09: phường Thành Sen - xã Hương Khê.
* '''Thuê xe máy:''' Phổ biến tại các khách sạn quanh khu vực đường Trần Phú, Phan Đình Phùng (phường Thành Sen) và khu nghỉ mát xã Thiên Cầm, xã Tiên Điền với giá từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi:'''
  * Taxi Mai Linh Hà Tĩnh: ☎ +84 239 3898 989
  * Taxi Lam Hồng: ☎ +84 239 3777 888
  * Taxi Hà Tĩnh: ☎ +84 239 3888 888
  * Xanh SM: Đặt xe thuần điện qua ứng dụng tại phường Thành Sen và phường Bắc Hồng Lĩnh.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Ngan_Pho_River.JPG|nhỏ|Sông Ngàn Phố tại Hà Tĩnh]]

=== Di tích lịch sử ===
* {{xem
| tên=Khu Lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du | tên khác=Nguyen Du Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6550 | kinh độ=105.7580 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Thành Sen 45 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 239 3825 214 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Quần thể di tích quốc gia đặc biệt tưởng niệm Danh nhân văn hóa thế giới - Đại thi hào Nguyễn Du (1765 - 1820). Khuôn viên rộng hơn 20 ha bao gồm nhà thờ đại thi hào, nhà trưng bày hiện vật gốc, hơn 1.000 bản in tác phẩm ''Truyện Kiều'' bằng chữ Hán, chữ Nôm và chữ quốc ngữ qua nhiều thời kỳ, vườn hoa cổ và khu lăng mộ dòng họ Nguyễn Tiên Điền.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc | tên khác=Dong Loc T-junction Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Đồng Lộc | vĩ độ=18.4380 | kinh độ=105.7050 | chỉ đường=Nằm trên trục đường 15A chân dãy núi Trường Sơn
| điện thoại=+84 239 3881 216 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=10.000 VNĐ/người
| nội dung=Yết hầu giao thông chi viện chiến trường miền Nam thời kháng chiến chống Mỹ. Quần thể gồm đài tưởng niệm chung, tháp chuông chín tầng, nhà truyền thống trưng bày sa bàn trận địa, hố bom lịch sử và phần mộ của 10 nữ thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 4 (Đại đội 552) hy sinh anh dũng ngày 24 tháng 7 năm 1968.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Chùa Hương Tích | tên khác=Hương Tích Tự
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đỉnh núi Hồng Lĩnh, xã Can Lộc | vĩ độ=18.5200 | kinh độ=105.8167 | chỉ đường=Ở độ cao 650 m trên dãy núi Hồng Lĩnh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:00 | giá=Vé vào cổng: 20.000 VNĐ; vé cáp treo: 160.000 VNĐ/khứ hồi
| nội dung=Danh thắng cổ tự xây dựng từ thế kỷ 13 thời nhà Trần, được mệnh danh là &quot;Hoan Châu đệ nhất danh lam&quot;. Quần thể gồm am Thánh Mẫu, đền Phật Bà, chùa Thượng nép mình bên vách đá dựng đứng rợp bóng thông reo; du khách tiếp cận bằng thuyền trên hồ Nhà Đường kết hợp đi cáp treo hoặc leo bậc thang đá.
}}

* {{xem
| tên=Khu Lưu niệm Tổng Bí thư Trần Phú | tên khác=Tran Phu Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Đức Thọ | vĩ độ=18.5320 | kinh độ=105.5780 | chỉ đường=Bên bờ sông La
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu di tích lịch sử quốc gia gồm nhà lưu niệm trưng bày hình ảnh, hiện vật về thân thế và sự nghiệp cách mạng của Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam Trần Phú, cùng khu lăng mộ uy nghiêm ngự trên đồi Quần Hội nhìn ra cánh đồng lúa xanh ngắt.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác | tên khác=Le Huu Trac Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Hương Sơn và xã Sơn Giang | vĩ độ=18.4890 | kinh độ=105.3520 | chỉ đường=Dọc tuyến Quốc lộ 8A
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu tưởng niệm vị đại danh y lỗi lạc của nền y học cổ truyền Việt Nam thế kỷ 18. Quần thể gồm nhà thờ, vườn cây thuốc nam, khu mộ và tượng đài Hải Thượng Lãn Ông tọa lạc trên sườn núi Minh Tự.
}}

[[Tập tin:Vincomhatinh.jpg|nhỏ|Vincom Plaza Hà Tĩnh]]

=== Bãi biển, Thắng cảnh Tự nhiên &amp; Sông hồ ===
* {{xem
| tên=Bãi biển Thiên Cầm | tên khác=Thien Cam Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Thiên Cầm | vĩ độ=18.2833 | kinh độ=106.0167 | chỉ đường=Cách phường Thành Sen 25 km về phía Đông Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi tắm hình cánh cung dài hơn 3 km nép mình dưới chân núi Thiên Cầm (&quot;Đàn trời&quot;). Nước biển trong xanh có độ mặn vừa phải, bờ cát thoai thoải phẳng lặng không có sóng dữ; ngoài khơi có đảo Bộc và đảo Én chắn gió.
}}

* {{xem
| tên=Hồ Kẻ Gỗ | tên khác=Ke Go Reservoir
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Cẩm Duệ | vĩ độ=18.1833 | kinh độ=105.9000 | chỉ đường=Cách phường Thành Sen 20 km về phía Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí (thuê thuyền máy dạo hồ tính riêng)
| nội dung=Hồ chứa nước nhân tạo lớn nhất tỉnh với dung tích hơn 345 triệu m³, xây dựng trên thượng nguồn sông Rào Cái. Lòng hồ bao bọc bởi thảm rừng nguyên sinh thuộc Khu Bảo tồn Thiên nhiên Kẻ Gỗ, giữa hồ có đảo đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn tiếp cận bằng cầu treo bọc thép uốn cong.
}}

* {{xem
| tên=Khu Nghỉ dưỡng Biển Xuân Thành | tên khác=Xuan Thanh Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6333 | kinh độ=105.8167 | chỉ đường=Dọc đường ven biển quốc gia
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi biển thoai thoải dài hơn 5 km với thảm phi lao chắn gió xanh mướt. Điểm nhấn tự nhiên là dòng sông Mỹ Dương nước ngọt chảy uốn lượn song song với bờ biển ngăn cách bởi dải cồn cát trắng.
}}

* {{xem
| tên=Đèo Ngang &amp; Di tích Hoành Sơn Quan | tên khác=Deo Ngang Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Hoành Sơn | vĩ độ=17.9550 | kinh độ=106.4680 | chỉ đường=Ranh giới tự nhiên giữa Hà Tĩnh và Quảng Bình
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Đèo hiểm trở vắt qua dãy Hoành Sơn nhô ra biển Đông, nơi gợi cảm hứng cho bài thơ nổi tiếng ''Qua Đèo Ngang'' của Bà Huyện Thanh Quan. Trên đỉnh đèo ở độ cao 250 m còn cổng đá cổ Hoành Sơn Quan xây dựng bằng gạch nung từ năm 1833 dưới triều vua Minh Mạng để kiểm soát việc qua lại.
}}

== Hoạt động ==
* '''Trải nghiệm du thuyền ngắm lòng Hồ Kẻ Gỗ:''' Ngồi thuyền máy lướt trên mặt nước trong xanh phẳng lặng tại xã Cẩm Duệ, viếng đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn giữa lòng hồ và quan sát hệ sinh thái rừng rậm nhiệt đới.
* '''Đi cáp treo ngắm dãy núi Hồng Lĩnh:''' Lên tuyến cáp treo vượt qua rừng thông ngắm 99 đỉnh núi Hồng Lĩnh trập trùng và bao quát toàn cảnh thung lũng sông Lam tại xã Can Lộc.
* '''Tắm biển và thưởng thức hải sản tại xã Thiên Cầm:''' Thử sức các hoạt động mô tô nước, chèo thuyền sup trên biển hoặc đón thuyền nan của ngư dân đánh bắt cá mực tươi cập bờ vào sáng sớm.
* '''Tắm khoáng nóng Sơn Kim:''' Ngâm mình thư giãn trong nguồn nước khoáng nóng tự nhiên chảy ra từ lòng đất ở nhiệt độ 65&amp;nbsp;°C tại xã Sơn Kim 1.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Hà Tĩnh mang đậm dấu ấn đặc trưng của miền duyên hải nắng gió và sản vật đồi rừng ven dãy Trường Sơn.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Kẹo cu đơ Hà Tĩnh:''' Bánh kẹo truyền thống chế biến từ mật mía nấu dẻo quánh cùng lạc nhân rang giòn bùi, gừng tươi giã cay nồng kẹp giữa hai miếng bánh đa nướng giòn rụm tại phường Thành Sen và xã Can Lộc.
* '''Bưởi Phúc Trạch:''' Giống bưởi danh tiếng quả tròn đều, tép bưởi mọng nước màu phớt hồng, róc vỏ, vị ngọt thanh mát không he đắng thu hoạch chính vụ vào tháng 8 - 9 tại xã Phúc Trạch và xã Hương Đô.
* '''Cam bù Hương Sơn:''' Cam ruột vàng đậm, vỏ dày mọng tinh dầu, múi mọng nước vị chua ngọt đậm đà chín rộ vào dịp Tết Nguyên Đán tại xã Hương Sơn và xã Sơn Hồng.
* '''Mực một nắng &amp; Mực nhảy Vũng Áng:''' Mực ống câu đêm sống nguyên con nhảy tanh tách chế biến hấp bia hoặc nướng than hoa tại phường Vũng Áng và phường Hoành Sơn.
* '''Nước mắm Cẩm Nhượng:''' Nước mắm cốt cá cơm ủ phơi nắng thủ công ròng rã trên 12 tháng, màu cánh gián sóng sánh đậm đà vị mặn ngọt tự nhiên tại xã Thiên Cầm.
* '''Trầm hương Hương Khê:''' Nụ trầm, vòng tay trầm hương chế tác từ gỗ dó bầu tích trầm tự nhiên tại vùng đất xã Phúc Trạch.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Hà Tĩnh (phường Thành Sen):''' Khu chợ thương mại trung tâm lớn nhất tỉnh, nơi đầu mối bày bán đầy đủ kẹo cu đơ, hạt tiêu, hải sản khô và đồ gia dụng.
* '''Chợ cá Cồn Gò (xã Thiên Cầm):''' Bến cảng đầu mối tập trung các mẻ cá ngừ, cá thu, tôm bạc, ghẹ tươi sống do ngư dân đưa vào bờ lúc hừng đông.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương nổi bật với phong vị mộc mạc, đậm đà, vị cay nồng của ớt tiêu và vị thanh bùi của các sản vật đồng quê sông suối.

Các món ăn phổ biến:
* '''Bánh bèo Hà Tĩnh:''' Bánh làm từ bột lọc dẻo dai trong suốt, nhân tôm đồng tươi hoặc thịt nạc xào mộc nhĩ, ăn kèm nước dùng ninh từ xương ống heo chan ngập tô, thêm hành phi và rau thơm thái mỏng.
* '''Mực nhảy Vũng Áng nướng than:''' Mực tươi sống vớt ngay từ lồng bè dưới biển nướng trực tiếp trên bếp than hồng rực lửa, chấm mù tạt hoặc nước mắm gừng ớt cay xé lưỡi.
* '''Gỏi cá đục Xuân Nghiêm:''' Thịt cá đục tươi sống lọc bỏ xương thái mỏng bóp nước chanh tái chín, trộn thính gạo rang vàng cuộn bánh tráng rau thơm, chấm nước lèo đặc chế từ gan cá và lạc rang bùi ngậy tại xã Cổ Đạm và xã Đan Hải.
* '''Hến xào sông La ăn kèm bánh đa:''' Hến sông tươi nhỏ thịt ngọt đậm xào cùng hành tăm thơm phức, ớt bột và rau răm cay nồng, dùng miếng bánh đa nướng giòn xúc ăn liền tại xã Đức Thọ.
* '''Cháo canh Hà Tĩnh:''' Sợi bánh canh nặn thủ công từ bột mì dẻo sợi; nước súp ninh xương ngọt trong ăn cùng giò lụa, thịt nạc xé sợi, tôm tươi và lá kinh giới thơm mát.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Cu đơ Cầu Phủ | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Hà Huy Tập, phường Hà Huy Tập | vĩ độ=18.3280 | kinh độ=105.9050 | chỉ đường=Gần khu vực chân cầu Phủ
| điện thoại=+84 239 3855 678 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 22:00 | giá=50.000 - 120.000 VNĐ/hộp
| nội dung=Quán đặc sản gia truyền lâu năm chuyên sản xuất và đóng hộp kẹo cu đơ nướng quạt than củi đúng vị truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Bè Mực nhảy Vũng Áng Bà Hào | trang web= | email=
| địa chỉ=Cảng cá Vũng Áng, phường Vũng Áng | vĩ độ=18.0650 | kinh độ=106.3980 | chỉ đường=Khu bè nổi ven biển
| điện thoại=+84 983 234 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 23:00 | giá=250.000 - 500.000 VNĐ/kg (tùy thời giá hải sản)
| nội dung=Bè nổi ẩm thực phục vụ thực khách vớt mực sống trực tiếp từ lồng nuôi dưới biển để hấp bia hoặc nướng than tại chỗ.
}}

== Đồ uống ==
* '''Nước chè xanh gừng om:''' Chè lá tươi om trong ấm đất nung giữ nhiệt, đập dập lát gừng thơm uống giải nhiệt mùa hè và làm ấm cơ thể mùa đông.
* '''Rượu nếp Can Lộc:''' Rượu chưng cất từ gạo nếp cái hoa vàng ủ men thuốc bắc cổ truyền tại xã Can Lộc, hương rượu đượm nồng êm say.

== Nghỉ ngơi ==
Hệ thống lưu trú phân bố tập trung tại hai khu vực chính: các khách sạn cao tầng hiện đại tại phường Thành Sen và chuỗi resort nghỉ mát ven biển tại xã Thiên Cầm, xã Tiên Điền.

=== Khách sạn cao cấp &amp; Resort biển ===
* {{ngủ
| tên=Melia Vinpearl Hà Tĩnh | trang web=https://melia.com | email=
| địa chỉ=Ngã tư Hàm Nghi - Hà Huy Tập, phường Thành Sen | vĩ độ=18.3420 | kinh độ=105.9020 | chỉ đường=Tòa tháp cao nhất trung tâm
| điện thoại=+84 239 3698 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 37 tầng với 311 phòng nghỉ hiện đại, hồ bơi bốn mùa trong nhà, quầy bar tầng thượng ngắm toàn cảnh thành phố và dịch vụ spa đẳng cấp.
}}

* {{ngủ
| tên=Hoa Tien Paradise Resort Xuân Thành | trang web= | email=
| địa chỉ=Bãi biển Xuân Thành, xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6350 | kinh độ=105.8210 | chỉ đường=Sát bờ biển
| điện thoại=+84 239 3828 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.500.000 - 4.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Quần thể nghỉ dưỡng ven biển gồm hệ thống biệt thự biển cao cấp, sân golf tiêu chuẩn 18 hố ven đại dương và trường đua chó giải trí.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Sông La Thiên Cầm | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Du lịch Thiên Cầm, xã Thiên Cầm | vĩ độ=18.2850 | kinh độ=106.0180 | chỉ đường=Mặt tiền bãi tắm
| điện thoại=+84 239 3862 666 | điện thoại miễn cước=
| giá=650.000 - 1.600.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 3 sao hướng trực diện bãi biển Thiên Cầm, khuôn viên râm mát nhiều cây xanh và nhà hàng phục vụ hải sản tươi sống.
}}

=== Khách sạn tầm trung ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn BMC Hà Tĩnh | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 06 Phan Đình Phùng, phường Thành Sen | vĩ độ=18.3410 | kinh độ=105.9060 | chỉ đường=Ngay vòng xoay trung tâm
| điện thoại=+84 239 3855 777 | điện thoại miễn cước=
| giá=500.000 - 1.100.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 3 sao vị trí giao thông thuận tiện, phòng ốc sạch sẽ đầy đủ tiện nghi điều hòa, wifi cáp quang và bãi đỗ xe rộng rãi.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Nắng nóng gay gắt &amp; Gió Lào ===
* Vào các tháng hè (tháng 5 đến tháng 8), hiện tượng gió phơn Tây Nam gây thời tiết nắng nóng gay gắt và khô hanh. Du khách khi tham quan ngoài trời tại xã Can Lộc (chùa Hương Tích) hoặc xã Đồng Lộc cần trang bị mũ rộng vành, kính râm, kem chống nắng và chuẩn bị đủ nước uống để phòng chống sốc nhiệt.

=== An toàn tắm biển &amp; Mùa mưa bão ===
* Chấp hành nghiêm các quy định an toàn cứu hộ tại bãi biển Thiên Cầm, Xuân Thành: Không bơi ra xa khỏi phao an toàn và không tắm biển khi có cảnh báo biển động.
* Mùa mưa bão từ tháng 9 đến tháng 11 có thể xảy ra sạt lở đất đá trên đèo Ngang (phường Hoành Sơn) hoặc ngập lụt vùng ven sông Ngàn Sâu; cần theo dõi chặt chẽ dự báo thời tiết trước khi di chuyển qua các tuyến đường đèo dốc.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Nghệ An]]: Vượt [[Cầu Bến Thủy]] hoặc cầu Cửa Hội qua sông Lam sang phía Bắc để thăm quê hương Bác Hồ tại [[xã Kim Liên]], bãi biển [[phường Cửa Lò]] và Vườn quốc gia [[Pù Mát]].
* [[Quảng Trị]]: Vượt đèo Ngang hoặc hầm đường bộ Đèo Ngang xuôi về phía Nam để đến với Vườn quốc gia [[Phong Nha - Kẻ Bàng]], hang Sơn Đoòng và bãi biển Nhật Lệ.
* [[Lào]]: Làm thủ tục xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo]] (xã Sơn Kim 1) theo Quốc lộ 8A để sang thị trấn Laksao thuộc tỉnh Borikhamxay.

{{geo|18.3333|105.9000}}
{{IsPartOf|Bắc Trung Bộ}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Hà Tĩnh}}</text>
      <sha1>2pbat156ddg63g1kabe0mj29f8nyhfm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122293</id>
      <parentid>122292</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T13:41:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bãi biển, Thắng cảnh Tự nhiên &amp; Sông hồ */</comment>
      <origin>122293</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26739" sha1="7d8fbca0r2j4vox3gaw9le4lhkq040c" xml:space="preserve">{{pagebanner|Hà_Tĩnh_Province_scenery.jpg|caption=Núi Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh}}

{{quickbarprovince
| image=Thiencambeach.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Bãi biển Thiên Cầm trong buổi sớm
| location=Ha Tinh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=5.994,4 km²
| population=1.320.000 người (ước tính)
| population density=220,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Chứt]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (99%), người Chứt, người Thái, người Mường
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Bắc Trung Bộ]], [[Miền Trung (Việt Nam)|Miền Trung]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Thành Sen
| years active=1831 - Thành lập tỉnh Hà Tĩnh thời vua Minh Mạng
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 69 đơn vị cơ sở gồm 09 phường và 60 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (239)
| website=[https://hatinh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Hà Tĩnh]
}}

'''Hà Tĩnh''' là một tỉnh ven biển thuộc vùng [[Bắc Trung Bộ]], [[Việt Nam]]. Tỉnh trải dài từ sườn Đông của dãy [[Dãy Trường Sơn|Trường Sơn]] Bắc, giáp hai tỉnh Borikhamxay và Khammouane của [[Lào]] với đường biên giới đất liền dài 164 km ở phía Tây, đến bờ biển Đông ở phía Đông với 137 km bờ biển. Địa giới tỉnh tiếp giáp với [[Nghệ An]] ở phía Bắc và [[Quảng Trị]] ở phía Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 69 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 09 phường và 60 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Tượng_đài.jpg|nhỏ|Khu di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc tại xã Đồng Lộc]]

Vùng đất Hà Tĩnh có bề dày lịch sử và truyền thống hiếu học lâu đời, từng thuộc xứ [[Xứ Nghệ|Nghệ Tĩnh]] xưa. Danh xưng Hà Tĩnh chính thức được định hình vào năm 1831 dưới triều vua [[Minh Mạng]]. Đây là quê hương của Danh nhân văn hóa thế giới - Đại thi hào Nguyễn Du với tác phẩm bất hủ ''Truyện Kiều'' (xã Tiên Điền), đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác (xã Sơn Trung cũ, nay thuộc xã Hương Sơn), Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Trần Phú (xã Đức Thọ) và Tổng Bí thư Hà Huy Tập (xã Cẩm Hưng). Trong chiến tranh chống Mỹ, địa bàn tỉnh là huyết mạch vận tải chi viện chiến trường miền Nam, nơi ghi dấu sự hy sinh anh dũng của 10 nữ thanh niên xung phong tại [[Ngã ba Đồng Lộc]] (xã Đồng Lộc).

Địa hình tỉnh nghiêng từ Tây sang Đông, chuyển tiếp từ núi cao hiểm trở, đồi trung du, đồng bằng phù sa hẹp đến cồn cát ven biển:
* '''Vùng đồi núi phía Tây:''' Chiếm 80% diện tích tự nhiên, nơi có dãy núi Giăng Màn hiểm trở, Vườn quốc gia [[Vũ Quang]] (xã Vũ Quang) bảo tồn tính đa dạng sinh học cao của dãy Trường Sơn Bắc và hồ thủy lợi [[Hồ Kẻ Gỗ|Kẻ Gỗ]] rộng lớn (xã Cẩm Mỹ cũ, nay thuộc xã Cẩm Duệ).
* '''Vùng đồng bằng &amp; Duyên hải ven biển phía Đông:''' Dải đồng bằng ven biển phù sa bồi đắp bởi sông La, sông Lam, sông Nghèn và sông Rác. Bờ biển sở hữu nhiều bãi tắm cát thoải nước trong như bãi biển Thiên Cầm (xã Thiên Cầm), Xuân Thành (xã Tiên Điền), Thạch Hải (xã Thạch Khê) cùng cụm cảng nước sâu quốc tế Sơn Dương - Vũng Áng (phường Vũng Áng, phường Hoành Sơn).

=== Khí hậu ===
Hà Tĩnh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa Bắc Trung Bộ, chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của gió mùa Tây Nam khô nóng vào mùa hè và gió mùa Đông Bắc lạnh vào mùa đông.

* '''Mùa khô nóng''' (tháng 4 đến tháng 8): Gió phơn Tây Nam (gió Lào) vượt dãy Trường Sơn thổi xuống gây thời tiết khô ran, nhiệt độ trung bình từ 35 - 38&amp;nbsp;°C, có thời điểm vọt lên trên 40&amp;nbsp;°C, lượng bốc hơi nước cao.
* '''Mùa mưa bão''' (tháng 9 đến tháng 11): Chiếm trên 70% tổng lượng mưa cả năm. Đây là thời kỳ thường xuyên chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão và áp thấp nhiệt đới từ biển Đông đổ bộ, gây mưa lớn ngập úng các vùng trũng sông La và sông Ngàn Sâu.
* '''Mùa đông''' (tháng 12 đến tháng 3 năm sau): Gió mùa Đông Bắc mang theo thời tiết rét mướt, hanh khô trong tháng 12 - tháng 1, sau đó chuyển sang mưa phùn ẩm ướt vào tháng 2 và tháng 3.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Hà Tĩnh (Trạm Hà Tĩnh)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 21 (70) || 22 (72) || 25 (77) || 29 (84) || 33 (91) || 35 (95) || 35 (95) || 34 (93) || 31 (88) || 28 (82) || 25 (77) || 22 (72) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 16 (61) || 17 (63) || 19 (66) || 22 (72) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 24 (75) || 22 (72) || 20 (68) || 17 (63) || '''21 (70)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 65 (2.6) || 50 (2.0) || 45 (1.8) || 60 (2.4) || 140 (5.5) || 110 (4.3) || 105 (4.1) || 250 (9.8) || 620 (24.4) || 780 (30.7) || 240 (9.4) || 85 (3.3) || '''2.550 (100.4)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:National_route_8A_Vietnam.jpg|nhỏ|Quốc lộ 8A, đoạn trên dãy Trường Sơn]]

Hà Tĩnh là mắt xích giao thông trọng yếu của dải đất miền Trung, nằm trên tuyến Hành lang Kinh tế Đông - Tây kết nối Việt Nam với Lào và Thái Lan qua Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Bắc - Nam phía Đông:''' Đoạn cao tốc Diễn Châu - Bãi Vọt và Bãi Vọt - Hàm Nghi - Vũng Áng thông suốt toàn tuyến, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô từ Hà Nội về phường Thành Sen chỉ còn khoảng 4 giờ lái xe.
* '''Trục Quốc lộ 1A &amp; Đường ven biển Quốc gia:'''
  * Tuyến Quốc lộ 1A chạy từ [[Cầu Bến Thủy]] qua xã Nghi Xuân, phường Bắc Hồng Lĩnh, xã Can Lộc, phường Thành Sen, xã Cẩm Xuyên, xã Kỳ Anh đến phường Hoành Sơn (qua hầm Đèo Ngang sang Quảng Bình).
  * Tuyến đường bộ ven biển Xuân Hội - Thạch Khê - Vũng Áng chạy dọc dải bãi tắm cát trắng.
* '''Trục Quốc lộ 8A:''' Kết nối từ ngã ba Bãi Vọt (phường Bắc Hồng Lĩnh) qua xã Đức Thọ, xã Hương Sơn lên Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo (xã Sơn Kim 1).
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Các hãng xe giường nằm (Văn Minh, Dũng Minh, Phú Quý) xuất bến dày đặc từ Bến xe Nước Ngầm, Bến xe Yên Nghĩa (Hà Nội) và Bến xe Miền Đông (TP.HCM). Điểm trả khách chính tại Bến xe Hà Tĩnh (phường Trần Phú) và Bến xe Hồng Lĩnh (phường Bắc Hồng Lĩnh).

=== Bằng đường sắt ===
Tuyến đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy dọc theo các xã miền núi phía Tây tỉnh:
* '''Ga Yên Trung''' (xã Đức Thọ): Điểm đón trả khách cho các đoàn tàu Thống Nhất khu vực phía Bắc tỉnh.
* '''Ga Hương Phố''' (xã Hương Phố): Ga trung tâm tiếp nhận hành khách của vùng cao ngàn Hương Khê, Vũ Quang.

=== Bằng đường hàng không ===
Tỉnh không có sân bay thương mại riêng nhưng nằm giữa hai cảng hàng không lân cận:
* '''Cảng hàng không Quốc tế Vinh (Nghệ An):''' Cách trung tâm phường Thành Sen khoảng 50 km về phía Bắc theo Quốc lộ 1A (khoảng 50 phút đi xe ô tô).
* '''Cảng hàng không Đồng Hới (Quảng Bình):''' Cách phường Hoành Sơn khoảng 75 km về phía Nam.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cang_Vung_Ang.jpg|nhỏ|Cảng Vũng Áng]]

* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Mạng lưới xe buýt vận chuyển hành khách thường nhật:
  * Tuyến số 01: phường Thành Sen - Cầu Bến Thủy (kết nối TP. Vinh).
  * Tuyến số 03: phường Thành Sen - phường Sông Trí - phường Hoành Sơn.
  * Tuyến số 04: phường Thành Sen - xã Cẩm Xuyên - xã Thiên Cầm.
  * Tuyến số 09: phường Thành Sen - xã Hương Khê.
* '''Thuê xe máy:''' Phổ biến tại các khách sạn quanh khu vực đường Trần Phú, Phan Đình Phùng (phường Thành Sen) và khu nghỉ mát xã Thiên Cầm, xã Tiên Điền với giá từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi:'''
  * Taxi Mai Linh Hà Tĩnh: ☎ +84 239 3898 989
  * Taxi Lam Hồng: ☎ +84 239 3777 888
  * Taxi Hà Tĩnh: ☎ +84 239 3888 888
  * Xanh SM: Đặt xe thuần điện qua ứng dụng tại phường Thành Sen và phường Bắc Hồng Lĩnh.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Ngan_Pho_River.JPG|nhỏ|Sông Ngàn Phố tại Hà Tĩnh]]

=== Di tích lịch sử ===
* {{xem
| tên=Khu Lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du | tên khác=Nguyen Du Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6550 | kinh độ=105.7580 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Thành Sen 45 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 239 3825 214 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Quần thể di tích quốc gia đặc biệt tưởng niệm Danh nhân văn hóa thế giới - Đại thi hào Nguyễn Du (1765 - 1820). Khuôn viên rộng hơn 20 ha bao gồm nhà thờ đại thi hào, nhà trưng bày hiện vật gốc, hơn 1.000 bản in tác phẩm ''Truyện Kiều'' bằng chữ Hán, chữ Nôm và chữ quốc ngữ qua nhiều thời kỳ, vườn hoa cổ và khu lăng mộ dòng họ Nguyễn Tiên Điền.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc | tên khác=Dong Loc T-junction Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Đồng Lộc | vĩ độ=18.4380 | kinh độ=105.7050 | chỉ đường=Nằm trên trục đường 15A chân dãy núi Trường Sơn
| điện thoại=+84 239 3881 216 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=10.000 VNĐ/người
| nội dung=Yết hầu giao thông chi viện chiến trường miền Nam thời kháng chiến chống Mỹ. Quần thể gồm đài tưởng niệm chung, tháp chuông chín tầng, nhà truyền thống trưng bày sa bàn trận địa, hố bom lịch sử và phần mộ của 10 nữ thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 4 (Đại đội 552) hy sinh anh dũng ngày 24 tháng 7 năm 1968.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Chùa Hương Tích | tên khác=Hương Tích Tự
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đỉnh núi Hồng Lĩnh, xã Can Lộc | vĩ độ=18.5200 | kinh độ=105.8167 | chỉ đường=Ở độ cao 650 m trên dãy núi Hồng Lĩnh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:00 | giá=Vé vào cổng: 20.000 VNĐ; vé cáp treo: 160.000 VNĐ/khứ hồi
| nội dung=Danh thắng cổ tự xây dựng từ thế kỷ 13 thời nhà Trần, được mệnh danh là &quot;Hoan Châu đệ nhất danh lam&quot;. Quần thể gồm am Thánh Mẫu, đền Phật Bà, chùa Thượng nép mình bên vách đá dựng đứng rợp bóng thông reo; du khách tiếp cận bằng thuyền trên hồ Nhà Đường kết hợp đi cáp treo hoặc leo bậc thang đá.
}}

* {{xem
| tên=Khu Lưu niệm Tổng Bí thư Trần Phú | tên khác=Tran Phu Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Đức Thọ | vĩ độ=18.5320 | kinh độ=105.5780 | chỉ đường=Bên bờ sông La
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu di tích lịch sử quốc gia gồm nhà lưu niệm trưng bày hình ảnh, hiện vật về thân thế và sự nghiệp cách mạng của Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam Trần Phú, cùng khu lăng mộ uy nghiêm ngự trên đồi Quần Hội nhìn ra cánh đồng lúa xanh ngắt.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác | tên khác=Le Huu Trac Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Hương Sơn và xã Sơn Giang | vĩ độ=18.4890 | kinh độ=105.3520 | chỉ đường=Dọc tuyến Quốc lộ 8A
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu tưởng niệm vị đại danh y lỗi lạc của nền y học cổ truyền Việt Nam thế kỷ 18. Quần thể gồm nhà thờ, vườn cây thuốc nam, khu mộ và tượng đài Hải Thượng Lãn Ông tọa lạc trên sườn núi Minh Tự.
}}

[[Tập tin:Vincomhatinh.jpg|nhỏ|Vincom Plaza Hà Tĩnh]]

=== Thắng cảnh tự nhiên ===
* {{xem
| tên=Bãi biển Thiên Cầm | tên khác=Thien Cam Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Thiên Cầm | vĩ độ=18.2833 | kinh độ=106.0167 | chỉ đường=Cách phường Thành Sen 25 km về phía Đông Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi tắm hình cánh cung dài hơn 3 km nép mình dưới chân núi Thiên Cầm (&quot;Đàn trời&quot;). Nước biển trong xanh có độ mặn vừa phải, bờ cát thoai thoải phẳng lặng không có sóng dữ; ngoài khơi có đảo Bộc và đảo Én chắn gió.
}}

* {{xem
| tên=Hồ Kẻ Gỗ | tên khác=Ke Go Reservoir
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Cẩm Duệ | vĩ độ=18.1833 | kinh độ=105.9000 | chỉ đường=Cách phường Thành Sen 20 km về phía Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí (thuê thuyền máy dạo hồ tính riêng)
| nội dung=Hồ chứa nước nhân tạo lớn nhất tỉnh với dung tích hơn 345 triệu m³, xây dựng trên thượng nguồn sông Rào Cái. Lòng hồ bao bọc bởi thảm rừng nguyên sinh thuộc Khu Bảo tồn Thiên nhiên Kẻ Gỗ, giữa hồ có đảo đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn tiếp cận bằng cầu treo bọc thép uốn cong.
}}

* {{xem
| tên=Khu Nghỉ dưỡng Biển Xuân Thành | tên khác=Xuan Thanh Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6333 | kinh độ=105.8167 | chỉ đường=Dọc đường ven biển quốc gia
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi biển thoai thoải dài hơn 5 km với thảm phi lao chắn gió xanh mướt. Điểm nhấn tự nhiên là dòng sông Mỹ Dương nước ngọt chảy uốn lượn song song với bờ biển ngăn cách bởi dải cồn cát trắng.
}}

* {{xem
| tên=Đèo Ngang &amp; Di tích Hoành Sơn Quan | tên khác=Deo Ngang Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Hoành Sơn | vĩ độ=17.9550 | kinh độ=106.4680 | chỉ đường=Ranh giới tự nhiên giữa Hà Tĩnh và Quảng Bình
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Đèo hiểm trở vắt qua dãy Hoành Sơn nhô ra biển Đông, nơi gợi cảm hứng cho bài thơ nổi tiếng ''Qua Đèo Ngang'' của Bà Huyện Thanh Quan. Trên đỉnh đèo ở độ cao 250 m còn cổng đá cổ Hoành Sơn Quan xây dựng bằng gạch nung từ năm 1833 dưới triều vua Minh Mạng để kiểm soát việc qua lại.
}}

== Hoạt động ==
* '''Trải nghiệm du thuyền ngắm lòng Hồ Kẻ Gỗ:''' Ngồi thuyền máy lướt trên mặt nước trong xanh phẳng lặng tại xã Cẩm Duệ, viếng đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn giữa lòng hồ và quan sát hệ sinh thái rừng rậm nhiệt đới.
* '''Đi cáp treo ngắm dãy núi Hồng Lĩnh:''' Lên tuyến cáp treo vượt qua rừng thông ngắm 99 đỉnh núi Hồng Lĩnh trập trùng và bao quát toàn cảnh thung lũng sông Lam tại xã Can Lộc.
* '''Tắm biển và thưởng thức hải sản tại xã Thiên Cầm:''' Thử sức các hoạt động mô tô nước, chèo thuyền sup trên biển hoặc đón thuyền nan của ngư dân đánh bắt cá mực tươi cập bờ vào sáng sớm.
* '''Tắm khoáng nóng Sơn Kim:''' Ngâm mình thư giãn trong nguồn nước khoáng nóng tự nhiên chảy ra từ lòng đất ở nhiệt độ 65&amp;nbsp;°C tại xã Sơn Kim 1.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Hà Tĩnh mang đậm dấu ấn đặc trưng của miền duyên hải nắng gió và sản vật đồi rừng ven dãy Trường Sơn.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Kẹo cu đơ Hà Tĩnh:''' Bánh kẹo truyền thống chế biến từ mật mía nấu dẻo quánh cùng lạc nhân rang giòn bùi, gừng tươi giã cay nồng kẹp giữa hai miếng bánh đa nướng giòn rụm tại phường Thành Sen và xã Can Lộc.
* '''Bưởi Phúc Trạch:''' Giống bưởi danh tiếng quả tròn đều, tép bưởi mọng nước màu phớt hồng, róc vỏ, vị ngọt thanh mát không he đắng thu hoạch chính vụ vào tháng 8 - 9 tại xã Phúc Trạch và xã Hương Đô.
* '''Cam bù Hương Sơn:''' Cam ruột vàng đậm, vỏ dày mọng tinh dầu, múi mọng nước vị chua ngọt đậm đà chín rộ vào dịp Tết Nguyên Đán tại xã Hương Sơn và xã Sơn Hồng.
* '''Mực một nắng &amp; Mực nhảy Vũng Áng:''' Mực ống câu đêm sống nguyên con nhảy tanh tách chế biến hấp bia hoặc nướng than hoa tại phường Vũng Áng và phường Hoành Sơn.
* '''Nước mắm Cẩm Nhượng:''' Nước mắm cốt cá cơm ủ phơi nắng thủ công ròng rã trên 12 tháng, màu cánh gián sóng sánh đậm đà vị mặn ngọt tự nhiên tại xã Thiên Cầm.
* '''Trầm hương Hương Khê:''' Nụ trầm, vòng tay trầm hương chế tác từ gỗ dó bầu tích trầm tự nhiên tại vùng đất xã Phúc Trạch.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Hà Tĩnh (phường Thành Sen):''' Khu chợ thương mại trung tâm lớn nhất tỉnh, nơi đầu mối bày bán đầy đủ kẹo cu đơ, hạt tiêu, hải sản khô và đồ gia dụng.
* '''Chợ cá Cồn Gò (xã Thiên Cầm):''' Bến cảng đầu mối tập trung các mẻ cá ngừ, cá thu, tôm bạc, ghẹ tươi sống do ngư dân đưa vào bờ lúc hừng đông.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương nổi bật với phong vị mộc mạc, đậm đà, vị cay nồng của ớt tiêu và vị thanh bùi của các sản vật đồng quê sông suối.

Các món ăn phổ biến:
* '''Bánh bèo Hà Tĩnh:''' Bánh làm từ bột lọc dẻo dai trong suốt, nhân tôm đồng tươi hoặc thịt nạc xào mộc nhĩ, ăn kèm nước dùng ninh từ xương ống heo chan ngập tô, thêm hành phi và rau thơm thái mỏng.
* '''Mực nhảy Vũng Áng nướng than:''' Mực tươi sống vớt ngay từ lồng bè dưới biển nướng trực tiếp trên bếp than hồng rực lửa, chấm mù tạt hoặc nước mắm gừng ớt cay xé lưỡi.
* '''Gỏi cá đục Xuân Nghiêm:''' Thịt cá đục tươi sống lọc bỏ xương thái mỏng bóp nước chanh tái chín, trộn thính gạo rang vàng cuộn bánh tráng rau thơm, chấm nước lèo đặc chế từ gan cá và lạc rang bùi ngậy tại xã Cổ Đạm và xã Đan Hải.
* '''Hến xào sông La ăn kèm bánh đa:''' Hến sông tươi nhỏ thịt ngọt đậm xào cùng hành tăm thơm phức, ớt bột và rau răm cay nồng, dùng miếng bánh đa nướng giòn xúc ăn liền tại xã Đức Thọ.
* '''Cháo canh Hà Tĩnh:''' Sợi bánh canh nặn thủ công từ bột mì dẻo sợi; nước súp ninh xương ngọt trong ăn cùng giò lụa, thịt nạc xé sợi, tôm tươi và lá kinh giới thơm mát.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Cu đơ Cầu Phủ | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Hà Huy Tập, phường Hà Huy Tập | vĩ độ=18.3280 | kinh độ=105.9050 | chỉ đường=Gần khu vực chân cầu Phủ
| điện thoại=+84 239 3855 678 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 22:00 | giá=50.000 - 120.000 VNĐ/hộp
| nội dung=Quán đặc sản gia truyền lâu năm chuyên sản xuất và đóng hộp kẹo cu đơ nướng quạt than củi đúng vị truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Bè Mực nhảy Vũng Áng Bà Hào | trang web= | email=
| địa chỉ=Cảng cá Vũng Áng, phường Vũng Áng | vĩ độ=18.0650 | kinh độ=106.3980 | chỉ đường=Khu bè nổi ven biển
| điện thoại=+84 983 234 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 23:00 | giá=250.000 - 500.000 VNĐ/kg (tùy thời giá hải sản)
| nội dung=Bè nổi ẩm thực phục vụ thực khách vớt mực sống trực tiếp từ lồng nuôi dưới biển để hấp bia hoặc nướng than tại chỗ.
}}

== Đồ uống ==
* '''Nước chè xanh gừng om:''' Chè lá tươi om trong ấm đất nung giữ nhiệt, đập dập lát gừng thơm uống giải nhiệt mùa hè và làm ấm cơ thể mùa đông.
* '''Rượu nếp Can Lộc:''' Rượu chưng cất từ gạo nếp cái hoa vàng ủ men thuốc bắc cổ truyền tại xã Can Lộc, hương rượu đượm nồng êm say.

== Nghỉ ngơi ==
Hệ thống lưu trú phân bố tập trung tại hai khu vực chính: các khách sạn cao tầng hiện đại tại phường Thành Sen và chuỗi resort nghỉ mát ven biển tại xã Thiên Cầm, xã Tiên Điền.

=== Khách sạn cao cấp &amp; Resort biển ===
* {{ngủ
| tên=Melia Vinpearl Hà Tĩnh | trang web=https://melia.com | email=
| địa chỉ=Ngã tư Hàm Nghi - Hà Huy Tập, phường Thành Sen | vĩ độ=18.3420 | kinh độ=105.9020 | chỉ đường=Tòa tháp cao nhất trung tâm
| điện thoại=+84 239 3698 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 37 tầng với 311 phòng nghỉ hiện đại, hồ bơi bốn mùa trong nhà, quầy bar tầng thượng ngắm toàn cảnh thành phố và dịch vụ spa đẳng cấp.
}}

* {{ngủ
| tên=Hoa Tien Paradise Resort Xuân Thành | trang web= | email=
| địa chỉ=Bãi biển Xuân Thành, xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6350 | kinh độ=105.8210 | chỉ đường=Sát bờ biển
| điện thoại=+84 239 3828 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.500.000 - 4.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Quần thể nghỉ dưỡng ven biển gồm hệ thống biệt thự biển cao cấp, sân golf tiêu chuẩn 18 hố ven đại dương và trường đua chó giải trí.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Sông La Thiên Cầm | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Du lịch Thiên Cầm, xã Thiên Cầm | vĩ độ=18.2850 | kinh độ=106.0180 | chỉ đường=Mặt tiền bãi tắm
| điện thoại=+84 239 3862 666 | điện thoại miễn cước=
| giá=650.000 - 1.600.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 3 sao hướng trực diện bãi biển Thiên Cầm, khuôn viên râm mát nhiều cây xanh và nhà hàng phục vụ hải sản tươi sống.
}}

=== Khách sạn tầm trung ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn BMC Hà Tĩnh | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 06 Phan Đình Phùng, phường Thành Sen | vĩ độ=18.3410 | kinh độ=105.9060 | chỉ đường=Ngay vòng xoay trung tâm
| điện thoại=+84 239 3855 777 | điện thoại miễn cước=
| giá=500.000 - 1.100.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 3 sao vị trí giao thông thuận tiện, phòng ốc sạch sẽ đầy đủ tiện nghi điều hòa, wifi cáp quang và bãi đỗ xe rộng rãi.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Nắng nóng gay gắt &amp; Gió Lào ===
* Vào các tháng hè (tháng 5 đến tháng 8), hiện tượng gió phơn Tây Nam gây thời tiết nắng nóng gay gắt và khô hanh. Du khách khi tham quan ngoài trời tại xã Can Lộc (chùa Hương Tích) hoặc xã Đồng Lộc cần trang bị mũ rộng vành, kính râm, kem chống nắng và chuẩn bị đủ nước uống để phòng chống sốc nhiệt.

=== An toàn tắm biển &amp; Mùa mưa bão ===
* Chấp hành nghiêm các quy định an toàn cứu hộ tại bãi biển Thiên Cầm, Xuân Thành: Không bơi ra xa khỏi phao an toàn và không tắm biển khi có cảnh báo biển động.
* Mùa mưa bão từ tháng 9 đến tháng 11 có thể xảy ra sạt lở đất đá trên đèo Ngang (phường Hoành Sơn) hoặc ngập lụt vùng ven sông Ngàn Sâu; cần theo dõi chặt chẽ dự báo thời tiết trước khi di chuyển qua các tuyến đường đèo dốc.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Nghệ An]]: Vượt [[Cầu Bến Thủy]] hoặc cầu Cửa Hội qua sông Lam sang phía Bắc để thăm quê hương Bác Hồ tại [[xã Kim Liên]], bãi biển [[phường Cửa Lò]] và Vườn quốc gia [[Pù Mát]].
* [[Quảng Trị]]: Vượt đèo Ngang hoặc hầm đường bộ Đèo Ngang xuôi về phía Nam để đến với Vườn quốc gia [[Phong Nha - Kẻ Bàng]], hang Sơn Đoòng và bãi biển Nhật Lệ.
* [[Lào]]: Làm thủ tục xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo]] (xã Sơn Kim 1) theo Quốc lộ 8A để sang thị trấn Laksao thuộc tỉnh Borikhamxay.

{{geo|18.3333|105.9000}}
{{IsPartOf|Bắc Trung Bộ}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Hà Tĩnh}}</text>
      <sha1>7d8fbca0r2j4vox3gaw9le4lhkq040c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122294</id>
      <parentid>122293</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T13:42:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nắng nóng gay gắt &amp; Gió Lào */</comment>
      <origin>122294</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26727" sha1="tvsec4mjmsior690igb746vmyy8jzuh" xml:space="preserve">{{pagebanner|Hà_Tĩnh_Province_scenery.jpg|caption=Núi Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh}}

{{quickbarprovince
| image=Thiencambeach.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Bãi biển Thiên Cầm trong buổi sớm
| location=Ha Tinh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=5.994,4 km²
| population=1.320.000 người (ước tính)
| population density=220,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Chứt]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (99%), người Chứt, người Thái, người Mường
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Bắc Trung Bộ]], [[Miền Trung (Việt Nam)|Miền Trung]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Thành Sen
| years active=1831 - Thành lập tỉnh Hà Tĩnh thời vua Minh Mạng
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 69 đơn vị cơ sở gồm 09 phường và 60 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (239)
| website=[https://hatinh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Hà Tĩnh]
}}

'''Hà Tĩnh''' là một tỉnh ven biển thuộc vùng [[Bắc Trung Bộ]], [[Việt Nam]]. Tỉnh trải dài từ sườn Đông của dãy [[Dãy Trường Sơn|Trường Sơn]] Bắc, giáp hai tỉnh Borikhamxay và Khammouane của [[Lào]] với đường biên giới đất liền dài 164 km ở phía Tây, đến bờ biển Đông ở phía Đông với 137 km bờ biển. Địa giới tỉnh tiếp giáp với [[Nghệ An]] ở phía Bắc và [[Quảng Trị]] ở phía Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 69 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 09 phường và 60 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Tượng_đài.jpg|nhỏ|Khu di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc tại xã Đồng Lộc]]

Vùng đất Hà Tĩnh có bề dày lịch sử và truyền thống hiếu học lâu đời, từng thuộc xứ [[Xứ Nghệ|Nghệ Tĩnh]] xưa. Danh xưng Hà Tĩnh chính thức được định hình vào năm 1831 dưới triều vua [[Minh Mạng]]. Đây là quê hương của Danh nhân văn hóa thế giới - Đại thi hào Nguyễn Du với tác phẩm bất hủ ''Truyện Kiều'' (xã Tiên Điền), đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác (xã Sơn Trung cũ, nay thuộc xã Hương Sơn), Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Trần Phú (xã Đức Thọ) và Tổng Bí thư Hà Huy Tập (xã Cẩm Hưng). Trong chiến tranh chống Mỹ, địa bàn tỉnh là huyết mạch vận tải chi viện chiến trường miền Nam, nơi ghi dấu sự hy sinh anh dũng của 10 nữ thanh niên xung phong tại [[Ngã ba Đồng Lộc]] (xã Đồng Lộc).

Địa hình tỉnh nghiêng từ Tây sang Đông, chuyển tiếp từ núi cao hiểm trở, đồi trung du, đồng bằng phù sa hẹp đến cồn cát ven biển:
* '''Vùng đồi núi phía Tây:''' Chiếm 80% diện tích tự nhiên, nơi có dãy núi Giăng Màn hiểm trở, Vườn quốc gia [[Vũ Quang]] (xã Vũ Quang) bảo tồn tính đa dạng sinh học cao của dãy Trường Sơn Bắc và hồ thủy lợi [[Hồ Kẻ Gỗ|Kẻ Gỗ]] rộng lớn (xã Cẩm Mỹ cũ, nay thuộc xã Cẩm Duệ).
* '''Vùng đồng bằng &amp; Duyên hải ven biển phía Đông:''' Dải đồng bằng ven biển phù sa bồi đắp bởi sông La, sông Lam, sông Nghèn và sông Rác. Bờ biển sở hữu nhiều bãi tắm cát thoải nước trong như bãi biển Thiên Cầm (xã Thiên Cầm), Xuân Thành (xã Tiên Điền), Thạch Hải (xã Thạch Khê) cùng cụm cảng nước sâu quốc tế Sơn Dương - Vũng Áng (phường Vũng Áng, phường Hoành Sơn).

=== Khí hậu ===
Hà Tĩnh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa Bắc Trung Bộ, chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của gió mùa Tây Nam khô nóng vào mùa hè và gió mùa Đông Bắc lạnh vào mùa đông.

* '''Mùa khô nóng''' (tháng 4 đến tháng 8): Gió phơn Tây Nam (gió Lào) vượt dãy Trường Sơn thổi xuống gây thời tiết khô ran, nhiệt độ trung bình từ 35 - 38&amp;nbsp;°C, có thời điểm vọt lên trên 40&amp;nbsp;°C, lượng bốc hơi nước cao.
* '''Mùa mưa bão''' (tháng 9 đến tháng 11): Chiếm trên 70% tổng lượng mưa cả năm. Đây là thời kỳ thường xuyên chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão và áp thấp nhiệt đới từ biển Đông đổ bộ, gây mưa lớn ngập úng các vùng trũng sông La và sông Ngàn Sâu.
* '''Mùa đông''' (tháng 12 đến tháng 3 năm sau): Gió mùa Đông Bắc mang theo thời tiết rét mướt, hanh khô trong tháng 12 - tháng 1, sau đó chuyển sang mưa phùn ẩm ướt vào tháng 2 và tháng 3.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Hà Tĩnh (Trạm Hà Tĩnh)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 21 (70) || 22 (72) || 25 (77) || 29 (84) || 33 (91) || 35 (95) || 35 (95) || 34 (93) || 31 (88) || 28 (82) || 25 (77) || 22 (72) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 16 (61) || 17 (63) || 19 (66) || 22 (72) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 24 (75) || 22 (72) || 20 (68) || 17 (63) || '''21 (70)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 65 (2.6) || 50 (2.0) || 45 (1.8) || 60 (2.4) || 140 (5.5) || 110 (4.3) || 105 (4.1) || 250 (9.8) || 620 (24.4) || 780 (30.7) || 240 (9.4) || 85 (3.3) || '''2.550 (100.4)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:National_route_8A_Vietnam.jpg|nhỏ|Quốc lộ 8A, đoạn trên dãy Trường Sơn]]

Hà Tĩnh là mắt xích giao thông trọng yếu của dải đất miền Trung, nằm trên tuyến Hành lang Kinh tế Đông - Tây kết nối Việt Nam với Lào và Thái Lan qua Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Bắc - Nam phía Đông:''' Đoạn cao tốc Diễn Châu - Bãi Vọt và Bãi Vọt - Hàm Nghi - Vũng Áng thông suốt toàn tuyến, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô từ Hà Nội về phường Thành Sen chỉ còn khoảng 4 giờ lái xe.
* '''Trục Quốc lộ 1A &amp; Đường ven biển Quốc gia:'''
  * Tuyến Quốc lộ 1A chạy từ [[Cầu Bến Thủy]] qua xã Nghi Xuân, phường Bắc Hồng Lĩnh, xã Can Lộc, phường Thành Sen, xã Cẩm Xuyên, xã Kỳ Anh đến phường Hoành Sơn (qua hầm Đèo Ngang sang Quảng Bình).
  * Tuyến đường bộ ven biển Xuân Hội - Thạch Khê - Vũng Áng chạy dọc dải bãi tắm cát trắng.
* '''Trục Quốc lộ 8A:''' Kết nối từ ngã ba Bãi Vọt (phường Bắc Hồng Lĩnh) qua xã Đức Thọ, xã Hương Sơn lên Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo (xã Sơn Kim 1).
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Các hãng xe giường nằm (Văn Minh, Dũng Minh, Phú Quý) xuất bến dày đặc từ Bến xe Nước Ngầm, Bến xe Yên Nghĩa (Hà Nội) và Bến xe Miền Đông (TP.HCM). Điểm trả khách chính tại Bến xe Hà Tĩnh (phường Trần Phú) và Bến xe Hồng Lĩnh (phường Bắc Hồng Lĩnh).

=== Bằng đường sắt ===
Tuyến đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy dọc theo các xã miền núi phía Tây tỉnh:
* '''Ga Yên Trung''' (xã Đức Thọ): Điểm đón trả khách cho các đoàn tàu Thống Nhất khu vực phía Bắc tỉnh.
* '''Ga Hương Phố''' (xã Hương Phố): Ga trung tâm tiếp nhận hành khách của vùng cao ngàn Hương Khê, Vũ Quang.

=== Bằng đường hàng không ===
Tỉnh không có sân bay thương mại riêng nhưng nằm giữa hai cảng hàng không lân cận:
* '''Cảng hàng không Quốc tế Vinh (Nghệ An):''' Cách trung tâm phường Thành Sen khoảng 50 km về phía Bắc theo Quốc lộ 1A (khoảng 50 phút đi xe ô tô).
* '''Cảng hàng không Đồng Hới (Quảng Bình):''' Cách phường Hoành Sơn khoảng 75 km về phía Nam.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cang_Vung_Ang.jpg|nhỏ|Cảng Vũng Áng]]

* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Mạng lưới xe buýt vận chuyển hành khách thường nhật:
  * Tuyến số 01: phường Thành Sen - Cầu Bến Thủy (kết nối TP. Vinh).
  * Tuyến số 03: phường Thành Sen - phường Sông Trí - phường Hoành Sơn.
  * Tuyến số 04: phường Thành Sen - xã Cẩm Xuyên - xã Thiên Cầm.
  * Tuyến số 09: phường Thành Sen - xã Hương Khê.
* '''Thuê xe máy:''' Phổ biến tại các khách sạn quanh khu vực đường Trần Phú, Phan Đình Phùng (phường Thành Sen) và khu nghỉ mát xã Thiên Cầm, xã Tiên Điền với giá từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi:'''
  * Taxi Mai Linh Hà Tĩnh: ☎ +84 239 3898 989
  * Taxi Lam Hồng: ☎ +84 239 3777 888
  * Taxi Hà Tĩnh: ☎ +84 239 3888 888
  * Xanh SM: Đặt xe thuần điện qua ứng dụng tại phường Thành Sen và phường Bắc Hồng Lĩnh.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Ngan_Pho_River.JPG|nhỏ|Sông Ngàn Phố tại Hà Tĩnh]]

=== Di tích lịch sử ===
* {{xem
| tên=Khu Lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du | tên khác=Nguyen Du Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6550 | kinh độ=105.7580 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Thành Sen 45 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 239 3825 214 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Quần thể di tích quốc gia đặc biệt tưởng niệm Danh nhân văn hóa thế giới - Đại thi hào Nguyễn Du (1765 - 1820). Khuôn viên rộng hơn 20 ha bao gồm nhà thờ đại thi hào, nhà trưng bày hiện vật gốc, hơn 1.000 bản in tác phẩm ''Truyện Kiều'' bằng chữ Hán, chữ Nôm và chữ quốc ngữ qua nhiều thời kỳ, vườn hoa cổ và khu lăng mộ dòng họ Nguyễn Tiên Điền.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc | tên khác=Dong Loc T-junction Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Đồng Lộc | vĩ độ=18.4380 | kinh độ=105.7050 | chỉ đường=Nằm trên trục đường 15A chân dãy núi Trường Sơn
| điện thoại=+84 239 3881 216 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=10.000 VNĐ/người
| nội dung=Yết hầu giao thông chi viện chiến trường miền Nam thời kháng chiến chống Mỹ. Quần thể gồm đài tưởng niệm chung, tháp chuông chín tầng, nhà truyền thống trưng bày sa bàn trận địa, hố bom lịch sử và phần mộ của 10 nữ thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 4 (Đại đội 552) hy sinh anh dũng ngày 24 tháng 7 năm 1968.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Chùa Hương Tích | tên khác=Hương Tích Tự
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đỉnh núi Hồng Lĩnh, xã Can Lộc | vĩ độ=18.5200 | kinh độ=105.8167 | chỉ đường=Ở độ cao 650 m trên dãy núi Hồng Lĩnh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:00 | giá=Vé vào cổng: 20.000 VNĐ; vé cáp treo: 160.000 VNĐ/khứ hồi
| nội dung=Danh thắng cổ tự xây dựng từ thế kỷ 13 thời nhà Trần, được mệnh danh là &quot;Hoan Châu đệ nhất danh lam&quot;. Quần thể gồm am Thánh Mẫu, đền Phật Bà, chùa Thượng nép mình bên vách đá dựng đứng rợp bóng thông reo; du khách tiếp cận bằng thuyền trên hồ Nhà Đường kết hợp đi cáp treo hoặc leo bậc thang đá.
}}

* {{xem
| tên=Khu Lưu niệm Tổng Bí thư Trần Phú | tên khác=Tran Phu Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Đức Thọ | vĩ độ=18.5320 | kinh độ=105.5780 | chỉ đường=Bên bờ sông La
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu di tích lịch sử quốc gia gồm nhà lưu niệm trưng bày hình ảnh, hiện vật về thân thế và sự nghiệp cách mạng của Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam Trần Phú, cùng khu lăng mộ uy nghiêm ngự trên đồi Quần Hội nhìn ra cánh đồng lúa xanh ngắt.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác | tên khác=Le Huu Trac Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Hương Sơn và xã Sơn Giang | vĩ độ=18.4890 | kinh độ=105.3520 | chỉ đường=Dọc tuyến Quốc lộ 8A
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu tưởng niệm vị đại danh y lỗi lạc của nền y học cổ truyền Việt Nam thế kỷ 18. Quần thể gồm nhà thờ, vườn cây thuốc nam, khu mộ và tượng đài Hải Thượng Lãn Ông tọa lạc trên sườn núi Minh Tự.
}}

[[Tập tin:Vincomhatinh.jpg|nhỏ|Vincom Plaza Hà Tĩnh]]

=== Thắng cảnh tự nhiên ===
* {{xem
| tên=Bãi biển Thiên Cầm | tên khác=Thien Cam Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Thiên Cầm | vĩ độ=18.2833 | kinh độ=106.0167 | chỉ đường=Cách phường Thành Sen 25 km về phía Đông Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi tắm hình cánh cung dài hơn 3 km nép mình dưới chân núi Thiên Cầm (&quot;Đàn trời&quot;). Nước biển trong xanh có độ mặn vừa phải, bờ cát thoai thoải phẳng lặng không có sóng dữ; ngoài khơi có đảo Bộc và đảo Én chắn gió.
}}

* {{xem
| tên=Hồ Kẻ Gỗ | tên khác=Ke Go Reservoir
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Cẩm Duệ | vĩ độ=18.1833 | kinh độ=105.9000 | chỉ đường=Cách phường Thành Sen 20 km về phía Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí (thuê thuyền máy dạo hồ tính riêng)
| nội dung=Hồ chứa nước nhân tạo lớn nhất tỉnh với dung tích hơn 345 triệu m³, xây dựng trên thượng nguồn sông Rào Cái. Lòng hồ bao bọc bởi thảm rừng nguyên sinh thuộc Khu Bảo tồn Thiên nhiên Kẻ Gỗ, giữa hồ có đảo đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn tiếp cận bằng cầu treo bọc thép uốn cong.
}}

* {{xem
| tên=Khu Nghỉ dưỡng Biển Xuân Thành | tên khác=Xuan Thanh Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6333 | kinh độ=105.8167 | chỉ đường=Dọc đường ven biển quốc gia
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi biển thoai thoải dài hơn 5 km với thảm phi lao chắn gió xanh mướt. Điểm nhấn tự nhiên là dòng sông Mỹ Dương nước ngọt chảy uốn lượn song song với bờ biển ngăn cách bởi dải cồn cát trắng.
}}

* {{xem
| tên=Đèo Ngang &amp; Di tích Hoành Sơn Quan | tên khác=Deo Ngang Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Hoành Sơn | vĩ độ=17.9550 | kinh độ=106.4680 | chỉ đường=Ranh giới tự nhiên giữa Hà Tĩnh và Quảng Bình
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Đèo hiểm trở vắt qua dãy Hoành Sơn nhô ra biển Đông, nơi gợi cảm hứng cho bài thơ nổi tiếng ''Qua Đèo Ngang'' của Bà Huyện Thanh Quan. Trên đỉnh đèo ở độ cao 250 m còn cổng đá cổ Hoành Sơn Quan xây dựng bằng gạch nung từ năm 1833 dưới triều vua Minh Mạng để kiểm soát việc qua lại.
}}

== Hoạt động ==
* '''Trải nghiệm du thuyền ngắm lòng Hồ Kẻ Gỗ:''' Ngồi thuyền máy lướt trên mặt nước trong xanh phẳng lặng tại xã Cẩm Duệ, viếng đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn giữa lòng hồ và quan sát hệ sinh thái rừng rậm nhiệt đới.
* '''Đi cáp treo ngắm dãy núi Hồng Lĩnh:''' Lên tuyến cáp treo vượt qua rừng thông ngắm 99 đỉnh núi Hồng Lĩnh trập trùng và bao quát toàn cảnh thung lũng sông Lam tại xã Can Lộc.
* '''Tắm biển và thưởng thức hải sản tại xã Thiên Cầm:''' Thử sức các hoạt động mô tô nước, chèo thuyền sup trên biển hoặc đón thuyền nan của ngư dân đánh bắt cá mực tươi cập bờ vào sáng sớm.
* '''Tắm khoáng nóng Sơn Kim:''' Ngâm mình thư giãn trong nguồn nước khoáng nóng tự nhiên chảy ra từ lòng đất ở nhiệt độ 65&amp;nbsp;°C tại xã Sơn Kim 1.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Hà Tĩnh mang đậm dấu ấn đặc trưng của miền duyên hải nắng gió và sản vật đồi rừng ven dãy Trường Sơn.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Kẹo cu đơ Hà Tĩnh:''' Bánh kẹo truyền thống chế biến từ mật mía nấu dẻo quánh cùng lạc nhân rang giòn bùi, gừng tươi giã cay nồng kẹp giữa hai miếng bánh đa nướng giòn rụm tại phường Thành Sen và xã Can Lộc.
* '''Bưởi Phúc Trạch:''' Giống bưởi danh tiếng quả tròn đều, tép bưởi mọng nước màu phớt hồng, róc vỏ, vị ngọt thanh mát không he đắng thu hoạch chính vụ vào tháng 8 - 9 tại xã Phúc Trạch và xã Hương Đô.
* '''Cam bù Hương Sơn:''' Cam ruột vàng đậm, vỏ dày mọng tinh dầu, múi mọng nước vị chua ngọt đậm đà chín rộ vào dịp Tết Nguyên Đán tại xã Hương Sơn và xã Sơn Hồng.
* '''Mực một nắng &amp; Mực nhảy Vũng Áng:''' Mực ống câu đêm sống nguyên con nhảy tanh tách chế biến hấp bia hoặc nướng than hoa tại phường Vũng Áng và phường Hoành Sơn.
* '''Nước mắm Cẩm Nhượng:''' Nước mắm cốt cá cơm ủ phơi nắng thủ công ròng rã trên 12 tháng, màu cánh gián sóng sánh đậm đà vị mặn ngọt tự nhiên tại xã Thiên Cầm.
* '''Trầm hương Hương Khê:''' Nụ trầm, vòng tay trầm hương chế tác từ gỗ dó bầu tích trầm tự nhiên tại vùng đất xã Phúc Trạch.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Hà Tĩnh (phường Thành Sen):''' Khu chợ thương mại trung tâm lớn nhất tỉnh, nơi đầu mối bày bán đầy đủ kẹo cu đơ, hạt tiêu, hải sản khô và đồ gia dụng.
* '''Chợ cá Cồn Gò (xã Thiên Cầm):''' Bến cảng đầu mối tập trung các mẻ cá ngừ, cá thu, tôm bạc, ghẹ tươi sống do ngư dân đưa vào bờ lúc hừng đông.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương nổi bật với phong vị mộc mạc, đậm đà, vị cay nồng của ớt tiêu và vị thanh bùi của các sản vật đồng quê sông suối.

Các món ăn phổ biến:
* '''Bánh bèo Hà Tĩnh:''' Bánh làm từ bột lọc dẻo dai trong suốt, nhân tôm đồng tươi hoặc thịt nạc xào mộc nhĩ, ăn kèm nước dùng ninh từ xương ống heo chan ngập tô, thêm hành phi và rau thơm thái mỏng.
* '''Mực nhảy Vũng Áng nướng than:''' Mực tươi sống vớt ngay từ lồng bè dưới biển nướng trực tiếp trên bếp than hồng rực lửa, chấm mù tạt hoặc nước mắm gừng ớt cay xé lưỡi.
* '''Gỏi cá đục Xuân Nghiêm:''' Thịt cá đục tươi sống lọc bỏ xương thái mỏng bóp nước chanh tái chín, trộn thính gạo rang vàng cuộn bánh tráng rau thơm, chấm nước lèo đặc chế từ gan cá và lạc rang bùi ngậy tại xã Cổ Đạm và xã Đan Hải.
* '''Hến xào sông La ăn kèm bánh đa:''' Hến sông tươi nhỏ thịt ngọt đậm xào cùng hành tăm thơm phức, ớt bột và rau răm cay nồng, dùng miếng bánh đa nướng giòn xúc ăn liền tại xã Đức Thọ.
* '''Cháo canh Hà Tĩnh:''' Sợi bánh canh nặn thủ công từ bột mì dẻo sợi; nước súp ninh xương ngọt trong ăn cùng giò lụa, thịt nạc xé sợi, tôm tươi và lá kinh giới thơm mát.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Cu đơ Cầu Phủ | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Hà Huy Tập, phường Hà Huy Tập | vĩ độ=18.3280 | kinh độ=105.9050 | chỉ đường=Gần khu vực chân cầu Phủ
| điện thoại=+84 239 3855 678 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 22:00 | giá=50.000 - 120.000 VNĐ/hộp
| nội dung=Quán đặc sản gia truyền lâu năm chuyên sản xuất và đóng hộp kẹo cu đơ nướng quạt than củi đúng vị truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Bè Mực nhảy Vũng Áng Bà Hào | trang web= | email=
| địa chỉ=Cảng cá Vũng Áng, phường Vũng Áng | vĩ độ=18.0650 | kinh độ=106.3980 | chỉ đường=Khu bè nổi ven biển
| điện thoại=+84 983 234 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 23:00 | giá=250.000 - 500.000 VNĐ/kg (tùy thời giá hải sản)
| nội dung=Bè nổi ẩm thực phục vụ thực khách vớt mực sống trực tiếp từ lồng nuôi dưới biển để hấp bia hoặc nướng than tại chỗ.
}}

== Đồ uống ==
* '''Nước chè xanh gừng om:''' Chè lá tươi om trong ấm đất nung giữ nhiệt, đập dập lát gừng thơm uống giải nhiệt mùa hè và làm ấm cơ thể mùa đông.
* '''Rượu nếp Can Lộc:''' Rượu chưng cất từ gạo nếp cái hoa vàng ủ men thuốc bắc cổ truyền tại xã Can Lộc, hương rượu đượm nồng êm say.

== Nghỉ ngơi ==
Hệ thống lưu trú phân bố tập trung tại hai khu vực chính: các khách sạn cao tầng hiện đại tại phường Thành Sen và chuỗi resort nghỉ mát ven biển tại xã Thiên Cầm, xã Tiên Điền.

=== Khách sạn cao cấp &amp; Resort biển ===
* {{ngủ
| tên=Melia Vinpearl Hà Tĩnh | trang web=https://melia.com | email=
| địa chỉ=Ngã tư Hàm Nghi - Hà Huy Tập, phường Thành Sen | vĩ độ=18.3420 | kinh độ=105.9020 | chỉ đường=Tòa tháp cao nhất trung tâm
| điện thoại=+84 239 3698 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 37 tầng với 311 phòng nghỉ hiện đại, hồ bơi bốn mùa trong nhà, quầy bar tầng thượng ngắm toàn cảnh thành phố và dịch vụ spa đẳng cấp.
}}

* {{ngủ
| tên=Hoa Tien Paradise Resort Xuân Thành | trang web= | email=
| địa chỉ=Bãi biển Xuân Thành, xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6350 | kinh độ=105.8210 | chỉ đường=Sát bờ biển
| điện thoại=+84 239 3828 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.500.000 - 4.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Quần thể nghỉ dưỡng ven biển gồm hệ thống biệt thự biển cao cấp, sân golf tiêu chuẩn 18 hố ven đại dương và trường đua chó giải trí.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Sông La Thiên Cầm | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Du lịch Thiên Cầm, xã Thiên Cầm | vĩ độ=18.2850 | kinh độ=106.0180 | chỉ đường=Mặt tiền bãi tắm
| điện thoại=+84 239 3862 666 | điện thoại miễn cước=
| giá=650.000 - 1.600.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 3 sao hướng trực diện bãi biển Thiên Cầm, khuôn viên râm mát nhiều cây xanh và nhà hàng phục vụ hải sản tươi sống.
}}

=== Khách sạn tầm trung ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn BMC Hà Tĩnh | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 06 Phan Đình Phùng, phường Thành Sen | vĩ độ=18.3410 | kinh độ=105.9060 | chỉ đường=Ngay vòng xoay trung tâm
| điện thoại=+84 239 3855 777 | điện thoại miễn cước=
| giá=500.000 - 1.100.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 3 sao vị trí giao thông thuận tiện, phòng ốc sạch sẽ đầy đủ tiện nghi điều hòa, wifi cáp quang và bãi đỗ xe rộng rãi.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Nắng nóng gay gắt ===
* Vào các tháng hè (tháng 5 đến tháng 8), hiện tượng gió phơn Tây Nam gây thời tiết nắng nóng gay gắt và khô hanh. Du khách khi tham quan ngoài trời tại xã Can Lộc (chùa Hương Tích) hoặc xã Đồng Lộc cần trang bị mũ rộng vành, kính râm, kem chống nắng và chuẩn bị đủ nước uống để phòng chống sốc nhiệt.

=== An toàn tắm biển &amp; Mùa mưa bão ===
* Chấp hành nghiêm các quy định an toàn cứu hộ tại bãi biển Thiên Cầm, Xuân Thành: Không bơi ra xa khỏi phao an toàn và không tắm biển khi có cảnh báo biển động.
* Mùa mưa bão từ tháng 9 đến tháng 11 có thể xảy ra sạt lở đất đá trên đèo Ngang (phường Hoành Sơn) hoặc ngập lụt vùng ven sông Ngàn Sâu; cần theo dõi chặt chẽ dự báo thời tiết trước khi di chuyển qua các tuyến đường đèo dốc.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Nghệ An]]: Vượt [[Cầu Bến Thủy]] hoặc cầu Cửa Hội qua sông Lam sang phía Bắc để thăm quê hương Bác Hồ tại [[xã Kim Liên]], bãi biển [[phường Cửa Lò]] và Vườn quốc gia [[Pù Mát]].
* [[Quảng Trị]]: Vượt đèo Ngang hoặc hầm đường bộ Đèo Ngang xuôi về phía Nam để đến với Vườn quốc gia [[Phong Nha - Kẻ Bàng]], hang Sơn Đoòng và bãi biển Nhật Lệ.
* [[Lào]]: Làm thủ tục xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo]] (xã Sơn Kim 1) theo Quốc lộ 8A để sang thị trấn Laksao thuộc tỉnh Borikhamxay.

{{geo|18.3333|105.9000}}
{{IsPartOf|Bắc Trung Bộ}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Hà Tĩnh}}</text>
      <sha1>tvsec4mjmsior690igb746vmyy8jzuh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122295</id>
      <parentid>122294</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T13:42:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* An toàn tắm biển &amp; Mùa mưa bão */</comment>
      <origin>122295</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26732" sha1="ljxg5fo042yrimwgmxaldyqcgghunmd" xml:space="preserve">{{pagebanner|Hà_Tĩnh_Province_scenery.jpg|caption=Núi Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh}}

{{quickbarprovince
| image=Thiencambeach.jpg
| imagewidth=250px
| caption=Bãi biển Thiên Cầm trong buổi sớm
| location=Ha Tinh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=5.994,4 km²
| population=1.320.000 người (ước tính)
| population density=220,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Chứt]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (99%), người Chứt, người Thái, người Mường
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Bắc Trung Bộ]], [[Miền Trung (Việt Nam)|Miền Trung]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Thành Sen
| years active=1831 - Thành lập tỉnh Hà Tĩnh thời vua Minh Mạng
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 69 đơn vị cơ sở gồm 09 phường và 60 xã (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (239)
| website=[https://hatinh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Hà Tĩnh]
}}

'''Hà Tĩnh''' là một tỉnh ven biển thuộc vùng [[Bắc Trung Bộ]], [[Việt Nam]]. Tỉnh trải dài từ sườn Đông của dãy [[Dãy Trường Sơn|Trường Sơn]] Bắc, giáp hai tỉnh Borikhamxay và Khammouane của [[Lào]] với đường biên giới đất liền dài 164 km ở phía Tây, đến bờ biển Đông ở phía Đông với 137 km bờ biển. Địa giới tỉnh tiếp giáp với [[Nghệ An]] ở phía Bắc và [[Quảng Trị]] ở phía Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 69 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 09 phường và 60 xã), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Tượng_đài.jpg|nhỏ|Khu di tích Lịch sử Quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc tại xã Đồng Lộc]]

Vùng đất Hà Tĩnh có bề dày lịch sử và truyền thống hiếu học lâu đời, từng thuộc xứ [[Xứ Nghệ|Nghệ Tĩnh]] xưa. Danh xưng Hà Tĩnh chính thức được định hình vào năm 1831 dưới triều vua [[Minh Mạng]]. Đây là quê hương của Danh nhân văn hóa thế giới - Đại thi hào Nguyễn Du với tác phẩm bất hủ ''Truyện Kiều'' (xã Tiên Điền), đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác (xã Sơn Trung cũ, nay thuộc xã Hương Sơn), Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Trần Phú (xã Đức Thọ) và Tổng Bí thư Hà Huy Tập (xã Cẩm Hưng). Trong chiến tranh chống Mỹ, địa bàn tỉnh là huyết mạch vận tải chi viện chiến trường miền Nam, nơi ghi dấu sự hy sinh anh dũng của 10 nữ thanh niên xung phong tại [[Ngã ba Đồng Lộc]] (xã Đồng Lộc).

Địa hình tỉnh nghiêng từ Tây sang Đông, chuyển tiếp từ núi cao hiểm trở, đồi trung du, đồng bằng phù sa hẹp đến cồn cát ven biển:
* '''Vùng đồi núi phía Tây:''' Chiếm 80% diện tích tự nhiên, nơi có dãy núi Giăng Màn hiểm trở, Vườn quốc gia [[Vũ Quang]] (xã Vũ Quang) bảo tồn tính đa dạng sinh học cao của dãy Trường Sơn Bắc và hồ thủy lợi [[Hồ Kẻ Gỗ|Kẻ Gỗ]] rộng lớn (xã Cẩm Mỹ cũ, nay thuộc xã Cẩm Duệ).
* '''Vùng đồng bằng &amp; Duyên hải ven biển phía Đông:''' Dải đồng bằng ven biển phù sa bồi đắp bởi sông La, sông Lam, sông Nghèn và sông Rác. Bờ biển sở hữu nhiều bãi tắm cát thoải nước trong như bãi biển Thiên Cầm (xã Thiên Cầm), Xuân Thành (xã Tiên Điền), Thạch Hải (xã Thạch Khê) cùng cụm cảng nước sâu quốc tế Sơn Dương - Vũng Áng (phường Vũng Áng, phường Hoành Sơn).

=== Khí hậu ===
Hà Tĩnh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa Bắc Trung Bộ, chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của gió mùa Tây Nam khô nóng vào mùa hè và gió mùa Đông Bắc lạnh vào mùa đông.

* '''Mùa khô nóng''' (tháng 4 đến tháng 8): Gió phơn Tây Nam (gió Lào) vượt dãy Trường Sơn thổi xuống gây thời tiết khô ran, nhiệt độ trung bình từ 35 - 38&amp;nbsp;°C, có thời điểm vọt lên trên 40&amp;nbsp;°C, lượng bốc hơi nước cao.
* '''Mùa mưa bão''' (tháng 9 đến tháng 11): Chiếm trên 70% tổng lượng mưa cả năm. Đây là thời kỳ thường xuyên chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão và áp thấp nhiệt đới từ biển Đông đổ bộ, gây mưa lớn ngập úng các vùng trũng sông La và sông Ngàn Sâu.
* '''Mùa đông''' (tháng 12 đến tháng 3 năm sau): Gió mùa Đông Bắc mang theo thời tiết rét mướt, hanh khô trong tháng 12 - tháng 1, sau đó chuyển sang mưa phùn ẩm ướt vào tháng 2 và tháng 3.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Hà Tĩnh (Trạm Hà Tĩnh)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 21 (70) || 22 (72) || 25 (77) || 29 (84) || 33 (91) || 35 (95) || 35 (95) || 34 (93) || 31 (88) || 28 (82) || 25 (77) || 22 (72) || '''28 (82)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 16 (61) || 17 (63) || 19 (66) || 22 (72) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 24 (75) || 22 (72) || 20 (68) || 17 (63) || '''21 (70)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 65 (2.6) || 50 (2.0) || 45 (1.8) || 60 (2.4) || 140 (5.5) || 110 (4.3) || 105 (4.1) || 250 (9.8) || 620 (24.4) || 780 (30.7) || 240 (9.4) || 85 (3.3) || '''2.550 (100.4)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:National_route_8A_Vietnam.jpg|nhỏ|Quốc lộ 8A, đoạn trên dãy Trường Sơn]]

Hà Tĩnh là mắt xích giao thông trọng yếu của dải đất miền Trung, nằm trên tuyến Hành lang Kinh tế Đông - Tây kết nối Việt Nam với Lào và Thái Lan qua Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Bắc - Nam phía Đông:''' Đoạn cao tốc Diễn Châu - Bãi Vọt và Bãi Vọt - Hàm Nghi - Vũng Áng thông suốt toàn tuyến, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô từ Hà Nội về phường Thành Sen chỉ còn khoảng 4 giờ lái xe.
* '''Trục Quốc lộ 1A &amp; Đường ven biển Quốc gia:'''
  * Tuyến Quốc lộ 1A chạy từ [[Cầu Bến Thủy]] qua xã Nghi Xuân, phường Bắc Hồng Lĩnh, xã Can Lộc, phường Thành Sen, xã Cẩm Xuyên, xã Kỳ Anh đến phường Hoành Sơn (qua hầm Đèo Ngang sang Quảng Bình).
  * Tuyến đường bộ ven biển Xuân Hội - Thạch Khê - Vũng Áng chạy dọc dải bãi tắm cát trắng.
* '''Trục Quốc lộ 8A:''' Kết nối từ ngã ba Bãi Vọt (phường Bắc Hồng Lĩnh) qua xã Đức Thọ, xã Hương Sơn lên Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo (xã Sơn Kim 1).
* '''Xe khách liên tỉnh:''' Các hãng xe giường nằm (Văn Minh, Dũng Minh, Phú Quý) xuất bến dày đặc từ Bến xe Nước Ngầm, Bến xe Yên Nghĩa (Hà Nội) và Bến xe Miền Đông (TP.HCM). Điểm trả khách chính tại Bến xe Hà Tĩnh (phường Trần Phú) và Bến xe Hồng Lĩnh (phường Bắc Hồng Lĩnh).

=== Bằng đường sắt ===
Tuyến đường sắt Thống Nhất Bắc - Nam chạy dọc theo các xã miền núi phía Tây tỉnh:
* '''Ga Yên Trung''' (xã Đức Thọ): Điểm đón trả khách cho các đoàn tàu Thống Nhất khu vực phía Bắc tỉnh.
* '''Ga Hương Phố''' (xã Hương Phố): Ga trung tâm tiếp nhận hành khách của vùng cao ngàn Hương Khê, Vũ Quang.

=== Bằng đường hàng không ===
Tỉnh không có sân bay thương mại riêng nhưng nằm giữa hai cảng hàng không lân cận:
* '''Cảng hàng không Quốc tế Vinh (Nghệ An):''' Cách trung tâm phường Thành Sen khoảng 50 km về phía Bắc theo Quốc lộ 1A (khoảng 50 phút đi xe ô tô).
* '''Cảng hàng không Đồng Hới (Quảng Bình):''' Cách phường Hoành Sơn khoảng 75 km về phía Nam.

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Cang_Vung_Ang.jpg|nhỏ|Cảng Vũng Áng]]

* '''Xe buýt nội tỉnh:''' Mạng lưới xe buýt vận chuyển hành khách thường nhật:
  * Tuyến số 01: phường Thành Sen - Cầu Bến Thủy (kết nối TP. Vinh).
  * Tuyến số 03: phường Thành Sen - phường Sông Trí - phường Hoành Sơn.
  * Tuyến số 04: phường Thành Sen - xã Cẩm Xuyên - xã Thiên Cầm.
  * Tuyến số 09: phường Thành Sen - xã Hương Khê.
* '''Thuê xe máy:''' Phổ biến tại các khách sạn quanh khu vực đường Trần Phú, Phan Đình Phùng (phường Thành Sen) và khu nghỉ mát xã Thiên Cầm, xã Tiên Điền với giá từ 120.000 - 150.000 VNĐ/ngày.
* '''Taxi:'''
  * Taxi Mai Linh Hà Tĩnh: ☎ +84 239 3898 989
  * Taxi Lam Hồng: ☎ +84 239 3777 888
  * Taxi Hà Tĩnh: ☎ +84 239 3888 888
  * Xanh SM: Đặt xe thuần điện qua ứng dụng tại phường Thành Sen và phường Bắc Hồng Lĩnh.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Ngan_Pho_River.JPG|nhỏ|Sông Ngàn Phố tại Hà Tĩnh]]

=== Di tích lịch sử ===
* {{xem
| tên=Khu Lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du | tên khác=Nguyen Du Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6550 | kinh độ=105.7580 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Thành Sen 45 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 239 3825 214 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Quần thể di tích quốc gia đặc biệt tưởng niệm Danh nhân văn hóa thế giới - Đại thi hào Nguyễn Du (1765 - 1820). Khuôn viên rộng hơn 20 ha bao gồm nhà thờ đại thi hào, nhà trưng bày hiện vật gốc, hơn 1.000 bản in tác phẩm ''Truyện Kiều'' bằng chữ Hán, chữ Nôm và chữ quốc ngữ qua nhiều thời kỳ, vườn hoa cổ và khu lăng mộ dòng họ Nguyễn Tiên Điền.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc | tên khác=Dong Loc T-junction Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Đồng Lộc | vĩ độ=18.4380 | kinh độ=105.7050 | chỉ đường=Nằm trên trục đường 15A chân dãy núi Trường Sơn
| điện thoại=+84 239 3881 216 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=10.000 VNĐ/người
| nội dung=Yết hầu giao thông chi viện chiến trường miền Nam thời kháng chiến chống Mỹ. Quần thể gồm đài tưởng niệm chung, tháp chuông chín tầng, nhà truyền thống trưng bày sa bàn trận địa, hố bom lịch sử và phần mộ của 10 nữ thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 4 (Đại đội 552) hy sinh anh dũng ngày 24 tháng 7 năm 1968.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Chùa Hương Tích | tên khác=Hương Tích Tự
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đỉnh núi Hồng Lĩnh, xã Can Lộc | vĩ độ=18.5200 | kinh độ=105.8167 | chỉ đường=Ở độ cao 650 m trên dãy núi Hồng Lĩnh
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:00 | giá=Vé vào cổng: 20.000 VNĐ; vé cáp treo: 160.000 VNĐ/khứ hồi
| nội dung=Danh thắng cổ tự xây dựng từ thế kỷ 13 thời nhà Trần, được mệnh danh là &quot;Hoan Châu đệ nhất danh lam&quot;. Quần thể gồm am Thánh Mẫu, đền Phật Bà, chùa Thượng nép mình bên vách đá dựng đứng rợp bóng thông reo; du khách tiếp cận bằng thuyền trên hồ Nhà Đường kết hợp đi cáp treo hoặc leo bậc thang đá.
}}

* {{xem
| tên=Khu Lưu niệm Tổng Bí thư Trần Phú | tên khác=Tran Phu Memorial Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Đức Thọ | vĩ độ=18.5320 | kinh độ=105.5780 | chỉ đường=Bên bờ sông La
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu di tích lịch sử quốc gia gồm nhà lưu niệm trưng bày hình ảnh, hiện vật về thân thế và sự nghiệp cách mạng của Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam Trần Phú, cùng khu lăng mộ uy nghiêm ngự trên đồi Quần Hội nhìn ra cánh đồng lúa xanh ngắt.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác | tên khác=Le Huu Trac Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Hương Sơn và xã Sơn Giang | vĩ độ=18.4890 | kinh độ=105.3520 | chỉ đường=Dọc tuyến Quốc lộ 8A
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Khu tưởng niệm vị đại danh y lỗi lạc của nền y học cổ truyền Việt Nam thế kỷ 18. Quần thể gồm nhà thờ, vườn cây thuốc nam, khu mộ và tượng đài Hải Thượng Lãn Ông tọa lạc trên sườn núi Minh Tự.
}}

[[Tập tin:Vincomhatinh.jpg|nhỏ|Vincom Plaza Hà Tĩnh]]

=== Thắng cảnh tự nhiên ===
* {{xem
| tên=Bãi biển Thiên Cầm | tên khác=Thien Cam Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Thiên Cầm | vĩ độ=18.2833 | kinh độ=106.0167 | chỉ đường=Cách phường Thành Sen 25 km về phía Đông Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi tắm hình cánh cung dài hơn 3 km nép mình dưới chân núi Thiên Cầm (&quot;Đàn trời&quot;). Nước biển trong xanh có độ mặn vừa phải, bờ cát thoai thoải phẳng lặng không có sóng dữ; ngoài khơi có đảo Bộc và đảo Én chắn gió.
}}

* {{xem
| tên=Hồ Kẻ Gỗ | tên khác=Ke Go Reservoir
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Cẩm Duệ | vĩ độ=18.1833 | kinh độ=105.9000 | chỉ đường=Cách phường Thành Sen 20 km về phía Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí (thuê thuyền máy dạo hồ tính riêng)
| nội dung=Hồ chứa nước nhân tạo lớn nhất tỉnh với dung tích hơn 345 triệu m³, xây dựng trên thượng nguồn sông Rào Cái. Lòng hồ bao bọc bởi thảm rừng nguyên sinh thuộc Khu Bảo tồn Thiên nhiên Kẻ Gỗ, giữa hồ có đảo đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn tiếp cận bằng cầu treo bọc thép uốn cong.
}}

* {{xem
| tên=Khu Nghỉ dưỡng Biển Xuân Thành | tên khác=Xuan Thanh Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6333 | kinh độ=105.8167 | chỉ đường=Dọc đường ven biển quốc gia
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Bãi biển thoai thoải dài hơn 5 km với thảm phi lao chắn gió xanh mướt. Điểm nhấn tự nhiên là dòng sông Mỹ Dương nước ngọt chảy uốn lượn song song với bờ biển ngăn cách bởi dải cồn cát trắng.
}}

* {{xem
| tên=Đèo Ngang &amp; Di tích Hoành Sơn Quan | tên khác=Deo Ngang Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Hoành Sơn | vĩ độ=17.9550 | kinh độ=106.4680 | chỉ đường=Ranh giới tự nhiên giữa Hà Tĩnh và Quảng Bình
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Đèo hiểm trở vắt qua dãy Hoành Sơn nhô ra biển Đông, nơi gợi cảm hứng cho bài thơ nổi tiếng ''Qua Đèo Ngang'' của Bà Huyện Thanh Quan. Trên đỉnh đèo ở độ cao 250 m còn cổng đá cổ Hoành Sơn Quan xây dựng bằng gạch nung từ năm 1833 dưới triều vua Minh Mạng để kiểm soát việc qua lại.
}}

== Hoạt động ==
* '''Trải nghiệm du thuyền ngắm lòng Hồ Kẻ Gỗ:''' Ngồi thuyền máy lướt trên mặt nước trong xanh phẳng lặng tại xã Cẩm Duệ, viếng đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn giữa lòng hồ và quan sát hệ sinh thái rừng rậm nhiệt đới.
* '''Đi cáp treo ngắm dãy núi Hồng Lĩnh:''' Lên tuyến cáp treo vượt qua rừng thông ngắm 99 đỉnh núi Hồng Lĩnh trập trùng và bao quát toàn cảnh thung lũng sông Lam tại xã Can Lộc.
* '''Tắm biển và thưởng thức hải sản tại xã Thiên Cầm:''' Thử sức các hoạt động mô tô nước, chèo thuyền sup trên biển hoặc đón thuyền nan của ngư dân đánh bắt cá mực tươi cập bờ vào sáng sớm.
* '''Tắm khoáng nóng Sơn Kim:''' Ngâm mình thư giãn trong nguồn nước khoáng nóng tự nhiên chảy ra từ lòng đất ở nhiệt độ 65&amp;nbsp;°C tại xã Sơn Kim 1.

== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Hà Tĩnh mang đậm dấu ấn đặc trưng của miền duyên hải nắng gió và sản vật đồi rừng ven dãy Trường Sơn.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Kẹo cu đơ Hà Tĩnh:''' Bánh kẹo truyền thống chế biến từ mật mía nấu dẻo quánh cùng lạc nhân rang giòn bùi, gừng tươi giã cay nồng kẹp giữa hai miếng bánh đa nướng giòn rụm tại phường Thành Sen và xã Can Lộc.
* '''Bưởi Phúc Trạch:''' Giống bưởi danh tiếng quả tròn đều, tép bưởi mọng nước màu phớt hồng, róc vỏ, vị ngọt thanh mát không he đắng thu hoạch chính vụ vào tháng 8 - 9 tại xã Phúc Trạch và xã Hương Đô.
* '''Cam bù Hương Sơn:''' Cam ruột vàng đậm, vỏ dày mọng tinh dầu, múi mọng nước vị chua ngọt đậm đà chín rộ vào dịp Tết Nguyên Đán tại xã Hương Sơn và xã Sơn Hồng.
* '''Mực một nắng &amp; Mực nhảy Vũng Áng:''' Mực ống câu đêm sống nguyên con nhảy tanh tách chế biến hấp bia hoặc nướng than hoa tại phường Vũng Áng và phường Hoành Sơn.
* '''Nước mắm Cẩm Nhượng:''' Nước mắm cốt cá cơm ủ phơi nắng thủ công ròng rã trên 12 tháng, màu cánh gián sóng sánh đậm đà vị mặn ngọt tự nhiên tại xã Thiên Cầm.
* '''Trầm hương Hương Khê:''' Nụ trầm, vòng tay trầm hương chế tác từ gỗ dó bầu tích trầm tự nhiên tại vùng đất xã Phúc Trạch.

=== Chợ mua sắm ===
* '''Chợ Hà Tĩnh (phường Thành Sen):''' Khu chợ thương mại trung tâm lớn nhất tỉnh, nơi đầu mối bày bán đầy đủ kẹo cu đơ, hạt tiêu, hải sản khô và đồ gia dụng.
* '''Chợ cá Cồn Gò (xã Thiên Cầm):''' Bến cảng đầu mối tập trung các mẻ cá ngừ, cá thu, tôm bạc, ghẹ tươi sống do ngư dân đưa vào bờ lúc hừng đông.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực địa phương nổi bật với phong vị mộc mạc, đậm đà, vị cay nồng của ớt tiêu và vị thanh bùi của các sản vật đồng quê sông suối.

Các món ăn phổ biến:
* '''Bánh bèo Hà Tĩnh:''' Bánh làm từ bột lọc dẻo dai trong suốt, nhân tôm đồng tươi hoặc thịt nạc xào mộc nhĩ, ăn kèm nước dùng ninh từ xương ống heo chan ngập tô, thêm hành phi và rau thơm thái mỏng.
* '''Mực nhảy Vũng Áng nướng than:''' Mực tươi sống vớt ngay từ lồng bè dưới biển nướng trực tiếp trên bếp than hồng rực lửa, chấm mù tạt hoặc nước mắm gừng ớt cay xé lưỡi.
* '''Gỏi cá đục Xuân Nghiêm:''' Thịt cá đục tươi sống lọc bỏ xương thái mỏng bóp nước chanh tái chín, trộn thính gạo rang vàng cuộn bánh tráng rau thơm, chấm nước lèo đặc chế từ gan cá và lạc rang bùi ngậy tại xã Cổ Đạm và xã Đan Hải.
* '''Hến xào sông La ăn kèm bánh đa:''' Hến sông tươi nhỏ thịt ngọt đậm xào cùng hành tăm thơm phức, ớt bột và rau răm cay nồng, dùng miếng bánh đa nướng giòn xúc ăn liền tại xã Đức Thọ.
* '''Cháo canh Hà Tĩnh:''' Sợi bánh canh nặn thủ công từ bột mì dẻo sợi; nước súp ninh xương ngọt trong ăn cùng giò lụa, thịt nạc xé sợi, tôm tươi và lá kinh giới thơm mát.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Cu đơ Cầu Phủ | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Hà Huy Tập, phường Hà Huy Tập | vĩ độ=18.3280 | kinh độ=105.9050 | chỉ đường=Gần khu vực chân cầu Phủ
| điện thoại=+84 239 3855 678 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 22:00 | giá=50.000 - 120.000 VNĐ/hộp
| nội dung=Quán đặc sản gia truyền lâu năm chuyên sản xuất và đóng hộp kẹo cu đơ nướng quạt than củi đúng vị truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Bè Mực nhảy Vũng Áng Bà Hào | trang web= | email=
| địa chỉ=Cảng cá Vũng Áng, phường Vũng Áng | vĩ độ=18.0650 | kinh độ=106.3980 | chỉ đường=Khu bè nổi ven biển
| điện thoại=+84 983 234 999 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 23:00 | giá=250.000 - 500.000 VNĐ/kg (tùy thời giá hải sản)
| nội dung=Bè nổi ẩm thực phục vụ thực khách vớt mực sống trực tiếp từ lồng nuôi dưới biển để hấp bia hoặc nướng than tại chỗ.
}}

== Đồ uống ==
* '''Nước chè xanh gừng om:''' Chè lá tươi om trong ấm đất nung giữ nhiệt, đập dập lát gừng thơm uống giải nhiệt mùa hè và làm ấm cơ thể mùa đông.
* '''Rượu nếp Can Lộc:''' Rượu chưng cất từ gạo nếp cái hoa vàng ủ men thuốc bắc cổ truyền tại xã Can Lộc, hương rượu đượm nồng êm say.

== Nghỉ ngơi ==
Hệ thống lưu trú phân bố tập trung tại hai khu vực chính: các khách sạn cao tầng hiện đại tại phường Thành Sen và chuỗi resort nghỉ mát ven biển tại xã Thiên Cầm, xã Tiên Điền.

=== Khách sạn cao cấp &amp; Resort biển ===
* {{ngủ
| tên=Melia Vinpearl Hà Tĩnh | trang web=https://melia.com | email=
| địa chỉ=Ngã tư Hàm Nghi - Hà Huy Tập, phường Thành Sen | vĩ độ=18.3420 | kinh độ=105.9020 | chỉ đường=Tòa tháp cao nhất trung tâm
| điện thoại=+84 239 3698 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 37 tầng với 311 phòng nghỉ hiện đại, hồ bơi bốn mùa trong nhà, quầy bar tầng thượng ngắm toàn cảnh thành phố và dịch vụ spa đẳng cấp.
}}

* {{ngủ
| tên=Hoa Tien Paradise Resort Xuân Thành | trang web= | email=
| địa chỉ=Bãi biển Xuân Thành, xã Tiên Điền | vĩ độ=18.6350 | kinh độ=105.8210 | chỉ đường=Sát bờ biển
| điện thoại=+84 239 3828 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.500.000 - 4.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Quần thể nghỉ dưỡng ven biển gồm hệ thống biệt thự biển cao cấp, sân golf tiêu chuẩn 18 hố ven đại dương và trường đua chó giải trí.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Sông La Thiên Cầm | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu Du lịch Thiên Cầm, xã Thiên Cầm | vĩ độ=18.2850 | kinh độ=106.0180 | chỉ đường=Mặt tiền bãi tắm
| điện thoại=+84 239 3862 666 | điện thoại miễn cước=
| giá=650.000 - 1.600.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 3 sao hướng trực diện bãi biển Thiên Cầm, khuôn viên râm mát nhiều cây xanh và nhà hàng phục vụ hải sản tươi sống.
}}

=== Khách sạn tầm trung ===
* {{ngủ
| tên=Khách sạn BMC Hà Tĩnh | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 06 Phan Đình Phùng, phường Thành Sen | vĩ độ=18.3410 | kinh độ=105.9060 | chỉ đường=Ngay vòng xoay trung tâm
| điện thoại=+84 239 3855 777 | điện thoại miễn cước=
| giá=500.000 - 1.100.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 3 sao vị trí giao thông thuận tiện, phòng ốc sạch sẽ đầy đủ tiện nghi điều hòa, wifi cáp quang và bãi đỗ xe rộng rãi.
}}

== Giữ an toàn ==
=== Nắng nóng gay gắt ===
* Vào các tháng hè (tháng 5 đến tháng 8), hiện tượng gió phơn Tây Nam gây thời tiết nắng nóng gay gắt và khô hanh. Du khách khi tham quan ngoài trời tại xã Can Lộc (chùa Hương Tích) hoặc xã Đồng Lộc cần trang bị mũ rộng vành, kính râm, kem chống nắng và chuẩn bị đủ nước uống để phòng chống sốc nhiệt.

=== An toàn tắm biển và sạt lở đất ===
* Chấp hành nghiêm các quy định an toàn cứu hộ tại bãi biển Thiên Cầm, Xuân Thành: Không bơi ra xa khỏi phao an toàn và không tắm biển khi có cảnh báo biển động.
* Mùa mưa bão từ tháng 9 đến tháng 11 có thể xảy ra sạt lở đất đá trên đèo Ngang (phường Hoành Sơn) hoặc ngập lụt vùng ven sông Ngàn Sâu; cần theo dõi chặt chẽ dự báo thời tiết trước khi di chuyển qua các tuyến đường đèo dốc.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Nghệ An]]: Vượt [[Cầu Bến Thủy]] hoặc cầu Cửa Hội qua sông Lam sang phía Bắc để thăm quê hương Bác Hồ tại [[xã Kim Liên]], bãi biển [[phường Cửa Lò]] và Vườn quốc gia [[Pù Mát]].
* [[Quảng Trị]]: Vượt đèo Ngang hoặc hầm đường bộ Đèo Ngang xuôi về phía Nam để đến với Vườn quốc gia [[Phong Nha - Kẻ Bàng]], hang Sơn Đoòng và bãi biển Nhật Lệ.
* [[Lào]]: Làm thủ tục xuất cảnh qua [[Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo]] (xã Sơn Kim 1) theo Quốc lộ 8A để sang thị trấn Laksao thuộc tỉnh Borikhamxay.

{{geo|18.3333|105.9000}}
{{IsPartOf|Bắc Trung Bộ}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Hà Tĩnh}}</text>
      <sha1>ljxg5fo042yrimwgmxaldyqcgghunmd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Quảng Ninh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1052</id>
    <revision>
      <id>122283</id>
      <parentid>122282</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T13:34:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tham quan */</comment>
      <origin>122283</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52962" sha1="mcan8hc6bhf6z0cosgovps0jguazl4m" xml:space="preserve">{{pagebanner|Ha Long Bay Banner.JPG|caption=Quần thể đảo đá vôi trên Vịnh Hạ Long tại Quảng Ninh}}

{{quickbarprovince
| image=View from the surprise cave, Halong Bay, Quang Ninh, Vietnam - Vịnh Hạ Long, Quảng Ninh, Việt Nam (10226116905).jpg
| imagewidth=250px
| caption=Cảnh quan địa chất karst ngập nước trên Vịnh Hạ Long
| location=Quang Ninh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=6.207,9 km²
| population=1.380.000 người (ước tính)
| population density=222,3 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Sán Dìu]], [[Tiếng Hoa]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (87%), người Dao (5%), người Tày (3%), người Sán Dìu (2%), người Sán Chỉ, người Hoa
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đông Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Hồng Gai và phường Hạ Long
| years active=1963 - Thành lập tỉnh Quảng Ninh từ hợp nhất khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (203)
| website=[https://quangninh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ninh]
}}

'''Quảng Ninh''' là một tỉnh ven biển thuộc vùng [[Đồng bằng sông Hồng]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc và Đông Bắc của tỉnh giáp khu tự trị dân tộc Choang [[Quảng Tây]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài 118,8 km; phía Đông và Nam giáp [[Vịnh Bắc Bộ]] với đường bờ biển dài 250 km; phía Tây Nam giáp [[Hải Phòng]]; phía Tây Bắc giáp [[Bắc Ninh]] và [[Lạng Sơn]]. Tỉnh sở hữu Di sản Thiên nhiên Thế giới [[Vịnh Hạ Long]] và quần thể danh thắng di tích [[Yên Tử]], đồng thời là trung tâm công nghiệp khai khoáng than đá lớn nhất Việt Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý hành chính trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Quang Ninh Museum facade 1.jpg|nhỏ|Bảo tàng Quảng Ninh bên đường bao biển phường Hạ Long]]

=== Lịch sử hình thành ===
Tên gọi Quảng Ninh được hình thành vào ngày 30 tháng 10 năm 1963 trên cơ sở sáp nhập khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh, do Chủ tịch Hồ Chí Minh đề xuất đặt tên ghép từ hai chữ đầu của hai địa danh cũ để biểu trưng cho sự rộng lớn và an ninh biên cương. 

Về mặt khảo cổ học, Quảng Ninh là cái nôi của các nền văn hóa tiền sử biển nổi tiếng như Văn hóa Soi Nhụ (cách ngày nay 18.000 - 7.000 năm), Văn hóa Cái Bèo và Văn hóa Hạ Long (cách ngày nay 4.500 - 3.000 năm) với các di chỉ mộ táng, công cụ đá ghè đẽo và đồ gốm xốp tại các hang động ngập nước vịnh biển.

Trong lịch sử quân sự Đại Việt, vùng đất này ba lần ghi dấu chiến thắng chống ngoại xâm trên dòng Sông Bạch Đằng: chiến thắng năm 938 của Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán, chiến thắng năm 981 của Lê Hoàn chống quân Tống, và đỉnh cao là Trận Bạch Đằng (1288) do Quốc công Tiết chế Trần Hưng Đạo chỉ huy tiêu diệt đoàn thuyền chiến Nguyên Mông.

Năm 1149, vua Lý Anh Tông thiết lập trang Thương cảng Vân Đồn tại vùng biển nay thuộc [[Đặc khu Vân Đồn]], mở ra thương cảng mậu dịch quốc tế đầu tiên của nước ta, đón thuyền buôn từ Nhật Bản, Trung Hoa, Java, Xiêm La vào giao thương tấp nập suốt các triều đại Lý, Trần, Hậu Lê.

Vào cuối thế kỷ 13, vua Trần Nhân Tông sau khi lãnh đạo kháng chiến thắng lợi đã từ bỏ ngai vàng lên đỉnh núi [[Yên Tử]] (phường Yên Tử) tu hành, sáng lập nên Thiền phái Trúc Lâm mang đậm bản sắc văn hóa Phật giáo Việt Nam. 

Vào cuối thế kỷ 19, thực dân Pháp thành lập Công ty Than Bắc Kỳ (SFCT), biến vùng mỏ Hòn Gai, Cẩm Phả thành trung tâm công nghiệp khai thác than đá lớn nhất Đông Dương, gắn liền với phong trào đấu tranh kiên cường của đội ngũ công nhân vùng mỏ (ngày Truyền thống công nhân vùng mỏ 12 tháng 11 năm 1936).

=== Cảnh quan sinh thái ===
Quảng Ninh có địa hình phức tạp, chiếm hơn 80% diện tích tự nhiên là đồi núi xen kẽ hệ thống sông ngòi ngắn dốc và hơn 2.000 hòn đảo lớn nhỏ dọc thềm lục địa:
* '''Vùng đồi núi vòng cung Đông Triều (phía Tây và Tây Bắc):''' Kéo dài từ phường An Sinh, phường Bình Khê, phường Yên Tử, xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng lên đến xã Bình Liêu. Địa hình hiểm trở với các đỉnh núi đá vôi và sa thạch cao trên 1.000 m như đỉnh Cao Xiêm (1.429 m), đỉnh Quảng Nam Châu (1.507 m). Nơi đây lưu giữ diện tích rừng đầu nguồn rộng lớn thuộc Khu Bảo tồn Thiên nhiên Đồng Sơn - Kỳ Thượng và thung lũng thượng nguồn sông Ba Chẽ, đồng thời tập trung trữ lượng than antraxit lớn tại các vỉa than phường Mạo Khê, phường Vàng Danh, phường Hà Lầm, phường Cẩm Phả và phường Mông Dương.
* '''Vùng đồng bằng phù sa &amp; Bãi triều cửa sông ven biển (phía Tây Nam và Đông Bắc):''' Dải đồng bằng ven sông thuộc phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc và vùng cửa khẩu biên mậu phường Móng Cái 1, phường Móng Cái 2, phường Móng Cái 3, có các cánh đồng lúa, đầm nuôi trồng thủy hải sản nước lợ và hệ thống rừng ngập mặn chắn sóng tự nhiên.
* '''Vùng biển đảo và vịnh biển (phía Đông và Đông Nam):''' Vùng lõi gồm [[Vịnh Hạ Long]] và [[Vịnh Bái Tử Long]] với hàng ngàn đảo đá vôi karst chìm ngập nước, hệ sinh thái rạn san hô, tùng áng tự nhiên cùng hai quần đảo cát ngoài khơi xa là [[Đặc khu Vân Đồn]] và [[Đặc khu Cô Tô]].

=== Dân cư &amp; Bản sắc văn hóa ===
Dân số của tỉnh vượt trên 1,38 triệu người, gồm 22 dân tộc cùng chung sống. Người Kinh chiếm đa số (khoảng 87%), phân bố đông đúc dọc trục đô thị ven biển từ phường Đông Triều qua phường Uông Bí, phường Hạ Long, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1. Đồng bào các dân tộc thiểu số gồm người Dao (Dao Thanh Y, Dao Thanh Phán) sinh sống chủ yếu tại xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng, xã Hải Sơn; người Tày, người Sán Chỉ, người Sán Dìu cư trú tập trung tại xã Bình Liêu, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà. 

Bản sắc văn hóa dân gian tỉnh thể hiện qua các làn điệu hát [[Hát Then|Then]] đàn Tính của người Tày, hát Soóng Cọ của người Sán Chỉ, hát Soọng Cô của người Sán Dìu, tục thêu hoa văn thổ cẩm bằng chỉ ngũ sắc của phụ nữ Dao Thanh Phán, nghệ thuật múa lân sư rồng của cộng đồng người Hoa và các lễ hội truyền thống miền biển như Lễ hội bơi thuyền truyền thống Đền Cửa Ông (phường Cửa Ông), Lễ hội rước người Xuống đồng tại phường Phong Cốc.

=== Khí hậu ===
Quảng Ninh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa biển đặc trưng của duyên hải Bắc Bộ, chịu tác động trực tiếp của hoàn lưu gió mùa và vịnh Bắc Bộ. Mùa đông lạnh sâu hơn các vùng duyên hải miền Trung do trực diện đón các đợt gió mùa Đông Bắc tràn qua vịnh, nhưng mùa hè mát mẻ hơn nhờ gió đông nam thổi từ biển vào. Độ ẩm không khí trung bình năm duy trì ở mức cao từ 82 - 85%.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, dao động từ 18 - 24&amp;nbsp;°C; thường xuyên có mưa phùn nhẹ và sương mù bao phủ các thung lũng đá vôi vịnh biển vào buổi sáng sớm. Đây là mùa hành hương lễ Phật lớn nhất năm tại phường Yên Tử, phường Uông Bí, phường Cửa Ông, phường An Sinh.
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Nhiệt độ ban ngày phổ biến 30 - 35&amp;nbsp;°C, nắng vàng chan hòa, biển êm, nước biển trong xanh; đây là thời kỳ cao điểm cho các hoạt động tắm biển, nghỉ dưỡng du thuyền, lặn ngắm san hô tại phường Tuần Châu, phường Bãi Cháy, Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô. Giai đoạn tháng 7 và tháng 8 thỉnh thoảng có các đợt bão nhiệt đới kèm mưa lớn từ biển Đông.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 10): Tiết trời khô ráo, bầu trời trong vắt, gió thu mát mẻ, nền nhiệt trung bình 24 - 28&amp;nbsp;°C; là mùa lý tưởng nhất trong năm để tham gia các tour du thuyền ngủ đêm trên vịnh Hạ Long và săn mây, ngắm cỏ lau biên giới tại xã Bình Liêu, xã Lục Hồn.
* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Gió mùa Đông Bắc thịnh hành mang không khí khô hanh và lạnh buốt, nhiệt độ ban đêm tại các đỉnh núi cao xã Bình Liêu, xã Hải Sơn có thể hạ xuống dưới 8&amp;nbsp;°C; thích hợp cho các dịch vụ nghỉ dưỡng suối khoáng nóng onsen tại phường Quang Hanh.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Quảng Ninh (Trạm Bãi Cháy)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 20 (68) || 23 (73) || 27 (81) || 31 (88) || 32 (90) || 32 (90) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''27 (81)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 14 (57) || 15 (59) || 18 (64) || 22 (72) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 22 (72) || 19 (66) || 15 (59) || '''20 (68)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 25 (1.0) || 30 (1.2) || 45 (1.8) || 90 (3.5) || 190 (7.5) || 280 (11.0) || 380 (15.0) || 420 (16.5) || 240 (9.4) || 130 (5.1) || 40 (1.6) || 20 (0.8) || '''1.890 (74.4)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:San-bay-van-don-ve-dem.jpg|nhỏ|Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn tại Đặc khu Vân Đồn]]

Quảng Ninh sở hữu hệ thống hạ tầng giao thông đa phương thức đồng bộ hàng đầu Việt Nam, bao gồm cảng hàng không quốc tế, đường cao tốc hiện đại chạy suốt chiều dài tỉnh, các bến cảng biển tiếp nhận tàu du lịch quốc tế và các tuyến quốc lộ nối thẳng sang Trung Quốc.

=== Bằng đường hàng không ===
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn | tên khác=Van Don International Airport | ký hiệu=VDO
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | chỉ đường=Cách trung tâm phường Hạ Long 50 km về phía Đông Bắc dọc theo trục cao tốc Hạ Long - Vân Đồn
| điện thoại=+84 203 3901 111 | trang web=https://vandonairport.vn
| nội dung=Sân bay quốc tế tư nhân đầu tiên tại Việt Nam, đạt cấp 4E theo chuẩn ICAO với đường cất hạ cánh dài 3,6 km, đón nhận các dòng máy bay thân rộng hiện đại như Boeing 787 và Airbus A350. Sân bay vận hành các đường bay thẳng thương mại hàng ngày kết nối với [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Đà Nẵng]], đồng thời tiếp nhận các chuyến bay charter quốc tế từ [[Seoul]] (Hàn Quốc), [[Tokyo]] (Nhật Bản) và [[Quảng Châu]] (Trung Quốc). Từ sân bay có tuyến xe buýt miễn phí đưa đón hành khách về thẳng phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai.
}}
* '''Cảng hàng không Quốc tế Cát Bi (Hải Phòng):''' Nằm cách ranh giới phường Quảng Yên và phường Bãi Cháy chỉ khoảng 25 - 35 km qua cầu Bạch Đằng trên cao tốc CT06; là lựa chọn thay thế thuận tiện đón nhiều chuyến bay nội địa và quốc tế từ [[Bangkok]], [[Seoul]].

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng - Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái (Cao tốc CT06):'''
  * Trục cao tốc 4 làn xe chạy suốt toàn bộ chiều dài tỉnh từ cầu Bạch Đằng (tiếp giáp Hải Phòng) qua phường Quảng Yên, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả, Đặc khu Vân Đồn, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà, xã Hải Hà đến cửa khẩu phường Móng Cái 1.
  * Tốc độ tối đa toàn tuyến đạt 120 km/h, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô cá nhân:
    * Tuyến Hà Nội - phường Hạ Long: Khoảng 1 giờ 45 phút (150 km).
    * Tuyến Hà Nội - Đặc khu Vân Đồn: Khoảng 2 giờ 15 phút (200 km).
    * Tuyến Hà Nội - phường Móng Cái 1: Khoảng 3 giờ 15 phút (310 km).
* '''Tuyến Quốc lộ 18:''' Tuyến đường bộ truyền thống kết nối từ Cảng hàng không Quốc tế Nội Bài (Hà Nội) qua tỉnh [[Bắc Ninh]], đi qua phường Mạo Khê, phường Đông Triều, phường Uông Bí, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1.
* '''Tuyến Quốc lộ 279:''' Kết nối từ tỉnh [[Bắc Ninh]] qua xã Thống Nhất, phường Hoành Bồ về vịnh Cửa Lục.
* '''Tuyến Quốc lộ 4B:''' Kết nối từ thành phố [[Lạng Sơn]] qua xã Tiên Yên, rút ngắn thời gian giao lưu giữa hai tỉnh biên giới Đông Bắc.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * Xe Limousine chất lượng cao (9 - 11 chỗ): Các hãng uy tín như Phúc Xuyên, Vân Đồn Xanh, Hạ Long Travel, Duy Khánh hoạt động với tần suất 30 phút/chuyến từ 05:00 đến 21:00 hàng ngày, đón trả khách tận nơi tại trung tâm Hà Nội đến phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) và Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn). Giá vé: 220.000 - 280.000 VNĐ/vé. Tuyến đi Móng Cái có giá vé khoảng 350.000 - 400.000 VNĐ/vé.
  * Xe khách giường nằm: Xuất bến cố định từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát, Bến xe Gia Lâm, Bến xe Nước Ngầm (Hà Nội) và Bến xe Niệm Nghĩa (Hải Phòng) về Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) và Bến xe Móng Cái (phường Móng Cái 2). Giá vé từ 120.000 - 180.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường biển ===
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long''' (phường Bãi Cháy): Nằm tại trung tâm khu du lịch Bãi Cháy, bến cảng sở hữu cầu cảng hiện đại dài 406 m vươn ra biển, tiếp nhận các siêu du thuyền quốc tế 5 sao tải trọng lên đến 225.000 GRT mang hàng ngàn du khách quốc tế ghé thăm vịnh Hạ Long.
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Tuần Châu''' (phường Tuần Châu): Cảng du thuyền nhân tạo lớn nhất Đông Nam Á với 2 âu tàu kín gió có tổng chiều dài bờ bến hơn 8 km, sức chứa trên 2.000 tàu du lịch tham quan vịnh cùng lúc.

=== Bằng đường sắt ===
* Tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân: Tuyến đường sắt khổ lồng 1.435 mm / 1.000 mm vận chuyển hàng hóa công nghiệp và than đá từ nội địa ra Cảng nước sâu Cái Lân (phường Bãi Cháy).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Ha_Long_2019_taken_by_DJI_FC220.jpg|nhỏ|Một góc Hạ Long nhìn từ trên cao]]

=== Di chuyển đường thủy &amp; Tàu cao tốc ra đảo ===
* '''Tàu tham quan Vịnh Hạ Long trong ngày:'''
  * Xuất bến thường xuyên từ Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long (phường Bãi Cháy). Có hai khung giờ xuất phát chính: buổi sáng (07:30 - 08:30) và buổi trưa (11:30 - 12:30).
  * Khách lẻ có thể mua vé ghép tàu tham quan Tuyến 1 (thời lượng 4 tiếng: Động Thiên Cung - Hang Đầu Gỗ - Hòn Chó Đá - Hòn Trống Mái) hoặc Tuyến 2 (thời lượng 6 tiếng: Hang Sửng Sốt - Hang Luồn - Đảo Ti Tốp).
* '''Du thuyền ngủ đêm trên vịnh:''' Hành trình 2 ngày 1 đêm hoặc 3 ngày 2 đêm trên các du thuyền tiện nghi 4 - 5 sao (Paradise Cruises, Indochina Sails, Ambassador Cruise), neo đậu qua đêm tại các vụng biển kín gió trên Vịnh Hạ Long hoặc Vịnh Bái Tử Long.
* '''Tàu cao tốc thủy nội địa từ Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn):'''
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đặc khu Cô Tô: Vận hành liên tục từ 06:30 đến 16:30 hàng ngày, thời gian di chuyển khoảng 55 - 65 phút. Giá vé tàu cao tốc: 250.000 - 300.000 VNĐ/lượt (các đội tàu Havaco, Kalong, Quang Minh).
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Quan Lạn / Minh Châu (Đặc khu Vân Đồn): Thời gian di chuyển 40 - 50 phút. Giá vé: 160.000 - 180.000 VNĐ/lượt.
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Ngọc Vừng (Đặc khu Vân Đồn): Thời gian di chuyển 45 phút. Giá vé: 150.000 VNĐ/lượt.
* '''Phà Tuần Châu - Cát Bà:''' Kết nối từ bến phà phường Tuần Châu sang bến Gia Luận thuộc quần đảo [[Cát Bà]] ([[Hải Phòng]]), chạy 5 - 7 chuyến/ngày, chở được cả người đi bộ, xe máy và ô tô con.

=== Phương tiện đường bộ nội tỉnh ===
* '''Xe buýt công cộng:''' Mạng lưới xe buýt kết nối xuyên suốt các phường trung tâm và khu công nghiệp:
  * Tuyến buýt số 01: Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) - Cầu Bãi Cháy - Cột Đồng Hồ (phường Hồng Gai) - phường Cẩm Phả. Hoạt động 05:30 - 18:30, tần suất 15 phút/chuyến.
  * Tuyến buýt số 03: phường Hồng Gai - phường Hoành Bồ.
  * Tuyến buýt số 08: phường Hồng Gai - phường Đông Mai (Quảng Yên).
  * Tuyến buýt Hạ Long - Móng Cái: Kết nối từ Bến xe Bãi Cháy chạy dọc cao tốc và Quốc lộ 18 ra Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái (phường Móng Cái 1).
* '''Thuê xe máy:''' Lựa chọn linh hoạt nhất để tự do di chuyển dọc các tuyến đường bao biển đẹp như đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hạ Long, phường Hồng Gai) hoặc đường bao biển Hạ Long - Cẩm Phả. Điểm cho thuê xe máy tập trung quanh khu vực phố cổ Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bến tàu Hồng Gai và trung tâm thị tứ Đặc khu Cô Tô với mức giá từ 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Xe điện du lịch:''' Hoạt động phổ biến trên các tuyến đường ven biển phục vụ chở khách tham quan ngắm cảnh trong nội khu Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bờ biển Trà Cổ (phường Móng Cái 1) và trung tâm Đặc khu Cô Tô; giá cước tính theo chuyến hoặc theo người (10.000 - 20.000 VNĐ/lượt).
* '''Taxi:''' Đội ngũ taxi đông đảo, hoạt động thường trực 24/7:
  * Taxi Mai Linh Quảng Ninh: ☎ +84 203 3628 628
  * Taxi Bãi Cháy: ☎ +84 203 3646 464
  * Taxi Hòn Gai: ☎ +84 203 3848 484
  * Taxi Phú Bình: ☎ +84 203 3599 599
  * Taxi Móng Cái: ☎ +84 203 3888 888
  * Dịch vụ xe công nghệ Xanh SM và GrabCar hoạt động rất dày đặc tại phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, phường Hạ Long, phường Uông Bí và phường Cẩm Phả.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:越南口岸_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cửa khẩu Móng Cái]]

=== Quần thể vịnh biển và Di sản Thiên nhiên Thế giới ===
* {{xem
| tên=Khu Di sản Thiên nhiên Thế giới Vịnh Hạ Long | tên khác=Ha Long Bay
| trang web=http://banquanlyvinhhalong.gov.vn | email=
| địa chỉ=Vùng biển tiếp giáp phường Hồng Gai, phường Bãi Cháy, phường Tuần Châu | vĩ độ=20.9100 | kinh độ=107.1800 | chỉ đường=Xuất bến tại Cảng Tuần Châu hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long
| điện thoại=+84 203 3824 112 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 17:30 (du thuyền lưu trú hoạt động qua đêm) | giá=Vé tham quan theo tuyến: 250.000 - 290.000 VNĐ/người (chưa gồm cước tàu)
| nội dung=Quần thể di sản thiên nhiên thế giới hai lần được UNESCO vinh danh về giá trị thẩm mỹ và giá trị địa chất - địa mạo. Khu vực di sản có diện tích 434 km² bao gồm 775 hòn đảo đá vôi phong hóa karst ngập nước với hàng trăm hang động nguyên sơ. Các điểm dừng chân tiêu biểu trên các tuyến tham quan:
* '''Động Thiên Cung:''' Nằm ở phía tây nam vịnh, hang động karst rộng lớn với hệ thống măng đá, thạch nhũ rủ nhiều tầng lớp, được chiếu sáng bằng hệ thống đèn màu.
* '''Hang Đầu Gỗ:''' Nằm sát Động Thiên Cung, hang gắn liền với truyền thuyết cất giấu cọc gỗ lim của quân dân nhà Trần trong cuộc chiến chống quân Nguyên Mông năm 1288.
* '''Hang Sửng Sốt:''' Tọa lạc trên đảo Bồ Hòn, là một trong những hang động karst rộng nhất vịnh với trần hang cao trên 30 m và lòng hang rộng hàng ngàn mét vuông.
* '''Đảo Ti Tốp:''' Hòn đảo có bờ cát hình vầng trăng khuyết thoai thoải ôm lấy chân núi; đỉnh đảo có lầu ngắm cảnh ở độ cao 100 m cho phép quan sát bao quát 360 độ mặt vịnh.
* '''Hang Luồn:''' Vòm hang ngầm xuyên qua lòng núi đá mở ra hồ nước kín (áng nước) phẳng lặng, du khách tiếp cận bằng thuyền nan do ngư dân chèo hoặc tự chèo thuyền kayak.
* '''Hòn Trống Mái (Hòn Gà Chọi):''' Cụm hai khối đá vôi đứng đối diện nhau trên mặt nước sâu, biểu tượng hình ảnh du lịch của vịnh Hạ Long và Quảng Ninh.
}}

* {{xem
| tên=Vịnh Bái Tử Long | tên khác=Bai Tu Long Bay
| trang web= | email=
| địa chỉ=Vùng biển Đặc khu Vân Đồn và phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0500 | kinh độ=107.5000 | chỉ đường=Tiếp giáp phía đông bắc của Vịnh Hạ Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tính theo tuyến
| nội dung=Vùng vịnh nguyên sinh ít chịu tác động của mật độ tàu thuyền du lịch dày đặc, bao gồm hàng trăm hòn đảo đá vôi và đảo đất sa thạch. Vùng lõi vịnh là Vườn Quốc gia Bái Tử Long với diện tích hơn 15.000 ha (gồm diện tích rừng và biển), bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn cổ thụ, rạn san hô tầng nông và nơi sinh sống của nhiều loài chim biển quý hiếm.
}}

* {{xem
| tên=Đặc khu Cô Tô &amp; Quần đảo Cô Tô | tên khác=Co To Archipelago
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Cô Tô | vĩ độ=20.9833 | kinh độ=107.7667 | chỉ đường=Cách Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn) 50 km đường biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào đặc khu
| nội dung=Huyện đảo tiền tiêu vùng Đông Bắc gồm đảo Cô Tô lớn, đảo Thanh Lân và gần 50 hòn đảo nhỏ. Các điểm danh thắng tự nhiên nổi bật:
* '''Bãi biển Hồng Vàn:''' Nằm ở bờ phía đông, sóng êm ả nhờ có đảo Thanh Lân chắn gió ngoài khơi, bãi cát phẳng mịn thoai thoải.
* '''Bãi biển Vàn Chảy:''' Nằm ở phía tây nam đảo, bờ cát thoai thoải dài hơn 1,5 km, sóng lớn dồn dập thích hợp tắm biển và các hoạt động thể thao bãi cát.
* '''Bãi đá Móng Rồng (Bãi đá Cầu Mỵ):''' Hệ thống vách đá trầm tích nhiều màu sắc bị sóng biển bào mòn qua hàng triệu năm tạo nên các nếp uốn địa chất độc đáo sát mép sóng.
* '''Hải đăng Cô Tô:''' Ngọn đèn biển xây dựng cuối thế kỷ 19 trên đồi cao 102 m, du khách leo 72 bậc cầu thang xoắn ốc để ngắm toàn cảnh quần đảo và rừng cây nguyên sinh.
* '''Đảo Thanh Lân:''' Hòn đảo lớn thứ hai trong đặc khu với thảm rừng tự nhiên xanh tốt, bãi biển Ba Châu, bãi Hải Quân và các xưởng chế biến sứa biển xuất khẩu.
}}

* {{xem
| tên=Đảo Quan Lạn &amp; Đảo Ngọc Vừng | tên khác=Quan Lan - Ngoc Vung Islands
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | vĩ độ=20.9000 | kinh độ=107.5500 | chỉ đường=Đi tàu cao tốc từ Cảng Ao Tiên (Vân Đồn)
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Hai hòn đảo cát tự nhiên nằm trên tuyến thông thương biển cổ. Đảo Quan Lạn có bãi tắm Minh Châu cát trắng tơi xốp không dính chân, bãi Robinson hoang sơ và Cụm di tích đình, chùa, miếu Quan Lạn xây dựng bằng gỗ mần lái kiên cố từ thế kỷ 18 thờ ba anh em họ Phạm có công đánh giặc Nguyên Mông. Đảo Ngọc Vừng sở hữu bãi biển Trường Chinh cát dài 3 km, hồ nước ngọt ngọt tự nhiên và khu di tích Cột cờ quốc gia trên đảo.
}}

[[Tập tin:Thượng_Yên_Công,_tp._Uông_Bí,_Quảng_Ninh,_Vietnam_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cáp treo Yên Tử tại phường Yên Tử]]

=== Di tích lịch sử ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Yên Tử | tên khác=Yen Tu Historical and Scenic Area
| trang web=http://yentu.com.vn | email=
| địa chỉ=Sườn núi Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1550 | kinh độ=106.7180 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Uông Bí 14 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 203 3661 118 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Vé tham quan danh lam: 40.000 VNĐ; vé cáp treo khứ hồi trọn tuyến: 350.000 VNĐ/người
| nội dung=Kinh đô Phật giáo của nước Đại Việt thời Trần, nơi vua Trần Nhân Tông tu hành và sáng lập Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử vào năm 1299. Quần thể kéo dài theo đường mòn bậc đá xuyên qua rừng trúc và rừng tùng cổ thụ:
* '''Chùa Suối Tắm &amp; Chùa Cầm Thực:''' Điểm khởi đầu của tuyến hành hương dưới chân núi.
* '''Chùa Giải Oan:''' Ngôi chùa nằm bên dòng suối Giải Oan có cây cầu đá xanh cong nối qua suối, gắn với sự tích các cung tần thời Trần.
* '''Tháp Huệ Quang:''' Tháp đá cổ cao 7 m xây dựng từ năm 1309 lưu giữ một phần ngọc xá lị của Phật hoàng Trần Nhân Tông, xung quanh là vườn tháp mộ của hơn 60 vị cao tăng.
* '''Chùa Hoa Yên (Chùa Cả):''' Ngôi chùa trung tâm nằm ở độ cao 535 m, nơi ba vị Trúc Lâm Tam Tổ (Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang) đăng đàn thuyết pháp.
* '''Chùa Một Mái:''' Ngôi chùa nép mình hoàn toàn trong hốc đá tự nhiên ở lưng chừng vách núi.
* '''Tượng đồng Phật hoàng Trần Nhân Tông:''' Bức tượng đúc bằng đồng nguyên khối nặng 138 tấn tọa lạc trên đỉnh An Kỳ Sinh ở độ cao 988 m.
* '''Chùa Đồng (Thiên Trúc Tự):''' Tọa lạc trên đỉnh cao nhất của dãy Yên Tử (1.068 m). Ngôi chùa được đúc hoàn toàn bằng đồng tinh khiết nặng hơn 70 tấn, mái chạm hoa văn sen cúc thời Trần, thường xuyên chìm trong biển sương mù dày đặc.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Nhà Trần tại Đông Triều | tên khác=Tran Dynasty Relics in Dong Trieu
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường An Sinh, phường Bình Khê và phường Tràng Lương cũ (nay thuộc phường Bình Khê) | vĩ độ=21.1333 | kinh độ=106.5833 | chỉ đường=Dưới chân phía tây dãy Yên Tử
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng đất phát tích và lăng miếu cội nguồn của hoàng tộc nhà Trần. Quần thể gồm 14 cụm di tích lăng mộ và đền miếu: Đền An Sinh (nơi phụng thờ các vị hoàng đế Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Anh Tông, Trần Minh Tông), Thái Miếu họ Trần, Lăng Đồng Thái, Lăng Tư Phúc. Điểm nhấn tâm linh trên núi cao là Chùa Am Ngọa Vân (trên núi Bảo Đài) - thánh địa Phật giáo nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông tu hành những năm cuối đời và viên tịch hóa Phật vào ngày 1 tháng 11 năm Mậu Thân (1308).
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Chiến thắng Bạch Đằng | tên khác=Bach Dang Victory Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc | vĩ độ=20.9380 | kinh độ=106.8020 | chỉ đường=Nằm dọc hạ lưu và các nhánh rạch sông Bạch Đằng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể di tích lịch sử chiến tranh thủy quân ghi dấu chiến tích đánh tan quân thủy Nguyên Mông năm 1288:
* '''Bãi cọc Yên Giang:''' Bãi cọc gỗ lim cổ do Viện Khảo cổ học khai quật với hàng trăm cọc gỗ cắm xiên dưới lòng đất phù sa để chặn đầu thuyền giặc.
* '''Bãi cọc Đồng Vạn Muối &amp; Bãi cọc Đồng Má Ngựa:''' Dấu tích các trận địa cọc phụ nhằm dồn tàu chiến đối phương vào thế trận phục kích hỏa công.
* '''Đền Trần Hưng Đạo &amp; Miếu Vua Bà:''' Nằm sát bến đò rừng ven sông Bạch Đằng; miếu Vua Bà thờ bà lão bán nước đã chỉ ra quy luật thủy triều sông Bạch Đằng cho Hưng Đạo Đại Vương bày binh bố trận.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Đền Cửa Ông | tên khác=Cua Ong Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0280 | kinh độ=107.3680 | chỉ đường=Tọa lạc trên đồi cao nhìn thẳng ra Vịnh Bái Tử Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ hơn 700 năm tuổi phụng thờ Hưng Nhượng Đại Vương Trần Quốc Tảng cùng các tướng lĩnh nhà Trần (Trần Khắc Chung, Đỗ Khắc Chung, Yết Kiêu, Dã Tượng). Đền có vị trí phong thủy tựa lưng vào núi đá, mặt hướng ra biển vịnh; khuôn viên gồm Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng và lăng mộ tượng đồng Trần Quốc Tảng cao gần 10 m đúc từ đồng nguyên khối.
}}

* {{xem
| tên=Bảo tàng &amp; Thư viện Quảng Ninh | tên khác=Quang Ninh Museum and Library
| trang web=http://baotangquangninh.vn | email=
| địa chỉ=Đường Trần Quốc Nghiễn, phường Hạ Long | vĩ độ=20.9489 | kinh độ=107.0867 | chỉ đường=Mặt tiền tuyến đường bao biển ven vịnh
| điện thoại=+84 203 3825 031 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 11:30, 13:30 - 17:00 (đóng cửa vào thứ Hai hàng tuần) | giá=40.000 VNĐ/người lớn (học sinh, sinh viên: 15.000 - 20.000 VNĐ)
| nội dung=Cụm công trình kiến trúc đạt giải &quot;Công trình của năm 2013&quot; do kiến trúc sư người Tây Ban Nha Salvador Perez Arroyo thiết kế với khối nhà ốp kính cường lực đen tuyền phản chiếu bóng vịnh biển. Không gian trưng bày gồm 3 tầng hiện đại: Tầng 1 tái hiện hệ sinh thái tự nhiên và biển đảo Quảng Ninh với bộ xương cá voi khổng lồ; Tầng 2 trưng bày các hiện vật lịch sử từ thời tiền sử Văn hóa Hạ Long, thời kỳ phong kiến Bạch Đằng, Yên Tử đến thời kỳ kháng chiến chống Pháp; Tầng 3 tái hiện toàn cảnh lịch sử khai thác than đá với sa bàn và mô hình đường hầm lò than kích thước nguyên bản.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Mũi Sa Vĩ &amp; Bãi biển Trà Cổ | tên khác=Sa Vi Cape &amp; Tra Co Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Móng Cái 1 | vĩ độ=21.4910 | kinh độ=108.0160 | chỉ đường=Cách trung tâm Cửa khẩu Móng Cái 9 km về phía Đông
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Điểm cực Đông Bắc trên đất liền của Việt Nam, nơi đặt Cụm thông tin cổ động biên giới Sa Vĩ với biểu tượng 8 cây phi lao bằng bê tông vươn thẳng lên bầu trời, ghi dấu câu thơ của Tố Hữu: ''&quot;Từ Trà Cổ rừng dương, đến Cà Mau rừng đước&quot;''. Kề bên là Bãi biển Trà Cổ dài hơn 17 km bãi cát phẳng mịn, cùng Đình Trà Cổ - ngôi đình làng ven biển cổ nhất miền Bắc dựng từ năm 1461 bằng gỗ lim chạm trổ rồng mây tinh xảo.
}}

[[Tập tin:BinhLieu_by_phone.jpg|nhỏ|Đồi cỏ Bình Liêu]]

=== Khu vực biên giới ===
* {{xem
| tên=Hệ thống Cột mốc Biên giới &amp; &quot;Sống lưng Khủng long&quot; Bình Liêu | tên khác=Binh Lieu Border Patrol Road
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Lục Hồn và xã Hoành Mô | vĩ độ=21.5650 | kinh độ=107.4500 | chỉ đường=Tuyến tuần tra biên giới chạy dọc đường phân giới Việt - Trung
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (phải xuất trình Căn cước công dân khi được kiểm tra)
| nội dung=Hệ thống đường tuần tra bê tông uốn lượn men theo các đỉnh núi cao trên 1.000 m. Điểm nhấn là Cột mốc 1305 ngự trên sống núi hẹp dốc đứng (&quot;sống lưng khủng long&quot;) với hơn 2.000 bậc thang bê tông kiên cố dẫn lên đỉnh; vào tháng 10 và 11 hàng năm, hai bên triền dốc phủ trắng bạt ngàn hoa cỏ lau. Ngoài ra tuyến đường còn đưa du khách khám phá Cột mốc 1300, 1302 (mùa cỏ lau) và Cột mốc 1327 trên đỉnh núi Thanh Phun (xã Hoành Mô).
}}

* {{xem
| tên=Thác Khe Vằn | tên khác=Khe Van Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bình Liêu | vĩ độ=21.5120 | kinh độ=107.4120 | chỉ đường=Cách trung tâm xã 12 km theo đường liên thôn
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Thác nước tự nhiên 3 tầng cao hơn 100 m bắt nguồn từ dãy núi Khe Vằn đổ xuống các hồ nước tự nhiên trong vắt giữa rừng phòng hộ. Tầng thứ nhất dòng nước đổ trải rộng bên thềm đá hoa cương phẳng; tầng thứ hai chia đôi dòng nước qua kẽ đá; tầng thứ ba đổ thẳng vào vụng nước sâu mát rượi.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chèo thuyền kayak và SUP trên Vịnh Hạ Long:''' Thuê thuyền kayak tự chèo qua vòm đá ngầm tại Hang Luồn, khu vực Ba Hang hoặc vụng Tùng Sâu để tiếp cận sát các vách đá vôi dựng đứng và quan sát các bầy khỉ vàng tự nhiên sinh sống trên vách đá.
* '''Đi thủy phi cơ ngắm Vịnh Hạ Long từ trên cao:''' Trải nghiệm dịch vụ bay ngắm cảnh 25 phút của Hãng hàng không Hải Âu xuất phát từ bến thủy phi cơ phường Tuần Châu, bay lượn ở độ cao 150 - 300 m chiêm ngưỡng trọn vẹn toàn cảnh các đảo đá nhấp nhô trên mặt nước vịnh xanh biếc.
* '''Nghỉ dưỡng suối khoáng nóng Yoko Onsen Quang Hanh:''' Trải nghiệm dịch vụ ngâm khoáng nóng chuẩn Nhật Bản tại phường Quang Hanh, thư giãn trong các bể tắm khoáng ngoài trời giàu khoáng chất brom thiên nhiên, phòng xông nóng sauna, phòng xông lạnh tuyết và phòng xông đá muối.
* '''Vui chơi giải trí tại Quần thể Sun World Ha Long:''' Đi tuyến Cáp treo Nữ Hoàng đạt 2 kỷ lục thế giới vượt vịnh Cửa Lục sang đồi Ba Đèo tại phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai; trải nghiệm vòng quay Mặt Trời Sun Wheel, công viên nước Typhoon Water Park và đường trượt lượn siêu tốc Dragon Park.
* '''Đi bộ leo núi xuyên rừng Yên Tử:''' Thực hiện lộ trình đi bộ thể thao leo núi qua cung đường đá cổ dài 6 km từ chùa Giải Oan, qua chùa Hoa Yên, tượng đá An Kỳ Sinh lên chùa Đồng để rèn luyện thể lực và hòa mình vào thiên nhiên rừng tùng cổ thụ tại phường Yên Tử.
* '''Cắm trại và đón bình minh tại Mũi Sa Vĩ:''' Trải nghiệm dựng lều cắm trại trên bãi cát ven rặng phi lao Trà Cổ (phường Móng Cái 1), ngắm nhìn ánh bình minh đầu tiên rạng rỡ trên vùng biển địa đầu cực Đông Bắc của Tổ quốc.

== Mua sắm ==
Quảng Ninh sở hữu hệ thống sản vật địa phương (sản phẩm OCOP) phong phú, kết hợp giữa nguồn thủy hải sản cao cấp của vịnh biển và nông lâm sản đặc trưng miền đồi núi.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Chả mực giã tay Hạ Long:''' Mực mai nang tươi sống câu từ vùng biển sâu vịnh Bắc Bộ được lột da, làm sạch rồi cho vào cối đá giã bằng tay để giữ trọn thớ thịt giòn sần sật, trộn chút hạt tiêu và mỡ phần rồi chiên ngập dầu sôi vàng óng; đóng gói hút chân không bán tại phường Hồng Gai và phường Bãi Cháy.
* '''Sá sùng Quan Lạn sấy khô:''' &quot;Địa sâm&quot; quý hiếm đào thủ công trên các bãi triều cát pha Đặc khu Vân Đồn, rửa sạch cát rồi sấy trên than hoa kiệt nước; dùng nấu nước dùng phở truyền thống tạo vị ngọt thanh sâu lắng hoặc nướng giòn nhắm bia.
* '''Mực một nắng &amp; Tôm khô Cô Tô:''' Mực ống câu đêm xẻ lưng phơi đúng một đợt nắng to trên đảo Đặc khu Cô Tô, thân mực dẻo quánh, phủ lớp phấn trắng tự nhiên, thịt ngọt dày không dai.
* '''Hàu sữa &amp; Ruốc hàu Thái Bình Dương Vân Đồn:''' Hàu nuôi treo dây tự nhiên trên biển được chế biến thành hàu tươi tách vỏ, ruốc hàu dinh dưỡng đóng lọ thủy tinh tại Đặc khu Vân Đồn.
* '''Gà đồi Tiên Yên:''' Giống gà ri bản địa chăn thả trên sườn đồi xã Tiên Yên, da dày vàng ươm giòn ngậy, thịt chắc thơm không mỡ ngấy; có thể mua gà sống hoặc gà hấp sẵn đóng túi hút chân không.
* '''Miến dong Bình Liêu:''' Miến sợi làm từ 100% tinh bột củ dong riềng đỏ vùng cao xã Bình Liêu, quy trình chế biến không dùng hóa chất tẩy trắng, sợi miến giữ màu xanh lục mộc mạc, dai mướt và không bị bở khi đun lại nhiều lần.
* '''Mỹ nghệ điêu khắc than đá:''' Các sản phẩm mỹ nghệ độc bản điêu khắc từ than đá antraxit nguyên khối như tượng hòn Trống Mái, tượng Phật, mô hình thuyền buồm qua bàn tay tạo tác khéo léo của các nghệ nhân mỏ tại phường Hồng Gai và phường Cẩm Phả.

=== Chợ truyền thống &amp; Trung tâm Mua sắm ===
* '''Chợ Hạ Long 1 (phường Hồng Gai):''' Ngôi chợ đầu mối thủy hải sản lớn nhất tỉnh nằm ven bờ vịnh; tầng trệt tập trung hàng trăm quầy bể sủi bán hải sản tươi sống (cua gạch, ghẹ hoa, tôm he, cá song, bề bề), tầng lầu bán chả mực và hải sản khô.
* '''Chợ Cái Dăm (phường Bãi Cháy):''' Chợ dân sinh hiện đại 6 tầng phục vụ khách du lịch lưu trú khu vực Bãi Cháy, chuyên doanh hải sản khô, mực rim me, ruốc tôm và quà lưu niệm.
* '''Chợ Trung tâm Móng Cái (phường Móng Cái 2):''' Trung tâm thương mại biên giới sầm uất gồm 4 tầng, nơi tập kết bán buôn và bán lẻ hàng may mặc, đồ gia dụng, đồ chơi và nông sản nhập khẩu qua cửa khẩu.
* '''Chợ Cảng cá Cái Rồng (Đặc khu Vân Đồn):''' Chợ cá nhộn nhịp lúc 04:30 - 06:30 sáng, nơi các tàu đánh bắt ngoài khơi cập bến đổ tôm cá, mực tươi rói bán với giá gốc.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực xứ than mang phong vị đậm đà mặn mòi của biển cả, giữ nguyên độ ngọt giòn tươi sống của các loài thủy hải sản giáp xác và nhuyễn thể.

Các món ăn đặc sắc phổ biến:
* '''Bánh cuốn chả mực:''' Lớp bánh mỏng mềm tráng từ bột gạo tẻ nóng hổi bọc nhân thịt băm xào mộc nhĩ nấm hương, rắc hành phi thơm lừng; ăn kèm từng miếng chả mực giã tay chiên vàng giòn sần sật và bát nước mắm nguyên chất pha ớt chỉ thiên cay nồng vắt chanh.
* '''Bún bề bề Hạ Long:''' Nước dùng nấu từ vỏ bề bề và xương cá biển ninh nhừ ngọt đậm đà tự nhiên; tô bún đầy đặn xếp lớp thịt bề bề bóc nõn nguyên con, tôm biển luộc, chả cá chiên, cải ngọt và thì là thanh mát.
* '''Sam biển chế biến 7 món:''' Sam biển tự nhiên chế biến cầu kỳ thành các món: tiết canh sam, chân sam xào chua ngọt sả ớt, gỏi sam hoa chuối, trứng sam nướng mỡ hành trên mai than hoa, sam xào miến, chả sam rán giòn tại phường Quảng Yên và phường Hồng Gai.
* '''Gà đồi Tiên Yên luộc chấm cà tiệp:''' Thịt gà luộc chín tới da giòn vàng bóng như thoa mỡ; chấm cùng loại nước chấm &quot;cà tiệp&quot; độc đáo chế biến từ nước mắm Tiên Yên, nước cốt gừng nướng, củ hành tím nướng và ớt hiểm giã nhuyễn tại xã Tiên Yên.
* '''Canh ngán nấu mồng tơi &amp; Cháo ngán:''' Con ngán biển béo múp ngâm nước muối sạch cát, băm nhỏ xào thơm cùng hành hoa rồi nấu canh rau mồng tơi ngọt mát hoặc nấu cháo nếp sánh mịn giải nhiệt.
* '''Cù kỳ hấp bia &amp; Cù kỳ rang me:''' Con cù kỳ (loài cua đá biển mai sần sùi) có hai càng to khỏe đầy ắp thịt ngọt thơm; đập dập càng đem rang sốt me chua ngọt đậm đà chấm bánh mì hoa cúc.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Bánh cuốn chả mực Bà Ngân | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 34 Đoàn Thị Điểm, phường Hồng Gai | vĩ độ=20.9510 | kinh độ=107.0750 | chỉ đường=Gần khu vực Thư viện tỉnh cũ
| điện thoại=+84 203 3825 889 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 14:00 | giá=40.000 - 60.000 VNĐ/suất
| nội dung=Quán ăn lâu năm nức tiếng chuyên phục vụ bánh cuốn tráng tay ăn cùng chả mực nóng hổi giòn ngọt tự làm gia truyền.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Hải sản Cua Vàng | trang web=https://cuavang.vn | email=
| địa chỉ=Số 32 Phan Chu Trinh, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9610 | kinh độ=107.0320 | chỉ đường=Gần khu vực bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3819 919 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=10:00 - 22:30 | giá=250.000 - 600.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà hàng ẩm thực cao cấp nổi danh với món lẩu cua biển nấu thố đất nung giữ nhiệt, cua hoàng đế hấp bia sả và tôm hùm đút lò phô mai.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu mơ Yên Tử:''' Rượu gạo nếp cái hoa vàng ngâm quả mơ lông chín vàng thu hái trên triền núi Yên Tử (phường Yên Tử), nồng độ nhẹ 14 - 19 độ, vị chua thanh ngọt hậu, êm dịu dễ uống.
* '''Rượu ba kích tím Ba Chẽ:''' Củ ba kích tím tự nhiên khai thác tại các cánh rừng xã Ba Chẽ ngâm ủ rượu nếp hạ thổ ròng rã trên 6 tháng, nước rượu màu tím thẫm sóng sánh, có công dụng bổ thận tráng dương tăng cường sinh lực.
* '''Cà phê view bao biển Hòn Gai:''' Hệ thống các quán cà phê hiện đại dọc tuyến đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hồng Gai, phường Hạ Long) nhìn trực diện ra các hòn đảo đá vôi vịnh biển lúc hoàng hôn.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Boats_in_Ha_Long_bay.jpg|nhỏ|Vạn chài trên Vịnh Hạ Long]]

Cơ sở hạ tầng lưu trú tại Quảng Ninh thuộc nhóm hiện đại và quy mô bậc nhất cả nước, từ các tổ hợp nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế ven vịnh, khu khoáng nóng onsen, du thuyền nổi đến các homestay sinh thái biển đảo:

=== Khách sạn cao cấp &amp; Resort quốc tế ===
* {{ngủ
| tên=Vinpearl Resort &amp; Spa Hạ Long | trang web=https://vinpearl.com | email=
| địa chỉ=Đảo Đảo Rều, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9530 | kinh độ=107.0410 | chỉ đường=Nằm biệt lập trên đảo Đảo Rều, có tàu cao tốc riêng của khu nghỉ dưỡng đưa đón từ bến đất liền
| điện thoại=+84 203 3556 868 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.200.000 - 6.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế xây dựng hoàn toàn trên đảo biệt lập giữa biển mô phỏng cánh cung tráng lệ phong cách hoàng gia tân cổ điển. Resort sở hữu 384 phòng nghỉ cao cấp có ban công nhìn thẳng ra vịnh Hạ Long, 3 bãi biển nhân tạo cát trắng riêng tư, cụm hồ bơi ngoài trời rộng 1.200 m², dịch vụ spa Vincharm trên mặt nước và chuỗi nhà hàng phục vụ hải sản tươi sống.
}}

* {{ngủ
| tên=Yoko Onsen Quang Hanh | trang web=https://yokoonsenquanghanh.com.vn | email=
| địa chỉ=Tổ 5, Khu 9B, phường Quang Hanh | vĩ độ=21.0020 | kinh độ=107.1850 | chỉ đường=Nằm kẹp giữa thung lũng núi non dọc Quốc lộ 18
| điện thoại=+84 203 3558 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=3.500.000 - 8.000.000 VNĐ/đêm (đã bao gồm gói dịch vụ tắm khoáng nóng public onsen và buffet ẩm thực)
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng suối khoáng nóng trị liệu tiêu chuẩn Nhật Bản đầu tiên tại Việt Nam do Tập đoàn Sun Group đầu tư. Sở hữu nguồn nước khoáng tự nhiên giàu khoáng chất brom và natri, hệ thống 27 bể tắm onsen ngoài trời phong phú (bể ngâm chân, bể sục jacuzzi, bể phản lực, bể tắm hang), phòng xông đá muối Himalaya, phòng xông tuyết lạnh và các căn villa Yama/Washitsu có bể ngâm khoáng riêng tư.
}}

* {{ngủ
| tên=Yên Tử Legacy - MGallery | trang web=https://legacyyentu.com | email=
| địa chỉ=Khu Di tích Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1480 | kinh độ=106.7210 | chỉ đường=Tọa lạc tại thung lũng Giải Oan dưới chân núi Yên Tử
| điện thoại=+84 203 6259 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.800.000 - 6.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu tĩnh dưỡng 5 sao do kiến trúc sư Bill Bensley thiết kế mô phỏng cung đình thời nhà Trần thế kỷ 13 với tường gạch trát vỏ trấu, cửa gỗ lim cổ và đá ong tự nhiên. Nơi đây cung cấp các liệu trình chăm sóc sức khỏe thảo dược am tuệ, thiền tịnh ngắm rừng thông và lớp học yoga sớm giữa không gian thanh tịnh.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Quảng Ninh | trang web=https://luxuryquangninh.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Đường Hạ Long, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9580 | kinh độ=107.0380 | chỉ đường=Nằm ngay trục đường du lịch chính đối diện bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3646 618 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 34 tầng với quy mô 508 phòng ngủ hiện đại, trang bị đầy đủ hồ bơi vô cực ngoài trời ngắm vòng quay Sun Wheel, phòng tập thể dục, dịch vụ xông hơi massage và trung tâm tổ chức hội nghị yến tiệc lớn.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn du thuyền &amp; Bão biển ===
* Vào mùa mưa bão (từ tháng 6 đến tháng 9), các hình thái thời tiết cực đoan như dông lốc, áp thấp nhiệt đới và bão biển có thể xuất hiện trên Vịnh Bắc Bộ. Khi Cảng vụ Hàng hải Quảng Ninh phát lệnh cấm biển, tất cả các tàu tham quan vịnh và tàu cao tốc ra Đặc khu Cô Tô, Đặc khu Vân Đồn bắt buộc dừng xuất bến. Du khách cần chủ động theo dõi bản tin thời tiết hải văn trước chuyến đi.
* Khi tham gia các hoạt động chèo thuyền kayak, xuồng cao tốc hoặc đi mảng tre khám phá hang luồn trên vịnh Hạ Long, du khách bắt buộc phải mặc áo phao cứu sinh đúng quy cách trong suốt thời gian nổi trên mặt nước.

=== An toàn leo núi &amp; Cung đường tuần tra biên giới ===
* Tuyến leo bộ lên chùa Đồng Yên Tử (phường Yên Tử) có nhiều đoạn bậc đá dốc và trơn ướt khi có mưa phùn; du khách cần chuẩn bị giày thể thao có đế bám ma sát cao, gậy chống leo núi và áo khoác chắn gió ấm.
* Tuyến đường tuần tra biên giới và &quot;sống lưng khủng long&quot; Cột mốc 1305 tại xã Lục Hồn có hai bên sườn vực dốc đứng sâu thẳm; du khách chỉ đi trên dải bậc thang bê tông có tay vịn, không leo trèo ra ngoài mép vực chụp ảnh khi có gió bấc giật mạnh.
* Khu vực biên giới xã Hoành Mô, xã Lục Hồn, phường Móng Cái 1 tiếp giáp trực tiếp đường biên quốc gia; du khách bắt buộc phải mang theo Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu gốc để xuất trình khi lực lượng Bộ đội Biên phòng kiểm tra và không tự ý vượt qua đường biên giới.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hải Phòng]]: Di chuyển qua cầu Bạch Đằng trên trục cao tốc CT06 chỉ mất 30 phút để đến với thành phố cảng, hoặc đi phà từ bến phà phường Tuần Châu sang quần đảo [[Cát Bà]]. Đi theo Quốc lộ 18 qua phường Đông Triều sang vùng đất danh nhân Nguyễn Trãi tại Côn Sơn - Kiếp Bạc.
* [[Bắc Ninh]]: Đi theo Quốc lộ 18 sang phường Quế Võ và vùng đất di sản quan họ Kinh Bắc, hoặc men theo sườn Tây Yên Tử sang Chùa Vĩnh Nghiêm, Chùa Bổ Đà.
* [[Lạng Sơn]]: Đi theo Quốc lộ 4B từ xã Tiên Yên sang cửa ải Chi Lăng, đỉnh núi tuyết Mẫu Sơn và phố chợ Kỳ Lừa.
* [[Trung Quốc]]: Làm thủ tục xuất cảnh đường bộ qua [[Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái]] (phường Móng Cái 1) qua cầu Ka Long sang thành phố Đông Hưng thuộc khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây.

{{geo|20.9500|107.0833}}
{{IsPartOf|Đồng bằng sông Hồng}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Quảng Ninh}}</text>
      <sha1>mcan8hc6bhf6z0cosgovps0jguazl4m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122284</id>
      <parentid>122283</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T13:34:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* Dân cư &amp; Bản sắc văn hóa */</comment>
      <origin>122284</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52938" sha1="ocyeaocm26bkffrkp4ry6huo1gwuy3o" xml:space="preserve">{{pagebanner|Ha Long Bay Banner.JPG|caption=Quần thể đảo đá vôi trên Vịnh Hạ Long tại Quảng Ninh}}

{{quickbarprovince
| image=View from the surprise cave, Halong Bay, Quang Ninh, Vietnam - Vịnh Hạ Long, Quảng Ninh, Việt Nam (10226116905).jpg
| imagewidth=250px
| caption=Cảnh quan địa chất karst ngập nước trên Vịnh Hạ Long
| location=Quang Ninh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=6.207,9 km²
| population=1.380.000 người (ước tính)
| population density=222,3 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Sán Dìu]], [[Tiếng Hoa]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (87%), người Dao (5%), người Tày (3%), người Sán Dìu (2%), người Sán Chỉ, người Hoa
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đông Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Hồng Gai và phường Hạ Long
| years active=1963 - Thành lập tỉnh Quảng Ninh từ hợp nhất khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (203)
| website=[https://quangninh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ninh]
}}

'''Quảng Ninh''' là một tỉnh ven biển thuộc vùng [[Đồng bằng sông Hồng]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc và Đông Bắc của tỉnh giáp khu tự trị dân tộc Choang [[Quảng Tây]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài 118,8 km; phía Đông và Nam giáp [[Vịnh Bắc Bộ]] với đường bờ biển dài 250 km; phía Tây Nam giáp [[Hải Phòng]]; phía Tây Bắc giáp [[Bắc Ninh]] và [[Lạng Sơn]]. Tỉnh sở hữu Di sản Thiên nhiên Thế giới [[Vịnh Hạ Long]] và quần thể danh thắng di tích [[Yên Tử]], đồng thời là trung tâm công nghiệp khai khoáng than đá lớn nhất Việt Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý hành chính trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Quang Ninh Museum facade 1.jpg|nhỏ|Bảo tàng Quảng Ninh bên đường bao biển phường Hạ Long]]

=== Lịch sử hình thành ===
Tên gọi Quảng Ninh được hình thành vào ngày 30 tháng 10 năm 1963 trên cơ sở sáp nhập khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh, do Chủ tịch Hồ Chí Minh đề xuất đặt tên ghép từ hai chữ đầu của hai địa danh cũ để biểu trưng cho sự rộng lớn và an ninh biên cương. 

Về mặt khảo cổ học, Quảng Ninh là cái nôi của các nền văn hóa tiền sử biển nổi tiếng như Văn hóa Soi Nhụ (cách ngày nay 18.000 - 7.000 năm), Văn hóa Cái Bèo và Văn hóa Hạ Long (cách ngày nay 4.500 - 3.000 năm) với các di chỉ mộ táng, công cụ đá ghè đẽo và đồ gốm xốp tại các hang động ngập nước vịnh biển.

Trong lịch sử quân sự Đại Việt, vùng đất này ba lần ghi dấu chiến thắng chống ngoại xâm trên dòng Sông Bạch Đằng: chiến thắng năm 938 của Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán, chiến thắng năm 981 của Lê Hoàn chống quân Tống, và đỉnh cao là Trận Bạch Đằng (1288) do Quốc công Tiết chế Trần Hưng Đạo chỉ huy tiêu diệt đoàn thuyền chiến Nguyên Mông.

Năm 1149, vua Lý Anh Tông thiết lập trang Thương cảng Vân Đồn tại vùng biển nay thuộc [[Đặc khu Vân Đồn]], mở ra thương cảng mậu dịch quốc tế đầu tiên của nước ta, đón thuyền buôn từ Nhật Bản, Trung Hoa, Java, Xiêm La vào giao thương tấp nập suốt các triều đại Lý, Trần, Hậu Lê.

Vào cuối thế kỷ 13, vua Trần Nhân Tông sau khi lãnh đạo kháng chiến thắng lợi đã từ bỏ ngai vàng lên đỉnh núi [[Yên Tử]] (phường Yên Tử) tu hành, sáng lập nên Thiền phái Trúc Lâm mang đậm bản sắc văn hóa Phật giáo Việt Nam. 

Vào cuối thế kỷ 19, thực dân Pháp thành lập Công ty Than Bắc Kỳ (SFCT), biến vùng mỏ Hòn Gai, Cẩm Phả thành trung tâm công nghiệp khai thác than đá lớn nhất Đông Dương, gắn liền với phong trào đấu tranh kiên cường của đội ngũ công nhân vùng mỏ (ngày Truyền thống công nhân vùng mỏ 12 tháng 11 năm 1936).

=== Cảnh quan sinh thái ===
Quảng Ninh có địa hình phức tạp, chiếm hơn 80% diện tích tự nhiên là đồi núi xen kẽ hệ thống sông ngòi ngắn dốc và hơn 2.000 hòn đảo lớn nhỏ dọc thềm lục địa:
* '''Vùng đồi núi vòng cung Đông Triều (phía Tây và Tây Bắc):''' Kéo dài từ phường An Sinh, phường Bình Khê, phường Yên Tử, xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng lên đến xã Bình Liêu. Địa hình hiểm trở với các đỉnh núi đá vôi và sa thạch cao trên 1.000 m như đỉnh Cao Xiêm (1.429 m), đỉnh Quảng Nam Châu (1.507 m). Nơi đây lưu giữ diện tích rừng đầu nguồn rộng lớn thuộc Khu Bảo tồn Thiên nhiên Đồng Sơn - Kỳ Thượng và thung lũng thượng nguồn sông Ba Chẽ, đồng thời tập trung trữ lượng than antraxit lớn tại các vỉa than phường Mạo Khê, phường Vàng Danh, phường Hà Lầm, phường Cẩm Phả và phường Mông Dương.
* '''Vùng đồng bằng phù sa &amp; Bãi triều cửa sông ven biển (phía Tây Nam và Đông Bắc):''' Dải đồng bằng ven sông thuộc phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc và vùng cửa khẩu biên mậu phường Móng Cái 1, phường Móng Cái 2, phường Móng Cái 3, có các cánh đồng lúa, đầm nuôi trồng thủy hải sản nước lợ và hệ thống rừng ngập mặn chắn sóng tự nhiên.
* '''Vùng biển đảo và vịnh biển (phía Đông và Đông Nam):''' Vùng lõi gồm [[Vịnh Hạ Long]] và [[Vịnh Bái Tử Long]] với hàng ngàn đảo đá vôi karst chìm ngập nước, hệ sinh thái rạn san hô, tùng áng tự nhiên cùng hai quần đảo cát ngoài khơi xa là [[Đặc khu Vân Đồn]] và [[Đặc khu Cô Tô]].

=== Dân cư ===
Dân số của tỉnh vượt trên 1,38 triệu người, gồm 22 dân tộc cùng chung sống. Người Kinh chiếm đa số (khoảng 87%), phân bố đông đúc dọc trục đô thị ven biển từ phường Đông Triều qua phường Uông Bí, phường Hạ Long, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1. Đồng bào các dân tộc thiểu số gồm người Dao (Dao Thanh Y, Dao Thanh Phán) sinh sống chủ yếu tại xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng, xã Hải Sơn; người Tày, người Sán Chỉ, người Sán Dìu cư trú tập trung tại xã Bình Liêu, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà. 

Bản sắc văn hóa dân gian tỉnh thể hiện qua các làn điệu hát [[Hát Then|Then]] đàn Tính của người Tày, hát Soóng Cọ của người Sán Chỉ, hát Soọng Cô của người Sán Dìu, tục thêu hoa văn thổ cẩm bằng chỉ ngũ sắc của phụ nữ Dao Thanh Phán, nghệ thuật múa lân sư rồng của cộng đồng người Hoa và các lễ hội truyền thống miền biển như Lễ hội bơi thuyền truyền thống Đền Cửa Ông (phường Cửa Ông), Lễ hội rước người Xuống đồng tại phường Phong Cốc.

=== Khí hậu ===
Quảng Ninh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa biển đặc trưng của duyên hải Bắc Bộ, chịu tác động trực tiếp của hoàn lưu gió mùa và vịnh Bắc Bộ. Mùa đông lạnh sâu hơn các vùng duyên hải miền Trung do trực diện đón các đợt gió mùa Đông Bắc tràn qua vịnh, nhưng mùa hè mát mẻ hơn nhờ gió đông nam thổi từ biển vào. Độ ẩm không khí trung bình năm duy trì ở mức cao từ 82 - 85%.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, dao động từ 18 - 24&amp;nbsp;°C; thường xuyên có mưa phùn nhẹ và sương mù bao phủ các thung lũng đá vôi vịnh biển vào buổi sáng sớm. Đây là mùa hành hương lễ Phật lớn nhất năm tại phường Yên Tử, phường Uông Bí, phường Cửa Ông, phường An Sinh.
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Nhiệt độ ban ngày phổ biến 30 - 35&amp;nbsp;°C, nắng vàng chan hòa, biển êm, nước biển trong xanh; đây là thời kỳ cao điểm cho các hoạt động tắm biển, nghỉ dưỡng du thuyền, lặn ngắm san hô tại phường Tuần Châu, phường Bãi Cháy, Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô. Giai đoạn tháng 7 và tháng 8 thỉnh thoảng có các đợt bão nhiệt đới kèm mưa lớn từ biển Đông.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 10): Tiết trời khô ráo, bầu trời trong vắt, gió thu mát mẻ, nền nhiệt trung bình 24 - 28&amp;nbsp;°C; là mùa lý tưởng nhất trong năm để tham gia các tour du thuyền ngủ đêm trên vịnh Hạ Long và săn mây, ngắm cỏ lau biên giới tại xã Bình Liêu, xã Lục Hồn.
* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Gió mùa Đông Bắc thịnh hành mang không khí khô hanh và lạnh buốt, nhiệt độ ban đêm tại các đỉnh núi cao xã Bình Liêu, xã Hải Sơn có thể hạ xuống dưới 8&amp;nbsp;°C; thích hợp cho các dịch vụ nghỉ dưỡng suối khoáng nóng onsen tại phường Quang Hanh.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Quảng Ninh (Trạm Bãi Cháy)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 20 (68) || 23 (73) || 27 (81) || 31 (88) || 32 (90) || 32 (90) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''27 (81)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 14 (57) || 15 (59) || 18 (64) || 22 (72) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 22 (72) || 19 (66) || 15 (59) || '''20 (68)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 25 (1.0) || 30 (1.2) || 45 (1.8) || 90 (3.5) || 190 (7.5) || 280 (11.0) || 380 (15.0) || 420 (16.5) || 240 (9.4) || 130 (5.1) || 40 (1.6) || 20 (0.8) || '''1.890 (74.4)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:San-bay-van-don-ve-dem.jpg|nhỏ|Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn tại Đặc khu Vân Đồn]]

Quảng Ninh sở hữu hệ thống hạ tầng giao thông đa phương thức đồng bộ hàng đầu Việt Nam, bao gồm cảng hàng không quốc tế, đường cao tốc hiện đại chạy suốt chiều dài tỉnh, các bến cảng biển tiếp nhận tàu du lịch quốc tế và các tuyến quốc lộ nối thẳng sang Trung Quốc.

=== Bằng đường hàng không ===
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn | tên khác=Van Don International Airport | ký hiệu=VDO
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | chỉ đường=Cách trung tâm phường Hạ Long 50 km về phía Đông Bắc dọc theo trục cao tốc Hạ Long - Vân Đồn
| điện thoại=+84 203 3901 111 | trang web=https://vandonairport.vn
| nội dung=Sân bay quốc tế tư nhân đầu tiên tại Việt Nam, đạt cấp 4E theo chuẩn ICAO với đường cất hạ cánh dài 3,6 km, đón nhận các dòng máy bay thân rộng hiện đại như Boeing 787 và Airbus A350. Sân bay vận hành các đường bay thẳng thương mại hàng ngày kết nối với [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Đà Nẵng]], đồng thời tiếp nhận các chuyến bay charter quốc tế từ [[Seoul]] (Hàn Quốc), [[Tokyo]] (Nhật Bản) và [[Quảng Châu]] (Trung Quốc). Từ sân bay có tuyến xe buýt miễn phí đưa đón hành khách về thẳng phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai.
}}
* '''Cảng hàng không Quốc tế Cát Bi (Hải Phòng):''' Nằm cách ranh giới phường Quảng Yên và phường Bãi Cháy chỉ khoảng 25 - 35 km qua cầu Bạch Đằng trên cao tốc CT06; là lựa chọn thay thế thuận tiện đón nhiều chuyến bay nội địa và quốc tế từ [[Bangkok]], [[Seoul]].

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng - Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái (Cao tốc CT06):'''
  * Trục cao tốc 4 làn xe chạy suốt toàn bộ chiều dài tỉnh từ cầu Bạch Đằng (tiếp giáp Hải Phòng) qua phường Quảng Yên, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả, Đặc khu Vân Đồn, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà, xã Hải Hà đến cửa khẩu phường Móng Cái 1.
  * Tốc độ tối đa toàn tuyến đạt 120 km/h, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô cá nhân:
    * Tuyến Hà Nội - phường Hạ Long: Khoảng 1 giờ 45 phút (150 km).
    * Tuyến Hà Nội - Đặc khu Vân Đồn: Khoảng 2 giờ 15 phút (200 km).
    * Tuyến Hà Nội - phường Móng Cái 1: Khoảng 3 giờ 15 phút (310 km).
* '''Tuyến Quốc lộ 18:''' Tuyến đường bộ truyền thống kết nối từ Cảng hàng không Quốc tế Nội Bài (Hà Nội) qua tỉnh [[Bắc Ninh]], đi qua phường Mạo Khê, phường Đông Triều, phường Uông Bí, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1.
* '''Tuyến Quốc lộ 279:''' Kết nối từ tỉnh [[Bắc Ninh]] qua xã Thống Nhất, phường Hoành Bồ về vịnh Cửa Lục.
* '''Tuyến Quốc lộ 4B:''' Kết nối từ thành phố [[Lạng Sơn]] qua xã Tiên Yên, rút ngắn thời gian giao lưu giữa hai tỉnh biên giới Đông Bắc.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * Xe Limousine chất lượng cao (9 - 11 chỗ): Các hãng uy tín như Phúc Xuyên, Vân Đồn Xanh, Hạ Long Travel, Duy Khánh hoạt động với tần suất 30 phút/chuyến từ 05:00 đến 21:00 hàng ngày, đón trả khách tận nơi tại trung tâm Hà Nội đến phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) và Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn). Giá vé: 220.000 - 280.000 VNĐ/vé. Tuyến đi Móng Cái có giá vé khoảng 350.000 - 400.000 VNĐ/vé.
  * Xe khách giường nằm: Xuất bến cố định từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát, Bến xe Gia Lâm, Bến xe Nước Ngầm (Hà Nội) và Bến xe Niệm Nghĩa (Hải Phòng) về Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) và Bến xe Móng Cái (phường Móng Cái 2). Giá vé từ 120.000 - 180.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường biển ===
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long''' (phường Bãi Cháy): Nằm tại trung tâm khu du lịch Bãi Cháy, bến cảng sở hữu cầu cảng hiện đại dài 406 m vươn ra biển, tiếp nhận các siêu du thuyền quốc tế 5 sao tải trọng lên đến 225.000 GRT mang hàng ngàn du khách quốc tế ghé thăm vịnh Hạ Long.
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Tuần Châu''' (phường Tuần Châu): Cảng du thuyền nhân tạo lớn nhất Đông Nam Á với 2 âu tàu kín gió có tổng chiều dài bờ bến hơn 8 km, sức chứa trên 2.000 tàu du lịch tham quan vịnh cùng lúc.

=== Bằng đường sắt ===
* Tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân: Tuyến đường sắt khổ lồng 1.435 mm / 1.000 mm vận chuyển hàng hóa công nghiệp và than đá từ nội địa ra Cảng nước sâu Cái Lân (phường Bãi Cháy).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Ha_Long_2019_taken_by_DJI_FC220.jpg|nhỏ|Một góc Hạ Long nhìn từ trên cao]]

=== Di chuyển đường thủy &amp; Tàu cao tốc ra đảo ===
* '''Tàu tham quan Vịnh Hạ Long trong ngày:'''
  * Xuất bến thường xuyên từ Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long (phường Bãi Cháy). Có hai khung giờ xuất phát chính: buổi sáng (07:30 - 08:30) và buổi trưa (11:30 - 12:30).
  * Khách lẻ có thể mua vé ghép tàu tham quan Tuyến 1 (thời lượng 4 tiếng: Động Thiên Cung - Hang Đầu Gỗ - Hòn Chó Đá - Hòn Trống Mái) hoặc Tuyến 2 (thời lượng 6 tiếng: Hang Sửng Sốt - Hang Luồn - Đảo Ti Tốp).
* '''Du thuyền ngủ đêm trên vịnh:''' Hành trình 2 ngày 1 đêm hoặc 3 ngày 2 đêm trên các du thuyền tiện nghi 4 - 5 sao (Paradise Cruises, Indochina Sails, Ambassador Cruise), neo đậu qua đêm tại các vụng biển kín gió trên Vịnh Hạ Long hoặc Vịnh Bái Tử Long.
* '''Tàu cao tốc thủy nội địa từ Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn):'''
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đặc khu Cô Tô: Vận hành liên tục từ 06:30 đến 16:30 hàng ngày, thời gian di chuyển khoảng 55 - 65 phút. Giá vé tàu cao tốc: 250.000 - 300.000 VNĐ/lượt (các đội tàu Havaco, Kalong, Quang Minh).
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Quan Lạn / Minh Châu (Đặc khu Vân Đồn): Thời gian di chuyển 40 - 50 phút. Giá vé: 160.000 - 180.000 VNĐ/lượt.
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Ngọc Vừng (Đặc khu Vân Đồn): Thời gian di chuyển 45 phút. Giá vé: 150.000 VNĐ/lượt.
* '''Phà Tuần Châu - Cát Bà:''' Kết nối từ bến phà phường Tuần Châu sang bến Gia Luận thuộc quần đảo [[Cát Bà]] ([[Hải Phòng]]), chạy 5 - 7 chuyến/ngày, chở được cả người đi bộ, xe máy và ô tô con.

=== Phương tiện đường bộ nội tỉnh ===
* '''Xe buýt công cộng:''' Mạng lưới xe buýt kết nối xuyên suốt các phường trung tâm và khu công nghiệp:
  * Tuyến buýt số 01: Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) - Cầu Bãi Cháy - Cột Đồng Hồ (phường Hồng Gai) - phường Cẩm Phả. Hoạt động 05:30 - 18:30, tần suất 15 phút/chuyến.
  * Tuyến buýt số 03: phường Hồng Gai - phường Hoành Bồ.
  * Tuyến buýt số 08: phường Hồng Gai - phường Đông Mai (Quảng Yên).
  * Tuyến buýt Hạ Long - Móng Cái: Kết nối từ Bến xe Bãi Cháy chạy dọc cao tốc và Quốc lộ 18 ra Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái (phường Móng Cái 1).
* '''Thuê xe máy:''' Lựa chọn linh hoạt nhất để tự do di chuyển dọc các tuyến đường bao biển đẹp như đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hạ Long, phường Hồng Gai) hoặc đường bao biển Hạ Long - Cẩm Phả. Điểm cho thuê xe máy tập trung quanh khu vực phố cổ Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bến tàu Hồng Gai và trung tâm thị tứ Đặc khu Cô Tô với mức giá từ 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Xe điện du lịch:''' Hoạt động phổ biến trên các tuyến đường ven biển phục vụ chở khách tham quan ngắm cảnh trong nội khu Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bờ biển Trà Cổ (phường Móng Cái 1) và trung tâm Đặc khu Cô Tô; giá cước tính theo chuyến hoặc theo người (10.000 - 20.000 VNĐ/lượt).
* '''Taxi:''' Đội ngũ taxi đông đảo, hoạt động thường trực 24/7:
  * Taxi Mai Linh Quảng Ninh: ☎ +84 203 3628 628
  * Taxi Bãi Cháy: ☎ +84 203 3646 464
  * Taxi Hòn Gai: ☎ +84 203 3848 484
  * Taxi Phú Bình: ☎ +84 203 3599 599
  * Taxi Móng Cái: ☎ +84 203 3888 888
  * Dịch vụ xe công nghệ Xanh SM và GrabCar hoạt động rất dày đặc tại phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, phường Hạ Long, phường Uông Bí và phường Cẩm Phả.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:越南口岸_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cửa khẩu Móng Cái]]

=== Quần thể vịnh biển và Di sản Thiên nhiên Thế giới ===
* {{xem
| tên=Khu Di sản Thiên nhiên Thế giới Vịnh Hạ Long | tên khác=Ha Long Bay
| trang web=http://banquanlyvinhhalong.gov.vn | email=
| địa chỉ=Vùng biển tiếp giáp phường Hồng Gai, phường Bãi Cháy, phường Tuần Châu | vĩ độ=20.9100 | kinh độ=107.1800 | chỉ đường=Xuất bến tại Cảng Tuần Châu hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long
| điện thoại=+84 203 3824 112 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 17:30 (du thuyền lưu trú hoạt động qua đêm) | giá=Vé tham quan theo tuyến: 250.000 - 290.000 VNĐ/người (chưa gồm cước tàu)
| nội dung=Quần thể di sản thiên nhiên thế giới hai lần được UNESCO vinh danh về giá trị thẩm mỹ và giá trị địa chất - địa mạo. Khu vực di sản có diện tích 434 km² bao gồm 775 hòn đảo đá vôi phong hóa karst ngập nước với hàng trăm hang động nguyên sơ. Các điểm dừng chân tiêu biểu trên các tuyến tham quan:
* '''Động Thiên Cung:''' Nằm ở phía tây nam vịnh, hang động karst rộng lớn với hệ thống măng đá, thạch nhũ rủ nhiều tầng lớp, được chiếu sáng bằng hệ thống đèn màu.
* '''Hang Đầu Gỗ:''' Nằm sát Động Thiên Cung, hang gắn liền với truyền thuyết cất giấu cọc gỗ lim của quân dân nhà Trần trong cuộc chiến chống quân Nguyên Mông năm 1288.
* '''Hang Sửng Sốt:''' Tọa lạc trên đảo Bồ Hòn, là một trong những hang động karst rộng nhất vịnh với trần hang cao trên 30 m và lòng hang rộng hàng ngàn mét vuông.
* '''Đảo Ti Tốp:''' Hòn đảo có bờ cát hình vầng trăng khuyết thoai thoải ôm lấy chân núi; đỉnh đảo có lầu ngắm cảnh ở độ cao 100 m cho phép quan sát bao quát 360 độ mặt vịnh.
* '''Hang Luồn:''' Vòm hang ngầm xuyên qua lòng núi đá mở ra hồ nước kín (áng nước) phẳng lặng, du khách tiếp cận bằng thuyền nan do ngư dân chèo hoặc tự chèo thuyền kayak.
* '''Hòn Trống Mái (Hòn Gà Chọi):''' Cụm hai khối đá vôi đứng đối diện nhau trên mặt nước sâu, biểu tượng hình ảnh du lịch của vịnh Hạ Long và Quảng Ninh.
}}

* {{xem
| tên=Vịnh Bái Tử Long | tên khác=Bai Tu Long Bay
| trang web= | email=
| địa chỉ=Vùng biển Đặc khu Vân Đồn và phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0500 | kinh độ=107.5000 | chỉ đường=Tiếp giáp phía đông bắc của Vịnh Hạ Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tính theo tuyến
| nội dung=Vùng vịnh nguyên sinh ít chịu tác động của mật độ tàu thuyền du lịch dày đặc, bao gồm hàng trăm hòn đảo đá vôi và đảo đất sa thạch. Vùng lõi vịnh là Vườn Quốc gia Bái Tử Long với diện tích hơn 15.000 ha (gồm diện tích rừng và biển), bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn cổ thụ, rạn san hô tầng nông và nơi sinh sống của nhiều loài chim biển quý hiếm.
}}

* {{xem
| tên=Đặc khu Cô Tô &amp; Quần đảo Cô Tô | tên khác=Co To Archipelago
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Cô Tô | vĩ độ=20.9833 | kinh độ=107.7667 | chỉ đường=Cách Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn) 50 km đường biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào đặc khu
| nội dung=Huyện đảo tiền tiêu vùng Đông Bắc gồm đảo Cô Tô lớn, đảo Thanh Lân và gần 50 hòn đảo nhỏ. Các điểm danh thắng tự nhiên nổi bật:
* '''Bãi biển Hồng Vàn:''' Nằm ở bờ phía đông, sóng êm ả nhờ có đảo Thanh Lân chắn gió ngoài khơi, bãi cát phẳng mịn thoai thoải.
* '''Bãi biển Vàn Chảy:''' Nằm ở phía tây nam đảo, bờ cát thoai thoải dài hơn 1,5 km, sóng lớn dồn dập thích hợp tắm biển và các hoạt động thể thao bãi cát.
* '''Bãi đá Móng Rồng (Bãi đá Cầu Mỵ):''' Hệ thống vách đá trầm tích nhiều màu sắc bị sóng biển bào mòn qua hàng triệu năm tạo nên các nếp uốn địa chất độc đáo sát mép sóng.
* '''Hải đăng Cô Tô:''' Ngọn đèn biển xây dựng cuối thế kỷ 19 trên đồi cao 102 m, du khách leo 72 bậc cầu thang xoắn ốc để ngắm toàn cảnh quần đảo và rừng cây nguyên sinh.
* '''Đảo Thanh Lân:''' Hòn đảo lớn thứ hai trong đặc khu với thảm rừng tự nhiên xanh tốt, bãi biển Ba Châu, bãi Hải Quân và các xưởng chế biến sứa biển xuất khẩu.
}}

* {{xem
| tên=Đảo Quan Lạn &amp; Đảo Ngọc Vừng | tên khác=Quan Lan - Ngoc Vung Islands
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | vĩ độ=20.9000 | kinh độ=107.5500 | chỉ đường=Đi tàu cao tốc từ Cảng Ao Tiên (Vân Đồn)
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Hai hòn đảo cát tự nhiên nằm trên tuyến thông thương biển cổ. Đảo Quan Lạn có bãi tắm Minh Châu cát trắng tơi xốp không dính chân, bãi Robinson hoang sơ và Cụm di tích đình, chùa, miếu Quan Lạn xây dựng bằng gỗ mần lái kiên cố từ thế kỷ 18 thờ ba anh em họ Phạm có công đánh giặc Nguyên Mông. Đảo Ngọc Vừng sở hữu bãi biển Trường Chinh cát dài 3 km, hồ nước ngọt ngọt tự nhiên và khu di tích Cột cờ quốc gia trên đảo.
}}

[[Tập tin:Thượng_Yên_Công,_tp._Uông_Bí,_Quảng_Ninh,_Vietnam_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cáp treo Yên Tử tại phường Yên Tử]]

=== Di tích lịch sử ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Yên Tử | tên khác=Yen Tu Historical and Scenic Area
| trang web=http://yentu.com.vn | email=
| địa chỉ=Sườn núi Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1550 | kinh độ=106.7180 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Uông Bí 14 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 203 3661 118 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Vé tham quan danh lam: 40.000 VNĐ; vé cáp treo khứ hồi trọn tuyến: 350.000 VNĐ/người
| nội dung=Kinh đô Phật giáo của nước Đại Việt thời Trần, nơi vua Trần Nhân Tông tu hành và sáng lập Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử vào năm 1299. Quần thể kéo dài theo đường mòn bậc đá xuyên qua rừng trúc và rừng tùng cổ thụ:
* '''Chùa Suối Tắm &amp; Chùa Cầm Thực:''' Điểm khởi đầu của tuyến hành hương dưới chân núi.
* '''Chùa Giải Oan:''' Ngôi chùa nằm bên dòng suối Giải Oan có cây cầu đá xanh cong nối qua suối, gắn với sự tích các cung tần thời Trần.
* '''Tháp Huệ Quang:''' Tháp đá cổ cao 7 m xây dựng từ năm 1309 lưu giữ một phần ngọc xá lị của Phật hoàng Trần Nhân Tông, xung quanh là vườn tháp mộ của hơn 60 vị cao tăng.
* '''Chùa Hoa Yên (Chùa Cả):''' Ngôi chùa trung tâm nằm ở độ cao 535 m, nơi ba vị Trúc Lâm Tam Tổ (Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang) đăng đàn thuyết pháp.
* '''Chùa Một Mái:''' Ngôi chùa nép mình hoàn toàn trong hốc đá tự nhiên ở lưng chừng vách núi.
* '''Tượng đồng Phật hoàng Trần Nhân Tông:''' Bức tượng đúc bằng đồng nguyên khối nặng 138 tấn tọa lạc trên đỉnh An Kỳ Sinh ở độ cao 988 m.
* '''Chùa Đồng (Thiên Trúc Tự):''' Tọa lạc trên đỉnh cao nhất của dãy Yên Tử (1.068 m). Ngôi chùa được đúc hoàn toàn bằng đồng tinh khiết nặng hơn 70 tấn, mái chạm hoa văn sen cúc thời Trần, thường xuyên chìm trong biển sương mù dày đặc.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Nhà Trần tại Đông Triều | tên khác=Tran Dynasty Relics in Dong Trieu
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường An Sinh, phường Bình Khê và phường Tràng Lương cũ (nay thuộc phường Bình Khê) | vĩ độ=21.1333 | kinh độ=106.5833 | chỉ đường=Dưới chân phía tây dãy Yên Tử
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng đất phát tích và lăng miếu cội nguồn của hoàng tộc nhà Trần. Quần thể gồm 14 cụm di tích lăng mộ và đền miếu: Đền An Sinh (nơi phụng thờ các vị hoàng đế Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Anh Tông, Trần Minh Tông), Thái Miếu họ Trần, Lăng Đồng Thái, Lăng Tư Phúc. Điểm nhấn tâm linh trên núi cao là Chùa Am Ngọa Vân (trên núi Bảo Đài) - thánh địa Phật giáo nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông tu hành những năm cuối đời và viên tịch hóa Phật vào ngày 1 tháng 11 năm Mậu Thân (1308).
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Chiến thắng Bạch Đằng | tên khác=Bach Dang Victory Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc | vĩ độ=20.9380 | kinh độ=106.8020 | chỉ đường=Nằm dọc hạ lưu và các nhánh rạch sông Bạch Đằng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể di tích lịch sử chiến tranh thủy quân ghi dấu chiến tích đánh tan quân thủy Nguyên Mông năm 1288:
* '''Bãi cọc Yên Giang:''' Bãi cọc gỗ lim cổ do Viện Khảo cổ học khai quật với hàng trăm cọc gỗ cắm xiên dưới lòng đất phù sa để chặn đầu thuyền giặc.
* '''Bãi cọc Đồng Vạn Muối &amp; Bãi cọc Đồng Má Ngựa:''' Dấu tích các trận địa cọc phụ nhằm dồn tàu chiến đối phương vào thế trận phục kích hỏa công.
* '''Đền Trần Hưng Đạo &amp; Miếu Vua Bà:''' Nằm sát bến đò rừng ven sông Bạch Đằng; miếu Vua Bà thờ bà lão bán nước đã chỉ ra quy luật thủy triều sông Bạch Đằng cho Hưng Đạo Đại Vương bày binh bố trận.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Đền Cửa Ông | tên khác=Cua Ong Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0280 | kinh độ=107.3680 | chỉ đường=Tọa lạc trên đồi cao nhìn thẳng ra Vịnh Bái Tử Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ hơn 700 năm tuổi phụng thờ Hưng Nhượng Đại Vương Trần Quốc Tảng cùng các tướng lĩnh nhà Trần (Trần Khắc Chung, Đỗ Khắc Chung, Yết Kiêu, Dã Tượng). Đền có vị trí phong thủy tựa lưng vào núi đá, mặt hướng ra biển vịnh; khuôn viên gồm Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng và lăng mộ tượng đồng Trần Quốc Tảng cao gần 10 m đúc từ đồng nguyên khối.
}}

* {{xem
| tên=Bảo tàng &amp; Thư viện Quảng Ninh | tên khác=Quang Ninh Museum and Library
| trang web=http://baotangquangninh.vn | email=
| địa chỉ=Đường Trần Quốc Nghiễn, phường Hạ Long | vĩ độ=20.9489 | kinh độ=107.0867 | chỉ đường=Mặt tiền tuyến đường bao biển ven vịnh
| điện thoại=+84 203 3825 031 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 11:30, 13:30 - 17:00 (đóng cửa vào thứ Hai hàng tuần) | giá=40.000 VNĐ/người lớn (học sinh, sinh viên: 15.000 - 20.000 VNĐ)
| nội dung=Cụm công trình kiến trúc đạt giải &quot;Công trình của năm 2013&quot; do kiến trúc sư người Tây Ban Nha Salvador Perez Arroyo thiết kế với khối nhà ốp kính cường lực đen tuyền phản chiếu bóng vịnh biển. Không gian trưng bày gồm 3 tầng hiện đại: Tầng 1 tái hiện hệ sinh thái tự nhiên và biển đảo Quảng Ninh với bộ xương cá voi khổng lồ; Tầng 2 trưng bày các hiện vật lịch sử từ thời tiền sử Văn hóa Hạ Long, thời kỳ phong kiến Bạch Đằng, Yên Tử đến thời kỳ kháng chiến chống Pháp; Tầng 3 tái hiện toàn cảnh lịch sử khai thác than đá với sa bàn và mô hình đường hầm lò than kích thước nguyên bản.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Mũi Sa Vĩ &amp; Bãi biển Trà Cổ | tên khác=Sa Vi Cape &amp; Tra Co Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Móng Cái 1 | vĩ độ=21.4910 | kinh độ=108.0160 | chỉ đường=Cách trung tâm Cửa khẩu Móng Cái 9 km về phía Đông
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Điểm cực Đông Bắc trên đất liền của Việt Nam, nơi đặt Cụm thông tin cổ động biên giới Sa Vĩ với biểu tượng 8 cây phi lao bằng bê tông vươn thẳng lên bầu trời, ghi dấu câu thơ của Tố Hữu: ''&quot;Từ Trà Cổ rừng dương, đến Cà Mau rừng đước&quot;''. Kề bên là Bãi biển Trà Cổ dài hơn 17 km bãi cát phẳng mịn, cùng Đình Trà Cổ - ngôi đình làng ven biển cổ nhất miền Bắc dựng từ năm 1461 bằng gỗ lim chạm trổ rồng mây tinh xảo.
}}

[[Tập tin:BinhLieu_by_phone.jpg|nhỏ|Đồi cỏ Bình Liêu]]

=== Khu vực biên giới ===
* {{xem
| tên=Hệ thống Cột mốc Biên giới &amp; &quot;Sống lưng Khủng long&quot; Bình Liêu | tên khác=Binh Lieu Border Patrol Road
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Lục Hồn và xã Hoành Mô | vĩ độ=21.5650 | kinh độ=107.4500 | chỉ đường=Tuyến tuần tra biên giới chạy dọc đường phân giới Việt - Trung
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (phải xuất trình Căn cước công dân khi được kiểm tra)
| nội dung=Hệ thống đường tuần tra bê tông uốn lượn men theo các đỉnh núi cao trên 1.000 m. Điểm nhấn là Cột mốc 1305 ngự trên sống núi hẹp dốc đứng (&quot;sống lưng khủng long&quot;) với hơn 2.000 bậc thang bê tông kiên cố dẫn lên đỉnh; vào tháng 10 và 11 hàng năm, hai bên triền dốc phủ trắng bạt ngàn hoa cỏ lau. Ngoài ra tuyến đường còn đưa du khách khám phá Cột mốc 1300, 1302 (mùa cỏ lau) và Cột mốc 1327 trên đỉnh núi Thanh Phun (xã Hoành Mô).
}}

* {{xem
| tên=Thác Khe Vằn | tên khác=Khe Van Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bình Liêu | vĩ độ=21.5120 | kinh độ=107.4120 | chỉ đường=Cách trung tâm xã 12 km theo đường liên thôn
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Thác nước tự nhiên 3 tầng cao hơn 100 m bắt nguồn từ dãy núi Khe Vằn đổ xuống các hồ nước tự nhiên trong vắt giữa rừng phòng hộ. Tầng thứ nhất dòng nước đổ trải rộng bên thềm đá hoa cương phẳng; tầng thứ hai chia đôi dòng nước qua kẽ đá; tầng thứ ba đổ thẳng vào vụng nước sâu mát rượi.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chèo thuyền kayak và SUP trên Vịnh Hạ Long:''' Thuê thuyền kayak tự chèo qua vòm đá ngầm tại Hang Luồn, khu vực Ba Hang hoặc vụng Tùng Sâu để tiếp cận sát các vách đá vôi dựng đứng và quan sát các bầy khỉ vàng tự nhiên sinh sống trên vách đá.
* '''Đi thủy phi cơ ngắm Vịnh Hạ Long từ trên cao:''' Trải nghiệm dịch vụ bay ngắm cảnh 25 phút của Hãng hàng không Hải Âu xuất phát từ bến thủy phi cơ phường Tuần Châu, bay lượn ở độ cao 150 - 300 m chiêm ngưỡng trọn vẹn toàn cảnh các đảo đá nhấp nhô trên mặt nước vịnh xanh biếc.
* '''Nghỉ dưỡng suối khoáng nóng Yoko Onsen Quang Hanh:''' Trải nghiệm dịch vụ ngâm khoáng nóng chuẩn Nhật Bản tại phường Quang Hanh, thư giãn trong các bể tắm khoáng ngoài trời giàu khoáng chất brom thiên nhiên, phòng xông nóng sauna, phòng xông lạnh tuyết và phòng xông đá muối.
* '''Vui chơi giải trí tại Quần thể Sun World Ha Long:''' Đi tuyến Cáp treo Nữ Hoàng đạt 2 kỷ lục thế giới vượt vịnh Cửa Lục sang đồi Ba Đèo tại phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai; trải nghiệm vòng quay Mặt Trời Sun Wheel, công viên nước Typhoon Water Park và đường trượt lượn siêu tốc Dragon Park.
* '''Đi bộ leo núi xuyên rừng Yên Tử:''' Thực hiện lộ trình đi bộ thể thao leo núi qua cung đường đá cổ dài 6 km từ chùa Giải Oan, qua chùa Hoa Yên, tượng đá An Kỳ Sinh lên chùa Đồng để rèn luyện thể lực và hòa mình vào thiên nhiên rừng tùng cổ thụ tại phường Yên Tử.
* '''Cắm trại và đón bình minh tại Mũi Sa Vĩ:''' Trải nghiệm dựng lều cắm trại trên bãi cát ven rặng phi lao Trà Cổ (phường Móng Cái 1), ngắm nhìn ánh bình minh đầu tiên rạng rỡ trên vùng biển địa đầu cực Đông Bắc của Tổ quốc.

== Mua sắm ==
Quảng Ninh sở hữu hệ thống sản vật địa phương (sản phẩm OCOP) phong phú, kết hợp giữa nguồn thủy hải sản cao cấp của vịnh biển và nông lâm sản đặc trưng miền đồi núi.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Chả mực giã tay Hạ Long:''' Mực mai nang tươi sống câu từ vùng biển sâu vịnh Bắc Bộ được lột da, làm sạch rồi cho vào cối đá giã bằng tay để giữ trọn thớ thịt giòn sần sật, trộn chút hạt tiêu và mỡ phần rồi chiên ngập dầu sôi vàng óng; đóng gói hút chân không bán tại phường Hồng Gai và phường Bãi Cháy.
* '''Sá sùng Quan Lạn sấy khô:''' &quot;Địa sâm&quot; quý hiếm đào thủ công trên các bãi triều cát pha Đặc khu Vân Đồn, rửa sạch cát rồi sấy trên than hoa kiệt nước; dùng nấu nước dùng phở truyền thống tạo vị ngọt thanh sâu lắng hoặc nướng giòn nhắm bia.
* '''Mực một nắng &amp; Tôm khô Cô Tô:''' Mực ống câu đêm xẻ lưng phơi đúng một đợt nắng to trên đảo Đặc khu Cô Tô, thân mực dẻo quánh, phủ lớp phấn trắng tự nhiên, thịt ngọt dày không dai.
* '''Hàu sữa &amp; Ruốc hàu Thái Bình Dương Vân Đồn:''' Hàu nuôi treo dây tự nhiên trên biển được chế biến thành hàu tươi tách vỏ, ruốc hàu dinh dưỡng đóng lọ thủy tinh tại Đặc khu Vân Đồn.
* '''Gà đồi Tiên Yên:''' Giống gà ri bản địa chăn thả trên sườn đồi xã Tiên Yên, da dày vàng ươm giòn ngậy, thịt chắc thơm không mỡ ngấy; có thể mua gà sống hoặc gà hấp sẵn đóng túi hút chân không.
* '''Miến dong Bình Liêu:''' Miến sợi làm từ 100% tinh bột củ dong riềng đỏ vùng cao xã Bình Liêu, quy trình chế biến không dùng hóa chất tẩy trắng, sợi miến giữ màu xanh lục mộc mạc, dai mướt và không bị bở khi đun lại nhiều lần.
* '''Mỹ nghệ điêu khắc than đá:''' Các sản phẩm mỹ nghệ độc bản điêu khắc từ than đá antraxit nguyên khối như tượng hòn Trống Mái, tượng Phật, mô hình thuyền buồm qua bàn tay tạo tác khéo léo của các nghệ nhân mỏ tại phường Hồng Gai và phường Cẩm Phả.

=== Chợ truyền thống &amp; Trung tâm Mua sắm ===
* '''Chợ Hạ Long 1 (phường Hồng Gai):''' Ngôi chợ đầu mối thủy hải sản lớn nhất tỉnh nằm ven bờ vịnh; tầng trệt tập trung hàng trăm quầy bể sủi bán hải sản tươi sống (cua gạch, ghẹ hoa, tôm he, cá song, bề bề), tầng lầu bán chả mực và hải sản khô.
* '''Chợ Cái Dăm (phường Bãi Cháy):''' Chợ dân sinh hiện đại 6 tầng phục vụ khách du lịch lưu trú khu vực Bãi Cháy, chuyên doanh hải sản khô, mực rim me, ruốc tôm và quà lưu niệm.
* '''Chợ Trung tâm Móng Cái (phường Móng Cái 2):''' Trung tâm thương mại biên giới sầm uất gồm 4 tầng, nơi tập kết bán buôn và bán lẻ hàng may mặc, đồ gia dụng, đồ chơi và nông sản nhập khẩu qua cửa khẩu.
* '''Chợ Cảng cá Cái Rồng (Đặc khu Vân Đồn):''' Chợ cá nhộn nhịp lúc 04:30 - 06:30 sáng, nơi các tàu đánh bắt ngoài khơi cập bến đổ tôm cá, mực tươi rói bán với giá gốc.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực xứ than mang phong vị đậm đà mặn mòi của biển cả, giữ nguyên độ ngọt giòn tươi sống của các loài thủy hải sản giáp xác và nhuyễn thể.

Các món ăn đặc sắc phổ biến:
* '''Bánh cuốn chả mực:''' Lớp bánh mỏng mềm tráng từ bột gạo tẻ nóng hổi bọc nhân thịt băm xào mộc nhĩ nấm hương, rắc hành phi thơm lừng; ăn kèm từng miếng chả mực giã tay chiên vàng giòn sần sật và bát nước mắm nguyên chất pha ớt chỉ thiên cay nồng vắt chanh.
* '''Bún bề bề Hạ Long:''' Nước dùng nấu từ vỏ bề bề và xương cá biển ninh nhừ ngọt đậm đà tự nhiên; tô bún đầy đặn xếp lớp thịt bề bề bóc nõn nguyên con, tôm biển luộc, chả cá chiên, cải ngọt và thì là thanh mát.
* '''Sam biển chế biến 7 món:''' Sam biển tự nhiên chế biến cầu kỳ thành các món: tiết canh sam, chân sam xào chua ngọt sả ớt, gỏi sam hoa chuối, trứng sam nướng mỡ hành trên mai than hoa, sam xào miến, chả sam rán giòn tại phường Quảng Yên và phường Hồng Gai.
* '''Gà đồi Tiên Yên luộc chấm cà tiệp:''' Thịt gà luộc chín tới da giòn vàng bóng như thoa mỡ; chấm cùng loại nước chấm &quot;cà tiệp&quot; độc đáo chế biến từ nước mắm Tiên Yên, nước cốt gừng nướng, củ hành tím nướng và ớt hiểm giã nhuyễn tại xã Tiên Yên.
* '''Canh ngán nấu mồng tơi &amp; Cháo ngán:''' Con ngán biển béo múp ngâm nước muối sạch cát, băm nhỏ xào thơm cùng hành hoa rồi nấu canh rau mồng tơi ngọt mát hoặc nấu cháo nếp sánh mịn giải nhiệt.
* '''Cù kỳ hấp bia &amp; Cù kỳ rang me:''' Con cù kỳ (loài cua đá biển mai sần sùi) có hai càng to khỏe đầy ắp thịt ngọt thơm; đập dập càng đem rang sốt me chua ngọt đậm đà chấm bánh mì hoa cúc.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Bánh cuốn chả mực Bà Ngân | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 34 Đoàn Thị Điểm, phường Hồng Gai | vĩ độ=20.9510 | kinh độ=107.0750 | chỉ đường=Gần khu vực Thư viện tỉnh cũ
| điện thoại=+84 203 3825 889 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 14:00 | giá=40.000 - 60.000 VNĐ/suất
| nội dung=Quán ăn lâu năm nức tiếng chuyên phục vụ bánh cuốn tráng tay ăn cùng chả mực nóng hổi giòn ngọt tự làm gia truyền.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Hải sản Cua Vàng | trang web=https://cuavang.vn | email=
| địa chỉ=Số 32 Phan Chu Trinh, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9610 | kinh độ=107.0320 | chỉ đường=Gần khu vực bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3819 919 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=10:00 - 22:30 | giá=250.000 - 600.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà hàng ẩm thực cao cấp nổi danh với món lẩu cua biển nấu thố đất nung giữ nhiệt, cua hoàng đế hấp bia sả và tôm hùm đút lò phô mai.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu mơ Yên Tử:''' Rượu gạo nếp cái hoa vàng ngâm quả mơ lông chín vàng thu hái trên triền núi Yên Tử (phường Yên Tử), nồng độ nhẹ 14 - 19 độ, vị chua thanh ngọt hậu, êm dịu dễ uống.
* '''Rượu ba kích tím Ba Chẽ:''' Củ ba kích tím tự nhiên khai thác tại các cánh rừng xã Ba Chẽ ngâm ủ rượu nếp hạ thổ ròng rã trên 6 tháng, nước rượu màu tím thẫm sóng sánh, có công dụng bổ thận tráng dương tăng cường sinh lực.
* '''Cà phê view bao biển Hòn Gai:''' Hệ thống các quán cà phê hiện đại dọc tuyến đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hồng Gai, phường Hạ Long) nhìn trực diện ra các hòn đảo đá vôi vịnh biển lúc hoàng hôn.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Boats_in_Ha_Long_bay.jpg|nhỏ|Vạn chài trên Vịnh Hạ Long]]

Cơ sở hạ tầng lưu trú tại Quảng Ninh thuộc nhóm hiện đại và quy mô bậc nhất cả nước, từ các tổ hợp nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế ven vịnh, khu khoáng nóng onsen, du thuyền nổi đến các homestay sinh thái biển đảo:

=== Khách sạn cao cấp &amp; Resort quốc tế ===
* {{ngủ
| tên=Vinpearl Resort &amp; Spa Hạ Long | trang web=https://vinpearl.com | email=
| địa chỉ=Đảo Đảo Rều, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9530 | kinh độ=107.0410 | chỉ đường=Nằm biệt lập trên đảo Đảo Rều, có tàu cao tốc riêng của khu nghỉ dưỡng đưa đón từ bến đất liền
| điện thoại=+84 203 3556 868 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.200.000 - 6.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế xây dựng hoàn toàn trên đảo biệt lập giữa biển mô phỏng cánh cung tráng lệ phong cách hoàng gia tân cổ điển. Resort sở hữu 384 phòng nghỉ cao cấp có ban công nhìn thẳng ra vịnh Hạ Long, 3 bãi biển nhân tạo cát trắng riêng tư, cụm hồ bơi ngoài trời rộng 1.200 m², dịch vụ spa Vincharm trên mặt nước và chuỗi nhà hàng phục vụ hải sản tươi sống.
}}

* {{ngủ
| tên=Yoko Onsen Quang Hanh | trang web=https://yokoonsenquanghanh.com.vn | email=
| địa chỉ=Tổ 5, Khu 9B, phường Quang Hanh | vĩ độ=21.0020 | kinh độ=107.1850 | chỉ đường=Nằm kẹp giữa thung lũng núi non dọc Quốc lộ 18
| điện thoại=+84 203 3558 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=3.500.000 - 8.000.000 VNĐ/đêm (đã bao gồm gói dịch vụ tắm khoáng nóng public onsen và buffet ẩm thực)
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng suối khoáng nóng trị liệu tiêu chuẩn Nhật Bản đầu tiên tại Việt Nam do Tập đoàn Sun Group đầu tư. Sở hữu nguồn nước khoáng tự nhiên giàu khoáng chất brom và natri, hệ thống 27 bể tắm onsen ngoài trời phong phú (bể ngâm chân, bể sục jacuzzi, bể phản lực, bể tắm hang), phòng xông đá muối Himalaya, phòng xông tuyết lạnh và các căn villa Yama/Washitsu có bể ngâm khoáng riêng tư.
}}

* {{ngủ
| tên=Yên Tử Legacy - MGallery | trang web=https://legacyyentu.com | email=
| địa chỉ=Khu Di tích Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1480 | kinh độ=106.7210 | chỉ đường=Tọa lạc tại thung lũng Giải Oan dưới chân núi Yên Tử
| điện thoại=+84 203 6259 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.800.000 - 6.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu tĩnh dưỡng 5 sao do kiến trúc sư Bill Bensley thiết kế mô phỏng cung đình thời nhà Trần thế kỷ 13 với tường gạch trát vỏ trấu, cửa gỗ lim cổ và đá ong tự nhiên. Nơi đây cung cấp các liệu trình chăm sóc sức khỏe thảo dược am tuệ, thiền tịnh ngắm rừng thông và lớp học yoga sớm giữa không gian thanh tịnh.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Quảng Ninh | trang web=https://luxuryquangninh.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Đường Hạ Long, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9580 | kinh độ=107.0380 | chỉ đường=Nằm ngay trục đường du lịch chính đối diện bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3646 618 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 34 tầng với quy mô 508 phòng ngủ hiện đại, trang bị đầy đủ hồ bơi vô cực ngoài trời ngắm vòng quay Sun Wheel, phòng tập thể dục, dịch vụ xông hơi massage và trung tâm tổ chức hội nghị yến tiệc lớn.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn du thuyền &amp; Bão biển ===
* Vào mùa mưa bão (từ tháng 6 đến tháng 9), các hình thái thời tiết cực đoan như dông lốc, áp thấp nhiệt đới và bão biển có thể xuất hiện trên Vịnh Bắc Bộ. Khi Cảng vụ Hàng hải Quảng Ninh phát lệnh cấm biển, tất cả các tàu tham quan vịnh và tàu cao tốc ra Đặc khu Cô Tô, Đặc khu Vân Đồn bắt buộc dừng xuất bến. Du khách cần chủ động theo dõi bản tin thời tiết hải văn trước chuyến đi.
* Khi tham gia các hoạt động chèo thuyền kayak, xuồng cao tốc hoặc đi mảng tre khám phá hang luồn trên vịnh Hạ Long, du khách bắt buộc phải mặc áo phao cứu sinh đúng quy cách trong suốt thời gian nổi trên mặt nước.

=== An toàn leo núi &amp; Cung đường tuần tra biên giới ===
* Tuyến leo bộ lên chùa Đồng Yên Tử (phường Yên Tử) có nhiều đoạn bậc đá dốc và trơn ướt khi có mưa phùn; du khách cần chuẩn bị giày thể thao có đế bám ma sát cao, gậy chống leo núi và áo khoác chắn gió ấm.
* Tuyến đường tuần tra biên giới và &quot;sống lưng khủng long&quot; Cột mốc 1305 tại xã Lục Hồn có hai bên sườn vực dốc đứng sâu thẳm; du khách chỉ đi trên dải bậc thang bê tông có tay vịn, không leo trèo ra ngoài mép vực chụp ảnh khi có gió bấc giật mạnh.
* Khu vực biên giới xã Hoành Mô, xã Lục Hồn, phường Móng Cái 1 tiếp giáp trực tiếp đường biên quốc gia; du khách bắt buộc phải mang theo Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu gốc để xuất trình khi lực lượng Bộ đội Biên phòng kiểm tra và không tự ý vượt qua đường biên giới.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hải Phòng]]: Di chuyển qua cầu Bạch Đằng trên trục cao tốc CT06 chỉ mất 30 phút để đến với thành phố cảng, hoặc đi phà từ bến phà phường Tuần Châu sang quần đảo [[Cát Bà]]. Đi theo Quốc lộ 18 qua phường Đông Triều sang vùng đất danh nhân Nguyễn Trãi tại Côn Sơn - Kiếp Bạc.
* [[Bắc Ninh]]: Đi theo Quốc lộ 18 sang phường Quế Võ và vùng đất di sản quan họ Kinh Bắc, hoặc men theo sườn Tây Yên Tử sang Chùa Vĩnh Nghiêm, Chùa Bổ Đà.
* [[Lạng Sơn]]: Đi theo Quốc lộ 4B từ xã Tiên Yên sang cửa ải Chi Lăng, đỉnh núi tuyết Mẫu Sơn và phố chợ Kỳ Lừa.
* [[Trung Quốc]]: Làm thủ tục xuất cảnh đường bộ qua [[Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái]] (phường Móng Cái 1) qua cầu Ka Long sang thành phố Đông Hưng thuộc khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây.

{{geo|20.9500|107.0833}}
{{IsPartOf|Đồng bằng sông Hồng}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Quảng Ninh}}</text>
      <sha1>ocyeaocm26bkffrkp4ry6huo1gwuy3o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122285</id>
      <parentid>122284</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T13:35:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* An toàn leo núi &amp; Cung đường tuần tra biên giới */</comment>
      <origin>122285</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52897" sha1="4rdk1hct4pxo3t5l6a5fl13avk51v3v" xml:space="preserve">{{pagebanner|Ha Long Bay Banner.JPG|caption=Quần thể đảo đá vôi trên Vịnh Hạ Long tại Quảng Ninh}}

{{quickbarprovince
| image=View from the surprise cave, Halong Bay, Quang Ninh, Vietnam - Vịnh Hạ Long, Quảng Ninh, Việt Nam (10226116905).jpg
| imagewidth=250px
| caption=Cảnh quan địa chất karst ngập nước trên Vịnh Hạ Long
| location=Quang Ninh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=6.207,9 km²
| population=1.380.000 người (ước tính)
| population density=222,3 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Sán Dìu]], [[Tiếng Hoa]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (87%), người Dao (5%), người Tày (3%), người Sán Dìu (2%), người Sán Chỉ, người Hoa
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đông Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Hồng Gai và phường Hạ Long
| years active=1963 - Thành lập tỉnh Quảng Ninh từ hợp nhất khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (203)
| website=[https://quangninh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ninh]
}}

'''Quảng Ninh''' là một tỉnh ven biển thuộc vùng [[Đồng bằng sông Hồng]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc và Đông Bắc của tỉnh giáp khu tự trị dân tộc Choang [[Quảng Tây]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài 118,8 km; phía Đông và Nam giáp [[Vịnh Bắc Bộ]] với đường bờ biển dài 250 km; phía Tây Nam giáp [[Hải Phòng]]; phía Tây Bắc giáp [[Bắc Ninh]] và [[Lạng Sơn]]. Tỉnh sở hữu Di sản Thiên nhiên Thế giới [[Vịnh Hạ Long]] và quần thể danh thắng di tích [[Yên Tử]], đồng thời là trung tâm công nghiệp khai khoáng than đá lớn nhất Việt Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý hành chính trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Quang Ninh Museum facade 1.jpg|nhỏ|Bảo tàng Quảng Ninh bên đường bao biển phường Hạ Long]]

=== Lịch sử hình thành ===
Tên gọi Quảng Ninh được hình thành vào ngày 30 tháng 10 năm 1963 trên cơ sở sáp nhập khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh, do Chủ tịch Hồ Chí Minh đề xuất đặt tên ghép từ hai chữ đầu của hai địa danh cũ để biểu trưng cho sự rộng lớn và an ninh biên cương. 

Về mặt khảo cổ học, Quảng Ninh là cái nôi của các nền văn hóa tiền sử biển nổi tiếng như Văn hóa Soi Nhụ (cách ngày nay 18.000 - 7.000 năm), Văn hóa Cái Bèo và Văn hóa Hạ Long (cách ngày nay 4.500 - 3.000 năm) với các di chỉ mộ táng, công cụ đá ghè đẽo và đồ gốm xốp tại các hang động ngập nước vịnh biển.

Trong lịch sử quân sự Đại Việt, vùng đất này ba lần ghi dấu chiến thắng chống ngoại xâm trên dòng Sông Bạch Đằng: chiến thắng năm 938 của Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán, chiến thắng năm 981 của Lê Hoàn chống quân Tống, và đỉnh cao là Trận Bạch Đằng (1288) do Quốc công Tiết chế Trần Hưng Đạo chỉ huy tiêu diệt đoàn thuyền chiến Nguyên Mông.

Năm 1149, vua Lý Anh Tông thiết lập trang Thương cảng Vân Đồn tại vùng biển nay thuộc [[Đặc khu Vân Đồn]], mở ra thương cảng mậu dịch quốc tế đầu tiên của nước ta, đón thuyền buôn từ Nhật Bản, Trung Hoa, Java, Xiêm La vào giao thương tấp nập suốt các triều đại Lý, Trần, Hậu Lê.

Vào cuối thế kỷ 13, vua Trần Nhân Tông sau khi lãnh đạo kháng chiến thắng lợi đã từ bỏ ngai vàng lên đỉnh núi [[Yên Tử]] (phường Yên Tử) tu hành, sáng lập nên Thiền phái Trúc Lâm mang đậm bản sắc văn hóa Phật giáo Việt Nam. 

Vào cuối thế kỷ 19, thực dân Pháp thành lập Công ty Than Bắc Kỳ (SFCT), biến vùng mỏ Hòn Gai, Cẩm Phả thành trung tâm công nghiệp khai thác than đá lớn nhất Đông Dương, gắn liền với phong trào đấu tranh kiên cường của đội ngũ công nhân vùng mỏ (ngày Truyền thống công nhân vùng mỏ 12 tháng 11 năm 1936).

=== Cảnh quan sinh thái ===
Quảng Ninh có địa hình phức tạp, chiếm hơn 80% diện tích tự nhiên là đồi núi xen kẽ hệ thống sông ngòi ngắn dốc và hơn 2.000 hòn đảo lớn nhỏ dọc thềm lục địa:
* '''Vùng đồi núi vòng cung Đông Triều (phía Tây và Tây Bắc):''' Kéo dài từ phường An Sinh, phường Bình Khê, phường Yên Tử, xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng lên đến xã Bình Liêu. Địa hình hiểm trở với các đỉnh núi đá vôi và sa thạch cao trên 1.000 m như đỉnh Cao Xiêm (1.429 m), đỉnh Quảng Nam Châu (1.507 m). Nơi đây lưu giữ diện tích rừng đầu nguồn rộng lớn thuộc Khu Bảo tồn Thiên nhiên Đồng Sơn - Kỳ Thượng và thung lũng thượng nguồn sông Ba Chẽ, đồng thời tập trung trữ lượng than antraxit lớn tại các vỉa than phường Mạo Khê, phường Vàng Danh, phường Hà Lầm, phường Cẩm Phả và phường Mông Dương.
* '''Vùng đồng bằng phù sa &amp; Bãi triều cửa sông ven biển (phía Tây Nam và Đông Bắc):''' Dải đồng bằng ven sông thuộc phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc và vùng cửa khẩu biên mậu phường Móng Cái 1, phường Móng Cái 2, phường Móng Cái 3, có các cánh đồng lúa, đầm nuôi trồng thủy hải sản nước lợ và hệ thống rừng ngập mặn chắn sóng tự nhiên.
* '''Vùng biển đảo và vịnh biển (phía Đông và Đông Nam):''' Vùng lõi gồm [[Vịnh Hạ Long]] và [[Vịnh Bái Tử Long]] với hàng ngàn đảo đá vôi karst chìm ngập nước, hệ sinh thái rạn san hô, tùng áng tự nhiên cùng hai quần đảo cát ngoài khơi xa là [[Đặc khu Vân Đồn]] và [[Đặc khu Cô Tô]].

=== Dân cư ===
Dân số của tỉnh vượt trên 1,38 triệu người, gồm 22 dân tộc cùng chung sống. Người Kinh chiếm đa số (khoảng 87%), phân bố đông đúc dọc trục đô thị ven biển từ phường Đông Triều qua phường Uông Bí, phường Hạ Long, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1. Đồng bào các dân tộc thiểu số gồm người Dao (Dao Thanh Y, Dao Thanh Phán) sinh sống chủ yếu tại xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng, xã Hải Sơn; người Tày, người Sán Chỉ, người Sán Dìu cư trú tập trung tại xã Bình Liêu, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà. 

Bản sắc văn hóa dân gian tỉnh thể hiện qua các làn điệu hát [[Hát Then|Then]] đàn Tính của người Tày, hát Soóng Cọ của người Sán Chỉ, hát Soọng Cô của người Sán Dìu, tục thêu hoa văn thổ cẩm bằng chỉ ngũ sắc của phụ nữ Dao Thanh Phán, nghệ thuật múa lân sư rồng của cộng đồng người Hoa và các lễ hội truyền thống miền biển như Lễ hội bơi thuyền truyền thống Đền Cửa Ông (phường Cửa Ông), Lễ hội rước người Xuống đồng tại phường Phong Cốc.

=== Khí hậu ===
Quảng Ninh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa biển đặc trưng của duyên hải Bắc Bộ, chịu tác động trực tiếp của hoàn lưu gió mùa và vịnh Bắc Bộ. Mùa đông lạnh sâu hơn các vùng duyên hải miền Trung do trực diện đón các đợt gió mùa Đông Bắc tràn qua vịnh, nhưng mùa hè mát mẻ hơn nhờ gió đông nam thổi từ biển vào. Độ ẩm không khí trung bình năm duy trì ở mức cao từ 82 - 85%.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, dao động từ 18 - 24&amp;nbsp;°C; thường xuyên có mưa phùn nhẹ và sương mù bao phủ các thung lũng đá vôi vịnh biển vào buổi sáng sớm. Đây là mùa hành hương lễ Phật lớn nhất năm tại phường Yên Tử, phường Uông Bí, phường Cửa Ông, phường An Sinh.
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Nhiệt độ ban ngày phổ biến 30 - 35&amp;nbsp;°C, nắng vàng chan hòa, biển êm, nước biển trong xanh; đây là thời kỳ cao điểm cho các hoạt động tắm biển, nghỉ dưỡng du thuyền, lặn ngắm san hô tại phường Tuần Châu, phường Bãi Cháy, Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô. Giai đoạn tháng 7 và tháng 8 thỉnh thoảng có các đợt bão nhiệt đới kèm mưa lớn từ biển Đông.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 10): Tiết trời khô ráo, bầu trời trong vắt, gió thu mát mẻ, nền nhiệt trung bình 24 - 28&amp;nbsp;°C; là mùa lý tưởng nhất trong năm để tham gia các tour du thuyền ngủ đêm trên vịnh Hạ Long và săn mây, ngắm cỏ lau biên giới tại xã Bình Liêu, xã Lục Hồn.
* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Gió mùa Đông Bắc thịnh hành mang không khí khô hanh và lạnh buốt, nhiệt độ ban đêm tại các đỉnh núi cao xã Bình Liêu, xã Hải Sơn có thể hạ xuống dưới 8&amp;nbsp;°C; thích hợp cho các dịch vụ nghỉ dưỡng suối khoáng nóng onsen tại phường Quang Hanh.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Quảng Ninh (Trạm Bãi Cháy)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 20 (68) || 23 (73) || 27 (81) || 31 (88) || 32 (90) || 32 (90) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''27 (81)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 14 (57) || 15 (59) || 18 (64) || 22 (72) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 22 (72) || 19 (66) || 15 (59) || '''20 (68)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 25 (1.0) || 30 (1.2) || 45 (1.8) || 90 (3.5) || 190 (7.5) || 280 (11.0) || 380 (15.0) || 420 (16.5) || 240 (9.4) || 130 (5.1) || 40 (1.6) || 20 (0.8) || '''1.890 (74.4)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:San-bay-van-don-ve-dem.jpg|nhỏ|Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn tại Đặc khu Vân Đồn]]

Quảng Ninh sở hữu hệ thống hạ tầng giao thông đa phương thức đồng bộ hàng đầu Việt Nam, bao gồm cảng hàng không quốc tế, đường cao tốc hiện đại chạy suốt chiều dài tỉnh, các bến cảng biển tiếp nhận tàu du lịch quốc tế và các tuyến quốc lộ nối thẳng sang Trung Quốc.

=== Bằng đường hàng không ===
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn | tên khác=Van Don International Airport | ký hiệu=VDO
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | chỉ đường=Cách trung tâm phường Hạ Long 50 km về phía Đông Bắc dọc theo trục cao tốc Hạ Long - Vân Đồn
| điện thoại=+84 203 3901 111 | trang web=https://vandonairport.vn
| nội dung=Sân bay quốc tế tư nhân đầu tiên tại Việt Nam, đạt cấp 4E theo chuẩn ICAO với đường cất hạ cánh dài 3,6 km, đón nhận các dòng máy bay thân rộng hiện đại như Boeing 787 và Airbus A350. Sân bay vận hành các đường bay thẳng thương mại hàng ngày kết nối với [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Đà Nẵng]], đồng thời tiếp nhận các chuyến bay charter quốc tế từ [[Seoul]] (Hàn Quốc), [[Tokyo]] (Nhật Bản) và [[Quảng Châu]] (Trung Quốc). Từ sân bay có tuyến xe buýt miễn phí đưa đón hành khách về thẳng phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai.
}}
* '''Cảng hàng không Quốc tế Cát Bi (Hải Phòng):''' Nằm cách ranh giới phường Quảng Yên và phường Bãi Cháy chỉ khoảng 25 - 35 km qua cầu Bạch Đằng trên cao tốc CT06; là lựa chọn thay thế thuận tiện đón nhiều chuyến bay nội địa và quốc tế từ [[Bangkok]], [[Seoul]].

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng - Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái (Cao tốc CT06):'''
  * Trục cao tốc 4 làn xe chạy suốt toàn bộ chiều dài tỉnh từ cầu Bạch Đằng (tiếp giáp Hải Phòng) qua phường Quảng Yên, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả, Đặc khu Vân Đồn, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà, xã Hải Hà đến cửa khẩu phường Móng Cái 1.
  * Tốc độ tối đa toàn tuyến đạt 120 km/h, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô cá nhân:
    * Tuyến Hà Nội - phường Hạ Long: Khoảng 1 giờ 45 phút (150 km).
    * Tuyến Hà Nội - Đặc khu Vân Đồn: Khoảng 2 giờ 15 phút (200 km).
    * Tuyến Hà Nội - phường Móng Cái 1: Khoảng 3 giờ 15 phút (310 km).
* '''Tuyến Quốc lộ 18:''' Tuyến đường bộ truyền thống kết nối từ Cảng hàng không Quốc tế Nội Bài (Hà Nội) qua tỉnh [[Bắc Ninh]], đi qua phường Mạo Khê, phường Đông Triều, phường Uông Bí, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1.
* '''Tuyến Quốc lộ 279:''' Kết nối từ tỉnh [[Bắc Ninh]] qua xã Thống Nhất, phường Hoành Bồ về vịnh Cửa Lục.
* '''Tuyến Quốc lộ 4B:''' Kết nối từ thành phố [[Lạng Sơn]] qua xã Tiên Yên, rút ngắn thời gian giao lưu giữa hai tỉnh biên giới Đông Bắc.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * Xe Limousine chất lượng cao (9 - 11 chỗ): Các hãng uy tín như Phúc Xuyên, Vân Đồn Xanh, Hạ Long Travel, Duy Khánh hoạt động với tần suất 30 phút/chuyến từ 05:00 đến 21:00 hàng ngày, đón trả khách tận nơi tại trung tâm Hà Nội đến phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) và Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn). Giá vé: 220.000 - 280.000 VNĐ/vé. Tuyến đi Móng Cái có giá vé khoảng 350.000 - 400.000 VNĐ/vé.
  * Xe khách giường nằm: Xuất bến cố định từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát, Bến xe Gia Lâm, Bến xe Nước Ngầm (Hà Nội) và Bến xe Niệm Nghĩa (Hải Phòng) về Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) và Bến xe Móng Cái (phường Móng Cái 2). Giá vé từ 120.000 - 180.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường biển ===
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long''' (phường Bãi Cháy): Nằm tại trung tâm khu du lịch Bãi Cháy, bến cảng sở hữu cầu cảng hiện đại dài 406 m vươn ra biển, tiếp nhận các siêu du thuyền quốc tế 5 sao tải trọng lên đến 225.000 GRT mang hàng ngàn du khách quốc tế ghé thăm vịnh Hạ Long.
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Tuần Châu''' (phường Tuần Châu): Cảng du thuyền nhân tạo lớn nhất Đông Nam Á với 2 âu tàu kín gió có tổng chiều dài bờ bến hơn 8 km, sức chứa trên 2.000 tàu du lịch tham quan vịnh cùng lúc.

=== Bằng đường sắt ===
* Tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân: Tuyến đường sắt khổ lồng 1.435 mm / 1.000 mm vận chuyển hàng hóa công nghiệp và than đá từ nội địa ra Cảng nước sâu Cái Lân (phường Bãi Cháy).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Ha_Long_2019_taken_by_DJI_FC220.jpg|nhỏ|Một góc Hạ Long nhìn từ trên cao]]

=== Di chuyển đường thủy &amp; Tàu cao tốc ra đảo ===
* '''Tàu tham quan Vịnh Hạ Long trong ngày:'''
  * Xuất bến thường xuyên từ Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long (phường Bãi Cháy). Có hai khung giờ xuất phát chính: buổi sáng (07:30 - 08:30) và buổi trưa (11:30 - 12:30).
  * Khách lẻ có thể mua vé ghép tàu tham quan Tuyến 1 (thời lượng 4 tiếng: Động Thiên Cung - Hang Đầu Gỗ - Hòn Chó Đá - Hòn Trống Mái) hoặc Tuyến 2 (thời lượng 6 tiếng: Hang Sửng Sốt - Hang Luồn - Đảo Ti Tốp).
* '''Du thuyền ngủ đêm trên vịnh:''' Hành trình 2 ngày 1 đêm hoặc 3 ngày 2 đêm trên các du thuyền tiện nghi 4 - 5 sao (Paradise Cruises, Indochina Sails, Ambassador Cruise), neo đậu qua đêm tại các vụng biển kín gió trên Vịnh Hạ Long hoặc Vịnh Bái Tử Long.
* '''Tàu cao tốc thủy nội địa từ Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn):'''
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đặc khu Cô Tô: Vận hành liên tục từ 06:30 đến 16:30 hàng ngày, thời gian di chuyển khoảng 55 - 65 phút. Giá vé tàu cao tốc: 250.000 - 300.000 VNĐ/lượt (các đội tàu Havaco, Kalong, Quang Minh).
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Quan Lạn / Minh Châu (Đặc khu Vân Đồn): Thời gian di chuyển 40 - 50 phút. Giá vé: 160.000 - 180.000 VNĐ/lượt.
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Ngọc Vừng (Đặc khu Vân Đồn): Thời gian di chuyển 45 phút. Giá vé: 150.000 VNĐ/lượt.
* '''Phà Tuần Châu - Cát Bà:''' Kết nối từ bến phà phường Tuần Châu sang bến Gia Luận thuộc quần đảo [[Cát Bà]] ([[Hải Phòng]]), chạy 5 - 7 chuyến/ngày, chở được cả người đi bộ, xe máy và ô tô con.

=== Phương tiện đường bộ nội tỉnh ===
* '''Xe buýt công cộng:''' Mạng lưới xe buýt kết nối xuyên suốt các phường trung tâm và khu công nghiệp:
  * Tuyến buýt số 01: Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) - Cầu Bãi Cháy - Cột Đồng Hồ (phường Hồng Gai) - phường Cẩm Phả. Hoạt động 05:30 - 18:30, tần suất 15 phút/chuyến.
  * Tuyến buýt số 03: phường Hồng Gai - phường Hoành Bồ.
  * Tuyến buýt số 08: phường Hồng Gai - phường Đông Mai (Quảng Yên).
  * Tuyến buýt Hạ Long - Móng Cái: Kết nối từ Bến xe Bãi Cháy chạy dọc cao tốc và Quốc lộ 18 ra Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái (phường Móng Cái 1).
* '''Thuê xe máy:''' Lựa chọn linh hoạt nhất để tự do di chuyển dọc các tuyến đường bao biển đẹp như đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hạ Long, phường Hồng Gai) hoặc đường bao biển Hạ Long - Cẩm Phả. Điểm cho thuê xe máy tập trung quanh khu vực phố cổ Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bến tàu Hồng Gai và trung tâm thị tứ Đặc khu Cô Tô với mức giá từ 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Xe điện du lịch:''' Hoạt động phổ biến trên các tuyến đường ven biển phục vụ chở khách tham quan ngắm cảnh trong nội khu Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bờ biển Trà Cổ (phường Móng Cái 1) và trung tâm Đặc khu Cô Tô; giá cước tính theo chuyến hoặc theo người (10.000 - 20.000 VNĐ/lượt).
* '''Taxi:''' Đội ngũ taxi đông đảo, hoạt động thường trực 24/7:
  * Taxi Mai Linh Quảng Ninh: ☎ +84 203 3628 628
  * Taxi Bãi Cháy: ☎ +84 203 3646 464
  * Taxi Hòn Gai: ☎ +84 203 3848 484
  * Taxi Phú Bình: ☎ +84 203 3599 599
  * Taxi Móng Cái: ☎ +84 203 3888 888
  * Dịch vụ xe công nghệ Xanh SM và GrabCar hoạt động rất dày đặc tại phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, phường Hạ Long, phường Uông Bí và phường Cẩm Phả.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:越南口岸_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cửa khẩu Móng Cái]]

=== Quần thể vịnh biển và Di sản Thiên nhiên Thế giới ===
* {{xem
| tên=Khu Di sản Thiên nhiên Thế giới Vịnh Hạ Long | tên khác=Ha Long Bay
| trang web=http://banquanlyvinhhalong.gov.vn | email=
| địa chỉ=Vùng biển tiếp giáp phường Hồng Gai, phường Bãi Cháy, phường Tuần Châu | vĩ độ=20.9100 | kinh độ=107.1800 | chỉ đường=Xuất bến tại Cảng Tuần Châu hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long
| điện thoại=+84 203 3824 112 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 17:30 (du thuyền lưu trú hoạt động qua đêm) | giá=Vé tham quan theo tuyến: 250.000 - 290.000 VNĐ/người (chưa gồm cước tàu)
| nội dung=Quần thể di sản thiên nhiên thế giới hai lần được UNESCO vinh danh về giá trị thẩm mỹ và giá trị địa chất - địa mạo. Khu vực di sản có diện tích 434 km² bao gồm 775 hòn đảo đá vôi phong hóa karst ngập nước với hàng trăm hang động nguyên sơ. Các điểm dừng chân tiêu biểu trên các tuyến tham quan:
* '''Động Thiên Cung:''' Nằm ở phía tây nam vịnh, hang động karst rộng lớn với hệ thống măng đá, thạch nhũ rủ nhiều tầng lớp, được chiếu sáng bằng hệ thống đèn màu.
* '''Hang Đầu Gỗ:''' Nằm sát Động Thiên Cung, hang gắn liền với truyền thuyết cất giấu cọc gỗ lim của quân dân nhà Trần trong cuộc chiến chống quân Nguyên Mông năm 1288.
* '''Hang Sửng Sốt:''' Tọa lạc trên đảo Bồ Hòn, là một trong những hang động karst rộng nhất vịnh với trần hang cao trên 30 m và lòng hang rộng hàng ngàn mét vuông.
* '''Đảo Ti Tốp:''' Hòn đảo có bờ cát hình vầng trăng khuyết thoai thoải ôm lấy chân núi; đỉnh đảo có lầu ngắm cảnh ở độ cao 100 m cho phép quan sát bao quát 360 độ mặt vịnh.
* '''Hang Luồn:''' Vòm hang ngầm xuyên qua lòng núi đá mở ra hồ nước kín (áng nước) phẳng lặng, du khách tiếp cận bằng thuyền nan do ngư dân chèo hoặc tự chèo thuyền kayak.
* '''Hòn Trống Mái (Hòn Gà Chọi):''' Cụm hai khối đá vôi đứng đối diện nhau trên mặt nước sâu, biểu tượng hình ảnh du lịch của vịnh Hạ Long và Quảng Ninh.
}}

* {{xem
| tên=Vịnh Bái Tử Long | tên khác=Bai Tu Long Bay
| trang web= | email=
| địa chỉ=Vùng biển Đặc khu Vân Đồn và phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0500 | kinh độ=107.5000 | chỉ đường=Tiếp giáp phía đông bắc của Vịnh Hạ Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tính theo tuyến
| nội dung=Vùng vịnh nguyên sinh ít chịu tác động của mật độ tàu thuyền du lịch dày đặc, bao gồm hàng trăm hòn đảo đá vôi và đảo đất sa thạch. Vùng lõi vịnh là Vườn Quốc gia Bái Tử Long với diện tích hơn 15.000 ha (gồm diện tích rừng và biển), bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn cổ thụ, rạn san hô tầng nông và nơi sinh sống của nhiều loài chim biển quý hiếm.
}}

* {{xem
| tên=Đặc khu Cô Tô &amp; Quần đảo Cô Tô | tên khác=Co To Archipelago
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Cô Tô | vĩ độ=20.9833 | kinh độ=107.7667 | chỉ đường=Cách Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn) 50 km đường biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào đặc khu
| nội dung=Huyện đảo tiền tiêu vùng Đông Bắc gồm đảo Cô Tô lớn, đảo Thanh Lân và gần 50 hòn đảo nhỏ. Các điểm danh thắng tự nhiên nổi bật:
* '''Bãi biển Hồng Vàn:''' Nằm ở bờ phía đông, sóng êm ả nhờ có đảo Thanh Lân chắn gió ngoài khơi, bãi cát phẳng mịn thoai thoải.
* '''Bãi biển Vàn Chảy:''' Nằm ở phía tây nam đảo, bờ cát thoai thoải dài hơn 1,5 km, sóng lớn dồn dập thích hợp tắm biển và các hoạt động thể thao bãi cát.
* '''Bãi đá Móng Rồng (Bãi đá Cầu Mỵ):''' Hệ thống vách đá trầm tích nhiều màu sắc bị sóng biển bào mòn qua hàng triệu năm tạo nên các nếp uốn địa chất độc đáo sát mép sóng.
* '''Hải đăng Cô Tô:''' Ngọn đèn biển xây dựng cuối thế kỷ 19 trên đồi cao 102 m, du khách leo 72 bậc cầu thang xoắn ốc để ngắm toàn cảnh quần đảo và rừng cây nguyên sinh.
* '''Đảo Thanh Lân:''' Hòn đảo lớn thứ hai trong đặc khu với thảm rừng tự nhiên xanh tốt, bãi biển Ba Châu, bãi Hải Quân và các xưởng chế biến sứa biển xuất khẩu.
}}

* {{xem
| tên=Đảo Quan Lạn &amp; Đảo Ngọc Vừng | tên khác=Quan Lan - Ngoc Vung Islands
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | vĩ độ=20.9000 | kinh độ=107.5500 | chỉ đường=Đi tàu cao tốc từ Cảng Ao Tiên (Vân Đồn)
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Hai hòn đảo cát tự nhiên nằm trên tuyến thông thương biển cổ. Đảo Quan Lạn có bãi tắm Minh Châu cát trắng tơi xốp không dính chân, bãi Robinson hoang sơ và Cụm di tích đình, chùa, miếu Quan Lạn xây dựng bằng gỗ mần lái kiên cố từ thế kỷ 18 thờ ba anh em họ Phạm có công đánh giặc Nguyên Mông. Đảo Ngọc Vừng sở hữu bãi biển Trường Chinh cát dài 3 km, hồ nước ngọt ngọt tự nhiên và khu di tích Cột cờ quốc gia trên đảo.
}}

[[Tập tin:Thượng_Yên_Công,_tp._Uông_Bí,_Quảng_Ninh,_Vietnam_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cáp treo Yên Tử tại phường Yên Tử]]

=== Di tích lịch sử ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Yên Tử | tên khác=Yen Tu Historical and Scenic Area
| trang web=http://yentu.com.vn | email=
| địa chỉ=Sườn núi Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1550 | kinh độ=106.7180 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Uông Bí 14 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 203 3661 118 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Vé tham quan danh lam: 40.000 VNĐ; vé cáp treo khứ hồi trọn tuyến: 350.000 VNĐ/người
| nội dung=Kinh đô Phật giáo của nước Đại Việt thời Trần, nơi vua Trần Nhân Tông tu hành và sáng lập Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử vào năm 1299. Quần thể kéo dài theo đường mòn bậc đá xuyên qua rừng trúc và rừng tùng cổ thụ:
* '''Chùa Suối Tắm &amp; Chùa Cầm Thực:''' Điểm khởi đầu của tuyến hành hương dưới chân núi.
* '''Chùa Giải Oan:''' Ngôi chùa nằm bên dòng suối Giải Oan có cây cầu đá xanh cong nối qua suối, gắn với sự tích các cung tần thời Trần.
* '''Tháp Huệ Quang:''' Tháp đá cổ cao 7 m xây dựng từ năm 1309 lưu giữ một phần ngọc xá lị của Phật hoàng Trần Nhân Tông, xung quanh là vườn tháp mộ của hơn 60 vị cao tăng.
* '''Chùa Hoa Yên (Chùa Cả):''' Ngôi chùa trung tâm nằm ở độ cao 535 m, nơi ba vị Trúc Lâm Tam Tổ (Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang) đăng đàn thuyết pháp.
* '''Chùa Một Mái:''' Ngôi chùa nép mình hoàn toàn trong hốc đá tự nhiên ở lưng chừng vách núi.
* '''Tượng đồng Phật hoàng Trần Nhân Tông:''' Bức tượng đúc bằng đồng nguyên khối nặng 138 tấn tọa lạc trên đỉnh An Kỳ Sinh ở độ cao 988 m.
* '''Chùa Đồng (Thiên Trúc Tự):''' Tọa lạc trên đỉnh cao nhất của dãy Yên Tử (1.068 m). Ngôi chùa được đúc hoàn toàn bằng đồng tinh khiết nặng hơn 70 tấn, mái chạm hoa văn sen cúc thời Trần, thường xuyên chìm trong biển sương mù dày đặc.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Nhà Trần tại Đông Triều | tên khác=Tran Dynasty Relics in Dong Trieu
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường An Sinh, phường Bình Khê và phường Tràng Lương cũ (nay thuộc phường Bình Khê) | vĩ độ=21.1333 | kinh độ=106.5833 | chỉ đường=Dưới chân phía tây dãy Yên Tử
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng đất phát tích và lăng miếu cội nguồn của hoàng tộc nhà Trần. Quần thể gồm 14 cụm di tích lăng mộ và đền miếu: Đền An Sinh (nơi phụng thờ các vị hoàng đế Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Anh Tông, Trần Minh Tông), Thái Miếu họ Trần, Lăng Đồng Thái, Lăng Tư Phúc. Điểm nhấn tâm linh trên núi cao là Chùa Am Ngọa Vân (trên núi Bảo Đài) - thánh địa Phật giáo nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông tu hành những năm cuối đời và viên tịch hóa Phật vào ngày 1 tháng 11 năm Mậu Thân (1308).
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Chiến thắng Bạch Đằng | tên khác=Bach Dang Victory Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc | vĩ độ=20.9380 | kinh độ=106.8020 | chỉ đường=Nằm dọc hạ lưu và các nhánh rạch sông Bạch Đằng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể di tích lịch sử chiến tranh thủy quân ghi dấu chiến tích đánh tan quân thủy Nguyên Mông năm 1288:
* '''Bãi cọc Yên Giang:''' Bãi cọc gỗ lim cổ do Viện Khảo cổ học khai quật với hàng trăm cọc gỗ cắm xiên dưới lòng đất phù sa để chặn đầu thuyền giặc.
* '''Bãi cọc Đồng Vạn Muối &amp; Bãi cọc Đồng Má Ngựa:''' Dấu tích các trận địa cọc phụ nhằm dồn tàu chiến đối phương vào thế trận phục kích hỏa công.
* '''Đền Trần Hưng Đạo &amp; Miếu Vua Bà:''' Nằm sát bến đò rừng ven sông Bạch Đằng; miếu Vua Bà thờ bà lão bán nước đã chỉ ra quy luật thủy triều sông Bạch Đằng cho Hưng Đạo Đại Vương bày binh bố trận.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Đền Cửa Ông | tên khác=Cua Ong Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0280 | kinh độ=107.3680 | chỉ đường=Tọa lạc trên đồi cao nhìn thẳng ra Vịnh Bái Tử Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ hơn 700 năm tuổi phụng thờ Hưng Nhượng Đại Vương Trần Quốc Tảng cùng các tướng lĩnh nhà Trần (Trần Khắc Chung, Đỗ Khắc Chung, Yết Kiêu, Dã Tượng). Đền có vị trí phong thủy tựa lưng vào núi đá, mặt hướng ra biển vịnh; khuôn viên gồm Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng và lăng mộ tượng đồng Trần Quốc Tảng cao gần 10 m đúc từ đồng nguyên khối.
}}

* {{xem
| tên=Bảo tàng &amp; Thư viện Quảng Ninh | tên khác=Quang Ninh Museum and Library
| trang web=http://baotangquangninh.vn | email=
| địa chỉ=Đường Trần Quốc Nghiễn, phường Hạ Long | vĩ độ=20.9489 | kinh độ=107.0867 | chỉ đường=Mặt tiền tuyến đường bao biển ven vịnh
| điện thoại=+84 203 3825 031 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 11:30, 13:30 - 17:00 (đóng cửa vào thứ Hai hàng tuần) | giá=40.000 VNĐ/người lớn (học sinh, sinh viên: 15.000 - 20.000 VNĐ)
| nội dung=Cụm công trình kiến trúc đạt giải &quot;Công trình của năm 2013&quot; do kiến trúc sư người Tây Ban Nha Salvador Perez Arroyo thiết kế với khối nhà ốp kính cường lực đen tuyền phản chiếu bóng vịnh biển. Không gian trưng bày gồm 3 tầng hiện đại: Tầng 1 tái hiện hệ sinh thái tự nhiên và biển đảo Quảng Ninh với bộ xương cá voi khổng lồ; Tầng 2 trưng bày các hiện vật lịch sử từ thời tiền sử Văn hóa Hạ Long, thời kỳ phong kiến Bạch Đằng, Yên Tử đến thời kỳ kháng chiến chống Pháp; Tầng 3 tái hiện toàn cảnh lịch sử khai thác than đá với sa bàn và mô hình đường hầm lò than kích thước nguyên bản.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Mũi Sa Vĩ &amp; Bãi biển Trà Cổ | tên khác=Sa Vi Cape &amp; Tra Co Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Móng Cái 1 | vĩ độ=21.4910 | kinh độ=108.0160 | chỉ đường=Cách trung tâm Cửa khẩu Móng Cái 9 km về phía Đông
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Điểm cực Đông Bắc trên đất liền của Việt Nam, nơi đặt Cụm thông tin cổ động biên giới Sa Vĩ với biểu tượng 8 cây phi lao bằng bê tông vươn thẳng lên bầu trời, ghi dấu câu thơ của Tố Hữu: ''&quot;Từ Trà Cổ rừng dương, đến Cà Mau rừng đước&quot;''. Kề bên là Bãi biển Trà Cổ dài hơn 17 km bãi cát phẳng mịn, cùng Đình Trà Cổ - ngôi đình làng ven biển cổ nhất miền Bắc dựng từ năm 1461 bằng gỗ lim chạm trổ rồng mây tinh xảo.
}}

[[Tập tin:BinhLieu_by_phone.jpg|nhỏ|Đồi cỏ Bình Liêu]]

=== Khu vực biên giới ===
* {{xem
| tên=Hệ thống Cột mốc Biên giới &amp; &quot;Sống lưng Khủng long&quot; Bình Liêu | tên khác=Binh Lieu Border Patrol Road
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Lục Hồn và xã Hoành Mô | vĩ độ=21.5650 | kinh độ=107.4500 | chỉ đường=Tuyến tuần tra biên giới chạy dọc đường phân giới Việt - Trung
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (phải xuất trình Căn cước công dân khi được kiểm tra)
| nội dung=Hệ thống đường tuần tra bê tông uốn lượn men theo các đỉnh núi cao trên 1.000 m. Điểm nhấn là Cột mốc 1305 ngự trên sống núi hẹp dốc đứng (&quot;sống lưng khủng long&quot;) với hơn 2.000 bậc thang bê tông kiên cố dẫn lên đỉnh; vào tháng 10 và 11 hàng năm, hai bên triền dốc phủ trắng bạt ngàn hoa cỏ lau. Ngoài ra tuyến đường còn đưa du khách khám phá Cột mốc 1300, 1302 (mùa cỏ lau) và Cột mốc 1327 trên đỉnh núi Thanh Phun (xã Hoành Mô).
}}

* {{xem
| tên=Thác Khe Vằn | tên khác=Khe Van Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bình Liêu | vĩ độ=21.5120 | kinh độ=107.4120 | chỉ đường=Cách trung tâm xã 12 km theo đường liên thôn
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Thác nước tự nhiên 3 tầng cao hơn 100 m bắt nguồn từ dãy núi Khe Vằn đổ xuống các hồ nước tự nhiên trong vắt giữa rừng phòng hộ. Tầng thứ nhất dòng nước đổ trải rộng bên thềm đá hoa cương phẳng; tầng thứ hai chia đôi dòng nước qua kẽ đá; tầng thứ ba đổ thẳng vào vụng nước sâu mát rượi.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chèo thuyền kayak và SUP trên Vịnh Hạ Long:''' Thuê thuyền kayak tự chèo qua vòm đá ngầm tại Hang Luồn, khu vực Ba Hang hoặc vụng Tùng Sâu để tiếp cận sát các vách đá vôi dựng đứng và quan sát các bầy khỉ vàng tự nhiên sinh sống trên vách đá.
* '''Đi thủy phi cơ ngắm Vịnh Hạ Long từ trên cao:''' Trải nghiệm dịch vụ bay ngắm cảnh 25 phút của Hãng hàng không Hải Âu xuất phát từ bến thủy phi cơ phường Tuần Châu, bay lượn ở độ cao 150 - 300 m chiêm ngưỡng trọn vẹn toàn cảnh các đảo đá nhấp nhô trên mặt nước vịnh xanh biếc.
* '''Nghỉ dưỡng suối khoáng nóng Yoko Onsen Quang Hanh:''' Trải nghiệm dịch vụ ngâm khoáng nóng chuẩn Nhật Bản tại phường Quang Hanh, thư giãn trong các bể tắm khoáng ngoài trời giàu khoáng chất brom thiên nhiên, phòng xông nóng sauna, phòng xông lạnh tuyết và phòng xông đá muối.
* '''Vui chơi giải trí tại Quần thể Sun World Ha Long:''' Đi tuyến Cáp treo Nữ Hoàng đạt 2 kỷ lục thế giới vượt vịnh Cửa Lục sang đồi Ba Đèo tại phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai; trải nghiệm vòng quay Mặt Trời Sun Wheel, công viên nước Typhoon Water Park và đường trượt lượn siêu tốc Dragon Park.
* '''Đi bộ leo núi xuyên rừng Yên Tử:''' Thực hiện lộ trình đi bộ thể thao leo núi qua cung đường đá cổ dài 6 km từ chùa Giải Oan, qua chùa Hoa Yên, tượng đá An Kỳ Sinh lên chùa Đồng để rèn luyện thể lực và hòa mình vào thiên nhiên rừng tùng cổ thụ tại phường Yên Tử.
* '''Cắm trại và đón bình minh tại Mũi Sa Vĩ:''' Trải nghiệm dựng lều cắm trại trên bãi cát ven rặng phi lao Trà Cổ (phường Móng Cái 1), ngắm nhìn ánh bình minh đầu tiên rạng rỡ trên vùng biển địa đầu cực Đông Bắc của Tổ quốc.

== Mua sắm ==
Quảng Ninh sở hữu hệ thống sản vật địa phương (sản phẩm OCOP) phong phú, kết hợp giữa nguồn thủy hải sản cao cấp của vịnh biển và nông lâm sản đặc trưng miền đồi núi.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Chả mực giã tay Hạ Long:''' Mực mai nang tươi sống câu từ vùng biển sâu vịnh Bắc Bộ được lột da, làm sạch rồi cho vào cối đá giã bằng tay để giữ trọn thớ thịt giòn sần sật, trộn chút hạt tiêu và mỡ phần rồi chiên ngập dầu sôi vàng óng; đóng gói hút chân không bán tại phường Hồng Gai và phường Bãi Cháy.
* '''Sá sùng Quan Lạn sấy khô:''' &quot;Địa sâm&quot; quý hiếm đào thủ công trên các bãi triều cát pha Đặc khu Vân Đồn, rửa sạch cát rồi sấy trên than hoa kiệt nước; dùng nấu nước dùng phở truyền thống tạo vị ngọt thanh sâu lắng hoặc nướng giòn nhắm bia.
* '''Mực một nắng &amp; Tôm khô Cô Tô:''' Mực ống câu đêm xẻ lưng phơi đúng một đợt nắng to trên đảo Đặc khu Cô Tô, thân mực dẻo quánh, phủ lớp phấn trắng tự nhiên, thịt ngọt dày không dai.
* '''Hàu sữa &amp; Ruốc hàu Thái Bình Dương Vân Đồn:''' Hàu nuôi treo dây tự nhiên trên biển được chế biến thành hàu tươi tách vỏ, ruốc hàu dinh dưỡng đóng lọ thủy tinh tại Đặc khu Vân Đồn.
* '''Gà đồi Tiên Yên:''' Giống gà ri bản địa chăn thả trên sườn đồi xã Tiên Yên, da dày vàng ươm giòn ngậy, thịt chắc thơm không mỡ ngấy; có thể mua gà sống hoặc gà hấp sẵn đóng túi hút chân không.
* '''Miến dong Bình Liêu:''' Miến sợi làm từ 100% tinh bột củ dong riềng đỏ vùng cao xã Bình Liêu, quy trình chế biến không dùng hóa chất tẩy trắng, sợi miến giữ màu xanh lục mộc mạc, dai mướt và không bị bở khi đun lại nhiều lần.
* '''Mỹ nghệ điêu khắc than đá:''' Các sản phẩm mỹ nghệ độc bản điêu khắc từ than đá antraxit nguyên khối như tượng hòn Trống Mái, tượng Phật, mô hình thuyền buồm qua bàn tay tạo tác khéo léo của các nghệ nhân mỏ tại phường Hồng Gai và phường Cẩm Phả.

=== Chợ truyền thống &amp; Trung tâm Mua sắm ===
* '''Chợ Hạ Long 1 (phường Hồng Gai):''' Ngôi chợ đầu mối thủy hải sản lớn nhất tỉnh nằm ven bờ vịnh; tầng trệt tập trung hàng trăm quầy bể sủi bán hải sản tươi sống (cua gạch, ghẹ hoa, tôm he, cá song, bề bề), tầng lầu bán chả mực và hải sản khô.
* '''Chợ Cái Dăm (phường Bãi Cháy):''' Chợ dân sinh hiện đại 6 tầng phục vụ khách du lịch lưu trú khu vực Bãi Cháy, chuyên doanh hải sản khô, mực rim me, ruốc tôm và quà lưu niệm.
* '''Chợ Trung tâm Móng Cái (phường Móng Cái 2):''' Trung tâm thương mại biên giới sầm uất gồm 4 tầng, nơi tập kết bán buôn và bán lẻ hàng may mặc, đồ gia dụng, đồ chơi và nông sản nhập khẩu qua cửa khẩu.
* '''Chợ Cảng cá Cái Rồng (Đặc khu Vân Đồn):''' Chợ cá nhộn nhịp lúc 04:30 - 06:30 sáng, nơi các tàu đánh bắt ngoài khơi cập bến đổ tôm cá, mực tươi rói bán với giá gốc.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực xứ than mang phong vị đậm đà mặn mòi của biển cả, giữ nguyên độ ngọt giòn tươi sống của các loài thủy hải sản giáp xác và nhuyễn thể.

Các món ăn đặc sắc phổ biến:
* '''Bánh cuốn chả mực:''' Lớp bánh mỏng mềm tráng từ bột gạo tẻ nóng hổi bọc nhân thịt băm xào mộc nhĩ nấm hương, rắc hành phi thơm lừng; ăn kèm từng miếng chả mực giã tay chiên vàng giòn sần sật và bát nước mắm nguyên chất pha ớt chỉ thiên cay nồng vắt chanh.
* '''Bún bề bề Hạ Long:''' Nước dùng nấu từ vỏ bề bề và xương cá biển ninh nhừ ngọt đậm đà tự nhiên; tô bún đầy đặn xếp lớp thịt bề bề bóc nõn nguyên con, tôm biển luộc, chả cá chiên, cải ngọt và thì là thanh mát.
* '''Sam biển chế biến 7 món:''' Sam biển tự nhiên chế biến cầu kỳ thành các món: tiết canh sam, chân sam xào chua ngọt sả ớt, gỏi sam hoa chuối, trứng sam nướng mỡ hành trên mai than hoa, sam xào miến, chả sam rán giòn tại phường Quảng Yên và phường Hồng Gai.
* '''Gà đồi Tiên Yên luộc chấm cà tiệp:''' Thịt gà luộc chín tới da giòn vàng bóng như thoa mỡ; chấm cùng loại nước chấm &quot;cà tiệp&quot; độc đáo chế biến từ nước mắm Tiên Yên, nước cốt gừng nướng, củ hành tím nướng và ớt hiểm giã nhuyễn tại xã Tiên Yên.
* '''Canh ngán nấu mồng tơi &amp; Cháo ngán:''' Con ngán biển béo múp ngâm nước muối sạch cát, băm nhỏ xào thơm cùng hành hoa rồi nấu canh rau mồng tơi ngọt mát hoặc nấu cháo nếp sánh mịn giải nhiệt.
* '''Cù kỳ hấp bia &amp; Cù kỳ rang me:''' Con cù kỳ (loài cua đá biển mai sần sùi) có hai càng to khỏe đầy ắp thịt ngọt thơm; đập dập càng đem rang sốt me chua ngọt đậm đà chấm bánh mì hoa cúc.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Bánh cuốn chả mực Bà Ngân | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 34 Đoàn Thị Điểm, phường Hồng Gai | vĩ độ=20.9510 | kinh độ=107.0750 | chỉ đường=Gần khu vực Thư viện tỉnh cũ
| điện thoại=+84 203 3825 889 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 14:00 | giá=40.000 - 60.000 VNĐ/suất
| nội dung=Quán ăn lâu năm nức tiếng chuyên phục vụ bánh cuốn tráng tay ăn cùng chả mực nóng hổi giòn ngọt tự làm gia truyền.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Hải sản Cua Vàng | trang web=https://cuavang.vn | email=
| địa chỉ=Số 32 Phan Chu Trinh, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9610 | kinh độ=107.0320 | chỉ đường=Gần khu vực bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3819 919 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=10:00 - 22:30 | giá=250.000 - 600.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà hàng ẩm thực cao cấp nổi danh với món lẩu cua biển nấu thố đất nung giữ nhiệt, cua hoàng đế hấp bia sả và tôm hùm đút lò phô mai.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu mơ Yên Tử:''' Rượu gạo nếp cái hoa vàng ngâm quả mơ lông chín vàng thu hái trên triền núi Yên Tử (phường Yên Tử), nồng độ nhẹ 14 - 19 độ, vị chua thanh ngọt hậu, êm dịu dễ uống.
* '''Rượu ba kích tím Ba Chẽ:''' Củ ba kích tím tự nhiên khai thác tại các cánh rừng xã Ba Chẽ ngâm ủ rượu nếp hạ thổ ròng rã trên 6 tháng, nước rượu màu tím thẫm sóng sánh, có công dụng bổ thận tráng dương tăng cường sinh lực.
* '''Cà phê view bao biển Hòn Gai:''' Hệ thống các quán cà phê hiện đại dọc tuyến đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hồng Gai, phường Hạ Long) nhìn trực diện ra các hòn đảo đá vôi vịnh biển lúc hoàng hôn.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Boats_in_Ha_Long_bay.jpg|nhỏ|Vạn chài trên Vịnh Hạ Long]]

Cơ sở hạ tầng lưu trú tại Quảng Ninh thuộc nhóm hiện đại và quy mô bậc nhất cả nước, từ các tổ hợp nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế ven vịnh, khu khoáng nóng onsen, du thuyền nổi đến các homestay sinh thái biển đảo:

=== Khách sạn cao cấp &amp; Resort quốc tế ===
* {{ngủ
| tên=Vinpearl Resort &amp; Spa Hạ Long | trang web=https://vinpearl.com | email=
| địa chỉ=Đảo Đảo Rều, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9530 | kinh độ=107.0410 | chỉ đường=Nằm biệt lập trên đảo Đảo Rều, có tàu cao tốc riêng của khu nghỉ dưỡng đưa đón từ bến đất liền
| điện thoại=+84 203 3556 868 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.200.000 - 6.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế xây dựng hoàn toàn trên đảo biệt lập giữa biển mô phỏng cánh cung tráng lệ phong cách hoàng gia tân cổ điển. Resort sở hữu 384 phòng nghỉ cao cấp có ban công nhìn thẳng ra vịnh Hạ Long, 3 bãi biển nhân tạo cát trắng riêng tư, cụm hồ bơi ngoài trời rộng 1.200 m², dịch vụ spa Vincharm trên mặt nước và chuỗi nhà hàng phục vụ hải sản tươi sống.
}}

* {{ngủ
| tên=Yoko Onsen Quang Hanh | trang web=https://yokoonsenquanghanh.com.vn | email=
| địa chỉ=Tổ 5, Khu 9B, phường Quang Hanh | vĩ độ=21.0020 | kinh độ=107.1850 | chỉ đường=Nằm kẹp giữa thung lũng núi non dọc Quốc lộ 18
| điện thoại=+84 203 3558 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=3.500.000 - 8.000.000 VNĐ/đêm (đã bao gồm gói dịch vụ tắm khoáng nóng public onsen và buffet ẩm thực)
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng suối khoáng nóng trị liệu tiêu chuẩn Nhật Bản đầu tiên tại Việt Nam do Tập đoàn Sun Group đầu tư. Sở hữu nguồn nước khoáng tự nhiên giàu khoáng chất brom và natri, hệ thống 27 bể tắm onsen ngoài trời phong phú (bể ngâm chân, bể sục jacuzzi, bể phản lực, bể tắm hang), phòng xông đá muối Himalaya, phòng xông tuyết lạnh và các căn villa Yama/Washitsu có bể ngâm khoáng riêng tư.
}}

* {{ngủ
| tên=Yên Tử Legacy - MGallery | trang web=https://legacyyentu.com | email=
| địa chỉ=Khu Di tích Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1480 | kinh độ=106.7210 | chỉ đường=Tọa lạc tại thung lũng Giải Oan dưới chân núi Yên Tử
| điện thoại=+84 203 6259 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.800.000 - 6.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu tĩnh dưỡng 5 sao do kiến trúc sư Bill Bensley thiết kế mô phỏng cung đình thời nhà Trần thế kỷ 13 với tường gạch trát vỏ trấu, cửa gỗ lim cổ và đá ong tự nhiên. Nơi đây cung cấp các liệu trình chăm sóc sức khỏe thảo dược am tuệ, thiền tịnh ngắm rừng thông và lớp học yoga sớm giữa không gian thanh tịnh.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Quảng Ninh | trang web=https://luxuryquangninh.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Đường Hạ Long, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9580 | kinh độ=107.0380 | chỉ đường=Nằm ngay trục đường du lịch chính đối diện bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3646 618 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 34 tầng với quy mô 508 phòng ngủ hiện đại, trang bị đầy đủ hồ bơi vô cực ngoài trời ngắm vòng quay Sun Wheel, phòng tập thể dục, dịch vụ xông hơi massage và trung tâm tổ chức hội nghị yến tiệc lớn.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn du thuyền &amp; Bão biển ===
* Vào mùa mưa bão (từ tháng 6 đến tháng 9), các hình thái thời tiết cực đoan như dông lốc, áp thấp nhiệt đới và bão biển có thể xuất hiện trên Vịnh Bắc Bộ. Khi Cảng vụ Hàng hải Quảng Ninh phát lệnh cấm biển, tất cả các tàu tham quan vịnh và tàu cao tốc ra Đặc khu Cô Tô, Đặc khu Vân Đồn bắt buộc dừng xuất bến. Du khách cần chủ động theo dõi bản tin thời tiết hải văn trước chuyến đi.
* Khi tham gia các hoạt động chèo thuyền kayak, xuồng cao tốc hoặc đi mảng tre khám phá hang luồn trên vịnh Hạ Long, du khách bắt buộc phải mặc áo phao cứu sinh đúng quy cách trong suốt thời gian nổi trên mặt nước.

=== An toàn leo núi ===
* Tuyến leo bộ lên chùa Đồng Yên Tử (phường Yên Tử) có nhiều đoạn bậc đá dốc và trơn ướt khi có mưa phùn; du khách cần chuẩn bị giày thể thao có đế bám ma sát cao, gậy chống leo núi và áo khoác chắn gió ấm.
* Tuyến đường tuần tra biên giới và &quot;sống lưng khủng long&quot; Cột mốc 1305 tại xã Lục Hồn có hai bên sườn vực dốc đứng sâu thẳm; du khách chỉ đi trên dải bậc thang bê tông có tay vịn, không leo trèo ra ngoài mép vực chụp ảnh khi có gió bấc giật mạnh.
* Khu vực biên giới xã Hoành Mô, xã Lục Hồn, phường Móng Cái 1 tiếp giáp trực tiếp đường biên quốc gia; du khách bắt buộc phải mang theo Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu gốc để xuất trình khi lực lượng Bộ đội Biên phòng kiểm tra và không tự ý vượt qua đường biên giới.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hải Phòng]]: Di chuyển qua cầu Bạch Đằng trên trục cao tốc CT06 chỉ mất 30 phút để đến với thành phố cảng, hoặc đi phà từ bến phà phường Tuần Châu sang quần đảo [[Cát Bà]]. Đi theo Quốc lộ 18 qua phường Đông Triều sang vùng đất danh nhân Nguyễn Trãi tại Côn Sơn - Kiếp Bạc.
* [[Bắc Ninh]]: Đi theo Quốc lộ 18 sang phường Quế Võ và vùng đất di sản quan họ Kinh Bắc, hoặc men theo sườn Tây Yên Tử sang Chùa Vĩnh Nghiêm, Chùa Bổ Đà.
* [[Lạng Sơn]]: Đi theo Quốc lộ 4B từ xã Tiên Yên sang cửa ải Chi Lăng, đỉnh núi tuyết Mẫu Sơn và phố chợ Kỳ Lừa.
* [[Trung Quốc]]: Làm thủ tục xuất cảnh đường bộ qua [[Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái]] (phường Móng Cái 1) qua cầu Ka Long sang thành phố Đông Hưng thuộc khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây.

{{geo|20.9500|107.0833}}
{{IsPartOf|Đồng bằng sông Hồng}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Quảng Ninh}}</text>
      <sha1>4rdk1hct4pxo3t5l6a5fl13avk51v3v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122286</id>
      <parentid>122285</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T13:36:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* An toàn du thuyền &amp; Bão biển */</comment>
      <origin>122286</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52884" sha1="oafkzcu4kar9dzfxf5marl7zkvphbtb" xml:space="preserve">{{pagebanner|Ha Long Bay Banner.JPG|caption=Quần thể đảo đá vôi trên Vịnh Hạ Long tại Quảng Ninh}}

{{quickbarprovince
| image=View from the surprise cave, Halong Bay, Quang Ninh, Vietnam - Vịnh Hạ Long, Quảng Ninh, Việt Nam (10226116905).jpg
| imagewidth=250px
| caption=Cảnh quan địa chất karst ngập nước trên Vịnh Hạ Long
| location=Quang Ninh in Vietnam.svg
| locationwidth=250px
| area=6.207,9 km²
| population=1.380.000 người (ước tính)
| population density=222,3 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Sán Dìu]], [[Tiếng Hoa]]
| religion=[[Phật giáo]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người Kinh (87%), người Dao (5%), người Tày (3%), người Sán Dìu (2%), người Sán Chỉ, người Hoa
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Đông Bắc Bộ]], [[Bắc Bộ]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Hồng Gai và phường Hạ Long
| years active=1963 - Thành lập tỉnh Quảng Ninh từ hợp nhất khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (không duy trì cấp huyện, thị xã, thành phố, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (203)
| website=[https://quangninh.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ninh]
}}

'''Quảng Ninh''' là một tỉnh ven biển thuộc vùng [[Đồng bằng sông Hồng]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc và Đông Bắc của tỉnh giáp khu tự trị dân tộc Choang [[Quảng Tây]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài 118,8 km; phía Đông và Nam giáp [[Vịnh Bắc Bộ]] với đường bờ biển dài 250 km; phía Tây Nam giáp [[Hải Phòng]]; phía Tây Bắc giáp [[Bắc Ninh]] và [[Lạng Sơn]]. Tỉnh sở hữu Di sản Thiên nhiên Thế giới [[Vịnh Hạ Long]] và quần thể danh thắng di tích [[Yên Tử]], đồng thời là trung tâm công nghiệp khai khoáng than đá lớn nhất Việt Nam. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý hành chính trực tiếp xuống 54 đơn vị cơ sở gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu (Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô), không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:Quang Ninh Museum facade 1.jpg|nhỏ|Bảo tàng Quảng Ninh bên đường bao biển phường Hạ Long]]

=== Lịch sử hình thành ===
Tên gọi Quảng Ninh được hình thành vào ngày 30 tháng 10 năm 1963 trên cơ sở sáp nhập khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh, do Chủ tịch Hồ Chí Minh đề xuất đặt tên ghép từ hai chữ đầu của hai địa danh cũ để biểu trưng cho sự rộng lớn và an ninh biên cương. 

Về mặt khảo cổ học, Quảng Ninh là cái nôi của các nền văn hóa tiền sử biển nổi tiếng như Văn hóa Soi Nhụ (cách ngày nay 18.000 - 7.000 năm), Văn hóa Cái Bèo và Văn hóa Hạ Long (cách ngày nay 4.500 - 3.000 năm) với các di chỉ mộ táng, công cụ đá ghè đẽo và đồ gốm xốp tại các hang động ngập nước vịnh biển.

Trong lịch sử quân sự Đại Việt, vùng đất này ba lần ghi dấu chiến thắng chống ngoại xâm trên dòng Sông Bạch Đằng: chiến thắng năm 938 của Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán, chiến thắng năm 981 của Lê Hoàn chống quân Tống, và đỉnh cao là Trận Bạch Đằng (1288) do Quốc công Tiết chế Trần Hưng Đạo chỉ huy tiêu diệt đoàn thuyền chiến Nguyên Mông.

Năm 1149, vua Lý Anh Tông thiết lập trang Thương cảng Vân Đồn tại vùng biển nay thuộc [[Đặc khu Vân Đồn]], mở ra thương cảng mậu dịch quốc tế đầu tiên của nước ta, đón thuyền buôn từ Nhật Bản, Trung Hoa, Java, Xiêm La vào giao thương tấp nập suốt các triều đại Lý, Trần, Hậu Lê.

Vào cuối thế kỷ 13, vua Trần Nhân Tông sau khi lãnh đạo kháng chiến thắng lợi đã từ bỏ ngai vàng lên đỉnh núi [[Yên Tử]] (phường Yên Tử) tu hành, sáng lập nên Thiền phái Trúc Lâm mang đậm bản sắc văn hóa Phật giáo Việt Nam. 

Vào cuối thế kỷ 19, thực dân Pháp thành lập Công ty Than Bắc Kỳ (SFCT), biến vùng mỏ Hòn Gai, Cẩm Phả thành trung tâm công nghiệp khai thác than đá lớn nhất Đông Dương, gắn liền với phong trào đấu tranh kiên cường của đội ngũ công nhân vùng mỏ (ngày Truyền thống công nhân vùng mỏ 12 tháng 11 năm 1936).

=== Cảnh quan sinh thái ===
Quảng Ninh có địa hình phức tạp, chiếm hơn 80% diện tích tự nhiên là đồi núi xen kẽ hệ thống sông ngòi ngắn dốc và hơn 2.000 hòn đảo lớn nhỏ dọc thềm lục địa:
* '''Vùng đồi núi vòng cung Đông Triều (phía Tây và Tây Bắc):''' Kéo dài từ phường An Sinh, phường Bình Khê, phường Yên Tử, xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng lên đến xã Bình Liêu. Địa hình hiểm trở với các đỉnh núi đá vôi và sa thạch cao trên 1.000 m như đỉnh Cao Xiêm (1.429 m), đỉnh Quảng Nam Châu (1.507 m). Nơi đây lưu giữ diện tích rừng đầu nguồn rộng lớn thuộc Khu Bảo tồn Thiên nhiên Đồng Sơn - Kỳ Thượng và thung lũng thượng nguồn sông Ba Chẽ, đồng thời tập trung trữ lượng than antraxit lớn tại các vỉa than phường Mạo Khê, phường Vàng Danh, phường Hà Lầm, phường Cẩm Phả và phường Mông Dương.
* '''Vùng đồng bằng phù sa &amp; Bãi triều cửa sông ven biển (phía Tây Nam và Đông Bắc):''' Dải đồng bằng ven sông thuộc phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc và vùng cửa khẩu biên mậu phường Móng Cái 1, phường Móng Cái 2, phường Móng Cái 3, có các cánh đồng lúa, đầm nuôi trồng thủy hải sản nước lợ và hệ thống rừng ngập mặn chắn sóng tự nhiên.
* '''Vùng biển đảo và vịnh biển (phía Đông và Đông Nam):''' Vùng lõi gồm [[Vịnh Hạ Long]] và [[Vịnh Bái Tử Long]] với hàng ngàn đảo đá vôi karst chìm ngập nước, hệ sinh thái rạn san hô, tùng áng tự nhiên cùng hai quần đảo cát ngoài khơi xa là [[Đặc khu Vân Đồn]] và [[Đặc khu Cô Tô]].

=== Dân cư ===
Dân số của tỉnh vượt trên 1,38 triệu người, gồm 22 dân tộc cùng chung sống. Người Kinh chiếm đa số (khoảng 87%), phân bố đông đúc dọc trục đô thị ven biển từ phường Đông Triều qua phường Uông Bí, phường Hạ Long, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1. Đồng bào các dân tộc thiểu số gồm người Dao (Dao Thanh Y, Dao Thanh Phán) sinh sống chủ yếu tại xã Ba Chẽ, xã Kỳ Thượng, xã Hải Sơn; người Tày, người Sán Chỉ, người Sán Dìu cư trú tập trung tại xã Bình Liêu, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà. 

Bản sắc văn hóa dân gian tỉnh thể hiện qua các làn điệu hát [[Hát Then|Then]] đàn Tính của người Tày, hát Soóng Cọ của người Sán Chỉ, hát Soọng Cô của người Sán Dìu, tục thêu hoa văn thổ cẩm bằng chỉ ngũ sắc của phụ nữ Dao Thanh Phán, nghệ thuật múa lân sư rồng của cộng đồng người Hoa và các lễ hội truyền thống miền biển như Lễ hội bơi thuyền truyền thống Đền Cửa Ông (phường Cửa Ông), Lễ hội rước người Xuống đồng tại phường Phong Cốc.

=== Khí hậu ===
Quảng Ninh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa biển đặc trưng của duyên hải Bắc Bộ, chịu tác động trực tiếp của hoàn lưu gió mùa và vịnh Bắc Bộ. Mùa đông lạnh sâu hơn các vùng duyên hải miền Trung do trực diện đón các đợt gió mùa Đông Bắc tràn qua vịnh, nhưng mùa hè mát mẻ hơn nhờ gió đông nam thổi từ biển vào. Độ ẩm không khí trung bình năm duy trì ở mức cao từ 82 - 85%.

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, dao động từ 18 - 24&amp;nbsp;°C; thường xuyên có mưa phùn nhẹ và sương mù bao phủ các thung lũng đá vôi vịnh biển vào buổi sáng sớm. Đây là mùa hành hương lễ Phật lớn nhất năm tại phường Yên Tử, phường Uông Bí, phường Cửa Ông, phường An Sinh.
* '''Mùa hè''' (tháng 5 đến tháng 8): Nhiệt độ ban ngày phổ biến 30 - 35&amp;nbsp;°C, nắng vàng chan hòa, biển êm, nước biển trong xanh; đây là thời kỳ cao điểm cho các hoạt động tắm biển, nghỉ dưỡng du thuyền, lặn ngắm san hô tại phường Tuần Châu, phường Bãi Cháy, Đặc khu Vân Đồn và Đặc khu Cô Tô. Giai đoạn tháng 7 và tháng 8 thỉnh thoảng có các đợt bão nhiệt đới kèm mưa lớn từ biển Đông.
* '''Mùa thu''' (tháng 9 đến tháng 10): Tiết trời khô ráo, bầu trời trong vắt, gió thu mát mẻ, nền nhiệt trung bình 24 - 28&amp;nbsp;°C; là mùa lý tưởng nhất trong năm để tham gia các tour du thuyền ngủ đêm trên vịnh Hạ Long và săn mây, ngắm cỏ lau biên giới tại xã Bình Liêu, xã Lục Hồn.
* '''Mùa đông''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Gió mùa Đông Bắc thịnh hành mang không khí khô hanh và lạnh buốt, nhiệt độ ban đêm tại các đỉnh núi cao xã Bình Liêu, xã Hải Sơn có thể hạ xuống dưới 8&amp;nbsp;°C; thích hợp cho các dịch vụ nghỉ dưỡng suối khoáng nóng onsen tại phường Quang Hanh.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu tỉnh Quảng Ninh (Trạm Bãi Cháy)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 20 (68) || 20 (68) || 23 (73) || 27 (81) || 31 (88) || 32 (90) || 32 (90) || 32 (90) || 31 (88) || 29 (84) || 26 (79) || 22 (72) || '''27 (81)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 14 (57) || 15 (59) || 18 (64) || 22 (72) || 25 (77) || 26 (79) || 26 (79) || 26 (79) || 25 (77) || 22 (72) || 19 (66) || 15 (59) || '''20 (68)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 25 (1.0) || 30 (1.2) || 45 (1.8) || 90 (3.5) || 190 (7.5) || 280 (11.0) || 380 (15.0) || 420 (16.5) || 240 (9.4) || 130 (5.1) || 40 (1.6) || 20 (0.8) || '''1.890 (74.4)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:San-bay-van-don-ve-dem.jpg|nhỏ|Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn tại Đặc khu Vân Đồn]]

Quảng Ninh sở hữu hệ thống hạ tầng giao thông đa phương thức đồng bộ hàng đầu Việt Nam, bao gồm cảng hàng không quốc tế, đường cao tốc hiện đại chạy suốt chiều dài tỉnh, các bến cảng biển tiếp nhận tàu du lịch quốc tế và các tuyến quốc lộ nối thẳng sang Trung Quốc.

=== Bằng đường hàng không ===
* {{địa điểm
| tên=Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn | tên khác=Van Don International Airport | ký hiệu=VDO
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | chỉ đường=Cách trung tâm phường Hạ Long 50 km về phía Đông Bắc dọc theo trục cao tốc Hạ Long - Vân Đồn
| điện thoại=+84 203 3901 111 | trang web=https://vandonairport.vn
| nội dung=Sân bay quốc tế tư nhân đầu tiên tại Việt Nam, đạt cấp 4E theo chuẩn ICAO với đường cất hạ cánh dài 3,6 km, đón nhận các dòng máy bay thân rộng hiện đại như Boeing 787 và Airbus A350. Sân bay vận hành các đường bay thẳng thương mại hàng ngày kết nối với [[Thành phố Hồ Chí Minh]], [[Đà Nẵng]], đồng thời tiếp nhận các chuyến bay charter quốc tế từ [[Seoul]] (Hàn Quốc), [[Tokyo]] (Nhật Bản) và [[Quảng Châu]] (Trung Quốc). Từ sân bay có tuyến xe buýt miễn phí đưa đón hành khách về thẳng phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai.
}}
* '''Cảng hàng không Quốc tế Cát Bi (Hải Phòng):''' Nằm cách ranh giới phường Quảng Yên và phường Bãi Cháy chỉ khoảng 25 - 35 km qua cầu Bạch Đằng trên cao tốc CT06; là lựa chọn thay thế thuận tiện đón nhiều chuyến bay nội địa và quốc tế từ [[Bangkok]], [[Seoul]].

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng - Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái (Cao tốc CT06):'''
  * Trục cao tốc 4 làn xe chạy suốt toàn bộ chiều dài tỉnh từ cầu Bạch Đằng (tiếp giáp Hải Phòng) qua phường Quảng Yên, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả, Đặc khu Vân Đồn, xã Tiên Yên, xã Đầm Hà, xã Hải Hà đến cửa khẩu phường Móng Cái 1.
  * Tốc độ tối đa toàn tuyến đạt 120 km/h, rút ngắn thời gian di chuyển bằng ô tô cá nhân:
    * Tuyến Hà Nội - phường Hạ Long: Khoảng 1 giờ 45 phút (150 km).
    * Tuyến Hà Nội - Đặc khu Vân Đồn: Khoảng 2 giờ 15 phút (200 km).
    * Tuyến Hà Nội - phường Móng Cái 1: Khoảng 3 giờ 15 phút (310 km).
* '''Tuyến Quốc lộ 18:''' Tuyến đường bộ truyền thống kết nối từ Cảng hàng không Quốc tế Nội Bài (Hà Nội) qua tỉnh [[Bắc Ninh]], đi qua phường Mạo Khê, phường Đông Triều, phường Uông Bí, phường Bãi Cháy, phường Cẩm Phả đến phường Móng Cái 1.
* '''Tuyến Quốc lộ 279:''' Kết nối từ tỉnh [[Bắc Ninh]] qua xã Thống Nhất, phường Hoành Bồ về vịnh Cửa Lục.
* '''Tuyến Quốc lộ 4B:''' Kết nối từ thành phố [[Lạng Sơn]] qua xã Tiên Yên, rút ngắn thời gian giao lưu giữa hai tỉnh biên giới Đông Bắc.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * Xe Limousine chất lượng cao (9 - 11 chỗ): Các hãng uy tín như Phúc Xuyên, Vân Đồn Xanh, Hạ Long Travel, Duy Khánh hoạt động với tần suất 30 phút/chuyến từ 05:00 đến 21:00 hàng ngày, đón trả khách tận nơi tại trung tâm Hà Nội đến phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) và Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn). Giá vé: 220.000 - 280.000 VNĐ/vé. Tuyến đi Móng Cái có giá vé khoảng 350.000 - 400.000 VNĐ/vé.
  * Xe khách giường nằm: Xuất bến cố định từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát, Bến xe Gia Lâm, Bến xe Nước Ngầm (Hà Nội) và Bến xe Niệm Nghĩa (Hải Phòng) về Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) và Bến xe Móng Cái (phường Móng Cái 2). Giá vé từ 120.000 - 180.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường biển ===
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long''' (phường Bãi Cháy): Nằm tại trung tâm khu du lịch Bãi Cháy, bến cảng sở hữu cầu cảng hiện đại dài 406 m vươn ra biển, tiếp nhận các siêu du thuyền quốc tế 5 sao tải trọng lên đến 225.000 GRT mang hàng ngàn du khách quốc tế ghé thăm vịnh Hạ Long.
* '''Cảng tàu khách Quốc tế Tuần Châu''' (phường Tuần Châu): Cảng du thuyền nhân tạo lớn nhất Đông Nam Á với 2 âu tàu kín gió có tổng chiều dài bờ bến hơn 8 km, sức chứa trên 2.000 tàu du lịch tham quan vịnh cùng lúc.

=== Bằng đường sắt ===
* Tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân: Tuyến đường sắt khổ lồng 1.435 mm / 1.000 mm vận chuyển hàng hóa công nghiệp và than đá từ nội địa ra Cảng nước sâu Cái Lân (phường Bãi Cháy).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Ha_Long_2019_taken_by_DJI_FC220.jpg|nhỏ|Một góc Hạ Long nhìn từ trên cao]]

=== Di chuyển đường thủy &amp; Tàu cao tốc ra đảo ===
* '''Tàu tham quan Vịnh Hạ Long trong ngày:'''
  * Xuất bến thường xuyên từ Cảng Tuần Châu (phường Tuần Châu) hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long (phường Bãi Cháy). Có hai khung giờ xuất phát chính: buổi sáng (07:30 - 08:30) và buổi trưa (11:30 - 12:30).
  * Khách lẻ có thể mua vé ghép tàu tham quan Tuyến 1 (thời lượng 4 tiếng: Động Thiên Cung - Hang Đầu Gỗ - Hòn Chó Đá - Hòn Trống Mái) hoặc Tuyến 2 (thời lượng 6 tiếng: Hang Sửng Sốt - Hang Luồn - Đảo Ti Tốp).
* '''Du thuyền ngủ đêm trên vịnh:''' Hành trình 2 ngày 1 đêm hoặc 3 ngày 2 đêm trên các du thuyền tiện nghi 4 - 5 sao (Paradise Cruises, Indochina Sails, Ambassador Cruise), neo đậu qua đêm tại các vụng biển kín gió trên Vịnh Hạ Long hoặc Vịnh Bái Tử Long.
* '''Tàu cao tốc thủy nội địa từ Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn):'''
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đặc khu Cô Tô: Vận hành liên tục từ 06:30 đến 16:30 hàng ngày, thời gian di chuyển khoảng 55 - 65 phút. Giá vé tàu cao tốc: 250.000 - 300.000 VNĐ/lượt (các đội tàu Havaco, Kalong, Quang Minh).
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Quan Lạn / Minh Châu (Đặc khu Vân Đồn): Thời gian di chuyển 40 - 50 phút. Giá vé: 160.000 - 180.000 VNĐ/lượt.
  * Tuyến Cảng Ao Tiên đi Đảo Ngọc Vừng (Đặc khu Vân Đồn): Thời gian di chuyển 45 phút. Giá vé: 150.000 VNĐ/lượt.
* '''Phà Tuần Châu - Cát Bà:''' Kết nối từ bến phà phường Tuần Châu sang bến Gia Luận thuộc quần đảo [[Cát Bà]] ([[Hải Phòng]]), chạy 5 - 7 chuyến/ngày, chở được cả người đi bộ, xe máy và ô tô con.

=== Phương tiện đường bộ nội tỉnh ===
* '''Xe buýt công cộng:''' Mạng lưới xe buýt kết nối xuyên suốt các phường trung tâm và khu công nghiệp:
  * Tuyến buýt số 01: Bến xe Bãi Cháy (phường Bãi Cháy) - Cầu Bãi Cháy - Cột Đồng Hồ (phường Hồng Gai) - phường Cẩm Phả. Hoạt động 05:30 - 18:30, tần suất 15 phút/chuyến.
  * Tuyến buýt số 03: phường Hồng Gai - phường Hoành Bồ.
  * Tuyến buýt số 08: phường Hồng Gai - phường Đông Mai (Quảng Yên).
  * Tuyến buýt Hạ Long - Móng Cái: Kết nối từ Bến xe Bãi Cháy chạy dọc cao tốc và Quốc lộ 18 ra Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái (phường Móng Cái 1).
* '''Thuê xe máy:''' Lựa chọn linh hoạt nhất để tự do di chuyển dọc các tuyến đường bao biển đẹp như đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hạ Long, phường Hồng Gai) hoặc đường bao biển Hạ Long - Cẩm Phả. Điểm cho thuê xe máy tập trung quanh khu vực phố cổ Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bến tàu Hồng Gai và trung tâm thị tứ Đặc khu Cô Tô với mức giá từ 120.000 - 160.000 VNĐ/ngày.
* '''Xe điện du lịch:''' Hoạt động phổ biến trên các tuyến đường ven biển phục vụ chở khách tham quan ngắm cảnh trong nội khu Bãi Cháy (phường Bãi Cháy), bờ biển Trà Cổ (phường Móng Cái 1) và trung tâm Đặc khu Cô Tô; giá cước tính theo chuyến hoặc theo người (10.000 - 20.000 VNĐ/lượt).
* '''Taxi:''' Đội ngũ taxi đông đảo, hoạt động thường trực 24/7:
  * Taxi Mai Linh Quảng Ninh: ☎ +84 203 3628 628
  * Taxi Bãi Cháy: ☎ +84 203 3646 464
  * Taxi Hòn Gai: ☎ +84 203 3848 484
  * Taxi Phú Bình: ☎ +84 203 3599 599
  * Taxi Móng Cái: ☎ +84 203 3888 888
  * Dịch vụ xe công nghệ Xanh SM và GrabCar hoạt động rất dày đặc tại phường Bãi Cháy, phường Hồng Gai, phường Hạ Long, phường Uông Bí và phường Cẩm Phả.
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:越南口岸_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cửa khẩu Móng Cái]]

=== Quần thể vịnh biển và Di sản Thiên nhiên Thế giới ===
* {{xem
| tên=Khu Di sản Thiên nhiên Thế giới Vịnh Hạ Long | tên khác=Ha Long Bay
| trang web=http://banquanlyvinhhalong.gov.vn | email=
| địa chỉ=Vùng biển tiếp giáp phường Hồng Gai, phường Bãi Cháy, phường Tuần Châu | vĩ độ=20.9100 | kinh độ=107.1800 | chỉ đường=Xuất bến tại Cảng Tuần Châu hoặc Cảng tàu khách Quốc tế Hạ Long
| điện thoại=+84 203 3824 112 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 17:30 (du thuyền lưu trú hoạt động qua đêm) | giá=Vé tham quan theo tuyến: 250.000 - 290.000 VNĐ/người (chưa gồm cước tàu)
| nội dung=Quần thể di sản thiên nhiên thế giới hai lần được UNESCO vinh danh về giá trị thẩm mỹ và giá trị địa chất - địa mạo. Khu vực di sản có diện tích 434 km² bao gồm 775 hòn đảo đá vôi phong hóa karst ngập nước với hàng trăm hang động nguyên sơ. Các điểm dừng chân tiêu biểu trên các tuyến tham quan:
* '''Động Thiên Cung:''' Nằm ở phía tây nam vịnh, hang động karst rộng lớn với hệ thống măng đá, thạch nhũ rủ nhiều tầng lớp, được chiếu sáng bằng hệ thống đèn màu.
* '''Hang Đầu Gỗ:''' Nằm sát Động Thiên Cung, hang gắn liền với truyền thuyết cất giấu cọc gỗ lim của quân dân nhà Trần trong cuộc chiến chống quân Nguyên Mông năm 1288.
* '''Hang Sửng Sốt:''' Tọa lạc trên đảo Bồ Hòn, là một trong những hang động karst rộng nhất vịnh với trần hang cao trên 30 m và lòng hang rộng hàng ngàn mét vuông.
* '''Đảo Ti Tốp:''' Hòn đảo có bờ cát hình vầng trăng khuyết thoai thoải ôm lấy chân núi; đỉnh đảo có lầu ngắm cảnh ở độ cao 100 m cho phép quan sát bao quát 360 độ mặt vịnh.
* '''Hang Luồn:''' Vòm hang ngầm xuyên qua lòng núi đá mở ra hồ nước kín (áng nước) phẳng lặng, du khách tiếp cận bằng thuyền nan do ngư dân chèo hoặc tự chèo thuyền kayak.
* '''Hòn Trống Mái (Hòn Gà Chọi):''' Cụm hai khối đá vôi đứng đối diện nhau trên mặt nước sâu, biểu tượng hình ảnh du lịch của vịnh Hạ Long và Quảng Ninh.
}}

* {{xem
| tên=Vịnh Bái Tử Long | tên khác=Bai Tu Long Bay
| trang web= | email=
| địa chỉ=Vùng biển Đặc khu Vân Đồn và phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0500 | kinh độ=107.5000 | chỉ đường=Tiếp giáp phía đông bắc của Vịnh Hạ Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tính theo tuyến
| nội dung=Vùng vịnh nguyên sinh ít chịu tác động của mật độ tàu thuyền du lịch dày đặc, bao gồm hàng trăm hòn đảo đá vôi và đảo đất sa thạch. Vùng lõi vịnh là Vườn Quốc gia Bái Tử Long với diện tích hơn 15.000 ha (gồm diện tích rừng và biển), bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn cổ thụ, rạn san hô tầng nông và nơi sinh sống của nhiều loài chim biển quý hiếm.
}}

* {{xem
| tên=Đặc khu Cô Tô &amp; Quần đảo Cô Tô | tên khác=Co To Archipelago
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Cô Tô | vĩ độ=20.9833 | kinh độ=107.7667 | chỉ đường=Cách Cảng Ao Tiên (Đặc khu Vân Đồn) 50 km đường biển
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí vào đặc khu
| nội dung=Huyện đảo tiền tiêu vùng Đông Bắc gồm đảo Cô Tô lớn, đảo Thanh Lân và gần 50 hòn đảo nhỏ. Các điểm danh thắng tự nhiên nổi bật:
* '''Bãi biển Hồng Vàn:''' Nằm ở bờ phía đông, sóng êm ả nhờ có đảo Thanh Lân chắn gió ngoài khơi, bãi cát phẳng mịn thoai thoải.
* '''Bãi biển Vàn Chảy:''' Nằm ở phía tây nam đảo, bờ cát thoai thoải dài hơn 1,5 km, sóng lớn dồn dập thích hợp tắm biển và các hoạt động thể thao bãi cát.
* '''Bãi đá Móng Rồng (Bãi đá Cầu Mỵ):''' Hệ thống vách đá trầm tích nhiều màu sắc bị sóng biển bào mòn qua hàng triệu năm tạo nên các nếp uốn địa chất độc đáo sát mép sóng.
* '''Hải đăng Cô Tô:''' Ngọn đèn biển xây dựng cuối thế kỷ 19 trên đồi cao 102 m, du khách leo 72 bậc cầu thang xoắn ốc để ngắm toàn cảnh quần đảo và rừng cây nguyên sinh.
* '''Đảo Thanh Lân:''' Hòn đảo lớn thứ hai trong đặc khu với thảm rừng tự nhiên xanh tốt, bãi biển Ba Châu, bãi Hải Quân và các xưởng chế biến sứa biển xuất khẩu.
}}

* {{xem
| tên=Đảo Quan Lạn &amp; Đảo Ngọc Vừng | tên khác=Quan Lan - Ngoc Vung Islands
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đặc khu Vân Đồn | vĩ độ=20.9000 | kinh độ=107.5500 | chỉ đường=Đi tàu cao tốc từ Cảng Ao Tiên (Vân Đồn)
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Hai hòn đảo cát tự nhiên nằm trên tuyến thông thương biển cổ. Đảo Quan Lạn có bãi tắm Minh Châu cát trắng tơi xốp không dính chân, bãi Robinson hoang sơ và Cụm di tích đình, chùa, miếu Quan Lạn xây dựng bằng gỗ mần lái kiên cố từ thế kỷ 18 thờ ba anh em họ Phạm có công đánh giặc Nguyên Mông. Đảo Ngọc Vừng sở hữu bãi biển Trường Chinh cát dài 3 km, hồ nước ngọt ngọt tự nhiên và khu di tích Cột cờ quốc gia trên đảo.
}}

[[Tập tin:Thượng_Yên_Công,_tp._Uông_Bí,_Quảng_Ninh,_Vietnam_-_panoramio.jpg|nhỏ|Cáp treo Yên Tử tại phường Yên Tử]]

=== Di tích lịch sử ===
* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Yên Tử | tên khác=Yen Tu Historical and Scenic Area
| trang web=http://yentu.com.vn | email=
| địa chỉ=Sườn núi Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1550 | kinh độ=106.7180 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Uông Bí 14 km về phía Bắc
| điện thoại=+84 203 3661 118 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:00 | giá=Vé tham quan danh lam: 40.000 VNĐ; vé cáp treo khứ hồi trọn tuyến: 350.000 VNĐ/người
| nội dung=Kinh đô Phật giáo của nước Đại Việt thời Trần, nơi vua Trần Nhân Tông tu hành và sáng lập Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử vào năm 1299. Quần thể kéo dài theo đường mòn bậc đá xuyên qua rừng trúc và rừng tùng cổ thụ:
* '''Chùa Suối Tắm &amp; Chùa Cầm Thực:''' Điểm khởi đầu của tuyến hành hương dưới chân núi.
* '''Chùa Giải Oan:''' Ngôi chùa nằm bên dòng suối Giải Oan có cây cầu đá xanh cong nối qua suối, gắn với sự tích các cung tần thời Trần.
* '''Tháp Huệ Quang:''' Tháp đá cổ cao 7 m xây dựng từ năm 1309 lưu giữ một phần ngọc xá lị của Phật hoàng Trần Nhân Tông, xung quanh là vườn tháp mộ của hơn 60 vị cao tăng.
* '''Chùa Hoa Yên (Chùa Cả):''' Ngôi chùa trung tâm nằm ở độ cao 535 m, nơi ba vị Trúc Lâm Tam Tổ (Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang) đăng đàn thuyết pháp.
* '''Chùa Một Mái:''' Ngôi chùa nép mình hoàn toàn trong hốc đá tự nhiên ở lưng chừng vách núi.
* '''Tượng đồng Phật hoàng Trần Nhân Tông:''' Bức tượng đúc bằng đồng nguyên khối nặng 138 tấn tọa lạc trên đỉnh An Kỳ Sinh ở độ cao 988 m.
* '''Chùa Đồng (Thiên Trúc Tự):''' Tọa lạc trên đỉnh cao nhất của dãy Yên Tử (1.068 m). Ngôi chùa được đúc hoàn toàn bằng đồng tinh khiết nặng hơn 70 tấn, mái chạm hoa văn sen cúc thời Trần, thường xuyên chìm trong biển sương mù dày đặc.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Nhà Trần tại Đông Triều | tên khác=Tran Dynasty Relics in Dong Trieu
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường An Sinh, phường Bình Khê và phường Tràng Lương cũ (nay thuộc phường Bình Khê) | vĩ độ=21.1333 | kinh độ=106.5833 | chỉ đường=Dưới chân phía tây dãy Yên Tử
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Vùng đất phát tích và lăng miếu cội nguồn của hoàng tộc nhà Trần. Quần thể gồm 14 cụm di tích lăng mộ và đền miếu: Đền An Sinh (nơi phụng thờ các vị hoàng đế Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Anh Tông, Trần Minh Tông), Thái Miếu họ Trần, Lăng Đồng Thái, Lăng Tư Phúc. Điểm nhấn tâm linh trên núi cao là Chùa Am Ngọa Vân (trên núi Bảo Đài) - thánh địa Phật giáo nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông tu hành những năm cuối đời và viên tịch hóa Phật vào ngày 1 tháng 11 năm Mậu Thân (1308).
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Chiến thắng Bạch Đằng | tên khác=Bach Dang Victory Relic Site
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Quảng Yên, phường Liên Hòa, phường Phong Cốc | vĩ độ=20.9380 | kinh độ=106.8020 | chỉ đường=Nằm dọc hạ lưu và các nhánh rạch sông Bạch Đằng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể di tích lịch sử chiến tranh thủy quân ghi dấu chiến tích đánh tan quân thủy Nguyên Mông năm 1288:
* '''Bãi cọc Yên Giang:''' Bãi cọc gỗ lim cổ do Viện Khảo cổ học khai quật với hàng trăm cọc gỗ cắm xiên dưới lòng đất phù sa để chặn đầu thuyền giặc.
* '''Bãi cọc Đồng Vạn Muối &amp; Bãi cọc Đồng Má Ngựa:''' Dấu tích các trận địa cọc phụ nhằm dồn tàu chiến đối phương vào thế trận phục kích hỏa công.
* '''Đền Trần Hưng Đạo &amp; Miếu Vua Bà:''' Nằm sát bến đò rừng ven sông Bạch Đằng; miếu Vua Bà thờ bà lão bán nước đã chỉ ra quy luật thủy triều sông Bạch Đằng cho Hưng Đạo Đại Vương bày binh bố trận.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Đền Cửa Ông | tên khác=Cua Ong Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Cửa Ông | vĩ độ=21.0280 | kinh độ=107.3680 | chỉ đường=Tọa lạc trên đồi cao nhìn thẳng ra Vịnh Bái Tử Long
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ hơn 700 năm tuổi phụng thờ Hưng Nhượng Đại Vương Trần Quốc Tảng cùng các tướng lĩnh nhà Trần (Trần Khắc Chung, Đỗ Khắc Chung, Yết Kiêu, Dã Tượng). Đền có vị trí phong thủy tựa lưng vào núi đá, mặt hướng ra biển vịnh; khuôn viên gồm Đền Hạ, Đền Trung, Đền Thượng và lăng mộ tượng đồng Trần Quốc Tảng cao gần 10 m đúc từ đồng nguyên khối.
}}

* {{xem
| tên=Bảo tàng &amp; Thư viện Quảng Ninh | tên khác=Quang Ninh Museum and Library
| trang web=http://baotangquangninh.vn | email=
| địa chỉ=Đường Trần Quốc Nghiễn, phường Hạ Long | vĩ độ=20.9489 | kinh độ=107.0867 | chỉ đường=Mặt tiền tuyến đường bao biển ven vịnh
| điện thoại=+84 203 3825 031 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:00 - 11:30, 13:30 - 17:00 (đóng cửa vào thứ Hai hàng tuần) | giá=40.000 VNĐ/người lớn (học sinh, sinh viên: 15.000 - 20.000 VNĐ)
| nội dung=Cụm công trình kiến trúc đạt giải &quot;Công trình của năm 2013&quot; do kiến trúc sư người Tây Ban Nha Salvador Perez Arroyo thiết kế với khối nhà ốp kính cường lực đen tuyền phản chiếu bóng vịnh biển. Không gian trưng bày gồm 3 tầng hiện đại: Tầng 1 tái hiện hệ sinh thái tự nhiên và biển đảo Quảng Ninh với bộ xương cá voi khổng lồ; Tầng 2 trưng bày các hiện vật lịch sử từ thời tiền sử Văn hóa Hạ Long, thời kỳ phong kiến Bạch Đằng, Yên Tử đến thời kỳ kháng chiến chống Pháp; Tầng 3 tái hiện toàn cảnh lịch sử khai thác than đá với sa bàn và mô hình đường hầm lò than kích thước nguyên bản.
}}

* {{xem
| tên=Quần thể Di tích Mũi Sa Vĩ &amp; Bãi biển Trà Cổ | tên khác=Sa Vi Cape &amp; Tra Co Beach
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Móng Cái 1 | vĩ độ=21.4910 | kinh độ=108.0160 | chỉ đường=Cách trung tâm Cửa khẩu Móng Cái 9 km về phía Đông
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Điểm cực Đông Bắc trên đất liền của Việt Nam, nơi đặt Cụm thông tin cổ động biên giới Sa Vĩ với biểu tượng 8 cây phi lao bằng bê tông vươn thẳng lên bầu trời, ghi dấu câu thơ của Tố Hữu: ''&quot;Từ Trà Cổ rừng dương, đến Cà Mau rừng đước&quot;''. Kề bên là Bãi biển Trà Cổ dài hơn 17 km bãi cát phẳng mịn, cùng Đình Trà Cổ - ngôi đình làng ven biển cổ nhất miền Bắc dựng từ năm 1461 bằng gỗ lim chạm trổ rồng mây tinh xảo.
}}

[[Tập tin:BinhLieu_by_phone.jpg|nhỏ|Đồi cỏ Bình Liêu]]

=== Khu vực biên giới ===
* {{xem
| tên=Hệ thống Cột mốc Biên giới &amp; &quot;Sống lưng Khủng long&quot; Bình Liêu | tên khác=Binh Lieu Border Patrol Road
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Lục Hồn và xã Hoành Mô | vĩ độ=21.5650 | kinh độ=107.4500 | chỉ đường=Tuyến tuần tra biên giới chạy dọc đường phân giới Việt - Trung
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (phải xuất trình Căn cước công dân khi được kiểm tra)
| nội dung=Hệ thống đường tuần tra bê tông uốn lượn men theo các đỉnh núi cao trên 1.000 m. Điểm nhấn là Cột mốc 1305 ngự trên sống núi hẹp dốc đứng (&quot;sống lưng khủng long&quot;) với hơn 2.000 bậc thang bê tông kiên cố dẫn lên đỉnh; vào tháng 10 và 11 hàng năm, hai bên triền dốc phủ trắng bạt ngàn hoa cỏ lau. Ngoài ra tuyến đường còn đưa du khách khám phá Cột mốc 1300, 1302 (mùa cỏ lau) và Cột mốc 1327 trên đỉnh núi Thanh Phun (xã Hoành Mô).
}}

* {{xem
| tên=Thác Khe Vằn | tên khác=Khe Van Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bình Liêu | vĩ độ=21.5120 | kinh độ=107.4120 | chỉ đường=Cách trung tâm xã 12 km theo đường liên thôn
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Thác nước tự nhiên 3 tầng cao hơn 100 m bắt nguồn từ dãy núi Khe Vằn đổ xuống các hồ nước tự nhiên trong vắt giữa rừng phòng hộ. Tầng thứ nhất dòng nước đổ trải rộng bên thềm đá hoa cương phẳng; tầng thứ hai chia đôi dòng nước qua kẽ đá; tầng thứ ba đổ thẳng vào vụng nước sâu mát rượi.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chèo thuyền kayak và SUP trên Vịnh Hạ Long:''' Thuê thuyền kayak tự chèo qua vòm đá ngầm tại Hang Luồn, khu vực Ba Hang hoặc vụng Tùng Sâu để tiếp cận sát các vách đá vôi dựng đứng và quan sát các bầy khỉ vàng tự nhiên sinh sống trên vách đá.
* '''Đi thủy phi cơ ngắm Vịnh Hạ Long từ trên cao:''' Trải nghiệm dịch vụ bay ngắm cảnh 25 phút của Hãng hàng không Hải Âu xuất phát từ bến thủy phi cơ phường Tuần Châu, bay lượn ở độ cao 150 - 300 m chiêm ngưỡng trọn vẹn toàn cảnh các đảo đá nhấp nhô trên mặt nước vịnh xanh biếc.
* '''Nghỉ dưỡng suối khoáng nóng Yoko Onsen Quang Hanh:''' Trải nghiệm dịch vụ ngâm khoáng nóng chuẩn Nhật Bản tại phường Quang Hanh, thư giãn trong các bể tắm khoáng ngoài trời giàu khoáng chất brom thiên nhiên, phòng xông nóng sauna, phòng xông lạnh tuyết và phòng xông đá muối.
* '''Vui chơi giải trí tại Quần thể Sun World Ha Long:''' Đi tuyến Cáp treo Nữ Hoàng đạt 2 kỷ lục thế giới vượt vịnh Cửa Lục sang đồi Ba Đèo tại phường Bãi Cháy và phường Hồng Gai; trải nghiệm vòng quay Mặt Trời Sun Wheel, công viên nước Typhoon Water Park và đường trượt lượn siêu tốc Dragon Park.
* '''Đi bộ leo núi xuyên rừng Yên Tử:''' Thực hiện lộ trình đi bộ thể thao leo núi qua cung đường đá cổ dài 6 km từ chùa Giải Oan, qua chùa Hoa Yên, tượng đá An Kỳ Sinh lên chùa Đồng để rèn luyện thể lực và hòa mình vào thiên nhiên rừng tùng cổ thụ tại phường Yên Tử.
* '''Cắm trại và đón bình minh tại Mũi Sa Vĩ:''' Trải nghiệm dựng lều cắm trại trên bãi cát ven rặng phi lao Trà Cổ (phường Móng Cái 1), ngắm nhìn ánh bình minh đầu tiên rạng rỡ trên vùng biển địa đầu cực Đông Bắc của Tổ quốc.

== Mua sắm ==
Quảng Ninh sở hữu hệ thống sản vật địa phương (sản phẩm OCOP) phong phú, kết hợp giữa nguồn thủy hải sản cao cấp của vịnh biển và nông lâm sản đặc trưng miền đồi núi.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Chả mực giã tay Hạ Long:''' Mực mai nang tươi sống câu từ vùng biển sâu vịnh Bắc Bộ được lột da, làm sạch rồi cho vào cối đá giã bằng tay để giữ trọn thớ thịt giòn sần sật, trộn chút hạt tiêu và mỡ phần rồi chiên ngập dầu sôi vàng óng; đóng gói hút chân không bán tại phường Hồng Gai và phường Bãi Cháy.
* '''Sá sùng Quan Lạn sấy khô:''' &quot;Địa sâm&quot; quý hiếm đào thủ công trên các bãi triều cát pha Đặc khu Vân Đồn, rửa sạch cát rồi sấy trên than hoa kiệt nước; dùng nấu nước dùng phở truyền thống tạo vị ngọt thanh sâu lắng hoặc nướng giòn nhắm bia.
* '''Mực một nắng &amp; Tôm khô Cô Tô:''' Mực ống câu đêm xẻ lưng phơi đúng một đợt nắng to trên đảo Đặc khu Cô Tô, thân mực dẻo quánh, phủ lớp phấn trắng tự nhiên, thịt ngọt dày không dai.
* '''Hàu sữa &amp; Ruốc hàu Thái Bình Dương Vân Đồn:''' Hàu nuôi treo dây tự nhiên trên biển được chế biến thành hàu tươi tách vỏ, ruốc hàu dinh dưỡng đóng lọ thủy tinh tại Đặc khu Vân Đồn.
* '''Gà đồi Tiên Yên:''' Giống gà ri bản địa chăn thả trên sườn đồi xã Tiên Yên, da dày vàng ươm giòn ngậy, thịt chắc thơm không mỡ ngấy; có thể mua gà sống hoặc gà hấp sẵn đóng túi hút chân không.
* '''Miến dong Bình Liêu:''' Miến sợi làm từ 100% tinh bột củ dong riềng đỏ vùng cao xã Bình Liêu, quy trình chế biến không dùng hóa chất tẩy trắng, sợi miến giữ màu xanh lục mộc mạc, dai mướt và không bị bở khi đun lại nhiều lần.
* '''Mỹ nghệ điêu khắc than đá:''' Các sản phẩm mỹ nghệ độc bản điêu khắc từ than đá antraxit nguyên khối như tượng hòn Trống Mái, tượng Phật, mô hình thuyền buồm qua bàn tay tạo tác khéo léo của các nghệ nhân mỏ tại phường Hồng Gai và phường Cẩm Phả.

=== Chợ truyền thống &amp; Trung tâm Mua sắm ===
* '''Chợ Hạ Long 1 (phường Hồng Gai):''' Ngôi chợ đầu mối thủy hải sản lớn nhất tỉnh nằm ven bờ vịnh; tầng trệt tập trung hàng trăm quầy bể sủi bán hải sản tươi sống (cua gạch, ghẹ hoa, tôm he, cá song, bề bề), tầng lầu bán chả mực và hải sản khô.
* '''Chợ Cái Dăm (phường Bãi Cháy):''' Chợ dân sinh hiện đại 6 tầng phục vụ khách du lịch lưu trú khu vực Bãi Cháy, chuyên doanh hải sản khô, mực rim me, ruốc tôm và quà lưu niệm.
* '''Chợ Trung tâm Móng Cái (phường Móng Cái 2):''' Trung tâm thương mại biên giới sầm uất gồm 4 tầng, nơi tập kết bán buôn và bán lẻ hàng may mặc, đồ gia dụng, đồ chơi và nông sản nhập khẩu qua cửa khẩu.
* '''Chợ Cảng cá Cái Rồng (Đặc khu Vân Đồn):''' Chợ cá nhộn nhịp lúc 04:30 - 06:30 sáng, nơi các tàu đánh bắt ngoài khơi cập bến đổ tôm cá, mực tươi rói bán với giá gốc.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực xứ than mang phong vị đậm đà mặn mòi của biển cả, giữ nguyên độ ngọt giòn tươi sống của các loài thủy hải sản giáp xác và nhuyễn thể.

Các món ăn đặc sắc phổ biến:
* '''Bánh cuốn chả mực:''' Lớp bánh mỏng mềm tráng từ bột gạo tẻ nóng hổi bọc nhân thịt băm xào mộc nhĩ nấm hương, rắc hành phi thơm lừng; ăn kèm từng miếng chả mực giã tay chiên vàng giòn sần sật và bát nước mắm nguyên chất pha ớt chỉ thiên cay nồng vắt chanh.
* '''Bún bề bề Hạ Long:''' Nước dùng nấu từ vỏ bề bề và xương cá biển ninh nhừ ngọt đậm đà tự nhiên; tô bún đầy đặn xếp lớp thịt bề bề bóc nõn nguyên con, tôm biển luộc, chả cá chiên, cải ngọt và thì là thanh mát.
* '''Sam biển chế biến 7 món:''' Sam biển tự nhiên chế biến cầu kỳ thành các món: tiết canh sam, chân sam xào chua ngọt sả ớt, gỏi sam hoa chuối, trứng sam nướng mỡ hành trên mai than hoa, sam xào miến, chả sam rán giòn tại phường Quảng Yên và phường Hồng Gai.
* '''Gà đồi Tiên Yên luộc chấm cà tiệp:''' Thịt gà luộc chín tới da giòn vàng bóng như thoa mỡ; chấm cùng loại nước chấm &quot;cà tiệp&quot; độc đáo chế biến từ nước mắm Tiên Yên, nước cốt gừng nướng, củ hành tím nướng và ớt hiểm giã nhuyễn tại xã Tiên Yên.
* '''Canh ngán nấu mồng tơi &amp; Cháo ngán:''' Con ngán biển béo múp ngâm nước muối sạch cát, băm nhỏ xào thơm cùng hành hoa rồi nấu canh rau mồng tơi ngọt mát hoặc nấu cháo nếp sánh mịn giải nhiệt.
* '''Cù kỳ hấp bia &amp; Cù kỳ rang me:''' Con cù kỳ (loài cua đá biển mai sần sùi) có hai càng to khỏe đầy ắp thịt ngọt thơm; đập dập càng đem rang sốt me chua ngọt đậm đà chấm bánh mì hoa cúc.

=== Điểm ăn uống ===
* {{xem
| tên=Quán Bánh cuốn chả mực Bà Ngân | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 34 Đoàn Thị Điểm, phường Hồng Gai | vĩ độ=20.9510 | kinh độ=107.0750 | chỉ đường=Gần khu vực Thư viện tỉnh cũ
| điện thoại=+84 203 3825 889 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 14:00 | giá=40.000 - 60.000 VNĐ/suất
| nội dung=Quán ăn lâu năm nức tiếng chuyên phục vụ bánh cuốn tráng tay ăn cùng chả mực nóng hổi giòn ngọt tự làm gia truyền.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Hải sản Cua Vàng | trang web=https://cuavang.vn | email=
| địa chỉ=Số 32 Phan Chu Trinh, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9610 | kinh độ=107.0320 | chỉ đường=Gần khu vực bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3819 919 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=10:00 - 22:30 | giá=250.000 - 600.000 VNĐ/người
| nội dung=Nhà hàng ẩm thực cao cấp nổi danh với món lẩu cua biển nấu thố đất nung giữ nhiệt, cua hoàng đế hấp bia sả và tôm hùm đút lò phô mai.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu mơ Yên Tử:''' Rượu gạo nếp cái hoa vàng ngâm quả mơ lông chín vàng thu hái trên triền núi Yên Tử (phường Yên Tử), nồng độ nhẹ 14 - 19 độ, vị chua thanh ngọt hậu, êm dịu dễ uống.
* '''Rượu ba kích tím Ba Chẽ:''' Củ ba kích tím tự nhiên khai thác tại các cánh rừng xã Ba Chẽ ngâm ủ rượu nếp hạ thổ ròng rã trên 6 tháng, nước rượu màu tím thẫm sóng sánh, có công dụng bổ thận tráng dương tăng cường sinh lực.
* '''Cà phê view bao biển Hòn Gai:''' Hệ thống các quán cà phê hiện đại dọc tuyến đường bao biển Trần Quốc Nghiễn (phường Hồng Gai, phường Hạ Long) nhìn trực diện ra các hòn đảo đá vôi vịnh biển lúc hoàng hôn.

== Nghỉ ngơi ==
[[Tập tin:Boats_in_Ha_Long_bay.jpg|nhỏ|Vạn chài trên Vịnh Hạ Long]]

Cơ sở hạ tầng lưu trú tại Quảng Ninh thuộc nhóm hiện đại và quy mô bậc nhất cả nước, từ các tổ hợp nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế ven vịnh, khu khoáng nóng onsen, du thuyền nổi đến các homestay sinh thái biển đảo:

=== Khách sạn cao cấp &amp; Resort quốc tế ===
* {{ngủ
| tên=Vinpearl Resort &amp; Spa Hạ Long | trang web=https://vinpearl.com | email=
| địa chỉ=Đảo Đảo Rều, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9530 | kinh độ=107.0410 | chỉ đường=Nằm biệt lập trên đảo Đảo Rều, có tàu cao tốc riêng của khu nghỉ dưỡng đưa đón từ bến đất liền
| điện thoại=+84 203 3556 868 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.200.000 - 6.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng 5 sao quốc tế xây dựng hoàn toàn trên đảo biệt lập giữa biển mô phỏng cánh cung tráng lệ phong cách hoàng gia tân cổ điển. Resort sở hữu 384 phòng nghỉ cao cấp có ban công nhìn thẳng ra vịnh Hạ Long, 3 bãi biển nhân tạo cát trắng riêng tư, cụm hồ bơi ngoài trời rộng 1.200 m², dịch vụ spa Vincharm trên mặt nước và chuỗi nhà hàng phục vụ hải sản tươi sống.
}}

* {{ngủ
| tên=Yoko Onsen Quang Hanh | trang web=https://yokoonsenquanghanh.com.vn | email=
| địa chỉ=Tổ 5, Khu 9B, phường Quang Hanh | vĩ độ=21.0020 | kinh độ=107.1850 | chỉ đường=Nằm kẹp giữa thung lũng núi non dọc Quốc lộ 18
| điện thoại=+84 203 3558 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=3.500.000 - 8.000.000 VNĐ/đêm (đã bao gồm gói dịch vụ tắm khoáng nóng public onsen và buffet ẩm thực)
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng suối khoáng nóng trị liệu tiêu chuẩn Nhật Bản đầu tiên tại Việt Nam do Tập đoàn Sun Group đầu tư. Sở hữu nguồn nước khoáng tự nhiên giàu khoáng chất brom và natri, hệ thống 27 bể tắm onsen ngoài trời phong phú (bể ngâm chân, bể sục jacuzzi, bể phản lực, bể tắm hang), phòng xông đá muối Himalaya, phòng xông tuyết lạnh và các căn villa Yama/Washitsu có bể ngâm khoáng riêng tư.
}}

* {{ngủ
| tên=Yên Tử Legacy - MGallery | trang web=https://legacyyentu.com | email=
| địa chỉ=Khu Di tích Yên Tử, phường Yên Tử | vĩ độ=21.1480 | kinh độ=106.7210 | chỉ đường=Tọa lạc tại thung lũng Giải Oan dưới chân núi Yên Tử
| điện thoại=+84 203 6259 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.800.000 - 6.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu tĩnh dưỡng 5 sao do kiến trúc sư Bill Bensley thiết kế mô phỏng cung đình thời nhà Trần thế kỷ 13 với tường gạch trát vỏ trấu, cửa gỗ lim cổ và đá ong tự nhiên. Nơi đây cung cấp các liệu trình chăm sóc sức khỏe thảo dược am tuệ, thiền tịnh ngắm rừng thông và lớp học yoga sớm giữa không gian thanh tịnh.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Luxury Quảng Ninh | trang web=https://luxuryquangninh.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Đường Hạ Long, phường Bãi Cháy | vĩ độ=20.9580 | kinh độ=107.0380 | chỉ đường=Nằm ngay trục đường du lịch chính đối diện bãi tắm Bãi Cháy
| điện thoại=+84 203 3646 618 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.100.000 - 2.800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao cao 34 tầng với quy mô 508 phòng ngủ hiện đại, trang bị đầy đủ hồ bơi vô cực ngoài trời ngắm vòng quay Sun Wheel, phòng tập thể dục, dịch vụ xông hơi massage và trung tâm tổ chức hội nghị yến tiệc lớn.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn trên biển ===
* Vào mùa mưa bão (từ tháng 6 đến tháng 9), các hình thái thời tiết cực đoan như dông lốc, áp thấp nhiệt đới và bão biển có thể xuất hiện trên Vịnh Bắc Bộ. Khi Cảng vụ Hàng hải Quảng Ninh phát lệnh cấm biển, tất cả các tàu tham quan vịnh và tàu cao tốc ra Đặc khu Cô Tô, Đặc khu Vân Đồn bắt buộc dừng xuất bến. Du khách cần chủ động theo dõi bản tin thời tiết hải văn trước chuyến đi.
* Khi tham gia các hoạt động chèo thuyền kayak, xuồng cao tốc hoặc đi mảng tre khám phá hang luồn trên vịnh Hạ Long, du khách bắt buộc phải mặc áo phao cứu sinh đúng quy cách trong suốt thời gian nổi trên mặt nước.

=== An toàn leo núi ===
* Tuyến leo bộ lên chùa Đồng Yên Tử (phường Yên Tử) có nhiều đoạn bậc đá dốc và trơn ướt khi có mưa phùn; du khách cần chuẩn bị giày thể thao có đế bám ma sát cao, gậy chống leo núi và áo khoác chắn gió ấm.
* Tuyến đường tuần tra biên giới và &quot;sống lưng khủng long&quot; Cột mốc 1305 tại xã Lục Hồn có hai bên sườn vực dốc đứng sâu thẳm; du khách chỉ đi trên dải bậc thang bê tông có tay vịn, không leo trèo ra ngoài mép vực chụp ảnh khi có gió bấc giật mạnh.
* Khu vực biên giới xã Hoành Mô, xã Lục Hồn, phường Móng Cái 1 tiếp giáp trực tiếp đường biên quốc gia; du khách bắt buộc phải mang theo Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu gốc để xuất trình khi lực lượng Bộ đội Biên phòng kiểm tra và không tự ý vượt qua đường biên giới.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hải Phòng]]: Di chuyển qua cầu Bạch Đằng trên trục cao tốc CT06 chỉ mất 30 phút để đến với thành phố cảng, hoặc đi phà từ bến phà phường Tuần Châu sang quần đảo [[Cát Bà]]. Đi theo Quốc lộ 18 qua phường Đông Triều sang vùng đất danh nhân Nguyễn Trãi tại Côn Sơn - Kiếp Bạc.
* [[Bắc Ninh]]: Đi theo Quốc lộ 18 sang phường Quế Võ và vùng đất di sản quan họ Kinh Bắc, hoặc men theo sườn Tây Yên Tử sang Chùa Vĩnh Nghiêm, Chùa Bổ Đà.
* [[Lạng Sơn]]: Đi theo Quốc lộ 4B từ xã Tiên Yên sang cửa ải Chi Lăng, đỉnh núi tuyết Mẫu Sơn và phố chợ Kỳ Lừa.
* [[Trung Quốc]]: Làm thủ tục xuất cảnh đường bộ qua [[Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái]] (phường Móng Cái 1) qua cầu Ka Long sang thành phố Đông Hưng thuộc khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây.

{{geo|20.9500|107.0833}}
{{IsPartOf|Đồng bằng sông Hồng}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Quảng Ninh}}</text>
      <sha1>oafkzcu4kar9dzfxf5marl7zkvphbtb</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>