Lào Cai

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="vi">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikivoyage</sitename>
    <dbname>viwikivoyage</dbname>
    <base>https://vi.wikivoyage.org/wiki/Trang_Ch%C3%ADnh</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.23</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Phương tiện</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Đặc biệt</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Thảo luận</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Thành viên</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Thảo luận Thành viên</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikivoyage</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Thảo luận Wikivoyage</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Tập tin</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Thảo luận Tập tin</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Thảo luận MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Bản mẫu</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Thảo luận Bản mẫu</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Trợ giúp</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Thảo luận Trợ giúp</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Thể loại</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Thảo luận Thể loại</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Mô đun</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Thảo luận Mô đun</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Sự kiện</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Thảo luận Sự kiện</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Lào Cai</title>
    <ns>0</ns>
    <id>729</id>
    <revision>
      <id>122823</id>
      <parentid>121927</parentid>
      <timestamp>2026-10-12T10:37:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>Đã tẩy trống trang</comment>
      <origin>122823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122824</id>
      <parentid>122823</parentid>
      <timestamp>2026-10-12T10:37:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18471" sha1="8itcuqpq1zcpl64qahapnb1u5rgsf69" xml:space="preserve">{{pagebanner|Fansipan summit 2 in sunrise.jpg|caption=Bình minh trên đỉnh Fansipan thuộc dãy Hoàng Liên Sơn tại Phường Sa Pa, Lào Cai}}

{{quickbarprovince
| image=Fansipan summit 2 in sunrise.jpg
| imagewidth=260px
| caption=Đỉnh Fansipan - Nóc nhà Đông Dương tại Phường Sa Pa
| location=Lao Cai in Vietnam.svg
| locationwidth=260px
| area=13.256,92 km²
| population=1.778.785 người (ước tính sau sáp nhập)
| population density=134,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng H'Mông]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Thái]], [[Tiếng Nùng]], [[Tiếng Giáy]]
| religion=[[Tin Lành]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Phật giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người H'Mông (36,8%), người Kinh (33,8%), người Tày (25,7%), người Dao (21,2%), người Thái (4,9%), người Nùng (5,0%), người Giáy (2,7%)
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Bắc Bộ]], [[Trung du và miền núi phía Bắc]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Yên Bái và Phường Lào Cai
| years active=1907 - Thành lập tỉnh Lào Cai / 1900 - Thành lập tỉnh Yên Bái / Tái hợp nhất không gian Hoàng Liên Sơn
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã (không duy trì cấp quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (214 / 216)
| website=[https://laocai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Lào Cai]
}}

'''Lào Cai''' là một tỉnh miền núi biên giới thuộc vùng [[Tây Bắc Bộ]] và [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc giáp châu tự trị Hồng Hà và châu Văn Sơn thuộc tỉnh [[Vân Nam]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài hơn 182 km; phía Tây giáp tỉnh [[Lai Châu]]; phía Nam giáp tỉnh [[Sơn La]]; phía Đông giáp các tỉnh [[Tuyên Quang]] và [[Phú Thọ]]. Sau khi sắp xếp và hợp nhất hành chính năm 2025, Lào Cai bao trọn toàn bộ không gian tự nhiên và văn hóa của 2 địa phương trước đây là tỉnh Lào Cai và tỉnh Yên Bái (tái lập trọn vẹn không gian văn hóa - địa lý của tỉnh [[Hoàng Liên Sơn (tỉnh)|Hoàng Liên Sơn]] thời kỳ 1976–1991). Tỉnh sở hữu đỉnh núi cao nhất Đông Dương [[Fansipan]] (3.143 m), Di tích Quốc gia đặc biệt [[Ruộng bậc thang Mù Cang Chải]], Khu du lịch quốc gia [[Sa Pa]], hồ nhân tạo [[Hồ Thác Bà|Thác Bà]], thung lũng lòng chảo [[Mường Lò]], vùng chè cổ thụ [[Suối Giàng]] và [[Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai]] - cửa ngõ giao thương đường bộ, đường sắt huyết mạch trên hành lang kinh tế Côn Minh - Hà Nội - Hải Phòng. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã, không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:NNU Cotmoc Hakhau.gif|nhỏ|Cột mốc biên giới Việt Nam - Trung Quốc tại bờ sông Nậm Thi, Phường Lào Cai]]

=== Lịch sử hình thành ===
Lịch sử vùng đất Lào Cai - Yên Bái gắn liền với các nền văn hóa khảo cổ tiền sử và vị thế phên dậu quân sự trọng yếu bảo vệ biên cương phía Bắc của Đại Việt.

Thời tiền sử, các di chỉ khảo cổ học dọc thung lũng sông Hồng và sông Chảy lưu giữ dấu tích người tiền sử thuộc nền [[Văn hóa Hòa Bình]] và văn hóa Bắc Sơn có niên đại hơn 10.000 năm. Thời kỳ đồng thau, vùng đất này thuộc bộ Tân Hưng của nhà nước [[Văn Lang]] và bộ lạc Tây Vu thời [[Âu Lạc]]. Dưới thời thuộc Đường, vùng đất này mang tên Lâm Tây Nguyên, thuộc An Nam đô hộ phủ.

Thời phong kiến độc lập, vùng đất này lần lượt trực thuộc đạo Lâm Tây thời Lý, phủ Quy Hóa thời Trần và thừa tuyên Hưng Hóa thời Lê sơ. Vùng đất hiểm trở này là căn cứ kháng chiến chặn đánh các đạo quân xâm lược phương Bắc dọc theo hành lang sông Hồng. Năm 1258 và 1285, quân dân thời Trần do các tù trưởng địa phương phối hợp với quan quân triều đình đã tổ chức phục kích tiêu diệt các cánh quân Nguyên Mông tại bến Lãnh Câu, sông Chảy và thung lũng Quy Hóa. 

Cuối thế kỷ 19, địa danh &quot;Lào Cai&quot; hình thành gắn với khu chợ phố cũ của người Mông (&quot;Lao Cai&quot; - nghĩa là chợ cũ) ven bờ sông Nậm Thi và sông Hồng do nhà thám hiểm người Pháp Jean Dupuis ghi chép vào bản đồ năm 1879. Ngày 11 tháng 4 năm 1900, chính quyền thực dân Pháp thành lập tỉnh Yên Bái. Tiếp đó, ngày 12 tháng 7 năm 1907, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định bãi bỏ Đạo quan binh IV để thành lập tỉnh dân sự Lào Cai. Vùng đất này ghi dấu cuộc [[Khởi nghĩa Yên Bái]] (tháng 2 năm 1930) do [[Nguyễn Thái Học]] và Việt Nam Quốc dân Đảng lãnh đạo.

Năm 1976, ba tỉnh Lào Cai, Yên Bái và Nghĩa Lộ hợp nhất thành tỉnh Hoàng Liên Sơn. Đến năm 1991, tỉnh được chia tách thành hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái, trước khi tái hợp nhất toàn diện thành tỉnh Lào Cai mới vào năm 2025 theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội.

=== Địa hình &amp; Phân vùng sinh thái ===
Địa hình tỉnh phân hóa mạnh mẽ, độ dốc lớn, cao dần từ Đông Nam lên Tây Bắc, kẹp giữa hai dãy núi lớn là dãy [[Hoàng Liên Sơn]] và dãy Con Voi:
* '''Vùng núi cao hiểm trở &amp; &quot;Nóc nhà Đông Dương&quot; (phía Tây và Tây Bắc):''' Dãy núi Hoàng Liên Sơn chạy dài theo hướng Tây Bắc - Đông Nam sở hữu đỉnh [[Fansipan]] (3.143 m), đỉnh [[Ky Quan San]] (Bạch Mộc Lương Tử - 3.046 m tại Xã Mường Hum), đỉnh Nhìu Cồ San (2.965 m) và Tà Chì Nhù (2.979 m tại Xã Hạnh Phúc). Địa hình núi cao dốc đứng tạo nên các đèo hiểm trở bậc nhất Việt Nam như [[Đèo Ô Quý Hồ]] (nối sang Lai Châu) và [[Đèo Khau Phạ]] dài hơn 30 km (Xã Tú Lệ). Khí hậu vùng núi cao mang sắc thái ôn đới quanh năm, mùa đông thường xuyên có băng giá và tuyết rơi tại Phường Sa Pa, Xã Y Tý.
* '''Vùng thung lũng ruộng bậc thang &amp; Lòng chảo bồn địa (khu vực trung tâm):''' 
  * Quần thể [[Ruộng bậc thang Mù Cang Chải]] (Xã Mù Cang Chải, Xã Púng Luông, Xã Khao Mang) uốn lượn tầng tầng lớp lớp trên các sườn núi dốc từ 30° đến 50°, được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt.
  * Thung lũng lòng chảo Mường Lò (Phường Cầu Thia, Phường Trung Tâm, Phường Nghĩa Lộ) - cánh đồng lúa lớn thứ hai vùng Tây Bắc (&quot;nhất Thanh, nhì Lò, tam Than, tứ Bước&quot;), vựa lúa gạo nếp thơm trù phú của đồng bào Thái đen.
* '''Vùng đồi thấp trung du &amp; Vùng hồ nhân tạo (phía Đông và Đông Nam):''' Lưu vực hạ lưu [[Sông Hồng]] và [[Sông Chảy]] mở rộng qua Xã Trấn Yên, Xã Yên Bình, Xã Lục Yên. Điểm nhấn là công trình [[Hồ Thác Bà]] (Xã Thác Bà, Xã Yên Bình) rộng hơn 20.000 ha với hơn 1.300 hòn đảo đất xanh ngắt nổi trên mặt nước phẳng lặng, tạo cảnh quan sinh thái bồn trũng điều hòa khí hậu toàn vùng.

=== Dân cư &amp; Bản sắc văn hóa ===
Dân số tỉnh đạt trên 1,77 triệu người với 33 dân tộc cùng chung sống, trong đó đồng bào các dân tộc thiểu số chiếm 57,6%. Đồng bào người H'Mông chiếm tỷ lệ đông nhất (36,8%), cư trú tập trung tại các xã sườn núi cao thuộc Sa Pa, Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Bắc Hà, Si Ma Cai, Bát Xát. Người Tày chiếm 25,7% định cư tại thung lũng ven sông suối Bảo Yên, Văn Bàn, Lục Yên; người Dao chiếm 21,2% (gồm các nhóm Dao Đỏ, Dao Quần Chẹt, Dao Tuyển); người Thái chiếm 4,9% quần cư tại cánh đồng Mường Lò; cùng các dân tộc Giáy, Nùng, Hà Nhì, Phù Lá, La Chí.

Lào Cai lưu giữ kho tàng di sản văn hóa phi vật thể phong phú:
* 4 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh: [[Nghệ thuật Xòe Thái]] (Mường Lò), Thực hành [[Hát Then|Then]] của người Tày - Nùng - Thái, Nghi lễ và trò chơi kéo co ngồi của người Tày - Giáy, và Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt (Đền Bảo Hà, Đền Đông Cuông).
* Lễ hội dân gian vùng cao đặc sắc: Lễ hội Gầu Tào của người Mông (tháng Giêng), Lễ hội Lồng Tồng (xuống đồng) của người Tày, Lễ hội Roóng Poọc của người Giáy (Xã Tả Van), Lễ cấp sắc của người Dao đỏ, Lễ hội Đua ngựa truyền thống Bắc Hà (Xã Bắc Hà), Lễ hội Đền Đông Cuông (Xã Đông Cuông) và Lễ hội Đền Thượng (Phường Lào Cai).
* Hệ thống chợ phiên vùng cao rực rỡ sắc màu trang phục thổ cẩm: [[Chợ phiên Bắc Hà]], Chợ phiên Cán Cấu (Xã Si Ma Cai), Chợ phiên Mường Khương, Chợ Mường Lò.

=== Khí hậu ===
Do địa hình phân hóa độ cao từ 80 m (vùng hạ lưu sông Hồng) lên đến hơn 3.100 m (đỉnh Fansipan), khí hậu tỉnh chia thành hai tiểu vùng nhiệt đới gió mùa và cận nhiệt đới/ôn đới núi cao:

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, tiết trời khô ráo, ban đêm se lạnh; hoa mận, hoa đào rừng, hoa đỗ quyên nở rộ khắp các triền núi Hoàng Liên Sơn, Xã Y Tý, Xã Bắc Hà.
* '''Mùa hè &amp; Mùa nước đổ''' (tháng 5 đến tháng 8): Vùng thung lũng thấp (Phường Yên Bái, Phường Lào Cai) có nền nhiệt từ 30 - 35&amp;nbsp;°C; ngược lại các vùng cao Phường Sa Pa, Xã Bắc Hà, Xã Mù Cang Chải luôn mát mẻ với nhiệt độ chỉ từ 18 - 24&amp;nbsp;°C. Tháng 5 - 6 là thời điểm vùng cao bước vào &quot;mùa nước đổ&quot;, khi nước suối dẫn vào ruộng bậc thang lấp lánh như những tấm gương khổng lồ phản chiếu mây trời.
* '''Mùa thu &amp; Mùa lúa chín vàng''' (tháng 9 đến tháng 10): Mùa đẹp nhất trong năm của vùng cao Tây Bắc; thời tiết khô ráo, nắng hanh dịu mát; toàn bộ thung lũng Mường Hoa (Phường Sa Pa) và các triền núi Mù Cang Chải (Xã Púng Luông, Xã La Pán Tẩn) khoác lên màu vàng óng ả của vụ lúa nương chín rộ; biển mây bắt đầu xuất hiện dày đặc tại Xã Y Tý, Xã Tà Chì Nhù.
* '''Mùa đông &amp; Mùa săn băng tuyết''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Không khí lạnh buốt giá kéo dài; nhiệt độ ban đêm tại Phường Sa Pa, Xã Y Tý, đỉnh Fansipan thường xuyên xuống dưới 0&amp;nbsp;°C, xuất hiện hiện tượng sương muối, băng giá và tuyết rơi phủ trắng núi đồi.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%; margin:auto;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu trạm Sa Pa (Độ cao 1.570 m so với mực nước biển)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 12 (54) || 14 (57) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 23 (73) || 23 (73) || 23 (73) || 21 (70) || 18 (64) || 16 (61) || 13 (55) || '''19 (66)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 6 (43) || 7 (45) || 10 (50) || 13 (55) || 16 (61) || 17 (63) || 18 (64) || 17 (63) || 15 (59) || 13 (55) || 10 (50) || 7 (45) || '''12 (54)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 60 (2.4) || 85 (3.3) || 120 (4.7) || 210 (8.3) || 350 (13.8) || 420 (16.5) || 470 (18.5) || 490 (19.3) || 380 (15.0) || 210 (8.3) || 110 (4.3) || 55 (2.2) || '''2.960 (116.5)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Cao toc Noi Bai Lao Cai.jpg|nhỏ|Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (CT05) chạy dọc thung lũng sông Hồng]]

Lào Cai giữ vai trò đầu mối giao thông quốc tế và hành lang kinh tế liên vùng kết nối miền Bắc Việt Nam với vùng Tây Nam Trung Quốc qua mạng lưới cao tốc, đường sắt xuyên biên giới và đường quốc lộ.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Nội Bài - Lào Cai (Cao tốc CT05):''' Tuyến cao tốc huyết mạch dài 265 km nối từ thủ đô Hà Nội chạy dọc sông Hồng qua địa bàn tỉnh tại Phường Yên Bái, Xã Mậu A, Xã Bảo Thắng, Phường Cam Đường và kết thúc tại Cửa khẩu Quốc tế Kim Thành (Phường Lào Cai).
  * Thời gian lái xe ô tô từ trung tâm Hà Nội đến Phường Yên Bái chỉ mất 1 giờ 45 phút (155 km).
  * Thời gian lái xe ô tô từ Hà Nội đến Phường Lào Cai khoảng 3,5 đến 4 giờ (245 km).
* '''Tuyến đường nối cao tốc đi Sa Pa (Tỉnh lộ 155):''' Công trình đường đèo hiện đại vận hành đầu năm 2024, nổi bật với công trình [[Cầu Móng Sến]] có trụ cầu cạn cao nhất Việt Nam (83 m), giúp phương tiện rút ngắn thời gian leo đèo dốc và tránh hoàn toàn &quot;dốc ba tầng&quot; hiểm trở trên Quốc lộ 4D. Thời gian chạy ô tô từ Phường Lào Cai lên Phường Sa Pa chỉ còn khoảng 35 - 40 phút.
* '''Trục Quốc lộ 32 &amp; Đèo Khau Phạ:''' Tuyến đường đèo huyết mạch nối từ Phú Thọ qua Xã Thượng Bằng La, Phường Cầu Thia, thung lũng Mường Lò, vượt [[Đèo Khau Phạ]] sang Xã Tú Lệ, Xã Púng Luông và danh thắng Ruộng bậc thang Xã Mù Cang Chải nối sang Lai Châu.
* '''Trục Quốc lộ 70 &amp; Quốc lộ 4D:'''
  * Quốc lộ 70 kết nối từ Yên Bình qua Lục Yên, Bảo Yên lên ngã ba Bản Phiệt (Phường Lào Cai).
  * Quốc lộ 4D nối từ Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai qua Phường Sa Pa, vượt đỉnh đèo Ô Quý Hồ sang tỉnh Lai Châu.
* '''Tuyến Quốc lộ 279 &amp; Quốc lộ 4E:''' Kết nối trục ngang từ Hà Giang qua Bảo Yên, Bảo Thắng sang Lai Châu và Điện Biên.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * *Xe Limousine VIP (9 - 11 chỗ):* Các nhà xe Eco Sapa, Sapa Express, New Sinh Cafe, Daily Limousine hoạt động liên tục 30 phút/chuyến đón trả khách tận nơi giữa nội thành Hà Nội, sân bay Nội Bài và Phường Sa Pa, Phường Lào Cai, Phường Yên Bái. Giá vé: 250.000 - 350.000 VNĐ/vé.
  * *Xe khách giường nằm &amp; Cabin cao cấp:* Xuất bến từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) chạy cao tốc ngày đêm về Bến xe trung tâm Lào Cai, Bến xe Sa Pa, Bến xe Yên Bái, Bến xe Nghĩa Lộ. Giá vé: 200.000 - 300.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường sắt ===
[[Tập tin:GaLaocai.jpg|nhỏ|Ga Lào Cai - điểm kết thúc của tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai]]
Tuyến [[Đường sắt Hà Nội - Lào Cai]] khổ 1.000 mm kết nối thẳng từ Ga Hà Nội qua Phú Thọ, Ga Yên Bái (Phường Yên Bái), Ga Phố Lu (Xã Bảo Thắng) đến Ga Lào Cai (Phường Lào Cai), sau đó vượt cầu đường sắt Hồ Kiều thông tuyến liên vận quốc tế sang Ga Hà Khẩu (Vân Nam, Trung Quốc):
* '''Đoàn tàu khách nhanh SP1 / SP2 / SP3 / SP4:''' Khởi hành hàng đêm từ Ga Hà Nội lúc 21:30 - 22:00 và đến Ga Lào Cai lúc 05:30 sáng hôm sau. Tàu trang bị các toa xe du lịch chất lượng cao (Victoria Express, Chapa Express, Livitrans Express, Sapaly Express) với buồng nằm 2 - 4 giường ốp gỗ, điều hòa êm ái. Giá vé: 350.000 - 850.000 VNĐ/giường nằm.
* Từ Ga Lào Cai, du khách tiếp tục đón xe buýt công cộng hoặc xe trung chuyển vượt 30 km đèo dốc lên thị xã Sa Pa.

=== Bằng đường thủy ===
* Tuyến vận tải đường thủy lòng [[Hồ Thác Bà]] (Xã Thác Bà) đưa tàu thuyền, ca nô du lịch đưa đón khách tham quan các đảo nổi trên hồ và kết nối liên tỉnh sang huyện Hàm Yên ([[Tuyên Quang]]).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Trạm Tấu, Yên Bái road.jpg|nhỏ|Cung đường đèo dốc uốn lượn tại Xã Trạm Tấu]]

* '''Thuê xe máy phượt cung đèo:''' Phương tiện linh hoạt và phổ biến nhất để chinh phục các cung đèo quanh co, tiếp cận các bản làng xa xôi của người Mông, Dao tại Sa Pa, Y Tý, Mù Cang Chải, Bắc Hà, Trạm Tấu. Các điểm cho thuê xe máy tập trung quanh Ga Lào Cai (Phường Lào Cai), trung tâm Phường Sa Pa, Phường Yên Bái và Xã Mù Cang Chải với giá thuê từ 120.000 - 180.000 VNĐ/ngày.
* '''Cáp treo Fansipan Legend:''' Tuyến cáp treo ba dây dài 6.292,5 m vượt thung lũng Mường Hoa lên đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m; thời gian di chuyển trong cabin chỉ mất 15 phút thay vì phải leo bộ rừng núi 2 ngày.
* '''Xe buýt công cộng nội tỉnh:'''
  * Tuyến số 01: Phường Lào Cai - Phường Sa Pa (tần suất 20 phút/chuyến, giá vé: 30.000 VNĐ/lượt).
  * Tuyến Phường Lào Cai - Xã Bát Xát.
  * Tuyến Phường Lào Cai - Xã Bắc Hà.
  * Tuyến Phường Yên Bái - Phường Cầu Thia (Mường Lò) - Xã Mù Cang Chải.
* '''Tàu máy và xuồng du lịch Hồ Thác Bà:''' Xuất bến từ bến thủy thị trấn Thác Bà cũ đưa khách lướt sóng qua 1.300 hòn đảo xanh, ghé thăm Động Thủy Tiên, đền Thác Bà và bản du lịch cộng đồng người Tày Ngòi Tu (Xã Thác Bà).
* '''Taxi:''' 
  * Taxi Mai Linh Lào Cai: ☎ +84 214 3833 388
  * Taxi Sa Pa: ☎ +84 214 3626 626
  * Taxi Yên Bái: ☎ +84 216 3866 866
  * Taxi Mai Linh Yên Bái: ☎ +84 216 3855 855</text>
      <sha1>8itcuqpq1zcpl64qahapnb1u5rgsf69</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122825</id>
      <parentid>122824</parentid>
      <timestamp>2026-10-12T10:39:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18374" sha1="doioln3k1ikjc3bjygelgror5ossnb5" xml:space="preserve">{{pagebanner|Fansipan summit 2 in sunrise.jpg|caption=Bình minh trên đỉnh Fansipan thuộc dãy Hoàng Liên Sơn tại Phường Sa Pa, Lào Cai}}

{{quickbarprovince
| image=Fansipan summit 2 in sunrise.jpg
| imagewidth=260px
| caption=Đỉnh Fansipan - Nóc nhà Đông Dương tại Phường Sa Pa
| location=Lao Cai in Vietnam.svg
| locationwidth=260px
| area=13.256,92 km²
| population=1.778.785 người (ước tính sau sáp nhập)
| population density=134,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng H'Mông]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Thái]], [[Tiếng Nùng]], [[Tiếng Giáy]]
| religion=[[Tin Lành]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Phật giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người H'Mông (36,8%), người Kinh (33,8%), người Tày (25,7%), người Dao (21,2%), người Thái (4,9%), người Nùng (5,0%), người Giáy (2,7%)
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Bắc Bộ]], [[Trung du và miền núi phía Bắc]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Yên Bái và Phường Lào Cai
| years active=1907 - Thành lập tỉnh Lào Cai / 1900 - Thành lập tỉnh Yên Bái / Tái hợp nhất không gian Hoàng Liên Sơn
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã (không duy trì cấp quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (214 / 216)
| website=[https://laocai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Lào Cai]
}}

'''Lào Cai''' là một tỉnh miền núi biên giới thuộc vùng [[Tây Bắc Bộ]] và [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc giáp châu tự trị Hồng Hà và châu Văn Sơn thuộc tỉnh [[Vân Nam]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài hơn 182 km; phía Tây giáp tỉnh [[Lai Châu]]; phía Nam giáp tỉnh [[Sơn La]]; phía Đông giáp các tỉnh [[Tuyên Quang]] và [[Phú Thọ]]. Sau khi sắp xếp và hợp nhất hành chính năm 2025, Lào Cai bao trọn toàn bộ không gian tự nhiên và văn hóa của 2 địa phương trước đây là tỉnh Lào Cai và tỉnh Yên Bái (tái lập trọn vẹn không gian văn hóa - địa lý của tỉnh Hoàng Liên Sơn thời kỳ 1976–1991). Tỉnh sở hữu đỉnh núi cao nhất Đông Dương [[Fansipan]] (3.143 m), Di tích Quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải, Khu du lịch quốc gia [[Sa Pa]], hồ nhân tạo [[Hồ Thác Bà|Thác Bà]], thung lũng lòng chảo Mường Lò, vùng chè cổ thụ Suối Giàng và Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai - cửa ngõ giao thương đường bộ, đường sắt huyết mạch trên hành lang kinh tế Côn Minh - Hà Nội - Hải Phòng. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã, không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:NNU Cotmoc Hakhau.gif|nhỏ|Cột mốc biên giới Việt Nam - Trung Quốc tại bờ sông Nậm Thi, Phường Lào Cai]]

=== Lịch sử hình thành ===
Lịch sử vùng đất Lào Cai - Yên Bái gắn liền với các nền văn hóa khảo cổ tiền sử và vị thế phên dậu quân sự trọng yếu bảo vệ biên cương phía Bắc của Đại Việt.

Thời tiền sử, các di chỉ khảo cổ học dọc thung lũng sông Hồng và sông Chảy lưu giữ dấu tích người tiền sử thuộc nền Văn hóa Hòa Bình và văn hóa Bắc Sơn có niên đại hơn 10.000 năm. Thời kỳ đồng thau, vùng đất này thuộc bộ Tân Hưng của nhà nước Văn Lang và bộ lạc Tây Vu thời Âu Lạc. Dưới thời thuộc Đường, vùng đất này mang tên Lâm Tây Nguyên, thuộc An Nam đô hộ phủ.

Thời phong kiến độc lập, vùng đất này lần lượt trực thuộc đạo Lâm Tây thời Lý, phủ Quy Hóa thời Trần và thừa tuyên Hưng Hóa thời Lê sơ. Vùng đất hiểm trở này là căn cứ kháng chiến chặn đánh các đạo quân xâm lược phương Bắc dọc theo hành lang sông Hồng. Năm 1258 và 1285, quân dân thời Trần do các tù trưởng địa phương phối hợp với quan quân triều đình đã tổ chức phục kích tiêu diệt các cánh quân Nguyên Mông tại bến Lãnh Câu, sông Chảy và thung lũng Quy Hóa. 

Cuối thế kỷ 19, địa danh &quot;Lào Cai&quot; hình thành gắn với khu chợ phố cũ của người Mông (&quot;Lao Cai&quot; - nghĩa là chợ cũ) ven bờ sông Nậm Thi và sông Hồng do nhà thám hiểm người Pháp Jean Dupuis ghi chép vào bản đồ năm 1879. Ngày 11 tháng 4 năm 1900, chính quyền thực dân Pháp thành lập tỉnh Yên Bái. Tiếp đó, ngày 12 tháng 7 năm 1907, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định bãi bỏ Đạo quan binh IV để thành lập tỉnh dân sự Lào Cai. Vùng đất này ghi dấu cuộc Khởi nghĩa Yên Bái (tháng 2 năm 1930) do Nguyễn Thái Học và Việt Nam Quốc dân Đảng lãnh đạo.

Năm 1976, ba tỉnh Lào Cai, Yên Bái và Nghĩa Lộ hợp nhất thành tỉnh Hoàng Liên Sơn. Đến năm 1991, tỉnh được chia tách thành hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái, trước khi tái hợp nhất toàn diện thành tỉnh Lào Cai mới vào năm 2025 theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội.

=== Địa hình &amp; Phân vùng sinh thái ===
Địa hình tỉnh phân hóa mạnh mẽ, độ dốc lớn, cao dần từ Đông Nam lên Tây Bắc, kẹp giữa hai dãy núi lớn là dãy [[Hoàng Liên Sơn]] và dãy Con Voi:
* '''Vùng núi cao hiểm trở &amp; &quot;Nóc nhà Đông Dương&quot; (phía Tây và Tây Bắc):''' Dãy núi Hoàng Liên Sơn chạy dài theo hướng Tây Bắc - Đông Nam sở hữu đỉnh [[Fansipan]] (3.143 m), đỉnh [[Ky Quan San]] (Bạch Mộc Lương Tử - 3.046 m tại Xã Mường Hum), đỉnh Nhìu Cồ San (2.965 m) và Tà Chì Nhù (2.979 m tại Xã Hạnh Phúc). Địa hình núi cao dốc đứng tạo nên các đèo hiểm trở bậc nhất Việt Nam như [[Đèo Ô Quý Hồ]] (nối sang Lai Châu) và [[Đèo Khau Phạ]] dài hơn 30 km (Xã Tú Lệ). Khí hậu vùng núi cao mang sắc thái ôn đới quanh năm, mùa đông thường xuyên có băng giá và tuyết rơi tại Phường Sa Pa, Xã Y Tý.
* '''Vùng thung lũng ruộng bậc thang &amp; Lòng chảo bồn địa (khu vực trung tâm):''' 
  * Quần thể Ruộng bậc thang Mù Cang Chải (Xã Mù Cang Chải, Xã Púng Luông, Xã Khao Mang) uốn lượn tầng tầng lớp lớp trên các sườn núi dốc từ 30° đến 50°, được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt.
  * Thung lũng lòng chảo Mường Lò (Phường Cầu Thia, Phường Trung Tâm, Phường Nghĩa Lộ) - cánh đồng lúa lớn thứ hai vùng Tây Bắc (&quot;nhất Thanh, nhì Lò, tam Than, tứ Bước&quot;), vựa lúa gạo nếp thơm trù phú của đồng bào Thái đen.
* '''Vùng đồi thấp trung du &amp; Vùng hồ nhân tạo (phía Đông và Đông Nam):''' Lưu vực hạ lưu Sông Hồng và Sông Chảy mở rộng qua Xã Trấn Yên, Xã Yên Bình, Xã Lục Yên. Điểm nhấn là công trình [[Hồ Thác Bà]] (Xã Thác Bà, Xã Yên Bình) rộng hơn 20.000 ha với hơn 1.300 hòn đảo đất xanh ngắt nổi trên mặt nước phẳng lặng, tạo cảnh quan sinh thái bồn trũng điều hòa khí hậu toàn vùng.

=== Dân cư &amp; Bản sắc văn hóa ===
Dân số tỉnh đạt trên 1,77 triệu người với 33 dân tộc cùng chung sống, trong đó đồng bào các dân tộc thiểu số chiếm 57,6%. Đồng bào người H'Mông chiếm tỷ lệ đông nhất (36,8%), cư trú tập trung tại các xã sườn núi cao thuộc Sa Pa, Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Bắc Hà, Si Ma Cai, Bát Xát. Người Tày chiếm 25,7% định cư tại thung lũng ven sông suối Bảo Yên, Văn Bàn, Lục Yên; người Dao chiếm 21,2% (gồm các nhóm Dao Đỏ, Dao Quần Chẹt, Dao Tuyển); người Thái chiếm 4,9% quần cư tại cánh đồng Mường Lò; cùng các dân tộc Giáy, Nùng, Hà Nhì, Phù Lá, La Chí.

Lào Cai lưu giữ kho tàng di sản văn hóa phi vật thể phong phú:
* 4 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh: Nghệ thuật Xòe Thái (Mường Lò), Thực hành Then của người Tày - Nùng - Thái, Nghi lễ và trò chơi kéo co ngồi của người Tày - Giáy, và Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt (Đền Bảo Hà, Đền Đông Cuông).
* Lễ hội dân gian vùng cao đặc sắc: Lễ hội Gầu Tào của người Mông (tháng Giêng), Lễ hội Lồng Tồng (xuống đồng) của người Tày, Lễ hội Roóng Poọc của người Giáy (Xã Tả Van), Lễ cấp sắc của người Dao đỏ, Lễ hội Đua ngựa truyền thống Bắc Hà (Xã Bắc Hà), Lễ hội Đền Đông Cuông (Xã Đông Cuông) và Lễ hội Đền Thượng (Phường Lào Cai).
* Hệ thống chợ phiên vùng cao rực rỡ sắc màu trang phục thổ cẩm: [[Chợ phiên Bắc Hà]], Chợ phiên Cán Cấu (Xã Si Ma Cai), Chợ phiên Mường Khương, Chợ Mường Lò.

=== Khí hậu ===
Do địa hình phân hóa độ cao từ 80 m (vùng hạ lưu sông Hồng) lên đến hơn 3.100 m (đỉnh Fansipan), khí hậu tỉnh chia thành hai tiểu vùng nhiệt đới gió mùa và cận nhiệt đới/ôn đới núi cao:

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, tiết trời khô ráo, ban đêm se lạnh; hoa mận, hoa đào rừng, hoa đỗ quyên nở rộ khắp các triền núi Hoàng Liên Sơn, Xã Y Tý, Xã Bắc Hà.
* '''Mùa hè &amp; Mùa nước đổ''' (tháng 5 đến tháng 8): Vùng thung lũng thấp (Phường Yên Bái, Phường Lào Cai) có nền nhiệt từ 30 - 35&amp;nbsp;°C; ngược lại các vùng cao Phường Sa Pa, Xã Bắc Hà, Xã Mù Cang Chải luôn mát mẻ với nhiệt độ chỉ từ 18 - 24&amp;nbsp;°C. Tháng 5 - 6 là thời điểm vùng cao bước vào &quot;mùa nước đổ&quot;, khi nước suối dẫn vào ruộng bậc thang lấp lánh như những tấm gương khổng lồ phản chiếu mây trời.
* '''Mùa thu &amp; Mùa lúa chín vàng''' (tháng 9 đến tháng 10): Mùa đẹp nhất trong năm của vùng cao Tây Bắc; thời tiết khô ráo, nắng hanh dịu mát; toàn bộ thung lũng Mường Hoa (Phường Sa Pa) và các triền núi Mù Cang Chải (Xã Púng Luông, Xã La Pán Tẩn) khoác lên màu vàng óng ả của vụ lúa nương chín rộ; biển mây bắt đầu xuất hiện dày đặc tại Xã Y Tý, Xã Tà Chì Nhù.
* '''Mùa đông &amp; Mùa săn băng tuyết''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Không khí lạnh buốt giá kéo dài; nhiệt độ ban đêm tại Phường Sa Pa, Xã Y Tý, đỉnh Fansipan thường xuyên xuống dưới 0&amp;nbsp;°C, xuất hiện hiện tượng sương muối, băng giá và tuyết rơi phủ trắng núi đồi.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%; margin:auto;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu trạm Sa Pa (Độ cao 1.570 m so với mực nước biển)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 12 (54) || 14 (57) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 23 (73) || 23 (73) || 23 (73) || 21 (70) || 18 (64) || 16 (61) || 13 (55) || '''19 (66)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 6 (43) || 7 (45) || 10 (50) || 13 (55) || 16 (61) || 17 (63) || 18 (64) || 17 (63) || 15 (59) || 13 (55) || 10 (50) || 7 (45) || '''12 (54)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 60 (2.4) || 85 (3.3) || 120 (4.7) || 210 (8.3) || 350 (13.8) || 420 (16.5) || 470 (18.5) || 490 (19.3) || 380 (15.0) || 210 (8.3) || 110 (4.3) || 55 (2.2) || '''2.960 (116.5)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Cao toc Noi Bai Lao Cai.jpg|nhỏ|Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (CT05) chạy dọc thung lũng sông Hồng]]

Lào Cai giữ vai trò đầu mối giao thông quốc tế và hành lang kinh tế liên vùng kết nối miền Bắc Việt Nam với vùng Tây Nam Trung Quốc qua mạng lưới cao tốc, đường sắt xuyên biên giới và đường quốc lộ.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Nội Bài - Lào Cai (Cao tốc CT05):''' Tuyến cao tốc huyết mạch dài 265 km nối từ thủ đô Hà Nội chạy dọc sông Hồng qua địa bàn tỉnh tại Phường Yên Bái, Xã Mậu A, Xã Bảo Thắng, Phường Cam Đường và kết thúc tại Cửa khẩu Quốc tế Kim Thành (Phường Lào Cai).
  * Thời gian lái xe ô tô từ trung tâm Hà Nội đến Phường Yên Bái chỉ mất 1 giờ 45 phút (155 km).
  * Thời gian lái xe ô tô từ Hà Nội đến Phường Lào Cai khoảng 3,5 đến 4 giờ (245 km).
* '''Tuyến đường nối cao tốc đi Sa Pa (Tỉnh lộ 155):''' Công trình đường đèo hiện đại vận hành đầu năm 2024, nổi bật với công trình [[Cầu Móng Sến]] có trụ cầu cạn cao nhất Việt Nam (83 m), giúp phương tiện rút ngắn thời gian leo đèo dốc và tránh hoàn toàn &quot;dốc ba tầng&quot; hiểm trở trên Quốc lộ 4D. Thời gian chạy ô tô từ Phường Lào Cai lên Phường Sa Pa chỉ còn khoảng 35 - 40 phút.
* '''Trục Quốc lộ 32 &amp; Đèo Khau Phạ:''' Tuyến đường đèo huyết mạch nối từ Phú Thọ qua Xã Thượng Bằng La, Phường Cầu Thia, thung lũng Mường Lò, vượt [[Đèo Khau Phạ]] sang Xã Tú Lệ, Xã Púng Luông và danh thắng Ruộng bậc thang Xã Mù Cang Chải nối sang Lai Châu.
* '''Trục Quốc lộ 70 &amp; Quốc lộ 4D:'''
  * Quốc lộ 70 kết nối từ Yên Bình qua Lục Yên, Bảo Yên lên ngã ba Bản Phiệt (Phường Lào Cai).
  * Quốc lộ 4D nối từ Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai qua Phường Sa Pa, vượt đỉnh đèo Ô Quý Hồ sang tỉnh Lai Châu.
* '''Tuyến Quốc lộ 279 &amp; Quốc lộ 4E:''' Kết nối trục ngang từ Hà Giang qua Bảo Yên, Bảo Thắng sang Lai Châu và Điện Biên.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * *Xe Limousine VIP (9 - 11 chỗ):* Các nhà xe Eco Sapa, Sapa Express, New Sinh Cafe, Daily Limousine hoạt động liên tục 30 phút/chuyến đón trả khách tận nơi giữa nội thành Hà Nội, sân bay Nội Bài và Phường Sa Pa, Phường Lào Cai, Phường Yên Bái. Giá vé: 250.000 - 350.000 VNĐ/vé.
  * *Xe khách giường nằm &amp; Cabin cao cấp:* Xuất bến từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) chạy cao tốc ngày đêm về Bến xe trung tâm Lào Cai, Bến xe Sa Pa, Bến xe Yên Bái, Bến xe Nghĩa Lộ. Giá vé: 200.000 - 300.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường sắt ===
[[Tập tin:GaLaocai.jpg|nhỏ|Ga Lào Cai - điểm kết thúc của tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai]]
Tuyến [[Đường sắt Hà Nội - Lào Cai]] khổ 1.000 mm kết nối thẳng từ Ga Hà Nội qua Phú Thọ, Ga Yên Bái (Phường Yên Bái), Ga Phố Lu (Xã Bảo Thắng) đến Ga Lào Cai (Phường Lào Cai), sau đó vượt cầu đường sắt Hồ Kiều thông tuyến liên vận quốc tế sang Ga Hà Khẩu (Vân Nam, Trung Quốc):
* '''Đoàn tàu khách nhanh SP1 / SP2 / SP3 / SP4:''' Khởi hành hàng đêm từ Ga Hà Nội lúc 21:30 - 22:00 và đến Ga Lào Cai lúc 05:30 sáng hôm sau. Tàu trang bị các toa xe du lịch chất lượng cao (Victoria Express, Chapa Express, Livitrans Express, Sapaly Express) với buồng nằm 2 - 4 giường ốp gỗ, điều hòa êm ái. Giá vé: 350.000 - 850.000 VNĐ/giường nằm.
* Từ Ga Lào Cai, du khách tiếp tục đón xe buýt công cộng hoặc xe trung chuyển vượt 30 km đèo dốc lên thị xã Sa Pa.

=== Bằng đường thủy ===
* Tuyến vận tải đường thủy lòng [[Hồ Thác Bà]] (Xã Thác Bà) đưa tàu thuyền, ca nô du lịch đưa đón khách tham quan các đảo nổi trên hồ và kết nối liên tỉnh sang huyện Hàm Yên ([[Tuyên Quang]]).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Trạm Tấu, Yên Bái road.jpg|nhỏ|Cung đường đèo dốc uốn lượn tại Xã Trạm Tấu]]

* '''Thuê xe máy phượt cung đèo:''' Phương tiện linh hoạt và phổ biến nhất để chinh phục các cung đèo quanh co, tiếp cận các bản làng xa xôi của người Mông, Dao tại Sa Pa, Y Tý, Mù Cang Chải, Bắc Hà, Trạm Tấu. Các điểm cho thuê xe máy tập trung quanh Ga Lào Cai (Phường Lào Cai), trung tâm Phường Sa Pa, Phường Yên Bái và Xã Mù Cang Chải với giá thuê từ 120.000 - 180.000 VNĐ/ngày.
* '''Cáp treo Fansipan Legend:''' Tuyến cáp treo ba dây dài 6.292,5 m vượt thung lũng Mường Hoa lên đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m; thời gian di chuyển trong cabin chỉ mất 15 phút thay vì phải leo bộ rừng núi 2 ngày.
* '''Xe buýt công cộng nội tỉnh:'''
  * Tuyến số 01: Phường Lào Cai - Phường Sa Pa (tần suất 20 phút/chuyến, giá vé: 30.000 VNĐ/lượt).
  * Tuyến Phường Lào Cai - Xã Bát Xát.
  * Tuyến Phường Lào Cai - Xã Bắc Hà.
  * Tuyến Phường Yên Bái - Phường Cầu Thia (Mường Lò) - Xã Mù Cang Chải.
* '''Tàu máy và xuồng du lịch Hồ Thác Bà:''' Xuất bến từ bến thủy thị trấn Thác Bà cũ đưa khách lướt sóng qua 1.300 hòn đảo xanh, ghé thăm Động Thủy Tiên, đền Thác Bà và bản du lịch cộng đồng người Tày Ngòi Tu (Xã Thác Bà).
* '''Taxi:''' 
  * Taxi Mai Linh Lào Cai: ☎ +84 214 3833 388
  * Taxi Sa Pa: ☎ +84 214 3626 626
  * Taxi Yên Bái: ☎ +84 216 3866 866
  * Taxi Mai Linh Yên Bái: ☎ +84 216 3855 855</text>
      <sha1>doioln3k1ikjc3bjygelgror5ossnb5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122826</id>
      <parentid>122825</parentid>
      <timestamp>2026-10-12T10:39:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18325" sha1="7kvax9rjfaxax7avx4jfs0rqt2r5kbd" xml:space="preserve">{{pagebanner|Fansipan summit 2 in sunrise.jpg|caption=Bình minh trên đỉnh Fansipan thuộc dãy Hoàng Liên Sơn tại Phường Sa Pa, Lào Cai}}

{{quickbarprovince
| image=Fansipan summit 2 in sunrise.jpg
| imagewidth=260px
| caption=Đỉnh Fansipan - Nóc nhà Đông Dương tại Phường Sa Pa
| location=Lao Cai in Vietnam.svg
| locationwidth=260px
| area=13.256,92 km²
| population=1.778.785 người (ước tính sau sáp nhập)
| population density=134,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng H'Mông]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Thái]], [[Tiếng Nùng]], [[Tiếng Giáy]]
| religion=[[Tin Lành]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Phật giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người H'Mông (36,8%), người Kinh (33,8%), người Tày (25,7%), người Dao (21,2%), người Thái (4,9%), người Nùng (5,0%), người Giáy (2,7%)
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Bắc Bộ]], [[Trung du và miền núi phía Bắc]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Yên Bái và Phường Lào Cai
| years active=1907 - Thành lập tỉnh Lào Cai / 1900 - Thành lập tỉnh Yên Bái / Tái hợp nhất không gian Hoàng Liên Sơn
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã (không duy trì cấp quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (214 / 216)
| website=[https://laocai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Lào Cai]
}}

'''Lào Cai''' là một tỉnh miền núi biên giới thuộc vùng [[Tây Bắc Bộ]] và [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc giáp châu tự trị Hồng Hà và châu Văn Sơn thuộc tỉnh [[Vân Nam]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài hơn 182 km; phía Tây giáp tỉnh [[Lai Châu]]; phía Nam giáp tỉnh [[Sơn La]]; phía Đông giáp các tỉnh [[Tuyên Quang]] và [[Phú Thọ]]. Sau khi sắp xếp và hợp nhất hành chính năm 2025, Lào Cai bao trọn toàn bộ không gian tự nhiên và văn hóa của 2 địa phương trước đây là tỉnh Lào Cai và tỉnh Yên Bái (tái lập trọn vẹn không gian văn hóa - địa lý của tỉnh Hoàng Liên Sơn thời kỳ 1976–1991). Tỉnh sở hữu đỉnh núi cao nhất Đông Dương [[Fansipan]] (3.143 m), Di tích Quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải, Khu du lịch quốc gia [[Sa Pa]], hồ nhân tạo [[Hồ Thác Bà|Thác Bà]], thung lũng lòng chảo Mường Lò, vùng chè cổ thụ Suối Giàng và Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai - cửa ngõ giao thương đường bộ, đường sắt huyết mạch trên hành lang kinh tế Côn Minh - Hà Nội - Hải Phòng. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã, không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:NNU Cotmoc Hakhau.gif|nhỏ|Cột mốc biên giới Việt Nam - Trung Quốc tại bờ sông Nậm Thi, Phường Lào Cai]]

=== Lịch sử hình thành ===
Lịch sử vùng đất Lào Cai - Yên Bái gắn liền với các nền văn hóa khảo cổ tiền sử và vị thế phên dậu quân sự trọng yếu bảo vệ biên cương phía Bắc của Đại Việt.

Thời tiền sử, các di chỉ khảo cổ học dọc thung lũng sông Hồng và sông Chảy lưu giữ dấu tích người tiền sử thuộc nền Văn hóa Hòa Bình và văn hóa Bắc Sơn có niên đại hơn 10.000 năm. Thời kỳ đồng thau, vùng đất này thuộc bộ Tân Hưng của nhà nước Văn Lang và bộ lạc Tây Vu thời Âu Lạc. Dưới thời thuộc Đường, vùng đất này mang tên Lâm Tây Nguyên, thuộc An Nam đô hộ phủ.

Thời phong kiến độc lập, vùng đất này lần lượt trực thuộc đạo Lâm Tây thời Lý, phủ Quy Hóa thời Trần và thừa tuyên Hưng Hóa thời Lê sơ. Vùng đất hiểm trở này là căn cứ kháng chiến chặn đánh các đạo quân xâm lược phương Bắc dọc theo hành lang sông Hồng. Năm 1258 và 1285, quân dân thời Trần do các tù trưởng địa phương phối hợp với quan quân triều đình đã tổ chức phục kích tiêu diệt các cánh quân Nguyên Mông tại bến Lãnh Câu, sông Chảy và thung lũng Quy Hóa. 

Cuối thế kỷ 19, địa danh &quot;Lào Cai&quot; hình thành gắn với khu chợ phố cũ của người Mông (&quot;Lao Cai&quot; - nghĩa là chợ cũ) ven bờ sông Nậm Thi và sông Hồng do nhà thám hiểm người Pháp Jean Dupuis ghi chép vào bản đồ năm 1879. Ngày 11 tháng 4 năm 1900, chính quyền thực dân Pháp thành lập tỉnh Yên Bái. Tiếp đó, ngày 12 tháng 7 năm 1907, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định bãi bỏ Đạo quan binh IV để thành lập tỉnh dân sự Lào Cai. Vùng đất này ghi dấu cuộc Khởi nghĩa Yên Bái (tháng 2 năm 1930) do Nguyễn Thái Học và Việt Nam Quốc dân Đảng lãnh đạo.

Năm 1976, ba tỉnh Lào Cai, Yên Bái và Nghĩa Lộ hợp nhất thành tỉnh Hoàng Liên Sơn. Đến năm 1991, tỉnh được chia tách thành hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái, trước khi tái hợp nhất toàn diện thành tỉnh Lào Cai mới vào năm 2025 theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội.

=== Địa hình ===
Địa hình tỉnh phân hóa mạnh mẽ, độ dốc lớn, cao dần từ Đông Nam lên Tây Bắc, kẹp giữa hai dãy núi lớn là dãy [[Hoàng Liên Sơn]] và dãy Con Voi:
* '''Vùng núi cao hiểm trở &amp; &quot;Nóc nhà Đông Dương&quot; (phía Tây và Tây Bắc):''' Dãy núi Hoàng Liên Sơn chạy dài theo hướng Tây Bắc - Đông Nam sở hữu đỉnh [[Fansipan]] (3.143 m), đỉnh [[Ky Quan San]] (Bạch Mộc Lương Tử - 3.046 m tại Xã Mường Hum), đỉnh Nhìu Cồ San (2.965 m) và Tà Chì Nhù (2.979 m tại Xã Hạnh Phúc). Địa hình núi cao dốc đứng tạo nên các đèo hiểm trở bậc nhất Việt Nam như [[Đèo Ô Quý Hồ]] (nối sang Lai Châu) và [[Đèo Khau Phạ]] dài hơn 30 km (Xã Tú Lệ). Khí hậu vùng núi cao mang sắc thái ôn đới quanh năm, mùa đông thường xuyên có băng giá và tuyết rơi tại Phường Sa Pa, Xã Y Tý.
* '''Vùng thung lũng ruộng bậc thang &amp; Lòng chảo bồn địa (khu vực trung tâm):''' 
  * Quần thể Ruộng bậc thang Mù Cang Chải (Xã Mù Cang Chải, Xã Púng Luông, Xã Khao Mang) uốn lượn tầng tầng lớp lớp trên các sườn núi dốc từ 30° đến 50°, được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt.
  * Thung lũng lòng chảo Mường Lò (Phường Cầu Thia, Phường Trung Tâm, Phường Nghĩa Lộ) - cánh đồng lúa lớn thứ hai vùng Tây Bắc (&quot;nhất Thanh, nhì Lò, tam Than, tứ Bước&quot;), vựa lúa gạo nếp thơm trù phú của đồng bào Thái đen.
* '''Vùng đồi thấp trung du &amp; Vùng hồ nhân tạo (phía Đông và Đông Nam):''' Lưu vực hạ lưu Sông Hồng và Sông Chảy mở rộng qua Xã Trấn Yên, Xã Yên Bình, Xã Lục Yên. Điểm nhấn là công trình [[Hồ Thác Bà]] (Xã Thác Bà, Xã Yên Bình) rộng hơn 20.000 ha với hơn 1.300 hòn đảo đất xanh ngắt nổi trên mặt nước phẳng lặng, tạo cảnh quan sinh thái bồn trũng điều hòa khí hậu toàn vùng.

=== Dân cư ===
Dân số tỉnh đạt trên 1,77 triệu người với 33 dân tộc cùng chung sống, trong đó đồng bào các dân tộc thiểu số chiếm 57,6%. Đồng bào người H'Mông chiếm tỷ lệ đông nhất (36,8%), cư trú tập trung tại các xã sườn núi cao thuộc Sa Pa, Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Bắc Hà, Si Ma Cai, Bát Xát. Người Tày chiếm 25,7% định cư tại thung lũng ven sông suối Bảo Yên, Văn Bàn, Lục Yên; người Dao chiếm 21,2% (gồm các nhóm Dao Đỏ, Dao Quần Chẹt, Dao Tuyển); người Thái chiếm 4,9% quần cư tại cánh đồng Mường Lò; cùng các dân tộc Giáy, Nùng, Hà Nhì, Phù Lá, La Chí.

Lào Cai lưu giữ kho tàng di sản văn hóa phi vật thể phong phú:
* 4 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh: Nghệ thuật Xòe Thái (Mường Lò), Thực hành Then của người Tày - Nùng - Thái, Nghi lễ và trò chơi kéo co ngồi của người Tày - Giáy, và Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt (Đền Bảo Hà, Đền Đông Cuông).
* Lễ hội dân gian vùng cao đặc sắc: Lễ hội Gầu Tào của người Mông (tháng Giêng), Lễ hội Lồng Tồng (xuống đồng) của người Tày, Lễ hội Roóng Poọc của người Giáy (Xã Tả Van), Lễ cấp sắc của người Dao đỏ, Lễ hội Đua ngựa truyền thống Bắc Hà (Xã Bắc Hà), Lễ hội Đền Đông Cuông (Xã Đông Cuông) và Lễ hội Đền Thượng (Phường Lào Cai).
* Hệ thống chợ phiên vùng cao rực rỡ sắc màu trang phục thổ cẩm: [[Chợ phiên Bắc Hà]], Chợ phiên Cán Cấu (Xã Si Ma Cai), Chợ phiên Mường Khương, Chợ Mường Lò.

=== Khí hậu ===
Do địa hình phân hóa độ cao từ 80 m (vùng hạ lưu sông Hồng) lên đến hơn 3.100 m (đỉnh Fansipan), khí hậu tỉnh chia thành hai tiểu vùng nhiệt đới gió mùa và cận nhiệt đới/ôn đới núi cao:

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, tiết trời khô ráo, ban đêm se lạnh; hoa mận, hoa đào rừng, hoa đỗ quyên nở rộ khắp các triền núi Hoàng Liên Sơn, Xã Y Tý, Xã Bắc Hà.
* '''Mùa hè &amp; Mùa nước đổ''' (tháng 5 đến tháng 8): Vùng thung lũng thấp (Phường Yên Bái, Phường Lào Cai) có nền nhiệt từ 30 - 35&amp;nbsp;°C; ngược lại các vùng cao Phường Sa Pa, Xã Bắc Hà, Xã Mù Cang Chải luôn mát mẻ với nhiệt độ chỉ từ 18 - 24&amp;nbsp;°C. Tháng 5 - 6 là thời điểm vùng cao bước vào &quot;mùa nước đổ&quot;, khi nước suối dẫn vào ruộng bậc thang lấp lánh như những tấm gương khổng lồ phản chiếu mây trời.
* '''Mùa thu &amp; Mùa lúa chín vàng''' (tháng 9 đến tháng 10): Mùa đẹp nhất trong năm của vùng cao Tây Bắc; thời tiết khô ráo, nắng hanh dịu mát; toàn bộ thung lũng Mường Hoa (Phường Sa Pa) và các triền núi Mù Cang Chải (Xã Púng Luông, Xã La Pán Tẩn) khoác lên màu vàng óng ả của vụ lúa nương chín rộ; biển mây bắt đầu xuất hiện dày đặc tại Xã Y Tý, Xã Tà Chì Nhù.
* '''Mùa đông &amp; Mùa săn băng tuyết''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Không khí lạnh buốt giá kéo dài; nhiệt độ ban đêm tại Phường Sa Pa, Xã Y Tý, đỉnh Fansipan thường xuyên xuống dưới 0&amp;nbsp;°C, xuất hiện hiện tượng sương muối, băng giá và tuyết rơi phủ trắng núi đồi.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%; margin:auto;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu trạm Sa Pa (Độ cao 1.570 m so với mực nước biển)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 12 (54) || 14 (57) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 23 (73) || 23 (73) || 23 (73) || 21 (70) || 18 (64) || 16 (61) || 13 (55) || '''19 (66)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 6 (43) || 7 (45) || 10 (50) || 13 (55) || 16 (61) || 17 (63) || 18 (64) || 17 (63) || 15 (59) || 13 (55) || 10 (50) || 7 (45) || '''12 (54)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 60 (2.4) || 85 (3.3) || 120 (4.7) || 210 (8.3) || 350 (13.8) || 420 (16.5) || 470 (18.5) || 490 (19.3) || 380 (15.0) || 210 (8.3) || 110 (4.3) || 55 (2.2) || '''2.960 (116.5)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Cao toc Noi Bai Lao Cai.jpg|nhỏ|Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (CT05) chạy dọc thung lũng sông Hồng]]

Lào Cai giữ vai trò đầu mối giao thông quốc tế và hành lang kinh tế liên vùng kết nối miền Bắc Việt Nam với vùng Tây Nam Trung Quốc qua mạng lưới cao tốc, đường sắt xuyên biên giới và đường quốc lộ.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Nội Bài - Lào Cai (Cao tốc CT05):''' Tuyến cao tốc huyết mạch dài 265 km nối từ thủ đô Hà Nội chạy dọc sông Hồng qua địa bàn tỉnh tại Phường Yên Bái, Xã Mậu A, Xã Bảo Thắng, Phường Cam Đường và kết thúc tại Cửa khẩu Quốc tế Kim Thành (Phường Lào Cai).
  * Thời gian lái xe ô tô từ trung tâm Hà Nội đến Phường Yên Bái chỉ mất 1 giờ 45 phút (155 km).
  * Thời gian lái xe ô tô từ Hà Nội đến Phường Lào Cai khoảng 3,5 đến 4 giờ (245 km).
* '''Tuyến đường nối cao tốc đi Sa Pa (Tỉnh lộ 155):''' Công trình đường đèo hiện đại vận hành đầu năm 2024, nổi bật với công trình [[Cầu Móng Sến]] có trụ cầu cạn cao nhất Việt Nam (83 m), giúp phương tiện rút ngắn thời gian leo đèo dốc và tránh hoàn toàn &quot;dốc ba tầng&quot; hiểm trở trên Quốc lộ 4D. Thời gian chạy ô tô từ Phường Lào Cai lên Phường Sa Pa chỉ còn khoảng 35 - 40 phút.
* '''Trục Quốc lộ 32 &amp; Đèo Khau Phạ:''' Tuyến đường đèo huyết mạch nối từ Phú Thọ qua Xã Thượng Bằng La, Phường Cầu Thia, thung lũng Mường Lò, vượt [[Đèo Khau Phạ]] sang Xã Tú Lệ, Xã Púng Luông và danh thắng Ruộng bậc thang Xã Mù Cang Chải nối sang Lai Châu.
* '''Trục Quốc lộ 70 &amp; Quốc lộ 4D:'''
  * Quốc lộ 70 kết nối từ Yên Bình qua Lục Yên, Bảo Yên lên ngã ba Bản Phiệt (Phường Lào Cai).
  * Quốc lộ 4D nối từ Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai qua Phường Sa Pa, vượt đỉnh đèo Ô Quý Hồ sang tỉnh Lai Châu.
* '''Tuyến Quốc lộ 279 &amp; Quốc lộ 4E:''' Kết nối trục ngang từ Hà Giang qua Bảo Yên, Bảo Thắng sang Lai Châu và Điện Biên.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * *Xe Limousine VIP (9 - 11 chỗ):* Các nhà xe Eco Sapa, Sapa Express, New Sinh Cafe, Daily Limousine hoạt động liên tục 30 phút/chuyến đón trả khách tận nơi giữa nội thành Hà Nội, sân bay Nội Bài và Phường Sa Pa, Phường Lào Cai, Phường Yên Bái. Giá vé: 250.000 - 350.000 VNĐ/vé.
  * *Xe khách giường nằm &amp; Cabin cao cấp:* Xuất bến từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) chạy cao tốc ngày đêm về Bến xe trung tâm Lào Cai, Bến xe Sa Pa, Bến xe Yên Bái, Bến xe Nghĩa Lộ. Giá vé: 200.000 - 300.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường sắt ===
[[Tập tin:GaLaocai.jpg|nhỏ|Ga Lào Cai - điểm kết thúc của tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai]]
Tuyến [[Đường sắt Hà Nội - Lào Cai]] khổ 1.000 mm kết nối thẳng từ Ga Hà Nội qua Phú Thọ, Ga Yên Bái (Phường Yên Bái), Ga Phố Lu (Xã Bảo Thắng) đến Ga Lào Cai (Phường Lào Cai), sau đó vượt cầu đường sắt Hồ Kiều thông tuyến liên vận quốc tế sang Ga Hà Khẩu (Vân Nam, Trung Quốc):
* '''Đoàn tàu khách nhanh SP1 / SP2 / SP3 / SP4:''' Khởi hành hàng đêm từ Ga Hà Nội lúc 21:30 - 22:00 và đến Ga Lào Cai lúc 05:30 sáng hôm sau. Tàu trang bị các toa xe du lịch chất lượng cao (Victoria Express, Chapa Express, Livitrans Express, Sapaly Express) với buồng nằm 2 - 4 giường ốp gỗ, điều hòa êm ái. Giá vé: 350.000 - 850.000 VNĐ/giường nằm.
* Từ Ga Lào Cai, du khách tiếp tục đón xe buýt công cộng hoặc xe trung chuyển vượt 30 km đèo dốc lên thị xã Sa Pa.

=== Bằng đường thủy ===
* Tuyến vận tải đường thủy lòng [[Hồ Thác Bà]] (Xã Thác Bà) đưa tàu thuyền, ca nô du lịch đưa đón khách tham quan các đảo nổi trên hồ và kết nối liên tỉnh sang huyện Hàm Yên ([[Tuyên Quang]]).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Trạm Tấu, Yên Bái road.jpg|nhỏ|Cung đường đèo dốc uốn lượn tại Xã Trạm Tấu]]

* '''Thuê xe máy phượt cung đèo:''' Phương tiện linh hoạt và phổ biến nhất để chinh phục các cung đèo quanh co, tiếp cận các bản làng xa xôi của người Mông, Dao tại Sa Pa, Y Tý, Mù Cang Chải, Bắc Hà, Trạm Tấu. Các điểm cho thuê xe máy tập trung quanh Ga Lào Cai (Phường Lào Cai), trung tâm Phường Sa Pa, Phường Yên Bái và Xã Mù Cang Chải với giá thuê từ 120.000 - 180.000 VNĐ/ngày.
* '''Cáp treo Fansipan Legend:''' Tuyến cáp treo ba dây dài 6.292,5 m vượt thung lũng Mường Hoa lên đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m; thời gian di chuyển trong cabin chỉ mất 15 phút thay vì phải leo bộ rừng núi 2 ngày.
* '''Xe buýt công cộng nội tỉnh:'''
  * Tuyến số 01: Phường Lào Cai - Phường Sa Pa (tần suất 20 phút/chuyến, giá vé: 30.000 VNĐ/lượt).
  * Tuyến Phường Lào Cai - Xã Bát Xát.
  * Tuyến Phường Lào Cai - Xã Bắc Hà.
  * Tuyến Phường Yên Bái - Phường Cầu Thia (Mường Lò) - Xã Mù Cang Chải.
* '''Tàu máy và xuồng du lịch Hồ Thác Bà:''' Xuất bến từ bến thủy thị trấn Thác Bà cũ đưa khách lướt sóng qua 1.300 hòn đảo xanh, ghé thăm Động Thủy Tiên, đền Thác Bà và bản du lịch cộng đồng người Tày Ngòi Tu (Xã Thác Bà).
* '''Taxi:''' 
  * Taxi Mai Linh Lào Cai: ☎ +84 214 3833 388
  * Taxi Sa Pa: ☎ +84 214 3626 626
  * Taxi Yên Bái: ☎ +84 216 3866 866
  * Taxi Mai Linh Yên Bái: ☎ +84 216 3855 855</text>
      <sha1>7kvax9rjfaxax7avx4jfs0rqt2r5kbd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122827</id>
      <parentid>122826</parentid>
      <timestamp>2026-10-12T10:40:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38229" sha1="ihrjgklg3sscbbqagz8wdgv0atnmklv" xml:space="preserve">{{pagebanner|Fansipan summit 2 in sunrise.jpg|caption=Bình minh trên đỉnh Fansipan thuộc dãy Hoàng Liên Sơn tại Phường Sa Pa, Lào Cai}}

{{quickbarprovince
| image=Fansipan summit 2 in sunrise.jpg
| imagewidth=260px
| caption=Đỉnh Fansipan - Nóc nhà Đông Dương tại Phường Sa Pa
| location=Lao Cai in Vietnam.svg
| locationwidth=260px
| area=13.256,92 km²
| population=1.778.785 người (ước tính sau sáp nhập)
| population density=134,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng H'Mông]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Thái]], [[Tiếng Nùng]], [[Tiếng Giáy]]
| religion=[[Tin Lành]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Phật giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người H'Mông (36,8%), người Kinh (33,8%), người Tày (25,7%), người Dao (21,2%), người Thái (4,9%), người Nùng (5,0%), người Giáy (2,7%)
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Bắc Bộ]], [[Trung du và miền núi phía Bắc]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Yên Bái và Phường Lào Cai
| years active=1907 - Thành lập tỉnh Lào Cai / 1900 - Thành lập tỉnh Yên Bái / Tái hợp nhất không gian Hoàng Liên Sơn
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã (không duy trì cấp quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (214 / 216)
| website=[https://laocai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Lào Cai]
}}

'''Lào Cai''' là một tỉnh miền núi biên giới thuộc vùng [[Tây Bắc Bộ]] và [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc giáp châu tự trị Hồng Hà và châu Văn Sơn thuộc tỉnh [[Vân Nam]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài hơn 182 km; phía Tây giáp tỉnh [[Lai Châu]]; phía Nam giáp tỉnh [[Sơn La]]; phía Đông giáp các tỉnh [[Tuyên Quang]] và [[Phú Thọ]]. Sau khi sắp xếp và hợp nhất hành chính năm 2025, Lào Cai bao trọn toàn bộ không gian tự nhiên và văn hóa của 2 địa phương trước đây là tỉnh Lào Cai và tỉnh Yên Bái (tái lập trọn vẹn không gian văn hóa - địa lý của tỉnh Hoàng Liên Sơn thời kỳ 1976–1991). Tỉnh sở hữu đỉnh núi cao nhất Đông Dương [[Fansipan]] (3.143 m), Di tích Quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải, Khu du lịch quốc gia [[Sa Pa]], hồ nhân tạo [[Hồ Thác Bà|Thác Bà]], thung lũng lòng chảo Mường Lò, vùng chè cổ thụ Suối Giàng và Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai - cửa ngõ giao thương đường bộ, đường sắt huyết mạch trên hành lang kinh tế Côn Minh - Hà Nội - Hải Phòng. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã, không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:NNU Cotmoc Hakhau.gif|nhỏ|Cột mốc biên giới Việt Nam - Trung Quốc tại bờ sông Nậm Thi, Phường Lào Cai]]

=== Lịch sử hình thành ===
Lịch sử vùng đất Lào Cai - Yên Bái gắn liền với các nền văn hóa khảo cổ tiền sử và vị thế phên dậu quân sự trọng yếu bảo vệ biên cương phía Bắc của Đại Việt.

Thời tiền sử, các di chỉ khảo cổ học dọc thung lũng sông Hồng và sông Chảy lưu giữ dấu tích người tiền sử thuộc nền Văn hóa Hòa Bình và văn hóa Bắc Sơn có niên đại hơn 10.000 năm. Thời kỳ đồng thau, vùng đất này thuộc bộ Tân Hưng của nhà nước Văn Lang và bộ lạc Tây Vu thời Âu Lạc. Dưới thời thuộc Đường, vùng đất này mang tên Lâm Tây Nguyên, thuộc An Nam đô hộ phủ.

Thời phong kiến độc lập, vùng đất này lần lượt trực thuộc đạo Lâm Tây thời Lý, phủ Quy Hóa thời Trần và thừa tuyên Hưng Hóa thời Lê sơ. Vùng đất hiểm trở này là căn cứ kháng chiến chặn đánh các đạo quân xâm lược phương Bắc dọc theo hành lang sông Hồng. Năm 1258 và 1285, quân dân thời Trần do các tù trưởng địa phương phối hợp với quan quân triều đình đã tổ chức phục kích tiêu diệt các cánh quân Nguyên Mông tại bến Lãnh Câu, sông Chảy và thung lũng Quy Hóa. 

Cuối thế kỷ 19, địa danh &quot;Lào Cai&quot; hình thành gắn với khu chợ phố cũ của người Mông (&quot;Lao Cai&quot; - nghĩa là chợ cũ) ven bờ sông Nậm Thi và sông Hồng do nhà thám hiểm người Pháp Jean Dupuis ghi chép vào bản đồ năm 1879. Ngày 11 tháng 4 năm 1900, chính quyền thực dân Pháp thành lập tỉnh Yên Bái. Tiếp đó, ngày 12 tháng 7 năm 1907, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định bãi bỏ Đạo quan binh IV để thành lập tỉnh dân sự Lào Cai. Vùng đất này ghi dấu cuộc Khởi nghĩa Yên Bái (tháng 2 năm 1930) do Nguyễn Thái Học và Việt Nam Quốc dân Đảng lãnh đạo.

Năm 1976, ba tỉnh Lào Cai, Yên Bái và Nghĩa Lộ hợp nhất thành tỉnh Hoàng Liên Sơn. Đến năm 1991, tỉnh được chia tách thành hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái, trước khi tái hợp nhất toàn diện thành tỉnh Lào Cai mới vào năm 2025 theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội.

=== Địa hình ===
Địa hình tỉnh phân hóa mạnh mẽ, độ dốc lớn, cao dần từ Đông Nam lên Tây Bắc, kẹp giữa hai dãy núi lớn là dãy [[Hoàng Liên Sơn]] và dãy Con Voi:
* '''Vùng núi cao hiểm trở &amp; &quot;Nóc nhà Đông Dương&quot; (phía Tây và Tây Bắc):''' Dãy núi Hoàng Liên Sơn chạy dài theo hướng Tây Bắc - Đông Nam sở hữu đỉnh [[Fansipan]] (3.143 m), đỉnh [[Ky Quan San]] (Bạch Mộc Lương Tử - 3.046 m tại Xã Mường Hum), đỉnh Nhìu Cồ San (2.965 m) và Tà Chì Nhù (2.979 m tại Xã Hạnh Phúc). Địa hình núi cao dốc đứng tạo nên các đèo hiểm trở bậc nhất Việt Nam như [[Đèo Ô Quý Hồ]] (nối sang Lai Châu) và [[Đèo Khau Phạ]] dài hơn 30 km (Xã Tú Lệ). Khí hậu vùng núi cao mang sắc thái ôn đới quanh năm, mùa đông thường xuyên có băng giá và tuyết rơi tại Phường Sa Pa, Xã Y Tý.
* '''Vùng thung lũng ruộng bậc thang &amp; Lòng chảo bồn địa (khu vực trung tâm):''' 
  * Quần thể Ruộng bậc thang Mù Cang Chải (Xã Mù Cang Chải, Xã Púng Luông, Xã Khao Mang) uốn lượn tầng tầng lớp lớp trên các sườn núi dốc từ 30° đến 50°, được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt.
  * Thung lũng lòng chảo Mường Lò (Phường Cầu Thia, Phường Trung Tâm, Phường Nghĩa Lộ) - cánh đồng lúa lớn thứ hai vùng Tây Bắc (&quot;nhất Thanh, nhì Lò, tam Than, tứ Bước&quot;), vựa lúa gạo nếp thơm trù phú của đồng bào Thái đen.
* '''Vùng đồi thấp trung du &amp; Vùng hồ nhân tạo (phía Đông và Đông Nam):''' Lưu vực hạ lưu Sông Hồng và Sông Chảy mở rộng qua Xã Trấn Yên, Xã Yên Bình, Xã Lục Yên. Điểm nhấn là công trình [[Hồ Thác Bà]] (Xã Thác Bà, Xã Yên Bình) rộng hơn 20.000 ha với hơn 1.300 hòn đảo đất xanh ngắt nổi trên mặt nước phẳng lặng, tạo cảnh quan sinh thái bồn trũng điều hòa khí hậu toàn vùng.

=== Dân cư ===
Dân số tỉnh đạt trên 1,77 triệu người với 33 dân tộc cùng chung sống, trong đó đồng bào các dân tộc thiểu số chiếm 57,6%. Đồng bào người H'Mông chiếm tỷ lệ đông nhất (36,8%), cư trú tập trung tại các xã sườn núi cao thuộc Sa Pa, Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Bắc Hà, Si Ma Cai, Bát Xát. Người Tày chiếm 25,7% định cư tại thung lũng ven sông suối Bảo Yên, Văn Bàn, Lục Yên; người Dao chiếm 21,2% (gồm các nhóm Dao Đỏ, Dao Quần Chẹt, Dao Tuyển); người Thái chiếm 4,9% quần cư tại cánh đồng Mường Lò; cùng các dân tộc Giáy, Nùng, Hà Nhì, Phù Lá, La Chí.

Lào Cai lưu giữ kho tàng di sản văn hóa phi vật thể phong phú:
* 4 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh: Nghệ thuật Xòe Thái (Mường Lò), Thực hành Then của người Tày - Nùng - Thái, Nghi lễ và trò chơi kéo co ngồi của người Tày - Giáy, và Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt (Đền Bảo Hà, Đền Đông Cuông).
* Lễ hội dân gian vùng cao đặc sắc: Lễ hội Gầu Tào của người Mông (tháng Giêng), Lễ hội Lồng Tồng (xuống đồng) của người Tày, Lễ hội Roóng Poọc của người Giáy (Xã Tả Van), Lễ cấp sắc của người Dao đỏ, Lễ hội Đua ngựa truyền thống Bắc Hà (Xã Bắc Hà), Lễ hội Đền Đông Cuông (Xã Đông Cuông) và Lễ hội Đền Thượng (Phường Lào Cai).
* Hệ thống chợ phiên vùng cao rực rỡ sắc màu trang phục thổ cẩm: [[Chợ phiên Bắc Hà]], Chợ phiên Cán Cấu (Xã Si Ma Cai), Chợ phiên Mường Khương, Chợ Mường Lò.

=== Khí hậu ===
Do địa hình phân hóa độ cao từ 80 m (vùng hạ lưu sông Hồng) lên đến hơn 3.100 m (đỉnh Fansipan), khí hậu tỉnh chia thành hai tiểu vùng nhiệt đới gió mùa và cận nhiệt đới/ôn đới núi cao:

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, tiết trời khô ráo, ban đêm se lạnh; hoa mận, hoa đào rừng, hoa đỗ quyên nở rộ khắp các triền núi Hoàng Liên Sơn, Xã Y Tý, Xã Bắc Hà.
* '''Mùa hè &amp; Mùa nước đổ''' (tháng 5 đến tháng 8): Vùng thung lũng thấp (Phường Yên Bái, Phường Lào Cai) có nền nhiệt từ 30 - 35&amp;nbsp;°C; ngược lại các vùng cao Phường Sa Pa, Xã Bắc Hà, Xã Mù Cang Chải luôn mát mẻ với nhiệt độ chỉ từ 18 - 24&amp;nbsp;°C. Tháng 5 - 6 là thời điểm vùng cao bước vào &quot;mùa nước đổ&quot;, khi nước suối dẫn vào ruộng bậc thang lấp lánh như những tấm gương khổng lồ phản chiếu mây trời.
* '''Mùa thu &amp; Mùa lúa chín vàng''' (tháng 9 đến tháng 10): Mùa đẹp nhất trong năm của vùng cao Tây Bắc; thời tiết khô ráo, nắng hanh dịu mát; toàn bộ thung lũng Mường Hoa (Phường Sa Pa) và các triền núi Mù Cang Chải (Xã Púng Luông, Xã La Pán Tẩn) khoác lên màu vàng óng ả của vụ lúa nương chín rộ; biển mây bắt đầu xuất hiện dày đặc tại Xã Y Tý, Xã Tà Chì Nhù.
* '''Mùa đông &amp; Mùa săn băng tuyết''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Không khí lạnh buốt giá kéo dài; nhiệt độ ban đêm tại Phường Sa Pa, Xã Y Tý, đỉnh Fansipan thường xuyên xuống dưới 0&amp;nbsp;°C, xuất hiện hiện tượng sương muối, băng giá và tuyết rơi phủ trắng núi đồi.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%; margin:auto;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu trạm Sa Pa (Độ cao 1.570 m so với mực nước biển)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 12 (54) || 14 (57) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 23 (73) || 23 (73) || 23 (73) || 21 (70) || 18 (64) || 16 (61) || 13 (55) || '''19 (66)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 6 (43) || 7 (45) || 10 (50) || 13 (55) || 16 (61) || 17 (63) || 18 (64) || 17 (63) || 15 (59) || 13 (55) || 10 (50) || 7 (45) || '''12 (54)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 60 (2.4) || 85 (3.3) || 120 (4.7) || 210 (8.3) || 350 (13.8) || 420 (16.5) || 470 (18.5) || 490 (19.3) || 380 (15.0) || 210 (8.3) || 110 (4.3) || 55 (2.2) || '''2.960 (116.5)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Cao toc Noi Bai Lao Cai.jpg|nhỏ|Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (CT05) chạy dọc thung lũng sông Hồng]]

Lào Cai giữ vai trò đầu mối giao thông quốc tế và hành lang kinh tế liên vùng kết nối miền Bắc Việt Nam với vùng Tây Nam Trung Quốc qua mạng lưới cao tốc, đường sắt xuyên biên giới và đường quốc lộ.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Nội Bài - Lào Cai (Cao tốc CT05):''' Tuyến cao tốc huyết mạch dài 265 km nối từ thủ đô Hà Nội chạy dọc sông Hồng qua địa bàn tỉnh tại Phường Yên Bái, Xã Mậu A, Xã Bảo Thắng, Phường Cam Đường và kết thúc tại Cửa khẩu Quốc tế Kim Thành (Phường Lào Cai).
  * Thời gian lái xe ô tô từ trung tâm Hà Nội đến Phường Yên Bái chỉ mất 1 giờ 45 phút (155 km).
  * Thời gian lái xe ô tô từ Hà Nội đến Phường Lào Cai khoảng 3,5 đến 4 giờ (245 km).
* '''Tuyến đường nối cao tốc đi Sa Pa (Tỉnh lộ 155):''' Công trình đường đèo hiện đại vận hành đầu năm 2024, nổi bật với công trình [[Cầu Móng Sến]] có trụ cầu cạn cao nhất Việt Nam (83 m), giúp phương tiện rút ngắn thời gian leo đèo dốc và tránh hoàn toàn &quot;dốc ba tầng&quot; hiểm trở trên Quốc lộ 4D. Thời gian chạy ô tô từ Phường Lào Cai lên Phường Sa Pa chỉ còn khoảng 35 - 40 phút.
* '''Trục Quốc lộ 32 &amp; Đèo Khau Phạ:''' Tuyến đường đèo huyết mạch nối từ Phú Thọ qua Xã Thượng Bằng La, Phường Cầu Thia, thung lũng Mường Lò, vượt [[Đèo Khau Phạ]] sang Xã Tú Lệ, Xã Púng Luông và danh thắng Ruộng bậc thang Xã Mù Cang Chải nối sang Lai Châu.
* '''Trục Quốc lộ 70 &amp; Quốc lộ 4D:'''
  * Quốc lộ 70 kết nối từ Yên Bình qua Lục Yên, Bảo Yên lên ngã ba Bản Phiệt (Phường Lào Cai).
  * Quốc lộ 4D nối từ Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai qua Phường Sa Pa, vượt đỉnh đèo Ô Quý Hồ sang tỉnh Lai Châu.
* '''Tuyến Quốc lộ 279 &amp; Quốc lộ 4E:''' Kết nối trục ngang từ Hà Giang qua Bảo Yên, Bảo Thắng sang Lai Châu và Điện Biên.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * *Xe Limousine VIP (9 - 11 chỗ):* Các nhà xe Eco Sapa, Sapa Express, New Sinh Cafe, Daily Limousine hoạt động liên tục 30 phút/chuyến đón trả khách tận nơi giữa nội thành Hà Nội, sân bay Nội Bài và Phường Sa Pa, Phường Lào Cai, Phường Yên Bái. Giá vé: 250.000 - 350.000 VNĐ/vé.
  * *Xe khách giường nằm &amp; Cabin cao cấp:* Xuất bến từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) chạy cao tốc ngày đêm về Bến xe trung tâm Lào Cai, Bến xe Sa Pa, Bến xe Yên Bái, Bến xe Nghĩa Lộ. Giá vé: 200.000 - 300.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường sắt ===
[[Tập tin:GaLaocai.jpg|nhỏ|Ga Lào Cai - điểm kết thúc của tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai]]
Tuyến [[Đường sắt Hà Nội - Lào Cai]] khổ 1.000 mm kết nối thẳng từ Ga Hà Nội qua Phú Thọ, Ga Yên Bái (Phường Yên Bái), Ga Phố Lu (Xã Bảo Thắng) đến Ga Lào Cai (Phường Lào Cai), sau đó vượt cầu đường sắt Hồ Kiều thông tuyến liên vận quốc tế sang Ga Hà Khẩu (Vân Nam, Trung Quốc):
* '''Đoàn tàu khách nhanh SP1 / SP2 / SP3 / SP4:''' Khởi hành hàng đêm từ Ga Hà Nội lúc 21:30 - 22:00 và đến Ga Lào Cai lúc 05:30 sáng hôm sau. Tàu trang bị các toa xe du lịch chất lượng cao (Victoria Express, Chapa Express, Livitrans Express, Sapaly Express) với buồng nằm 2 - 4 giường ốp gỗ, điều hòa êm ái. Giá vé: 350.000 - 850.000 VNĐ/giường nằm.
* Từ Ga Lào Cai, du khách tiếp tục đón xe buýt công cộng hoặc xe trung chuyển vượt 30 km đèo dốc lên thị xã Sa Pa.

=== Bằng đường thủy ===
* Tuyến vận tải đường thủy lòng [[Hồ Thác Bà]] (Xã Thác Bà) đưa tàu thuyền, ca nô du lịch đưa đón khách tham quan các đảo nổi trên hồ và kết nối liên tỉnh sang huyện Hàm Yên ([[Tuyên Quang]]).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Trạm Tấu, Yên Bái road.jpg|nhỏ|Cung đường đèo dốc uốn lượn tại Xã Trạm Tấu]]

* '''Thuê xe máy phượt cung đèo:''' Phương tiện linh hoạt và phổ biến nhất để chinh phục các cung đèo quanh co, tiếp cận các bản làng xa xôi của người Mông, Dao tại Sa Pa, Y Tý, Mù Cang Chải, Bắc Hà, Trạm Tấu. Các điểm cho thuê xe máy tập trung quanh Ga Lào Cai (Phường Lào Cai), trung tâm Phường Sa Pa, Phường Yên Bái và Xã Mù Cang Chải với giá thuê từ 120.000 - 180.000 VNĐ/ngày.
* '''Cáp treo Fansipan Legend:''' Tuyến cáp treo ba dây dài 6.292,5 m vượt thung lũng Mường Hoa lên đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m; thời gian di chuyển trong cabin chỉ mất 15 phút thay vì phải leo bộ rừng núi 2 ngày.
* '''Xe buýt công cộng nội tỉnh:'''
  * Tuyến số 01: Phường Lào Cai - Phường Sa Pa (tần suất 20 phút/chuyến, giá vé: 30.000 VNĐ/lượt).
  * Tuyến Phường Lào Cai - Xã Bát Xát.
  * Tuyến Phường Lào Cai - Xã Bắc Hà.
  * Tuyến Phường Yên Bái - Phường Cầu Thia (Mường Lò) - Xã Mù Cang Chải.
* '''Tàu máy và xuồng du lịch Hồ Thác Bà:''' Xuất bến từ bến thủy thị trấn Thác Bà cũ đưa khách lướt sóng qua 1.300 hòn đảo xanh, ghé thăm Động Thủy Tiên, đền Thác Bà và bản du lịch cộng đồng người Tày Ngòi Tu (Xã Thác Bà).
* '''Taxi:''' 
  * Taxi Mai Linh Lào Cai: ☎ +84 214 3833 388
  * Taxi Sa Pa: ☎ +84 214 3626 626
  * Taxi Yên Bái: ☎ +84 216 3866 866
  * Taxi Mai Linh Yên Bái: ☎ +84 216 3855 855
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Fansipan summit 2 in sunrise.jpg|nhỏ|Cột mốc đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m trên dãy Hoàng Liên Sơn tại Phường Sa Pa]]

=== Vùng Núi cao Hoàng Liên Sơn &amp; Khu Du lịch Sa Pa ===
* {{xem
| tên=Đỉnh Fansipan &amp; Quần thể Tâm linh Fansipan Legend | tên khác=Fansipan Peak
| trang web=https://fansipanlegend.sunworld.vn | email=
| địa chỉ=Phường Sa Pa và Phường Phan Si Păng cũ | vĩ độ=22.3033 | kinh độ=103.7750 | chỉ đường=Tiếp cận bằng cáp treo từ thung lũng Mường Hoa hoặc leo núi đường bộ
| điện thoại=+84 214 3818 888 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:30 | giá=Vé cáp treo khứ hồi: 850.000 VNĐ/người lớn (tàu hỏa leo núi tính riêng)
| nội dung=Đỉnh núi cao nhất Việt Nam và toàn bán đảo Đông Dương ở độ cao 3.143 m so với mực nước biển. Quần thể gồm tháp mốc inox đỉnh Fansipan, quần thể công trình kiến trúc Phật giáo bằng đá xanh và gỗ tứ thiết chế tác công phu theo phong cách chùa cổ thế kỷ 15 - 16 ngự trên triền dốc đá cheo leo giữa mây ngàn: Đại tượng Phật A Di Đà bằng đồng đúc cao 21,5 m (tượng Phật đồng cao nhất Việt Nam ngự ở độ cao trên 3.000 m), Kim Sơn Bảo Thắng Tự, Bảo tháp 11 tầng, đường La Hán và Tượng Quan Thế Âm Bồ Tát bằng đồng.
}}

[[Tập tin:Thacbac3.jpg|nhỏ|Thác Bạc đổ từ vách núi cao bên Quốc lộ 4D tại Phường Sa Pa]]

* {{xem
| tên=Thác Bạc &amp; Thác Tình Yêu | tên khác=Silver Waterfall &amp; Love Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Sa Pa và Xã San Sả Hồ cũ | vĩ độ=22.3610 | kinh độ=103.7780 | chỉ đường=Nằm sát trục Quốc lộ 4D hướng đi đèo Ô Quý Hồ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Vé Thác Bạc: 20.000 VNĐ; vé Thác Tình Yêu - Suối Vàng: 75.000 VNĐ
| nội dung=Hai ngọn thác tự nhiên bắt nguồn từ đỉnh dãy Hoàng Liên Sơn:
* '''Thác Bạc:''' Dòng thác đổ từ độ cao hơn 200 m xuống thung lũng suối Mường Hoa bọt tung trắng xóa, du khách leo theo các bậc cầu thang đá hai bên sườn núi để ngắm nhìn dòng nước cuộn đổ giữa rừng thông.
* '''Thác Tình Yêu &amp; Suối Vàng:''' Nằm trong vùng lõi Vườn Quốc gia Hoàng Liên; dòng suối Vàng trong suốt chảy qua lòng đá hoa cương màu vàng đất dẫn tới ngọn thác cao gần 100 m đổ xuống hồ nước sâu mát lạnh, gắn với huyền thoại tình yêu giữa nàng tiên trời và chàng tiều phu Ô Quý Hồ.
}}

* {{xem
| tên=Đèo Ô Quý Hồ (Đèo Hoàng Liên Sơn) &amp; Cầu kính Rồng Mây | tên khác=O Quy Ho Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Sa Pa (ranh giới giữa tỉnh Lào Cai và tỉnh Lai Châu) | vĩ độ=22.3550 | kinh độ=103.7650 | chỉ đường=Trục Quốc lộ 4D ở độ cao hơn 2.000 m
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Ngắm cảnh miễn phí; vé khu du lịch Cầu kính tính riêng
| nội dung=Một trong &quot;Tứ đại đỉnh đèo&quot; hiểm trở và hùng vĩ nhất vùng núi phía Bắc với chiều dài gần 50 km vượt qua dãy Hoàng Liên Sơn. Đỉnh đèo là ranh giới khí hậu rõ nét: mùa đông bên phía Lào Cai thường mịt mù sương gió lạnh buốt trong khi phía Lai Châu lại ấm áp hửng nắng; đây là điểm ngắm hoàng hôn và săn biển mây chiều nổi tiếng nhất vùng Tây Bắc.
}}

* {{xem
| tên=Thung lũng Mường Hoa &amp; Bãi đá cổ Sa Pa | tên khác=Muong Hoa Valley &amp; Ancient Rock Field
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tả Van và Xã Hầu Thào cũ | vĩ độ=22.3120 | kinh độ=103.8780 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Sa Pa 8 km về phía Đông Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tuyến Tả Van - Mường Hoa: 80.000 VNĐ/người
| nội dung=Thung lũng lòng chảo trải dài men theo con suối Mường Hoa uốn lượn qua các sườn đồi ruộng bậc thang của đồng bào người H'Mông đen và người Giáy. Nơi đây lưu giữ Bãi đá cổ Sa Pa - Di tích quốc gia trải rộng trên diện tích 8 km² với gần 200 khối đá sa thạch chạm khắc các hình vẽ bí ẩn, ký tự cổ, sơ đồ bản đồ và hình người thời tiền sử chưa được giải mã.
}}

[[Tập tin:Rice terrace.png|nhỏ|Ruộng bậc thang Mù Cang Chải mùa lúa chín vàng tại Xã Púng Luông]]

=== Quần thể Ruộng bậc thang Danh thắng Quốc gia Đặc biệt ===
* {{xem
| tên=Khu Danh thắng Quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải | tên khác=Mu Cang Chai Terraced Rice Fields
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Mù Cang Chải, Xã Púng Luông, Xã Khao Mang, Xã Lao Chải | vĩ độ=21.8500 | kinh độ=104.0833 | chỉ đường=Trải rộng dọc theo trục Quốc lộ 32
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (xe ôm địa phương lên các đồi mâm xôi tính riêng)
| nội dung=Quần thể di tích danh thắng quốc gia đặc biệt rộng hơn 2.200 ha do các thế hệ đồng bào người H'Mông khai khẩn thủ công suốt hàng trăm năm trên các sườn núi dốc đứng từ 30° đến 50°. Các điểm ngắm cảnh ruộng bậc thang nổi tiếng thế giới:
* '''Đồi Mâm Xôi La Pán Tẩn (Xã Púng Luông):''' Quả đồi hình tròn trũng tự nhiên được xếp tầng ruộng bậc thang tròn đều như mâm xôi dâng trời, là biểu tượng nhiếp ảnh tiêu biểu của du lịch Tây Bắc.
* '''Đồi Móng Ngựa Sáng Nhù (Xã Mù Cang Chải):''' Dải ruộng uốn hình vòng cung bán nguyệt ôm sát triền núi dốc đứng, điểm đón hoàng hôn rực rỡ nhất vào mùa lúa chín tháng 9 - 10.
* '''Thung lũng ruộng Mũi Thuyền Dế Xu Phình:''' Các dải ruộng nhọn vươn ra lòng thung lũng như những mũi thuyền xếp lớp.
* '''Mùa nước đổ (tháng 5 - 6) &amp; Mùa vàng (tháng 9 - 10):''' Hai thời khắc cảnh quan chuyển biến kỳ ảo từ những mặt gương nước phản chiếu trời mây sang thảm lúa vàng ươm trù phú.
}}

[[Tập tin:Nhảy dù lượn từ đèo Khau Phạ ngắm bản Lìm mông.jpg|nhỏ|Bay dù lượn từ đỉnh đèo Khau Phạ xuống thung lũng Lìm Mông, Xã Tú Lệ]]

* {{xem
| tên=Đèo Khau Phạ &amp; Thung lũng Lúa Nếp Tú Lệ | tên khác=Khau Pha Pass &amp; Tu Le Valley
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tú Lệ và Xã Cao Phạ cũ | vĩ độ=21.7850 | kinh độ=104.2500 | chỉ đường=Nằm trên trục Quốc lộ 32 vượt dãy núi Khau Phạ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (vé bay dù lượn dù đôi tính riêng)
| nội dung=Một trong &quot;Tứ đại đỉnh đèo&quot; của miền Bắc với chiều dài hơn 30 km ở độ cao từ 1.200 m đến 1.500 m so với mực nước biển, thường xuyên mù sương quanh năm (nghĩa theo tiếng Thái là &quot;Sừng Trời&quot;). Đỉnh đèo là điểm cất cánh của sự kiện thể thao mạo hiểm dù lượn quốc tế &quot;Bay trên mùa vàng&quot; và &quot;Bay trên mùa nước đổ&quot;, nhìn xuống toàn cảnh thung lũng bản Lìm Mông, Lìm Thái và cánh đồng lúa nếp Tú Lệ trù phú.
}}

[[Tập tin:Thác Bà lake - panorama.jpg|nhỏ|Mặt nước phẳng lặng và các đảo đất xanh tại Hồ Thác Bà, Xã Thác Bà]]

=== Thắng cảnh Hồ Thác Bà &amp; Vùng Văn hóa Cổ Lục Yên ===
* {{xem
| tên=Hồ Thác Bà &amp; Nhà máy Thủy điện Thác Bà | tên khác=Thac Ba Lake
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Thác Bà và Xã Yên Bình | vĩ độ=21.7500 | kinh độ=105.0333 | chỉ đường=Cách Phường Yên Bái khoảng 35 km về phía Đông Bắc
| điện thoại=+84 216 3885 123 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Thuê thuyền tham quan lòng hồ: 500.000 - 1.200.000 VNĐ/chuyến
| nội dung=Hồ nước ngọt nhân tạo lớn hình thành từ năm 1971 khi ngăn dòng sông Chảy xây dựng Nhà máy Thủy điện Thác Bà - công trình thủy điện đầu tiên của miền Bắc. Hồ có diện tích mặt nước hơn 20.000 ha với hơn 1.300 hòn đảo đất xanh ngắt nhấp nhô soi bóng xuống làn nước xanh trong, được mệnh danh là &quot;Vịnh Hạ Long trên núi&quot;. Quần thể tham quan gồm Động Thủy Tiên (hang đá tự nhiên gắn với truyền thuyết 9 nàng tiên), Đền Thác Bà uy nghiêm bên bờ hồ, hang Xuân Long và bản du lịch cộng đồng người Tày Ngòi Tu.
}}

* {{xem
| tên=Chợ Đá quý Lục Yên &amp; Chùa Hang Ngọc Bích | tên khác=Luc Yen Gemstone Market
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Lục Yên | vĩ độ=22.1120 | kinh độ=104.7280 | chỉ đường=Trung tâm xã Yên Thế cũ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 10:00 sáng hàng ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=&quot;Thủ phủ đá quý&quot; của miền Bắc, nơi có phiên chợ đá quý ngoài trời độc đáo chỉ họp vào buổi sáng sớm. Các nghệ nhân và thợ khai mỏ bày bán công khai hàng trăm loại đá quý, đá bán quý thô và đã mài dũa (ruby đỏ, sapphire xanh, spinel, thạch anh) trên những chiếc bàn gỗ đơn sơ; kề bên là các xưởng chế tác tranh đá quý thủ công tinh xảo ghép từ đá vụn tự nhiên.
}}

[[Tập tin:Mèo Hoàng A Tưởng.jpg|nhỏ|Dinh thự cổ Hoàng A Tưởng với kiến trúc Á - Âu tại Xã Bắc Hà]]

=== Vùng Cao nguyên Trắng Bắc Hà &amp; Cung Săn mây Y Tý ===
* {{xem
| tên=Dinh Hoàng A Tưởng (Dinh Vua Mèo Bắc Hà) | tên khác=Hoang A Tuong Palace
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Bắc Hà | vĩ độ=22.5380 | kinh độ=104.2880 | chỉ đường=Trung tâm xã
| điện thoại=+84 214 3880 234 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Tòa dinh thự kiêm pháo đài bề thế xây dựng từ năm 1914 đến 1921 của hai cha con thổ ty người Tày cai trị vùng rẻo cao Hoàng Yến Chót và Hoàng A Tưởng. Công trình do kiến trúc sư người Pháp và thầy địa lý người Trung Hoa thiết kế, kết hợp hài hòa giữa lối kiến trúc lâu đài cổ điển phương Tây (cửa vòm cuốn, cột gờ đắp nổi, ban công con tiện) và bố cục nhà khép kín phong thủy Á Đông; khuôn viên gồm 36 phòng chức năng kiên cố, bao quanh bởi tường rào có lỗ châu mai phòng thủ.
}}

* {{xem
| tên=Thiên đường Săn mây Y Tý &amp; Thung lũng Lảo Thẩn | tên khác=Y Ty Cloud Paradise
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Y Tý | vĩ độ=22.6250 | kinh độ=103.6080 | chỉ đường=Cách Phường Lào Cai 75 km theo tuyến đường Bát Xát - Bản Xèo
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Xã vùng cao biên giới nằm ở độ cao trên 2.000 m tựa lưng vào dãy núi Nhìu Cồ San, quanh năm mây mù bao phủ. Điểm tham quan nổi bật gồm: Bản Choản Thèn và bản Lao Chải của người Hà Nhì đen với những ngôi nhà trình tường bằng đất nện dày hình nấm khổng lồ lợp mái cỏ rêu phong; các dải ruộng bậc thang Thề Pả uốn lượn; đỉnh Lảo Thẩn (2.860 m) - điểm trekking săn biển mây bình minh lý tưởng bậc nhất Tây Bắc.
}}

[[Tập tin:Phu Song Sung (241072135).jpeg|nhỏ|Đỉnh Tà Chì Nhù (Phu Song Sung) ngập tràn sắc hoa chi pâu tại Xã Hạnh Phúc]]

* {{xem
| tên=Đỉnh Tà Chì Nhù &amp; Suối khoáng nóng Trạm Tấu | tên khác=Ta Chi Nhu Peak &amp; Tram Tau Hot Spring
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Hạnh Phúc và Xã Trạm Tấu | vĩ độ=21.5600 | kinh độ=104.4250 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Cầu Thia 30 km về phía Tây Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Tắm khoáng nóng: 50.000 - 120.000 VNĐ/người
| nội dung=Điểm đến nổi bật của vùng rẻo cao Trạm Tấu:
* '''Đỉnh Tà Chì Nhù (2.979 m):''' Đỉnh núi cao thứ 7 tại Việt Nam, mệnh danh là &quot;đại dương trên mây&quot;; vào tháng 9 đến tháng 10 hàng năm, sườn núi bung nở bạt ngàn sắc tím biếc của loài hoa chi pâu (hoa cỏ mật) rực rỡ giữa biển mây bồng bềnh.
* '''Suối khoáng nóng tự nhiên Trạm Tấu:''' Mạch nước khoáng nóng tự nhiên phun trào từ lòng đất ở nhiệt độ 45 - 50&amp;nbsp;°C chảy vào các bể đá ngoài trời nhìn thẳng ra những thửa ruộng bậc thang xanh mát của đồng bào người Thái và Mông.
}}

=== Cửa khẩu Quốc tế &amp; Quần thể Di tích Lịch sử Cách mạng ===
* {{xem
| tên=Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai &amp; Cột mốc Biên giới số 102 | tên khác=Lao Cai International Border Gate
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Phan Bội Châu, Phường Lào Cai | vĩ độ=22.5050 | kinh độ=103.9680 | chỉ đường=Nằm ngay ngã ba sông Nậm Thi và sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 22:00 | giá=Miễn phí tham quan check-in khu vực cột mốc
| nội dung=Cửa khẩu quốc tế đường bộ và đường sắt quan trọng bậc nhất nối Việt Nam với thị trấn Hà Khẩu (châu Hồng Hà, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc) qua Cầu đường bộ Hồ Kiều bắc qua sông Nậm Thi. Kề bên là Cột mốc biên giới quốc gia số 102 (cột mốc đôi bằng đá hoa cương nguyên khối dựng năm 2001) và Đền Mẫu Lào Cai linh thiêng tọa lạc nơi ngã ba sông biên giới.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Đền Đông Cuông | tên khác=Dong Cuong Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thôn Bến Đền, Xã Đông Cuông | vĩ độ=21.9850 | kinh độ=104.7280 | chỉ đường=Cách Phường Yên Bái 50 km xuôi dọc đê sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ linh thiêng bậc nhất trong hệ thống tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, nơi phụng thờ Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn (Bà Chúa Nhất Ngàn) và các vị anh hùng dân tộc người Tày, Dao đã có công đánh đuổi giặc Nguyên Mông bảo vệ phòng tuyến sông Hồng thời Trần. Lễ hội Đền Đông Cuông diễn ra vào ngày Mão đầu tiên của tháng Giêng âm lịch với nghi lễ mổ trâu trắng tế Mẫu truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Đền Bảo Hà (Đền Ông Hoàng Bảy) | tên khác=Bao Ha Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Bảo Hà | vĩ độ=22.1850 | kinh độ=104.3450 | chỉ đường=Dưới chân đồi Cấm sát bờ sông Hồng và ga Bảo Hà
| điện thoại=+84 214 3878 123 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia phụng thờ danh tướng Hoàng Bảy (Thần Vệ quốc Nguyễn Hoàng Bảy) - người có công lãnh đạo đồng bào các dân tộc địa phương dẹp tan giặc cướp phương Bắc giữ yên bờ cõi biên thùy thời Hậu Lê (niên hiệu Cảnh Hưng). Đền là trung tâm thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu và hầu đồng thu hút hàng vạn khách hành hương quanh năm.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Lăng mộ Nguyễn Thái Học &amp; Khởi nghĩa Yên Bái | tên khác=Nguyen Thai Hoc Monument
| trang web= | email=
| địa chỉ=Công viên Yên Hòa, Phường Yên Bái | vĩ độ=21.7210 | kinh độ=104.9120 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể tưởng niệm cuộc Khởi nghĩa Yên Bái lịch sử nổ ra đêm ngày 9 rạng sáng 10 tháng 2 năm 1930 do Việt Nam Quốc dân Đảng lãnh đạo. Nơi đây bảo tồn phần mộ chung và tượng đài của nhà yêu nước Nguyễn Thái Học cùng 12 đồng chí hy sinh trên máy chém của thực dân Pháp với câu nói bất hủ trước lúc hy sinh: ''&quot;Không thành công cũng thành nhân&quot;''.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chinh phục đỉnh Fansipan bằng cáp treo và đi bộ:''' Trải nghiệm tuyến cáp treo ba dây vượt thung lũng Mường Hoa, sau đó leo tiếp 639 bậc đá hoặc đi tàu hỏa leo núi lên đỉnh cao 3.143 m để chạm tay vào cột mốc Nóc nhà Đông Dương và chiêm bái đại tượng Phật đồng giữa biển mây (Phường Sa Pa).
* '''Bay dù lượn trên đỉnh đèo Khau Phạ:''' Tham gia sự kiện thể thao mạo hiểm &quot;Bay trên mùa vàng&quot; vào tháng 9 - 10 tại Xã Tú Lệ, cùng phi công cất cánh từ đỉnh đèo Khau Phạ lượn dù đôi trên không trung ngắm trọn vẹn thung lũng lúa nếp chín vàng Lìm Mông rực rỡ bên dưới.
* '''Trekking săn mây và hoa chi pâu đỉnh Tà Chì Nhù:''' Thực hiện lộ trình đi bộ thể thao 2 ngày 1 đêm vượt dốc núi từ bản Xà Hồ (Xã Hạnh Phúc) lên đỉnh Tà Chì Nhù ở độ cao 2.979 m để ngắm nhìn thảm hoa tím biếc nở rộ giữa biển mây lúc bình minh.
* '''Ngâm khoáng nóng tự nhiên giữa ruộng bậc thang Trạm Tấu:''' Thư giãn ngâm mình trong làn nước khoáng nóng tự nhiên 45&amp;nbsp;°C tại Xã Hạnh Phúc, ngắm nhìn sương sớm bay lãng đãng trên các nếp nhà sàn người Thái và ruộng bậc thang kề bên.
* '''Trải nghiệm phiên chợ vùng cao Bắc Hà &amp; Cán Cấu:''' Dạo bước giữa phiên chợ chủ nhật náo nhiệt tại Xã Bắc Hà và Xã Si Ma Cai, ngắm nhìn trang phục thổ cẩm rực rỡ của thiếu nữ Mông hoa, thưởng thức bát thắng cố ngựa bốc khói nghi ngút và nhấp chén rượu ngô Bản Phố cay nồng.
* '''Du thuyền ngắm cảnh lòng hồ Thác Bà &amp; Động Thủy Tiên:''' Thuê thuyền máy lướt trên mặt nước trong xanh phẳng lặng sông Chảy tại Xã Thác Bà, len lỏi qua hàng ngàn hòn đảo đất xanh ngắt và thám hiểm các hang động đá vôi nhũ đá lung linh.
* '''Trekking săn mây bản người Hà Nhì Y Tý:''' Khám phá các nếp nhà trình tường bằng đất nện hình nấm cổ kính tại bản Choản Thèn (Xã Y Tý), săn mây ngập tràn thung lũng lúa Thề Pả và cắm trại trên đỉnh Lảo Thẩn.
* '''Hòa mình vào điệu Xòe Thái đại ngàn Mường Lò:''' Tham gia vòng xòe hoa khổng lồ cùng hàng ngàn nghệ nhân và đồng bào Thái tại Phường Cầu Thia, Phường Nghĩa Lộ trong các đêm hội mùa thu Tây Bắc.</text>
      <sha1>ihrjgklg3sscbbqagz8wdgv0atnmklv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122828</id>
      <parentid>122827</parentid>
      <timestamp>2026-10-12T10:41:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38175" sha1="qn7zqh4676hb34hv6qenkao9sykout4" xml:space="preserve">{{pagebanner|Sapa vu du mont Ham Rong.jpg|caption=Sa Pa nhìn từ núi Hàm Rồng ở Lào Cai}}

{{quickbarprovince
| image=Fansipan summit 2 in sunrise.jpg
| imagewidth=260px
| caption=Đỉnh Fansipan - Nóc nhà Đông Dương tại Phường Sa Pa
| location=Lao Cai in Vietnam.svg
| locationwidth=260px
| area=13.256,92 km²
| population=1.778.785 người (ước tính sau sáp nhập)
| population density=134,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng H'Mông]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Thái]], [[Tiếng Nùng]], [[Tiếng Giáy]]
| religion=[[Tin Lành]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Phật giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người H'Mông (36,8%), người Kinh (33,8%), người Tày (25,7%), người Dao (21,2%), người Thái (4,9%), người Nùng (5,0%), người Giáy (2,7%)
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Bắc Bộ]], [[Trung du và miền núi phía Bắc]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Yên Bái và Phường Lào Cai
| years active=1907 - Thành lập tỉnh Lào Cai / 1900 - Thành lập tỉnh Yên Bái / Tái hợp nhất không gian Hoàng Liên Sơn
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã (không duy trì cấp quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (214 / 216)
| website=[https://laocai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Lào Cai]
}}

'''Lào Cai''' là một tỉnh miền núi biên giới thuộc vùng [[Tây Bắc Bộ]] và [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc giáp châu tự trị Hồng Hà và châu Văn Sơn thuộc tỉnh [[Vân Nam]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài hơn 182 km; phía Tây giáp tỉnh [[Lai Châu]]; phía Nam giáp tỉnh [[Sơn La]]; phía Đông giáp các tỉnh [[Tuyên Quang]] và [[Phú Thọ]]. Sau khi sắp xếp và hợp nhất hành chính năm 2025, Lào Cai bao trọn toàn bộ không gian tự nhiên và văn hóa của 2 địa phương trước đây là tỉnh Lào Cai và tỉnh Yên Bái (tái lập trọn vẹn không gian văn hóa - địa lý của tỉnh Hoàng Liên Sơn thời kỳ 1976–1991). Tỉnh sở hữu đỉnh núi cao nhất Đông Dương [[Fansipan]] (3.143 m), Di tích Quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải, Khu du lịch quốc gia [[Sa Pa]], hồ nhân tạo [[Hồ Thác Bà|Thác Bà]], thung lũng lòng chảo Mường Lò, vùng chè cổ thụ Suối Giàng và Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai - cửa ngõ giao thương đường bộ, đường sắt huyết mạch trên hành lang kinh tế Côn Minh - Hà Nội - Hải Phòng. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã, không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:NNU Cotmoc Hakhau.gif|nhỏ|Cột mốc biên giới Việt Nam - Trung Quốc tại bờ sông Nậm Thi, Phường Lào Cai]]

=== Lịch sử hình thành ===
Lịch sử vùng đất Lào Cai - Yên Bái gắn liền với các nền văn hóa khảo cổ tiền sử và vị thế phên dậu quân sự trọng yếu bảo vệ biên cương phía Bắc của Đại Việt.

Thời tiền sử, các di chỉ khảo cổ học dọc thung lũng sông Hồng và sông Chảy lưu giữ dấu tích người tiền sử thuộc nền Văn hóa Hòa Bình và văn hóa Bắc Sơn có niên đại hơn 10.000 năm. Thời kỳ đồng thau, vùng đất này thuộc bộ Tân Hưng của nhà nước Văn Lang và bộ lạc Tây Vu thời Âu Lạc. Dưới thời thuộc Đường, vùng đất này mang tên Lâm Tây Nguyên, thuộc An Nam đô hộ phủ.

Thời phong kiến độc lập, vùng đất này lần lượt trực thuộc đạo Lâm Tây thời Lý, phủ Quy Hóa thời Trần và thừa tuyên Hưng Hóa thời Lê sơ. Vùng đất hiểm trở này là căn cứ kháng chiến chặn đánh các đạo quân xâm lược phương Bắc dọc theo hành lang sông Hồng. Năm 1258 và 1285, quân dân thời Trần do các tù trưởng địa phương phối hợp với quan quân triều đình đã tổ chức phục kích tiêu diệt các cánh quân Nguyên Mông tại bến Lãnh Câu, sông Chảy và thung lũng Quy Hóa. 

Cuối thế kỷ 19, địa danh &quot;Lào Cai&quot; hình thành gắn với khu chợ phố cũ của người Mông (&quot;Lao Cai&quot; - nghĩa là chợ cũ) ven bờ sông Nậm Thi và sông Hồng do nhà thám hiểm người Pháp Jean Dupuis ghi chép vào bản đồ năm 1879. Ngày 11 tháng 4 năm 1900, chính quyền thực dân Pháp thành lập tỉnh Yên Bái. Tiếp đó, ngày 12 tháng 7 năm 1907, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định bãi bỏ Đạo quan binh IV để thành lập tỉnh dân sự Lào Cai. Vùng đất này ghi dấu cuộc Khởi nghĩa Yên Bái (tháng 2 năm 1930) do Nguyễn Thái Học và Việt Nam Quốc dân Đảng lãnh đạo.

Năm 1976, ba tỉnh Lào Cai, Yên Bái và Nghĩa Lộ hợp nhất thành tỉnh Hoàng Liên Sơn. Đến năm 1991, tỉnh được chia tách thành hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái, trước khi tái hợp nhất toàn diện thành tỉnh Lào Cai mới vào năm 2025 theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội.

=== Địa hình ===
Địa hình tỉnh phân hóa mạnh mẽ, độ dốc lớn, cao dần từ Đông Nam lên Tây Bắc, kẹp giữa hai dãy núi lớn là dãy [[Hoàng Liên Sơn]] và dãy Con Voi:
* '''Vùng núi cao hiểm trở &amp; &quot;Nóc nhà Đông Dương&quot; (phía Tây và Tây Bắc):''' Dãy núi Hoàng Liên Sơn chạy dài theo hướng Tây Bắc - Đông Nam sở hữu đỉnh [[Fansipan]] (3.143 m), đỉnh [[Ky Quan San]] (Bạch Mộc Lương Tử - 3.046 m tại Xã Mường Hum), đỉnh Nhìu Cồ San (2.965 m) và Tà Chì Nhù (2.979 m tại Xã Hạnh Phúc). Địa hình núi cao dốc đứng tạo nên các đèo hiểm trở bậc nhất Việt Nam như [[Đèo Ô Quý Hồ]] (nối sang Lai Châu) và [[Đèo Khau Phạ]] dài hơn 30 km (Xã Tú Lệ). Khí hậu vùng núi cao mang sắc thái ôn đới quanh năm, mùa đông thường xuyên có băng giá và tuyết rơi tại Phường Sa Pa, Xã Y Tý.
* '''Vùng thung lũng ruộng bậc thang &amp; Lòng chảo bồn địa (khu vực trung tâm):''' 
  * Quần thể Ruộng bậc thang Mù Cang Chải (Xã Mù Cang Chải, Xã Púng Luông, Xã Khao Mang) uốn lượn tầng tầng lớp lớp trên các sườn núi dốc từ 30° đến 50°, được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt.
  * Thung lũng lòng chảo Mường Lò (Phường Cầu Thia, Phường Trung Tâm, Phường Nghĩa Lộ) - cánh đồng lúa lớn thứ hai vùng Tây Bắc (&quot;nhất Thanh, nhì Lò, tam Than, tứ Bước&quot;), vựa lúa gạo nếp thơm trù phú của đồng bào Thái đen.
* '''Vùng đồi thấp trung du &amp; Vùng hồ nhân tạo (phía Đông và Đông Nam):''' Lưu vực hạ lưu Sông Hồng và Sông Chảy mở rộng qua Xã Trấn Yên, Xã Yên Bình, Xã Lục Yên. Điểm nhấn là công trình [[Hồ Thác Bà]] (Xã Thác Bà, Xã Yên Bình) rộng hơn 20.000 ha với hơn 1.300 hòn đảo đất xanh ngắt nổi trên mặt nước phẳng lặng, tạo cảnh quan sinh thái bồn trũng điều hòa khí hậu toàn vùng.

=== Dân cư ===
Dân số tỉnh đạt trên 1,77 triệu người với 33 dân tộc cùng chung sống, trong đó đồng bào các dân tộc thiểu số chiếm 57,6%. Đồng bào người H'Mông chiếm tỷ lệ đông nhất (36,8%), cư trú tập trung tại các xã sườn núi cao thuộc Sa Pa, Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Bắc Hà, Si Ma Cai, Bát Xát. Người Tày chiếm 25,7% định cư tại thung lũng ven sông suối Bảo Yên, Văn Bàn, Lục Yên; người Dao chiếm 21,2% (gồm các nhóm Dao Đỏ, Dao Quần Chẹt, Dao Tuyển); người Thái chiếm 4,9% quần cư tại cánh đồng Mường Lò; cùng các dân tộc Giáy, Nùng, Hà Nhì, Phù Lá, La Chí.

Lào Cai lưu giữ kho tàng di sản văn hóa phi vật thể phong phú:
* 4 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh: Nghệ thuật Xòe Thái (Mường Lò), Thực hành Then của người Tày - Nùng - Thái, Nghi lễ và trò chơi kéo co ngồi của người Tày - Giáy, và Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt (Đền Bảo Hà, Đền Đông Cuông).
* Lễ hội dân gian vùng cao đặc sắc: Lễ hội Gầu Tào của người Mông (tháng Giêng), Lễ hội Lồng Tồng (xuống đồng) của người Tày, Lễ hội Roóng Poọc của người Giáy (Xã Tả Van), Lễ cấp sắc của người Dao đỏ, Lễ hội Đua ngựa truyền thống Bắc Hà (Xã Bắc Hà), Lễ hội Đền Đông Cuông (Xã Đông Cuông) và Lễ hội Đền Thượng (Phường Lào Cai).
* Hệ thống chợ phiên vùng cao rực rỡ sắc màu trang phục thổ cẩm: [[Chợ phiên Bắc Hà]], Chợ phiên Cán Cấu (Xã Si Ma Cai), Chợ phiên Mường Khương, Chợ Mường Lò.

=== Khí hậu ===
Do địa hình phân hóa độ cao từ 80 m (vùng hạ lưu sông Hồng) lên đến hơn 3.100 m (đỉnh Fansipan), khí hậu tỉnh chia thành hai tiểu vùng nhiệt đới gió mùa và cận nhiệt đới/ôn đới núi cao:

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, tiết trời khô ráo, ban đêm se lạnh; hoa mận, hoa đào rừng, hoa đỗ quyên nở rộ khắp các triền núi Hoàng Liên Sơn, Xã Y Tý, Xã Bắc Hà.
* '''Mùa hè &amp; Mùa nước đổ''' (tháng 5 đến tháng 8): Vùng thung lũng thấp (Phường Yên Bái, Phường Lào Cai) có nền nhiệt từ 30 - 35&amp;nbsp;°C; ngược lại các vùng cao Phường Sa Pa, Xã Bắc Hà, Xã Mù Cang Chải luôn mát mẻ với nhiệt độ chỉ từ 18 - 24&amp;nbsp;°C. Tháng 5 - 6 là thời điểm vùng cao bước vào &quot;mùa nước đổ&quot;, khi nước suối dẫn vào ruộng bậc thang lấp lánh như những tấm gương khổng lồ phản chiếu mây trời.
* '''Mùa thu &amp; Mùa lúa chín vàng''' (tháng 9 đến tháng 10): Mùa đẹp nhất trong năm của vùng cao Tây Bắc; thời tiết khô ráo, nắng hanh dịu mát; toàn bộ thung lũng Mường Hoa (Phường Sa Pa) và các triền núi Mù Cang Chải (Xã Púng Luông, Xã La Pán Tẩn) khoác lên màu vàng óng ả của vụ lúa nương chín rộ; biển mây bắt đầu xuất hiện dày đặc tại Xã Y Tý, Xã Tà Chì Nhù.
* '''Mùa đông &amp; Mùa săn băng tuyết''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Không khí lạnh buốt giá kéo dài; nhiệt độ ban đêm tại Phường Sa Pa, Xã Y Tý, đỉnh Fansipan thường xuyên xuống dưới 0&amp;nbsp;°C, xuất hiện hiện tượng sương muối, băng giá và tuyết rơi phủ trắng núi đồi.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%; margin:auto;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu trạm Sa Pa (Độ cao 1.570 m so với mực nước biển)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 12 (54) || 14 (57) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 23 (73) || 23 (73) || 23 (73) || 21 (70) || 18 (64) || 16 (61) || 13 (55) || '''19 (66)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 6 (43) || 7 (45) || 10 (50) || 13 (55) || 16 (61) || 17 (63) || 18 (64) || 17 (63) || 15 (59) || 13 (55) || 10 (50) || 7 (45) || '''12 (54)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 60 (2.4) || 85 (3.3) || 120 (4.7) || 210 (8.3) || 350 (13.8) || 420 (16.5) || 470 (18.5) || 490 (19.3) || 380 (15.0) || 210 (8.3) || 110 (4.3) || 55 (2.2) || '''2.960 (116.5)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Cao toc Noi Bai Lao Cai.jpg|nhỏ|Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (CT05) chạy dọc thung lũng sông Hồng]]

Lào Cai giữ vai trò đầu mối giao thông quốc tế và hành lang kinh tế liên vùng kết nối miền Bắc Việt Nam với vùng Tây Nam Trung Quốc qua mạng lưới cao tốc, đường sắt xuyên biên giới và đường quốc lộ.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Nội Bài - Lào Cai (Cao tốc CT05):''' Tuyến cao tốc huyết mạch dài 265 km nối từ thủ đô Hà Nội chạy dọc sông Hồng qua địa bàn tỉnh tại Phường Yên Bái, Xã Mậu A, Xã Bảo Thắng, Phường Cam Đường và kết thúc tại Cửa khẩu Quốc tế Kim Thành (Phường Lào Cai).
  * Thời gian lái xe ô tô từ trung tâm Hà Nội đến Phường Yên Bái chỉ mất 1 giờ 45 phút (155 km).
  * Thời gian lái xe ô tô từ Hà Nội đến Phường Lào Cai khoảng 3,5 đến 4 giờ (245 km).
* '''Tuyến đường nối cao tốc đi Sa Pa (Tỉnh lộ 155):''' Công trình đường đèo hiện đại vận hành đầu năm 2024, nổi bật với công trình [[Cầu Móng Sến]] có trụ cầu cạn cao nhất Việt Nam (83 m), giúp phương tiện rút ngắn thời gian leo đèo dốc và tránh hoàn toàn &quot;dốc ba tầng&quot; hiểm trở trên Quốc lộ 4D. Thời gian chạy ô tô từ Phường Lào Cai lên Phường Sa Pa chỉ còn khoảng 35 - 40 phút.
* '''Trục Quốc lộ 32 &amp; Đèo Khau Phạ:''' Tuyến đường đèo huyết mạch nối từ Phú Thọ qua Xã Thượng Bằng La, Phường Cầu Thia, thung lũng Mường Lò, vượt [[Đèo Khau Phạ]] sang Xã Tú Lệ, Xã Púng Luông và danh thắng Ruộng bậc thang Xã Mù Cang Chải nối sang Lai Châu.
* '''Trục Quốc lộ 70 &amp; Quốc lộ 4D:'''
  * Quốc lộ 70 kết nối từ Yên Bình qua Lục Yên, Bảo Yên lên ngã ba Bản Phiệt (Phường Lào Cai).
  * Quốc lộ 4D nối từ Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai qua Phường Sa Pa, vượt đỉnh đèo Ô Quý Hồ sang tỉnh Lai Châu.
* '''Tuyến Quốc lộ 279 &amp; Quốc lộ 4E:''' Kết nối trục ngang từ Hà Giang qua Bảo Yên, Bảo Thắng sang Lai Châu và Điện Biên.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * *Xe Limousine VIP (9 - 11 chỗ):* Các nhà xe Eco Sapa, Sapa Express, New Sinh Cafe, Daily Limousine hoạt động liên tục 30 phút/chuyến đón trả khách tận nơi giữa nội thành Hà Nội, sân bay Nội Bài và Phường Sa Pa, Phường Lào Cai, Phường Yên Bái. Giá vé: 250.000 - 350.000 VNĐ/vé.
  * *Xe khách giường nằm &amp; Cabin cao cấp:* Xuất bến từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) chạy cao tốc ngày đêm về Bến xe trung tâm Lào Cai, Bến xe Sa Pa, Bến xe Yên Bái, Bến xe Nghĩa Lộ. Giá vé: 200.000 - 300.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường sắt ===
[[Tập tin:GaLaocai.jpg|nhỏ|Ga Lào Cai - điểm kết thúc của tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai]]
Tuyến [[Đường sắt Hà Nội - Lào Cai]] khổ 1.000 mm kết nối thẳng từ Ga Hà Nội qua Phú Thọ, Ga Yên Bái (Phường Yên Bái), Ga Phố Lu (Xã Bảo Thắng) đến Ga Lào Cai (Phường Lào Cai), sau đó vượt cầu đường sắt Hồ Kiều thông tuyến liên vận quốc tế sang Ga Hà Khẩu (Vân Nam, Trung Quốc):
* '''Đoàn tàu khách nhanh SP1 / SP2 / SP3 / SP4:''' Khởi hành hàng đêm từ Ga Hà Nội lúc 21:30 - 22:00 và đến Ga Lào Cai lúc 05:30 sáng hôm sau. Tàu trang bị các toa xe du lịch chất lượng cao (Victoria Express, Chapa Express, Livitrans Express, Sapaly Express) với buồng nằm 2 - 4 giường ốp gỗ, điều hòa êm ái. Giá vé: 350.000 - 850.000 VNĐ/giường nằm.
* Từ Ga Lào Cai, du khách tiếp tục đón xe buýt công cộng hoặc xe trung chuyển vượt 30 km đèo dốc lên thị xã Sa Pa.

=== Bằng đường thủy ===
* Tuyến vận tải đường thủy lòng [[Hồ Thác Bà]] (Xã Thác Bà) đưa tàu thuyền, ca nô du lịch đưa đón khách tham quan các đảo nổi trên hồ và kết nối liên tỉnh sang huyện Hàm Yên ([[Tuyên Quang]]).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Trạm Tấu, Yên Bái road.jpg|nhỏ|Cung đường đèo dốc uốn lượn tại Xã Trạm Tấu]]

* '''Thuê xe máy phượt cung đèo:''' Phương tiện linh hoạt và phổ biến nhất để chinh phục các cung đèo quanh co, tiếp cận các bản làng xa xôi của người Mông, Dao tại Sa Pa, Y Tý, Mù Cang Chải, Bắc Hà, Trạm Tấu. Các điểm cho thuê xe máy tập trung quanh Ga Lào Cai (Phường Lào Cai), trung tâm Phường Sa Pa, Phường Yên Bái và Xã Mù Cang Chải với giá thuê từ 120.000 - 180.000 VNĐ/ngày.
* '''Cáp treo Fansipan Legend:''' Tuyến cáp treo ba dây dài 6.292,5 m vượt thung lũng Mường Hoa lên đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m; thời gian di chuyển trong cabin chỉ mất 15 phút thay vì phải leo bộ rừng núi 2 ngày.
* '''Xe buýt công cộng nội tỉnh:'''
  * Tuyến số 01: Phường Lào Cai - Phường Sa Pa (tần suất 20 phút/chuyến, giá vé: 30.000 VNĐ/lượt).
  * Tuyến Phường Lào Cai - Xã Bát Xát.
  * Tuyến Phường Lào Cai - Xã Bắc Hà.
  * Tuyến Phường Yên Bái - Phường Cầu Thia (Mường Lò) - Xã Mù Cang Chải.
* '''Tàu máy và xuồng du lịch Hồ Thác Bà:''' Xuất bến từ bến thủy thị trấn Thác Bà cũ đưa khách lướt sóng qua 1.300 hòn đảo xanh, ghé thăm Động Thủy Tiên, đền Thác Bà và bản du lịch cộng đồng người Tày Ngòi Tu (Xã Thác Bà).
* '''Taxi:''' 
  * Taxi Mai Linh Lào Cai: ☎ +84 214 3833 388
  * Taxi Sa Pa: ☎ +84 214 3626 626
  * Taxi Yên Bái: ☎ +84 216 3866 866
  * Taxi Mai Linh Yên Bái: ☎ +84 216 3855 855
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Fansipan summit 2 in sunrise.jpg|nhỏ|Cột mốc đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m trên dãy Hoàng Liên Sơn tại Phường Sa Pa]]

=== Vùng Núi cao Hoàng Liên Sơn &amp; Khu Du lịch Sa Pa ===
* {{xem
| tên=Đỉnh Fansipan &amp; Quần thể Tâm linh Fansipan Legend | tên khác=Fansipan Peak
| trang web=https://fansipanlegend.sunworld.vn | email=
| địa chỉ=Phường Sa Pa và Phường Phan Si Păng cũ | vĩ độ=22.3033 | kinh độ=103.7750 | chỉ đường=Tiếp cận bằng cáp treo từ thung lũng Mường Hoa hoặc leo núi đường bộ
| điện thoại=+84 214 3818 888 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:30 | giá=Vé cáp treo khứ hồi: 850.000 VNĐ/người lớn (tàu hỏa leo núi tính riêng)
| nội dung=Đỉnh núi cao nhất Việt Nam và toàn bán đảo Đông Dương ở độ cao 3.143 m so với mực nước biển. Quần thể gồm tháp mốc inox đỉnh Fansipan, quần thể công trình kiến trúc Phật giáo bằng đá xanh và gỗ tứ thiết chế tác công phu theo phong cách chùa cổ thế kỷ 15 - 16 ngự trên triền dốc đá cheo leo giữa mây ngàn: Đại tượng Phật A Di Đà bằng đồng đúc cao 21,5 m (tượng Phật đồng cao nhất Việt Nam ngự ở độ cao trên 3.000 m), Kim Sơn Bảo Thắng Tự, Bảo tháp 11 tầng, đường La Hán và Tượng Quan Thế Âm Bồ Tát bằng đồng.
}}

[[Tập tin:Thacbac3.jpg|nhỏ|Thác Bạc đổ từ vách núi cao bên Quốc lộ 4D tại Phường Sa Pa]]

* {{xem
| tên=Thác Bạc &amp; Thác Tình Yêu | tên khác=Silver Waterfall &amp; Love Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Sa Pa và Xã San Sả Hồ cũ | vĩ độ=22.3610 | kinh độ=103.7780 | chỉ đường=Nằm sát trục Quốc lộ 4D hướng đi đèo Ô Quý Hồ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Vé Thác Bạc: 20.000 VNĐ; vé Thác Tình Yêu - Suối Vàng: 75.000 VNĐ
| nội dung=Hai ngọn thác tự nhiên bắt nguồn từ đỉnh dãy Hoàng Liên Sơn:
* '''Thác Bạc:''' Dòng thác đổ từ độ cao hơn 200 m xuống thung lũng suối Mường Hoa bọt tung trắng xóa, du khách leo theo các bậc cầu thang đá hai bên sườn núi để ngắm nhìn dòng nước cuộn đổ giữa rừng thông.
* '''Thác Tình Yêu &amp; Suối Vàng:''' Nằm trong vùng lõi Vườn Quốc gia Hoàng Liên; dòng suối Vàng trong suốt chảy qua lòng đá hoa cương màu vàng đất dẫn tới ngọn thác cao gần 100 m đổ xuống hồ nước sâu mát lạnh, gắn với huyền thoại tình yêu giữa nàng tiên trời và chàng tiều phu Ô Quý Hồ.
}}

* {{xem
| tên=Đèo Ô Quý Hồ (Đèo Hoàng Liên Sơn) &amp; Cầu kính Rồng Mây | tên khác=O Quy Ho Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Sa Pa (ranh giới giữa tỉnh Lào Cai và tỉnh Lai Châu) | vĩ độ=22.3550 | kinh độ=103.7650 | chỉ đường=Trục Quốc lộ 4D ở độ cao hơn 2.000 m
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Ngắm cảnh miễn phí; vé khu du lịch Cầu kính tính riêng
| nội dung=Một trong &quot;Tứ đại đỉnh đèo&quot; hiểm trở và hùng vĩ nhất vùng núi phía Bắc với chiều dài gần 50 km vượt qua dãy Hoàng Liên Sơn. Đỉnh đèo là ranh giới khí hậu rõ nét: mùa đông bên phía Lào Cai thường mịt mù sương gió lạnh buốt trong khi phía Lai Châu lại ấm áp hửng nắng; đây là điểm ngắm hoàng hôn và săn biển mây chiều nổi tiếng nhất vùng Tây Bắc.
}}

* {{xem
| tên=Thung lũng Mường Hoa &amp; Bãi đá cổ Sa Pa | tên khác=Muong Hoa Valley &amp; Ancient Rock Field
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tả Van và Xã Hầu Thào cũ | vĩ độ=22.3120 | kinh độ=103.8780 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Sa Pa 8 km về phía Đông Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tuyến Tả Van - Mường Hoa: 80.000 VNĐ/người
| nội dung=Thung lũng lòng chảo trải dài men theo con suối Mường Hoa uốn lượn qua các sườn đồi ruộng bậc thang của đồng bào người H'Mông đen và người Giáy. Nơi đây lưu giữ Bãi đá cổ Sa Pa - Di tích quốc gia trải rộng trên diện tích 8 km² với gần 200 khối đá sa thạch chạm khắc các hình vẽ bí ẩn, ký tự cổ, sơ đồ bản đồ và hình người thời tiền sử chưa được giải mã.
}}

[[Tập tin:Rice terrace.png|nhỏ|Ruộng bậc thang Mù Cang Chải mùa lúa chín vàng tại Xã Púng Luông]]

=== Quần thể Ruộng bậc thang Danh thắng Quốc gia Đặc biệt ===
* {{xem
| tên=Khu Danh thắng Quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải | tên khác=Mu Cang Chai Terraced Rice Fields
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Mù Cang Chải, Xã Púng Luông, Xã Khao Mang, Xã Lao Chải | vĩ độ=21.8500 | kinh độ=104.0833 | chỉ đường=Trải rộng dọc theo trục Quốc lộ 32
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (xe ôm địa phương lên các đồi mâm xôi tính riêng)
| nội dung=Quần thể di tích danh thắng quốc gia đặc biệt rộng hơn 2.200 ha do các thế hệ đồng bào người H'Mông khai khẩn thủ công suốt hàng trăm năm trên các sườn núi dốc đứng từ 30° đến 50°. Các điểm ngắm cảnh ruộng bậc thang nổi tiếng thế giới:
* '''Đồi Mâm Xôi La Pán Tẩn (Xã Púng Luông):''' Quả đồi hình tròn trũng tự nhiên được xếp tầng ruộng bậc thang tròn đều như mâm xôi dâng trời, là biểu tượng nhiếp ảnh tiêu biểu của du lịch Tây Bắc.
* '''Đồi Móng Ngựa Sáng Nhù (Xã Mù Cang Chải):''' Dải ruộng uốn hình vòng cung bán nguyệt ôm sát triền núi dốc đứng, điểm đón hoàng hôn rực rỡ nhất vào mùa lúa chín tháng 9 - 10.
* '''Thung lũng ruộng Mũi Thuyền Dế Xu Phình:''' Các dải ruộng nhọn vươn ra lòng thung lũng như những mũi thuyền xếp lớp.
* '''Mùa nước đổ (tháng 5 - 6) &amp; Mùa vàng (tháng 9 - 10):''' Hai thời khắc cảnh quan chuyển biến kỳ ảo từ những mặt gương nước phản chiếu trời mây sang thảm lúa vàng ươm trù phú.
}}

[[Tập tin:Nhảy dù lượn từ đèo Khau Phạ ngắm bản Lìm mông.jpg|nhỏ|Bay dù lượn từ đỉnh đèo Khau Phạ xuống thung lũng Lìm Mông, Xã Tú Lệ]]

* {{xem
| tên=Đèo Khau Phạ &amp; Thung lũng Lúa Nếp Tú Lệ | tên khác=Khau Pha Pass &amp; Tu Le Valley
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tú Lệ và Xã Cao Phạ cũ | vĩ độ=21.7850 | kinh độ=104.2500 | chỉ đường=Nằm trên trục Quốc lộ 32 vượt dãy núi Khau Phạ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (vé bay dù lượn dù đôi tính riêng)
| nội dung=Một trong &quot;Tứ đại đỉnh đèo&quot; của miền Bắc với chiều dài hơn 30 km ở độ cao từ 1.200 m đến 1.500 m so với mực nước biển, thường xuyên mù sương quanh năm (nghĩa theo tiếng Thái là &quot;Sừng Trời&quot;). Đỉnh đèo là điểm cất cánh của sự kiện thể thao mạo hiểm dù lượn quốc tế &quot;Bay trên mùa vàng&quot; và &quot;Bay trên mùa nước đổ&quot;, nhìn xuống toàn cảnh thung lũng bản Lìm Mông, Lìm Thái và cánh đồng lúa nếp Tú Lệ trù phú.
}}

[[Tập tin:Thác Bà lake - panorama.jpg|nhỏ|Mặt nước phẳng lặng và các đảo đất xanh tại Hồ Thác Bà, Xã Thác Bà]]

=== Thắng cảnh Hồ Thác Bà &amp; Vùng Văn hóa Cổ Lục Yên ===
* {{xem
| tên=Hồ Thác Bà &amp; Nhà máy Thủy điện Thác Bà | tên khác=Thac Ba Lake
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Thác Bà và Xã Yên Bình | vĩ độ=21.7500 | kinh độ=105.0333 | chỉ đường=Cách Phường Yên Bái khoảng 35 km về phía Đông Bắc
| điện thoại=+84 216 3885 123 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Thuê thuyền tham quan lòng hồ: 500.000 - 1.200.000 VNĐ/chuyến
| nội dung=Hồ nước ngọt nhân tạo lớn hình thành từ năm 1971 khi ngăn dòng sông Chảy xây dựng Nhà máy Thủy điện Thác Bà - công trình thủy điện đầu tiên của miền Bắc. Hồ có diện tích mặt nước hơn 20.000 ha với hơn 1.300 hòn đảo đất xanh ngắt nhấp nhô soi bóng xuống làn nước xanh trong, được mệnh danh là &quot;Vịnh Hạ Long trên núi&quot;. Quần thể tham quan gồm Động Thủy Tiên (hang đá tự nhiên gắn với truyền thuyết 9 nàng tiên), Đền Thác Bà uy nghiêm bên bờ hồ, hang Xuân Long và bản du lịch cộng đồng người Tày Ngòi Tu.
}}

* {{xem
| tên=Chợ Đá quý Lục Yên &amp; Chùa Hang Ngọc Bích | tên khác=Luc Yen Gemstone Market
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Lục Yên | vĩ độ=22.1120 | kinh độ=104.7280 | chỉ đường=Trung tâm xã Yên Thế cũ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 10:00 sáng hàng ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=&quot;Thủ phủ đá quý&quot; của miền Bắc, nơi có phiên chợ đá quý ngoài trời độc đáo chỉ họp vào buổi sáng sớm. Các nghệ nhân và thợ khai mỏ bày bán công khai hàng trăm loại đá quý, đá bán quý thô và đã mài dũa (ruby đỏ, sapphire xanh, spinel, thạch anh) trên những chiếc bàn gỗ đơn sơ; kề bên là các xưởng chế tác tranh đá quý thủ công tinh xảo ghép từ đá vụn tự nhiên.
}}

[[Tập tin:Mèo Hoàng A Tưởng.jpg|nhỏ|Dinh thự cổ Hoàng A Tưởng với kiến trúc Á - Âu tại Xã Bắc Hà]]

=== Vùng Cao nguyên Trắng Bắc Hà &amp; Cung Săn mây Y Tý ===
* {{xem
| tên=Dinh Hoàng A Tưởng (Dinh Vua Mèo Bắc Hà) | tên khác=Hoang A Tuong Palace
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Bắc Hà | vĩ độ=22.5380 | kinh độ=104.2880 | chỉ đường=Trung tâm xã
| điện thoại=+84 214 3880 234 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Tòa dinh thự kiêm pháo đài bề thế xây dựng từ năm 1914 đến 1921 của hai cha con thổ ty người Tày cai trị vùng rẻo cao Hoàng Yến Chót và Hoàng A Tưởng. Công trình do kiến trúc sư người Pháp và thầy địa lý người Trung Hoa thiết kế, kết hợp hài hòa giữa lối kiến trúc lâu đài cổ điển phương Tây (cửa vòm cuốn, cột gờ đắp nổi, ban công con tiện) và bố cục nhà khép kín phong thủy Á Đông; khuôn viên gồm 36 phòng chức năng kiên cố, bao quanh bởi tường rào có lỗ châu mai phòng thủ.
}}

* {{xem
| tên=Thiên đường Săn mây Y Tý &amp; Thung lũng Lảo Thẩn | tên khác=Y Ty Cloud Paradise
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Y Tý | vĩ độ=22.6250 | kinh độ=103.6080 | chỉ đường=Cách Phường Lào Cai 75 km theo tuyến đường Bát Xát - Bản Xèo
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Xã vùng cao biên giới nằm ở độ cao trên 2.000 m tựa lưng vào dãy núi Nhìu Cồ San, quanh năm mây mù bao phủ. Điểm tham quan nổi bật gồm: Bản Choản Thèn và bản Lao Chải của người Hà Nhì đen với những ngôi nhà trình tường bằng đất nện dày hình nấm khổng lồ lợp mái cỏ rêu phong; các dải ruộng bậc thang Thề Pả uốn lượn; đỉnh Lảo Thẩn (2.860 m) - điểm trekking săn biển mây bình minh lý tưởng bậc nhất Tây Bắc.
}}

[[Tập tin:Phu Song Sung (241072135).jpeg|nhỏ|Đỉnh Tà Chì Nhù (Phu Song Sung) ngập tràn sắc hoa chi pâu tại Xã Hạnh Phúc]]

* {{xem
| tên=Đỉnh Tà Chì Nhù &amp; Suối khoáng nóng Trạm Tấu | tên khác=Ta Chi Nhu Peak &amp; Tram Tau Hot Spring
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Hạnh Phúc và Xã Trạm Tấu | vĩ độ=21.5600 | kinh độ=104.4250 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Cầu Thia 30 km về phía Tây Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Tắm khoáng nóng: 50.000 - 120.000 VNĐ/người
| nội dung=Điểm đến nổi bật của vùng rẻo cao Trạm Tấu:
* '''Đỉnh Tà Chì Nhù (2.979 m):''' Đỉnh núi cao thứ 7 tại Việt Nam, mệnh danh là &quot;đại dương trên mây&quot;; vào tháng 9 đến tháng 10 hàng năm, sườn núi bung nở bạt ngàn sắc tím biếc của loài hoa chi pâu (hoa cỏ mật) rực rỡ giữa biển mây bồng bềnh.
* '''Suối khoáng nóng tự nhiên Trạm Tấu:''' Mạch nước khoáng nóng tự nhiên phun trào từ lòng đất ở nhiệt độ 45 - 50&amp;nbsp;°C chảy vào các bể đá ngoài trời nhìn thẳng ra những thửa ruộng bậc thang xanh mát của đồng bào người Thái và Mông.
}}

=== Cửa khẩu Quốc tế &amp; Quần thể Di tích Lịch sử Cách mạng ===
* {{xem
| tên=Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai &amp; Cột mốc Biên giới số 102 | tên khác=Lao Cai International Border Gate
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Phan Bội Châu, Phường Lào Cai | vĩ độ=22.5050 | kinh độ=103.9680 | chỉ đường=Nằm ngay ngã ba sông Nậm Thi và sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 22:00 | giá=Miễn phí tham quan check-in khu vực cột mốc
| nội dung=Cửa khẩu quốc tế đường bộ và đường sắt quan trọng bậc nhất nối Việt Nam với thị trấn Hà Khẩu (châu Hồng Hà, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc) qua Cầu đường bộ Hồ Kiều bắc qua sông Nậm Thi. Kề bên là Cột mốc biên giới quốc gia số 102 (cột mốc đôi bằng đá hoa cương nguyên khối dựng năm 2001) và Đền Mẫu Lào Cai linh thiêng tọa lạc nơi ngã ba sông biên giới.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Đền Đông Cuông | tên khác=Dong Cuong Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thôn Bến Đền, Xã Đông Cuông | vĩ độ=21.9850 | kinh độ=104.7280 | chỉ đường=Cách Phường Yên Bái 50 km xuôi dọc đê sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ linh thiêng bậc nhất trong hệ thống tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, nơi phụng thờ Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn (Bà Chúa Nhất Ngàn) và các vị anh hùng dân tộc người Tày, Dao đã có công đánh đuổi giặc Nguyên Mông bảo vệ phòng tuyến sông Hồng thời Trần. Lễ hội Đền Đông Cuông diễn ra vào ngày Mão đầu tiên của tháng Giêng âm lịch với nghi lễ mổ trâu trắng tế Mẫu truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Đền Bảo Hà (Đền Ông Hoàng Bảy) | tên khác=Bao Ha Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Bảo Hà | vĩ độ=22.1850 | kinh độ=104.3450 | chỉ đường=Dưới chân đồi Cấm sát bờ sông Hồng và ga Bảo Hà
| điện thoại=+84 214 3878 123 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia phụng thờ danh tướng Hoàng Bảy (Thần Vệ quốc Nguyễn Hoàng Bảy) - người có công lãnh đạo đồng bào các dân tộc địa phương dẹp tan giặc cướp phương Bắc giữ yên bờ cõi biên thùy thời Hậu Lê (niên hiệu Cảnh Hưng). Đền là trung tâm thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu và hầu đồng thu hút hàng vạn khách hành hương quanh năm.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Lăng mộ Nguyễn Thái Học &amp; Khởi nghĩa Yên Bái | tên khác=Nguyen Thai Hoc Monument
| trang web= | email=
| địa chỉ=Công viên Yên Hòa, Phường Yên Bái | vĩ độ=21.7210 | kinh độ=104.9120 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể tưởng niệm cuộc Khởi nghĩa Yên Bái lịch sử nổ ra đêm ngày 9 rạng sáng 10 tháng 2 năm 1930 do Việt Nam Quốc dân Đảng lãnh đạo. Nơi đây bảo tồn phần mộ chung và tượng đài của nhà yêu nước Nguyễn Thái Học cùng 12 đồng chí hy sinh trên máy chém của thực dân Pháp với câu nói bất hủ trước lúc hy sinh: ''&quot;Không thành công cũng thành nhân&quot;''.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chinh phục đỉnh Fansipan bằng cáp treo và đi bộ:''' Trải nghiệm tuyến cáp treo ba dây vượt thung lũng Mường Hoa, sau đó leo tiếp 639 bậc đá hoặc đi tàu hỏa leo núi lên đỉnh cao 3.143 m để chạm tay vào cột mốc Nóc nhà Đông Dương và chiêm bái đại tượng Phật đồng giữa biển mây (Phường Sa Pa).
* '''Bay dù lượn trên đỉnh đèo Khau Phạ:''' Tham gia sự kiện thể thao mạo hiểm &quot;Bay trên mùa vàng&quot; vào tháng 9 - 10 tại Xã Tú Lệ, cùng phi công cất cánh từ đỉnh đèo Khau Phạ lượn dù đôi trên không trung ngắm trọn vẹn thung lũng lúa nếp chín vàng Lìm Mông rực rỡ bên dưới.
* '''Trekking săn mây và hoa chi pâu đỉnh Tà Chì Nhù:''' Thực hiện lộ trình đi bộ thể thao 2 ngày 1 đêm vượt dốc núi từ bản Xà Hồ (Xã Hạnh Phúc) lên đỉnh Tà Chì Nhù ở độ cao 2.979 m để ngắm nhìn thảm hoa tím biếc nở rộ giữa biển mây lúc bình minh.
* '''Ngâm khoáng nóng tự nhiên giữa ruộng bậc thang Trạm Tấu:''' Thư giãn ngâm mình trong làn nước khoáng nóng tự nhiên 45&amp;nbsp;°C tại Xã Hạnh Phúc, ngắm nhìn sương sớm bay lãng đãng trên các nếp nhà sàn người Thái và ruộng bậc thang kề bên.
* '''Trải nghiệm phiên chợ vùng cao Bắc Hà &amp; Cán Cấu:''' Dạo bước giữa phiên chợ chủ nhật náo nhiệt tại Xã Bắc Hà và Xã Si Ma Cai, ngắm nhìn trang phục thổ cẩm rực rỡ của thiếu nữ Mông hoa, thưởng thức bát thắng cố ngựa bốc khói nghi ngút và nhấp chén rượu ngô Bản Phố cay nồng.
* '''Du thuyền ngắm cảnh lòng hồ Thác Bà &amp; Động Thủy Tiên:''' Thuê thuyền máy lướt trên mặt nước trong xanh phẳng lặng sông Chảy tại Xã Thác Bà, len lỏi qua hàng ngàn hòn đảo đất xanh ngắt và thám hiểm các hang động đá vôi nhũ đá lung linh.
* '''Trekking săn mây bản người Hà Nhì Y Tý:''' Khám phá các nếp nhà trình tường bằng đất nện hình nấm cổ kính tại bản Choản Thèn (Xã Y Tý), săn mây ngập tràn thung lũng lúa Thề Pả và cắm trại trên đỉnh Lảo Thẩn.
* '''Hòa mình vào điệu Xòe Thái đại ngàn Mường Lò:''' Tham gia vòng xòe hoa khổng lồ cùng hàng ngàn nghệ nhân và đồng bào Thái tại Phường Cầu Thia, Phường Nghĩa Lộ trong các đêm hội mùa thu Tây Bắc.</text>
      <sha1>qn7zqh4676hb34hv6qenkao9sykout4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122829</id>
      <parentid>122828</parentid>
      <timestamp>2026-10-12T10:41:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38190" sha1="sjl21srq2xwmpnceptx41mymeoj5jfn" xml:space="preserve">{{pagebanner|Sapa nhìn từ núi Hàm Rồng travel.jpg|caption=Sa Pa nhìn từ núi Hàm Rồng ở Lào Cai}}

{{quickbarprovince
| image=Fansipan summit 2 in sunrise.jpg
| imagewidth=260px
| caption=Đỉnh Fansipan - Nóc nhà Đông Dương tại Phường Sa Pa
| location=Lao Cai in Vietnam.svg
| locationwidth=260px
| area=13.256,92 km²
| population=1.778.785 người (ước tính sau sáp nhập)
| population density=134,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng H'Mông]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Thái]], [[Tiếng Nùng]], [[Tiếng Giáy]]
| religion=[[Tin Lành]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Phật giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người H'Mông (36,8%), người Kinh (33,8%), người Tày (25,7%), người Dao (21,2%), người Thái (4,9%), người Nùng (5,0%), người Giáy (2,7%)
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Bắc Bộ]], [[Trung du và miền núi phía Bắc]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Yên Bái và Phường Lào Cai
| years active=1907 - Thành lập tỉnh Lào Cai / 1900 - Thành lập tỉnh Yên Bái / Tái hợp nhất không gian Hoàng Liên Sơn
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã (không duy trì cấp quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (214 / 216)
| website=[https://laocai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Lào Cai]
}}

'''Lào Cai''' là một tỉnh miền núi biên giới thuộc vùng [[Tây Bắc Bộ]] và [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc giáp châu tự trị Hồng Hà và châu Văn Sơn thuộc tỉnh [[Vân Nam]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài hơn 182 km; phía Tây giáp tỉnh [[Lai Châu]]; phía Nam giáp tỉnh [[Sơn La]]; phía Đông giáp các tỉnh [[Tuyên Quang]] và [[Phú Thọ]]. Sau khi sắp xếp và hợp nhất hành chính năm 2025, Lào Cai bao trọn toàn bộ không gian tự nhiên và văn hóa của 2 địa phương trước đây là tỉnh Lào Cai và tỉnh Yên Bái (tái lập trọn vẹn không gian văn hóa - địa lý của tỉnh Hoàng Liên Sơn thời kỳ 1976–1991). Tỉnh sở hữu đỉnh núi cao nhất Đông Dương [[Fansipan]] (3.143 m), Di tích Quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải, Khu du lịch quốc gia [[Sa Pa]], hồ nhân tạo [[Hồ Thác Bà|Thác Bà]], thung lũng lòng chảo Mường Lò, vùng chè cổ thụ Suối Giàng và Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai - cửa ngõ giao thương đường bộ, đường sắt huyết mạch trên hành lang kinh tế Côn Minh - Hà Nội - Hải Phòng. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã, không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:NNU Cotmoc Hakhau.gif|nhỏ|Cột mốc biên giới Việt Nam - Trung Quốc tại bờ sông Nậm Thi, Phường Lào Cai]]

=== Lịch sử hình thành ===
Lịch sử vùng đất Lào Cai - Yên Bái gắn liền với các nền văn hóa khảo cổ tiền sử và vị thế phên dậu quân sự trọng yếu bảo vệ biên cương phía Bắc của Đại Việt.

Thời tiền sử, các di chỉ khảo cổ học dọc thung lũng sông Hồng và sông Chảy lưu giữ dấu tích người tiền sử thuộc nền Văn hóa Hòa Bình và văn hóa Bắc Sơn có niên đại hơn 10.000 năm. Thời kỳ đồng thau, vùng đất này thuộc bộ Tân Hưng của nhà nước Văn Lang và bộ lạc Tây Vu thời Âu Lạc. Dưới thời thuộc Đường, vùng đất này mang tên Lâm Tây Nguyên, thuộc An Nam đô hộ phủ.

Thời phong kiến độc lập, vùng đất này lần lượt trực thuộc đạo Lâm Tây thời Lý, phủ Quy Hóa thời Trần và thừa tuyên Hưng Hóa thời Lê sơ. Vùng đất hiểm trở này là căn cứ kháng chiến chặn đánh các đạo quân xâm lược phương Bắc dọc theo hành lang sông Hồng. Năm 1258 và 1285, quân dân thời Trần do các tù trưởng địa phương phối hợp với quan quân triều đình đã tổ chức phục kích tiêu diệt các cánh quân Nguyên Mông tại bến Lãnh Câu, sông Chảy và thung lũng Quy Hóa. 

Cuối thế kỷ 19, địa danh &quot;Lào Cai&quot; hình thành gắn với khu chợ phố cũ của người Mông (&quot;Lao Cai&quot; - nghĩa là chợ cũ) ven bờ sông Nậm Thi và sông Hồng do nhà thám hiểm người Pháp Jean Dupuis ghi chép vào bản đồ năm 1879. Ngày 11 tháng 4 năm 1900, chính quyền thực dân Pháp thành lập tỉnh Yên Bái. Tiếp đó, ngày 12 tháng 7 năm 1907, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định bãi bỏ Đạo quan binh IV để thành lập tỉnh dân sự Lào Cai. Vùng đất này ghi dấu cuộc Khởi nghĩa Yên Bái (tháng 2 năm 1930) do Nguyễn Thái Học và Việt Nam Quốc dân Đảng lãnh đạo.

Năm 1976, ba tỉnh Lào Cai, Yên Bái và Nghĩa Lộ hợp nhất thành tỉnh Hoàng Liên Sơn. Đến năm 1991, tỉnh được chia tách thành hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái, trước khi tái hợp nhất toàn diện thành tỉnh Lào Cai mới vào năm 2025 theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội.

=== Địa hình ===
Địa hình tỉnh phân hóa mạnh mẽ, độ dốc lớn, cao dần từ Đông Nam lên Tây Bắc, kẹp giữa hai dãy núi lớn là dãy [[Hoàng Liên Sơn]] và dãy Con Voi:
* '''Vùng núi cao hiểm trở &amp; &quot;Nóc nhà Đông Dương&quot; (phía Tây và Tây Bắc):''' Dãy núi Hoàng Liên Sơn chạy dài theo hướng Tây Bắc - Đông Nam sở hữu đỉnh [[Fansipan]] (3.143 m), đỉnh [[Ky Quan San]] (Bạch Mộc Lương Tử - 3.046 m tại Xã Mường Hum), đỉnh Nhìu Cồ San (2.965 m) và Tà Chì Nhù (2.979 m tại Xã Hạnh Phúc). Địa hình núi cao dốc đứng tạo nên các đèo hiểm trở bậc nhất Việt Nam như [[Đèo Ô Quý Hồ]] (nối sang Lai Châu) và [[Đèo Khau Phạ]] dài hơn 30 km (Xã Tú Lệ). Khí hậu vùng núi cao mang sắc thái ôn đới quanh năm, mùa đông thường xuyên có băng giá và tuyết rơi tại Phường Sa Pa, Xã Y Tý.
* '''Vùng thung lũng ruộng bậc thang &amp; Lòng chảo bồn địa (khu vực trung tâm):''' 
  * Quần thể Ruộng bậc thang Mù Cang Chải (Xã Mù Cang Chải, Xã Púng Luông, Xã Khao Mang) uốn lượn tầng tầng lớp lớp trên các sườn núi dốc từ 30° đến 50°, được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt.
  * Thung lũng lòng chảo Mường Lò (Phường Cầu Thia, Phường Trung Tâm, Phường Nghĩa Lộ) - cánh đồng lúa lớn thứ hai vùng Tây Bắc (&quot;nhất Thanh, nhì Lò, tam Than, tứ Bước&quot;), vựa lúa gạo nếp thơm trù phú của đồng bào Thái đen.
* '''Vùng đồi thấp trung du &amp; Vùng hồ nhân tạo (phía Đông và Đông Nam):''' Lưu vực hạ lưu Sông Hồng và Sông Chảy mở rộng qua Xã Trấn Yên, Xã Yên Bình, Xã Lục Yên. Điểm nhấn là công trình [[Hồ Thác Bà]] (Xã Thác Bà, Xã Yên Bình) rộng hơn 20.000 ha với hơn 1.300 hòn đảo đất xanh ngắt nổi trên mặt nước phẳng lặng, tạo cảnh quan sinh thái bồn trũng điều hòa khí hậu toàn vùng.

=== Dân cư ===
Dân số tỉnh đạt trên 1,77 triệu người với 33 dân tộc cùng chung sống, trong đó đồng bào các dân tộc thiểu số chiếm 57,6%. Đồng bào người H'Mông chiếm tỷ lệ đông nhất (36,8%), cư trú tập trung tại các xã sườn núi cao thuộc Sa Pa, Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Bắc Hà, Si Ma Cai, Bát Xát. Người Tày chiếm 25,7% định cư tại thung lũng ven sông suối Bảo Yên, Văn Bàn, Lục Yên; người Dao chiếm 21,2% (gồm các nhóm Dao Đỏ, Dao Quần Chẹt, Dao Tuyển); người Thái chiếm 4,9% quần cư tại cánh đồng Mường Lò; cùng các dân tộc Giáy, Nùng, Hà Nhì, Phù Lá, La Chí.

Lào Cai lưu giữ kho tàng di sản văn hóa phi vật thể phong phú:
* 4 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh: Nghệ thuật Xòe Thái (Mường Lò), Thực hành Then của người Tày - Nùng - Thái, Nghi lễ và trò chơi kéo co ngồi của người Tày - Giáy, và Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt (Đền Bảo Hà, Đền Đông Cuông).
* Lễ hội dân gian vùng cao đặc sắc: Lễ hội Gầu Tào của người Mông (tháng Giêng), Lễ hội Lồng Tồng (xuống đồng) của người Tày, Lễ hội Roóng Poọc của người Giáy (Xã Tả Van), Lễ cấp sắc của người Dao đỏ, Lễ hội Đua ngựa truyền thống Bắc Hà (Xã Bắc Hà), Lễ hội Đền Đông Cuông (Xã Đông Cuông) và Lễ hội Đền Thượng (Phường Lào Cai).
* Hệ thống chợ phiên vùng cao rực rỡ sắc màu trang phục thổ cẩm: [[Chợ phiên Bắc Hà]], Chợ phiên Cán Cấu (Xã Si Ma Cai), Chợ phiên Mường Khương, Chợ Mường Lò.

=== Khí hậu ===
Do địa hình phân hóa độ cao từ 80 m (vùng hạ lưu sông Hồng) lên đến hơn 3.100 m (đỉnh Fansipan), khí hậu tỉnh chia thành hai tiểu vùng nhiệt đới gió mùa và cận nhiệt đới/ôn đới núi cao:

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, tiết trời khô ráo, ban đêm se lạnh; hoa mận, hoa đào rừng, hoa đỗ quyên nở rộ khắp các triền núi Hoàng Liên Sơn, Xã Y Tý, Xã Bắc Hà.
* '''Mùa hè &amp; Mùa nước đổ''' (tháng 5 đến tháng 8): Vùng thung lũng thấp (Phường Yên Bái, Phường Lào Cai) có nền nhiệt từ 30 - 35&amp;nbsp;°C; ngược lại các vùng cao Phường Sa Pa, Xã Bắc Hà, Xã Mù Cang Chải luôn mát mẻ với nhiệt độ chỉ từ 18 - 24&amp;nbsp;°C. Tháng 5 - 6 là thời điểm vùng cao bước vào &quot;mùa nước đổ&quot;, khi nước suối dẫn vào ruộng bậc thang lấp lánh như những tấm gương khổng lồ phản chiếu mây trời.
* '''Mùa thu &amp; Mùa lúa chín vàng''' (tháng 9 đến tháng 10): Mùa đẹp nhất trong năm của vùng cao Tây Bắc; thời tiết khô ráo, nắng hanh dịu mát; toàn bộ thung lũng Mường Hoa (Phường Sa Pa) và các triền núi Mù Cang Chải (Xã Púng Luông, Xã La Pán Tẩn) khoác lên màu vàng óng ả của vụ lúa nương chín rộ; biển mây bắt đầu xuất hiện dày đặc tại Xã Y Tý, Xã Tà Chì Nhù.
* '''Mùa đông &amp; Mùa săn băng tuyết''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Không khí lạnh buốt giá kéo dài; nhiệt độ ban đêm tại Phường Sa Pa, Xã Y Tý, đỉnh Fansipan thường xuyên xuống dưới 0&amp;nbsp;°C, xuất hiện hiện tượng sương muối, băng giá và tuyết rơi phủ trắng núi đồi.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%; margin:auto;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu trạm Sa Pa (Độ cao 1.570 m so với mực nước biển)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 12 (54) || 14 (57) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 23 (73) || 23 (73) || 23 (73) || 21 (70) || 18 (64) || 16 (61) || 13 (55) || '''19 (66)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 6 (43) || 7 (45) || 10 (50) || 13 (55) || 16 (61) || 17 (63) || 18 (64) || 17 (63) || 15 (59) || 13 (55) || 10 (50) || 7 (45) || '''12 (54)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 60 (2.4) || 85 (3.3) || 120 (4.7) || 210 (8.3) || 350 (13.8) || 420 (16.5) || 470 (18.5) || 490 (19.3) || 380 (15.0) || 210 (8.3) || 110 (4.3) || 55 (2.2) || '''2.960 (116.5)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Cao toc Noi Bai Lao Cai.jpg|nhỏ|Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (CT05) chạy dọc thung lũng sông Hồng]]

Lào Cai giữ vai trò đầu mối giao thông quốc tế và hành lang kinh tế liên vùng kết nối miền Bắc Việt Nam với vùng Tây Nam Trung Quốc qua mạng lưới cao tốc, đường sắt xuyên biên giới và đường quốc lộ.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Nội Bài - Lào Cai (Cao tốc CT05):''' Tuyến cao tốc huyết mạch dài 265 km nối từ thủ đô Hà Nội chạy dọc sông Hồng qua địa bàn tỉnh tại Phường Yên Bái, Xã Mậu A, Xã Bảo Thắng, Phường Cam Đường và kết thúc tại Cửa khẩu Quốc tế Kim Thành (Phường Lào Cai).
  * Thời gian lái xe ô tô từ trung tâm Hà Nội đến Phường Yên Bái chỉ mất 1 giờ 45 phút (155 km).
  * Thời gian lái xe ô tô từ Hà Nội đến Phường Lào Cai khoảng 3,5 đến 4 giờ (245 km).
* '''Tuyến đường nối cao tốc đi Sa Pa (Tỉnh lộ 155):''' Công trình đường đèo hiện đại vận hành đầu năm 2024, nổi bật với công trình [[Cầu Móng Sến]] có trụ cầu cạn cao nhất Việt Nam (83 m), giúp phương tiện rút ngắn thời gian leo đèo dốc và tránh hoàn toàn &quot;dốc ba tầng&quot; hiểm trở trên Quốc lộ 4D. Thời gian chạy ô tô từ Phường Lào Cai lên Phường Sa Pa chỉ còn khoảng 35 - 40 phút.
* '''Trục Quốc lộ 32 &amp; Đèo Khau Phạ:''' Tuyến đường đèo huyết mạch nối từ Phú Thọ qua Xã Thượng Bằng La, Phường Cầu Thia, thung lũng Mường Lò, vượt [[Đèo Khau Phạ]] sang Xã Tú Lệ, Xã Púng Luông và danh thắng Ruộng bậc thang Xã Mù Cang Chải nối sang Lai Châu.
* '''Trục Quốc lộ 70 &amp; Quốc lộ 4D:'''
  * Quốc lộ 70 kết nối từ Yên Bình qua Lục Yên, Bảo Yên lên ngã ba Bản Phiệt (Phường Lào Cai).
  * Quốc lộ 4D nối từ Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai qua Phường Sa Pa, vượt đỉnh đèo Ô Quý Hồ sang tỉnh Lai Châu.
* '''Tuyến Quốc lộ 279 &amp; Quốc lộ 4E:''' Kết nối trục ngang từ Hà Giang qua Bảo Yên, Bảo Thắng sang Lai Châu và Điện Biên.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * *Xe Limousine VIP (9 - 11 chỗ):* Các nhà xe Eco Sapa, Sapa Express, New Sinh Cafe, Daily Limousine hoạt động liên tục 30 phút/chuyến đón trả khách tận nơi giữa nội thành Hà Nội, sân bay Nội Bài và Phường Sa Pa, Phường Lào Cai, Phường Yên Bái. Giá vé: 250.000 - 350.000 VNĐ/vé.
  * *Xe khách giường nằm &amp; Cabin cao cấp:* Xuất bến từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) chạy cao tốc ngày đêm về Bến xe trung tâm Lào Cai, Bến xe Sa Pa, Bến xe Yên Bái, Bến xe Nghĩa Lộ. Giá vé: 200.000 - 300.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường sắt ===
[[Tập tin:GaLaocai.jpg|nhỏ|Ga Lào Cai - điểm kết thúc của tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai]]
Tuyến [[Đường sắt Hà Nội - Lào Cai]] khổ 1.000 mm kết nối thẳng từ Ga Hà Nội qua Phú Thọ, Ga Yên Bái (Phường Yên Bái), Ga Phố Lu (Xã Bảo Thắng) đến Ga Lào Cai (Phường Lào Cai), sau đó vượt cầu đường sắt Hồ Kiều thông tuyến liên vận quốc tế sang Ga Hà Khẩu (Vân Nam, Trung Quốc):
* '''Đoàn tàu khách nhanh SP1 / SP2 / SP3 / SP4:''' Khởi hành hàng đêm từ Ga Hà Nội lúc 21:30 - 22:00 và đến Ga Lào Cai lúc 05:30 sáng hôm sau. Tàu trang bị các toa xe du lịch chất lượng cao (Victoria Express, Chapa Express, Livitrans Express, Sapaly Express) với buồng nằm 2 - 4 giường ốp gỗ, điều hòa êm ái. Giá vé: 350.000 - 850.000 VNĐ/giường nằm.
* Từ Ga Lào Cai, du khách tiếp tục đón xe buýt công cộng hoặc xe trung chuyển vượt 30 km đèo dốc lên thị xã Sa Pa.

=== Bằng đường thủy ===
* Tuyến vận tải đường thủy lòng [[Hồ Thác Bà]] (Xã Thác Bà) đưa tàu thuyền, ca nô du lịch đưa đón khách tham quan các đảo nổi trên hồ và kết nối liên tỉnh sang huyện Hàm Yên ([[Tuyên Quang]]).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Trạm Tấu, Yên Bái road.jpg|nhỏ|Cung đường đèo dốc uốn lượn tại Xã Trạm Tấu]]

* '''Thuê xe máy phượt cung đèo:''' Phương tiện linh hoạt và phổ biến nhất để chinh phục các cung đèo quanh co, tiếp cận các bản làng xa xôi của người Mông, Dao tại Sa Pa, Y Tý, Mù Cang Chải, Bắc Hà, Trạm Tấu. Các điểm cho thuê xe máy tập trung quanh Ga Lào Cai (Phường Lào Cai), trung tâm Phường Sa Pa, Phường Yên Bái và Xã Mù Cang Chải với giá thuê từ 120.000 - 180.000 VNĐ/ngày.
* '''Cáp treo Fansipan Legend:''' Tuyến cáp treo ba dây dài 6.292,5 m vượt thung lũng Mường Hoa lên đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m; thời gian di chuyển trong cabin chỉ mất 15 phút thay vì phải leo bộ rừng núi 2 ngày.
* '''Xe buýt công cộng nội tỉnh:'''
  * Tuyến số 01: Phường Lào Cai - Phường Sa Pa (tần suất 20 phút/chuyến, giá vé: 30.000 VNĐ/lượt).
  * Tuyến Phường Lào Cai - Xã Bát Xát.
  * Tuyến Phường Lào Cai - Xã Bắc Hà.
  * Tuyến Phường Yên Bái - Phường Cầu Thia (Mường Lò) - Xã Mù Cang Chải.
* '''Tàu máy và xuồng du lịch Hồ Thác Bà:''' Xuất bến từ bến thủy thị trấn Thác Bà cũ đưa khách lướt sóng qua 1.300 hòn đảo xanh, ghé thăm Động Thủy Tiên, đền Thác Bà và bản du lịch cộng đồng người Tày Ngòi Tu (Xã Thác Bà).
* '''Taxi:''' 
  * Taxi Mai Linh Lào Cai: ☎ +84 214 3833 388
  * Taxi Sa Pa: ☎ +84 214 3626 626
  * Taxi Yên Bái: ☎ +84 216 3866 866
  * Taxi Mai Linh Yên Bái: ☎ +84 216 3855 855
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Fansipan summit 2 in sunrise.jpg|nhỏ|Cột mốc đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m trên dãy Hoàng Liên Sơn tại Phường Sa Pa]]

=== Vùng Núi cao Hoàng Liên Sơn &amp; Khu Du lịch Sa Pa ===
* {{xem
| tên=Đỉnh Fansipan &amp; Quần thể Tâm linh Fansipan Legend | tên khác=Fansipan Peak
| trang web=https://fansipanlegend.sunworld.vn | email=
| địa chỉ=Phường Sa Pa và Phường Phan Si Păng cũ | vĩ độ=22.3033 | kinh độ=103.7750 | chỉ đường=Tiếp cận bằng cáp treo từ thung lũng Mường Hoa hoặc leo núi đường bộ
| điện thoại=+84 214 3818 888 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:30 | giá=Vé cáp treo khứ hồi: 850.000 VNĐ/người lớn (tàu hỏa leo núi tính riêng)
| nội dung=Đỉnh núi cao nhất Việt Nam và toàn bán đảo Đông Dương ở độ cao 3.143 m so với mực nước biển. Quần thể gồm tháp mốc inox đỉnh Fansipan, quần thể công trình kiến trúc Phật giáo bằng đá xanh và gỗ tứ thiết chế tác công phu theo phong cách chùa cổ thế kỷ 15 - 16 ngự trên triền dốc đá cheo leo giữa mây ngàn: Đại tượng Phật A Di Đà bằng đồng đúc cao 21,5 m (tượng Phật đồng cao nhất Việt Nam ngự ở độ cao trên 3.000 m), Kim Sơn Bảo Thắng Tự, Bảo tháp 11 tầng, đường La Hán và Tượng Quan Thế Âm Bồ Tát bằng đồng.
}}

[[Tập tin:Thacbac3.jpg|nhỏ|Thác Bạc đổ từ vách núi cao bên Quốc lộ 4D tại Phường Sa Pa]]

* {{xem
| tên=Thác Bạc &amp; Thác Tình Yêu | tên khác=Silver Waterfall &amp; Love Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Sa Pa và Xã San Sả Hồ cũ | vĩ độ=22.3610 | kinh độ=103.7780 | chỉ đường=Nằm sát trục Quốc lộ 4D hướng đi đèo Ô Quý Hồ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Vé Thác Bạc: 20.000 VNĐ; vé Thác Tình Yêu - Suối Vàng: 75.000 VNĐ
| nội dung=Hai ngọn thác tự nhiên bắt nguồn từ đỉnh dãy Hoàng Liên Sơn:
* '''Thác Bạc:''' Dòng thác đổ từ độ cao hơn 200 m xuống thung lũng suối Mường Hoa bọt tung trắng xóa, du khách leo theo các bậc cầu thang đá hai bên sườn núi để ngắm nhìn dòng nước cuộn đổ giữa rừng thông.
* '''Thác Tình Yêu &amp; Suối Vàng:''' Nằm trong vùng lõi Vườn Quốc gia Hoàng Liên; dòng suối Vàng trong suốt chảy qua lòng đá hoa cương màu vàng đất dẫn tới ngọn thác cao gần 100 m đổ xuống hồ nước sâu mát lạnh, gắn với huyền thoại tình yêu giữa nàng tiên trời và chàng tiều phu Ô Quý Hồ.
}}

* {{xem
| tên=Đèo Ô Quý Hồ (Đèo Hoàng Liên Sơn) &amp; Cầu kính Rồng Mây | tên khác=O Quy Ho Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Sa Pa (ranh giới giữa tỉnh Lào Cai và tỉnh Lai Châu) | vĩ độ=22.3550 | kinh độ=103.7650 | chỉ đường=Trục Quốc lộ 4D ở độ cao hơn 2.000 m
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Ngắm cảnh miễn phí; vé khu du lịch Cầu kính tính riêng
| nội dung=Một trong &quot;Tứ đại đỉnh đèo&quot; hiểm trở và hùng vĩ nhất vùng núi phía Bắc với chiều dài gần 50 km vượt qua dãy Hoàng Liên Sơn. Đỉnh đèo là ranh giới khí hậu rõ nét: mùa đông bên phía Lào Cai thường mịt mù sương gió lạnh buốt trong khi phía Lai Châu lại ấm áp hửng nắng; đây là điểm ngắm hoàng hôn và săn biển mây chiều nổi tiếng nhất vùng Tây Bắc.
}}

* {{xem
| tên=Thung lũng Mường Hoa &amp; Bãi đá cổ Sa Pa | tên khác=Muong Hoa Valley &amp; Ancient Rock Field
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tả Van và Xã Hầu Thào cũ | vĩ độ=22.3120 | kinh độ=103.8780 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Sa Pa 8 km về phía Đông Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tuyến Tả Van - Mường Hoa: 80.000 VNĐ/người
| nội dung=Thung lũng lòng chảo trải dài men theo con suối Mường Hoa uốn lượn qua các sườn đồi ruộng bậc thang của đồng bào người H'Mông đen và người Giáy. Nơi đây lưu giữ Bãi đá cổ Sa Pa - Di tích quốc gia trải rộng trên diện tích 8 km² với gần 200 khối đá sa thạch chạm khắc các hình vẽ bí ẩn, ký tự cổ, sơ đồ bản đồ và hình người thời tiền sử chưa được giải mã.
}}

[[Tập tin:Rice terrace.png|nhỏ|Ruộng bậc thang Mù Cang Chải mùa lúa chín vàng tại Xã Púng Luông]]

=== Quần thể Ruộng bậc thang Danh thắng Quốc gia Đặc biệt ===
* {{xem
| tên=Khu Danh thắng Quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải | tên khác=Mu Cang Chai Terraced Rice Fields
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Mù Cang Chải, Xã Púng Luông, Xã Khao Mang, Xã Lao Chải | vĩ độ=21.8500 | kinh độ=104.0833 | chỉ đường=Trải rộng dọc theo trục Quốc lộ 32
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (xe ôm địa phương lên các đồi mâm xôi tính riêng)
| nội dung=Quần thể di tích danh thắng quốc gia đặc biệt rộng hơn 2.200 ha do các thế hệ đồng bào người H'Mông khai khẩn thủ công suốt hàng trăm năm trên các sườn núi dốc đứng từ 30° đến 50°. Các điểm ngắm cảnh ruộng bậc thang nổi tiếng thế giới:
* '''Đồi Mâm Xôi La Pán Tẩn (Xã Púng Luông):''' Quả đồi hình tròn trũng tự nhiên được xếp tầng ruộng bậc thang tròn đều như mâm xôi dâng trời, là biểu tượng nhiếp ảnh tiêu biểu của du lịch Tây Bắc.
* '''Đồi Móng Ngựa Sáng Nhù (Xã Mù Cang Chải):''' Dải ruộng uốn hình vòng cung bán nguyệt ôm sát triền núi dốc đứng, điểm đón hoàng hôn rực rỡ nhất vào mùa lúa chín tháng 9 - 10.
* '''Thung lũng ruộng Mũi Thuyền Dế Xu Phình:''' Các dải ruộng nhọn vươn ra lòng thung lũng như những mũi thuyền xếp lớp.
* '''Mùa nước đổ (tháng 5 - 6) &amp; Mùa vàng (tháng 9 - 10):''' Hai thời khắc cảnh quan chuyển biến kỳ ảo từ những mặt gương nước phản chiếu trời mây sang thảm lúa vàng ươm trù phú.
}}

[[Tập tin:Nhảy dù lượn từ đèo Khau Phạ ngắm bản Lìm mông.jpg|nhỏ|Bay dù lượn từ đỉnh đèo Khau Phạ xuống thung lũng Lìm Mông, Xã Tú Lệ]]

* {{xem
| tên=Đèo Khau Phạ &amp; Thung lũng Lúa Nếp Tú Lệ | tên khác=Khau Pha Pass &amp; Tu Le Valley
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tú Lệ và Xã Cao Phạ cũ | vĩ độ=21.7850 | kinh độ=104.2500 | chỉ đường=Nằm trên trục Quốc lộ 32 vượt dãy núi Khau Phạ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (vé bay dù lượn dù đôi tính riêng)
| nội dung=Một trong &quot;Tứ đại đỉnh đèo&quot; của miền Bắc với chiều dài hơn 30 km ở độ cao từ 1.200 m đến 1.500 m so với mực nước biển, thường xuyên mù sương quanh năm (nghĩa theo tiếng Thái là &quot;Sừng Trời&quot;). Đỉnh đèo là điểm cất cánh của sự kiện thể thao mạo hiểm dù lượn quốc tế &quot;Bay trên mùa vàng&quot; và &quot;Bay trên mùa nước đổ&quot;, nhìn xuống toàn cảnh thung lũng bản Lìm Mông, Lìm Thái và cánh đồng lúa nếp Tú Lệ trù phú.
}}

[[Tập tin:Thác Bà lake - panorama.jpg|nhỏ|Mặt nước phẳng lặng và các đảo đất xanh tại Hồ Thác Bà, Xã Thác Bà]]

=== Thắng cảnh Hồ Thác Bà &amp; Vùng Văn hóa Cổ Lục Yên ===
* {{xem
| tên=Hồ Thác Bà &amp; Nhà máy Thủy điện Thác Bà | tên khác=Thac Ba Lake
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Thác Bà và Xã Yên Bình | vĩ độ=21.7500 | kinh độ=105.0333 | chỉ đường=Cách Phường Yên Bái khoảng 35 km về phía Đông Bắc
| điện thoại=+84 216 3885 123 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Thuê thuyền tham quan lòng hồ: 500.000 - 1.200.000 VNĐ/chuyến
| nội dung=Hồ nước ngọt nhân tạo lớn hình thành từ năm 1971 khi ngăn dòng sông Chảy xây dựng Nhà máy Thủy điện Thác Bà - công trình thủy điện đầu tiên của miền Bắc. Hồ có diện tích mặt nước hơn 20.000 ha với hơn 1.300 hòn đảo đất xanh ngắt nhấp nhô soi bóng xuống làn nước xanh trong, được mệnh danh là &quot;Vịnh Hạ Long trên núi&quot;. Quần thể tham quan gồm Động Thủy Tiên (hang đá tự nhiên gắn với truyền thuyết 9 nàng tiên), Đền Thác Bà uy nghiêm bên bờ hồ, hang Xuân Long và bản du lịch cộng đồng người Tày Ngòi Tu.
}}

* {{xem
| tên=Chợ Đá quý Lục Yên &amp; Chùa Hang Ngọc Bích | tên khác=Luc Yen Gemstone Market
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Lục Yên | vĩ độ=22.1120 | kinh độ=104.7280 | chỉ đường=Trung tâm xã Yên Thế cũ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 10:00 sáng hàng ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=&quot;Thủ phủ đá quý&quot; của miền Bắc, nơi có phiên chợ đá quý ngoài trời độc đáo chỉ họp vào buổi sáng sớm. Các nghệ nhân và thợ khai mỏ bày bán công khai hàng trăm loại đá quý, đá bán quý thô và đã mài dũa (ruby đỏ, sapphire xanh, spinel, thạch anh) trên những chiếc bàn gỗ đơn sơ; kề bên là các xưởng chế tác tranh đá quý thủ công tinh xảo ghép từ đá vụn tự nhiên.
}}

[[Tập tin:Mèo Hoàng A Tưởng.jpg|nhỏ|Dinh thự cổ Hoàng A Tưởng với kiến trúc Á - Âu tại Xã Bắc Hà]]

=== Vùng Cao nguyên Trắng Bắc Hà &amp; Cung Săn mây Y Tý ===
* {{xem
| tên=Dinh Hoàng A Tưởng (Dinh Vua Mèo Bắc Hà) | tên khác=Hoang A Tuong Palace
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Bắc Hà | vĩ độ=22.5380 | kinh độ=104.2880 | chỉ đường=Trung tâm xã
| điện thoại=+84 214 3880 234 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Tòa dinh thự kiêm pháo đài bề thế xây dựng từ năm 1914 đến 1921 của hai cha con thổ ty người Tày cai trị vùng rẻo cao Hoàng Yến Chót và Hoàng A Tưởng. Công trình do kiến trúc sư người Pháp và thầy địa lý người Trung Hoa thiết kế, kết hợp hài hòa giữa lối kiến trúc lâu đài cổ điển phương Tây (cửa vòm cuốn, cột gờ đắp nổi, ban công con tiện) và bố cục nhà khép kín phong thủy Á Đông; khuôn viên gồm 36 phòng chức năng kiên cố, bao quanh bởi tường rào có lỗ châu mai phòng thủ.
}}

* {{xem
| tên=Thiên đường Săn mây Y Tý &amp; Thung lũng Lảo Thẩn | tên khác=Y Ty Cloud Paradise
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Y Tý | vĩ độ=22.6250 | kinh độ=103.6080 | chỉ đường=Cách Phường Lào Cai 75 km theo tuyến đường Bát Xát - Bản Xèo
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Xã vùng cao biên giới nằm ở độ cao trên 2.000 m tựa lưng vào dãy núi Nhìu Cồ San, quanh năm mây mù bao phủ. Điểm tham quan nổi bật gồm: Bản Choản Thèn và bản Lao Chải của người Hà Nhì đen với những ngôi nhà trình tường bằng đất nện dày hình nấm khổng lồ lợp mái cỏ rêu phong; các dải ruộng bậc thang Thề Pả uốn lượn; đỉnh Lảo Thẩn (2.860 m) - điểm trekking săn biển mây bình minh lý tưởng bậc nhất Tây Bắc.
}}

[[Tập tin:Phu Song Sung (241072135).jpeg|nhỏ|Đỉnh Tà Chì Nhù (Phu Song Sung) ngập tràn sắc hoa chi pâu tại Xã Hạnh Phúc]]

* {{xem
| tên=Đỉnh Tà Chì Nhù &amp; Suối khoáng nóng Trạm Tấu | tên khác=Ta Chi Nhu Peak &amp; Tram Tau Hot Spring
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Hạnh Phúc và Xã Trạm Tấu | vĩ độ=21.5600 | kinh độ=104.4250 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Cầu Thia 30 km về phía Tây Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Tắm khoáng nóng: 50.000 - 120.000 VNĐ/người
| nội dung=Điểm đến nổi bật của vùng rẻo cao Trạm Tấu:
* '''Đỉnh Tà Chì Nhù (2.979 m):''' Đỉnh núi cao thứ 7 tại Việt Nam, mệnh danh là &quot;đại dương trên mây&quot;; vào tháng 9 đến tháng 10 hàng năm, sườn núi bung nở bạt ngàn sắc tím biếc của loài hoa chi pâu (hoa cỏ mật) rực rỡ giữa biển mây bồng bềnh.
* '''Suối khoáng nóng tự nhiên Trạm Tấu:''' Mạch nước khoáng nóng tự nhiên phun trào từ lòng đất ở nhiệt độ 45 - 50&amp;nbsp;°C chảy vào các bể đá ngoài trời nhìn thẳng ra những thửa ruộng bậc thang xanh mát của đồng bào người Thái và Mông.
}}

=== Cửa khẩu Quốc tế &amp; Quần thể Di tích Lịch sử Cách mạng ===
* {{xem
| tên=Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai &amp; Cột mốc Biên giới số 102 | tên khác=Lao Cai International Border Gate
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Phan Bội Châu, Phường Lào Cai | vĩ độ=22.5050 | kinh độ=103.9680 | chỉ đường=Nằm ngay ngã ba sông Nậm Thi và sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 22:00 | giá=Miễn phí tham quan check-in khu vực cột mốc
| nội dung=Cửa khẩu quốc tế đường bộ và đường sắt quan trọng bậc nhất nối Việt Nam với thị trấn Hà Khẩu (châu Hồng Hà, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc) qua Cầu đường bộ Hồ Kiều bắc qua sông Nậm Thi. Kề bên là Cột mốc biên giới quốc gia số 102 (cột mốc đôi bằng đá hoa cương nguyên khối dựng năm 2001) và Đền Mẫu Lào Cai linh thiêng tọa lạc nơi ngã ba sông biên giới.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Đền Đông Cuông | tên khác=Dong Cuong Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thôn Bến Đền, Xã Đông Cuông | vĩ độ=21.9850 | kinh độ=104.7280 | chỉ đường=Cách Phường Yên Bái 50 km xuôi dọc đê sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ linh thiêng bậc nhất trong hệ thống tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, nơi phụng thờ Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn (Bà Chúa Nhất Ngàn) và các vị anh hùng dân tộc người Tày, Dao đã có công đánh đuổi giặc Nguyên Mông bảo vệ phòng tuyến sông Hồng thời Trần. Lễ hội Đền Đông Cuông diễn ra vào ngày Mão đầu tiên của tháng Giêng âm lịch với nghi lễ mổ trâu trắng tế Mẫu truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Đền Bảo Hà (Đền Ông Hoàng Bảy) | tên khác=Bao Ha Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Bảo Hà | vĩ độ=22.1850 | kinh độ=104.3450 | chỉ đường=Dưới chân đồi Cấm sát bờ sông Hồng và ga Bảo Hà
| điện thoại=+84 214 3878 123 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia phụng thờ danh tướng Hoàng Bảy (Thần Vệ quốc Nguyễn Hoàng Bảy) - người có công lãnh đạo đồng bào các dân tộc địa phương dẹp tan giặc cướp phương Bắc giữ yên bờ cõi biên thùy thời Hậu Lê (niên hiệu Cảnh Hưng). Đền là trung tâm thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu và hầu đồng thu hút hàng vạn khách hành hương quanh năm.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Lăng mộ Nguyễn Thái Học &amp; Khởi nghĩa Yên Bái | tên khác=Nguyen Thai Hoc Monument
| trang web= | email=
| địa chỉ=Công viên Yên Hòa, Phường Yên Bái | vĩ độ=21.7210 | kinh độ=104.9120 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể tưởng niệm cuộc Khởi nghĩa Yên Bái lịch sử nổ ra đêm ngày 9 rạng sáng 10 tháng 2 năm 1930 do Việt Nam Quốc dân Đảng lãnh đạo. Nơi đây bảo tồn phần mộ chung và tượng đài của nhà yêu nước Nguyễn Thái Học cùng 12 đồng chí hy sinh trên máy chém của thực dân Pháp với câu nói bất hủ trước lúc hy sinh: ''&quot;Không thành công cũng thành nhân&quot;''.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chinh phục đỉnh Fansipan bằng cáp treo và đi bộ:''' Trải nghiệm tuyến cáp treo ba dây vượt thung lũng Mường Hoa, sau đó leo tiếp 639 bậc đá hoặc đi tàu hỏa leo núi lên đỉnh cao 3.143 m để chạm tay vào cột mốc Nóc nhà Đông Dương và chiêm bái đại tượng Phật đồng giữa biển mây (Phường Sa Pa).
* '''Bay dù lượn trên đỉnh đèo Khau Phạ:''' Tham gia sự kiện thể thao mạo hiểm &quot;Bay trên mùa vàng&quot; vào tháng 9 - 10 tại Xã Tú Lệ, cùng phi công cất cánh từ đỉnh đèo Khau Phạ lượn dù đôi trên không trung ngắm trọn vẹn thung lũng lúa nếp chín vàng Lìm Mông rực rỡ bên dưới.
* '''Trekking săn mây và hoa chi pâu đỉnh Tà Chì Nhù:''' Thực hiện lộ trình đi bộ thể thao 2 ngày 1 đêm vượt dốc núi từ bản Xà Hồ (Xã Hạnh Phúc) lên đỉnh Tà Chì Nhù ở độ cao 2.979 m để ngắm nhìn thảm hoa tím biếc nở rộ giữa biển mây lúc bình minh.
* '''Ngâm khoáng nóng tự nhiên giữa ruộng bậc thang Trạm Tấu:''' Thư giãn ngâm mình trong làn nước khoáng nóng tự nhiên 45&amp;nbsp;°C tại Xã Hạnh Phúc, ngắm nhìn sương sớm bay lãng đãng trên các nếp nhà sàn người Thái và ruộng bậc thang kề bên.
* '''Trải nghiệm phiên chợ vùng cao Bắc Hà &amp; Cán Cấu:''' Dạo bước giữa phiên chợ chủ nhật náo nhiệt tại Xã Bắc Hà và Xã Si Ma Cai, ngắm nhìn trang phục thổ cẩm rực rỡ của thiếu nữ Mông hoa, thưởng thức bát thắng cố ngựa bốc khói nghi ngút và nhấp chén rượu ngô Bản Phố cay nồng.
* '''Du thuyền ngắm cảnh lòng hồ Thác Bà &amp; Động Thủy Tiên:''' Thuê thuyền máy lướt trên mặt nước trong xanh phẳng lặng sông Chảy tại Xã Thác Bà, len lỏi qua hàng ngàn hòn đảo đất xanh ngắt và thám hiểm các hang động đá vôi nhũ đá lung linh.
* '''Trekking săn mây bản người Hà Nhì Y Tý:''' Khám phá các nếp nhà trình tường bằng đất nện hình nấm cổ kính tại bản Choản Thèn (Xã Y Tý), săn mây ngập tràn thung lũng lúa Thề Pả và cắm trại trên đỉnh Lảo Thẩn.
* '''Hòa mình vào điệu Xòe Thái đại ngàn Mường Lò:''' Tham gia vòng xòe hoa khổng lồ cùng hàng ngàn nghệ nhân và đồng bào Thái tại Phường Cầu Thia, Phường Nghĩa Lộ trong các đêm hội mùa thu Tây Bắc.</text>
      <sha1>sjl21srq2xwmpnceptx41mymeoj5jfn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122830</id>
      <parentid>122829</parentid>
      <timestamp>2026-10-12T10:41:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38182" sha1="782xpcmweggb7xlz1haso7vdy51ra0m" xml:space="preserve">{{pagebanner|Sapa vu du mont Ham Rong voyage.jpg|caption=Sa Pa nhìn từ núi Hàm Rồng ở Lào Cai}}

{{quickbarprovince
| image=Fansipan summit 2 in sunrise.jpg
| imagewidth=260px
| caption=Đỉnh Fansipan - Nóc nhà Đông Dương tại Phường Sa Pa
| location=Lao Cai in Vietnam.svg
| locationwidth=260px
| area=13.256,92 km²
| population=1.778.785 người (ước tính sau sáp nhập)
| population density=134,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng H'Mông]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Thái]], [[Tiếng Nùng]], [[Tiếng Giáy]]
| religion=[[Tin Lành]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Phật giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người H'Mông (36,8%), người Kinh (33,8%), người Tày (25,7%), người Dao (21,2%), người Thái (4,9%), người Nùng (5,0%), người Giáy (2,7%)
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Bắc Bộ]], [[Trung du và miền núi phía Bắc]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Yên Bái và Phường Lào Cai
| years active=1907 - Thành lập tỉnh Lào Cai / 1900 - Thành lập tỉnh Yên Bái / Tái hợp nhất không gian Hoàng Liên Sơn
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã (không duy trì cấp quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (214 / 216)
| website=[https://laocai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Lào Cai]
}}

'''Lào Cai''' là một tỉnh miền núi biên giới thuộc vùng [[Tây Bắc Bộ]] và [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc giáp châu tự trị Hồng Hà và châu Văn Sơn thuộc tỉnh [[Vân Nam]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài hơn 182 km; phía Tây giáp tỉnh [[Lai Châu]]; phía Nam giáp tỉnh [[Sơn La]]; phía Đông giáp các tỉnh [[Tuyên Quang]] và [[Phú Thọ]]. Sau khi sắp xếp và hợp nhất hành chính năm 2025, Lào Cai bao trọn toàn bộ không gian tự nhiên và văn hóa của 2 địa phương trước đây là tỉnh Lào Cai và tỉnh Yên Bái (tái lập trọn vẹn không gian văn hóa - địa lý của tỉnh Hoàng Liên Sơn thời kỳ 1976–1991). Tỉnh sở hữu đỉnh núi cao nhất Đông Dương [[Fansipan]] (3.143 m), Di tích Quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải, Khu du lịch quốc gia [[Sa Pa]], hồ nhân tạo [[Hồ Thác Bà|Thác Bà]], thung lũng lòng chảo Mường Lò, vùng chè cổ thụ Suối Giàng và Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai - cửa ngõ giao thương đường bộ, đường sắt huyết mạch trên hành lang kinh tế Côn Minh - Hà Nội - Hải Phòng. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã, không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:NNU Cotmoc Hakhau.gif|nhỏ|Cột mốc biên giới Việt Nam - Trung Quốc tại bờ sông Nậm Thi, Phường Lào Cai]]

=== Lịch sử hình thành ===
Lịch sử vùng đất Lào Cai - Yên Bái gắn liền với các nền văn hóa khảo cổ tiền sử và vị thế phên dậu quân sự trọng yếu bảo vệ biên cương phía Bắc của Đại Việt.

Thời tiền sử, các di chỉ khảo cổ học dọc thung lũng sông Hồng và sông Chảy lưu giữ dấu tích người tiền sử thuộc nền Văn hóa Hòa Bình và văn hóa Bắc Sơn có niên đại hơn 10.000 năm. Thời kỳ đồng thau, vùng đất này thuộc bộ Tân Hưng của nhà nước Văn Lang và bộ lạc Tây Vu thời Âu Lạc. Dưới thời thuộc Đường, vùng đất này mang tên Lâm Tây Nguyên, thuộc An Nam đô hộ phủ.

Thời phong kiến độc lập, vùng đất này lần lượt trực thuộc đạo Lâm Tây thời Lý, phủ Quy Hóa thời Trần và thừa tuyên Hưng Hóa thời Lê sơ. Vùng đất hiểm trở này là căn cứ kháng chiến chặn đánh các đạo quân xâm lược phương Bắc dọc theo hành lang sông Hồng. Năm 1258 và 1285, quân dân thời Trần do các tù trưởng địa phương phối hợp với quan quân triều đình đã tổ chức phục kích tiêu diệt các cánh quân Nguyên Mông tại bến Lãnh Câu, sông Chảy và thung lũng Quy Hóa. 

Cuối thế kỷ 19, địa danh &quot;Lào Cai&quot; hình thành gắn với khu chợ phố cũ của người Mông (&quot;Lao Cai&quot; - nghĩa là chợ cũ) ven bờ sông Nậm Thi và sông Hồng do nhà thám hiểm người Pháp Jean Dupuis ghi chép vào bản đồ năm 1879. Ngày 11 tháng 4 năm 1900, chính quyền thực dân Pháp thành lập tỉnh Yên Bái. Tiếp đó, ngày 12 tháng 7 năm 1907, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định bãi bỏ Đạo quan binh IV để thành lập tỉnh dân sự Lào Cai. Vùng đất này ghi dấu cuộc Khởi nghĩa Yên Bái (tháng 2 năm 1930) do Nguyễn Thái Học và Việt Nam Quốc dân Đảng lãnh đạo.

Năm 1976, ba tỉnh Lào Cai, Yên Bái và Nghĩa Lộ hợp nhất thành tỉnh Hoàng Liên Sơn. Đến năm 1991, tỉnh được chia tách thành hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái, trước khi tái hợp nhất toàn diện thành tỉnh Lào Cai mới vào năm 2025 theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội.

=== Địa hình ===
Địa hình tỉnh phân hóa mạnh mẽ, độ dốc lớn, cao dần từ Đông Nam lên Tây Bắc, kẹp giữa hai dãy núi lớn là dãy [[Hoàng Liên Sơn]] và dãy Con Voi:
* '''Vùng núi cao hiểm trở &amp; &quot;Nóc nhà Đông Dương&quot; (phía Tây và Tây Bắc):''' Dãy núi Hoàng Liên Sơn chạy dài theo hướng Tây Bắc - Đông Nam sở hữu đỉnh [[Fansipan]] (3.143 m), đỉnh [[Ky Quan San]] (Bạch Mộc Lương Tử - 3.046 m tại Xã Mường Hum), đỉnh Nhìu Cồ San (2.965 m) và Tà Chì Nhù (2.979 m tại Xã Hạnh Phúc). Địa hình núi cao dốc đứng tạo nên các đèo hiểm trở bậc nhất Việt Nam như [[Đèo Ô Quý Hồ]] (nối sang Lai Châu) và [[Đèo Khau Phạ]] dài hơn 30 km (Xã Tú Lệ). Khí hậu vùng núi cao mang sắc thái ôn đới quanh năm, mùa đông thường xuyên có băng giá và tuyết rơi tại Phường Sa Pa, Xã Y Tý.
* '''Vùng thung lũng ruộng bậc thang &amp; Lòng chảo bồn địa (khu vực trung tâm):''' 
  * Quần thể Ruộng bậc thang Mù Cang Chải (Xã Mù Cang Chải, Xã Púng Luông, Xã Khao Mang) uốn lượn tầng tầng lớp lớp trên các sườn núi dốc từ 30° đến 50°, được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt.
  * Thung lũng lòng chảo Mường Lò (Phường Cầu Thia, Phường Trung Tâm, Phường Nghĩa Lộ) - cánh đồng lúa lớn thứ hai vùng Tây Bắc (&quot;nhất Thanh, nhì Lò, tam Than, tứ Bước&quot;), vựa lúa gạo nếp thơm trù phú của đồng bào Thái đen.
* '''Vùng đồi thấp trung du &amp; Vùng hồ nhân tạo (phía Đông và Đông Nam):''' Lưu vực hạ lưu Sông Hồng và Sông Chảy mở rộng qua Xã Trấn Yên, Xã Yên Bình, Xã Lục Yên. Điểm nhấn là công trình [[Hồ Thác Bà]] (Xã Thác Bà, Xã Yên Bình) rộng hơn 20.000 ha với hơn 1.300 hòn đảo đất xanh ngắt nổi trên mặt nước phẳng lặng, tạo cảnh quan sinh thái bồn trũng điều hòa khí hậu toàn vùng.

=== Dân cư ===
Dân số tỉnh đạt trên 1,77 triệu người với 33 dân tộc cùng chung sống, trong đó đồng bào các dân tộc thiểu số chiếm 57,6%. Đồng bào người H'Mông chiếm tỷ lệ đông nhất (36,8%), cư trú tập trung tại các xã sườn núi cao thuộc Sa Pa, Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Bắc Hà, Si Ma Cai, Bát Xát. Người Tày chiếm 25,7% định cư tại thung lũng ven sông suối Bảo Yên, Văn Bàn, Lục Yên; người Dao chiếm 21,2% (gồm các nhóm Dao Đỏ, Dao Quần Chẹt, Dao Tuyển); người Thái chiếm 4,9% quần cư tại cánh đồng Mường Lò; cùng các dân tộc Giáy, Nùng, Hà Nhì, Phù Lá, La Chí.

Lào Cai lưu giữ kho tàng di sản văn hóa phi vật thể phong phú:
* 4 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh: Nghệ thuật Xòe Thái (Mường Lò), Thực hành Then của người Tày - Nùng - Thái, Nghi lễ và trò chơi kéo co ngồi của người Tày - Giáy, và Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt (Đền Bảo Hà, Đền Đông Cuông).
* Lễ hội dân gian vùng cao đặc sắc: Lễ hội Gầu Tào của người Mông (tháng Giêng), Lễ hội Lồng Tồng (xuống đồng) của người Tày, Lễ hội Roóng Poọc của người Giáy (Xã Tả Van), Lễ cấp sắc của người Dao đỏ, Lễ hội Đua ngựa truyền thống Bắc Hà (Xã Bắc Hà), Lễ hội Đền Đông Cuông (Xã Đông Cuông) và Lễ hội Đền Thượng (Phường Lào Cai).
* Hệ thống chợ phiên vùng cao rực rỡ sắc màu trang phục thổ cẩm: [[Chợ phiên Bắc Hà]], Chợ phiên Cán Cấu (Xã Si Ma Cai), Chợ phiên Mường Khương, Chợ Mường Lò.

=== Khí hậu ===
Do địa hình phân hóa độ cao từ 80 m (vùng hạ lưu sông Hồng) lên đến hơn 3.100 m (đỉnh Fansipan), khí hậu tỉnh chia thành hai tiểu vùng nhiệt đới gió mùa và cận nhiệt đới/ôn đới núi cao:

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, tiết trời khô ráo, ban đêm se lạnh; hoa mận, hoa đào rừng, hoa đỗ quyên nở rộ khắp các triền núi Hoàng Liên Sơn, Xã Y Tý, Xã Bắc Hà.
* '''Mùa hè &amp; Mùa nước đổ''' (tháng 5 đến tháng 8): Vùng thung lũng thấp (Phường Yên Bái, Phường Lào Cai) có nền nhiệt từ 30 - 35&amp;nbsp;°C; ngược lại các vùng cao Phường Sa Pa, Xã Bắc Hà, Xã Mù Cang Chải luôn mát mẻ với nhiệt độ chỉ từ 18 - 24&amp;nbsp;°C. Tháng 5 - 6 là thời điểm vùng cao bước vào &quot;mùa nước đổ&quot;, khi nước suối dẫn vào ruộng bậc thang lấp lánh như những tấm gương khổng lồ phản chiếu mây trời.
* '''Mùa thu &amp; Mùa lúa chín vàng''' (tháng 9 đến tháng 10): Mùa đẹp nhất trong năm của vùng cao Tây Bắc; thời tiết khô ráo, nắng hanh dịu mát; toàn bộ thung lũng Mường Hoa (Phường Sa Pa) và các triền núi Mù Cang Chải (Xã Púng Luông, Xã La Pán Tẩn) khoác lên màu vàng óng ả của vụ lúa nương chín rộ; biển mây bắt đầu xuất hiện dày đặc tại Xã Y Tý, Xã Tà Chì Nhù.
* '''Mùa đông &amp; Mùa săn băng tuyết''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Không khí lạnh buốt giá kéo dài; nhiệt độ ban đêm tại Phường Sa Pa, Xã Y Tý, đỉnh Fansipan thường xuyên xuống dưới 0&amp;nbsp;°C, xuất hiện hiện tượng sương muối, băng giá và tuyết rơi phủ trắng núi đồi.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%; margin:auto;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu trạm Sa Pa (Độ cao 1.570 m so với mực nước biển)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 12 (54) || 14 (57) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 23 (73) || 23 (73) || 23 (73) || 21 (70) || 18 (64) || 16 (61) || 13 (55) || '''19 (66)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 6 (43) || 7 (45) || 10 (50) || 13 (55) || 16 (61) || 17 (63) || 18 (64) || 17 (63) || 15 (59) || 13 (55) || 10 (50) || 7 (45) || '''12 (54)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 60 (2.4) || 85 (3.3) || 120 (4.7) || 210 (8.3) || 350 (13.8) || 420 (16.5) || 470 (18.5) || 490 (19.3) || 380 (15.0) || 210 (8.3) || 110 (4.3) || 55 (2.2) || '''2.960 (116.5)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Cao toc Noi Bai Lao Cai.jpg|nhỏ|Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (CT05) chạy dọc thung lũng sông Hồng]]

Lào Cai giữ vai trò đầu mối giao thông quốc tế và hành lang kinh tế liên vùng kết nối miền Bắc Việt Nam với vùng Tây Nam Trung Quốc qua mạng lưới cao tốc, đường sắt xuyên biên giới và đường quốc lộ.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Nội Bài - Lào Cai (Cao tốc CT05):''' Tuyến cao tốc huyết mạch dài 265 km nối từ thủ đô Hà Nội chạy dọc sông Hồng qua địa bàn tỉnh tại Phường Yên Bái, Xã Mậu A, Xã Bảo Thắng, Phường Cam Đường và kết thúc tại Cửa khẩu Quốc tế Kim Thành (Phường Lào Cai).
  * Thời gian lái xe ô tô từ trung tâm Hà Nội đến Phường Yên Bái chỉ mất 1 giờ 45 phút (155 km).
  * Thời gian lái xe ô tô từ Hà Nội đến Phường Lào Cai khoảng 3,5 đến 4 giờ (245 km).
* '''Tuyến đường nối cao tốc đi Sa Pa (Tỉnh lộ 155):''' Công trình đường đèo hiện đại vận hành đầu năm 2024, nổi bật với công trình [[Cầu Móng Sến]] có trụ cầu cạn cao nhất Việt Nam (83 m), giúp phương tiện rút ngắn thời gian leo đèo dốc và tránh hoàn toàn &quot;dốc ba tầng&quot; hiểm trở trên Quốc lộ 4D. Thời gian chạy ô tô từ Phường Lào Cai lên Phường Sa Pa chỉ còn khoảng 35 - 40 phút.
* '''Trục Quốc lộ 32 &amp; Đèo Khau Phạ:''' Tuyến đường đèo huyết mạch nối từ Phú Thọ qua Xã Thượng Bằng La, Phường Cầu Thia, thung lũng Mường Lò, vượt [[Đèo Khau Phạ]] sang Xã Tú Lệ, Xã Púng Luông và danh thắng Ruộng bậc thang Xã Mù Cang Chải nối sang Lai Châu.
* '''Trục Quốc lộ 70 &amp; Quốc lộ 4D:'''
  * Quốc lộ 70 kết nối từ Yên Bình qua Lục Yên, Bảo Yên lên ngã ba Bản Phiệt (Phường Lào Cai).
  * Quốc lộ 4D nối từ Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai qua Phường Sa Pa, vượt đỉnh đèo Ô Quý Hồ sang tỉnh Lai Châu.
* '''Tuyến Quốc lộ 279 &amp; Quốc lộ 4E:''' Kết nối trục ngang từ Hà Giang qua Bảo Yên, Bảo Thắng sang Lai Châu và Điện Biên.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * *Xe Limousine VIP (9 - 11 chỗ):* Các nhà xe Eco Sapa, Sapa Express, New Sinh Cafe, Daily Limousine hoạt động liên tục 30 phút/chuyến đón trả khách tận nơi giữa nội thành Hà Nội, sân bay Nội Bài và Phường Sa Pa, Phường Lào Cai, Phường Yên Bái. Giá vé: 250.000 - 350.000 VNĐ/vé.
  * *Xe khách giường nằm &amp; Cabin cao cấp:* Xuất bến từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) chạy cao tốc ngày đêm về Bến xe trung tâm Lào Cai, Bến xe Sa Pa, Bến xe Yên Bái, Bến xe Nghĩa Lộ. Giá vé: 200.000 - 300.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường sắt ===
[[Tập tin:GaLaocai.jpg|nhỏ|Ga Lào Cai - điểm kết thúc của tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai]]
Tuyến [[Đường sắt Hà Nội - Lào Cai]] khổ 1.000 mm kết nối thẳng từ Ga Hà Nội qua Phú Thọ, Ga Yên Bái (Phường Yên Bái), Ga Phố Lu (Xã Bảo Thắng) đến Ga Lào Cai (Phường Lào Cai), sau đó vượt cầu đường sắt Hồ Kiều thông tuyến liên vận quốc tế sang Ga Hà Khẩu (Vân Nam, Trung Quốc):
* '''Đoàn tàu khách nhanh SP1 / SP2 / SP3 / SP4:''' Khởi hành hàng đêm từ Ga Hà Nội lúc 21:30 - 22:00 và đến Ga Lào Cai lúc 05:30 sáng hôm sau. Tàu trang bị các toa xe du lịch chất lượng cao (Victoria Express, Chapa Express, Livitrans Express, Sapaly Express) với buồng nằm 2 - 4 giường ốp gỗ, điều hòa êm ái. Giá vé: 350.000 - 850.000 VNĐ/giường nằm.
* Từ Ga Lào Cai, du khách tiếp tục đón xe buýt công cộng hoặc xe trung chuyển vượt 30 km đèo dốc lên thị xã Sa Pa.

=== Bằng đường thủy ===
* Tuyến vận tải đường thủy lòng [[Hồ Thác Bà]] (Xã Thác Bà) đưa tàu thuyền, ca nô du lịch đưa đón khách tham quan các đảo nổi trên hồ và kết nối liên tỉnh sang huyện Hàm Yên ([[Tuyên Quang]]).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Trạm Tấu, Yên Bái road.jpg|nhỏ|Cung đường đèo dốc uốn lượn tại Xã Trạm Tấu]]

* '''Thuê xe máy phượt cung đèo:''' Phương tiện linh hoạt và phổ biến nhất để chinh phục các cung đèo quanh co, tiếp cận các bản làng xa xôi của người Mông, Dao tại Sa Pa, Y Tý, Mù Cang Chải, Bắc Hà, Trạm Tấu. Các điểm cho thuê xe máy tập trung quanh Ga Lào Cai (Phường Lào Cai), trung tâm Phường Sa Pa, Phường Yên Bái và Xã Mù Cang Chải với giá thuê từ 120.000 - 180.000 VNĐ/ngày.
* '''Cáp treo Fansipan Legend:''' Tuyến cáp treo ba dây dài 6.292,5 m vượt thung lũng Mường Hoa lên đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m; thời gian di chuyển trong cabin chỉ mất 15 phút thay vì phải leo bộ rừng núi 2 ngày.
* '''Xe buýt công cộng nội tỉnh:'''
  * Tuyến số 01: Phường Lào Cai - Phường Sa Pa (tần suất 20 phút/chuyến, giá vé: 30.000 VNĐ/lượt).
  * Tuyến Phường Lào Cai - Xã Bát Xát.
  * Tuyến Phường Lào Cai - Xã Bắc Hà.
  * Tuyến Phường Yên Bái - Phường Cầu Thia (Mường Lò) - Xã Mù Cang Chải.
* '''Tàu máy và xuồng du lịch Hồ Thác Bà:''' Xuất bến từ bến thủy thị trấn Thác Bà cũ đưa khách lướt sóng qua 1.300 hòn đảo xanh, ghé thăm Động Thủy Tiên, đền Thác Bà và bản du lịch cộng đồng người Tày Ngòi Tu (Xã Thác Bà).
* '''Taxi:''' 
  * Taxi Mai Linh Lào Cai: ☎ +84 214 3833 388
  * Taxi Sa Pa: ☎ +84 214 3626 626
  * Taxi Yên Bái: ☎ +84 216 3866 866
  * Taxi Mai Linh Yên Bái: ☎ +84 216 3855 855
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Fansipan summit 2 in sunrise.jpg|nhỏ|Cột mốc đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m trên dãy Hoàng Liên Sơn tại Phường Sa Pa]]

=== Vùng Núi cao Hoàng Liên Sơn &amp; Khu Du lịch Sa Pa ===
* {{xem
| tên=Đỉnh Fansipan &amp; Quần thể Tâm linh Fansipan Legend | tên khác=Fansipan Peak
| trang web=https://fansipanlegend.sunworld.vn | email=
| địa chỉ=Phường Sa Pa và Phường Phan Si Păng cũ | vĩ độ=22.3033 | kinh độ=103.7750 | chỉ đường=Tiếp cận bằng cáp treo từ thung lũng Mường Hoa hoặc leo núi đường bộ
| điện thoại=+84 214 3818 888 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:30 | giá=Vé cáp treo khứ hồi: 850.000 VNĐ/người lớn (tàu hỏa leo núi tính riêng)
| nội dung=Đỉnh núi cao nhất Việt Nam và toàn bán đảo Đông Dương ở độ cao 3.143 m so với mực nước biển. Quần thể gồm tháp mốc inox đỉnh Fansipan, quần thể công trình kiến trúc Phật giáo bằng đá xanh và gỗ tứ thiết chế tác công phu theo phong cách chùa cổ thế kỷ 15 - 16 ngự trên triền dốc đá cheo leo giữa mây ngàn: Đại tượng Phật A Di Đà bằng đồng đúc cao 21,5 m (tượng Phật đồng cao nhất Việt Nam ngự ở độ cao trên 3.000 m), Kim Sơn Bảo Thắng Tự, Bảo tháp 11 tầng, đường La Hán và Tượng Quan Thế Âm Bồ Tát bằng đồng.
}}

[[Tập tin:Thacbac3.jpg|nhỏ|Thác Bạc đổ từ vách núi cao bên Quốc lộ 4D tại Phường Sa Pa]]

* {{xem
| tên=Thác Bạc &amp; Thác Tình Yêu | tên khác=Silver Waterfall &amp; Love Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Sa Pa và Xã San Sả Hồ cũ | vĩ độ=22.3610 | kinh độ=103.7780 | chỉ đường=Nằm sát trục Quốc lộ 4D hướng đi đèo Ô Quý Hồ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Vé Thác Bạc: 20.000 VNĐ; vé Thác Tình Yêu - Suối Vàng: 75.000 VNĐ
| nội dung=Hai ngọn thác tự nhiên bắt nguồn từ đỉnh dãy Hoàng Liên Sơn:
* '''Thác Bạc:''' Dòng thác đổ từ độ cao hơn 200 m xuống thung lũng suối Mường Hoa bọt tung trắng xóa, du khách leo theo các bậc cầu thang đá hai bên sườn núi để ngắm nhìn dòng nước cuộn đổ giữa rừng thông.
* '''Thác Tình Yêu &amp; Suối Vàng:''' Nằm trong vùng lõi Vườn Quốc gia Hoàng Liên; dòng suối Vàng trong suốt chảy qua lòng đá hoa cương màu vàng đất dẫn tới ngọn thác cao gần 100 m đổ xuống hồ nước sâu mát lạnh, gắn với huyền thoại tình yêu giữa nàng tiên trời và chàng tiều phu Ô Quý Hồ.
}}

* {{xem
| tên=Đèo Ô Quý Hồ (Đèo Hoàng Liên Sơn) &amp; Cầu kính Rồng Mây | tên khác=O Quy Ho Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Sa Pa (ranh giới giữa tỉnh Lào Cai và tỉnh Lai Châu) | vĩ độ=22.3550 | kinh độ=103.7650 | chỉ đường=Trục Quốc lộ 4D ở độ cao hơn 2.000 m
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Ngắm cảnh miễn phí; vé khu du lịch Cầu kính tính riêng
| nội dung=Một trong &quot;Tứ đại đỉnh đèo&quot; hiểm trở và hùng vĩ nhất vùng núi phía Bắc với chiều dài gần 50 km vượt qua dãy Hoàng Liên Sơn. Đỉnh đèo là ranh giới khí hậu rõ nét: mùa đông bên phía Lào Cai thường mịt mù sương gió lạnh buốt trong khi phía Lai Châu lại ấm áp hửng nắng; đây là điểm ngắm hoàng hôn và săn biển mây chiều nổi tiếng nhất vùng Tây Bắc.
}}

* {{xem
| tên=Thung lũng Mường Hoa &amp; Bãi đá cổ Sa Pa | tên khác=Muong Hoa Valley &amp; Ancient Rock Field
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tả Van và Xã Hầu Thào cũ | vĩ độ=22.3120 | kinh độ=103.8780 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Sa Pa 8 km về phía Đông Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tuyến Tả Van - Mường Hoa: 80.000 VNĐ/người
| nội dung=Thung lũng lòng chảo trải dài men theo con suối Mường Hoa uốn lượn qua các sườn đồi ruộng bậc thang của đồng bào người H'Mông đen và người Giáy. Nơi đây lưu giữ Bãi đá cổ Sa Pa - Di tích quốc gia trải rộng trên diện tích 8 km² với gần 200 khối đá sa thạch chạm khắc các hình vẽ bí ẩn, ký tự cổ, sơ đồ bản đồ và hình người thời tiền sử chưa được giải mã.
}}

[[Tập tin:Rice terrace.png|nhỏ|Ruộng bậc thang Mù Cang Chải mùa lúa chín vàng tại Xã Púng Luông]]

=== Quần thể Ruộng bậc thang Danh thắng Quốc gia Đặc biệt ===
* {{xem
| tên=Khu Danh thắng Quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải | tên khác=Mu Cang Chai Terraced Rice Fields
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Mù Cang Chải, Xã Púng Luông, Xã Khao Mang, Xã Lao Chải | vĩ độ=21.8500 | kinh độ=104.0833 | chỉ đường=Trải rộng dọc theo trục Quốc lộ 32
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (xe ôm địa phương lên các đồi mâm xôi tính riêng)
| nội dung=Quần thể di tích danh thắng quốc gia đặc biệt rộng hơn 2.200 ha do các thế hệ đồng bào người H'Mông khai khẩn thủ công suốt hàng trăm năm trên các sườn núi dốc đứng từ 30° đến 50°. Các điểm ngắm cảnh ruộng bậc thang nổi tiếng thế giới:
* '''Đồi Mâm Xôi La Pán Tẩn (Xã Púng Luông):''' Quả đồi hình tròn trũng tự nhiên được xếp tầng ruộng bậc thang tròn đều như mâm xôi dâng trời, là biểu tượng nhiếp ảnh tiêu biểu của du lịch Tây Bắc.
* '''Đồi Móng Ngựa Sáng Nhù (Xã Mù Cang Chải):''' Dải ruộng uốn hình vòng cung bán nguyệt ôm sát triền núi dốc đứng, điểm đón hoàng hôn rực rỡ nhất vào mùa lúa chín tháng 9 - 10.
* '''Thung lũng ruộng Mũi Thuyền Dế Xu Phình:''' Các dải ruộng nhọn vươn ra lòng thung lũng như những mũi thuyền xếp lớp.
* '''Mùa nước đổ (tháng 5 - 6) &amp; Mùa vàng (tháng 9 - 10):''' Hai thời khắc cảnh quan chuyển biến kỳ ảo từ những mặt gương nước phản chiếu trời mây sang thảm lúa vàng ươm trù phú.
}}

[[Tập tin:Nhảy dù lượn từ đèo Khau Phạ ngắm bản Lìm mông.jpg|nhỏ|Bay dù lượn từ đỉnh đèo Khau Phạ xuống thung lũng Lìm Mông, Xã Tú Lệ]]

* {{xem
| tên=Đèo Khau Phạ &amp; Thung lũng Lúa Nếp Tú Lệ | tên khác=Khau Pha Pass &amp; Tu Le Valley
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tú Lệ và Xã Cao Phạ cũ | vĩ độ=21.7850 | kinh độ=104.2500 | chỉ đường=Nằm trên trục Quốc lộ 32 vượt dãy núi Khau Phạ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (vé bay dù lượn dù đôi tính riêng)
| nội dung=Một trong &quot;Tứ đại đỉnh đèo&quot; của miền Bắc với chiều dài hơn 30 km ở độ cao từ 1.200 m đến 1.500 m so với mực nước biển, thường xuyên mù sương quanh năm (nghĩa theo tiếng Thái là &quot;Sừng Trời&quot;). Đỉnh đèo là điểm cất cánh của sự kiện thể thao mạo hiểm dù lượn quốc tế &quot;Bay trên mùa vàng&quot; và &quot;Bay trên mùa nước đổ&quot;, nhìn xuống toàn cảnh thung lũng bản Lìm Mông, Lìm Thái và cánh đồng lúa nếp Tú Lệ trù phú.
}}

[[Tập tin:Thác Bà lake - panorama.jpg|nhỏ|Mặt nước phẳng lặng và các đảo đất xanh tại Hồ Thác Bà, Xã Thác Bà]]

=== Thắng cảnh Hồ Thác Bà &amp; Vùng Văn hóa Cổ Lục Yên ===
* {{xem
| tên=Hồ Thác Bà &amp; Nhà máy Thủy điện Thác Bà | tên khác=Thac Ba Lake
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Thác Bà và Xã Yên Bình | vĩ độ=21.7500 | kinh độ=105.0333 | chỉ đường=Cách Phường Yên Bái khoảng 35 km về phía Đông Bắc
| điện thoại=+84 216 3885 123 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Thuê thuyền tham quan lòng hồ: 500.000 - 1.200.000 VNĐ/chuyến
| nội dung=Hồ nước ngọt nhân tạo lớn hình thành từ năm 1971 khi ngăn dòng sông Chảy xây dựng Nhà máy Thủy điện Thác Bà - công trình thủy điện đầu tiên của miền Bắc. Hồ có diện tích mặt nước hơn 20.000 ha với hơn 1.300 hòn đảo đất xanh ngắt nhấp nhô soi bóng xuống làn nước xanh trong, được mệnh danh là &quot;Vịnh Hạ Long trên núi&quot;. Quần thể tham quan gồm Động Thủy Tiên (hang đá tự nhiên gắn với truyền thuyết 9 nàng tiên), Đền Thác Bà uy nghiêm bên bờ hồ, hang Xuân Long và bản du lịch cộng đồng người Tày Ngòi Tu.
}}

* {{xem
| tên=Chợ Đá quý Lục Yên &amp; Chùa Hang Ngọc Bích | tên khác=Luc Yen Gemstone Market
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Lục Yên | vĩ độ=22.1120 | kinh độ=104.7280 | chỉ đường=Trung tâm xã Yên Thế cũ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 10:00 sáng hàng ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=&quot;Thủ phủ đá quý&quot; của miền Bắc, nơi có phiên chợ đá quý ngoài trời độc đáo chỉ họp vào buổi sáng sớm. Các nghệ nhân và thợ khai mỏ bày bán công khai hàng trăm loại đá quý, đá bán quý thô và đã mài dũa (ruby đỏ, sapphire xanh, spinel, thạch anh) trên những chiếc bàn gỗ đơn sơ; kề bên là các xưởng chế tác tranh đá quý thủ công tinh xảo ghép từ đá vụn tự nhiên.
}}

[[Tập tin:Mèo Hoàng A Tưởng.jpg|nhỏ|Dinh thự cổ Hoàng A Tưởng với kiến trúc Á - Âu tại Xã Bắc Hà]]

=== Vùng Cao nguyên Trắng Bắc Hà &amp; Cung Săn mây Y Tý ===
* {{xem
| tên=Dinh Hoàng A Tưởng (Dinh Vua Mèo Bắc Hà) | tên khác=Hoang A Tuong Palace
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Bắc Hà | vĩ độ=22.5380 | kinh độ=104.2880 | chỉ đường=Trung tâm xã
| điện thoại=+84 214 3880 234 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Tòa dinh thự kiêm pháo đài bề thế xây dựng từ năm 1914 đến 1921 của hai cha con thổ ty người Tày cai trị vùng rẻo cao Hoàng Yến Chót và Hoàng A Tưởng. Công trình do kiến trúc sư người Pháp và thầy địa lý người Trung Hoa thiết kế, kết hợp hài hòa giữa lối kiến trúc lâu đài cổ điển phương Tây (cửa vòm cuốn, cột gờ đắp nổi, ban công con tiện) và bố cục nhà khép kín phong thủy Á Đông; khuôn viên gồm 36 phòng chức năng kiên cố, bao quanh bởi tường rào có lỗ châu mai phòng thủ.
}}

* {{xem
| tên=Thiên đường Săn mây Y Tý &amp; Thung lũng Lảo Thẩn | tên khác=Y Ty Cloud Paradise
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Y Tý | vĩ độ=22.6250 | kinh độ=103.6080 | chỉ đường=Cách Phường Lào Cai 75 km theo tuyến đường Bát Xát - Bản Xèo
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Xã vùng cao biên giới nằm ở độ cao trên 2.000 m tựa lưng vào dãy núi Nhìu Cồ San, quanh năm mây mù bao phủ. Điểm tham quan nổi bật gồm: Bản Choản Thèn và bản Lao Chải của người Hà Nhì đen với những ngôi nhà trình tường bằng đất nện dày hình nấm khổng lồ lợp mái cỏ rêu phong; các dải ruộng bậc thang Thề Pả uốn lượn; đỉnh Lảo Thẩn (2.860 m) - điểm trekking săn biển mây bình minh lý tưởng bậc nhất Tây Bắc.
}}

[[Tập tin:Phu Song Sung (241072135).jpeg|nhỏ|Đỉnh Tà Chì Nhù (Phu Song Sung) ngập tràn sắc hoa chi pâu tại Xã Hạnh Phúc]]

* {{xem
| tên=Đỉnh Tà Chì Nhù &amp; Suối khoáng nóng Trạm Tấu | tên khác=Ta Chi Nhu Peak &amp; Tram Tau Hot Spring
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Hạnh Phúc và Xã Trạm Tấu | vĩ độ=21.5600 | kinh độ=104.4250 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Cầu Thia 30 km về phía Tây Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Tắm khoáng nóng: 50.000 - 120.000 VNĐ/người
| nội dung=Điểm đến nổi bật của vùng rẻo cao Trạm Tấu:
* '''Đỉnh Tà Chì Nhù (2.979 m):''' Đỉnh núi cao thứ 7 tại Việt Nam, mệnh danh là &quot;đại dương trên mây&quot;; vào tháng 9 đến tháng 10 hàng năm, sườn núi bung nở bạt ngàn sắc tím biếc của loài hoa chi pâu (hoa cỏ mật) rực rỡ giữa biển mây bồng bềnh.
* '''Suối khoáng nóng tự nhiên Trạm Tấu:''' Mạch nước khoáng nóng tự nhiên phun trào từ lòng đất ở nhiệt độ 45 - 50&amp;nbsp;°C chảy vào các bể đá ngoài trời nhìn thẳng ra những thửa ruộng bậc thang xanh mát của đồng bào người Thái và Mông.
}}

=== Cửa khẩu Quốc tế &amp; Quần thể Di tích Lịch sử Cách mạng ===
* {{xem
| tên=Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai &amp; Cột mốc Biên giới số 102 | tên khác=Lao Cai International Border Gate
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Phan Bội Châu, Phường Lào Cai | vĩ độ=22.5050 | kinh độ=103.9680 | chỉ đường=Nằm ngay ngã ba sông Nậm Thi và sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 22:00 | giá=Miễn phí tham quan check-in khu vực cột mốc
| nội dung=Cửa khẩu quốc tế đường bộ và đường sắt quan trọng bậc nhất nối Việt Nam với thị trấn Hà Khẩu (châu Hồng Hà, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc) qua Cầu đường bộ Hồ Kiều bắc qua sông Nậm Thi. Kề bên là Cột mốc biên giới quốc gia số 102 (cột mốc đôi bằng đá hoa cương nguyên khối dựng năm 2001) và Đền Mẫu Lào Cai linh thiêng tọa lạc nơi ngã ba sông biên giới.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Đền Đông Cuông | tên khác=Dong Cuong Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thôn Bến Đền, Xã Đông Cuông | vĩ độ=21.9850 | kinh độ=104.7280 | chỉ đường=Cách Phường Yên Bái 50 km xuôi dọc đê sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ linh thiêng bậc nhất trong hệ thống tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, nơi phụng thờ Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn (Bà Chúa Nhất Ngàn) và các vị anh hùng dân tộc người Tày, Dao đã có công đánh đuổi giặc Nguyên Mông bảo vệ phòng tuyến sông Hồng thời Trần. Lễ hội Đền Đông Cuông diễn ra vào ngày Mão đầu tiên của tháng Giêng âm lịch với nghi lễ mổ trâu trắng tế Mẫu truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Đền Bảo Hà (Đền Ông Hoàng Bảy) | tên khác=Bao Ha Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Bảo Hà | vĩ độ=22.1850 | kinh độ=104.3450 | chỉ đường=Dưới chân đồi Cấm sát bờ sông Hồng và ga Bảo Hà
| điện thoại=+84 214 3878 123 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia phụng thờ danh tướng Hoàng Bảy (Thần Vệ quốc Nguyễn Hoàng Bảy) - người có công lãnh đạo đồng bào các dân tộc địa phương dẹp tan giặc cướp phương Bắc giữ yên bờ cõi biên thùy thời Hậu Lê (niên hiệu Cảnh Hưng). Đền là trung tâm thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu và hầu đồng thu hút hàng vạn khách hành hương quanh năm.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Lăng mộ Nguyễn Thái Học &amp; Khởi nghĩa Yên Bái | tên khác=Nguyen Thai Hoc Monument
| trang web= | email=
| địa chỉ=Công viên Yên Hòa, Phường Yên Bái | vĩ độ=21.7210 | kinh độ=104.9120 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể tưởng niệm cuộc Khởi nghĩa Yên Bái lịch sử nổ ra đêm ngày 9 rạng sáng 10 tháng 2 năm 1930 do Việt Nam Quốc dân Đảng lãnh đạo. Nơi đây bảo tồn phần mộ chung và tượng đài của nhà yêu nước Nguyễn Thái Học cùng 12 đồng chí hy sinh trên máy chém của thực dân Pháp với câu nói bất hủ trước lúc hy sinh: ''&quot;Không thành công cũng thành nhân&quot;''.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chinh phục đỉnh Fansipan bằng cáp treo và đi bộ:''' Trải nghiệm tuyến cáp treo ba dây vượt thung lũng Mường Hoa, sau đó leo tiếp 639 bậc đá hoặc đi tàu hỏa leo núi lên đỉnh cao 3.143 m để chạm tay vào cột mốc Nóc nhà Đông Dương và chiêm bái đại tượng Phật đồng giữa biển mây (Phường Sa Pa).
* '''Bay dù lượn trên đỉnh đèo Khau Phạ:''' Tham gia sự kiện thể thao mạo hiểm &quot;Bay trên mùa vàng&quot; vào tháng 9 - 10 tại Xã Tú Lệ, cùng phi công cất cánh từ đỉnh đèo Khau Phạ lượn dù đôi trên không trung ngắm trọn vẹn thung lũng lúa nếp chín vàng Lìm Mông rực rỡ bên dưới.
* '''Trekking săn mây và hoa chi pâu đỉnh Tà Chì Nhù:''' Thực hiện lộ trình đi bộ thể thao 2 ngày 1 đêm vượt dốc núi từ bản Xà Hồ (Xã Hạnh Phúc) lên đỉnh Tà Chì Nhù ở độ cao 2.979 m để ngắm nhìn thảm hoa tím biếc nở rộ giữa biển mây lúc bình minh.
* '''Ngâm khoáng nóng tự nhiên giữa ruộng bậc thang Trạm Tấu:''' Thư giãn ngâm mình trong làn nước khoáng nóng tự nhiên 45&amp;nbsp;°C tại Xã Hạnh Phúc, ngắm nhìn sương sớm bay lãng đãng trên các nếp nhà sàn người Thái và ruộng bậc thang kề bên.
* '''Trải nghiệm phiên chợ vùng cao Bắc Hà &amp; Cán Cấu:''' Dạo bước giữa phiên chợ chủ nhật náo nhiệt tại Xã Bắc Hà và Xã Si Ma Cai, ngắm nhìn trang phục thổ cẩm rực rỡ của thiếu nữ Mông hoa, thưởng thức bát thắng cố ngựa bốc khói nghi ngút và nhấp chén rượu ngô Bản Phố cay nồng.
* '''Du thuyền ngắm cảnh lòng hồ Thác Bà &amp; Động Thủy Tiên:''' Thuê thuyền máy lướt trên mặt nước trong xanh phẳng lặng sông Chảy tại Xã Thác Bà, len lỏi qua hàng ngàn hòn đảo đất xanh ngắt và thám hiểm các hang động đá vôi nhũ đá lung linh.
* '''Trekking săn mây bản người Hà Nhì Y Tý:''' Khám phá các nếp nhà trình tường bằng đất nện hình nấm cổ kính tại bản Choản Thèn (Xã Y Tý), săn mây ngập tràn thung lũng lúa Thề Pả và cắm trại trên đỉnh Lảo Thẩn.
* '''Hòa mình vào điệu Xòe Thái đại ngàn Mường Lò:''' Tham gia vòng xòe hoa khổng lồ cùng hàng ngàn nghệ nhân và đồng bào Thái tại Phường Cầu Thia, Phường Nghĩa Lộ trong các đêm hội mùa thu Tây Bắc.</text>
      <sha1>782xpcmweggb7xlz1haso7vdy51ra0m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122831</id>
      <parentid>122830</parentid>
      <timestamp>2026-10-12T10:43:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38229" sha1="g3df3ip0y2grv94d8yvbuzx0pwqlwpv" xml:space="preserve">{{pagebanner|Sapa vu du mont Ham Rong voyage.jpg|caption=Sa Pa nhìn từ núi Hàm Rồng ở Lào Cai}}

{{quickbarprovince
| image=Fansipan summit 2 in sunrise.jpg
| imagewidth=260px
| caption=Đỉnh Fansipan - Nóc nhà Đông Dương tại Phường Sa Pa
| location=Lao Cai in Vietnam.svg
| locationwidth=260px
| area=13.256,92 km²
| population=1.778.785 người (ước tính sau sáp nhập)
| population density=134,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng H'Mông]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Thái]], [[Tiếng Nùng]], [[Tiếng Giáy]]
| religion=[[Tin Lành]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Phật giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người H'Mông (36,8%), người Kinh (33,8%), người Tày (25,7%), người Dao (21,2%), người Thái (4,9%), người Nùng (5,0%), người Giáy (2,7%)
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Bắc Bộ]], [[Trung du và miền núi phía Bắc]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Yên Bái và Phường Lào Cai
| years active=1907 - Thành lập tỉnh Lào Cai / 1900 - Thành lập tỉnh Yên Bái / Tái hợp nhất không gian Hoàng Liên Sơn
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã (không duy trì cấp quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (214 / 216)
| website=[https://laocai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Lào Cai]
}}

'''Lào Cai''' là một tỉnh miền núi biên giới thuộc vùng [[Tây Bắc Bộ]] và [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc giáp châu tự trị Hồng Hà và châu Văn Sơn thuộc tỉnh [[Vân Nam]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài hơn 182 km; phía Tây giáp tỉnh [[Lai Châu]]; phía Nam giáp tỉnh [[Sơn La]]; phía Đông giáp các tỉnh [[Tuyên Quang]] và [[Phú Thọ]]. Sau khi sắp xếp và hợp nhất hành chính năm 2025, Lào Cai bao trọn toàn bộ không gian tự nhiên và văn hóa của 2 địa phương trước đây là tỉnh Lào Cai và tỉnh Yên Bái (tái lập trọn vẹn không gian văn hóa - địa lý của tỉnh Hoàng Liên Sơn thời kỳ 1976–1991). Tỉnh sở hữu đỉnh núi cao nhất Đông Dương [[Fansipan]] (3.143 m), Di tích Quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải, Khu du lịch quốc gia [[Sa Pa]], hồ nhân tạo [[Hồ Thác Bà|Thác Bà]], thung lũng lòng chảo Mường Lò, vùng chè cổ thụ Suối Giàng và Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai - cửa ngõ giao thương đường bộ, đường sắt huyết mạch trên hành lang kinh tế Côn Minh - Hà Nội - Hải Phòng. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã, không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:NNU Cotmoc Hakhau.gif|nhỏ|Cột mốc biên giới Việt Nam - Trung Quốc tại bờ sông Nậm Thi, Phường Lào Cai]]

=== Lịch sử hình thành ===
Lịch sử vùng đất Lào Cai - Yên Bái gắn liền với các nền văn hóa khảo cổ tiền sử và vị thế phên dậu quân sự trọng yếu bảo vệ biên cương phía Bắc của Đại Việt.

Thời tiền sử, các di chỉ khảo cổ học dọc thung lũng sông Hồng và sông Chảy lưu giữ dấu tích người tiền sử thuộc nền Văn hóa Hòa Bình và văn hóa Bắc Sơn có niên đại hơn 10.000 năm. Thời kỳ đồng thau, vùng đất này thuộc bộ Tân Hưng của nhà nước Văn Lang và bộ lạc Tây Vu thời Âu Lạc. Dưới thời thuộc Đường, vùng đất này mang tên Lâm Tây Nguyên, thuộc An Nam đô hộ phủ.

Thời phong kiến độc lập, vùng đất này lần lượt trực thuộc đạo Lâm Tây thời Lý, phủ Quy Hóa thời Trần và thừa tuyên Hưng Hóa thời Lê sơ. Vùng đất hiểm trở này là căn cứ kháng chiến chặn đánh các đạo quân xâm lược phương Bắc dọc theo hành lang sông Hồng. Năm 1258 và 1285, quân dân thời Trần do các tù trưởng địa phương phối hợp với quan quân triều đình đã tổ chức phục kích tiêu diệt các cánh quân Nguyên Mông tại bến Lãnh Câu, sông Chảy và thung lũng Quy Hóa. 

Cuối thế kỷ 19, địa danh &quot;Lào Cai&quot; hình thành gắn với khu chợ phố cũ của người Mông (&quot;Lao Cai&quot; - nghĩa là chợ cũ) ven bờ sông Nậm Thi và sông Hồng do nhà thám hiểm người Pháp Jean Dupuis ghi chép vào bản đồ năm 1879. Ngày 11 tháng 4 năm 1900, chính quyền thực dân Pháp thành lập tỉnh Yên Bái. Tiếp đó, ngày 12 tháng 7 năm 1907, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định bãi bỏ Đạo quan binh IV để thành lập tỉnh dân sự Lào Cai. Vùng đất này ghi dấu cuộc Khởi nghĩa Yên Bái (tháng 2 năm 1930) do Nguyễn Thái Học và Việt Nam Quốc dân Đảng lãnh đạo.

Năm 1976, ba tỉnh Lào Cai, Yên Bái và Nghĩa Lộ hợp nhất thành tỉnh Hoàng Liên Sơn. Đến năm 1991, tỉnh được chia tách thành hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái, trước khi tái hợp nhất toàn diện thành tỉnh Lào Cai mới vào năm 2025 theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội.

=== Địa hình ===
Địa hình tỉnh phân hóa mạnh mẽ, độ dốc lớn, cao dần từ Đông Nam lên Tây Bắc, kẹp giữa hai dãy núi lớn là dãy [[Hoàng Liên Sơn]] và dãy Con Voi:
* '''Vùng núi cao hiểm trở &amp; &quot;Nóc nhà Đông Dương&quot; (phía Tây và Tây Bắc):''' Dãy núi Hoàng Liên Sơn chạy dài theo hướng Tây Bắc - Đông Nam sở hữu đỉnh [[Fansipan]] (3.143 m), đỉnh [[Ky Quan San]] (Bạch Mộc Lương Tử - 3.046 m tại Xã Mường Hum), đỉnh Nhìu Cồ San (2.965 m) và Tà Chì Nhù (2.979 m tại Xã Hạnh Phúc). Địa hình núi cao dốc đứng tạo nên các đèo hiểm trở bậc nhất Việt Nam như [[Đèo Ô Quý Hồ]] (nối sang Lai Châu) và [[Đèo Khau Phạ]] dài hơn 30 km (Xã Tú Lệ). Khí hậu vùng núi cao mang sắc thái ôn đới quanh năm, mùa đông thường xuyên có băng giá và tuyết rơi tại Phường Sa Pa, Xã Y Tý.
* '''Vùng thung lũng ruộng bậc thang &amp; Lòng chảo bồn địa (khu vực trung tâm):''' 
  * Quần thể Ruộng bậc thang Mù Cang Chải (Xã Mù Cang Chải, Xã Púng Luông, Xã Khao Mang) uốn lượn tầng tầng lớp lớp trên các sườn núi dốc từ 30° đến 50°, được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt.
  * Thung lũng lòng chảo Mường Lò (Phường Cầu Thia, Phường Trung Tâm, Phường Nghĩa Lộ) - cánh đồng lúa lớn thứ hai vùng Tây Bắc (&quot;nhất Thanh, nhì Lò, tam Than, tứ Bước&quot;), vựa lúa gạo nếp thơm trù phú của đồng bào Thái đen.
* '''Vùng đồi thấp trung du &amp; Vùng hồ nhân tạo (phía Đông và Đông Nam):''' Lưu vực hạ lưu Sông Hồng và Sông Chảy mở rộng qua Xã Trấn Yên, Xã Yên Bình, Xã Lục Yên. Điểm nhấn là công trình [[Hồ Thác Bà]] (Xã Thác Bà, Xã Yên Bình) rộng hơn 20.000 ha với hơn 1.300 hòn đảo đất xanh ngắt nổi trên mặt nước phẳng lặng, tạo cảnh quan sinh thái bồn trũng điều hòa khí hậu toàn vùng.

=== Dân cư ===
Dân số tỉnh đạt trên 1,77 triệu người với 33 dân tộc cùng chung sống, trong đó đồng bào các dân tộc thiểu số chiếm 57,6%. Đồng bào người H'Mông chiếm tỷ lệ đông nhất (36,8%), cư trú tập trung tại các xã sườn núi cao thuộc Sa Pa, Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Bắc Hà, Si Ma Cai, Bát Xát. Người Tày chiếm 25,7% định cư tại thung lũng ven sông suối Bảo Yên, Văn Bàn, Lục Yên; người Dao chiếm 21,2% (gồm các nhóm Dao Đỏ, Dao Quần Chẹt, Dao Tuyển); người Thái chiếm 4,9% quần cư tại cánh đồng Mường Lò; cùng các dân tộc Giáy, Nùng, Hà Nhì, Phù Lá, La Chí.

Lào Cai lưu giữ kho tàng di sản văn hóa phi vật thể phong phú:
* 4 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh: Nghệ thuật Xòe Thái (Mường Lò), Thực hành Then của người Tày - Nùng - Thái, Nghi lễ và trò chơi kéo co ngồi của người Tày - Giáy, và Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt (Đền Bảo Hà, Đền Đông Cuông).
* Lễ hội dân gian vùng cao đặc sắc: Lễ hội Gầu Tào của người Mông (tháng Giêng), Lễ hội Lồng Tồng (xuống đồng) của người Tày, Lễ hội Roóng Poọc của người Giáy (Xã Tả Van), Lễ cấp sắc của người Dao đỏ, Lễ hội Đua ngựa truyền thống Bắc Hà (Xã Bắc Hà), Lễ hội Đền Đông Cuông (Xã Đông Cuông) và Lễ hội Đền Thượng (Phường Lào Cai).
* Hệ thống chợ phiên vùng cao rực rỡ sắc màu trang phục thổ cẩm: [[Chợ phiên Bắc Hà]], Chợ phiên Cán Cấu (Xã Si Ma Cai), Chợ phiên Mường Khương, Chợ Mường Lò.

=== Khí hậu ===
Do địa hình phân hóa độ cao từ 80 m (vùng hạ lưu sông Hồng) lên đến hơn 3.100 m (đỉnh Fansipan), khí hậu tỉnh chia thành hai tiểu vùng nhiệt đới gió mùa và cận nhiệt đới/ôn đới núi cao:

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, tiết trời khô ráo, ban đêm se lạnh; hoa mận, hoa đào rừng, hoa đỗ quyên nở rộ khắp các triền núi Hoàng Liên Sơn, Xã Y Tý, Xã Bắc Hà.
* '''Mùa hè &amp; Mùa nước đổ''' (tháng 5 đến tháng 8): Vùng thung lũng thấp (Phường Yên Bái, Phường Lào Cai) có nền nhiệt từ 30 - 35&amp;nbsp;°C; ngược lại các vùng cao Phường Sa Pa, Xã Bắc Hà, Xã Mù Cang Chải luôn mát mẻ với nhiệt độ chỉ từ 18 - 24&amp;nbsp;°C. Tháng 5 - 6 là thời điểm vùng cao bước vào &quot;mùa nước đổ&quot;, khi nước suối dẫn vào ruộng bậc thang lấp lánh như những tấm gương khổng lồ phản chiếu mây trời.
* '''Mùa thu &amp; Mùa lúa chín vàng''' (tháng 9 đến tháng 10): Mùa đẹp nhất trong năm của vùng cao Tây Bắc; thời tiết khô ráo, nắng hanh dịu mát; toàn bộ thung lũng Mường Hoa (Phường Sa Pa) và các triền núi Mù Cang Chải (Xã Púng Luông, Xã La Pán Tẩn) khoác lên màu vàng óng ả của vụ lúa nương chín rộ; biển mây bắt đầu xuất hiện dày đặc tại Xã Y Tý, Xã Tà Chì Nhù.
* '''Mùa đông &amp; Mùa săn băng tuyết''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Không khí lạnh buốt giá kéo dài; nhiệt độ ban đêm tại Phường Sa Pa, Xã Y Tý, đỉnh Fansipan thường xuyên xuống dưới 0&amp;nbsp;°C, xuất hiện hiện tượng sương muối, băng giá và tuyết rơi phủ trắng núi đồi.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%; margin:auto;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu trạm Sa Pa (Độ cao 1.570 m so với mực nước biển)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 12 (54) || 14 (57) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 23 (73) || 23 (73) || 23 (73) || 21 (70) || 18 (64) || 16 (61) || 13 (55) || '''19 (66)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 6 (43) || 7 (45) || 10 (50) || 13 (55) || 16 (61) || 17 (63) || 18 (64) || 17 (63) || 15 (59) || 13 (55) || 10 (50) || 7 (45) || '''12 (54)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 60 (2.4) || 85 (3.3) || 120 (4.7) || 210 (8.3) || 350 (13.8) || 420 (16.5) || 470 (18.5) || 490 (19.3) || 380 (15.0) || 210 (8.3) || 110 (4.3) || 55 (2.2) || '''2.960 (116.5)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Đường_cao_tốc_Hà_Nội-Lào_Cai,_đoạn_Vĩnh_Yên.jpg|nhỏ|Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (CT05) chạy dọc thung lũng sông Hồng]]

Lào Cai giữ vai trò đầu mối giao thông quốc tế và hành lang kinh tế liên vùng kết nối miền Bắc Việt Nam với vùng Tây Nam Trung Quốc qua mạng lưới cao tốc, đường sắt xuyên biên giới và đường quốc lộ.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Nội Bài - Lào Cai (Cao tốc CT05):''' Tuyến cao tốc huyết mạch dài 265 km nối từ thủ đô Hà Nội chạy dọc sông Hồng qua địa bàn tỉnh tại Phường Yên Bái, Xã Mậu A, Xã Bảo Thắng, Phường Cam Đường và kết thúc tại Cửa khẩu Quốc tế Kim Thành (Phường Lào Cai).
  * Thời gian lái xe ô tô từ trung tâm Hà Nội đến Phường Yên Bái chỉ mất 1 giờ 45 phút (155 km).
  * Thời gian lái xe ô tô từ Hà Nội đến Phường Lào Cai khoảng 3,5 đến 4 giờ (245 km).
* '''Tuyến đường nối cao tốc đi Sa Pa (Tỉnh lộ 155):''' Công trình đường đèo hiện đại vận hành đầu năm 2024, nổi bật với công trình [[Cầu Móng Sến]] có trụ cầu cạn cao nhất Việt Nam (83 m), giúp phương tiện rút ngắn thời gian leo đèo dốc và tránh hoàn toàn &quot;dốc ba tầng&quot; hiểm trở trên Quốc lộ 4D. Thời gian chạy ô tô từ Phường Lào Cai lên Phường Sa Pa chỉ còn khoảng 35 - 40 phút.
* '''Trục Quốc lộ 32 &amp; Đèo Khau Phạ:''' Tuyến đường đèo huyết mạch nối từ Phú Thọ qua Xã Thượng Bằng La, Phường Cầu Thia, thung lũng Mường Lò, vượt [[Đèo Khau Phạ]] sang Xã Tú Lệ, Xã Púng Luông và danh thắng Ruộng bậc thang Xã Mù Cang Chải nối sang Lai Châu.
* '''Trục Quốc lộ 70 &amp; Quốc lộ 4D:'''
  * Quốc lộ 70 kết nối từ Yên Bình qua Lục Yên, Bảo Yên lên ngã ba Bản Phiệt (Phường Lào Cai).
  * Quốc lộ 4D nối từ Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai qua Phường Sa Pa, vượt đỉnh đèo Ô Quý Hồ sang tỉnh Lai Châu.
* '''Tuyến Quốc lộ 279 &amp; Quốc lộ 4E:''' Kết nối trục ngang từ Hà Giang qua Bảo Yên, Bảo Thắng sang Lai Châu và Điện Biên.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * *Xe Limousine VIP (9 - 11 chỗ):* Các nhà xe Eco Sapa, Sapa Express, New Sinh Cafe, Daily Limousine hoạt động liên tục 30 phút/chuyến đón trả khách tận nơi giữa nội thành Hà Nội, sân bay Nội Bài và Phường Sa Pa, Phường Lào Cai, Phường Yên Bái. Giá vé: 250.000 - 350.000 VNĐ/vé.
  * *Xe khách giường nằm &amp; Cabin cao cấp:* Xuất bến từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) chạy cao tốc ngày đêm về Bến xe trung tâm Lào Cai, Bến xe Sa Pa, Bến xe Yên Bái, Bến xe Nghĩa Lộ. Giá vé: 200.000 - 300.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường sắt ===
[[Tập tin:20251220_Ga_Lào_Cai.jpg|nhỏ|Ga Lào Cai - điểm kết thúc của tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai]]
Tuyến [[Đường sắt Hà Nội - Lào Cai]] khổ 1.000 mm kết nối thẳng từ Ga Hà Nội qua Phú Thọ, Ga Yên Bái (Phường Yên Bái), Ga Phố Lu (Xã Bảo Thắng) đến Ga Lào Cai (Phường Lào Cai), sau đó vượt cầu đường sắt Hồ Kiều thông tuyến liên vận quốc tế sang Ga Hà Khẩu (Vân Nam, Trung Quốc):
* '''Đoàn tàu khách nhanh SP1 / SP2 / SP3 / SP4:''' Khởi hành hàng đêm từ Ga Hà Nội lúc 21:30 - 22:00 và đến Ga Lào Cai lúc 05:30 sáng hôm sau. Tàu trang bị các toa xe du lịch chất lượng cao (Victoria Express, Chapa Express, Livitrans Express, Sapaly Express) với buồng nằm 2 - 4 giường ốp gỗ, điều hòa êm ái. Giá vé: 350.000 - 850.000 VNĐ/giường nằm.
* Từ Ga Lào Cai, du khách tiếp tục đón xe buýt công cộng hoặc xe trung chuyển vượt 30 km đèo dốc lên thị xã Sa Pa.

=== Bằng đường thủy ===
* Tuyến vận tải đường thủy lòng [[Hồ Thác Bà]] (Xã Thác Bà) đưa tàu thuyền, ca nô du lịch đưa đón khách tham quan các đảo nổi trên hồ và kết nối liên tỉnh sang huyện Hàm Yên ([[Tuyên Quang]]).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Trạm Tấu, Yên Bái road.jpg|nhỏ|Cung đường đèo dốc uốn lượn tại Xã Trạm Tấu]]

* '''Thuê xe máy phượt cung đèo:''' Phương tiện linh hoạt và phổ biến nhất để chinh phục các cung đèo quanh co, tiếp cận các bản làng xa xôi của người Mông, Dao tại Sa Pa, Y Tý, Mù Cang Chải, Bắc Hà, Trạm Tấu. Các điểm cho thuê xe máy tập trung quanh Ga Lào Cai (Phường Lào Cai), trung tâm Phường Sa Pa, Phường Yên Bái và Xã Mù Cang Chải với giá thuê từ 120.000 - 180.000 VNĐ/ngày.
* '''Cáp treo Fansipan Legend:''' Tuyến cáp treo ba dây dài 6.292,5 m vượt thung lũng Mường Hoa lên đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m; thời gian di chuyển trong cabin chỉ mất 15 phút thay vì phải leo bộ rừng núi 2 ngày.
* '''Xe buýt công cộng nội tỉnh:'''
  * Tuyến số 01: Phường Lào Cai - Phường Sa Pa (tần suất 20 phút/chuyến, giá vé: 30.000 VNĐ/lượt).
  * Tuyến Phường Lào Cai - Xã Bát Xát.
  * Tuyến Phường Lào Cai - Xã Bắc Hà.
  * Tuyến Phường Yên Bái - Phường Cầu Thia (Mường Lò) - Xã Mù Cang Chải.
* '''Tàu máy và xuồng du lịch Hồ Thác Bà:''' Xuất bến từ bến thủy thị trấn Thác Bà cũ đưa khách lướt sóng qua 1.300 hòn đảo xanh, ghé thăm Động Thủy Tiên, đền Thác Bà và bản du lịch cộng đồng người Tày Ngòi Tu (Xã Thác Bà).
* '''Taxi:''' 
  * Taxi Mai Linh Lào Cai: ☎ +84 214 3833 388
  * Taxi Sa Pa: ☎ +84 214 3626 626
  * Taxi Yên Bái: ☎ +84 216 3866 866
  * Taxi Mai Linh Yên Bái: ☎ +84 216 3855 855
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Fansipan summit 2 in sunrise.jpg|nhỏ|Cột mốc đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m trên dãy Hoàng Liên Sơn tại Phường Sa Pa]]

=== Vùng Núi cao Hoàng Liên Sơn &amp; Khu Du lịch Sa Pa ===
* {{xem
| tên=Đỉnh Fansipan &amp; Quần thể Tâm linh Fansipan Legend | tên khác=Fansipan Peak
| trang web=https://fansipanlegend.sunworld.vn | email=
| địa chỉ=Phường Sa Pa và Phường Phan Si Păng cũ | vĩ độ=22.3033 | kinh độ=103.7750 | chỉ đường=Tiếp cận bằng cáp treo từ thung lũng Mường Hoa hoặc leo núi đường bộ
| điện thoại=+84 214 3818 888 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:30 | giá=Vé cáp treo khứ hồi: 850.000 VNĐ/người lớn (tàu hỏa leo núi tính riêng)
| nội dung=Đỉnh núi cao nhất Việt Nam và toàn bán đảo Đông Dương ở độ cao 3.143 m so với mực nước biển. Quần thể gồm tháp mốc inox đỉnh Fansipan, quần thể công trình kiến trúc Phật giáo bằng đá xanh và gỗ tứ thiết chế tác công phu theo phong cách chùa cổ thế kỷ 15 - 16 ngự trên triền dốc đá cheo leo giữa mây ngàn: Đại tượng Phật A Di Đà bằng đồng đúc cao 21,5 m (tượng Phật đồng cao nhất Việt Nam ngự ở độ cao trên 3.000 m), Kim Sơn Bảo Thắng Tự, Bảo tháp 11 tầng, đường La Hán và Tượng Quan Thế Âm Bồ Tát bằng đồng.
}}

[[Tập tin:Thacbac3.jpg|nhỏ|Thác Bạc đổ từ vách núi cao bên Quốc lộ 4D tại Phường Sa Pa]]

* {{xem
| tên=Thác Bạc &amp; Thác Tình Yêu | tên khác=Silver Waterfall &amp; Love Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Sa Pa và Xã San Sả Hồ cũ | vĩ độ=22.3610 | kinh độ=103.7780 | chỉ đường=Nằm sát trục Quốc lộ 4D hướng đi đèo Ô Quý Hồ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Vé Thác Bạc: 20.000 VNĐ; vé Thác Tình Yêu - Suối Vàng: 75.000 VNĐ
| nội dung=Hai ngọn thác tự nhiên bắt nguồn từ đỉnh dãy Hoàng Liên Sơn:
* '''Thác Bạc:''' Dòng thác đổ từ độ cao hơn 200 m xuống thung lũng suối Mường Hoa bọt tung trắng xóa, du khách leo theo các bậc cầu thang đá hai bên sườn núi để ngắm nhìn dòng nước cuộn đổ giữa rừng thông.
* '''Thác Tình Yêu &amp; Suối Vàng:''' Nằm trong vùng lõi Vườn Quốc gia Hoàng Liên; dòng suối Vàng trong suốt chảy qua lòng đá hoa cương màu vàng đất dẫn tới ngọn thác cao gần 100 m đổ xuống hồ nước sâu mát lạnh, gắn với huyền thoại tình yêu giữa nàng tiên trời và chàng tiều phu Ô Quý Hồ.
}}

* {{xem
| tên=Đèo Ô Quý Hồ (Đèo Hoàng Liên Sơn) &amp; Cầu kính Rồng Mây | tên khác=O Quy Ho Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Sa Pa (ranh giới giữa tỉnh Lào Cai và tỉnh Lai Châu) | vĩ độ=22.3550 | kinh độ=103.7650 | chỉ đường=Trục Quốc lộ 4D ở độ cao hơn 2.000 m
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Ngắm cảnh miễn phí; vé khu du lịch Cầu kính tính riêng
| nội dung=Một trong &quot;Tứ đại đỉnh đèo&quot; hiểm trở và hùng vĩ nhất vùng núi phía Bắc với chiều dài gần 50 km vượt qua dãy Hoàng Liên Sơn. Đỉnh đèo là ranh giới khí hậu rõ nét: mùa đông bên phía Lào Cai thường mịt mù sương gió lạnh buốt trong khi phía Lai Châu lại ấm áp hửng nắng; đây là điểm ngắm hoàng hôn và săn biển mây chiều nổi tiếng nhất vùng Tây Bắc.
}}

* {{xem
| tên=Thung lũng Mường Hoa &amp; Bãi đá cổ Sa Pa | tên khác=Muong Hoa Valley &amp; Ancient Rock Field
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tả Van và Xã Hầu Thào cũ | vĩ độ=22.3120 | kinh độ=103.8780 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Sa Pa 8 km về phía Đông Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tuyến Tả Van - Mường Hoa: 80.000 VNĐ/người
| nội dung=Thung lũng lòng chảo trải dài men theo con suối Mường Hoa uốn lượn qua các sườn đồi ruộng bậc thang của đồng bào người H'Mông đen và người Giáy. Nơi đây lưu giữ Bãi đá cổ Sa Pa - Di tích quốc gia trải rộng trên diện tích 8 km² với gần 200 khối đá sa thạch chạm khắc các hình vẽ bí ẩn, ký tự cổ, sơ đồ bản đồ và hình người thời tiền sử chưa được giải mã.
}}

[[Tập tin:Rice terrace.png|nhỏ|Ruộng bậc thang Mù Cang Chải mùa lúa chín vàng tại Xã Púng Luông]]

=== Quần thể Ruộng bậc thang Danh thắng Quốc gia Đặc biệt ===
* {{xem
| tên=Khu Danh thắng Quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải | tên khác=Mu Cang Chai Terraced Rice Fields
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Mù Cang Chải, Xã Púng Luông, Xã Khao Mang, Xã Lao Chải | vĩ độ=21.8500 | kinh độ=104.0833 | chỉ đường=Trải rộng dọc theo trục Quốc lộ 32
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (xe ôm địa phương lên các đồi mâm xôi tính riêng)
| nội dung=Quần thể di tích danh thắng quốc gia đặc biệt rộng hơn 2.200 ha do các thế hệ đồng bào người H'Mông khai khẩn thủ công suốt hàng trăm năm trên các sườn núi dốc đứng từ 30° đến 50°. Các điểm ngắm cảnh ruộng bậc thang nổi tiếng thế giới:
* '''Đồi Mâm Xôi La Pán Tẩn (Xã Púng Luông):''' Quả đồi hình tròn trũng tự nhiên được xếp tầng ruộng bậc thang tròn đều như mâm xôi dâng trời, là biểu tượng nhiếp ảnh tiêu biểu của du lịch Tây Bắc.
* '''Đồi Móng Ngựa Sáng Nhù (Xã Mù Cang Chải):''' Dải ruộng uốn hình vòng cung bán nguyệt ôm sát triền núi dốc đứng, điểm đón hoàng hôn rực rỡ nhất vào mùa lúa chín tháng 9 - 10.
* '''Thung lũng ruộng Mũi Thuyền Dế Xu Phình:''' Các dải ruộng nhọn vươn ra lòng thung lũng như những mũi thuyền xếp lớp.
* '''Mùa nước đổ (tháng 5 - 6) &amp; Mùa vàng (tháng 9 - 10):''' Hai thời khắc cảnh quan chuyển biến kỳ ảo từ những mặt gương nước phản chiếu trời mây sang thảm lúa vàng ươm trù phú.
}}

[[Tập tin:Nhảy dù lượn từ đèo Khau Phạ ngắm bản Lìm mông.jpg|nhỏ|Bay dù lượn từ đỉnh đèo Khau Phạ xuống thung lũng Lìm Mông, Xã Tú Lệ]]

* {{xem
| tên=Đèo Khau Phạ &amp; Thung lũng Lúa Nếp Tú Lệ | tên khác=Khau Pha Pass &amp; Tu Le Valley
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tú Lệ và Xã Cao Phạ cũ | vĩ độ=21.7850 | kinh độ=104.2500 | chỉ đường=Nằm trên trục Quốc lộ 32 vượt dãy núi Khau Phạ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (vé bay dù lượn dù đôi tính riêng)
| nội dung=Một trong &quot;Tứ đại đỉnh đèo&quot; của miền Bắc với chiều dài hơn 30 km ở độ cao từ 1.200 m đến 1.500 m so với mực nước biển, thường xuyên mù sương quanh năm (nghĩa theo tiếng Thái là &quot;Sừng Trời&quot;). Đỉnh đèo là điểm cất cánh của sự kiện thể thao mạo hiểm dù lượn quốc tế &quot;Bay trên mùa vàng&quot; và &quot;Bay trên mùa nước đổ&quot;, nhìn xuống toàn cảnh thung lũng bản Lìm Mông, Lìm Thái và cánh đồng lúa nếp Tú Lệ trù phú.
}}

[[Tập tin:Thác Bà lake - panorama.jpg|nhỏ|Mặt nước phẳng lặng và các đảo đất xanh tại Hồ Thác Bà, Xã Thác Bà]]

=== Thắng cảnh Hồ Thác Bà &amp; Vùng Văn hóa Cổ Lục Yên ===
* {{xem
| tên=Hồ Thác Bà &amp; Nhà máy Thủy điện Thác Bà | tên khác=Thac Ba Lake
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Thác Bà và Xã Yên Bình | vĩ độ=21.7500 | kinh độ=105.0333 | chỉ đường=Cách Phường Yên Bái khoảng 35 km về phía Đông Bắc
| điện thoại=+84 216 3885 123 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Thuê thuyền tham quan lòng hồ: 500.000 - 1.200.000 VNĐ/chuyến
| nội dung=Hồ nước ngọt nhân tạo lớn hình thành từ năm 1971 khi ngăn dòng sông Chảy xây dựng Nhà máy Thủy điện Thác Bà - công trình thủy điện đầu tiên của miền Bắc. Hồ có diện tích mặt nước hơn 20.000 ha với hơn 1.300 hòn đảo đất xanh ngắt nhấp nhô soi bóng xuống làn nước xanh trong, được mệnh danh là &quot;Vịnh Hạ Long trên núi&quot;. Quần thể tham quan gồm Động Thủy Tiên (hang đá tự nhiên gắn với truyền thuyết 9 nàng tiên), Đền Thác Bà uy nghiêm bên bờ hồ, hang Xuân Long và bản du lịch cộng đồng người Tày Ngòi Tu.
}}

* {{xem
| tên=Chợ Đá quý Lục Yên &amp; Chùa Hang Ngọc Bích | tên khác=Luc Yen Gemstone Market
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Lục Yên | vĩ độ=22.1120 | kinh độ=104.7280 | chỉ đường=Trung tâm xã Yên Thế cũ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 10:00 sáng hàng ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=&quot;Thủ phủ đá quý&quot; của miền Bắc, nơi có phiên chợ đá quý ngoài trời độc đáo chỉ họp vào buổi sáng sớm. Các nghệ nhân và thợ khai mỏ bày bán công khai hàng trăm loại đá quý, đá bán quý thô và đã mài dũa (ruby đỏ, sapphire xanh, spinel, thạch anh) trên những chiếc bàn gỗ đơn sơ; kề bên là các xưởng chế tác tranh đá quý thủ công tinh xảo ghép từ đá vụn tự nhiên.
}}

[[Tập tin:Mèo Hoàng A Tưởng.jpg|nhỏ|Dinh thự cổ Hoàng A Tưởng với kiến trúc Á - Âu tại Xã Bắc Hà]]

=== Vùng Cao nguyên Trắng Bắc Hà &amp; Cung Săn mây Y Tý ===
* {{xem
| tên=Dinh Hoàng A Tưởng (Dinh Vua Mèo Bắc Hà) | tên khác=Hoang A Tuong Palace
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Bắc Hà | vĩ độ=22.5380 | kinh độ=104.2880 | chỉ đường=Trung tâm xã
| điện thoại=+84 214 3880 234 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Tòa dinh thự kiêm pháo đài bề thế xây dựng từ năm 1914 đến 1921 của hai cha con thổ ty người Tày cai trị vùng rẻo cao Hoàng Yến Chót và Hoàng A Tưởng. Công trình do kiến trúc sư người Pháp và thầy địa lý người Trung Hoa thiết kế, kết hợp hài hòa giữa lối kiến trúc lâu đài cổ điển phương Tây (cửa vòm cuốn, cột gờ đắp nổi, ban công con tiện) và bố cục nhà khép kín phong thủy Á Đông; khuôn viên gồm 36 phòng chức năng kiên cố, bao quanh bởi tường rào có lỗ châu mai phòng thủ.
}}

* {{xem
| tên=Thiên đường Săn mây Y Tý &amp; Thung lũng Lảo Thẩn | tên khác=Y Ty Cloud Paradise
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Y Tý | vĩ độ=22.6250 | kinh độ=103.6080 | chỉ đường=Cách Phường Lào Cai 75 km theo tuyến đường Bát Xát - Bản Xèo
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Xã vùng cao biên giới nằm ở độ cao trên 2.000 m tựa lưng vào dãy núi Nhìu Cồ San, quanh năm mây mù bao phủ. Điểm tham quan nổi bật gồm: Bản Choản Thèn và bản Lao Chải của người Hà Nhì đen với những ngôi nhà trình tường bằng đất nện dày hình nấm khổng lồ lợp mái cỏ rêu phong; các dải ruộng bậc thang Thề Pả uốn lượn; đỉnh Lảo Thẩn (2.860 m) - điểm trekking săn biển mây bình minh lý tưởng bậc nhất Tây Bắc.
}}

[[Tập tin:Phu Song Sung (241072135).jpeg|nhỏ|Đỉnh Tà Chì Nhù (Phu Song Sung) ngập tràn sắc hoa chi pâu tại Xã Hạnh Phúc]]

* {{xem
| tên=Đỉnh Tà Chì Nhù &amp; Suối khoáng nóng Trạm Tấu | tên khác=Ta Chi Nhu Peak &amp; Tram Tau Hot Spring
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Hạnh Phúc và Xã Trạm Tấu | vĩ độ=21.5600 | kinh độ=104.4250 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Cầu Thia 30 km về phía Tây Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Tắm khoáng nóng: 50.000 - 120.000 VNĐ/người
| nội dung=Điểm đến nổi bật của vùng rẻo cao Trạm Tấu:
* '''Đỉnh Tà Chì Nhù (2.979 m):''' Đỉnh núi cao thứ 7 tại Việt Nam, mệnh danh là &quot;đại dương trên mây&quot;; vào tháng 9 đến tháng 10 hàng năm, sườn núi bung nở bạt ngàn sắc tím biếc của loài hoa chi pâu (hoa cỏ mật) rực rỡ giữa biển mây bồng bềnh.
* '''Suối khoáng nóng tự nhiên Trạm Tấu:''' Mạch nước khoáng nóng tự nhiên phun trào từ lòng đất ở nhiệt độ 45 - 50&amp;nbsp;°C chảy vào các bể đá ngoài trời nhìn thẳng ra những thửa ruộng bậc thang xanh mát của đồng bào người Thái và Mông.
}}

=== Cửa khẩu Quốc tế &amp; Quần thể Di tích Lịch sử Cách mạng ===
* {{xem
| tên=Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai &amp; Cột mốc Biên giới số 102 | tên khác=Lao Cai International Border Gate
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Phan Bội Châu, Phường Lào Cai | vĩ độ=22.5050 | kinh độ=103.9680 | chỉ đường=Nằm ngay ngã ba sông Nậm Thi và sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 22:00 | giá=Miễn phí tham quan check-in khu vực cột mốc
| nội dung=Cửa khẩu quốc tế đường bộ và đường sắt quan trọng bậc nhất nối Việt Nam với thị trấn Hà Khẩu (châu Hồng Hà, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc) qua Cầu đường bộ Hồ Kiều bắc qua sông Nậm Thi. Kề bên là Cột mốc biên giới quốc gia số 102 (cột mốc đôi bằng đá hoa cương nguyên khối dựng năm 2001) và Đền Mẫu Lào Cai linh thiêng tọa lạc nơi ngã ba sông biên giới.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Đền Đông Cuông | tên khác=Dong Cuong Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thôn Bến Đền, Xã Đông Cuông | vĩ độ=21.9850 | kinh độ=104.7280 | chỉ đường=Cách Phường Yên Bái 50 km xuôi dọc đê sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ linh thiêng bậc nhất trong hệ thống tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, nơi phụng thờ Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn (Bà Chúa Nhất Ngàn) và các vị anh hùng dân tộc người Tày, Dao đã có công đánh đuổi giặc Nguyên Mông bảo vệ phòng tuyến sông Hồng thời Trần. Lễ hội Đền Đông Cuông diễn ra vào ngày Mão đầu tiên của tháng Giêng âm lịch với nghi lễ mổ trâu trắng tế Mẫu truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Đền Bảo Hà (Đền Ông Hoàng Bảy) | tên khác=Bao Ha Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Bảo Hà | vĩ độ=22.1850 | kinh độ=104.3450 | chỉ đường=Dưới chân đồi Cấm sát bờ sông Hồng và ga Bảo Hà
| điện thoại=+84 214 3878 123 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia phụng thờ danh tướng Hoàng Bảy (Thần Vệ quốc Nguyễn Hoàng Bảy) - người có công lãnh đạo đồng bào các dân tộc địa phương dẹp tan giặc cướp phương Bắc giữ yên bờ cõi biên thùy thời Hậu Lê (niên hiệu Cảnh Hưng). Đền là trung tâm thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu và hầu đồng thu hút hàng vạn khách hành hương quanh năm.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Lăng mộ Nguyễn Thái Học &amp; Khởi nghĩa Yên Bái | tên khác=Nguyen Thai Hoc Monument
| trang web= | email=
| địa chỉ=Công viên Yên Hòa, Phường Yên Bái | vĩ độ=21.7210 | kinh độ=104.9120 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể tưởng niệm cuộc Khởi nghĩa Yên Bái lịch sử nổ ra đêm ngày 9 rạng sáng 10 tháng 2 năm 1930 do Việt Nam Quốc dân Đảng lãnh đạo. Nơi đây bảo tồn phần mộ chung và tượng đài của nhà yêu nước Nguyễn Thái Học cùng 12 đồng chí hy sinh trên máy chém của thực dân Pháp với câu nói bất hủ trước lúc hy sinh: ''&quot;Không thành công cũng thành nhân&quot;''.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chinh phục đỉnh Fansipan bằng cáp treo và đi bộ:''' Trải nghiệm tuyến cáp treo ba dây vượt thung lũng Mường Hoa, sau đó leo tiếp 639 bậc đá hoặc đi tàu hỏa leo núi lên đỉnh cao 3.143 m để chạm tay vào cột mốc Nóc nhà Đông Dương và chiêm bái đại tượng Phật đồng giữa biển mây (Phường Sa Pa).
* '''Bay dù lượn trên đỉnh đèo Khau Phạ:''' Tham gia sự kiện thể thao mạo hiểm &quot;Bay trên mùa vàng&quot; vào tháng 9 - 10 tại Xã Tú Lệ, cùng phi công cất cánh từ đỉnh đèo Khau Phạ lượn dù đôi trên không trung ngắm trọn vẹn thung lũng lúa nếp chín vàng Lìm Mông rực rỡ bên dưới.
* '''Trekking săn mây và hoa chi pâu đỉnh Tà Chì Nhù:''' Thực hiện lộ trình đi bộ thể thao 2 ngày 1 đêm vượt dốc núi từ bản Xà Hồ (Xã Hạnh Phúc) lên đỉnh Tà Chì Nhù ở độ cao 2.979 m để ngắm nhìn thảm hoa tím biếc nở rộ giữa biển mây lúc bình minh.
* '''Ngâm khoáng nóng tự nhiên giữa ruộng bậc thang Trạm Tấu:''' Thư giãn ngâm mình trong làn nước khoáng nóng tự nhiên 45&amp;nbsp;°C tại Xã Hạnh Phúc, ngắm nhìn sương sớm bay lãng đãng trên các nếp nhà sàn người Thái và ruộng bậc thang kề bên.
* '''Trải nghiệm phiên chợ vùng cao Bắc Hà &amp; Cán Cấu:''' Dạo bước giữa phiên chợ chủ nhật náo nhiệt tại Xã Bắc Hà và Xã Si Ma Cai, ngắm nhìn trang phục thổ cẩm rực rỡ của thiếu nữ Mông hoa, thưởng thức bát thắng cố ngựa bốc khói nghi ngút và nhấp chén rượu ngô Bản Phố cay nồng.
* '''Du thuyền ngắm cảnh lòng hồ Thác Bà &amp; Động Thủy Tiên:''' Thuê thuyền máy lướt trên mặt nước trong xanh phẳng lặng sông Chảy tại Xã Thác Bà, len lỏi qua hàng ngàn hòn đảo đất xanh ngắt và thám hiểm các hang động đá vôi nhũ đá lung linh.
* '''Trekking săn mây bản người Hà Nhì Y Tý:''' Khám phá các nếp nhà trình tường bằng đất nện hình nấm cổ kính tại bản Choản Thèn (Xã Y Tý), săn mây ngập tràn thung lũng lúa Thề Pả và cắm trại trên đỉnh Lảo Thẩn.
* '''Hòa mình vào điệu Xòe Thái đại ngàn Mường Lò:''' Tham gia vòng xòe hoa khổng lồ cùng hàng ngàn nghệ nhân và đồng bào Thái tại Phường Cầu Thia, Phường Nghĩa Lộ trong các đêm hội mùa thu Tây Bắc.</text>
      <sha1>g3df3ip0y2grv94d8yvbuzx0pwqlwpv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122832</id>
      <parentid>122831</parentid>
      <timestamp>2026-10-12T10:44:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57459" sha1="4fqqr5b4wrcqarlwlepl76gp2vdfhzj" xml:space="preserve">{{pagebanner|Sapa vu du mont Ham Rong voyage.jpg|caption=Sa Pa nhìn từ núi Hàm Rồng ở Lào Cai}}

{{quickbarprovince
| image=Fansipan summit 2 in sunrise.jpg
| imagewidth=260px
| caption=Đỉnh Fansipan - Nóc nhà Đông Dương tại Phường Sa Pa
| location=Lao Cai in Vietnam.svg
| locationwidth=260px
| area=13.256,92 km²
| population=1.778.785 người (ước tính sau sáp nhập)
| population density=134,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng H'Mông]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Thái]], [[Tiếng Nùng]], [[Tiếng Giáy]]
| religion=[[Tin Lành]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Phật giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người H'Mông (36,8%), người Kinh (33,8%), người Tày (25,7%), người Dao (21,2%), người Thái (4,9%), người Nùng (5,0%), người Giáy (2,7%)
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Bắc Bộ]], [[Trung du và miền núi phía Bắc]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Yên Bái và Phường Lào Cai
| years active=1907 - Thành lập tỉnh Lào Cai / 1900 - Thành lập tỉnh Yên Bái / Tái hợp nhất không gian Hoàng Liên Sơn
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã (không duy trì cấp quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (214 / 216)
| website=[https://laocai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Lào Cai]
}}

'''Lào Cai''' là một tỉnh miền núi biên giới thuộc vùng [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc giáp châu tự trị Hồng Hà và châu Văn Sơn thuộc tỉnh [[Vân Nam]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài hơn 182 km; phía Tây giáp tỉnh [[Lai Châu]]; phía Nam giáp tỉnh [[Sơn La]]; phía Đông giáp các tỉnh [[Tuyên Quang]] và [[Phú Thọ]]. Sau khi sắp xếp và hợp nhất hành chính năm 2025, Lào Cai bao trọn toàn bộ không gian tự nhiên và văn hóa của 2 địa phương trước đây là tỉnh Lào Cai và tỉnh Yên Bái (tái lập trọn vẹn không gian văn hóa - địa lý của tỉnh Hoàng Liên Sơn thời kỳ 1976–1991). Tỉnh sở hữu đỉnh núi cao nhất Đông Dương [[Fansipan]] (3.143 m), Di tích Quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải, Khu du lịch quốc gia [[Sa Pa]], hồ nhân tạo [[Hồ Thác Bà|Thác Bà]], thung lũng lòng chảo Mường Lò, vùng chè cổ thụ Suối Giàng và Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai - cửa ngõ giao thương đường bộ, đường sắt huyết mạch trên hành lang kinh tế Côn Minh - Hà Nội - Hải Phòng. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã, không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:NNU Cotmoc Hakhau.gif|nhỏ|Cột mốc biên giới Việt Nam - Trung Quốc tại bờ sông Nậm Thi, Phường Lào Cai]]

=== Lịch sử hình thành ===
Lịch sử vùng đất Lào Cai - Yên Bái gắn liền với các nền văn hóa khảo cổ tiền sử và vị thế phên dậu quân sự trọng yếu bảo vệ biên cương phía Bắc của Đại Việt.

Thời tiền sử, các di chỉ khảo cổ học dọc thung lũng sông Hồng và sông Chảy lưu giữ dấu tích người tiền sử thuộc nền Văn hóa Hòa Bình và văn hóa Bắc Sơn có niên đại hơn 10.000 năm. Thời kỳ đồng thau, vùng đất này thuộc bộ Tân Hưng của nhà nước Văn Lang và bộ lạc Tây Vu thời Âu Lạc. Dưới thời thuộc Đường, vùng đất này mang tên Lâm Tây Nguyên, thuộc An Nam đô hộ phủ.

Thời phong kiến độc lập, vùng đất này lần lượt trực thuộc đạo Lâm Tây thời Lý, phủ Quy Hóa thời Trần và thừa tuyên Hưng Hóa thời Lê sơ. Vùng đất hiểm trở này là căn cứ kháng chiến chặn đánh các đạo quân xâm lược phương Bắc dọc theo hành lang sông Hồng. Năm 1258 và 1285, quân dân thời Trần do các tù trưởng địa phương phối hợp với quan quân triều đình đã tổ chức phục kích tiêu diệt các cánh quân Nguyên Mông tại bến Lãnh Câu, sông Chảy và thung lũng Quy Hóa. 

Cuối thế kỷ 19, địa danh &quot;Lào Cai&quot; hình thành gắn với khu chợ phố cũ của người Mông (&quot;Lao Cai&quot; - nghĩa là chợ cũ) ven bờ sông Nậm Thi và sông Hồng do nhà thám hiểm người Pháp Jean Dupuis ghi chép vào bản đồ năm 1879. Ngày 11 tháng 4 năm 1900, chính quyền thực dân Pháp thành lập tỉnh Yên Bái. Tiếp đó, ngày 12 tháng 7 năm 1907, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định bãi bỏ Đạo quan binh IV để thành lập tỉnh dân sự Lào Cai. Vùng đất này ghi dấu cuộc Khởi nghĩa Yên Bái (tháng 2 năm 1930) do Nguyễn Thái Học và Việt Nam Quốc dân Đảng lãnh đạo.

Năm 1976, ba tỉnh Lào Cai, Yên Bái và Nghĩa Lộ hợp nhất thành tỉnh Hoàng Liên Sơn. Đến năm 1991, tỉnh được chia tách thành hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái, trước khi tái hợp nhất toàn diện thành tỉnh Lào Cai mới vào năm 2025 theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội.

=== Địa hình ===
Địa hình tỉnh phân hóa mạnh mẽ, độ dốc lớn, cao dần từ Đông Nam lên Tây Bắc, kẹp giữa hai dãy núi lớn là dãy [[Hoàng Liên Sơn]] và dãy Con Voi:
* '''Vùng núi cao hiểm trở &amp; &quot;Nóc nhà Đông Dương&quot; (phía Tây và Tây Bắc):''' Dãy núi Hoàng Liên Sơn chạy dài theo hướng Tây Bắc - Đông Nam sở hữu đỉnh [[Fansipan]] (3.143 m), đỉnh [[Ky Quan San]] (Bạch Mộc Lương Tử - 3.046 m tại Xã Mường Hum), đỉnh Nhìu Cồ San (2.965 m) và Tà Chì Nhù (2.979 m tại Xã Hạnh Phúc). Địa hình núi cao dốc đứng tạo nên các đèo hiểm trở bậc nhất Việt Nam như [[Đèo Ô Quý Hồ]] (nối sang Lai Châu) và [[Đèo Khau Phạ]] dài hơn 30 km (Xã Tú Lệ). Khí hậu vùng núi cao mang sắc thái ôn đới quanh năm, mùa đông thường xuyên có băng giá và tuyết rơi tại Phường Sa Pa, Xã Y Tý.
* '''Vùng thung lũng ruộng bậc thang &amp; Lòng chảo bồn địa (khu vực trung tâm):''' 
  * Quần thể Ruộng bậc thang Mù Cang Chải (Xã Mù Cang Chải, Xã Púng Luông, Xã Khao Mang) uốn lượn tầng tầng lớp lớp trên các sườn núi dốc từ 30° đến 50°, được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt.
  * Thung lũng lòng chảo Mường Lò (Phường Cầu Thia, Phường Trung Tâm, Phường Nghĩa Lộ) - cánh đồng lúa lớn thứ hai vùng Tây Bắc (&quot;nhất Thanh, nhì Lò, tam Than, tứ Bước&quot;), vựa lúa gạo nếp thơm trù phú của đồng bào Thái đen.
* '''Vùng đồi thấp trung du &amp; Vùng hồ nhân tạo (phía Đông và Đông Nam):''' Lưu vực hạ lưu Sông Hồng và Sông Chảy mở rộng qua Xã Trấn Yên, Xã Yên Bình, Xã Lục Yên. Điểm nhấn là công trình [[Hồ Thác Bà]] (Xã Thác Bà, Xã Yên Bình) rộng hơn 20.000 ha với hơn 1.300 hòn đảo đất xanh ngắt nổi trên mặt nước phẳng lặng, tạo cảnh quan sinh thái bồn trũng điều hòa khí hậu toàn vùng.

=== Dân cư ===
Dân số tỉnh đạt trên 1,77 triệu người với 33 dân tộc cùng chung sống, trong đó đồng bào các dân tộc thiểu số chiếm 57,6%. Đồng bào người H'Mông chiếm tỷ lệ đông nhất (36,8%), cư trú tập trung tại các xã sườn núi cao thuộc Sa Pa, Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Bắc Hà, Si Ma Cai, Bát Xát. Người Tày chiếm 25,7% định cư tại thung lũng ven sông suối Bảo Yên, Văn Bàn, Lục Yên; người Dao chiếm 21,2% (gồm các nhóm Dao Đỏ, Dao Quần Chẹt, Dao Tuyển); người Thái chiếm 4,9% quần cư tại cánh đồng Mường Lò; cùng các dân tộc Giáy, Nùng, Hà Nhì, Phù Lá, La Chí.

Lào Cai lưu giữ kho tàng di sản văn hóa phi vật thể phong phú:
* 4 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh: Nghệ thuật Xòe Thái (Mường Lò), Thực hành Then của người Tày - Nùng - Thái, Nghi lễ và trò chơi kéo co ngồi của người Tày - Giáy, và Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt (Đền Bảo Hà, Đền Đông Cuông).
* Lễ hội dân gian vùng cao đặc sắc: Lễ hội Gầu Tào của người Mông (tháng Giêng), Lễ hội Lồng Tồng (xuống đồng) của người Tày, Lễ hội Roóng Poọc của người Giáy (Xã Tả Van), Lễ cấp sắc của người Dao đỏ, Lễ hội Đua ngựa truyền thống Bắc Hà (Xã Bắc Hà), Lễ hội Đền Đông Cuông (Xã Đông Cuông) và Lễ hội Đền Thượng (Phường Lào Cai).
* Hệ thống chợ phiên vùng cao rực rỡ sắc màu trang phục thổ cẩm: [[Chợ phiên Bắc Hà]], Chợ phiên Cán Cấu (Xã Si Ma Cai), Chợ phiên Mường Khương, Chợ Mường Lò.

=== Khí hậu ===
Do địa hình phân hóa độ cao từ 80 m (vùng hạ lưu sông Hồng) lên đến hơn 3.100 m (đỉnh Fansipan), khí hậu tỉnh chia thành hai tiểu vùng nhiệt đới gió mùa và cận nhiệt đới/ôn đới núi cao:

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, tiết trời khô ráo, ban đêm se lạnh; hoa mận, hoa đào rừng, hoa đỗ quyên nở rộ khắp các triền núi Hoàng Liên Sơn, Xã Y Tý, Xã Bắc Hà.
* '''Mùa hè &amp; Mùa nước đổ''' (tháng 5 đến tháng 8): Vùng thung lũng thấp (Phường Yên Bái, Phường Lào Cai) có nền nhiệt từ 30 - 35&amp;nbsp;°C; ngược lại các vùng cao Phường Sa Pa, Xã Bắc Hà, Xã Mù Cang Chải luôn mát mẻ với nhiệt độ chỉ từ 18 - 24&amp;nbsp;°C. Tháng 5 - 6 là thời điểm vùng cao bước vào &quot;mùa nước đổ&quot;, khi nước suối dẫn vào ruộng bậc thang lấp lánh như những tấm gương khổng lồ phản chiếu mây trời.
* '''Mùa thu &amp; Mùa lúa chín vàng''' (tháng 9 đến tháng 10): Mùa đẹp nhất trong năm của vùng cao Tây Bắc; thời tiết khô ráo, nắng hanh dịu mát; toàn bộ thung lũng Mường Hoa (Phường Sa Pa) và các triền núi Mù Cang Chải (Xã Púng Luông, Xã La Pán Tẩn) khoác lên màu vàng óng ả của vụ lúa nương chín rộ; biển mây bắt đầu xuất hiện dày đặc tại Xã Y Tý, Xã Tà Chì Nhù.
* '''Mùa đông &amp; Mùa săn băng tuyết''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Không khí lạnh buốt giá kéo dài; nhiệt độ ban đêm tại Phường Sa Pa, Xã Y Tý, đỉnh Fansipan thường xuyên xuống dưới 0&amp;nbsp;°C, xuất hiện hiện tượng sương muối, băng giá và tuyết rơi phủ trắng núi đồi.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%; margin:auto;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu trạm Sa Pa (Độ cao 1.570 m so với mực nước biển)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 12 (54) || 14 (57) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 23 (73) || 23 (73) || 23 (73) || 21 (70) || 18 (64) || 16 (61) || 13 (55) || '''19 (66)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 6 (43) || 7 (45) || 10 (50) || 13 (55) || 16 (61) || 17 (63) || 18 (64) || 17 (63) || 15 (59) || 13 (55) || 10 (50) || 7 (45) || '''12 (54)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 60 (2.4) || 85 (3.3) || 120 (4.7) || 210 (8.3) || 350 (13.8) || 420 (16.5) || 470 (18.5) || 490 (19.3) || 380 (15.0) || 210 (8.3) || 110 (4.3) || 55 (2.2) || '''2.960 (116.5)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Đường_cao_tốc_Hà_Nội-Lào_Cai,_đoạn_Vĩnh_Yên.jpg|nhỏ|Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (CT05) chạy dọc thung lũng sông Hồng]]

Lào Cai giữ vai trò đầu mối giao thông quốc tế và hành lang kinh tế liên vùng kết nối miền Bắc Việt Nam với vùng Tây Nam Trung Quốc qua mạng lưới cao tốc, đường sắt xuyên biên giới và đường quốc lộ.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Nội Bài - Lào Cai (Cao tốc CT05):''' Tuyến cao tốc huyết mạch dài 265 km nối từ thủ đô Hà Nội chạy dọc sông Hồng qua địa bàn tỉnh tại Phường Yên Bái, Xã Mậu A, Xã Bảo Thắng, Phường Cam Đường và kết thúc tại Cửa khẩu Quốc tế Kim Thành (Phường Lào Cai).
  * Thời gian lái xe ô tô từ trung tâm Hà Nội đến Phường Yên Bái chỉ mất 1 giờ 45 phút (155 km).
  * Thời gian lái xe ô tô từ Hà Nội đến Phường Lào Cai khoảng 3,5 đến 4 giờ (245 km).
* '''Tuyến đường nối cao tốc đi Sa Pa (Tỉnh lộ 155):''' Công trình đường đèo hiện đại vận hành đầu năm 2024, nổi bật với công trình [[Cầu Móng Sến]] có trụ cầu cạn cao nhất Việt Nam (83 m), giúp phương tiện rút ngắn thời gian leo đèo dốc và tránh hoàn toàn &quot;dốc ba tầng&quot; hiểm trở trên Quốc lộ 4D. Thời gian chạy ô tô từ Phường Lào Cai lên Phường Sa Pa chỉ còn khoảng 35 - 40 phút.
* '''Trục Quốc lộ 32 &amp; Đèo Khau Phạ:''' Tuyến đường đèo huyết mạch nối từ Phú Thọ qua Xã Thượng Bằng La, Phường Cầu Thia, thung lũng Mường Lò, vượt [[Đèo Khau Phạ]] sang Xã Tú Lệ, Xã Púng Luông và danh thắng Ruộng bậc thang Xã Mù Cang Chải nối sang Lai Châu.
* '''Trục Quốc lộ 70 &amp; Quốc lộ 4D:'''
  * Quốc lộ 70 kết nối từ Yên Bình qua Lục Yên, Bảo Yên lên ngã ba Bản Phiệt (Phường Lào Cai).
  * Quốc lộ 4D nối từ Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai qua Phường Sa Pa, vượt đỉnh đèo Ô Quý Hồ sang tỉnh Lai Châu.
* '''Tuyến Quốc lộ 279 &amp; Quốc lộ 4E:''' Kết nối trục ngang từ Hà Giang qua Bảo Yên, Bảo Thắng sang Lai Châu và Điện Biên.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * *Xe Limousine VIP (9 - 11 chỗ):* Các nhà xe Eco Sapa, Sapa Express, New Sinh Cafe, Daily Limousine hoạt động liên tục 30 phút/chuyến đón trả khách tận nơi giữa nội thành Hà Nội, sân bay Nội Bài và Phường Sa Pa, Phường Lào Cai, Phường Yên Bái. Giá vé: 250.000 - 350.000 VNĐ/vé.
  * *Xe khách giường nằm &amp; Cabin cao cấp:* Xuất bến từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) chạy cao tốc ngày đêm về Bến xe trung tâm Lào Cai, Bến xe Sa Pa, Bến xe Yên Bái, Bến xe Nghĩa Lộ. Giá vé: 200.000 - 300.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường sắt ===
[[Tập tin:20251220_Ga_Lào_Cai.jpg|nhỏ|Ga Lào Cai - điểm kết thúc của tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai]]
Tuyến [[Đường sắt Hà Nội - Lào Cai]] khổ 1.000 mm kết nối thẳng từ Ga Hà Nội qua Phú Thọ, Ga Yên Bái (Phường Yên Bái), Ga Phố Lu (Xã Bảo Thắng) đến Ga Lào Cai (Phường Lào Cai), sau đó vượt cầu đường sắt Hồ Kiều thông tuyến liên vận quốc tế sang Ga Hà Khẩu (Vân Nam, Trung Quốc):
* '''Đoàn tàu khách nhanh SP1 / SP2 / SP3 / SP4:''' Khởi hành hàng đêm từ Ga Hà Nội lúc 21:30 - 22:00 và đến Ga Lào Cai lúc 05:30 sáng hôm sau. Tàu trang bị các toa xe du lịch chất lượng cao (Victoria Express, Chapa Express, Livitrans Express, Sapaly Express) với buồng nằm 2 - 4 giường ốp gỗ, điều hòa êm ái. Giá vé: 350.000 - 850.000 VNĐ/giường nằm.
* Từ Ga Lào Cai, du khách tiếp tục đón xe buýt công cộng hoặc xe trung chuyển vượt 30 km đèo dốc lên thị xã Sa Pa.

=== Bằng đường thủy ===
* Tuyến vận tải đường thủy lòng [[Hồ Thác Bà]] (Xã Thác Bà) đưa tàu thuyền, ca nô du lịch đưa đón khách tham quan các đảo nổi trên hồ và kết nối liên tỉnh sang huyện Hàm Yên ([[Tuyên Quang]]).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Trạm Tấu, Yên Bái road.jpg|nhỏ|Cung đường đèo dốc uốn lượn tại Xã Trạm Tấu]]

* '''Thuê xe máy phượt cung đèo:''' Phương tiện linh hoạt và phổ biến nhất để chinh phục các cung đèo quanh co, tiếp cận các bản làng xa xôi của người Mông, Dao tại Sa Pa, Y Tý, Mù Cang Chải, Bắc Hà, Trạm Tấu. Các điểm cho thuê xe máy tập trung quanh Ga Lào Cai (Phường Lào Cai), trung tâm Phường Sa Pa, Phường Yên Bái và Xã Mù Cang Chải với giá thuê từ 120.000 - 180.000 VNĐ/ngày.
* '''Cáp treo Fansipan Legend:''' Tuyến cáp treo ba dây dài 6.292,5 m vượt thung lũng Mường Hoa lên đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m; thời gian di chuyển trong cabin chỉ mất 15 phút thay vì phải leo bộ rừng núi 2 ngày.
* '''Xe buýt công cộng nội tỉnh:'''
  * Tuyến số 01: Phường Lào Cai - Phường Sa Pa (tần suất 20 phút/chuyến, giá vé: 30.000 VNĐ/lượt).
  * Tuyến Phường Lào Cai - Xã Bát Xát.
  * Tuyến Phường Lào Cai - Xã Bắc Hà.
  * Tuyến Phường Yên Bái - Phường Cầu Thia (Mường Lò) - Xã Mù Cang Chải.
* '''Tàu máy và xuồng du lịch Hồ Thác Bà:''' Xuất bến từ bến thủy thị trấn Thác Bà cũ đưa khách lướt sóng qua 1.300 hòn đảo xanh, ghé thăm Động Thủy Tiên, đền Thác Bà và bản du lịch cộng đồng người Tày Ngòi Tu (Xã Thác Bà).
* '''Taxi:''' 
  * Taxi Mai Linh Lào Cai: ☎ +84 214 3833 388
  * Taxi Sa Pa: ☎ +84 214 3626 626
  * Taxi Yên Bái: ☎ +84 216 3866 866
  * Taxi Mai Linh Yên Bái: ☎ +84 216 3855 855
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Fansipan summit 2 in sunrise.jpg|nhỏ|Cột mốc đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m trên dãy Hoàng Liên Sơn tại Phường Sa Pa]]

=== Vùng Núi cao Hoàng Liên Sơn &amp; Khu Du lịch Sa Pa ===
* {{xem
| tên=Đỉnh Fansipan &amp; Quần thể Tâm linh Fansipan Legend | tên khác=Fansipan Peak
| trang web=https://fansipanlegend.sunworld.vn | email=
| địa chỉ=Phường Sa Pa và Phường Phan Si Păng cũ | vĩ độ=22.3033 | kinh độ=103.7750 | chỉ đường=Tiếp cận bằng cáp treo từ thung lũng Mường Hoa hoặc leo núi đường bộ
| điện thoại=+84 214 3818 888 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:30 | giá=Vé cáp treo khứ hồi: 850.000 VNĐ/người lớn (tàu hỏa leo núi tính riêng)
| nội dung=Đỉnh núi cao nhất Việt Nam và toàn bán đảo Đông Dương ở độ cao 3.143 m so với mực nước biển. Quần thể gồm tháp mốc inox đỉnh Fansipan, quần thể công trình kiến trúc Phật giáo bằng đá xanh và gỗ tứ thiết chế tác công phu theo phong cách chùa cổ thế kỷ 15 - 16 ngự trên triền dốc đá cheo leo giữa mây ngàn: Đại tượng Phật A Di Đà bằng đồng đúc cao 21,5 m (tượng Phật đồng cao nhất Việt Nam ngự ở độ cao trên 3.000 m), Kim Sơn Bảo Thắng Tự, Bảo tháp 11 tầng, đường La Hán và Tượng Quan Thế Âm Bồ Tát bằng đồng.
}}

[[Tập tin:Thacbac3.jpg|nhỏ|Thác Bạc đổ từ vách núi cao bên Quốc lộ 4D tại Phường Sa Pa]]

* {{xem
| tên=Thác Bạc &amp; Thác Tình Yêu | tên khác=Silver Waterfall &amp; Love Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Sa Pa và Xã San Sả Hồ cũ | vĩ độ=22.3610 | kinh độ=103.7780 | chỉ đường=Nằm sát trục Quốc lộ 4D hướng đi đèo Ô Quý Hồ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Vé Thác Bạc: 20.000 VNĐ; vé Thác Tình Yêu - Suối Vàng: 75.000 VNĐ
| nội dung=Hai ngọn thác tự nhiên bắt nguồn từ đỉnh dãy Hoàng Liên Sơn:
* '''Thác Bạc:''' Dòng thác đổ từ độ cao hơn 200 m xuống thung lũng suối Mường Hoa bọt tung trắng xóa, du khách leo theo các bậc cầu thang đá hai bên sườn núi để ngắm nhìn dòng nước cuộn đổ giữa rừng thông.
* '''Thác Tình Yêu &amp; Suối Vàng:''' Nằm trong vùng lõi Vườn Quốc gia Hoàng Liên; dòng suối Vàng trong suốt chảy qua lòng đá hoa cương màu vàng đất dẫn tới ngọn thác cao gần 100 m đổ xuống hồ nước sâu mát lạnh, gắn với huyền thoại tình yêu giữa nàng tiên trời và chàng tiều phu Ô Quý Hồ.
}}

* {{xem
| tên=Đèo Ô Quý Hồ (Đèo Hoàng Liên Sơn) &amp; Cầu kính Rồng Mây | tên khác=O Quy Ho Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Sa Pa (ranh giới giữa tỉnh Lào Cai và tỉnh Lai Châu) | vĩ độ=22.3550 | kinh độ=103.7650 | chỉ đường=Trục Quốc lộ 4D ở độ cao hơn 2.000 m
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Ngắm cảnh miễn phí; vé khu du lịch Cầu kính tính riêng
| nội dung=Một trong &quot;Tứ đại đỉnh đèo&quot; hiểm trở và hùng vĩ nhất vùng núi phía Bắc với chiều dài gần 50 km vượt qua dãy Hoàng Liên Sơn. Đỉnh đèo là ranh giới khí hậu rõ nét: mùa đông bên phía Lào Cai thường mịt mù sương gió lạnh buốt trong khi phía Lai Châu lại ấm áp hửng nắng; đây là điểm ngắm hoàng hôn và săn biển mây chiều nổi tiếng nhất vùng Tây Bắc.
}}

* {{xem
| tên=Thung lũng Mường Hoa &amp; Bãi đá cổ Sa Pa | tên khác=Muong Hoa Valley &amp; Ancient Rock Field
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tả Van và Xã Hầu Thào cũ | vĩ độ=22.3120 | kinh độ=103.8780 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Sa Pa 8 km về phía Đông Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tuyến Tả Van - Mường Hoa: 80.000 VNĐ/người
| nội dung=Thung lũng lòng chảo trải dài men theo con suối Mường Hoa uốn lượn qua các sườn đồi ruộng bậc thang của đồng bào người H'Mông đen và người Giáy. Nơi đây lưu giữ Bãi đá cổ Sa Pa - Di tích quốc gia trải rộng trên diện tích 8 km² với gần 200 khối đá sa thạch chạm khắc các hình vẽ bí ẩn, ký tự cổ, sơ đồ bản đồ và hình người thời tiền sử chưa được giải mã.
}}

[[Tập tin:Rice terrace.png|nhỏ|Ruộng bậc thang Mù Cang Chải mùa lúa chín vàng tại Xã Púng Luông]]

=== Quần thể Ruộng bậc thang Danh thắng Quốc gia Đặc biệt ===
* {{xem
| tên=Khu Danh thắng Quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải | tên khác=Mu Cang Chai Terraced Rice Fields
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Mù Cang Chải, Xã Púng Luông, Xã Khao Mang, Xã Lao Chải | vĩ độ=21.8500 | kinh độ=104.0833 | chỉ đường=Trải rộng dọc theo trục Quốc lộ 32
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (xe ôm địa phương lên các đồi mâm xôi tính riêng)
| nội dung=Quần thể di tích danh thắng quốc gia đặc biệt rộng hơn 2.200 ha do các thế hệ đồng bào người H'Mông khai khẩn thủ công suốt hàng trăm năm trên các sườn núi dốc đứng từ 30° đến 50°. Các điểm ngắm cảnh ruộng bậc thang nổi tiếng thế giới:
* '''Đồi Mâm Xôi La Pán Tẩn (Xã Púng Luông):''' Quả đồi hình tròn trũng tự nhiên được xếp tầng ruộng bậc thang tròn đều như mâm xôi dâng trời, là biểu tượng nhiếp ảnh tiêu biểu của du lịch Tây Bắc.
* '''Đồi Móng Ngựa Sáng Nhù (Xã Mù Cang Chải):''' Dải ruộng uốn hình vòng cung bán nguyệt ôm sát triền núi dốc đứng, điểm đón hoàng hôn rực rỡ nhất vào mùa lúa chín tháng 9 - 10.
* '''Thung lũng ruộng Mũi Thuyền Dế Xu Phình:''' Các dải ruộng nhọn vươn ra lòng thung lũng như những mũi thuyền xếp lớp.
* '''Mùa nước đổ (tháng 5 - 6) &amp; Mùa vàng (tháng 9 - 10):''' Hai thời khắc cảnh quan chuyển biến kỳ ảo từ những mặt gương nước phản chiếu trời mây sang thảm lúa vàng ươm trù phú.
}}

[[Tập tin:Nhảy dù lượn từ đèo Khau Phạ ngắm bản Lìm mông.jpg|nhỏ|Bay dù lượn từ đỉnh đèo Khau Phạ xuống thung lũng Lìm Mông, Xã Tú Lệ]]

* {{xem
| tên=Đèo Khau Phạ &amp; Thung lũng Lúa Nếp Tú Lệ | tên khác=Khau Pha Pass &amp; Tu Le Valley
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tú Lệ và Xã Cao Phạ cũ | vĩ độ=21.7850 | kinh độ=104.2500 | chỉ đường=Nằm trên trục Quốc lộ 32 vượt dãy núi Khau Phạ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (vé bay dù lượn dù đôi tính riêng)
| nội dung=Một trong &quot;Tứ đại đỉnh đèo&quot; của miền Bắc với chiều dài hơn 30 km ở độ cao từ 1.200 m đến 1.500 m so với mực nước biển, thường xuyên mù sương quanh năm (nghĩa theo tiếng Thái là &quot;Sừng Trời&quot;). Đỉnh đèo là điểm cất cánh của sự kiện thể thao mạo hiểm dù lượn quốc tế &quot;Bay trên mùa vàng&quot; và &quot;Bay trên mùa nước đổ&quot;, nhìn xuống toàn cảnh thung lũng bản Lìm Mông, Lìm Thái và cánh đồng lúa nếp Tú Lệ trù phú.
}}

[[Tập tin:Thác Bà lake - panorama.jpg|nhỏ|Mặt nước phẳng lặng và các đảo đất xanh tại Hồ Thác Bà, Xã Thác Bà]]

=== Thắng cảnh Hồ Thác Bà &amp; Vùng Văn hóa Cổ Lục Yên ===
* {{xem
| tên=Hồ Thác Bà &amp; Nhà máy Thủy điện Thác Bà | tên khác=Thac Ba Lake
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Thác Bà và Xã Yên Bình | vĩ độ=21.7500 | kinh độ=105.0333 | chỉ đường=Cách Phường Yên Bái khoảng 35 km về phía Đông Bắc
| điện thoại=+84 216 3885 123 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Thuê thuyền tham quan lòng hồ: 500.000 - 1.200.000 VNĐ/chuyến
| nội dung=Hồ nước ngọt nhân tạo lớn hình thành từ năm 1971 khi ngăn dòng sông Chảy xây dựng Nhà máy Thủy điện Thác Bà - công trình thủy điện đầu tiên của miền Bắc. Hồ có diện tích mặt nước hơn 20.000 ha với hơn 1.300 hòn đảo đất xanh ngắt nhấp nhô soi bóng xuống làn nước xanh trong, được mệnh danh là &quot;Vịnh Hạ Long trên núi&quot;. Quần thể tham quan gồm Động Thủy Tiên (hang đá tự nhiên gắn với truyền thuyết 9 nàng tiên), Đền Thác Bà uy nghiêm bên bờ hồ, hang Xuân Long và bản du lịch cộng đồng người Tày Ngòi Tu.
}}

* {{xem
| tên=Chợ Đá quý Lục Yên &amp; Chùa Hang Ngọc Bích | tên khác=Luc Yen Gemstone Market
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Lục Yên | vĩ độ=22.1120 | kinh độ=104.7280 | chỉ đường=Trung tâm xã Yên Thế cũ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 10:00 sáng hàng ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=&quot;Thủ phủ đá quý&quot; của miền Bắc, nơi có phiên chợ đá quý ngoài trời độc đáo chỉ họp vào buổi sáng sớm. Các nghệ nhân và thợ khai mỏ bày bán công khai hàng trăm loại đá quý, đá bán quý thô và đã mài dũa (ruby đỏ, sapphire xanh, spinel, thạch anh) trên những chiếc bàn gỗ đơn sơ; kề bên là các xưởng chế tác tranh đá quý thủ công tinh xảo ghép từ đá vụn tự nhiên.
}}

[[Tập tin:Mèo Hoàng A Tưởng.jpg|nhỏ|Dinh thự cổ Hoàng A Tưởng với kiến trúc Á - Âu tại Xã Bắc Hà]]

=== Vùng Cao nguyên Trắng Bắc Hà &amp; Cung Săn mây Y Tý ===
* {{xem
| tên=Dinh Hoàng A Tưởng (Dinh Vua Mèo Bắc Hà) | tên khác=Hoang A Tuong Palace
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Bắc Hà | vĩ độ=22.5380 | kinh độ=104.2880 | chỉ đường=Trung tâm xã
| điện thoại=+84 214 3880 234 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Tòa dinh thự kiêm pháo đài bề thế xây dựng từ năm 1914 đến 1921 của hai cha con thổ ty người Tày cai trị vùng rẻo cao Hoàng Yến Chót và Hoàng A Tưởng. Công trình do kiến trúc sư người Pháp và thầy địa lý người Trung Hoa thiết kế, kết hợp hài hòa giữa lối kiến trúc lâu đài cổ điển phương Tây (cửa vòm cuốn, cột gờ đắp nổi, ban công con tiện) và bố cục nhà khép kín phong thủy Á Đông; khuôn viên gồm 36 phòng chức năng kiên cố, bao quanh bởi tường rào có lỗ châu mai phòng thủ.
}}

* {{xem
| tên=Thiên đường Săn mây Y Tý &amp; Thung lũng Lảo Thẩn | tên khác=Y Ty Cloud Paradise
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Y Tý | vĩ độ=22.6250 | kinh độ=103.6080 | chỉ đường=Cách Phường Lào Cai 75 km theo tuyến đường Bát Xát - Bản Xèo
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Xã vùng cao biên giới nằm ở độ cao trên 2.000 m tựa lưng vào dãy núi Nhìu Cồ San, quanh năm mây mù bao phủ. Điểm tham quan nổi bật gồm: Bản Choản Thèn và bản Lao Chải của người Hà Nhì đen với những ngôi nhà trình tường bằng đất nện dày hình nấm khổng lồ lợp mái cỏ rêu phong; các dải ruộng bậc thang Thề Pả uốn lượn; đỉnh Lảo Thẩn (2.860 m) - điểm trekking săn biển mây bình minh lý tưởng bậc nhất Tây Bắc.
}}

[[Tập tin:Phu Song Sung (241072135).jpeg|nhỏ|Đỉnh Tà Chì Nhù (Phu Song Sung) ngập tràn sắc hoa chi pâu tại Xã Hạnh Phúc]]

* {{xem
| tên=Đỉnh Tà Chì Nhù &amp; Suối khoáng nóng Trạm Tấu | tên khác=Ta Chi Nhu Peak &amp; Tram Tau Hot Spring
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Hạnh Phúc và Xã Trạm Tấu | vĩ độ=21.5600 | kinh độ=104.4250 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Cầu Thia 30 km về phía Tây Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Tắm khoáng nóng: 50.000 - 120.000 VNĐ/người
| nội dung=Điểm đến nổi bật của vùng rẻo cao Trạm Tấu:
* '''Đỉnh Tà Chì Nhù (2.979 m):''' Đỉnh núi cao thứ 7 tại Việt Nam, mệnh danh là &quot;đại dương trên mây&quot;; vào tháng 9 đến tháng 10 hàng năm, sườn núi bung nở bạt ngàn sắc tím biếc của loài hoa chi pâu (hoa cỏ mật) rực rỡ giữa biển mây bồng bềnh.
* '''Suối khoáng nóng tự nhiên Trạm Tấu:''' Mạch nước khoáng nóng tự nhiên phun trào từ lòng đất ở nhiệt độ 45 - 50&amp;nbsp;°C chảy vào các bể đá ngoài trời nhìn thẳng ra những thửa ruộng bậc thang xanh mát của đồng bào người Thái và Mông.
}}

=== Cửa khẩu Quốc tế &amp; Quần thể Di tích Lịch sử Cách mạng ===
* {{xem
| tên=Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai &amp; Cột mốc Biên giới số 102 | tên khác=Lao Cai International Border Gate
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Phan Bội Châu, Phường Lào Cai | vĩ độ=22.5050 | kinh độ=103.9680 | chỉ đường=Nằm ngay ngã ba sông Nậm Thi và sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 22:00 | giá=Miễn phí tham quan check-in khu vực cột mốc
| nội dung=Cửa khẩu quốc tế đường bộ và đường sắt quan trọng bậc nhất nối Việt Nam với thị trấn Hà Khẩu (châu Hồng Hà, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc) qua Cầu đường bộ Hồ Kiều bắc qua sông Nậm Thi. Kề bên là Cột mốc biên giới quốc gia số 102 (cột mốc đôi bằng đá hoa cương nguyên khối dựng năm 2001) và Đền Mẫu Lào Cai linh thiêng tọa lạc nơi ngã ba sông biên giới.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Đền Đông Cuông | tên khác=Dong Cuong Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thôn Bến Đền, Xã Đông Cuông | vĩ độ=21.9850 | kinh độ=104.7280 | chỉ đường=Cách Phường Yên Bái 50 km xuôi dọc đê sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ linh thiêng bậc nhất trong hệ thống tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, nơi phụng thờ Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn (Bà Chúa Nhất Ngàn) và các vị anh hùng dân tộc người Tày, Dao đã có công đánh đuổi giặc Nguyên Mông bảo vệ phòng tuyến sông Hồng thời Trần. Lễ hội Đền Đông Cuông diễn ra vào ngày Mão đầu tiên của tháng Giêng âm lịch với nghi lễ mổ trâu trắng tế Mẫu truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Đền Bảo Hà (Đền Ông Hoàng Bảy) | tên khác=Bao Ha Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Bảo Hà | vĩ độ=22.1850 | kinh độ=104.3450 | chỉ đường=Dưới chân đồi Cấm sát bờ sông Hồng và ga Bảo Hà
| điện thoại=+84 214 3878 123 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia phụng thờ danh tướng Hoàng Bảy (Thần Vệ quốc Nguyễn Hoàng Bảy) - người có công lãnh đạo đồng bào các dân tộc địa phương dẹp tan giặc cướp phương Bắc giữ yên bờ cõi biên thùy thời Hậu Lê (niên hiệu Cảnh Hưng). Đền là trung tâm thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu và hầu đồng thu hút hàng vạn khách hành hương quanh năm.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Lăng mộ Nguyễn Thái Học &amp; Khởi nghĩa Yên Bái | tên khác=Nguyen Thai Hoc Monument
| trang web= | email=
| địa chỉ=Công viên Yên Hòa, Phường Yên Bái | vĩ độ=21.7210 | kinh độ=104.9120 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể tưởng niệm cuộc Khởi nghĩa Yên Bái lịch sử nổ ra đêm ngày 9 rạng sáng 10 tháng 2 năm 1930 do Việt Nam Quốc dân Đảng lãnh đạo. Nơi đây bảo tồn phần mộ chung và tượng đài của nhà yêu nước Nguyễn Thái Học cùng 12 đồng chí hy sinh trên máy chém của thực dân Pháp với câu nói bất hủ trước lúc hy sinh: ''&quot;Không thành công cũng thành nhân&quot;''.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chinh phục đỉnh Fansipan bằng cáp treo và đi bộ:''' Trải nghiệm tuyến cáp treo ba dây vượt thung lũng Mường Hoa, sau đó leo tiếp 639 bậc đá hoặc đi tàu hỏa leo núi lên đỉnh cao 3.143 m để chạm tay vào cột mốc Nóc nhà Đông Dương và chiêm bái đại tượng Phật đồng giữa biển mây (Phường Sa Pa).
* '''Bay dù lượn trên đỉnh đèo Khau Phạ:''' Tham gia sự kiện thể thao mạo hiểm &quot;Bay trên mùa vàng&quot; vào tháng 9 - 10 tại Xã Tú Lệ, cùng phi công cất cánh từ đỉnh đèo Khau Phạ lượn dù đôi trên không trung ngắm trọn vẹn thung lũng lúa nếp chín vàng Lìm Mông rực rỡ bên dưới.
* '''Trekking săn mây và hoa chi pâu đỉnh Tà Chì Nhù:''' Thực hiện lộ trình đi bộ thể thao 2 ngày 1 đêm vượt dốc núi từ bản Xà Hồ (Xã Hạnh Phúc) lên đỉnh Tà Chì Nhù ở độ cao 2.979 m để ngắm nhìn thảm hoa tím biếc nở rộ giữa biển mây lúc bình minh.
* '''Ngâm khoáng nóng tự nhiên giữa ruộng bậc thang Trạm Tấu:''' Thư giãn ngâm mình trong làn nước khoáng nóng tự nhiên 45&amp;nbsp;°C tại Xã Hạnh Phúc, ngắm nhìn sương sớm bay lãng đãng trên các nếp nhà sàn người Thái và ruộng bậc thang kề bên.
* '''Trải nghiệm phiên chợ vùng cao Bắc Hà &amp; Cán Cấu:''' Dạo bước giữa phiên chợ chủ nhật náo nhiệt tại Xã Bắc Hà và Xã Si Ma Cai, ngắm nhìn trang phục thổ cẩm rực rỡ của thiếu nữ Mông hoa, thưởng thức bát thắng cố ngựa bốc khói nghi ngút và nhấp chén rượu ngô Bản Phố cay nồng.
* '''Du thuyền ngắm cảnh lòng hồ Thác Bà &amp; Động Thủy Tiên:''' Thuê thuyền máy lướt trên mặt nước trong xanh phẳng lặng sông Chảy tại Xã Thác Bà, len lỏi qua hàng ngàn hòn đảo đất xanh ngắt và thám hiểm các hang động đá vôi nhũ đá lung linh.
* '''Trekking săn mây bản người Hà Nhì Y Tý:''' Khám phá các nếp nhà trình tường bằng đất nện hình nấm cổ kính tại bản Choản Thèn (Xã Y Tý), săn mây ngập tràn thung lũng lúa Thề Pả và cắm trại trên đỉnh Lảo Thẩn.
* '''Hòa mình vào điệu Xòe Thái đại ngàn Mường Lò:''' Tham gia vòng xòe hoa khổng lồ cùng hàng ngàn nghệ nhân và đồng bào Thái tại Phường Cầu Thia, Phường Nghĩa Lộ trong các đêm hội mùa thu Tây Bắc.
== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Lào Cai mới phản ánh sự phong phú của vùng núi cao ôn đới Hoàng Liên Sơn, thung lũng lúa nương màu mỡ và các đồi rừng nguyên sinh bạt ngàn. Du khách có thể tìm mua nông lâm sản đặc hữu, dược liệu quý, đồ thủ công thổ cẩm truyền thống và đá quý tự nhiên.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Quế Văn Yên (Quế hữu cơ):''' Lào Cai là thủ phủ quế lớn nhất Việt Nam với hơn 147.000 ha; vỏ quế khô cuộn tròn dày dặn, hàm lượng tinh dầu cao, mùi thơm nồng ấm cay ngọt; các sản phẩm chế biến gồm tinh dầu quế nguyên chất, bột quế, trà quế và đồ thủ công mỹ nghệ từ vỏ quế tại Xã Mậu A, Xã Đại Sơn cũ (nay thuộc Xã Tân Hợp), Xã Phong Dụ Hạ.
* '''Chè Shan tuyết cổ thụ Suối Giàng:''' Búp chè to phủ lớp lông tuyết trắng bạc hái từ những thân cây chè cổ thụ từ 100 đến trên 300 năm tuổi mọc tự nhiên ở độ cao gần 1.400 m trên núi cao Xã Văn Chấn; nước chè vàng óng ánh như mật ong rừng, hương cốm non thoang thoảng, vị chát thanh dịu và hậu vị ngọt sâu đậm đà.
* '''Gạo nếp Tú Lệ (Nếp Tan Púng Luông):''' Giống lúa nếp nương đặc sản trồng trên thung lũng đất mùn phù sa suối Mường Lùng tại Xã Tú Lệ; hạt gạo tròn mẩy, trắng trong, khi đồ xôi tỏa hương thơm ngào ngạt khắp bản làng, hạt xôi dẻo quánh bùi béo mà không ngấy; vào mùa thu cốm non Tú Lệ được giã tay thủ công thơm ngậy dẻo bùi.
* '''Gạo Séng Cù Mường Khương &amp; Bát Xát:''' Giống lúa nương hạt dài trắng đục canh tác trên các thửa ruộng bậc thang đón nguồn nước suối nguồn ở độ cao trên 1.000 m tại Xã Mường Khương, Xã Bát Xát; cơm nấu chín dẻo thơm tự nhiên, giàu hàm lượng vitamin và khoáng chất.
* '''Thịt trâu gác bếp &amp; Lạp xưởng hun khói:''' Thịt bắp trâu tươi thái bản to tẩm ướp hạt mắc khén, hạt dổi, ớt rừng, gừng núi rồi treo hong trên giàn bếp củi than nhãn; thớ thịt bên ngoài khô sẫm đượm mùi khói nhưng bên trong đỏ hồng tự nhiên, xé sợi chấm chẩm chéo tại Phường Sa Pa, Xã Bắc Hà, Phường Nghĩa Lộ.
* '''Mận Tam hoa Bắc Hà &amp; Mận hậu Mù Cang Chải:''' Quả mận chín rộ vào tháng 5 - 6; vỏ mỏng phủ lớp phấn trắng mờ, ruột đỏ au mọng nước, vị giòn ngọt thanh pha chút chua dịu dễ chịu tại Xã Bắc Hà, Xã Mù Cang Chải.
* '''Tương ớt Mường Khương:''' Loại tương ớt cổ truyền làm từ giống ớt thóc cay nồng xé lưỡi kết hợp tỏi ta, hạt thì là, hạt thảo quả và rượu ngô nếp ủ men trong thùng gỗ tại Xã Mường Khương.
* '''Thổ cẩm thủ công dệt lanh &amp; Thêu tay:''' Váy xòe lanh vẽ sáp ong của phụ nữ Mông hoa tại Xã Bắc Hà; túi xách, khăn choàng thêu chỉ màu họa tiết &quot;ấn Bàn Vương&quot; của người Dao đỏ tại Xã Tả Phìn; và vải dệt hoa văn truyền thống của người Thái Mường Lò tại Phường Trung Tâm.
* '''Đá quý Lục Yên:''' Các viên đá quý ruby, sapphire, thạch anh thô hoặc đã mài giác mạ vàng bạc; cùng các bức tranh đá quý phong cảnh ghép tay từ bột đá tự nhiên tại Xã Lục Yên.

[[Tập tin:Muong Lo, Nghia Lo market.jpg|nhỏ|Quầy hàng thổ cẩm rực rỡ tại chợ Mường Lò, Phường Trung Tâm]]

=== Chợ phiên vùng cao &amp; Chợ đầu mối ===
* '''Chợ phiên Bắc Hà (Xã Bắc Hà):''' Phiên chợ vùng cao nổi tiếng bậc nhất Đông Nam Á họp định kỳ vào sáng Chủ nhật hàng tuần; nơi đồng bào Mông, Dao, Tày diện váy áo thổ cẩm rực rỡ xuống chợ trao đổi ngựa thồ, bò đực, lợn cắp nách, thắng cố và rượu ngô.
* '''Chợ phiên Cán Cấu (Xã Si Ma Cai):''' Phiên chợ trâu lớn nhất miền Bắc họp vào sáng Thứ Bảy ven triền núi dốc, nơi diễn ra các cuộc giao dịch hàng trăm con trâu mộng vùng cao.
* '''Chợ Mường Lò (Phường Trung Tâm):''' Chợ đầu mối lớn thứ hai vùng Tây Bắc kề cánh đồng Mường Lò, chuyên doanh nông thổ sản, gạo nếp Tú Lệ, cá suối sấy và vải thổ cẩm Thái.
* '''Chợ Cốc Lếu (Phường Lào Cai):''' Trung tâm thương mại bán buôn cửa khẩu lớn nhất tỉnh, nơi bày bán phong phú các mặt hàng thủ công mỹ nghệ, thảo dược, đồ gia dụng và hàng hóa biên mậu tiểu ngạch nhập khẩu từ Trung Quốc.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Lào Cai là sự kết tinh nguyên bản giữa các sản vật tự nhiên của núi rừng Hoàng Liên Sơn và nghệ thuật chế biến ẩm thực truyền thống đậm đà của đồng bào các dân tộc H'Mông, Thái, Tày, Dao.

Các món ăn đặc trưng tiêu biểu:
* '''Thắng cố ngựa truyền thống:''' Món ăn di sản hơn 200 năm của người H'Mông; nấu từ thịt và toàn bộ lục phủ ngũ tạng ngựa trong chảo gang lớn đun than củi rực hồng; nước dùng sôi sùng sục sóng sánh dậy mùi thơm nồng nàn của quế chi, thảo quả, sả, hoa hồi và lá thắng cố rừng; ăn nóng hổi cùng bát mèn mén và chén rượu ngô tại Xã Bắc Hà, Phường Sa Pa.
* '''Mèn mén (Cơm ngô hấp):''' Lương thực chính của người Mông chế biến từ ngô tẻ nương phơi khô, xay nhuyễn mịn bằng cối đá thủ công, trộn đều nước lã đem đồ chín hai lần trong chõ gỗ; hạt ngô chín tơi xốp, bùi béo tự nhiên, thường chan nước canh thắng cố ăn cùng.
* '''Cá hồi &amp; Cá tầm Sa Pa:''' Nhờ nguồn nước lạnh tinh khiết bắt nguồn từ dãy Hoàng Liên Sơn, cá hồi vân và cá tầm nuôi tại Phường Sa Pa thịt săn chắc, béo ngọt mà không ngấy; chế biến thành gỏi cá hồi phi lê chấm mù tạt, lẩu cá hồi măng chua cay nồng, cá tầm nướng muối ớt than hoa.
* '''Lợn cắp nách quay giòn bì:''' Giống lợn đen bản địa thả rông tự nhiên trọng lượng 10 - 15 kg; thịt nạc mềm ngọt, thớ thịt dày ít mỡ, lớp bì giòn rụm; tẩm ướp hạt dổi, mắc khén rồi quay nguyên con trên bếp than hồng cho da vàng bóng rộm.
* '''Phở chua Bắc Hà:''' Món phở nguội đặc trưng dùng sợi phở tráng từ giống lúa nương màu đỏ phớt hồng; trộn cùng thịt xá xíu thái mỏng, lạc rang giã dập, rau thơm và chan nước chua lên men tự nhiên từ rau cải muối có vị chua dịu thanh mát tại Xã Bắc Hà.
* '''Xôi ngũ sắc Mường Lò:''' Gạo nếp nương Tú Lệ ngâm nước chiết màu từ các loại lá rừng (lá cẩm tím, lá gừng xanh, củ nghệ vàng, quả gấc đỏ) rồi đồ xôi chín dẻo quánh; đĩa xôi ngũ sắc rực rỡ tượng trưng cho ngũ hành tương sinh và sự ấm no tại Phường Nghĩa Lộ, Phường Cầu Thia.
* '''Cá nướng Pa pỉnh tộp Mường Lò:''' Cá chép suối hoặc cá trắm sông Chảy mổ lưng nhồi sả, ớt, rau thơm, mắc khén giã dập rồi gập đôi mình cá kẹp que tre nướng trên than hồng; thịt cá trắng ngọt ngấm gia vị cay thơm nồng nàn.

[[Tập tin:Thắng cố chợ Bắc Hà.jpg|nhỏ|Chảo thắng cố ngựa sôi sục tại chợ phiên Bắc Hà, Xã Bắc Hà]]

=== Điểm ăn uống danh tiếng ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Thắng cố A Quỳnh Sa Pa | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 15 Đường Thạch Sơn, Phường Sa Pa | vĩ độ=22.3360 | kinh độ=103.8420 | chỉ đường=Gần khu vực Nhà thờ Đá Sa Pa
| điện thoại=+84 214 3871 555 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:30 - 22:30 | giá=150.000 - 300.000 VNĐ/người
| nội dung=Địa chỉ ẩm thực Tây Bắc lâu năm nổi tiếng tại Sa Pa, chuyên phục vụ thắng cố ngựa chảo gang, lẩu cá tầm măng cay, gà đen nướng mật ong và cơm lam ống nứa.
}}

* {{xem
| tên=Quán Phở chua Chợ Bắc Hà | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu ẩm thực chợ phiên Bắc Hà, Xã Bắc Hà | vĩ độ=22.5365 | kinh độ=104.2860 | chỉ đường=Bên trong khuôn viên chợ trung tâm
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 14:00 (đông nhất sáng Chủ nhật) | giá=35.000 - 50.000 VNĐ/tô
| nội dung=Quán phục vụ phở chua sợi đỏ truyền thống ăn kèm thịt xá xíu, dưa chua bắp cải và lạc rang bùi béo chuẩn vị cao nguyên trắng.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Dân tộc Mường Lò | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Điện Biên, Phường Trung Tâm | vĩ độ=21.6020 | kinh độ=104.5050 | chỉ đường=Trung tâm thung lũng Mường Lò
| điện thoại=+84 216 3870 888 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:00 | giá=120.000 - 250.000 VNĐ/người
| nội dung=Không gian nhà sàn gỗ phục vụ các món ăn truyền thống của người Thái đen: pa pỉnh tộp, rêu suối nướng, xôi ngũ sắc nếp Tú Lệ và thịt trâu sấy gác bếp.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu ngô Bản Phố:''' Rượu chưng cất thủ công từ hạt ngô vàng nương ủ men làm từ hạt cây hoa hồng mi (cây cỏ ngựa) tại Xã Bắc Hà; rượu trong suốt, nồng độ cao (trên 45 độ) nhưng uống êm dịu, thơm nồng ấm và không gây đau đầu.
* '''Rượu San Lùng:''' Thức rượu truyền thống của người Dao đỏ tại Xã Bản Xèo (Bát Xát); nấu từ thóc nương kết hợp hạt cao lương ủ men lá gồm 15 vị thuốc rừng theo phương pháp &quot;thủy thượng&quot; cổ truyền.
* '''Rượu Táo mèo Mù Cang Chải &amp; Trạm Tấu:''' Rượu ngâm từ những quả táo mèo rừng mọc tự nhiên trên núi cao; nước rượu màu nâu đỏ óng ánh, vị chua ngọt chát thanh dễ uống, có tác dụng kích thích tiêu hóa và hạ huyết áp.
* '''Trà Cổ thụ Suối Giàng:''' Thức trà quý pha từ búp chè tuyết cổ thụ nghìn năm tại Xã Văn Chấn, nước trà sánh vàng màu mật ong, hương thơm tựa hoa rừng, vị chát dịu đọng lại vị ngọt hậu sâu lắng nơi cuống họng.

== Nghỉ ngơi ==
Hệ thống lưu trú tại tỉnh Lào Cai mới phát triển toàn diện mọi phân khúc: từ các khách sạn 5 sao mang phong cách kiến trúc Pháp cổ kính tại trung tâm Phường Sa Pa, các khu resort sinh thái hòa mình vào ruộng bậc thang Mù Cang Chải, thung lũng Mường Hoa, đến chuỗi homestay nhà sàn, nhà trình tường ấm cúng tại Xã Y Tý, Xã Bắc Hà, Xã Thác Bà:

=== Khu Nghỉ dưỡng Cao cấp &amp; Khách sạn Quốc tế ===
* {{ngủ
| tên=Hotel de la Coupole - MGallery Sa Pa | trang web=https://hoteldelacoupole.com | email=
| địa chỉ=Số 01 Đường Hoàng Liên, Phường Sa Pa | vĩ độ=22.3330 | kinh độ=103.8410 | chỉ đường=Trung tâm phường kề nhà ga cáp treo Fansipan
| điện thoại=+84 214 3629 999 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.800.000 - 7.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao xa hoa do kiến trúc sư Bill Bensley thiết kế, kết hợp lộng lẫy giữa phong cách thời trang cao cấp Haute Couture Pháp và hoa văn thổ cẩm Tây Bắc; sở hữu hồ bơi nước ấm nước nóng trong nhà Le Grand Bassin tráng lệ, spa thư giãn, nhà hàng ẩm thực Pháp Chic và sky bar trên tầng thượng.
}}

* {{ngủ
| tên=Topas Ecolodge | trang web=https://topasecolodge.com | email=
| địa chỉ=Thôn Bản Lếch, Xã Mường Bo | vĩ độ=22.2580 | kinh độ=103.9350 | chỉ đường=Cách Phường Sa Pa 18 km về phía Nam
| điện thoại=+84 24 3715 1005 | điện thoại miễn cước=
| giá=5.500.000 - 12.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng sinh thái nằm trên đỉnh đồi tròn biệt lập trong vùng đệm Vườn Quốc gia Hoàng Liên, lọt top các khu nghỉ dưỡng sinh thái độc đáo nhất thế giới của National Geographic; gồm 49 bungalow bằng đá hoa cương nhìn thẳng ra thung lũng ruộng bậc thang và hai hồ bơi vô cực nước ấm lưng chừng mây trời.
}}

* {{ngủ
| tên=Mu Cang Chai Ecolodge | trang web=https://mucangchaiecolodge.com | email=
| địa chỉ=Bản Hua Khắt, Xã Púng Luông | vĩ độ=21.8250 | kinh độ=104.1120 | chỉ đường=Cách trung tâm xã Mù Cang Chải 12 km
| điện thoại=+84 988 567 222 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.200.000 - 3.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng sinh thái thiết kế theo phong cách nhà sàn gỗ truyền thống của người H'Mông và Thái nằm trên đồi thông, view trực diện thung lũng ruộng bậc thang, có nhà hàng phục vụ ẩm thực vùng cao và tour đi bộ bản làng.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Grand Lào Cai | trang web=https://grandlaocai.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 086 Đại lộ Trần Hưng Đạo, Phường Cam Đường | vĩ độ=22.4680 | kinh độ=103.9850 | chỉ đường=Nằm trên trục đại lộ trung tâm
| điện thoại=+84 214 3839 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=950.000 - 2.400.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao cao tầng hiện đại với 195 phòng nghỉ tiện nghi view sông Hồng, hồ bơi bốn mùa, trung tâm hội nghị tiệc cưới lớn và nhà hàng phục vụ thực đơn phong phú.
}}

=== Homestay Bản làng &amp; Nhà sàn Sinh thái ===
* {{ngủ
| tên=Y Tý Clouds Homestay | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Choản Thèn, Xã Y Tý | vĩ độ=22.6280 | kinh độ=103.6120 | chỉ đường=Nằm trên triền sườn đồi nhìn ra thung lũng mây
| điện thoại=+84 988 123 456 | điện thoại miễn cước=
| giá=250.000 - 650.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Homestay nhà gỗ mộc mạc sở hữu ban công kính view trực diện biển mây bồng bềnh và thung lũng lúa Thề Pả, phục vụ các bữa cơm gia đình nấu gà đen bản và lẩu cá hồi nước suối.
}}

* {{ngủ
| tên=Ngòi Tu Ecolodge Hồ Thác Bà | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Ngòi Tu, Xã Thác Bà | vĩ độ=21.7650 | kinh độ=105.0480 | chỉ đường=Ven bờ hồ Thác Bà
| điện thoại=+84 966 789 123 | điện thoại miễn cước=
| giá=300.000 - 800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Lưu trú trong những căn nhà sàn gỗ cổ truyền lợp mái cọ của đồng bào người Tày, không gian xanh mát nhìn ra mặt nước hồ Thác Bà, phục vụ chèo thuyền kayak và giao lưu văn nghệ Then.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn lái xe đèo dốc &amp; Sương mù băng giá ===
* Các tuyến đường đèo Ô Quý Hồ (Quốc lộ 4D), đèo Khau Phạ (Quốc lộ 32), dốc Móng Sến và đường lên Xã Y Tý, Xã Trạm Tấu có độ dốc đứng lớn, nhiều khúc cua tay áo liên tục và vực sâu nguy hiểm. Người điều khiển xe máy và ô tô cần kiểm tra hệ thống phanh trước khi khởi hành, đi số thấp (số 1 hoặc số 2 khi lên và xuống dốc), tuyệt đối không rà phanh liên tục gây mất phanh và làm chủ tốc độ.
* Vào mùa đông (tháng 12 đến tháng 2), hiện tượng sương mù dày đặc che khuất tầm nhìn và băng giá trơn trượt thường bao phủ đỉnh đèo Ô Quý Hồ, Sa Pa, Y Tý; lái xe cần bật đèn sương mù màu vàng, giảm tốc độ tối đa, giữ khoảng cách an toàn và bấm còi cảnh báo khi vào các khúc cua khuất tầm nhìn.

=== An toàn mùa mưa lũ &amp; Sạt lở đất đá ===
* Mùa mưa bão từ tháng 6 đến tháng 8 thường gây nguy cơ lũ quét và sạt lở đất đá trên sườn đồi dốc dọc tuyến Quốc lộ 32, Quốc lộ 4D và Tỉnh lộ 156; du khách cần chủ động theo dõi sát sao dự báo thời tiết hải văn - thủy văn vùng núi và hạn chế di chuyển qua các cung đường đèo hiểm trở khi có mưa lớn kéo dài nhiều ngày.

=== An toàn leo núi dã ngoại (Trekking) ===
* Khi tham gia các tour trekking chinh phục đỉnh Fansipan, Ky Quan San (Bạch Mộc Lương Tử), Lảo Thẩn hay Tà Chì Nhù, du khách bắt buộc phải thuê người dẫn đường bản địa (porter), trang bị giày leo núi chuyên dụng có độ bám cao, gậy leo núi, áo mưa, đèn pin cá nhân, túi giữ nhiệt và mang theo nước uống, đồ ăn nhẹ bổ sung năng lượng dọc đường.
* Tuyệt đối không tự ý tách đoàn hoặc đi theo các lối mòn tự phát không có biển chỉ dẫn trong rừng nguyên sinh để phòng tránh nguy cơ lạc đường và hạ thân nhiệt đột ngột vào ban đêm.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hà Nội]]: Di chuyển xuôi theo tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (CT05) khoảng 245 km (chỉ mất 3,5 đến 4 giờ lái xe) hoặc đi tàu hỏa từ Ga Lào Cai để trở về thủ đô.
* [[Lai Châu]]: Đi theo Quốc lộ 4D vượt qua đỉnh [[Đèo Ô Quý Hồ]] sang phía Tây để chiêm ngưỡng động Tiên Sơn, bản Sin Suối Hồ và cao nguyên Sìn Hồ.
* [[Sơn La]]: Kết nối theo Quốc lộ 32 qua đèo Lũng Lô hoặc từ Xã Mù Cang Chải qua đèo Nậm Khắt sang thăm thung lũng ngọc Ngọc Chiến và thiên đường mây [[Tà Xùa]].
* [[Phú Thọ]]: Theo tuyến cao tốc CT05 hoặc Quốc lộ 32 xuôi về phía Đông Nam để về thăm Quần thể Di tích Đền Hùng đất Tổ và đồi chè Long Cốc.
* [[Tuyên Quang]]: Đi theo Quốc lộ 70 hoặc Quốc lộ 37 qua Lục Yên, Yên Bình sang vùng lòng hồ sinh thái Na Hang và Khu di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào.
* [[Trung Quốc]]: Làm thủ tục xuất cảnh đường bộ qua [[Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai]] (Phường Lào Cai) qua Cầu đường bộ Hồ Kiều sang thị trấn Hà Khẩu, huyện Hà Khẩu, châu tự trị Hồng Hà thuộc tỉnh Vân Nam.

{{geo|22.3799|104.1578}}
{{IsPartOf|Trung du và miền núi phía Bắc}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Lào Cai}}</text>
      <sha1>4fqqr5b4wrcqarlwlepl76gp2vdfhzj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122833</id>
      <parentid>122832</parentid>
      <timestamp>2026-10-12T10:44:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* Giữ an toàn */</comment>
      <origin>122833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57378" sha1="c4j44p7w0xnoer53cf3x9bmp2h57ygo" xml:space="preserve">{{pagebanner|Sapa vu du mont Ham Rong voyage.jpg|caption=Sa Pa nhìn từ núi Hàm Rồng ở Lào Cai}}

{{quickbarprovince
| image=Fansipan summit 2 in sunrise.jpg
| imagewidth=260px
| caption=Đỉnh Fansipan - Nóc nhà Đông Dương tại Phường Sa Pa
| location=Lao Cai in Vietnam.svg
| locationwidth=260px
| area=13.256,92 km²
| population=1.778.785 người (ước tính sau sáp nhập)
| population density=134,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng H'Mông]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Thái]], [[Tiếng Nùng]], [[Tiếng Giáy]]
| religion=[[Tin Lành]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Phật giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người H'Mông (36,8%), người Kinh (33,8%), người Tày (25,7%), người Dao (21,2%), người Thái (4,9%), người Nùng (5,0%), người Giáy (2,7%)
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Bắc Bộ]], [[Trung du và miền núi phía Bắc]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại Phường Yên Bái và Phường Lào Cai
| years active=1907 - Thành lập tỉnh Lào Cai / 1900 - Thành lập tỉnh Yên Bái / Tái hợp nhất không gian Hoàng Liên Sơn
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã (không duy trì cấp quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (214 / 216)
| website=[https://laocai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Lào Cai]
}}

'''Lào Cai''' là một tỉnh miền núi biên giới thuộc vùng [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc giáp châu tự trị Hồng Hà và châu Văn Sơn thuộc tỉnh [[Vân Nam]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài hơn 182 km; phía Tây giáp tỉnh [[Lai Châu]]; phía Nam giáp tỉnh [[Sơn La]]; phía Đông giáp các tỉnh [[Tuyên Quang]] và [[Phú Thọ]]. Sau khi sắp xếp và hợp nhất hành chính năm 2025, Lào Cai bao trọn toàn bộ không gian tự nhiên và văn hóa của 2 địa phương trước đây là tỉnh Lào Cai và tỉnh Yên Bái (tái lập trọn vẹn không gian văn hóa - địa lý của tỉnh Hoàng Liên Sơn thời kỳ 1976–1991). Tỉnh sở hữu đỉnh núi cao nhất Đông Dương [[Fansipan]] (3.143 m), Di tích Quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải, Khu du lịch quốc gia [[Sa Pa]], hồ nhân tạo [[Hồ Thác Bà|Thác Bà]], thung lũng lòng chảo Mường Lò, vùng chè cổ thụ Suối Giàng và Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai - cửa ngõ giao thương đường bộ, đường sắt huyết mạch trên hành lang kinh tế Côn Minh - Hà Nội - Hải Phòng. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã, không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:NNU Cotmoc Hakhau.gif|nhỏ|Cột mốc biên giới Việt Nam - Trung Quốc tại bờ sông Nậm Thi, Phường Lào Cai]]

=== Lịch sử hình thành ===
Lịch sử vùng đất Lào Cai - Yên Bái gắn liền với các nền văn hóa khảo cổ tiền sử và vị thế phên dậu quân sự trọng yếu bảo vệ biên cương phía Bắc của Đại Việt.

Thời tiền sử, các di chỉ khảo cổ học dọc thung lũng sông Hồng và sông Chảy lưu giữ dấu tích người tiền sử thuộc nền Văn hóa Hòa Bình và văn hóa Bắc Sơn có niên đại hơn 10.000 năm. Thời kỳ đồng thau, vùng đất này thuộc bộ Tân Hưng của nhà nước Văn Lang và bộ lạc Tây Vu thời Âu Lạc. Dưới thời thuộc Đường, vùng đất này mang tên Lâm Tây Nguyên, thuộc An Nam đô hộ phủ.

Thời phong kiến độc lập, vùng đất này lần lượt trực thuộc đạo Lâm Tây thời Lý, phủ Quy Hóa thời Trần và thừa tuyên Hưng Hóa thời Lê sơ. Vùng đất hiểm trở này là căn cứ kháng chiến chặn đánh các đạo quân xâm lược phương Bắc dọc theo hành lang sông Hồng. Năm 1258 và 1285, quân dân thời Trần do các tù trưởng địa phương phối hợp với quan quân triều đình đã tổ chức phục kích tiêu diệt các cánh quân Nguyên Mông tại bến Lãnh Câu, sông Chảy và thung lũng Quy Hóa. 

Cuối thế kỷ 19, địa danh &quot;Lào Cai&quot; hình thành gắn với khu chợ phố cũ của người Mông (&quot;Lao Cai&quot; - nghĩa là chợ cũ) ven bờ sông Nậm Thi và sông Hồng do nhà thám hiểm người Pháp Jean Dupuis ghi chép vào bản đồ năm 1879. Ngày 11 tháng 4 năm 1900, chính quyền thực dân Pháp thành lập tỉnh Yên Bái. Tiếp đó, ngày 12 tháng 7 năm 1907, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định bãi bỏ Đạo quan binh IV để thành lập tỉnh dân sự Lào Cai. Vùng đất này ghi dấu cuộc Khởi nghĩa Yên Bái (tháng 2 năm 1930) do Nguyễn Thái Học và Việt Nam Quốc dân Đảng lãnh đạo.

Năm 1976, ba tỉnh Lào Cai, Yên Bái và Nghĩa Lộ hợp nhất thành tỉnh Hoàng Liên Sơn. Đến năm 1991, tỉnh được chia tách thành hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái, trước khi tái hợp nhất toàn diện thành tỉnh Lào Cai mới vào năm 2025 theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội.

=== Địa hình ===
Địa hình tỉnh phân hóa mạnh mẽ, độ dốc lớn, cao dần từ Đông Nam lên Tây Bắc, kẹp giữa hai dãy núi lớn là dãy [[Hoàng Liên Sơn]] và dãy Con Voi:
* '''Vùng núi cao hiểm trở &amp; &quot;Nóc nhà Đông Dương&quot; (phía Tây và Tây Bắc):''' Dãy núi Hoàng Liên Sơn chạy dài theo hướng Tây Bắc - Đông Nam sở hữu đỉnh [[Fansipan]] (3.143 m), đỉnh [[Ky Quan San]] (Bạch Mộc Lương Tử - 3.046 m tại Xã Mường Hum), đỉnh Nhìu Cồ San (2.965 m) và Tà Chì Nhù (2.979 m tại Xã Hạnh Phúc). Địa hình núi cao dốc đứng tạo nên các đèo hiểm trở bậc nhất Việt Nam như [[Đèo Ô Quý Hồ]] (nối sang Lai Châu) và [[Đèo Khau Phạ]] dài hơn 30 km (Xã Tú Lệ). Khí hậu vùng núi cao mang sắc thái ôn đới quanh năm, mùa đông thường xuyên có băng giá và tuyết rơi tại Phường Sa Pa, Xã Y Tý.
* '''Vùng thung lũng ruộng bậc thang &amp; Lòng chảo bồn địa (khu vực trung tâm):''' 
  * Quần thể Ruộng bậc thang Mù Cang Chải (Xã Mù Cang Chải, Xã Púng Luông, Xã Khao Mang) uốn lượn tầng tầng lớp lớp trên các sườn núi dốc từ 30° đến 50°, được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt.
  * Thung lũng lòng chảo Mường Lò (Phường Cầu Thia, Phường Trung Tâm, Phường Nghĩa Lộ) - cánh đồng lúa lớn thứ hai vùng Tây Bắc (&quot;nhất Thanh, nhì Lò, tam Than, tứ Bước&quot;), vựa lúa gạo nếp thơm trù phú của đồng bào Thái đen.
* '''Vùng đồi thấp trung du &amp; Vùng hồ nhân tạo (phía Đông và Đông Nam):''' Lưu vực hạ lưu Sông Hồng và Sông Chảy mở rộng qua Xã Trấn Yên, Xã Yên Bình, Xã Lục Yên. Điểm nhấn là công trình [[Hồ Thác Bà]] (Xã Thác Bà, Xã Yên Bình) rộng hơn 20.000 ha với hơn 1.300 hòn đảo đất xanh ngắt nổi trên mặt nước phẳng lặng, tạo cảnh quan sinh thái bồn trũng điều hòa khí hậu toàn vùng.

=== Dân cư ===
Dân số tỉnh đạt trên 1,77 triệu người với 33 dân tộc cùng chung sống, trong đó đồng bào các dân tộc thiểu số chiếm 57,6%. Đồng bào người H'Mông chiếm tỷ lệ đông nhất (36,8%), cư trú tập trung tại các xã sườn núi cao thuộc Sa Pa, Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Bắc Hà, Si Ma Cai, Bát Xát. Người Tày chiếm 25,7% định cư tại thung lũng ven sông suối Bảo Yên, Văn Bàn, Lục Yên; người Dao chiếm 21,2% (gồm các nhóm Dao Đỏ, Dao Quần Chẹt, Dao Tuyển); người Thái chiếm 4,9% quần cư tại cánh đồng Mường Lò; cùng các dân tộc Giáy, Nùng, Hà Nhì, Phù Lá, La Chí.

Lào Cai lưu giữ kho tàng di sản văn hóa phi vật thể phong phú:
* 4 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh: Nghệ thuật Xòe Thái (Mường Lò), Thực hành Then của người Tày - Nùng - Thái, Nghi lễ và trò chơi kéo co ngồi của người Tày - Giáy, và Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt (Đền Bảo Hà, Đền Đông Cuông).
* Lễ hội dân gian vùng cao đặc sắc: Lễ hội Gầu Tào của người Mông (tháng Giêng), Lễ hội Lồng Tồng (xuống đồng) của người Tày, Lễ hội Roóng Poọc của người Giáy (Xã Tả Van), Lễ cấp sắc của người Dao đỏ, Lễ hội Đua ngựa truyền thống Bắc Hà (Xã Bắc Hà), Lễ hội Đền Đông Cuông (Xã Đông Cuông) và Lễ hội Đền Thượng (Phường Lào Cai).
* Hệ thống chợ phiên vùng cao rực rỡ sắc màu trang phục thổ cẩm: [[Chợ phiên Bắc Hà]], Chợ phiên Cán Cấu (Xã Si Ma Cai), Chợ phiên Mường Khương, Chợ Mường Lò.

=== Khí hậu ===
Do địa hình phân hóa độ cao từ 80 m (vùng hạ lưu sông Hồng) lên đến hơn 3.100 m (đỉnh Fansipan), khí hậu tỉnh chia thành hai tiểu vùng nhiệt đới gió mùa và cận nhiệt đới/ôn đới núi cao:

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, tiết trời khô ráo, ban đêm se lạnh; hoa mận, hoa đào rừng, hoa đỗ quyên nở rộ khắp các triền núi Hoàng Liên Sơn, Xã Y Tý, Xã Bắc Hà.
* '''Mùa hè &amp; Mùa nước đổ''' (tháng 5 đến tháng 8): Vùng thung lũng thấp (Phường Yên Bái, Phường Lào Cai) có nền nhiệt từ 30 - 35&amp;nbsp;°C; ngược lại các vùng cao Phường Sa Pa, Xã Bắc Hà, Xã Mù Cang Chải luôn mát mẻ với nhiệt độ chỉ từ 18 - 24&amp;nbsp;°C. Tháng 5 - 6 là thời điểm vùng cao bước vào &quot;mùa nước đổ&quot;, khi nước suối dẫn vào ruộng bậc thang lấp lánh như những tấm gương khổng lồ phản chiếu mây trời.
* '''Mùa thu &amp; Mùa lúa chín vàng''' (tháng 9 đến tháng 10): Mùa đẹp nhất trong năm của vùng cao Tây Bắc; thời tiết khô ráo, nắng hanh dịu mát; toàn bộ thung lũng Mường Hoa (Phường Sa Pa) và các triền núi Mù Cang Chải (Xã Púng Luông, Xã La Pán Tẩn) khoác lên màu vàng óng ả của vụ lúa nương chín rộ; biển mây bắt đầu xuất hiện dày đặc tại Xã Y Tý, Xã Tà Chì Nhù.
* '''Mùa đông &amp; Mùa săn băng tuyết''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Không khí lạnh buốt giá kéo dài; nhiệt độ ban đêm tại Phường Sa Pa, Xã Y Tý, đỉnh Fansipan thường xuyên xuống dưới 0&amp;nbsp;°C, xuất hiện hiện tượng sương muối, băng giá và tuyết rơi phủ trắng núi đồi.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%; margin:auto;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu trạm Sa Pa (Độ cao 1.570 m so với mực nước biển)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 12 (54) || 14 (57) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 23 (73) || 23 (73) || 23 (73) || 21 (70) || 18 (64) || 16 (61) || 13 (55) || '''19 (66)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 6 (43) || 7 (45) || 10 (50) || 13 (55) || 16 (61) || 17 (63) || 18 (64) || 17 (63) || 15 (59) || 13 (55) || 10 (50) || 7 (45) || '''12 (54)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 60 (2.4) || 85 (3.3) || 120 (4.7) || 210 (8.3) || 350 (13.8) || 420 (16.5) || 470 (18.5) || 490 (19.3) || 380 (15.0) || 210 (8.3) || 110 (4.3) || 55 (2.2) || '''2.960 (116.5)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Đường_cao_tốc_Hà_Nội-Lào_Cai,_đoạn_Vĩnh_Yên.jpg|nhỏ|Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (CT05) chạy dọc thung lũng sông Hồng]]

Lào Cai giữ vai trò đầu mối giao thông quốc tế và hành lang kinh tế liên vùng kết nối miền Bắc Việt Nam với vùng Tây Nam Trung Quốc qua mạng lưới cao tốc, đường sắt xuyên biên giới và đường quốc lộ.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Nội Bài - Lào Cai (Cao tốc CT05):''' Tuyến cao tốc huyết mạch dài 265 km nối từ thủ đô Hà Nội chạy dọc sông Hồng qua địa bàn tỉnh tại Phường Yên Bái, Xã Mậu A, Xã Bảo Thắng, Phường Cam Đường và kết thúc tại Cửa khẩu Quốc tế Kim Thành (Phường Lào Cai).
  * Thời gian lái xe ô tô từ trung tâm Hà Nội đến Phường Yên Bái chỉ mất 1 giờ 45 phút (155 km).
  * Thời gian lái xe ô tô từ Hà Nội đến Phường Lào Cai khoảng 3,5 đến 4 giờ (245 km).
* '''Tuyến đường nối cao tốc đi Sa Pa (Tỉnh lộ 155):''' Công trình đường đèo hiện đại vận hành đầu năm 2024, nổi bật với công trình [[Cầu Móng Sến]] có trụ cầu cạn cao nhất Việt Nam (83 m), giúp phương tiện rút ngắn thời gian leo đèo dốc và tránh hoàn toàn &quot;dốc ba tầng&quot; hiểm trở trên Quốc lộ 4D. Thời gian chạy ô tô từ Phường Lào Cai lên Phường Sa Pa chỉ còn khoảng 35 - 40 phút.
* '''Trục Quốc lộ 32 &amp; Đèo Khau Phạ:''' Tuyến đường đèo huyết mạch nối từ Phú Thọ qua Xã Thượng Bằng La, Phường Cầu Thia, thung lũng Mường Lò, vượt [[Đèo Khau Phạ]] sang Xã Tú Lệ, Xã Púng Luông và danh thắng Ruộng bậc thang Xã Mù Cang Chải nối sang Lai Châu.
* '''Trục Quốc lộ 70 &amp; Quốc lộ 4D:'''
  * Quốc lộ 70 kết nối từ Yên Bình qua Lục Yên, Bảo Yên lên ngã ba Bản Phiệt (Phường Lào Cai).
  * Quốc lộ 4D nối từ Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai qua Phường Sa Pa, vượt đỉnh đèo Ô Quý Hồ sang tỉnh Lai Châu.
* '''Tuyến Quốc lộ 279 &amp; Quốc lộ 4E:''' Kết nối trục ngang từ Hà Giang qua Bảo Yên, Bảo Thắng sang Lai Châu và Điện Biên.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * *Xe Limousine VIP (9 - 11 chỗ):* Các nhà xe Eco Sapa, Sapa Express, New Sinh Cafe, Daily Limousine hoạt động liên tục 30 phút/chuyến đón trả khách tận nơi giữa nội thành Hà Nội, sân bay Nội Bài và Phường Sa Pa, Phường Lào Cai, Phường Yên Bái. Giá vé: 250.000 - 350.000 VNĐ/vé.
  * *Xe khách giường nằm &amp; Cabin cao cấp:* Xuất bến từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) chạy cao tốc ngày đêm về Bến xe trung tâm Lào Cai, Bến xe Sa Pa, Bến xe Yên Bái, Bến xe Nghĩa Lộ. Giá vé: 200.000 - 300.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường sắt ===
[[Tập tin:20251220_Ga_Lào_Cai.jpg|nhỏ|Ga Lào Cai - điểm kết thúc của tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai]]
Tuyến [[Đường sắt Hà Nội - Lào Cai]] khổ 1.000 mm kết nối thẳng từ Ga Hà Nội qua Phú Thọ, Ga Yên Bái (Phường Yên Bái), Ga Phố Lu (Xã Bảo Thắng) đến Ga Lào Cai (Phường Lào Cai), sau đó vượt cầu đường sắt Hồ Kiều thông tuyến liên vận quốc tế sang Ga Hà Khẩu (Vân Nam, Trung Quốc):
* '''Đoàn tàu khách nhanh SP1 / SP2 / SP3 / SP4:''' Khởi hành hàng đêm từ Ga Hà Nội lúc 21:30 - 22:00 và đến Ga Lào Cai lúc 05:30 sáng hôm sau. Tàu trang bị các toa xe du lịch chất lượng cao (Victoria Express, Chapa Express, Livitrans Express, Sapaly Express) với buồng nằm 2 - 4 giường ốp gỗ, điều hòa êm ái. Giá vé: 350.000 - 850.000 VNĐ/giường nằm.
* Từ Ga Lào Cai, du khách tiếp tục đón xe buýt công cộng hoặc xe trung chuyển vượt 30 km đèo dốc lên thị xã Sa Pa.

=== Bằng đường thủy ===
* Tuyến vận tải đường thủy lòng [[Hồ Thác Bà]] (Xã Thác Bà) đưa tàu thuyền, ca nô du lịch đưa đón khách tham quan các đảo nổi trên hồ và kết nối liên tỉnh sang huyện Hàm Yên ([[Tuyên Quang]]).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Trạm Tấu, Yên Bái road.jpg|nhỏ|Cung đường đèo dốc uốn lượn tại Xã Trạm Tấu]]

* '''Thuê xe máy phượt cung đèo:''' Phương tiện linh hoạt và phổ biến nhất để chinh phục các cung đèo quanh co, tiếp cận các bản làng xa xôi của người Mông, Dao tại Sa Pa, Y Tý, Mù Cang Chải, Bắc Hà, Trạm Tấu. Các điểm cho thuê xe máy tập trung quanh Ga Lào Cai (Phường Lào Cai), trung tâm Phường Sa Pa, Phường Yên Bái và Xã Mù Cang Chải với giá thuê từ 120.000 - 180.000 VNĐ/ngày.
* '''Cáp treo Fansipan Legend:''' Tuyến cáp treo ba dây dài 6.292,5 m vượt thung lũng Mường Hoa lên đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m; thời gian di chuyển trong cabin chỉ mất 15 phút thay vì phải leo bộ rừng núi 2 ngày.
* '''Xe buýt công cộng nội tỉnh:'''
  * Tuyến số 01: Phường Lào Cai - Phường Sa Pa (tần suất 20 phút/chuyến, giá vé: 30.000 VNĐ/lượt).
  * Tuyến Phường Lào Cai - Xã Bát Xát.
  * Tuyến Phường Lào Cai - Xã Bắc Hà.
  * Tuyến Phường Yên Bái - Phường Cầu Thia (Mường Lò) - Xã Mù Cang Chải.
* '''Tàu máy và xuồng du lịch Hồ Thác Bà:''' Xuất bến từ bến thủy thị trấn Thác Bà cũ đưa khách lướt sóng qua 1.300 hòn đảo xanh, ghé thăm Động Thủy Tiên, đền Thác Bà và bản du lịch cộng đồng người Tày Ngòi Tu (Xã Thác Bà).
* '''Taxi:''' 
  * Taxi Mai Linh Lào Cai: ☎ +84 214 3833 388
  * Taxi Sa Pa: ☎ +84 214 3626 626
  * Taxi Yên Bái: ☎ +84 216 3866 866
  * Taxi Mai Linh Yên Bái: ☎ +84 216 3855 855
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Fansipan summit 2 in sunrise.jpg|nhỏ|Cột mốc đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m trên dãy Hoàng Liên Sơn tại Phường Sa Pa]]

=== Vùng Núi cao Hoàng Liên Sơn &amp; Khu Du lịch Sa Pa ===
* {{xem
| tên=Đỉnh Fansipan &amp; Quần thể Tâm linh Fansipan Legend | tên khác=Fansipan Peak
| trang web=https://fansipanlegend.sunworld.vn | email=
| địa chỉ=Phường Sa Pa và Phường Phan Si Păng cũ | vĩ độ=22.3033 | kinh độ=103.7750 | chỉ đường=Tiếp cận bằng cáp treo từ thung lũng Mường Hoa hoặc leo núi đường bộ
| điện thoại=+84 214 3818 888 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:30 | giá=Vé cáp treo khứ hồi: 850.000 VNĐ/người lớn (tàu hỏa leo núi tính riêng)
| nội dung=Đỉnh núi cao nhất Việt Nam và toàn bán đảo Đông Dương ở độ cao 3.143 m so với mực nước biển. Quần thể gồm tháp mốc inox đỉnh Fansipan, quần thể công trình kiến trúc Phật giáo bằng đá xanh và gỗ tứ thiết chế tác công phu theo phong cách chùa cổ thế kỷ 15 - 16 ngự trên triền dốc đá cheo leo giữa mây ngàn: Đại tượng Phật A Di Đà bằng đồng đúc cao 21,5 m (tượng Phật đồng cao nhất Việt Nam ngự ở độ cao trên 3.000 m), Kim Sơn Bảo Thắng Tự, Bảo tháp 11 tầng, đường La Hán và Tượng Quan Thế Âm Bồ Tát bằng đồng.
}}

[[Tập tin:Thacbac3.jpg|nhỏ|Thác Bạc đổ từ vách núi cao bên Quốc lộ 4D tại Phường Sa Pa]]

* {{xem
| tên=Thác Bạc &amp; Thác Tình Yêu | tên khác=Silver Waterfall &amp; Love Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Sa Pa và Xã San Sả Hồ cũ | vĩ độ=22.3610 | kinh độ=103.7780 | chỉ đường=Nằm sát trục Quốc lộ 4D hướng đi đèo Ô Quý Hồ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Vé Thác Bạc: 20.000 VNĐ; vé Thác Tình Yêu - Suối Vàng: 75.000 VNĐ
| nội dung=Hai ngọn thác tự nhiên bắt nguồn từ đỉnh dãy Hoàng Liên Sơn:
* '''Thác Bạc:''' Dòng thác đổ từ độ cao hơn 200 m xuống thung lũng suối Mường Hoa bọt tung trắng xóa, du khách leo theo các bậc cầu thang đá hai bên sườn núi để ngắm nhìn dòng nước cuộn đổ giữa rừng thông.
* '''Thác Tình Yêu &amp; Suối Vàng:''' Nằm trong vùng lõi Vườn Quốc gia Hoàng Liên; dòng suối Vàng trong suốt chảy qua lòng đá hoa cương màu vàng đất dẫn tới ngọn thác cao gần 100 m đổ xuống hồ nước sâu mát lạnh, gắn với huyền thoại tình yêu giữa nàng tiên trời và chàng tiều phu Ô Quý Hồ.
}}

* {{xem
| tên=Đèo Ô Quý Hồ (Đèo Hoàng Liên Sơn) &amp; Cầu kính Rồng Mây | tên khác=O Quy Ho Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=Phường Sa Pa (ranh giới giữa tỉnh Lào Cai và tỉnh Lai Châu) | vĩ độ=22.3550 | kinh độ=103.7650 | chỉ đường=Trục Quốc lộ 4D ở độ cao hơn 2.000 m
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Ngắm cảnh miễn phí; vé khu du lịch Cầu kính tính riêng
| nội dung=Một trong &quot;Tứ đại đỉnh đèo&quot; hiểm trở và hùng vĩ nhất vùng núi phía Bắc với chiều dài gần 50 km vượt qua dãy Hoàng Liên Sơn. Đỉnh đèo là ranh giới khí hậu rõ nét: mùa đông bên phía Lào Cai thường mịt mù sương gió lạnh buốt trong khi phía Lai Châu lại ấm áp hửng nắng; đây là điểm ngắm hoàng hôn và săn biển mây chiều nổi tiếng nhất vùng Tây Bắc.
}}

* {{xem
| tên=Thung lũng Mường Hoa &amp; Bãi đá cổ Sa Pa | tên khác=Muong Hoa Valley &amp; Ancient Rock Field
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tả Van và Xã Hầu Thào cũ | vĩ độ=22.3120 | kinh độ=103.8780 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Sa Pa 8 km về phía Đông Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tuyến Tả Van - Mường Hoa: 80.000 VNĐ/người
| nội dung=Thung lũng lòng chảo trải dài men theo con suối Mường Hoa uốn lượn qua các sườn đồi ruộng bậc thang của đồng bào người H'Mông đen và người Giáy. Nơi đây lưu giữ Bãi đá cổ Sa Pa - Di tích quốc gia trải rộng trên diện tích 8 km² với gần 200 khối đá sa thạch chạm khắc các hình vẽ bí ẩn, ký tự cổ, sơ đồ bản đồ và hình người thời tiền sử chưa được giải mã.
}}

[[Tập tin:Rice terrace.png|nhỏ|Ruộng bậc thang Mù Cang Chải mùa lúa chín vàng tại Xã Púng Luông]]

=== Quần thể Ruộng bậc thang Danh thắng Quốc gia Đặc biệt ===
* {{xem
| tên=Khu Danh thắng Quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải | tên khác=Mu Cang Chai Terraced Rice Fields
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Mù Cang Chải, Xã Púng Luông, Xã Khao Mang, Xã Lao Chải | vĩ độ=21.8500 | kinh độ=104.0833 | chỉ đường=Trải rộng dọc theo trục Quốc lộ 32
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (xe ôm địa phương lên các đồi mâm xôi tính riêng)
| nội dung=Quần thể di tích danh thắng quốc gia đặc biệt rộng hơn 2.200 ha do các thế hệ đồng bào người H'Mông khai khẩn thủ công suốt hàng trăm năm trên các sườn núi dốc đứng từ 30° đến 50°. Các điểm ngắm cảnh ruộng bậc thang nổi tiếng thế giới:
* '''Đồi Mâm Xôi La Pán Tẩn (Xã Púng Luông):''' Quả đồi hình tròn trũng tự nhiên được xếp tầng ruộng bậc thang tròn đều như mâm xôi dâng trời, là biểu tượng nhiếp ảnh tiêu biểu của du lịch Tây Bắc.
* '''Đồi Móng Ngựa Sáng Nhù (Xã Mù Cang Chải):''' Dải ruộng uốn hình vòng cung bán nguyệt ôm sát triền núi dốc đứng, điểm đón hoàng hôn rực rỡ nhất vào mùa lúa chín tháng 9 - 10.
* '''Thung lũng ruộng Mũi Thuyền Dế Xu Phình:''' Các dải ruộng nhọn vươn ra lòng thung lũng như những mũi thuyền xếp lớp.
* '''Mùa nước đổ (tháng 5 - 6) &amp; Mùa vàng (tháng 9 - 10):''' Hai thời khắc cảnh quan chuyển biến kỳ ảo từ những mặt gương nước phản chiếu trời mây sang thảm lúa vàng ươm trù phú.
}}

[[Tập tin:Nhảy dù lượn từ đèo Khau Phạ ngắm bản Lìm mông.jpg|nhỏ|Bay dù lượn từ đỉnh đèo Khau Phạ xuống thung lũng Lìm Mông, Xã Tú Lệ]]

* {{xem
| tên=Đèo Khau Phạ &amp; Thung lũng Lúa Nếp Tú Lệ | tên khác=Khau Pha Pass &amp; Tu Le Valley
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Tú Lệ và Xã Cao Phạ cũ | vĩ độ=21.7850 | kinh độ=104.2500 | chỉ đường=Nằm trên trục Quốc lộ 32 vượt dãy núi Khau Phạ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (vé bay dù lượn dù đôi tính riêng)
| nội dung=Một trong &quot;Tứ đại đỉnh đèo&quot; của miền Bắc với chiều dài hơn 30 km ở độ cao từ 1.200 m đến 1.500 m so với mực nước biển, thường xuyên mù sương quanh năm (nghĩa theo tiếng Thái là &quot;Sừng Trời&quot;). Đỉnh đèo là điểm cất cánh của sự kiện thể thao mạo hiểm dù lượn quốc tế &quot;Bay trên mùa vàng&quot; và &quot;Bay trên mùa nước đổ&quot;, nhìn xuống toàn cảnh thung lũng bản Lìm Mông, Lìm Thái và cánh đồng lúa nếp Tú Lệ trù phú.
}}

[[Tập tin:Thác Bà lake - panorama.jpg|nhỏ|Mặt nước phẳng lặng và các đảo đất xanh tại Hồ Thác Bà, Xã Thác Bà]]

=== Thắng cảnh Hồ Thác Bà &amp; Vùng Văn hóa Cổ Lục Yên ===
* {{xem
| tên=Hồ Thác Bà &amp; Nhà máy Thủy điện Thác Bà | tên khác=Thac Ba Lake
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Thác Bà và Xã Yên Bình | vĩ độ=21.7500 | kinh độ=105.0333 | chỉ đường=Cách Phường Yên Bái khoảng 35 km về phía Đông Bắc
| điện thoại=+84 216 3885 123 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Thuê thuyền tham quan lòng hồ: 500.000 - 1.200.000 VNĐ/chuyến
| nội dung=Hồ nước ngọt nhân tạo lớn hình thành từ năm 1971 khi ngăn dòng sông Chảy xây dựng Nhà máy Thủy điện Thác Bà - công trình thủy điện đầu tiên của miền Bắc. Hồ có diện tích mặt nước hơn 20.000 ha với hơn 1.300 hòn đảo đất xanh ngắt nhấp nhô soi bóng xuống làn nước xanh trong, được mệnh danh là &quot;Vịnh Hạ Long trên núi&quot;. Quần thể tham quan gồm Động Thủy Tiên (hang đá tự nhiên gắn với truyền thuyết 9 nàng tiên), Đền Thác Bà uy nghiêm bên bờ hồ, hang Xuân Long và bản du lịch cộng đồng người Tày Ngòi Tu.
}}

* {{xem
| tên=Chợ Đá quý Lục Yên &amp; Chùa Hang Ngọc Bích | tên khác=Luc Yen Gemstone Market
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Lục Yên | vĩ độ=22.1120 | kinh độ=104.7280 | chỉ đường=Trung tâm xã Yên Thế cũ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 10:00 sáng hàng ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=&quot;Thủ phủ đá quý&quot; của miền Bắc, nơi có phiên chợ đá quý ngoài trời độc đáo chỉ họp vào buổi sáng sớm. Các nghệ nhân và thợ khai mỏ bày bán công khai hàng trăm loại đá quý, đá bán quý thô và đã mài dũa (ruby đỏ, sapphire xanh, spinel, thạch anh) trên những chiếc bàn gỗ đơn sơ; kề bên là các xưởng chế tác tranh đá quý thủ công tinh xảo ghép từ đá vụn tự nhiên.
}}

[[Tập tin:Mèo Hoàng A Tưởng.jpg|nhỏ|Dinh thự cổ Hoàng A Tưởng với kiến trúc Á - Âu tại Xã Bắc Hà]]

=== Vùng Cao nguyên Trắng Bắc Hà &amp; Cung Săn mây Y Tý ===
* {{xem
| tên=Dinh Hoàng A Tưởng (Dinh Vua Mèo Bắc Hà) | tên khác=Hoang A Tuong Palace
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Bắc Hà | vĩ độ=22.5380 | kinh độ=104.2880 | chỉ đường=Trung tâm xã
| điện thoại=+84 214 3880 234 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Tòa dinh thự kiêm pháo đài bề thế xây dựng từ năm 1914 đến 1921 của hai cha con thổ ty người Tày cai trị vùng rẻo cao Hoàng Yến Chót và Hoàng A Tưởng. Công trình do kiến trúc sư người Pháp và thầy địa lý người Trung Hoa thiết kế, kết hợp hài hòa giữa lối kiến trúc lâu đài cổ điển phương Tây (cửa vòm cuốn, cột gờ đắp nổi, ban công con tiện) và bố cục nhà khép kín phong thủy Á Đông; khuôn viên gồm 36 phòng chức năng kiên cố, bao quanh bởi tường rào có lỗ châu mai phòng thủ.
}}

* {{xem
| tên=Thiên đường Săn mây Y Tý &amp; Thung lũng Lảo Thẩn | tên khác=Y Ty Cloud Paradise
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Y Tý | vĩ độ=22.6250 | kinh độ=103.6080 | chỉ đường=Cách Phường Lào Cai 75 km theo tuyến đường Bát Xát - Bản Xèo
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Xã vùng cao biên giới nằm ở độ cao trên 2.000 m tựa lưng vào dãy núi Nhìu Cồ San, quanh năm mây mù bao phủ. Điểm tham quan nổi bật gồm: Bản Choản Thèn và bản Lao Chải của người Hà Nhì đen với những ngôi nhà trình tường bằng đất nện dày hình nấm khổng lồ lợp mái cỏ rêu phong; các dải ruộng bậc thang Thề Pả uốn lượn; đỉnh Lảo Thẩn (2.860 m) - điểm trekking săn biển mây bình minh lý tưởng bậc nhất Tây Bắc.
}}

[[Tập tin:Phu Song Sung (241072135).jpeg|nhỏ|Đỉnh Tà Chì Nhù (Phu Song Sung) ngập tràn sắc hoa chi pâu tại Xã Hạnh Phúc]]

* {{xem
| tên=Đỉnh Tà Chì Nhù &amp; Suối khoáng nóng Trạm Tấu | tên khác=Ta Chi Nhu Peak &amp; Tram Tau Hot Spring
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Hạnh Phúc và Xã Trạm Tấu | vĩ độ=21.5600 | kinh độ=104.4250 | chỉ đường=Cách trung tâm Phường Cầu Thia 30 km về phía Tây Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Tắm khoáng nóng: 50.000 - 120.000 VNĐ/người
| nội dung=Điểm đến nổi bật của vùng rẻo cao Trạm Tấu:
* '''Đỉnh Tà Chì Nhù (2.979 m):''' Đỉnh núi cao thứ 7 tại Việt Nam, mệnh danh là &quot;đại dương trên mây&quot;; vào tháng 9 đến tháng 10 hàng năm, sườn núi bung nở bạt ngàn sắc tím biếc của loài hoa chi pâu (hoa cỏ mật) rực rỡ giữa biển mây bồng bềnh.
* '''Suối khoáng nóng tự nhiên Trạm Tấu:''' Mạch nước khoáng nóng tự nhiên phun trào từ lòng đất ở nhiệt độ 45 - 50&amp;nbsp;°C chảy vào các bể đá ngoài trời nhìn thẳng ra những thửa ruộng bậc thang xanh mát của đồng bào người Thái và Mông.
}}

=== Cửa khẩu Quốc tế &amp; Quần thể Di tích Lịch sử Cách mạng ===
* {{xem
| tên=Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai &amp; Cột mốc Biên giới số 102 | tên khác=Lao Cai International Border Gate
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Phan Bội Châu, Phường Lào Cai | vĩ độ=22.5050 | kinh độ=103.9680 | chỉ đường=Nằm ngay ngã ba sông Nậm Thi và sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 22:00 | giá=Miễn phí tham quan check-in khu vực cột mốc
| nội dung=Cửa khẩu quốc tế đường bộ và đường sắt quan trọng bậc nhất nối Việt Nam với thị trấn Hà Khẩu (châu Hồng Hà, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc) qua Cầu đường bộ Hồ Kiều bắc qua sông Nậm Thi. Kề bên là Cột mốc biên giới quốc gia số 102 (cột mốc đôi bằng đá hoa cương nguyên khối dựng năm 2001) và Đền Mẫu Lào Cai linh thiêng tọa lạc nơi ngã ba sông biên giới.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Đền Đông Cuông | tên khác=Dong Cuong Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thôn Bến Đền, Xã Đông Cuông | vĩ độ=21.9850 | kinh độ=104.7280 | chỉ đường=Cách Phường Yên Bái 50 km xuôi dọc đê sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ linh thiêng bậc nhất trong hệ thống tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, nơi phụng thờ Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn (Bà Chúa Nhất Ngàn) và các vị anh hùng dân tộc người Tày, Dao đã có công đánh đuổi giặc Nguyên Mông bảo vệ phòng tuyến sông Hồng thời Trần. Lễ hội Đền Đông Cuông diễn ra vào ngày Mão đầu tiên của tháng Giêng âm lịch với nghi lễ mổ trâu trắng tế Mẫu truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Đền Bảo Hà (Đền Ông Hoàng Bảy) | tên khác=Bao Ha Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=Xã Bảo Hà | vĩ độ=22.1850 | kinh độ=104.3450 | chỉ đường=Dưới chân đồi Cấm sát bờ sông Hồng và ga Bảo Hà
| điện thoại=+84 214 3878 123 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia phụng thờ danh tướng Hoàng Bảy (Thần Vệ quốc Nguyễn Hoàng Bảy) - người có công lãnh đạo đồng bào các dân tộc địa phương dẹp tan giặc cướp phương Bắc giữ yên bờ cõi biên thùy thời Hậu Lê (niên hiệu Cảnh Hưng). Đền là trung tâm thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu và hầu đồng thu hút hàng vạn khách hành hương quanh năm.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Lăng mộ Nguyễn Thái Học &amp; Khởi nghĩa Yên Bái | tên khác=Nguyen Thai Hoc Monument
| trang web= | email=
| địa chỉ=Công viên Yên Hòa, Phường Yên Bái | vĩ độ=21.7210 | kinh độ=104.9120 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể tưởng niệm cuộc Khởi nghĩa Yên Bái lịch sử nổ ra đêm ngày 9 rạng sáng 10 tháng 2 năm 1930 do Việt Nam Quốc dân Đảng lãnh đạo. Nơi đây bảo tồn phần mộ chung và tượng đài của nhà yêu nước Nguyễn Thái Học cùng 12 đồng chí hy sinh trên máy chém của thực dân Pháp với câu nói bất hủ trước lúc hy sinh: ''&quot;Không thành công cũng thành nhân&quot;''.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chinh phục đỉnh Fansipan bằng cáp treo và đi bộ:''' Trải nghiệm tuyến cáp treo ba dây vượt thung lũng Mường Hoa, sau đó leo tiếp 639 bậc đá hoặc đi tàu hỏa leo núi lên đỉnh cao 3.143 m để chạm tay vào cột mốc Nóc nhà Đông Dương và chiêm bái đại tượng Phật đồng giữa biển mây (Phường Sa Pa).
* '''Bay dù lượn trên đỉnh đèo Khau Phạ:''' Tham gia sự kiện thể thao mạo hiểm &quot;Bay trên mùa vàng&quot; vào tháng 9 - 10 tại Xã Tú Lệ, cùng phi công cất cánh từ đỉnh đèo Khau Phạ lượn dù đôi trên không trung ngắm trọn vẹn thung lũng lúa nếp chín vàng Lìm Mông rực rỡ bên dưới.
* '''Trekking săn mây và hoa chi pâu đỉnh Tà Chì Nhù:''' Thực hiện lộ trình đi bộ thể thao 2 ngày 1 đêm vượt dốc núi từ bản Xà Hồ (Xã Hạnh Phúc) lên đỉnh Tà Chì Nhù ở độ cao 2.979 m để ngắm nhìn thảm hoa tím biếc nở rộ giữa biển mây lúc bình minh.
* '''Ngâm khoáng nóng tự nhiên giữa ruộng bậc thang Trạm Tấu:''' Thư giãn ngâm mình trong làn nước khoáng nóng tự nhiên 45&amp;nbsp;°C tại Xã Hạnh Phúc, ngắm nhìn sương sớm bay lãng đãng trên các nếp nhà sàn người Thái và ruộng bậc thang kề bên.
* '''Trải nghiệm phiên chợ vùng cao Bắc Hà &amp; Cán Cấu:''' Dạo bước giữa phiên chợ chủ nhật náo nhiệt tại Xã Bắc Hà và Xã Si Ma Cai, ngắm nhìn trang phục thổ cẩm rực rỡ của thiếu nữ Mông hoa, thưởng thức bát thắng cố ngựa bốc khói nghi ngút và nhấp chén rượu ngô Bản Phố cay nồng.
* '''Du thuyền ngắm cảnh lòng hồ Thác Bà &amp; Động Thủy Tiên:''' Thuê thuyền máy lướt trên mặt nước trong xanh phẳng lặng sông Chảy tại Xã Thác Bà, len lỏi qua hàng ngàn hòn đảo đất xanh ngắt và thám hiểm các hang động đá vôi nhũ đá lung linh.
* '''Trekking săn mây bản người Hà Nhì Y Tý:''' Khám phá các nếp nhà trình tường bằng đất nện hình nấm cổ kính tại bản Choản Thèn (Xã Y Tý), săn mây ngập tràn thung lũng lúa Thề Pả và cắm trại trên đỉnh Lảo Thẩn.
* '''Hòa mình vào điệu Xòe Thái đại ngàn Mường Lò:''' Tham gia vòng xòe hoa khổng lồ cùng hàng ngàn nghệ nhân và đồng bào Thái tại Phường Cầu Thia, Phường Nghĩa Lộ trong các đêm hội mùa thu Tây Bắc.
== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Lào Cai mới phản ánh sự phong phú của vùng núi cao ôn đới Hoàng Liên Sơn, thung lũng lúa nương màu mỡ và các đồi rừng nguyên sinh bạt ngàn. Du khách có thể tìm mua nông lâm sản đặc hữu, dược liệu quý, đồ thủ công thổ cẩm truyền thống và đá quý tự nhiên.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Quế Văn Yên (Quế hữu cơ):''' Lào Cai là thủ phủ quế lớn nhất Việt Nam với hơn 147.000 ha; vỏ quế khô cuộn tròn dày dặn, hàm lượng tinh dầu cao, mùi thơm nồng ấm cay ngọt; các sản phẩm chế biến gồm tinh dầu quế nguyên chất, bột quế, trà quế và đồ thủ công mỹ nghệ từ vỏ quế tại Xã Mậu A, Xã Đại Sơn cũ (nay thuộc Xã Tân Hợp), Xã Phong Dụ Hạ.
* '''Chè Shan tuyết cổ thụ Suối Giàng:''' Búp chè to phủ lớp lông tuyết trắng bạc hái từ những thân cây chè cổ thụ từ 100 đến trên 300 năm tuổi mọc tự nhiên ở độ cao gần 1.400 m trên núi cao Xã Văn Chấn; nước chè vàng óng ánh như mật ong rừng, hương cốm non thoang thoảng, vị chát thanh dịu và hậu vị ngọt sâu đậm đà.
* '''Gạo nếp Tú Lệ (Nếp Tan Púng Luông):''' Giống lúa nếp nương đặc sản trồng trên thung lũng đất mùn phù sa suối Mường Lùng tại Xã Tú Lệ; hạt gạo tròn mẩy, trắng trong, khi đồ xôi tỏa hương thơm ngào ngạt khắp bản làng, hạt xôi dẻo quánh bùi béo mà không ngấy; vào mùa thu cốm non Tú Lệ được giã tay thủ công thơm ngậy dẻo bùi.
* '''Gạo Séng Cù Mường Khương &amp; Bát Xát:''' Giống lúa nương hạt dài trắng đục canh tác trên các thửa ruộng bậc thang đón nguồn nước suối nguồn ở độ cao trên 1.000 m tại Xã Mường Khương, Xã Bát Xát; cơm nấu chín dẻo thơm tự nhiên, giàu hàm lượng vitamin và khoáng chất.
* '''Thịt trâu gác bếp &amp; Lạp xưởng hun khói:''' Thịt bắp trâu tươi thái bản to tẩm ướp hạt mắc khén, hạt dổi, ớt rừng, gừng núi rồi treo hong trên giàn bếp củi than nhãn; thớ thịt bên ngoài khô sẫm đượm mùi khói nhưng bên trong đỏ hồng tự nhiên, xé sợi chấm chẩm chéo tại Phường Sa Pa, Xã Bắc Hà, Phường Nghĩa Lộ.
* '''Mận Tam hoa Bắc Hà &amp; Mận hậu Mù Cang Chải:''' Quả mận chín rộ vào tháng 5 - 6; vỏ mỏng phủ lớp phấn trắng mờ, ruột đỏ au mọng nước, vị giòn ngọt thanh pha chút chua dịu dễ chịu tại Xã Bắc Hà, Xã Mù Cang Chải.
* '''Tương ớt Mường Khương:''' Loại tương ớt cổ truyền làm từ giống ớt thóc cay nồng xé lưỡi kết hợp tỏi ta, hạt thì là, hạt thảo quả và rượu ngô nếp ủ men trong thùng gỗ tại Xã Mường Khương.
* '''Thổ cẩm thủ công dệt lanh &amp; Thêu tay:''' Váy xòe lanh vẽ sáp ong của phụ nữ Mông hoa tại Xã Bắc Hà; túi xách, khăn choàng thêu chỉ màu họa tiết &quot;ấn Bàn Vương&quot; của người Dao đỏ tại Xã Tả Phìn; và vải dệt hoa văn truyền thống của người Thái Mường Lò tại Phường Trung Tâm.
* '''Đá quý Lục Yên:''' Các viên đá quý ruby, sapphire, thạch anh thô hoặc đã mài giác mạ vàng bạc; cùng các bức tranh đá quý phong cảnh ghép tay từ bột đá tự nhiên tại Xã Lục Yên.

[[Tập tin:Muong Lo, Nghia Lo market.jpg|nhỏ|Quầy hàng thổ cẩm rực rỡ tại chợ Mường Lò, Phường Trung Tâm]]

=== Chợ phiên vùng cao &amp; Chợ đầu mối ===
* '''Chợ phiên Bắc Hà (Xã Bắc Hà):''' Phiên chợ vùng cao nổi tiếng bậc nhất Đông Nam Á họp định kỳ vào sáng Chủ nhật hàng tuần; nơi đồng bào Mông, Dao, Tày diện váy áo thổ cẩm rực rỡ xuống chợ trao đổi ngựa thồ, bò đực, lợn cắp nách, thắng cố và rượu ngô.
* '''Chợ phiên Cán Cấu (Xã Si Ma Cai):''' Phiên chợ trâu lớn nhất miền Bắc họp vào sáng Thứ Bảy ven triền núi dốc, nơi diễn ra các cuộc giao dịch hàng trăm con trâu mộng vùng cao.
* '''Chợ Mường Lò (Phường Trung Tâm):''' Chợ đầu mối lớn thứ hai vùng Tây Bắc kề cánh đồng Mường Lò, chuyên doanh nông thổ sản, gạo nếp Tú Lệ, cá suối sấy và vải thổ cẩm Thái.
* '''Chợ Cốc Lếu (Phường Lào Cai):''' Trung tâm thương mại bán buôn cửa khẩu lớn nhất tỉnh, nơi bày bán phong phú các mặt hàng thủ công mỹ nghệ, thảo dược, đồ gia dụng và hàng hóa biên mậu tiểu ngạch nhập khẩu từ Trung Quốc.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Lào Cai là sự kết tinh nguyên bản giữa các sản vật tự nhiên của núi rừng Hoàng Liên Sơn và nghệ thuật chế biến ẩm thực truyền thống đậm đà của đồng bào các dân tộc H'Mông, Thái, Tày, Dao.

Các món ăn đặc trưng tiêu biểu:
* '''Thắng cố ngựa truyền thống:''' Món ăn di sản hơn 200 năm của người H'Mông; nấu từ thịt và toàn bộ lục phủ ngũ tạng ngựa trong chảo gang lớn đun than củi rực hồng; nước dùng sôi sùng sục sóng sánh dậy mùi thơm nồng nàn của quế chi, thảo quả, sả, hoa hồi và lá thắng cố rừng; ăn nóng hổi cùng bát mèn mén và chén rượu ngô tại Xã Bắc Hà, Phường Sa Pa.
* '''Mèn mén (Cơm ngô hấp):''' Lương thực chính của người Mông chế biến từ ngô tẻ nương phơi khô, xay nhuyễn mịn bằng cối đá thủ công, trộn đều nước lã đem đồ chín hai lần trong chõ gỗ; hạt ngô chín tơi xốp, bùi béo tự nhiên, thường chan nước canh thắng cố ăn cùng.
* '''Cá hồi &amp; Cá tầm Sa Pa:''' Nhờ nguồn nước lạnh tinh khiết bắt nguồn từ dãy Hoàng Liên Sơn, cá hồi vân và cá tầm nuôi tại Phường Sa Pa thịt săn chắc, béo ngọt mà không ngấy; chế biến thành gỏi cá hồi phi lê chấm mù tạt, lẩu cá hồi măng chua cay nồng, cá tầm nướng muối ớt than hoa.
* '''Lợn cắp nách quay giòn bì:''' Giống lợn đen bản địa thả rông tự nhiên trọng lượng 10 - 15 kg; thịt nạc mềm ngọt, thớ thịt dày ít mỡ, lớp bì giòn rụm; tẩm ướp hạt dổi, mắc khén rồi quay nguyên con trên bếp than hồng cho da vàng bóng rộm.
* '''Phở chua Bắc Hà:''' Món phở nguội đặc trưng dùng sợi phở tráng từ giống lúa nương màu đỏ phớt hồng; trộn cùng thịt xá xíu thái mỏng, lạc rang giã dập, rau thơm và chan nước chua lên men tự nhiên từ rau cải muối có vị chua dịu thanh mát tại Xã Bắc Hà.
* '''Xôi ngũ sắc Mường Lò:''' Gạo nếp nương Tú Lệ ngâm nước chiết màu từ các loại lá rừng (lá cẩm tím, lá gừng xanh, củ nghệ vàng, quả gấc đỏ) rồi đồ xôi chín dẻo quánh; đĩa xôi ngũ sắc rực rỡ tượng trưng cho ngũ hành tương sinh và sự ấm no tại Phường Nghĩa Lộ, Phường Cầu Thia.
* '''Cá nướng Pa pỉnh tộp Mường Lò:''' Cá chép suối hoặc cá trắm sông Chảy mổ lưng nhồi sả, ớt, rau thơm, mắc khén giã dập rồi gập đôi mình cá kẹp que tre nướng trên than hồng; thịt cá trắng ngọt ngấm gia vị cay thơm nồng nàn.

[[Tập tin:Thắng cố chợ Bắc Hà.jpg|nhỏ|Chảo thắng cố ngựa sôi sục tại chợ phiên Bắc Hà, Xã Bắc Hà]]

=== Điểm ăn uống danh tiếng ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Thắng cố A Quỳnh Sa Pa | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 15 Đường Thạch Sơn, Phường Sa Pa | vĩ độ=22.3360 | kinh độ=103.8420 | chỉ đường=Gần khu vực Nhà thờ Đá Sa Pa
| điện thoại=+84 214 3871 555 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:30 - 22:30 | giá=150.000 - 300.000 VNĐ/người
| nội dung=Địa chỉ ẩm thực Tây Bắc lâu năm nổi tiếng tại Sa Pa, chuyên phục vụ thắng cố ngựa chảo gang, lẩu cá tầm măng cay, gà đen nướng mật ong và cơm lam ống nứa.
}}

* {{xem
| tên=Quán Phở chua Chợ Bắc Hà | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu ẩm thực chợ phiên Bắc Hà, Xã Bắc Hà | vĩ độ=22.5365 | kinh độ=104.2860 | chỉ đường=Bên trong khuôn viên chợ trung tâm
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 14:00 (đông nhất sáng Chủ nhật) | giá=35.000 - 50.000 VNĐ/tô
| nội dung=Quán phục vụ phở chua sợi đỏ truyền thống ăn kèm thịt xá xíu, dưa chua bắp cải và lạc rang bùi béo chuẩn vị cao nguyên trắng.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Dân tộc Mường Lò | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Điện Biên, Phường Trung Tâm | vĩ độ=21.6020 | kinh độ=104.5050 | chỉ đường=Trung tâm thung lũng Mường Lò
| điện thoại=+84 216 3870 888 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:00 | giá=120.000 - 250.000 VNĐ/người
| nội dung=Không gian nhà sàn gỗ phục vụ các món ăn truyền thống của người Thái đen: pa pỉnh tộp, rêu suối nướng, xôi ngũ sắc nếp Tú Lệ và thịt trâu sấy gác bếp.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu ngô Bản Phố:''' Rượu chưng cất thủ công từ hạt ngô vàng nương ủ men làm từ hạt cây hoa hồng mi (cây cỏ ngựa) tại Xã Bắc Hà; rượu trong suốt, nồng độ cao (trên 45 độ) nhưng uống êm dịu, thơm nồng ấm và không gây đau đầu.
* '''Rượu San Lùng:''' Thức rượu truyền thống của người Dao đỏ tại Xã Bản Xèo (Bát Xát); nấu từ thóc nương kết hợp hạt cao lương ủ men lá gồm 15 vị thuốc rừng theo phương pháp &quot;thủy thượng&quot; cổ truyền.
* '''Rượu Táo mèo Mù Cang Chải &amp; Trạm Tấu:''' Rượu ngâm từ những quả táo mèo rừng mọc tự nhiên trên núi cao; nước rượu màu nâu đỏ óng ánh, vị chua ngọt chát thanh dễ uống, có tác dụng kích thích tiêu hóa và hạ huyết áp.
* '''Trà Cổ thụ Suối Giàng:''' Thức trà quý pha từ búp chè tuyết cổ thụ nghìn năm tại Xã Văn Chấn, nước trà sánh vàng màu mật ong, hương thơm tựa hoa rừng, vị chát dịu đọng lại vị ngọt hậu sâu lắng nơi cuống họng.

== Nghỉ ngơi ==
Hệ thống lưu trú tại tỉnh Lào Cai mới phát triển toàn diện mọi phân khúc: từ các khách sạn 5 sao mang phong cách kiến trúc Pháp cổ kính tại trung tâm Phường Sa Pa, các khu resort sinh thái hòa mình vào ruộng bậc thang Mù Cang Chải, thung lũng Mường Hoa, đến chuỗi homestay nhà sàn, nhà trình tường ấm cúng tại Xã Y Tý, Xã Bắc Hà, Xã Thác Bà:

=== Khu Nghỉ dưỡng Cao cấp &amp; Khách sạn Quốc tế ===
* {{ngủ
| tên=Hotel de la Coupole - MGallery Sa Pa | trang web=https://hoteldelacoupole.com | email=
| địa chỉ=Số 01 Đường Hoàng Liên, Phường Sa Pa | vĩ độ=22.3330 | kinh độ=103.8410 | chỉ đường=Trung tâm phường kề nhà ga cáp treo Fansipan
| điện thoại=+84 214 3629 999 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.800.000 - 7.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao xa hoa do kiến trúc sư Bill Bensley thiết kế, kết hợp lộng lẫy giữa phong cách thời trang cao cấp Haute Couture Pháp và hoa văn thổ cẩm Tây Bắc; sở hữu hồ bơi nước ấm nước nóng trong nhà Le Grand Bassin tráng lệ, spa thư giãn, nhà hàng ẩm thực Pháp Chic và sky bar trên tầng thượng.
}}

* {{ngủ
| tên=Topas Ecolodge | trang web=https://topasecolodge.com | email=
| địa chỉ=Thôn Bản Lếch, Xã Mường Bo | vĩ độ=22.2580 | kinh độ=103.9350 | chỉ đường=Cách Phường Sa Pa 18 km về phía Nam
| điện thoại=+84 24 3715 1005 | điện thoại miễn cước=
| giá=5.500.000 - 12.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng sinh thái nằm trên đỉnh đồi tròn biệt lập trong vùng đệm Vườn Quốc gia Hoàng Liên, lọt top các khu nghỉ dưỡng sinh thái độc đáo nhất thế giới của National Geographic; gồm 49 bungalow bằng đá hoa cương nhìn thẳng ra thung lũng ruộng bậc thang và hai hồ bơi vô cực nước ấm lưng chừng mây trời.
}}

* {{ngủ
| tên=Mu Cang Chai Ecolodge | trang web=https://mucangchaiecolodge.com | email=
| địa chỉ=Bản Hua Khắt, Xã Púng Luông | vĩ độ=21.8250 | kinh độ=104.1120 | chỉ đường=Cách trung tâm xã Mù Cang Chải 12 km
| điện thoại=+84 988 567 222 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.200.000 - 3.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng sinh thái thiết kế theo phong cách nhà sàn gỗ truyền thống của người H'Mông và Thái nằm trên đồi thông, view trực diện thung lũng ruộng bậc thang, có nhà hàng phục vụ ẩm thực vùng cao và tour đi bộ bản làng.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Grand Lào Cai | trang web=https://grandlaocai.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 086 Đại lộ Trần Hưng Đạo, Phường Cam Đường | vĩ độ=22.4680 | kinh độ=103.9850 | chỉ đường=Nằm trên trục đại lộ trung tâm
| điện thoại=+84 214 3839 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=950.000 - 2.400.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao cao tầng hiện đại với 195 phòng nghỉ tiện nghi view sông Hồng, hồ bơi bốn mùa, trung tâm hội nghị tiệc cưới lớn và nhà hàng phục vụ thực đơn phong phú.
}}

=== Homestay Bản làng &amp; Nhà sàn Sinh thái ===
* {{ngủ
| tên=Y Tý Clouds Homestay | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Choản Thèn, Xã Y Tý | vĩ độ=22.6280 | kinh độ=103.6120 | chỉ đường=Nằm trên triền sườn đồi nhìn ra thung lũng mây
| điện thoại=+84 988 123 456 | điện thoại miễn cước=
| giá=250.000 - 650.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Homestay nhà gỗ mộc mạc sở hữu ban công kính view trực diện biển mây bồng bềnh và thung lũng lúa Thề Pả, phục vụ các bữa cơm gia đình nấu gà đen bản và lẩu cá hồi nước suối.
}}

* {{ngủ
| tên=Ngòi Tu Ecolodge Hồ Thác Bà | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Ngòi Tu, Xã Thác Bà | vĩ độ=21.7650 | kinh độ=105.0480 | chỉ đường=Ven bờ hồ Thác Bà
| điện thoại=+84 966 789 123 | điện thoại miễn cước=
| giá=300.000 - 800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Lưu trú trong những căn nhà sàn gỗ cổ truyền lợp mái cọ của đồng bào người Tày, không gian xanh mát nhìn ra mặt nước hồ Thác Bà, phục vụ chèo thuyền kayak và giao lưu văn nghệ Then.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn giao thông ===
* Các tuyến đường đèo Ô Quý Hồ (Quốc lộ 4D), đèo Khau Phạ (Quốc lộ 32), dốc Móng Sến và đường lên Xã Y Tý, Xã Trạm Tấu có độ dốc đứng lớn, nhiều khúc cua tay áo liên tục và vực sâu nguy hiểm. Người điều khiển xe máy và ô tô cần kiểm tra hệ thống phanh trước khi khởi hành, đi số thấp (số 1 hoặc số 2 khi lên và xuống dốc), tuyệt đối không rà phanh liên tục gây mất phanh và làm chủ tốc độ.
* Vào mùa đông (tháng 12 đến tháng 2), hiện tượng sương mù dày đặc che khuất tầm nhìn và băng giá trơn trượt thường bao phủ đỉnh đèo Ô Quý Hồ, Sa Pa, Y Tý; lái xe cần bật đèn sương mù màu vàng, giảm tốc độ tối đa, giữ khoảng cách an toàn và bấm còi cảnh báo khi vào các khúc cua khuất tầm nhìn.

=== An toàn mùa mưa lũ ===
* Mùa mưa bão từ tháng 6 đến tháng 8 thường gây nguy cơ lũ quét và sạt lở đất đá trên sườn đồi dốc dọc tuyến Quốc lộ 32, Quốc lộ 4D và Tỉnh lộ 156; du khách cần chủ động theo dõi sát sao dự báo thời tiết hải văn - thủy văn vùng núi và hạn chế di chuyển qua các cung đường đèo hiểm trở khi có mưa lớn kéo dài nhiều ngày.

=== An toàn leo núi ===
* Khi tham gia các tour trekking chinh phục đỉnh Fansipan, Ky Quan San (Bạch Mộc Lương Tử), Lảo Thẩn hay Tà Chì Nhù, du khách bắt buộc phải thuê người dẫn đường bản địa (porter), trang bị giày leo núi chuyên dụng có độ bám cao, gậy leo núi, áo mưa, đèn pin cá nhân, túi giữ nhiệt và mang theo nước uống, đồ ăn nhẹ bổ sung năng lượng dọc đường.
* Tuyệt đối không tự ý tách đoàn hoặc đi theo các lối mòn tự phát không có biển chỉ dẫn trong rừng nguyên sinh để phòng tránh nguy cơ lạc đường và hạ thân nhiệt đột ngột vào ban đêm.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hà Nội]]: Di chuyển xuôi theo tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (CT05) khoảng 245 km (chỉ mất 3,5 đến 4 giờ lái xe) hoặc đi tàu hỏa từ Ga Lào Cai để trở về thủ đô.
* [[Lai Châu]]: Đi theo Quốc lộ 4D vượt qua đỉnh [[Đèo Ô Quý Hồ]] sang phía Tây để chiêm ngưỡng động Tiên Sơn, bản Sin Suối Hồ và cao nguyên Sìn Hồ.
* [[Sơn La]]: Kết nối theo Quốc lộ 32 qua đèo Lũng Lô hoặc từ Xã Mù Cang Chải qua đèo Nậm Khắt sang thăm thung lũng ngọc Ngọc Chiến và thiên đường mây [[Tà Xùa]].
* [[Phú Thọ]]: Theo tuyến cao tốc CT05 hoặc Quốc lộ 32 xuôi về phía Đông Nam để về thăm Quần thể Di tích Đền Hùng đất Tổ và đồi chè Long Cốc.
* [[Tuyên Quang]]: Đi theo Quốc lộ 70 hoặc Quốc lộ 37 qua Lục Yên, Yên Bình sang vùng lòng hồ sinh thái Na Hang và Khu di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào.
* [[Trung Quốc]]: Làm thủ tục xuất cảnh đường bộ qua [[Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai]] (Phường Lào Cai) qua Cầu đường bộ Hồ Kiều sang thị trấn Hà Khẩu, huyện Hà Khẩu, châu tự trị Hồng Hà thuộc tỉnh Vân Nam.

{{geo|22.3799|104.1578}}
{{IsPartOf|Trung du và miền núi phía Bắc}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Lào Cai}}</text>
      <sha1>c4j44p7w0xnoer53cf3x9bmp2h57ygo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122834</id>
      <parentid>122833</parentid>
      <timestamp>2026-10-12T10:45:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57378" sha1="60mi25123msz1tj5q7bi439p6mq31qk" xml:space="preserve">{{pagebanner|Sapa vu du mont Ham Rong voyage.jpg|caption=Sa Pa nhìn từ núi Hàm Rồng ở Lào Cai}}

{{quickbarprovince
| image=Fansipan summit 2 in sunrise.jpg
| imagewidth=260px
| caption=Đỉnh Fansipan - Nóc nhà Đông Dương tại phường Sa Pa
| location=Lao Cai in Vietnam.svg
| locationwidth=260px
| area=13.256,92 km²
| population=1.778.785 người (ước tính sau sáp nhập)
| population density=134,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng H'Mông]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Thái]], [[Tiếng Nùng]], [[Tiếng Giáy]]
| religion=[[Tin Lành]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Phật giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người H'Mông (36,8%), người Kinh (33,8%), người Tày (25,7%), người Dao (21,2%), người Thái (4,9%), người Nùng (5,0%), người Giáy (2,7%)
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Bắc Bộ]], [[Trung du và miền núi phía Bắc]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Yên Bái và phường Lào Cai
| years active=1907 - Thành lập tỉnh Lào Cai / 1900 - Thành lập tỉnh Yên Bái / Tái hợp nhất không gian Hoàng Liên Sơn
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã (không duy trì cấp quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (214 / 216)
| website=[https://laocai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Lào Cai]
}}

'''Lào Cai''' là một tỉnh miền núi biên giới thuộc vùng [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc giáp châu tự trị Hồng Hà và châu Văn Sơn thuộc tỉnh [[Vân Nam]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài hơn 182 km; phía Tây giáp tỉnh [[Lai Châu]]; phía Nam giáp tỉnh [[Sơn La]]; phía Đông giáp các tỉnh [[Tuyên Quang]] và [[Phú Thọ]]. Sau khi sắp xếp và hợp nhất hành chính năm 2025, Lào Cai bao trọn toàn bộ không gian tự nhiên và văn hóa của 2 địa phương trước đây là tỉnh Lào Cai và tỉnh Yên Bái (tái lập trọn vẹn không gian văn hóa - địa lý của tỉnh Hoàng Liên Sơn thời kỳ 1976–1991). Tỉnh sở hữu đỉnh núi cao nhất Đông Dương [[Fansipan]] (3.143 m), Di tích Quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải, Khu du lịch quốc gia [[Sa Pa]], hồ nhân tạo [[Hồ Thác Bà|Thác Bà]], thung lũng lòng chảo Mường Lò, vùng chè cổ thụ Suối Giàng và Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai - cửa ngõ giao thương đường bộ, đường sắt huyết mạch trên hành lang kinh tế Côn Minh - Hà Nội - Hải Phòng. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã, không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:NNU Cotmoc Hakhau.gif|nhỏ|Cột mốc biên giới Việt Nam - Trung Quốc tại bờ sông Nậm Thi, phường Lào Cai]]

=== Lịch sử hình thành ===
Lịch sử vùng đất Lào Cai - Yên Bái gắn liền với các nền văn hóa khảo cổ tiền sử và vị thế phên dậu quân sự trọng yếu bảo vệ biên cương phía Bắc của Đại Việt.

Thời tiền sử, các di chỉ khảo cổ học dọc thung lũng sông Hồng và sông Chảy lưu giữ dấu tích người tiền sử thuộc nền Văn hóa Hòa Bình và văn hóa Bắc Sơn có niên đại hơn 10.000 năm. Thời kỳ đồng thau, vùng đất này thuộc bộ Tân Hưng của nhà nước Văn Lang và bộ lạc Tây Vu thời Âu Lạc. Dưới thời thuộc Đường, vùng đất này mang tên Lâm Tây Nguyên, thuộc An Nam đô hộ phủ.

Thời phong kiến độc lập, vùng đất này lần lượt trực thuộc đạo Lâm Tây thời Lý, phủ Quy Hóa thời Trần và thừa tuyên Hưng Hóa thời Lê sơ. Vùng đất hiểm trở này là căn cứ kháng chiến chặn đánh các đạo quân xâm lược phương Bắc dọc theo hành lang sông Hồng. Năm 1258 và 1285, quân dân thời Trần do các tù trưởng địa phương phối hợp với quan quân triều đình đã tổ chức phục kích tiêu diệt các cánh quân Nguyên Mông tại bến Lãnh Câu, sông Chảy và thung lũng Quy Hóa. 

Cuối thế kỷ 19, địa danh &quot;Lào Cai&quot; hình thành gắn với khu chợ phố cũ của người Mông (&quot;Lao Cai&quot; - nghĩa là chợ cũ) ven bờ sông Nậm Thi và sông Hồng do nhà thám hiểm người Pháp Jean Dupuis ghi chép vào bản đồ năm 1879. Ngày 11 tháng 4 năm 1900, chính quyền thực dân Pháp thành lập tỉnh Yên Bái. Tiếp đó, ngày 12 tháng 7 năm 1907, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định bãi bỏ Đạo quan binh IV để thành lập tỉnh dân sự Lào Cai. Vùng đất này ghi dấu cuộc Khởi nghĩa Yên Bái (tháng 2 năm 1930) do Nguyễn Thái Học và Việt Nam Quốc dân Đảng lãnh đạo.

Năm 1976, ba tỉnh Lào Cai, Yên Bái và Nghĩa Lộ hợp nhất thành tỉnh Hoàng Liên Sơn. Đến năm 1991, tỉnh được chia tách thành hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái, trước khi tái hợp nhất toàn diện thành tỉnh Lào Cai mới vào năm 2025 theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội.

=== Địa hình ===
Địa hình tỉnh phân hóa mạnh mẽ, độ dốc lớn, cao dần từ Đông Nam lên Tây Bắc, kẹp giữa hai dãy núi lớn là dãy [[Hoàng Liên Sơn]] và dãy Con Voi:
* '''Vùng núi cao hiểm trở &amp; &quot;Nóc nhà Đông Dương&quot; (phía Tây và Tây Bắc):''' Dãy núi Hoàng Liên Sơn chạy dài theo hướng Tây Bắc - Đông Nam sở hữu đỉnh [[Fansipan]] (3.143 m), đỉnh [[Ky Quan San]] (Bạch Mộc Lương Tử - 3.046 m tại xã Mường Hum), đỉnh Nhìu Cồ San (2.965 m) và Tà Chì Nhù (2.979 m tại xã Hạnh Phúc). Địa hình núi cao dốc đứng tạo nên các đèo hiểm trở bậc nhất Việt Nam như [[Đèo Ô Quý Hồ]] (nối sang Lai Châu) và [[Đèo Khau Phạ]] dài hơn 30 km (xã Tú Lệ). Khí hậu vùng núi cao mang sắc thái ôn đới quanh năm, mùa đông thường xuyên có băng giá và tuyết rơi tại phường Sa Pa, xã Y Tý.
* '''Vùng thung lũng ruộng bậc thang &amp; Lòng chảo bồn địa (khu vực trung tâm):''' 
  * Quần thể Ruộng bậc thang Mù Cang Chải (xã Mù Cang Chải, xã Púng Luông, xã Khao Mang) uốn lượn tầng tầng lớp lớp trên các sườn núi dốc từ 30° đến 50°, được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt.
  * Thung lũng lòng chảo Mường Lò (phường Cầu Thia, phường Trung Tâm, phường Nghĩa Lộ) - cánh đồng lúa lớn thứ hai vùng Tây Bắc (&quot;nhất Thanh, nhì Lò, tam Than, tứ Bước&quot;), vựa lúa gạo nếp thơm trù phú của đồng bào Thái đen.
* '''Vùng đồi thấp trung du &amp; Vùng hồ nhân tạo (phía Đông và Đông Nam):''' Lưu vực hạ lưu Sông Hồng và Sông Chảy mở rộng qua xã Trấn Yên, xã Yên Bình, xã Lục Yên. Điểm nhấn là công trình [[Hồ Thác Bà]] (xã Thác Bà, xã Yên Bình) rộng hơn 20.000 ha với hơn 1.300 hòn đảo đất xanh ngắt nổi trên mặt nước phẳng lặng, tạo cảnh quan sinh thái bồn trũng điều hòa khí hậu toàn vùng.

=== Dân cư ===
Dân số tỉnh đạt trên 1,77 triệu người với 33 dân tộc cùng chung sống, trong đó đồng bào các dân tộc thiểu số chiếm 57,6%. Đồng bào người H'Mông chiếm tỷ lệ đông nhất (36,8%), cư trú tập trung tại các xã sườn núi cao thuộc Sa Pa, Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Bắc Hà, Si Ma Cai, Bát Xát. Người Tày chiếm 25,7% định cư tại thung lũng ven sông suối Bảo Yên, Văn Bàn, Lục Yên; người Dao chiếm 21,2% (gồm các nhóm Dao Đỏ, Dao Quần Chẹt, Dao Tuyển); người Thái chiếm 4,9% quần cư tại cánh đồng Mường Lò; cùng các dân tộc Giáy, Nùng, Hà Nhì, Phù Lá, La Chí.

Lào Cai lưu giữ kho tàng di sản văn hóa phi vật thể phong phú:
* 4 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh: Nghệ thuật Xòe Thái (Mường Lò), Thực hành Then của người Tày - Nùng - Thái, Nghi lễ và trò chơi kéo co ngồi của người Tày - Giáy, và Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt (Đền Bảo Hà, Đền Đông Cuông).
* Lễ hội dân gian vùng cao đặc sắc: Lễ hội Gầu Tào của người Mông (tháng Giêng), Lễ hội Lồng Tồng (xuống đồng) của người Tày, Lễ hội Roóng Poọc của người Giáy (xã Tả Van), Lễ cấp sắc của người Dao đỏ, Lễ hội Đua ngựa truyền thống Bắc Hà (xã Bắc Hà), Lễ hội Đền Đông Cuông (xã Đông Cuông) và Lễ hội Đền Thượng (phường Lào Cai).
* Hệ thống chợ phiên vùng cao rực rỡ sắc màu trang phục thổ cẩm: [[Chợ phiên Bắc Hà]], Chợ phiên Cán Cấu (xã Si Ma Cai), Chợ phiên Mường Khương, Chợ Mường Lò.

=== Khí hậu ===
Do địa hình phân hóa độ cao từ 80 m (vùng hạ lưu sông Hồng) lên đến hơn 3.100 m (đỉnh Fansipan), khí hậu tỉnh chia thành hai tiểu vùng nhiệt đới gió mùa và cận nhiệt đới/ôn đới núi cao:

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, tiết trời khô ráo, ban đêm se lạnh; hoa mận, hoa đào rừng, hoa đỗ quyên nở rộ khắp các triền núi Hoàng Liên Sơn, xã Y Tý, xã Bắc Hà.
* '''Mùa hè &amp; Mùa nước đổ''' (tháng 5 đến tháng 8): Vùng thung lũng thấp (phường Yên Bái, phường Lào Cai) có nền nhiệt từ 30 - 35&amp;nbsp;°C; ngược lại các vùng cao phường Sa Pa, xã Bắc Hà, xã Mù Cang Chải luôn mát mẻ với nhiệt độ chỉ từ 18 - 24&amp;nbsp;°C. Tháng 5 - 6 là thời điểm vùng cao bước vào &quot;mùa nước đổ&quot;, khi nước suối dẫn vào ruộng bậc thang lấp lánh như những tấm gương khổng lồ phản chiếu mây trời.
* '''Mùa thu &amp; Mùa lúa chín vàng''' (tháng 9 đến tháng 10): Mùa đẹp nhất trong năm của vùng cao Tây Bắc; thời tiết khô ráo, nắng hanh dịu mát; toàn bộ thung lũng Mường Hoa (phường Sa Pa) và các triền núi Mù Cang Chải (xã Púng Luông, xã La Pán Tẩn) khoác lên màu vàng óng ả của vụ lúa nương chín rộ; biển mây bắt đầu xuất hiện dày đặc tại xã Y Tý, xã Tà Chì Nhù.
* '''Mùa đông &amp; Mùa săn băng tuyết''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Không khí lạnh buốt giá kéo dài; nhiệt độ ban đêm tại phường Sa Pa, xã Y Tý, đỉnh Fansipan thường xuyên xuống dưới 0&amp;nbsp;°C, xuất hiện hiện tượng sương muối, băng giá và tuyết rơi phủ trắng núi đồi.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%; margin:auto;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu trạm Sa Pa (Độ cao 1.570 m so với mực nước biển)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 12 (54) || 14 (57) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 23 (73) || 23 (73) || 23 (73) || 21 (70) || 18 (64) || 16 (61) || 13 (55) || '''19 (66)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 6 (43) || 7 (45) || 10 (50) || 13 (55) || 16 (61) || 17 (63) || 18 (64) || 17 (63) || 15 (59) || 13 (55) || 10 (50) || 7 (45) || '''12 (54)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 60 (2.4) || 85 (3.3) || 120 (4.7) || 210 (8.3) || 350 (13.8) || 420 (16.5) || 470 (18.5) || 490 (19.3) || 380 (15.0) || 210 (8.3) || 110 (4.3) || 55 (2.2) || '''2.960 (116.5)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Đường_cao_tốc_Hà_Nội-Lào_Cai,_đoạn_Vĩnh_Yên.jpg|nhỏ|Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (CT05) chạy dọc thung lũng sông Hồng]]

Lào Cai giữ vai trò đầu mối giao thông quốc tế và hành lang kinh tế liên vùng kết nối miền Bắc Việt Nam với vùng Tây Nam Trung Quốc qua mạng lưới cao tốc, đường sắt xuyên biên giới và đường quốc lộ.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Nội Bài - Lào Cai (Cao tốc CT05):''' Tuyến cao tốc huyết mạch dài 265 km nối từ thủ đô Hà Nội chạy dọc sông Hồng qua địa bàn tỉnh tại phường Yên Bái, xã Mậu A, xã Bảo Thắng, phường Cam Đường và kết thúc tại Cửa khẩu Quốc tế Kim Thành (phường Lào Cai).
  * Thời gian lái xe ô tô từ trung tâm Hà Nội đến phường Yên Bái chỉ mất 1 giờ 45 phút (155 km).
  * Thời gian lái xe ô tô từ Hà Nội đến phường Lào Cai khoảng 3,5 đến 4 giờ (245 km).
* '''Tuyến đường nối cao tốc đi Sa Pa (Tỉnh lộ 155):''' Công trình đường đèo hiện đại vận hành đầu năm 2024, nổi bật với công trình [[Cầu Móng Sến]] có trụ cầu cạn cao nhất Việt Nam (83 m), giúp phương tiện rút ngắn thời gian leo đèo dốc và tránh hoàn toàn &quot;dốc ba tầng&quot; hiểm trở trên Quốc lộ 4D. Thời gian chạy ô tô từ phường Lào Cai lên phường Sa Pa chỉ còn khoảng 35 - 40 phút.
* '''Trục Quốc lộ 32 &amp; Đèo Khau Phạ:''' Tuyến đường đèo huyết mạch nối từ Phú Thọ qua xã Thượng Bằng La, phường Cầu Thia, thung lũng Mường Lò, vượt [[Đèo Khau Phạ]] sang xã Tú Lệ, xã Púng Luông và danh thắng Ruộng bậc thang xã Mù Cang Chải nối sang Lai Châu.
* '''Trục Quốc lộ 70 &amp; Quốc lộ 4D:'''
  * Quốc lộ 70 kết nối từ Yên Bình qua Lục Yên, Bảo Yên lên ngã ba Bản Phiệt (phường Lào Cai).
  * Quốc lộ 4D nối từ Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai qua phường Sa Pa, vượt đỉnh đèo Ô Quý Hồ sang tỉnh Lai Châu.
* '''Tuyến Quốc lộ 279 &amp; Quốc lộ 4E:''' Kết nối trục ngang từ Hà Giang qua Bảo Yên, Bảo Thắng sang Lai Châu và Điện Biên.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * *Xe Limousine VIP (9 - 11 chỗ):* Các nhà xe Eco Sapa, Sapa Express, New Sinh Cafe, Daily Limousine hoạt động liên tục 30 phút/chuyến đón trả khách tận nơi giữa nội thành Hà Nội, sân bay Nội Bài và phường Sa Pa, phường Lào Cai, phường Yên Bái. Giá vé: 250.000 - 350.000 VNĐ/vé.
  * *Xe khách giường nằm &amp; Cabin cao cấp:* Xuất bến từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) chạy cao tốc ngày đêm về Bến xe trung tâm Lào Cai, Bến xe Sa Pa, Bến xe Yên Bái, Bến xe Nghĩa Lộ. Giá vé: 200.000 - 300.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường sắt ===
[[Tập tin:20251220_Ga_Lào_Cai.jpg|nhỏ|Ga Lào Cai - điểm kết thúc của tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai]]
Tuyến [[Đường sắt Hà Nội - Lào Cai]] khổ 1.000 mm kết nối thẳng từ Ga Hà Nội qua Phú Thọ, Ga Yên Bái (phường Yên Bái), Ga Phố Lu (xã Bảo Thắng) đến Ga Lào Cai (phường Lào Cai), sau đó vượt cầu đường sắt Hồ Kiều thông tuyến liên vận quốc tế sang Ga Hà Khẩu (Vân Nam, Trung Quốc):
* '''Đoàn tàu khách nhanh SP1 / SP2 / SP3 / SP4:''' Khởi hành hàng đêm từ Ga Hà Nội lúc 21:30 - 22:00 và đến Ga Lào Cai lúc 05:30 sáng hôm sau. Tàu trang bị các toa xe du lịch chất lượng cao (Victoria Express, Chapa Express, Livitrans Express, Sapaly Express) với buồng nằm 2 - 4 giường ốp gỗ, điều hòa êm ái. Giá vé: 350.000 - 850.000 VNĐ/giường nằm.
* Từ Ga Lào Cai, du khách tiếp tục đón xe buýt công cộng hoặc xe trung chuyển vượt 30 km đèo dốc lên thị xã Sa Pa.

=== Bằng đường thủy ===
* Tuyến vận tải đường thủy lòng [[Hồ Thác Bà]] (xã Thác Bà) đưa tàu thuyền, ca nô du lịch đưa đón khách tham quan các đảo nổi trên hồ và kết nối liên tỉnh sang huyện Hàm Yên ([[Tuyên Quang]]).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Trạm Tấu, Yên Bái road.jpg|nhỏ|Cung đường đèo dốc uốn lượn tại xã Trạm Tấu]]

* '''Thuê xe máy phượt cung đèo:''' Phương tiện linh hoạt và phổ biến nhất để chinh phục các cung đèo quanh co, tiếp cận các bản làng xa xôi của người Mông, Dao tại Sa Pa, Y Tý, Mù Cang Chải, Bắc Hà, Trạm Tấu. Các điểm cho thuê xe máy tập trung quanh Ga Lào Cai (phường Lào Cai), trung tâm phường Sa Pa, phường Yên Bái và xã Mù Cang Chải với giá thuê từ 120.000 - 180.000 VNĐ/ngày.
* '''Cáp treo Fansipan Legend:''' Tuyến cáp treo ba dây dài 6.292,5 m vượt thung lũng Mường Hoa lên đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m; thời gian di chuyển trong cabin chỉ mất 15 phút thay vì phải leo bộ rừng núi 2 ngày.
* '''Xe buýt công cộng nội tỉnh:'''
  * Tuyến số 01: phường Lào Cai - phường Sa Pa (tần suất 20 phút/chuyến, giá vé: 30.000 VNĐ/lượt).
  * Tuyến phường Lào Cai - xã Bát Xát.
  * Tuyến phường Lào Cai - xã Bắc Hà.
  * Tuyến phường Yên Bái - phường Cầu Thia (Mường Lò) - xã Mù Cang Chải.
* '''Tàu máy và xuồng du lịch Hồ Thác Bà:''' Xuất bến từ bến thủy thị trấn Thác Bà cũ đưa khách lướt sóng qua 1.300 hòn đảo xanh, ghé thăm Động Thủy Tiên, đền Thác Bà và bản du lịch cộng đồng người Tày Ngòi Tu (xã Thác Bà).
* '''Taxi:''' 
  * Taxi Mai Linh Lào Cai: ☎ +84 214 3833 388
  * Taxi Sa Pa: ☎ +84 214 3626 626
  * Taxi Yên Bái: ☎ +84 216 3866 866
  * Taxi Mai Linh Yên Bái: ☎ +84 216 3855 855
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Fansipan summit 2 in sunrise.jpg|nhỏ|Cột mốc đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m trên dãy Hoàng Liên Sơn tại phường Sa Pa]]

=== Vùng Núi cao Hoàng Liên Sơn &amp; Khu Du lịch Sa Pa ===
* {{xem
| tên=Đỉnh Fansipan &amp; Quần thể Tâm linh Fansipan Legend | tên khác=Fansipan Peak
| trang web=https://fansipanlegend.sunworld.vn | email=
| địa chỉ=phường Sa Pa và phường Phan Si Păng cũ | vĩ độ=22.3033 | kinh độ=103.7750 | chỉ đường=Tiếp cận bằng cáp treo từ thung lũng Mường Hoa hoặc leo núi đường bộ
| điện thoại=+84 214 3818 888 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:30 | giá=Vé cáp treo khứ hồi: 850.000 VNĐ/người lớn (tàu hỏa leo núi tính riêng)
| nội dung=Đỉnh núi cao nhất Việt Nam và toàn bán đảo Đông Dương ở độ cao 3.143 m so với mực nước biển. Quần thể gồm tháp mốc inox đỉnh Fansipan, quần thể công trình kiến trúc Phật giáo bằng đá xanh và gỗ tứ thiết chế tác công phu theo phong cách chùa cổ thế kỷ 15 - 16 ngự trên triền dốc đá cheo leo giữa mây ngàn: Đại tượng Phật A Di Đà bằng đồng đúc cao 21,5 m (tượng Phật đồng cao nhất Việt Nam ngự ở độ cao trên 3.000 m), Kim Sơn Bảo Thắng Tự, Bảo tháp 11 tầng, đường La Hán và Tượng Quan Thế Âm Bồ Tát bằng đồng.
}}

[[Tập tin:Thacbac3.jpg|nhỏ|Thác Bạc đổ từ vách núi cao bên Quốc lộ 4D tại phường Sa Pa]]

* {{xem
| tên=Thác Bạc &amp; Thác Tình Yêu | tên khác=Silver Waterfall &amp; Love Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Sa Pa và xã San Sả Hồ cũ | vĩ độ=22.3610 | kinh độ=103.7780 | chỉ đường=Nằm sát trục Quốc lộ 4D hướng đi đèo Ô Quý Hồ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Vé Thác Bạc: 20.000 VNĐ; vé Thác Tình Yêu - Suối Vàng: 75.000 VNĐ
| nội dung=Hai ngọn thác tự nhiên bắt nguồn từ đỉnh dãy Hoàng Liên Sơn:
* '''Thác Bạc:''' Dòng thác đổ từ độ cao hơn 200 m xuống thung lũng suối Mường Hoa bọt tung trắng xóa, du khách leo theo các bậc cầu thang đá hai bên sườn núi để ngắm nhìn dòng nước cuộn đổ giữa rừng thông.
* '''Thác Tình Yêu &amp; Suối Vàng:''' Nằm trong vùng lõi Vườn Quốc gia Hoàng Liên; dòng suối Vàng trong suốt chảy qua lòng đá hoa cương màu vàng đất dẫn tới ngọn thác cao gần 100 m đổ xuống hồ nước sâu mát lạnh, gắn với huyền thoại tình yêu giữa nàng tiên trời và chàng tiều phu Ô Quý Hồ.
}}

* {{xem
| tên=Đèo Ô Quý Hồ (Đèo Hoàng Liên Sơn) &amp; Cầu kính Rồng Mây | tên khác=O Quy Ho Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Sa Pa (ranh giới giữa tỉnh Lào Cai và tỉnh Lai Châu) | vĩ độ=22.3550 | kinh độ=103.7650 | chỉ đường=Trục Quốc lộ 4D ở độ cao hơn 2.000 m
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Ngắm cảnh miễn phí; vé khu du lịch Cầu kính tính riêng
| nội dung=Một trong &quot;Tứ đại đỉnh đèo&quot; hiểm trở và hùng vĩ nhất vùng núi phía Bắc với chiều dài gần 50 km vượt qua dãy Hoàng Liên Sơn. Đỉnh đèo là ranh giới khí hậu rõ nét: mùa đông bên phía Lào Cai thường mịt mù sương gió lạnh buốt trong khi phía Lai Châu lại ấm áp hửng nắng; đây là điểm ngắm hoàng hôn và săn biển mây chiều nổi tiếng nhất vùng Tây Bắc.
}}

* {{xem
| tên=Thung lũng Mường Hoa &amp; Bãi đá cổ Sa Pa | tên khác=Muong Hoa Valley &amp; Ancient Rock Field
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tả Van và xã Hầu Thào cũ | vĩ độ=22.3120 | kinh độ=103.8780 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Sa Pa 8 km về phía Đông Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tuyến Tả Van - Mường Hoa: 80.000 VNĐ/người
| nội dung=Thung lũng lòng chảo trải dài men theo con suối Mường Hoa uốn lượn qua các sườn đồi ruộng bậc thang của đồng bào người H'Mông đen và người Giáy. Nơi đây lưu giữ Bãi đá cổ Sa Pa - Di tích quốc gia trải rộng trên diện tích 8 km² với gần 200 khối đá sa thạch chạm khắc các hình vẽ bí ẩn, ký tự cổ, sơ đồ bản đồ và hình người thời tiền sử chưa được giải mã.
}}

[[Tập tin:Rice terrace.png|nhỏ|Ruộng bậc thang Mù Cang Chải mùa lúa chín vàng tại xã Púng Luông]]

=== Quần thể Ruộng bậc thang Danh thắng Quốc gia Đặc biệt ===
* {{xem
| tên=Khu Danh thắng Quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải | tên khác=Mu Cang Chai Terraced Rice Fields
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Mù Cang Chải, xã Púng Luông, xã Khao Mang, xã Lao Chải | vĩ độ=21.8500 | kinh độ=104.0833 | chỉ đường=Trải rộng dọc theo trục Quốc lộ 32
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (xe ôm địa phương lên các đồi mâm xôi tính riêng)
| nội dung=Quần thể di tích danh thắng quốc gia đặc biệt rộng hơn 2.200 ha do các thế hệ đồng bào người H'Mông khai khẩn thủ công suốt hàng trăm năm trên các sườn núi dốc đứng từ 30° đến 50°. Các điểm ngắm cảnh ruộng bậc thang nổi tiếng thế giới:
* '''Đồi Mâm Xôi La Pán Tẩn (xã Púng Luông):''' Quả đồi hình tròn trũng tự nhiên được xếp tầng ruộng bậc thang tròn đều như mâm xôi dâng trời, là biểu tượng nhiếp ảnh tiêu biểu của du lịch Tây Bắc.
* '''Đồi Móng Ngựa Sáng Nhù (xã Mù Cang Chải):''' Dải ruộng uốn hình vòng cung bán nguyệt ôm sát triền núi dốc đứng, điểm đón hoàng hôn rực rỡ nhất vào mùa lúa chín tháng 9 - 10.
* '''Thung lũng ruộng Mũi Thuyền Dế Xu Phình:''' Các dải ruộng nhọn vươn ra lòng thung lũng như những mũi thuyền xếp lớp.
* '''Mùa nước đổ (tháng 5 - 6) &amp; Mùa vàng (tháng 9 - 10):''' Hai thời khắc cảnh quan chuyển biến kỳ ảo từ những mặt gương nước phản chiếu trời mây sang thảm lúa vàng ươm trù phú.
}}

[[Tập tin:Nhảy dù lượn từ đèo Khau Phạ ngắm bản Lìm mông.jpg|nhỏ|Bay dù lượn từ đỉnh đèo Khau Phạ xuống thung lũng Lìm Mông, xã Tú Lệ]]

* {{xem
| tên=Đèo Khau Phạ &amp; Thung lũng Lúa Nếp Tú Lệ | tên khác=Khau Pha Pass &amp; Tu Le Valley
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tú Lệ và xã Cao Phạ cũ | vĩ độ=21.7850 | kinh độ=104.2500 | chỉ đường=Nằm trên trục Quốc lộ 32 vượt dãy núi Khau Phạ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (vé bay dù lượn dù đôi tính riêng)
| nội dung=Một trong &quot;Tứ đại đỉnh đèo&quot; của miền Bắc với chiều dài hơn 30 km ở độ cao từ 1.200 m đến 1.500 m so với mực nước biển, thường xuyên mù sương quanh năm (nghĩa theo tiếng Thái là &quot;Sừng Trời&quot;). Đỉnh đèo là điểm cất cánh của sự kiện thể thao mạo hiểm dù lượn quốc tế &quot;Bay trên mùa vàng&quot; và &quot;Bay trên mùa nước đổ&quot;, nhìn xuống toàn cảnh thung lũng bản Lìm Mông, Lìm Thái và cánh đồng lúa nếp Tú Lệ trù phú.
}}

[[Tập tin:Thác Bà lake - panorama.jpg|nhỏ|Mặt nước phẳng lặng và các đảo đất xanh tại Hồ Thác Bà, xã Thác Bà]]

=== Thắng cảnh Hồ Thác Bà &amp; Vùng Văn hóa Cổ Lục Yên ===
* {{xem
| tên=Hồ Thác Bà &amp; Nhà máy Thủy điện Thác Bà | tên khác=Thac Ba Lake
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Thác Bà và xã Yên Bình | vĩ độ=21.7500 | kinh độ=105.0333 | chỉ đường=Cách phường Yên Bái khoảng 35 km về phía Đông Bắc
| điện thoại=+84 216 3885 123 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Thuê thuyền tham quan lòng hồ: 500.000 - 1.200.000 VNĐ/chuyến
| nội dung=Hồ nước ngọt nhân tạo lớn hình thành từ năm 1971 khi ngăn dòng sông Chảy xây dựng Nhà máy Thủy điện Thác Bà - công trình thủy điện đầu tiên của miền Bắc. Hồ có diện tích mặt nước hơn 20.000 ha với hơn 1.300 hòn đảo đất xanh ngắt nhấp nhô soi bóng xuống làn nước xanh trong, được mệnh danh là &quot;Vịnh Hạ Long trên núi&quot;. Quần thể tham quan gồm Động Thủy Tiên (hang đá tự nhiên gắn với truyền thuyết 9 nàng tiên), Đền Thác Bà uy nghiêm bên bờ hồ, hang Xuân Long và bản du lịch cộng đồng người Tày Ngòi Tu.
}}

* {{xem
| tên=Chợ Đá quý Lục Yên &amp; Chùa Hang Ngọc Bích | tên khác=Luc Yen Gemstone Market
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Lục Yên | vĩ độ=22.1120 | kinh độ=104.7280 | chỉ đường=Trung tâm xã Yên Thế cũ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 10:00 sáng hàng ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=&quot;Thủ phủ đá quý&quot; của miền Bắc, nơi có phiên chợ đá quý ngoài trời độc đáo chỉ họp vào buổi sáng sớm. Các nghệ nhân và thợ khai mỏ bày bán công khai hàng trăm loại đá quý, đá bán quý thô và đã mài dũa (ruby đỏ, sapphire xanh, spinel, thạch anh) trên những chiếc bàn gỗ đơn sơ; kề bên là các xưởng chế tác tranh đá quý thủ công tinh xảo ghép từ đá vụn tự nhiên.
}}

[[Tập tin:Mèo Hoàng A Tưởng.jpg|nhỏ|Dinh thự cổ Hoàng A Tưởng với kiến trúc Á - Âu tại xã Bắc Hà]]

=== Vùng Cao nguyên Trắng Bắc Hà &amp; Cung Săn mây Y Tý ===
* {{xem
| tên=Dinh Hoàng A Tưởng (Dinh Vua Mèo Bắc Hà) | tên khác=Hoang A Tuong Palace
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bắc Hà | vĩ độ=22.5380 | kinh độ=104.2880 | chỉ đường=Trung tâm xã
| điện thoại=+84 214 3880 234 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Tòa dinh thự kiêm pháo đài bề thế xây dựng từ năm 1914 đến 1921 của hai cha con thổ ty người Tày cai trị vùng rẻo cao Hoàng Yến Chót và Hoàng A Tưởng. Công trình do kiến trúc sư người Pháp và thầy địa lý người Trung Hoa thiết kế, kết hợp hài hòa giữa lối kiến trúc lâu đài cổ điển phương Tây (cửa vòm cuốn, cột gờ đắp nổi, ban công con tiện) và bố cục nhà khép kín phong thủy Á Đông; khuôn viên gồm 36 phòng chức năng kiên cố, bao quanh bởi tường rào có lỗ châu mai phòng thủ.
}}

* {{xem
| tên=Thiên đường Săn mây Y Tý &amp; Thung lũng Lảo Thẩn | tên khác=Y Ty Cloud Paradise
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Y Tý | vĩ độ=22.6250 | kinh độ=103.6080 | chỉ đường=Cách phường Lào Cai 75 km theo tuyến đường Bát Xát - Bản Xèo
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=xã vùng cao biên giới nằm ở độ cao trên 2.000 m tựa lưng vào dãy núi Nhìu Cồ San, quanh năm mây mù bao phủ. Điểm tham quan nổi bật gồm: Bản Choản Thèn và bản Lao Chải của người Hà Nhì đen với những ngôi nhà trình tường bằng đất nện dày hình nấm khổng lồ lợp mái cỏ rêu phong; các dải ruộng bậc thang Thề Pả uốn lượn; đỉnh Lảo Thẩn (2.860 m) - điểm trekking săn biển mây bình minh lý tưởng bậc nhất Tây Bắc.
}}

[[Tập tin:Phu Song Sung (241072135).jpeg|nhỏ|Đỉnh Tà Chì Nhù (Phu Song Sung) ngập tràn sắc hoa chi pâu tại xã Hạnh Phúc]]

* {{xem
| tên=Đỉnh Tà Chì Nhù &amp; Suối khoáng nóng Trạm Tấu | tên khác=Ta Chi Nhu Peak &amp; Tram Tau Hot Spring
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Hạnh Phúc và xã Trạm Tấu | vĩ độ=21.5600 | kinh độ=104.4250 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Cầu Thia 30 km về phía Tây Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Tắm khoáng nóng: 50.000 - 120.000 VNĐ/người
| nội dung=Điểm đến nổi bật của vùng rẻo cao Trạm Tấu:
* '''Đỉnh Tà Chì Nhù (2.979 m):''' Đỉnh núi cao thứ 7 tại Việt Nam, mệnh danh là &quot;đại dương trên mây&quot;; vào tháng 9 đến tháng 10 hàng năm, sườn núi bung nở bạt ngàn sắc tím biếc của loài hoa chi pâu (hoa cỏ mật) rực rỡ giữa biển mây bồng bềnh.
* '''Suối khoáng nóng tự nhiên Trạm Tấu:''' Mạch nước khoáng nóng tự nhiên phun trào từ lòng đất ở nhiệt độ 45 - 50&amp;nbsp;°C chảy vào các bể đá ngoài trời nhìn thẳng ra những thửa ruộng bậc thang xanh mát của đồng bào người Thái và Mông.
}}

=== Cửa khẩu Quốc tế &amp; Quần thể Di tích Lịch sử Cách mạng ===
* {{xem
| tên=Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai &amp; Cột mốc Biên giới số 102 | tên khác=Lao Cai International Border Gate
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Phan Bội Châu, phường Lào Cai | vĩ độ=22.5050 | kinh độ=103.9680 | chỉ đường=Nằm ngay ngã ba sông Nậm Thi và sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 22:00 | giá=Miễn phí tham quan check-in khu vực cột mốc
| nội dung=Cửa khẩu quốc tế đường bộ và đường sắt quan trọng bậc nhất nối Việt Nam với thị trấn Hà Khẩu (châu Hồng Hà, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc) qua Cầu đường bộ Hồ Kiều bắc qua sông Nậm Thi. Kề bên là Cột mốc biên giới quốc gia số 102 (cột mốc đôi bằng đá hoa cương nguyên khối dựng năm 2001) và Đền Mẫu Lào Cai linh thiêng tọa lạc nơi ngã ba sông biên giới.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Đền Đông Cuông | tên khác=Dong Cuong Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thôn Bến Đền, xã Đông Cuông | vĩ độ=21.9850 | kinh độ=104.7280 | chỉ đường=Cách phường Yên Bái 50 km xuôi dọc đê sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ linh thiêng bậc nhất trong hệ thống tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, nơi phụng thờ Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn (Bà Chúa Nhất Ngàn) và các vị anh hùng dân tộc người Tày, Dao đã có công đánh đuổi giặc Nguyên Mông bảo vệ phòng tuyến sông Hồng thời Trần. Lễ hội Đền Đông Cuông diễn ra vào ngày Mão đầu tiên của tháng Giêng âm lịch với nghi lễ mổ trâu trắng tế Mẫu truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Đền Bảo Hà (Đền Ông Hoàng Bảy) | tên khác=Bao Ha Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bảo Hà | vĩ độ=22.1850 | kinh độ=104.3450 | chỉ đường=Dưới chân đồi Cấm sát bờ sông Hồng và ga Bảo Hà
| điện thoại=+84 214 3878 123 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia phụng thờ danh tướng Hoàng Bảy (Thần Vệ quốc Nguyễn Hoàng Bảy) - người có công lãnh đạo đồng bào các dân tộc địa phương dẹp tan giặc cướp phương Bắc giữ yên bờ cõi biên thùy thời Hậu Lê (niên hiệu Cảnh Hưng). Đền là trung tâm thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu và hầu đồng thu hút hàng vạn khách hành hương quanh năm.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Lăng mộ Nguyễn Thái Học &amp; Khởi nghĩa Yên Bái | tên khác=Nguyen Thai Hoc Monument
| trang web= | email=
| địa chỉ=Công viên Yên Hòa, phường Yên Bái | vĩ độ=21.7210 | kinh độ=104.9120 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể tưởng niệm cuộc Khởi nghĩa Yên Bái lịch sử nổ ra đêm ngày 9 rạng sáng 10 tháng 2 năm 1930 do Việt Nam Quốc dân Đảng lãnh đạo. Nơi đây bảo tồn phần mộ chung và tượng đài của nhà yêu nước Nguyễn Thái Học cùng 12 đồng chí hy sinh trên máy chém của thực dân Pháp với câu nói bất hủ trước lúc hy sinh: ''&quot;Không thành công cũng thành nhân&quot;''.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chinh phục đỉnh Fansipan bằng cáp treo và đi bộ:''' Trải nghiệm tuyến cáp treo ba dây vượt thung lũng Mường Hoa, sau đó leo tiếp 639 bậc đá hoặc đi tàu hỏa leo núi lên đỉnh cao 3.143 m để chạm tay vào cột mốc Nóc nhà Đông Dương và chiêm bái đại tượng Phật đồng giữa biển mây (phường Sa Pa).
* '''Bay dù lượn trên đỉnh đèo Khau Phạ:''' Tham gia sự kiện thể thao mạo hiểm &quot;Bay trên mùa vàng&quot; vào tháng 9 - 10 tại xã Tú Lệ, cùng phi công cất cánh từ đỉnh đèo Khau Phạ lượn dù đôi trên không trung ngắm trọn vẹn thung lũng lúa nếp chín vàng Lìm Mông rực rỡ bên dưới.
* '''Trekking săn mây và hoa chi pâu đỉnh Tà Chì Nhù:''' Thực hiện lộ trình đi bộ thể thao 2 ngày 1 đêm vượt dốc núi từ bản Xà Hồ (xã Hạnh Phúc) lên đỉnh Tà Chì Nhù ở độ cao 2.979 m để ngắm nhìn thảm hoa tím biếc nở rộ giữa biển mây lúc bình minh.
* '''Ngâm khoáng nóng tự nhiên giữa ruộng bậc thang Trạm Tấu:''' Thư giãn ngâm mình trong làn nước khoáng nóng tự nhiên 45&amp;nbsp;°C tại xã Hạnh Phúc, ngắm nhìn sương sớm bay lãng đãng trên các nếp nhà sàn người Thái và ruộng bậc thang kề bên.
* '''Trải nghiệm phiên chợ vùng cao Bắc Hà &amp; Cán Cấu:''' Dạo bước giữa phiên chợ chủ nhật náo nhiệt tại xã Bắc Hà và xã Si Ma Cai, ngắm nhìn trang phục thổ cẩm rực rỡ của thiếu nữ Mông hoa, thưởng thức bát thắng cố ngựa bốc khói nghi ngút và nhấp chén rượu ngô Bản Phố cay nồng.
* '''Du thuyền ngắm cảnh lòng hồ Thác Bà &amp; Động Thủy Tiên:''' Thuê thuyền máy lướt trên mặt nước trong xanh phẳng lặng sông Chảy tại xã Thác Bà, len lỏi qua hàng ngàn hòn đảo đất xanh ngắt và thám hiểm các hang động đá vôi nhũ đá lung linh.
* '''Trekking săn mây bản người Hà Nhì Y Tý:''' Khám phá các nếp nhà trình tường bằng đất nện hình nấm cổ kính tại bản Choản Thèn (xã Y Tý), săn mây ngập tràn thung lũng lúa Thề Pả và cắm trại trên đỉnh Lảo Thẩn.
* '''Hòa mình vào điệu Xòe Thái đại ngàn Mường Lò:''' Tham gia vòng xòe hoa khổng lồ cùng hàng ngàn nghệ nhân và đồng bào Thái tại phường Cầu Thia, phường Nghĩa Lộ trong các đêm hội mùa thu Tây Bắc.
== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Lào Cai mới phản ánh sự phong phú của vùng núi cao ôn đới Hoàng Liên Sơn, thung lũng lúa nương màu mỡ và các đồi rừng nguyên sinh bạt ngàn. Du khách có thể tìm mua nông lâm sản đặc hữu, dược liệu quý, đồ thủ công thổ cẩm truyền thống và đá quý tự nhiên.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Quế Văn Yên (Quế hữu cơ):''' Lào Cai là thủ phủ quế lớn nhất Việt Nam với hơn 147.000 ha; vỏ quế khô cuộn tròn dày dặn, hàm lượng tinh dầu cao, mùi thơm nồng ấm cay ngọt; các sản phẩm chế biến gồm tinh dầu quế nguyên chất, bột quế, trà quế và đồ thủ công mỹ nghệ từ vỏ quế tại xã Mậu A, xã Đại Sơn cũ (nay thuộc xã Tân Hợp), xã Phong Dụ Hạ.
* '''Chè Shan tuyết cổ thụ Suối Giàng:''' Búp chè to phủ lớp lông tuyết trắng bạc hái từ những thân cây chè cổ thụ từ 100 đến trên 300 năm tuổi mọc tự nhiên ở độ cao gần 1.400 m trên núi cao xã Văn Chấn; nước chè vàng óng ánh như mật ong rừng, hương cốm non thoang thoảng, vị chát thanh dịu và hậu vị ngọt sâu đậm đà.
* '''Gạo nếp Tú Lệ (Nếp Tan Púng Luông):''' Giống lúa nếp nương đặc sản trồng trên thung lũng đất mùn phù sa suối Mường Lùng tại xã Tú Lệ; hạt gạo tròn mẩy, trắng trong, khi đồ xôi tỏa hương thơm ngào ngạt khắp bản làng, hạt xôi dẻo quánh bùi béo mà không ngấy; vào mùa thu cốm non Tú Lệ được giã tay thủ công thơm ngậy dẻo bùi.
* '''Gạo Séng Cù Mường Khương &amp; Bát Xát:''' Giống lúa nương hạt dài trắng đục canh tác trên các thửa ruộng bậc thang đón nguồn nước suối nguồn ở độ cao trên 1.000 m tại xã Mường Khương, xã Bát Xát; cơm nấu chín dẻo thơm tự nhiên, giàu hàm lượng vitamin và khoáng chất.
* '''Thịt trâu gác bếp &amp; Lạp xưởng hun khói:''' Thịt bắp trâu tươi thái bản to tẩm ướp hạt mắc khén, hạt dổi, ớt rừng, gừng núi rồi treo hong trên giàn bếp củi than nhãn; thớ thịt bên ngoài khô sẫm đượm mùi khói nhưng bên trong đỏ hồng tự nhiên, xé sợi chấm chẩm chéo tại phường Sa Pa, xã Bắc Hà, phường Nghĩa Lộ.
* '''Mận Tam hoa Bắc Hà &amp; Mận hậu Mù Cang Chải:''' Quả mận chín rộ vào tháng 5 - 6; vỏ mỏng phủ lớp phấn trắng mờ, ruột đỏ au mọng nước, vị giòn ngọt thanh pha chút chua dịu dễ chịu tại xã Bắc Hà, xã Mù Cang Chải.
* '''Tương ớt Mường Khương:''' Loại tương ớt cổ truyền làm từ giống ớt thóc cay nồng xé lưỡi kết hợp tỏi ta, hạt thì là, hạt thảo quả và rượu ngô nếp ủ men trong thùng gỗ tại xã Mường Khương.
* '''Thổ cẩm thủ công dệt lanh &amp; Thêu tay:''' Váy xòe lanh vẽ sáp ong của phụ nữ Mông hoa tại xã Bắc Hà; túi xách, khăn choàng thêu chỉ màu họa tiết &quot;ấn Bàn Vương&quot; của người Dao đỏ tại xã Tả Phìn; và vải dệt hoa văn truyền thống của người Thái Mường Lò tại phường Trung Tâm.
* '''Đá quý Lục Yên:''' Các viên đá quý ruby, sapphire, thạch anh thô hoặc đã mài giác mạ vàng bạc; cùng các bức tranh đá quý phong cảnh ghép tay từ bột đá tự nhiên tại xã Lục Yên.

[[Tập tin:Muong Lo, Nghia Lo market.jpg|nhỏ|Quầy hàng thổ cẩm rực rỡ tại chợ Mường Lò, phường Trung Tâm]]

=== Chợ phiên vùng cao &amp; Chợ đầu mối ===
* '''Chợ phiên Bắc Hà (xã Bắc Hà):''' Phiên chợ vùng cao nổi tiếng bậc nhất Đông Nam Á họp định kỳ vào sáng Chủ nhật hàng tuần; nơi đồng bào Mông, Dao, Tày diện váy áo thổ cẩm rực rỡ xuống chợ trao đổi ngựa thồ, bò đực, lợn cắp nách, thắng cố và rượu ngô.
* '''Chợ phiên Cán Cấu (xã Si Ma Cai):''' Phiên chợ trâu lớn nhất miền Bắc họp vào sáng Thứ Bảy ven triền núi dốc, nơi diễn ra các cuộc giao dịch hàng trăm con trâu mộng vùng cao.
* '''Chợ Mường Lò (phường Trung Tâm):''' Chợ đầu mối lớn thứ hai vùng Tây Bắc kề cánh đồng Mường Lò, chuyên doanh nông thổ sản, gạo nếp Tú Lệ, cá suối sấy và vải thổ cẩm Thái.
* '''Chợ Cốc Lếu (phường Lào Cai):''' Trung tâm thương mại bán buôn cửa khẩu lớn nhất tỉnh, nơi bày bán phong phú các mặt hàng thủ công mỹ nghệ, thảo dược, đồ gia dụng và hàng hóa biên mậu tiểu ngạch nhập khẩu từ Trung Quốc.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Lào Cai là sự kết tinh nguyên bản giữa các sản vật tự nhiên của núi rừng Hoàng Liên Sơn và nghệ thuật chế biến ẩm thực truyền thống đậm đà của đồng bào các dân tộc H'Mông, Thái, Tày, Dao.

Các món ăn đặc trưng tiêu biểu:
* '''Thắng cố ngựa truyền thống:''' Món ăn di sản hơn 200 năm của người H'Mông; nấu từ thịt và toàn bộ lục phủ ngũ tạng ngựa trong chảo gang lớn đun than củi rực hồng; nước dùng sôi sùng sục sóng sánh dậy mùi thơm nồng nàn của quế chi, thảo quả, sả, hoa hồi và lá thắng cố rừng; ăn nóng hổi cùng bát mèn mén và chén rượu ngô tại xã Bắc Hà, phường Sa Pa.
* '''Mèn mén (Cơm ngô hấp):''' Lương thực chính của người Mông chế biến từ ngô tẻ nương phơi khô, xay nhuyễn mịn bằng cối đá thủ công, trộn đều nước lã đem đồ chín hai lần trong chõ gỗ; hạt ngô chín tơi xốp, bùi béo tự nhiên, thường chan nước canh thắng cố ăn cùng.
* '''Cá hồi &amp; Cá tầm Sa Pa:''' Nhờ nguồn nước lạnh tinh khiết bắt nguồn từ dãy Hoàng Liên Sơn, cá hồi vân và cá tầm nuôi tại phường Sa Pa thịt săn chắc, béo ngọt mà không ngấy; chế biến thành gỏi cá hồi phi lê chấm mù tạt, lẩu cá hồi măng chua cay nồng, cá tầm nướng muối ớt than hoa.
* '''Lợn cắp nách quay giòn bì:''' Giống lợn đen bản địa thả rông tự nhiên trọng lượng 10 - 15 kg; thịt nạc mềm ngọt, thớ thịt dày ít mỡ, lớp bì giòn rụm; tẩm ướp hạt dổi, mắc khén rồi quay nguyên con trên bếp than hồng cho da vàng bóng rộm.
* '''Phở chua Bắc Hà:''' Món phở nguội đặc trưng dùng sợi phở tráng từ giống lúa nương màu đỏ phớt hồng; trộn cùng thịt xá xíu thái mỏng, lạc rang giã dập, rau thơm và chan nước chua lên men tự nhiên từ rau cải muối có vị chua dịu thanh mát tại xã Bắc Hà.
* '''Xôi ngũ sắc Mường Lò:''' Gạo nếp nương Tú Lệ ngâm nước chiết màu từ các loại lá rừng (lá cẩm tím, lá gừng xanh, củ nghệ vàng, quả gấc đỏ) rồi đồ xôi chín dẻo quánh; đĩa xôi ngũ sắc rực rỡ tượng trưng cho ngũ hành tương sinh và sự ấm no tại phường Nghĩa Lộ, phường Cầu Thia.
* '''Cá nướng Pa pỉnh tộp Mường Lò:''' Cá chép suối hoặc cá trắm sông Chảy mổ lưng nhồi sả, ớt, rau thơm, mắc khén giã dập rồi gập đôi mình cá kẹp que tre nướng trên than hồng; thịt cá trắng ngọt ngấm gia vị cay thơm nồng nàn.

[[Tập tin:Thắng cố chợ Bắc Hà.jpg|nhỏ|Chảo thắng cố ngựa sôi sục tại chợ phiên Bắc Hà, xã Bắc Hà]]

=== Điểm ăn uống danh tiếng ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Thắng cố A Quỳnh Sa Pa | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 15 Đường Thạch Sơn, phường Sa Pa | vĩ độ=22.3360 | kinh độ=103.8420 | chỉ đường=Gần khu vực Nhà thờ Đá Sa Pa
| điện thoại=+84 214 3871 555 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:30 - 22:30 | giá=150.000 - 300.000 VNĐ/người
| nội dung=Địa chỉ ẩm thực Tây Bắc lâu năm nổi tiếng tại Sa Pa, chuyên phục vụ thắng cố ngựa chảo gang, lẩu cá tầm măng cay, gà đen nướng mật ong và cơm lam ống nứa.
}}

* {{xem
| tên=Quán Phở chua Chợ Bắc Hà | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu ẩm thực chợ phiên Bắc Hà, xã Bắc Hà | vĩ độ=22.5365 | kinh độ=104.2860 | chỉ đường=Bên trong khuôn viên chợ trung tâm
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 14:00 (đông nhất sáng Chủ nhật) | giá=35.000 - 50.000 VNĐ/tô
| nội dung=Quán phục vụ phở chua sợi đỏ truyền thống ăn kèm thịt xá xíu, dưa chua bắp cải và lạc rang bùi béo chuẩn vị cao nguyên trắng.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Dân tộc Mường Lò | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Điện Biên, phường Trung Tâm | vĩ độ=21.6020 | kinh độ=104.5050 | chỉ đường=Trung tâm thung lũng Mường Lò
| điện thoại=+84 216 3870 888 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:00 | giá=120.000 - 250.000 VNĐ/người
| nội dung=Không gian nhà sàn gỗ phục vụ các món ăn truyền thống của người Thái đen: pa pỉnh tộp, rêu suối nướng, xôi ngũ sắc nếp Tú Lệ và thịt trâu sấy gác bếp.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu ngô Bản Phố:''' Rượu chưng cất thủ công từ hạt ngô vàng nương ủ men làm từ hạt cây hoa hồng mi (cây cỏ ngựa) tại xã Bắc Hà; rượu trong suốt, nồng độ cao (trên 45 độ) nhưng uống êm dịu, thơm nồng ấm và không gây đau đầu.
* '''Rượu San Lùng:''' Thức rượu truyền thống của người Dao đỏ tại xã Bản Xèo (Bát Xát); nấu từ thóc nương kết hợp hạt cao lương ủ men lá gồm 15 vị thuốc rừng theo phương pháp &quot;thủy thượng&quot; cổ truyền.
* '''Rượu Táo mèo Mù Cang Chải &amp; Trạm Tấu:''' Rượu ngâm từ những quả táo mèo rừng mọc tự nhiên trên núi cao; nước rượu màu nâu đỏ óng ánh, vị chua ngọt chát thanh dễ uống, có tác dụng kích thích tiêu hóa và hạ huyết áp.
* '''Trà Cổ thụ Suối Giàng:''' Thức trà quý pha từ búp chè tuyết cổ thụ nghìn năm tại xã Văn Chấn, nước trà sánh vàng màu mật ong, hương thơm tựa hoa rừng, vị chát dịu đọng lại vị ngọt hậu sâu lắng nơi cuống họng.

== Nghỉ ngơi ==
Hệ thống lưu trú tại tỉnh Lào Cai mới phát triển toàn diện mọi phân khúc: từ các khách sạn 5 sao mang phong cách kiến trúc Pháp cổ kính tại trung tâm phường Sa Pa, các khu resort sinh thái hòa mình vào ruộng bậc thang Mù Cang Chải, thung lũng Mường Hoa, đến chuỗi homestay nhà sàn, nhà trình tường ấm cúng tại xã Y Tý, xã Bắc Hà, xã Thác Bà:

=== Khu Nghỉ dưỡng Cao cấp &amp; Khách sạn Quốc tế ===
* {{ngủ
| tên=Hotel de la Coupole - MGallery Sa Pa | trang web=https://hoteldelacoupole.com | email=
| địa chỉ=Số 01 Đường Hoàng Liên, phường Sa Pa | vĩ độ=22.3330 | kinh độ=103.8410 | chỉ đường=Trung tâm phường kề nhà ga cáp treo Fansipan
| điện thoại=+84 214 3629 999 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.800.000 - 7.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao xa hoa do kiến trúc sư Bill Bensley thiết kế, kết hợp lộng lẫy giữa phong cách thời trang cao cấp Haute Couture Pháp và hoa văn thổ cẩm Tây Bắc; sở hữu hồ bơi nước ấm nước nóng trong nhà Le Grand Bassin tráng lệ, spa thư giãn, nhà hàng ẩm thực Pháp Chic và sky bar trên tầng thượng.
}}

* {{ngủ
| tên=Topas Ecolodge | trang web=https://topasecolodge.com | email=
| địa chỉ=Thôn Bản Lếch, xã Mường Bo | vĩ độ=22.2580 | kinh độ=103.9350 | chỉ đường=Cách phường Sa Pa 18 km về phía Nam
| điện thoại=+84 24 3715 1005 | điện thoại miễn cước=
| giá=5.500.000 - 12.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng sinh thái nằm trên đỉnh đồi tròn biệt lập trong vùng đệm Vườn Quốc gia Hoàng Liên, lọt top các khu nghỉ dưỡng sinh thái độc đáo nhất thế giới của National Geographic; gồm 49 bungalow bằng đá hoa cương nhìn thẳng ra thung lũng ruộng bậc thang và hai hồ bơi vô cực nước ấm lưng chừng mây trời.
}}

* {{ngủ
| tên=Mu Cang Chai Ecolodge | trang web=https://mucangchaiecolodge.com | email=
| địa chỉ=Bản Hua Khắt, xã Púng Luông | vĩ độ=21.8250 | kinh độ=104.1120 | chỉ đường=Cách trung tâm xã Mù Cang Chải 12 km
| điện thoại=+84 988 567 222 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.200.000 - 3.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng sinh thái thiết kế theo phong cách nhà sàn gỗ truyền thống của người H'Mông và Thái nằm trên đồi thông, view trực diện thung lũng ruộng bậc thang, có nhà hàng phục vụ ẩm thực vùng cao và tour đi bộ bản làng.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Grand Lào Cai | trang web=https://grandlaocai.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 086 Đại lộ Trần Hưng Đạo, phường Cam Đường | vĩ độ=22.4680 | kinh độ=103.9850 | chỉ đường=Nằm trên trục đại lộ trung tâm
| điện thoại=+84 214 3839 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=950.000 - 2.400.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao cao tầng hiện đại với 195 phòng nghỉ tiện nghi view sông Hồng, hồ bơi bốn mùa, trung tâm hội nghị tiệc cưới lớn và nhà hàng phục vụ thực đơn phong phú.
}}

=== Homestay Bản làng &amp; Nhà sàn Sinh thái ===
* {{ngủ
| tên=Y Tý Clouds Homestay | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Choản Thèn, xã Y Tý | vĩ độ=22.6280 | kinh độ=103.6120 | chỉ đường=Nằm trên triền sườn đồi nhìn ra thung lũng mây
| điện thoại=+84 988 123 456 | điện thoại miễn cước=
| giá=250.000 - 650.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Homestay nhà gỗ mộc mạc sở hữu ban công kính view trực diện biển mây bồng bềnh và thung lũng lúa Thề Pả, phục vụ các bữa cơm gia đình nấu gà đen bản và lẩu cá hồi nước suối.
}}

* {{ngủ
| tên=Ngòi Tu Ecolodge Hồ Thác Bà | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Ngòi Tu, xã Thác Bà | vĩ độ=21.7650 | kinh độ=105.0480 | chỉ đường=Ven bờ hồ Thác Bà
| điện thoại=+84 966 789 123 | điện thoại miễn cước=
| giá=300.000 - 800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Lưu trú trong những căn nhà sàn gỗ cổ truyền lợp mái cọ của đồng bào người Tày, không gian xanh mát nhìn ra mặt nước hồ Thác Bà, phục vụ chèo thuyền kayak và giao lưu văn nghệ Then.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn giao thông ===
* Các tuyến đường đèo Ô Quý Hồ (Quốc lộ 4D), đèo Khau Phạ (Quốc lộ 32), dốc Móng Sến và đường lên xã Y Tý, xã Trạm Tấu có độ dốc đứng lớn, nhiều khúc cua tay áo liên tục và vực sâu nguy hiểm. Người điều khiển xe máy và ô tô cần kiểm tra hệ thống phanh trước khi khởi hành, đi số thấp (số 1 hoặc số 2 khi lên và xuống dốc), tuyệt đối không rà phanh liên tục gây mất phanh và làm chủ tốc độ.
* Vào mùa đông (tháng 12 đến tháng 2), hiện tượng sương mù dày đặc che khuất tầm nhìn và băng giá trơn trượt thường bao phủ đỉnh đèo Ô Quý Hồ, Sa Pa, Y Tý; lái xe cần bật đèn sương mù màu vàng, giảm tốc độ tối đa, giữ khoảng cách an toàn và bấm còi cảnh báo khi vào các khúc cua khuất tầm nhìn.

=== An toàn mùa mưa lũ ===
* Mùa mưa bão từ tháng 6 đến tháng 8 thường gây nguy cơ lũ quét và sạt lở đất đá trên sườn đồi dốc dọc tuyến Quốc lộ 32, Quốc lộ 4D và Tỉnh lộ 156; du khách cần chủ động theo dõi sát sao dự báo thời tiết hải văn - thủy văn vùng núi và hạn chế di chuyển qua các cung đường đèo hiểm trở khi có mưa lớn kéo dài nhiều ngày.

=== An toàn leo núi ===
* Khi tham gia các tour trekking chinh phục đỉnh Fansipan, Ky Quan San (Bạch Mộc Lương Tử), Lảo Thẩn hay Tà Chì Nhù, du khách bắt buộc phải thuê người dẫn đường bản địa (porter), trang bị giày leo núi chuyên dụng có độ bám cao, gậy leo núi, áo mưa, đèn pin cá nhân, túi giữ nhiệt và mang theo nước uống, đồ ăn nhẹ bổ sung năng lượng dọc đường.
* Tuyệt đối không tự ý tách đoàn hoặc đi theo các lối mòn tự phát không có biển chỉ dẫn trong rừng nguyên sinh để phòng tránh nguy cơ lạc đường và hạ thân nhiệt đột ngột vào ban đêm.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hà Nội]]: Di chuyển xuôi theo tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (CT05) khoảng 245 km (chỉ mất 3,5 đến 4 giờ lái xe) hoặc đi tàu hỏa từ Ga Lào Cai để trở về thủ đô.
* [[Lai Châu]]: Đi theo Quốc lộ 4D vượt qua đỉnh [[Đèo Ô Quý Hồ]] sang phía Tây để chiêm ngưỡng động Tiên Sơn, bản Sin Suối Hồ và cao nguyên Sìn Hồ.
* [[Sơn La]]: Kết nối theo Quốc lộ 32 qua đèo Lũng Lô hoặc từ xã Mù Cang Chải qua đèo Nậm Khắt sang thăm thung lũng ngọc Ngọc Chiến và thiên đường mây [[Tà Xùa]].
* [[Phú Thọ]]: Theo tuyến cao tốc CT05 hoặc Quốc lộ 32 xuôi về phía Đông Nam để về thăm Quần thể Di tích Đền Hùng đất Tổ và đồi chè Long Cốc.
* [[Tuyên Quang]]: Đi theo Quốc lộ 70 hoặc Quốc lộ 37 qua Lục Yên, Yên Bình sang vùng lòng hồ sinh thái Na Hang và Khu di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào.
* [[Trung Quốc]]: Làm thủ tục xuất cảnh đường bộ qua [[Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai]] (phường Lào Cai) qua Cầu đường bộ Hồ Kiều sang thị trấn Hà Khẩu, huyện Hà Khẩu, châu tự trị Hồng Hà thuộc tỉnh Vân Nam.

{{geo|22.3799|104.1578}}
{{IsPartOf|Trung du và miền núi phía Bắc}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Lào Cai}}</text>
      <sha1>60mi25123msz1tj5q7bi439p6mq31qk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122835</id>
      <parentid>122834</parentid>
      <timestamp>2026-10-12T10:47:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <origin>122835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57374" sha1="o80wb5ui7ytgn3vgnoz8t95vg5an963" xml:space="preserve">{{pagebanner|Sapa vu du mont Ham Rong voyage.jpg|caption=Sa Pa nhìn từ núi Hàm Rồng ở Lào Cai}}

{{quickbarprovince
| image=Fansipan summit 2 in sunrise.jpg
| imagewidth=260px
| caption=Đỉnh Fansipan - Nóc nhà Đông Dương tại phường Sa Pa
| location=Lao Cai in Vietnam.svg
| locationwidth=260px
| area=13.256,92 km²
| population=1.778.785 người (ước tính sau sáp nhập)
| population density=134,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng H'Mông]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Thái]], [[Tiếng Nùng]], [[Tiếng Giáy]]
| religion=[[Tin Lành]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Phật giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người H'Mông (36,8%), người Kinh (33,8%), người Tày (25,7%), người Dao (21,2%), người Thái (4,9%), người Nùng (5,0%), người Giáy (2,7%)
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Bắc Bộ]], [[Trung du và miền núi phía Bắc]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Yên Bái và phường Lào Cai
| years active=1907 - Thành lập tỉnh Lào Cai / 1900 - Thành lập tỉnh Yên Bái / Tái hợp nhất không gian Hoàng Liên Sơn
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã (không duy trì cấp quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (214 / 216)
| website=[https://laocai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Lào Cai]
}}

'''Lào Cai''' là một tỉnh miền núi biên giới thuộc vùng [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc giáp châu tự trị Hồng Hà và châu Văn Sơn thuộc tỉnh [[Vân Nam]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài hơn 182 km; phía Tây giáp tỉnh [[Lai Châu]]; phía Nam giáp tỉnh [[Sơn La]]; phía Đông giáp các tỉnh [[Tuyên Quang]] và [[Phú Thọ]]. Sau khi sắp xếp và hợp nhất hành chính năm 2025, Lào Cai bao trọn toàn bộ không gian tự nhiên và văn hóa của 2 địa phương trước đây là tỉnh Lào Cai và tỉnh Yên Bái (tái lập trọn vẹn không gian văn hóa - địa lý của tỉnh Hoàng Liên Sơn thời kỳ 1976–1991). Tỉnh sở hữu đỉnh núi cao nhất Đông Dương [[Fansipan]] (3.143 m), Di tích Quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải, Khu du lịch quốc gia [[Sa Pa]], hồ nhân tạo [[Hồ Thác Bà|Thác Bà]], thung lũng lòng chảo Mường Lò, vùng chè cổ thụ Suối Giàng và Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai - cửa ngõ giao thương đường bộ, đường sắt huyết mạch trên hành lang kinh tế Côn Minh - Hà Nội - Hải Phòng. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã, không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:NNU Cotmoc Hakhau.gif|nhỏ|Cột mốc biên giới Việt Nam - Trung Quốc tại bờ sông Nậm Thi, phường Lào Cai]]

=== Lịch sử hình thành ===
Lịch sử vùng đất Lào Cai - Yên Bái gắn liền với các nền văn hóa khảo cổ tiền sử và vị thế phên dậu quân sự trọng yếu bảo vệ biên cương phía Bắc của Đại Việt.

Thời tiền sử, các di chỉ khảo cổ học dọc thung lũng sông Hồng và sông Chảy lưu giữ dấu tích người tiền sử thuộc nền Văn hóa Hòa Bình và văn hóa Bắc Sơn có niên đại hơn 10.000 năm. Thời kỳ đồng thau, vùng đất này thuộc bộ Tân Hưng của nhà nước Văn Lang và bộ lạc Tây Vu thời Âu Lạc. Dưới thời thuộc Đường, vùng đất này mang tên Lâm Tây Nguyên, thuộc An Nam đô hộ phủ.

Thời phong kiến độc lập, vùng đất này lần lượt trực thuộc đạo Lâm Tây thời Lý, phủ Quy Hóa thời Trần và thừa tuyên Hưng Hóa thời Lê sơ. Vùng đất hiểm trở này là căn cứ kháng chiến chặn đánh các đạo quân xâm lược phương Bắc dọc theo hành lang sông Hồng. Năm 1258 và 1285, quân dân thời Trần do các tù trưởng địa phương phối hợp với quan quân triều đình đã tổ chức phục kích tiêu diệt các cánh quân Nguyên Mông tại bến Lãnh Câu, sông Chảy và thung lũng Quy Hóa. 

Cuối thế kỷ 19, địa danh &quot;Lào Cai&quot; hình thành gắn với khu chợ phố cũ của người Mông (&quot;Lao Cai&quot; - nghĩa là chợ cũ) ven bờ sông Nậm Thi và sông Hồng do nhà thám hiểm người Pháp Jean Dupuis ghi chép vào bản đồ năm 1879. Ngày 11 tháng 4 năm 1900, chính quyền thực dân Pháp thành lập tỉnh Yên Bái. Tiếp đó, ngày 12 tháng 7 năm 1907, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định bãi bỏ Đạo quan binh IV để thành lập tỉnh dân sự Lào Cai. Vùng đất này ghi dấu cuộc Khởi nghĩa Yên Bái (tháng 2 năm 1930) do Nguyễn Thái Học và Việt Nam Quốc dân Đảng lãnh đạo.

Năm 1976, ba tỉnh Lào Cai, Yên Bái và Nghĩa Lộ hợp nhất thành tỉnh Hoàng Liên Sơn. Đến năm 1991, tỉnh được chia tách thành hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái, trước khi tái hợp nhất toàn diện thành tỉnh Lào Cai mới vào năm 2025 theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội.

=== Địa hình ===
Địa hình tỉnh phân hóa mạnh mẽ, độ dốc lớn, cao dần từ Đông Nam lên Tây Bắc, kẹp giữa hai dãy núi lớn là dãy [[Hoàng Liên Sơn]] và dãy Con Voi:
* '''Vùng núi cao hiểm trở &amp; &quot;Nóc nhà Đông Dương&quot; (phía Tây và Tây Bắc):''' Dãy núi Hoàng Liên Sơn chạy dài theo hướng Tây Bắc - Đông Nam sở hữu đỉnh [[Fansipan]] (3.143 m), đỉnh [[Ky Quan San]] (Bạch Mộc Lương Tử - 3.046 m tại xã Mường Hum), đỉnh Nhìu Cồ San (2.965 m) và Tà Chì Nhù (2.979 m tại xã Hạnh Phúc). Địa hình núi cao dốc đứng tạo nên các đèo hiểm trở bậc nhất Việt Nam như [[Đèo Ô Quý Hồ]] (nối sang Lai Châu) và [[Đèo Khau Phạ]] dài hơn 30 km (xã Tú Lệ). Khí hậu vùng núi cao mang sắc thái ôn đới quanh năm, mùa đông thường xuyên có băng giá và tuyết rơi tại phường Sa Pa, xã Y Tý.
* '''Vùng thung lũng ruộng bậc thang &amp; Lòng chảo bồn địa (khu vực trung tâm):''' 
  * Quần thể Ruộng bậc thang Mù Cang Chải (xã Mù Cang Chải, xã Púng Luông, xã Khao Mang) uốn lượn tầng tầng lớp lớp trên các sườn núi dốc từ 30° đến 50°, được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt.
  * Thung lũng lòng chảo Mường Lò (phường Cầu Thia, phường Trung Tâm, phường Nghĩa Lộ) - cánh đồng lúa lớn thứ hai vùng Tây Bắc (&quot;nhất Thanh, nhì Lò, tam Than, tứ Bước&quot;), vựa lúa gạo nếp thơm trù phú của đồng bào Thái đen.
* '''Vùng đồi thấp trung du &amp; Vùng hồ nhân tạo (phía Đông và Đông Nam):''' Lưu vực hạ lưu Sông Hồng và Sông Chảy mở rộng qua xã Trấn Yên, xã Yên Bình, xã Lục Yên. Điểm nhấn là công trình [[Hồ Thác Bà]] (xã Thác Bà, xã Yên Bình) rộng hơn 20.000 ha với hơn 1.300 hòn đảo đất xanh ngắt nổi trên mặt nước phẳng lặng, tạo cảnh quan sinh thái bồn trũng điều hòa khí hậu toàn vùng.

=== Dân cư ===
Dân số tỉnh đạt trên 1,77 triệu người với 33 dân tộc cùng chung sống, trong đó đồng bào các dân tộc thiểu số chiếm 57,6%. Đồng bào người H'Mông chiếm tỷ lệ đông nhất (36,8%), cư trú tập trung tại các xã sườn núi cao thuộc Sa Pa, Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Bắc Hà, Si Ma Cai, Bát Xát. Người Tày chiếm 25,7% định cư tại thung lũng ven sông suối Bảo Yên, Văn Bàn, Lục Yên; người Dao chiếm 21,2% (gồm các nhóm Dao Đỏ, Dao Quần Chẹt, Dao Tuyển); người Thái chiếm 4,9% quần cư tại cánh đồng Mường Lò; cùng các dân tộc Giáy, Nùng, Hà Nhì, Phù Lá, La Chí.

Lào Cai lưu giữ kho tàng di sản văn hóa phi vật thể phong phú:
* 4 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh: Nghệ thuật Xòe Thái (Mường Lò), Thực hành Then của người Tày - Nùng - Thái, Nghi lễ và trò chơi kéo co ngồi của người Tày - Giáy, và Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt (Đền Bảo Hà, Đền Đông Cuông).
* Lễ hội dân gian vùng cao đặc sắc: Lễ hội Gầu Tào của người Mông (tháng Giêng), Lễ hội Lồng Tồng (xuống đồng) của người Tày, Lễ hội Roóng Poọc của người Giáy (xã Tả Van), Lễ cấp sắc của người Dao đỏ, Lễ hội Đua ngựa truyền thống Bắc Hà (xã Bắc Hà), Lễ hội Đền Đông Cuông (xã Đông Cuông) và Lễ hội Đền Thượng (phường Lào Cai).
* Hệ thống chợ phiên vùng cao rực rỡ sắc màu trang phục thổ cẩm: [[Chợ phiên Bắc Hà]], Chợ phiên Cán Cấu (xã Si Ma Cai), Chợ phiên Mường Khương, Chợ Mường Lò.

=== Khí hậu ===
Do địa hình phân hóa độ cao từ 80 m (vùng hạ lưu sông Hồng) lên đến hơn 3.100 m (đỉnh Fansipan), khí hậu tỉnh chia thành hai tiểu vùng nhiệt đới gió mùa và cận nhiệt đới/ôn đới núi cao:

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, tiết trời khô ráo, ban đêm se lạnh; hoa mận, hoa đào rừng, hoa đỗ quyên nở rộ khắp các triền núi Hoàng Liên Sơn, xã Y Tý, xã Bắc Hà.
* '''Mùa hè &amp; Mùa nước đổ''' (tháng 5 đến tháng 8): Vùng thung lũng thấp (phường Yên Bái, phường Lào Cai) có nền nhiệt từ 30 - 35&amp;nbsp;°C; ngược lại các vùng cao phường Sa Pa, xã Bắc Hà, xã Mù Cang Chải luôn mát mẻ với nhiệt độ chỉ từ 18 - 24&amp;nbsp;°C. Tháng 5 - 6 là thời điểm vùng cao bước vào &quot;mùa nước đổ&quot;, khi nước suối dẫn vào ruộng bậc thang lấp lánh như những tấm gương khổng lồ phản chiếu mây trời.
* '''Mùa thu &amp; Mùa lúa chín vàng''' (tháng 9 đến tháng 10): Mùa đẹp nhất trong năm của vùng cao Tây Bắc; thời tiết khô ráo, nắng hanh dịu mát; toàn bộ thung lũng Mường Hoa (phường Sa Pa) và các triền núi Mù Cang Chải (xã Púng Luông, xã La Pán Tẩn) khoác lên màu vàng óng ả của vụ lúa nương chín rộ; biển mây bắt đầu xuất hiện dày đặc tại xã Y Tý, xã Tà Chì Nhù.
* '''Mùa đông &amp; Mùa săn băng tuyết''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Không khí lạnh buốt giá kéo dài; nhiệt độ ban đêm tại phường Sa Pa, xã Y Tý, đỉnh Fansipan thường xuyên xuống dưới 0&amp;nbsp;°C, xuất hiện hiện tượng sương muối, băng giá và tuyết rơi phủ trắng núi đồi.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%; margin:auto;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu trạm Sa Pa (Độ cao 1.570 m so với mực nước biển)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 12 (54) || 14 (57) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 23 (73) || 23 (73) || 23 (73) || 21 (70) || 18 (64) || 16 (61) || 13 (55) || '''19 (66)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 6 (43) || 7 (45) || 10 (50) || 13 (55) || 16 (61) || 17 (63) || 18 (64) || 17 (63) || 15 (59) || 13 (55) || 10 (50) || 7 (45) || '''12 (54)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 60 (2.4) || 85 (3.3) || 120 (4.7) || 210 (8.3) || 350 (13.8) || 420 (16.5) || 470 (18.5) || 490 (19.3) || 380 (15.0) || 210 (8.3) || 110 (4.3) || 55 (2.2) || '''2.960 (116.5)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Đường_cao_tốc_Hà_Nội-Lào_Cai,_đoạn_Vĩnh_Yên.jpg|nhỏ|Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (CT05) chạy dọc thung lũng sông Hồng]]

Lào Cai giữ vai trò đầu mối giao thông quốc tế và hành lang kinh tế liên vùng kết nối miền Bắc Việt Nam với vùng Tây Nam Trung Quốc qua mạng lưới cao tốc, đường sắt xuyên biên giới và đường quốc lộ.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Nội Bài - Lào Cai (Cao tốc CT05):''' Tuyến cao tốc huyết mạch dài 265 km nối từ thủ đô Hà Nội chạy dọc sông Hồng qua địa bàn tỉnh tại phường Yên Bái, xã Mậu A, xã Bảo Thắng, phường Cam Đường và kết thúc tại Cửa khẩu Quốc tế Kim Thành (phường Lào Cai).
  * Thời gian lái xe ô tô từ trung tâm Hà Nội đến phường Yên Bái chỉ mất 1 giờ 45 phút (155 km).
  * Thời gian lái xe ô tô từ Hà Nội đến phường Lào Cai khoảng 3,5 đến 4 giờ (245 km).
* '''Tuyến đường nối cao tốc đi Sa Pa (Tỉnh lộ 155):''' Công trình đường đèo hiện đại vận hành đầu năm 2024, nổi bật với công trình [[Cầu Móng Sến]] có trụ cầu cạn cao nhất Việt Nam (83 m), giúp phương tiện rút ngắn thời gian leo đèo dốc và tránh hoàn toàn &quot;dốc ba tầng&quot; hiểm trở trên Quốc lộ 4D. Thời gian chạy ô tô từ phường Lào Cai lên phường Sa Pa chỉ còn khoảng 35 - 40 phút.
* '''Trục Quốc lộ 32 &amp; Đèo Khau Phạ:''' Tuyến đường đèo huyết mạch nối từ Phú Thọ qua xã Thượng Bằng La, phường Cầu Thia, thung lũng Mường Lò, vượt [[Đèo Khau Phạ]] sang xã Tú Lệ, xã Púng Luông và danh thắng Ruộng bậc thang xã Mù Cang Chải nối sang Lai Châu.
* '''Trục Quốc lộ 70 &amp; Quốc lộ 4D:'''
  * Quốc lộ 70 kết nối từ Yên Bình qua Lục Yên, Bảo Yên lên ngã ba Bản Phiệt (phường Lào Cai).
  * Quốc lộ 4D nối từ Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai qua phường Sa Pa, vượt đỉnh đèo Ô Quý Hồ sang tỉnh Lai Châu.
* '''Tuyến Quốc lộ 279 &amp; Quốc lộ 4E:''' Kết nối trục ngang từ Hà Giang qua Bảo Yên, Bảo Thắng sang Lai Châu và Điện Biên.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * Xe Limousine VIP (9 - 11 chỗ): Các nhà xe Eco Sapa, Sapa Express, New Sinh Cafe, Daily Limousine hoạt động liên tục 30 phút/chuyến đón trả khách tận nơi giữa nội thành Hà Nội, sân bay Nội Bài và phường Sa Pa, phường Lào Cai, phường Yên Bái. Giá vé: 250.000 - 350.000 VNĐ/vé.
  * Xe khách giường nằm &amp; Cabin cao cấp: Xuất bến từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) chạy cao tốc ngày đêm về Bến xe trung tâm Lào Cai, Bến xe Sa Pa, Bến xe Yên Bái, Bến xe Nghĩa Lộ. Giá vé: 200.000 - 300.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường sắt ===
[[Tập tin:20251220_Ga_Lào_Cai.jpg|nhỏ|Ga Lào Cai - điểm kết thúc của tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai]]
Tuyến [[Đường sắt Hà Nội - Lào Cai]] khổ 1.000 mm kết nối thẳng từ Ga Hà Nội qua Phú Thọ, Ga Yên Bái (phường Yên Bái), Ga Phố Lu (xã Bảo Thắng) đến Ga Lào Cai (phường Lào Cai), sau đó vượt cầu đường sắt Hồ Kiều thông tuyến liên vận quốc tế sang Ga Hà Khẩu (Vân Nam, Trung Quốc):
* '''Đoàn tàu khách nhanh SP1 / SP2 / SP3 / SP4:''' Khởi hành hàng đêm từ Ga Hà Nội lúc 21:30 - 22:00 và đến Ga Lào Cai lúc 05:30 sáng hôm sau. Tàu trang bị các toa xe du lịch chất lượng cao (Victoria Express, Chapa Express, Livitrans Express, Sapaly Express) với buồng nằm 2 - 4 giường ốp gỗ, điều hòa êm ái. Giá vé: 350.000 - 850.000 VNĐ/giường nằm.
* Từ Ga Lào Cai, du khách tiếp tục đón xe buýt công cộng hoặc xe trung chuyển vượt 30 km đèo dốc lên thị xã Sa Pa.

=== Bằng đường thủy ===
* Tuyến vận tải đường thủy lòng [[Hồ Thác Bà]] (xã Thác Bà) đưa tàu thuyền, ca nô du lịch đưa đón khách tham quan các đảo nổi trên hồ và kết nối liên tỉnh sang huyện Hàm Yên ([[Tuyên Quang]]).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Trạm Tấu, Yên Bái road.jpg|nhỏ|Cung đường đèo dốc uốn lượn tại xã Trạm Tấu]]

* '''Thuê xe máy phượt cung đèo:''' Phương tiện linh hoạt và phổ biến nhất để chinh phục các cung đèo quanh co, tiếp cận các bản làng xa xôi của người Mông, Dao tại Sa Pa, Y Tý, Mù Cang Chải, Bắc Hà, Trạm Tấu. Các điểm cho thuê xe máy tập trung quanh Ga Lào Cai (phường Lào Cai), trung tâm phường Sa Pa, phường Yên Bái và xã Mù Cang Chải với giá thuê từ 120.000 - 180.000 VNĐ/ngày.
* '''Cáp treo Fansipan Legend:''' Tuyến cáp treo ba dây dài 6.292,5 m vượt thung lũng Mường Hoa lên đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m; thời gian di chuyển trong cabin chỉ mất 15 phút thay vì phải leo bộ rừng núi 2 ngày.
* '''Xe buýt công cộng nội tỉnh:'''
  * Tuyến số 01: phường Lào Cai - phường Sa Pa (tần suất 20 phút/chuyến, giá vé: 30.000 VNĐ/lượt).
  * Tuyến phường Lào Cai - xã Bát Xát.
  * Tuyến phường Lào Cai - xã Bắc Hà.
  * Tuyến phường Yên Bái - phường Cầu Thia (Mường Lò) - xã Mù Cang Chải.
* '''Tàu máy và xuồng du lịch Hồ Thác Bà:''' Xuất bến từ bến thủy thị trấn Thác Bà cũ đưa khách lướt sóng qua 1.300 hòn đảo xanh, ghé thăm Động Thủy Tiên, đền Thác Bà và bản du lịch cộng đồng người Tày Ngòi Tu (xã Thác Bà).
* '''Taxi:''' 
  * Taxi Mai Linh Lào Cai: ☎ +84 214 3833 388
  * Taxi Sa Pa: ☎ +84 214 3626 626
  * Taxi Yên Bái: ☎ +84 216 3866 866
  * Taxi Mai Linh Yên Bái: ☎ +84 216 3855 855
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Fansipan summit 2 in sunrise.jpg|nhỏ|Cột mốc đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m trên dãy Hoàng Liên Sơn tại phường Sa Pa]]

=== Vùng Núi cao Hoàng Liên Sơn &amp; Khu Du lịch Sa Pa ===
* {{xem
| tên=Đỉnh Fansipan &amp; Quần thể Tâm linh Fansipan Legend | tên khác=Fansipan Peak
| trang web=https://fansipanlegend.sunworld.vn | email=
| địa chỉ=phường Sa Pa và phường Phan Si Păng cũ | vĩ độ=22.3033 | kinh độ=103.7750 | chỉ đường=Tiếp cận bằng cáp treo từ thung lũng Mường Hoa hoặc leo núi đường bộ
| điện thoại=+84 214 3818 888 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:30 | giá=Vé cáp treo khứ hồi: 850.000 VNĐ/người lớn (tàu hỏa leo núi tính riêng)
| nội dung=Đỉnh núi cao nhất Việt Nam và toàn bán đảo Đông Dương ở độ cao 3.143 m so với mực nước biển. Quần thể gồm tháp mốc inox đỉnh Fansipan, quần thể công trình kiến trúc Phật giáo bằng đá xanh và gỗ tứ thiết chế tác công phu theo phong cách chùa cổ thế kỷ 15 - 16 ngự trên triền dốc đá cheo leo giữa mây ngàn: Đại tượng Phật A Di Đà bằng đồng đúc cao 21,5 m (tượng Phật đồng cao nhất Việt Nam ngự ở độ cao trên 3.000 m), Kim Sơn Bảo Thắng Tự, Bảo tháp 11 tầng, đường La Hán và Tượng Quan Thế Âm Bồ Tát bằng đồng.
}}

[[Tập tin:Thacbac3.jpg|nhỏ|Thác Bạc đổ từ vách núi cao bên Quốc lộ 4D tại phường Sa Pa]]

* {{xem
| tên=Thác Bạc &amp; Thác Tình Yêu | tên khác=Silver Waterfall &amp; Love Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Sa Pa và xã San Sả Hồ cũ | vĩ độ=22.3610 | kinh độ=103.7780 | chỉ đường=Nằm sát trục Quốc lộ 4D hướng đi đèo Ô Quý Hồ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Vé Thác Bạc: 20.000 VNĐ; vé Thác Tình Yêu - Suối Vàng: 75.000 VNĐ
| nội dung=Hai ngọn thác tự nhiên bắt nguồn từ đỉnh dãy Hoàng Liên Sơn:
* '''Thác Bạc:''' Dòng thác đổ từ độ cao hơn 200 m xuống thung lũng suối Mường Hoa bọt tung trắng xóa, du khách leo theo các bậc cầu thang đá hai bên sườn núi để ngắm nhìn dòng nước cuộn đổ giữa rừng thông.
* '''Thác Tình Yêu &amp; Suối Vàng:''' Nằm trong vùng lõi Vườn Quốc gia Hoàng Liên; dòng suối Vàng trong suốt chảy qua lòng đá hoa cương màu vàng đất dẫn tới ngọn thác cao gần 100 m đổ xuống hồ nước sâu mát lạnh, gắn với huyền thoại tình yêu giữa nàng tiên trời và chàng tiều phu Ô Quý Hồ.
}}

* {{xem
| tên=Đèo Ô Quý Hồ (Đèo Hoàng Liên Sơn) &amp; Cầu kính Rồng Mây | tên khác=O Quy Ho Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Sa Pa (ranh giới giữa tỉnh Lào Cai và tỉnh Lai Châu) | vĩ độ=22.3550 | kinh độ=103.7650 | chỉ đường=Trục Quốc lộ 4D ở độ cao hơn 2.000 m
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Ngắm cảnh miễn phí; vé khu du lịch Cầu kính tính riêng
| nội dung=Một trong &quot;Tứ đại đỉnh đèo&quot; hiểm trở và hùng vĩ nhất vùng núi phía Bắc với chiều dài gần 50 km vượt qua dãy Hoàng Liên Sơn. Đỉnh đèo là ranh giới khí hậu rõ nét: mùa đông bên phía Lào Cai thường mịt mù sương gió lạnh buốt trong khi phía Lai Châu lại ấm áp hửng nắng; đây là điểm ngắm hoàng hôn và săn biển mây chiều nổi tiếng nhất vùng Tây Bắc.
}}

* {{xem
| tên=Thung lũng Mường Hoa &amp; Bãi đá cổ Sa Pa | tên khác=Muong Hoa Valley &amp; Ancient Rock Field
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tả Van và xã Hầu Thào cũ | vĩ độ=22.3120 | kinh độ=103.8780 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Sa Pa 8 km về phía Đông Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tuyến Tả Van - Mường Hoa: 80.000 VNĐ/người
| nội dung=Thung lũng lòng chảo trải dài men theo con suối Mường Hoa uốn lượn qua các sườn đồi ruộng bậc thang của đồng bào người H'Mông đen và người Giáy. Nơi đây lưu giữ Bãi đá cổ Sa Pa - Di tích quốc gia trải rộng trên diện tích 8 km² với gần 200 khối đá sa thạch chạm khắc các hình vẽ bí ẩn, ký tự cổ, sơ đồ bản đồ và hình người thời tiền sử chưa được giải mã.
}}

[[Tập tin:Rice terrace.png|nhỏ|Ruộng bậc thang Mù Cang Chải mùa lúa chín vàng tại xã Púng Luông]]

=== Quần thể Ruộng bậc thang Danh thắng Quốc gia Đặc biệt ===
* {{xem
| tên=Khu Danh thắng Quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải | tên khác=Mu Cang Chai Terraced Rice Fields
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Mù Cang Chải, xã Púng Luông, xã Khao Mang, xã Lao Chải | vĩ độ=21.8500 | kinh độ=104.0833 | chỉ đường=Trải rộng dọc theo trục Quốc lộ 32
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (xe ôm địa phương lên các đồi mâm xôi tính riêng)
| nội dung=Quần thể di tích danh thắng quốc gia đặc biệt rộng hơn 2.200 ha do các thế hệ đồng bào người H'Mông khai khẩn thủ công suốt hàng trăm năm trên các sườn núi dốc đứng từ 30° đến 50°. Các điểm ngắm cảnh ruộng bậc thang nổi tiếng thế giới:
* '''Đồi Mâm Xôi La Pán Tẩn (xã Púng Luông):''' Quả đồi hình tròn trũng tự nhiên được xếp tầng ruộng bậc thang tròn đều như mâm xôi dâng trời, là biểu tượng nhiếp ảnh tiêu biểu của du lịch Tây Bắc.
* '''Đồi Móng Ngựa Sáng Nhù (xã Mù Cang Chải):''' Dải ruộng uốn hình vòng cung bán nguyệt ôm sát triền núi dốc đứng, điểm đón hoàng hôn rực rỡ nhất vào mùa lúa chín tháng 9 - 10.
* '''Thung lũng ruộng Mũi Thuyền Dế Xu Phình:''' Các dải ruộng nhọn vươn ra lòng thung lũng như những mũi thuyền xếp lớp.
* '''Mùa nước đổ (tháng 5 - 6) &amp; Mùa vàng (tháng 9 - 10):''' Hai thời khắc cảnh quan chuyển biến kỳ ảo từ những mặt gương nước phản chiếu trời mây sang thảm lúa vàng ươm trù phú.
}}

[[Tập tin:Nhảy dù lượn từ đèo Khau Phạ ngắm bản Lìm mông.jpg|nhỏ|Bay dù lượn từ đỉnh đèo Khau Phạ xuống thung lũng Lìm Mông, xã Tú Lệ]]

* {{xem
| tên=Đèo Khau Phạ &amp; Thung lũng Lúa Nếp Tú Lệ | tên khác=Khau Pha Pass &amp; Tu Le Valley
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tú Lệ và xã Cao Phạ cũ | vĩ độ=21.7850 | kinh độ=104.2500 | chỉ đường=Nằm trên trục Quốc lộ 32 vượt dãy núi Khau Phạ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (vé bay dù lượn dù đôi tính riêng)
| nội dung=Một trong &quot;Tứ đại đỉnh đèo&quot; của miền Bắc với chiều dài hơn 30 km ở độ cao từ 1.200 m đến 1.500 m so với mực nước biển, thường xuyên mù sương quanh năm (nghĩa theo tiếng Thái là &quot;Sừng Trời&quot;). Đỉnh đèo là điểm cất cánh của sự kiện thể thao mạo hiểm dù lượn quốc tế &quot;Bay trên mùa vàng&quot; và &quot;Bay trên mùa nước đổ&quot;, nhìn xuống toàn cảnh thung lũng bản Lìm Mông, Lìm Thái và cánh đồng lúa nếp Tú Lệ trù phú.
}}

[[Tập tin:Thác Bà lake - panorama.jpg|nhỏ|Mặt nước phẳng lặng và các đảo đất xanh tại Hồ Thác Bà, xã Thác Bà]]

=== Thắng cảnh Hồ Thác Bà &amp; Vùng Văn hóa Cổ Lục Yên ===
* {{xem
| tên=Hồ Thác Bà &amp; Nhà máy Thủy điện Thác Bà | tên khác=Thac Ba Lake
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Thác Bà và xã Yên Bình | vĩ độ=21.7500 | kinh độ=105.0333 | chỉ đường=Cách phường Yên Bái khoảng 35 km về phía Đông Bắc
| điện thoại=+84 216 3885 123 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Thuê thuyền tham quan lòng hồ: 500.000 - 1.200.000 VNĐ/chuyến
| nội dung=Hồ nước ngọt nhân tạo lớn hình thành từ năm 1971 khi ngăn dòng sông Chảy xây dựng Nhà máy Thủy điện Thác Bà - công trình thủy điện đầu tiên của miền Bắc. Hồ có diện tích mặt nước hơn 20.000 ha với hơn 1.300 hòn đảo đất xanh ngắt nhấp nhô soi bóng xuống làn nước xanh trong, được mệnh danh là &quot;Vịnh Hạ Long trên núi&quot;. Quần thể tham quan gồm Động Thủy Tiên (hang đá tự nhiên gắn với truyền thuyết 9 nàng tiên), Đền Thác Bà uy nghiêm bên bờ hồ, hang Xuân Long và bản du lịch cộng đồng người Tày Ngòi Tu.
}}

* {{xem
| tên=Chợ Đá quý Lục Yên &amp; Chùa Hang Ngọc Bích | tên khác=Luc Yen Gemstone Market
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Lục Yên | vĩ độ=22.1120 | kinh độ=104.7280 | chỉ đường=Trung tâm xã Yên Thế cũ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 10:00 sáng hàng ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=&quot;Thủ phủ đá quý&quot; của miền Bắc, nơi có phiên chợ đá quý ngoài trời độc đáo chỉ họp vào buổi sáng sớm. Các nghệ nhân và thợ khai mỏ bày bán công khai hàng trăm loại đá quý, đá bán quý thô và đã mài dũa (ruby đỏ, sapphire xanh, spinel, thạch anh) trên những chiếc bàn gỗ đơn sơ; kề bên là các xưởng chế tác tranh đá quý thủ công tinh xảo ghép từ đá vụn tự nhiên.
}}

[[Tập tin:Mèo Hoàng A Tưởng.jpg|nhỏ|Dinh thự cổ Hoàng A Tưởng với kiến trúc Á - Âu tại xã Bắc Hà]]

=== Vùng Cao nguyên Trắng Bắc Hà &amp; Cung Săn mây Y Tý ===
* {{xem
| tên=Dinh Hoàng A Tưởng (Dinh Vua Mèo Bắc Hà) | tên khác=Hoang A Tuong Palace
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bắc Hà | vĩ độ=22.5380 | kinh độ=104.2880 | chỉ đường=Trung tâm xã
| điện thoại=+84 214 3880 234 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Tòa dinh thự kiêm pháo đài bề thế xây dựng từ năm 1914 đến 1921 của hai cha con thổ ty người Tày cai trị vùng rẻo cao Hoàng Yến Chót và Hoàng A Tưởng. Công trình do kiến trúc sư người Pháp và thầy địa lý người Trung Hoa thiết kế, kết hợp hài hòa giữa lối kiến trúc lâu đài cổ điển phương Tây (cửa vòm cuốn, cột gờ đắp nổi, ban công con tiện) và bố cục nhà khép kín phong thủy Á Đông; khuôn viên gồm 36 phòng chức năng kiên cố, bao quanh bởi tường rào có lỗ châu mai phòng thủ.
}}

* {{xem
| tên=Thiên đường Săn mây Y Tý &amp; Thung lũng Lảo Thẩn | tên khác=Y Ty Cloud Paradise
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Y Tý | vĩ độ=22.6250 | kinh độ=103.6080 | chỉ đường=Cách phường Lào Cai 75 km theo tuyến đường Bát Xát - Bản Xèo
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=xã vùng cao biên giới nằm ở độ cao trên 2.000 m tựa lưng vào dãy núi Nhìu Cồ San, quanh năm mây mù bao phủ. Điểm tham quan nổi bật gồm: Bản Choản Thèn và bản Lao Chải của người Hà Nhì đen với những ngôi nhà trình tường bằng đất nện dày hình nấm khổng lồ lợp mái cỏ rêu phong; các dải ruộng bậc thang Thề Pả uốn lượn; đỉnh Lảo Thẩn (2.860 m) - điểm trekking săn biển mây bình minh lý tưởng bậc nhất Tây Bắc.
}}

[[Tập tin:Phu Song Sung (241072135).jpeg|nhỏ|Đỉnh Tà Chì Nhù (Phu Song Sung) ngập tràn sắc hoa chi pâu tại xã Hạnh Phúc]]

* {{xem
| tên=Đỉnh Tà Chì Nhù &amp; Suối khoáng nóng Trạm Tấu | tên khác=Ta Chi Nhu Peak &amp; Tram Tau Hot Spring
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Hạnh Phúc và xã Trạm Tấu | vĩ độ=21.5600 | kinh độ=104.4250 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Cầu Thia 30 km về phía Tây Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Tắm khoáng nóng: 50.000 - 120.000 VNĐ/người
| nội dung=Điểm đến nổi bật của vùng rẻo cao Trạm Tấu:
* '''Đỉnh Tà Chì Nhù (2.979 m):''' Đỉnh núi cao thứ 7 tại Việt Nam, mệnh danh là &quot;đại dương trên mây&quot;; vào tháng 9 đến tháng 10 hàng năm, sườn núi bung nở bạt ngàn sắc tím biếc của loài hoa chi pâu (hoa cỏ mật) rực rỡ giữa biển mây bồng bềnh.
* '''Suối khoáng nóng tự nhiên Trạm Tấu:''' Mạch nước khoáng nóng tự nhiên phun trào từ lòng đất ở nhiệt độ 45 - 50&amp;nbsp;°C chảy vào các bể đá ngoài trời nhìn thẳng ra những thửa ruộng bậc thang xanh mát của đồng bào người Thái và Mông.
}}

=== Cửa khẩu Quốc tế &amp; Quần thể Di tích Lịch sử Cách mạng ===
* {{xem
| tên=Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai &amp; Cột mốc Biên giới số 102 | tên khác=Lao Cai International Border Gate
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Phan Bội Châu, phường Lào Cai | vĩ độ=22.5050 | kinh độ=103.9680 | chỉ đường=Nằm ngay ngã ba sông Nậm Thi và sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 22:00 | giá=Miễn phí tham quan check-in khu vực cột mốc
| nội dung=Cửa khẩu quốc tế đường bộ và đường sắt quan trọng bậc nhất nối Việt Nam với thị trấn Hà Khẩu (châu Hồng Hà, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc) qua Cầu đường bộ Hồ Kiều bắc qua sông Nậm Thi. Kề bên là Cột mốc biên giới quốc gia số 102 (cột mốc đôi bằng đá hoa cương nguyên khối dựng năm 2001) và Đền Mẫu Lào Cai linh thiêng tọa lạc nơi ngã ba sông biên giới.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Đền Đông Cuông | tên khác=Dong Cuong Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thôn Bến Đền, xã Đông Cuông | vĩ độ=21.9850 | kinh độ=104.7280 | chỉ đường=Cách phường Yên Bái 50 km xuôi dọc đê sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ linh thiêng bậc nhất trong hệ thống tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, nơi phụng thờ Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn (Bà Chúa Nhất Ngàn) và các vị anh hùng dân tộc người Tày, Dao đã có công đánh đuổi giặc Nguyên Mông bảo vệ phòng tuyến sông Hồng thời Trần. Lễ hội Đền Đông Cuông diễn ra vào ngày Mão đầu tiên của tháng Giêng âm lịch với nghi lễ mổ trâu trắng tế Mẫu truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Đền Bảo Hà (Đền Ông Hoàng Bảy) | tên khác=Bao Ha Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bảo Hà | vĩ độ=22.1850 | kinh độ=104.3450 | chỉ đường=Dưới chân đồi Cấm sát bờ sông Hồng và ga Bảo Hà
| điện thoại=+84 214 3878 123 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia phụng thờ danh tướng Hoàng Bảy (Thần Vệ quốc Nguyễn Hoàng Bảy) - người có công lãnh đạo đồng bào các dân tộc địa phương dẹp tan giặc cướp phương Bắc giữ yên bờ cõi biên thùy thời Hậu Lê (niên hiệu Cảnh Hưng). Đền là trung tâm thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu và hầu đồng thu hút hàng vạn khách hành hương quanh năm.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Lăng mộ Nguyễn Thái Học &amp; Khởi nghĩa Yên Bái | tên khác=Nguyen Thai Hoc Monument
| trang web= | email=
| địa chỉ=Công viên Yên Hòa, phường Yên Bái | vĩ độ=21.7210 | kinh độ=104.9120 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể tưởng niệm cuộc Khởi nghĩa Yên Bái lịch sử nổ ra đêm ngày 9 rạng sáng 10 tháng 2 năm 1930 do Việt Nam Quốc dân Đảng lãnh đạo. Nơi đây bảo tồn phần mộ chung và tượng đài của nhà yêu nước Nguyễn Thái Học cùng 12 đồng chí hy sinh trên máy chém của thực dân Pháp với câu nói bất hủ trước lúc hy sinh: ''&quot;Không thành công cũng thành nhân&quot;''.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chinh phục đỉnh Fansipan bằng cáp treo và đi bộ:''' Trải nghiệm tuyến cáp treo ba dây vượt thung lũng Mường Hoa, sau đó leo tiếp 639 bậc đá hoặc đi tàu hỏa leo núi lên đỉnh cao 3.143 m để chạm tay vào cột mốc Nóc nhà Đông Dương và chiêm bái đại tượng Phật đồng giữa biển mây (phường Sa Pa).
* '''Bay dù lượn trên đỉnh đèo Khau Phạ:''' Tham gia sự kiện thể thao mạo hiểm &quot;Bay trên mùa vàng&quot; vào tháng 9 - 10 tại xã Tú Lệ, cùng phi công cất cánh từ đỉnh đèo Khau Phạ lượn dù đôi trên không trung ngắm trọn vẹn thung lũng lúa nếp chín vàng Lìm Mông rực rỡ bên dưới.
* '''Trekking săn mây và hoa chi pâu đỉnh Tà Chì Nhù:''' Thực hiện lộ trình đi bộ thể thao 2 ngày 1 đêm vượt dốc núi từ bản Xà Hồ (xã Hạnh Phúc) lên đỉnh Tà Chì Nhù ở độ cao 2.979 m để ngắm nhìn thảm hoa tím biếc nở rộ giữa biển mây lúc bình minh.
* '''Ngâm khoáng nóng tự nhiên giữa ruộng bậc thang Trạm Tấu:''' Thư giãn ngâm mình trong làn nước khoáng nóng tự nhiên 45&amp;nbsp;°C tại xã Hạnh Phúc, ngắm nhìn sương sớm bay lãng đãng trên các nếp nhà sàn người Thái và ruộng bậc thang kề bên.
* '''Trải nghiệm phiên chợ vùng cao Bắc Hà &amp; Cán Cấu:''' Dạo bước giữa phiên chợ chủ nhật náo nhiệt tại xã Bắc Hà và xã Si Ma Cai, ngắm nhìn trang phục thổ cẩm rực rỡ của thiếu nữ Mông hoa, thưởng thức bát thắng cố ngựa bốc khói nghi ngút và nhấp chén rượu ngô Bản Phố cay nồng.
* '''Du thuyền ngắm cảnh lòng hồ Thác Bà &amp; Động Thủy Tiên:''' Thuê thuyền máy lướt trên mặt nước trong xanh phẳng lặng sông Chảy tại xã Thác Bà, len lỏi qua hàng ngàn hòn đảo đất xanh ngắt và thám hiểm các hang động đá vôi nhũ đá lung linh.
* '''Trekking săn mây bản người Hà Nhì Y Tý:''' Khám phá các nếp nhà trình tường bằng đất nện hình nấm cổ kính tại bản Choản Thèn (xã Y Tý), săn mây ngập tràn thung lũng lúa Thề Pả và cắm trại trên đỉnh Lảo Thẩn.
* '''Hòa mình vào điệu Xòe Thái đại ngàn Mường Lò:''' Tham gia vòng xòe hoa khổng lồ cùng hàng ngàn nghệ nhân và đồng bào Thái tại phường Cầu Thia, phường Nghĩa Lộ trong các đêm hội mùa thu Tây Bắc.
== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Lào Cai mới phản ánh sự phong phú của vùng núi cao ôn đới Hoàng Liên Sơn, thung lũng lúa nương màu mỡ và các đồi rừng nguyên sinh bạt ngàn. Du khách có thể tìm mua nông lâm sản đặc hữu, dược liệu quý, đồ thủ công thổ cẩm truyền thống và đá quý tự nhiên.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Quế Văn Yên (Quế hữu cơ):''' Lào Cai là thủ phủ quế lớn nhất Việt Nam với hơn 147.000 ha; vỏ quế khô cuộn tròn dày dặn, hàm lượng tinh dầu cao, mùi thơm nồng ấm cay ngọt; các sản phẩm chế biến gồm tinh dầu quế nguyên chất, bột quế, trà quế và đồ thủ công mỹ nghệ từ vỏ quế tại xã Mậu A, xã Đại Sơn cũ (nay thuộc xã Tân Hợp), xã Phong Dụ Hạ.
* '''Chè Shan tuyết cổ thụ Suối Giàng:''' Búp chè to phủ lớp lông tuyết trắng bạc hái từ những thân cây chè cổ thụ từ 100 đến trên 300 năm tuổi mọc tự nhiên ở độ cao gần 1.400 m trên núi cao xã Văn Chấn; nước chè vàng óng ánh như mật ong rừng, hương cốm non thoang thoảng, vị chát thanh dịu và hậu vị ngọt sâu đậm đà.
* '''Gạo nếp Tú Lệ (Nếp Tan Púng Luông):''' Giống lúa nếp nương đặc sản trồng trên thung lũng đất mùn phù sa suối Mường Lùng tại xã Tú Lệ; hạt gạo tròn mẩy, trắng trong, khi đồ xôi tỏa hương thơm ngào ngạt khắp bản làng, hạt xôi dẻo quánh bùi béo mà không ngấy; vào mùa thu cốm non Tú Lệ được giã tay thủ công thơm ngậy dẻo bùi.
* '''Gạo Séng Cù Mường Khương &amp; Bát Xát:''' Giống lúa nương hạt dài trắng đục canh tác trên các thửa ruộng bậc thang đón nguồn nước suối nguồn ở độ cao trên 1.000 m tại xã Mường Khương, xã Bát Xát; cơm nấu chín dẻo thơm tự nhiên, giàu hàm lượng vitamin và khoáng chất.
* '''Thịt trâu gác bếp &amp; Lạp xưởng hun khói:''' Thịt bắp trâu tươi thái bản to tẩm ướp hạt mắc khén, hạt dổi, ớt rừng, gừng núi rồi treo hong trên giàn bếp củi than nhãn; thớ thịt bên ngoài khô sẫm đượm mùi khói nhưng bên trong đỏ hồng tự nhiên, xé sợi chấm chẩm chéo tại phường Sa Pa, xã Bắc Hà, phường Nghĩa Lộ.
* '''Mận Tam hoa Bắc Hà &amp; Mận hậu Mù Cang Chải:''' Quả mận chín rộ vào tháng 5 - 6; vỏ mỏng phủ lớp phấn trắng mờ, ruột đỏ au mọng nước, vị giòn ngọt thanh pha chút chua dịu dễ chịu tại xã Bắc Hà, xã Mù Cang Chải.
* '''Tương ớt Mường Khương:''' Loại tương ớt cổ truyền làm từ giống ớt thóc cay nồng xé lưỡi kết hợp tỏi ta, hạt thì là, hạt thảo quả và rượu ngô nếp ủ men trong thùng gỗ tại xã Mường Khương.
* '''Thổ cẩm thủ công dệt lanh &amp; Thêu tay:''' Váy xòe lanh vẽ sáp ong của phụ nữ Mông hoa tại xã Bắc Hà; túi xách, khăn choàng thêu chỉ màu họa tiết &quot;ấn Bàn Vương&quot; của người Dao đỏ tại xã Tả Phìn; và vải dệt hoa văn truyền thống của người Thái Mường Lò tại phường Trung Tâm.
* '''Đá quý Lục Yên:''' Các viên đá quý ruby, sapphire, thạch anh thô hoặc đã mài giác mạ vàng bạc; cùng các bức tranh đá quý phong cảnh ghép tay từ bột đá tự nhiên tại xã Lục Yên.

[[Tập tin:Muong Lo, Nghia Lo market.jpg|nhỏ|Quầy hàng thổ cẩm rực rỡ tại chợ Mường Lò, phường Trung Tâm]]

=== Chợ phiên vùng cao &amp; Chợ đầu mối ===
* '''Chợ phiên Bắc Hà (xã Bắc Hà):''' Phiên chợ vùng cao nổi tiếng bậc nhất Đông Nam Á họp định kỳ vào sáng Chủ nhật hàng tuần; nơi đồng bào Mông, Dao, Tày diện váy áo thổ cẩm rực rỡ xuống chợ trao đổi ngựa thồ, bò đực, lợn cắp nách, thắng cố và rượu ngô.
* '''Chợ phiên Cán Cấu (xã Si Ma Cai):''' Phiên chợ trâu lớn nhất miền Bắc họp vào sáng Thứ Bảy ven triền núi dốc, nơi diễn ra các cuộc giao dịch hàng trăm con trâu mộng vùng cao.
* '''Chợ Mường Lò (phường Trung Tâm):''' Chợ đầu mối lớn thứ hai vùng Tây Bắc kề cánh đồng Mường Lò, chuyên doanh nông thổ sản, gạo nếp Tú Lệ, cá suối sấy và vải thổ cẩm Thái.
* '''Chợ Cốc Lếu (phường Lào Cai):''' Trung tâm thương mại bán buôn cửa khẩu lớn nhất tỉnh, nơi bày bán phong phú các mặt hàng thủ công mỹ nghệ, thảo dược, đồ gia dụng và hàng hóa biên mậu tiểu ngạch nhập khẩu từ Trung Quốc.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Lào Cai là sự kết tinh nguyên bản giữa các sản vật tự nhiên của núi rừng Hoàng Liên Sơn và nghệ thuật chế biến ẩm thực truyền thống đậm đà của đồng bào các dân tộc H'Mông, Thái, Tày, Dao.

Các món ăn đặc trưng tiêu biểu:
* '''Thắng cố ngựa truyền thống:''' Món ăn di sản hơn 200 năm của người H'Mông; nấu từ thịt và toàn bộ lục phủ ngũ tạng ngựa trong chảo gang lớn đun than củi rực hồng; nước dùng sôi sùng sục sóng sánh dậy mùi thơm nồng nàn của quế chi, thảo quả, sả, hoa hồi và lá thắng cố rừng; ăn nóng hổi cùng bát mèn mén và chén rượu ngô tại xã Bắc Hà, phường Sa Pa.
* '''Mèn mén (Cơm ngô hấp):''' Lương thực chính của người Mông chế biến từ ngô tẻ nương phơi khô, xay nhuyễn mịn bằng cối đá thủ công, trộn đều nước lã đem đồ chín hai lần trong chõ gỗ; hạt ngô chín tơi xốp, bùi béo tự nhiên, thường chan nước canh thắng cố ăn cùng.
* '''Cá hồi &amp; Cá tầm Sa Pa:''' Nhờ nguồn nước lạnh tinh khiết bắt nguồn từ dãy Hoàng Liên Sơn, cá hồi vân và cá tầm nuôi tại phường Sa Pa thịt săn chắc, béo ngọt mà không ngấy; chế biến thành gỏi cá hồi phi lê chấm mù tạt, lẩu cá hồi măng chua cay nồng, cá tầm nướng muối ớt than hoa.
* '''Lợn cắp nách quay giòn bì:''' Giống lợn đen bản địa thả rông tự nhiên trọng lượng 10 - 15 kg; thịt nạc mềm ngọt, thớ thịt dày ít mỡ, lớp bì giòn rụm; tẩm ướp hạt dổi, mắc khén rồi quay nguyên con trên bếp than hồng cho da vàng bóng rộm.
* '''Phở chua Bắc Hà:''' Món phở nguội đặc trưng dùng sợi phở tráng từ giống lúa nương màu đỏ phớt hồng; trộn cùng thịt xá xíu thái mỏng, lạc rang giã dập, rau thơm và chan nước chua lên men tự nhiên từ rau cải muối có vị chua dịu thanh mát tại xã Bắc Hà.
* '''Xôi ngũ sắc Mường Lò:''' Gạo nếp nương Tú Lệ ngâm nước chiết màu từ các loại lá rừng (lá cẩm tím, lá gừng xanh, củ nghệ vàng, quả gấc đỏ) rồi đồ xôi chín dẻo quánh; đĩa xôi ngũ sắc rực rỡ tượng trưng cho ngũ hành tương sinh và sự ấm no tại phường Nghĩa Lộ, phường Cầu Thia.
* '''Cá nướng Pa pỉnh tộp Mường Lò:''' Cá chép suối hoặc cá trắm sông Chảy mổ lưng nhồi sả, ớt, rau thơm, mắc khén giã dập rồi gập đôi mình cá kẹp que tre nướng trên than hồng; thịt cá trắng ngọt ngấm gia vị cay thơm nồng nàn.

[[Tập tin:Thắng cố chợ Bắc Hà.jpg|nhỏ|Chảo thắng cố ngựa sôi sục tại chợ phiên Bắc Hà, xã Bắc Hà]]

=== Điểm ăn uống danh tiếng ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Thắng cố A Quỳnh Sa Pa | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 15 Đường Thạch Sơn, phường Sa Pa | vĩ độ=22.3360 | kinh độ=103.8420 | chỉ đường=Gần khu vực Nhà thờ Đá Sa Pa
| điện thoại=+84 214 3871 555 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:30 - 22:30 | giá=150.000 - 300.000 VNĐ/người
| nội dung=Địa chỉ ẩm thực Tây Bắc lâu năm nổi tiếng tại Sa Pa, chuyên phục vụ thắng cố ngựa chảo gang, lẩu cá tầm măng cay, gà đen nướng mật ong và cơm lam ống nứa.
}}

* {{xem
| tên=Quán Phở chua Chợ Bắc Hà | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu ẩm thực chợ phiên Bắc Hà, xã Bắc Hà | vĩ độ=22.5365 | kinh độ=104.2860 | chỉ đường=Bên trong khuôn viên chợ trung tâm
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 14:00 (đông nhất sáng Chủ nhật) | giá=35.000 - 50.000 VNĐ/tô
| nội dung=Quán phục vụ phở chua sợi đỏ truyền thống ăn kèm thịt xá xíu, dưa chua bắp cải và lạc rang bùi béo chuẩn vị cao nguyên trắng.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Dân tộc Mường Lò | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Điện Biên, phường Trung Tâm | vĩ độ=21.6020 | kinh độ=104.5050 | chỉ đường=Trung tâm thung lũng Mường Lò
| điện thoại=+84 216 3870 888 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:00 | giá=120.000 - 250.000 VNĐ/người
| nội dung=Không gian nhà sàn gỗ phục vụ các món ăn truyền thống của người Thái đen: pa pỉnh tộp, rêu suối nướng, xôi ngũ sắc nếp Tú Lệ và thịt trâu sấy gác bếp.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu ngô Bản Phố:''' Rượu chưng cất thủ công từ hạt ngô vàng nương ủ men làm từ hạt cây hoa hồng mi (cây cỏ ngựa) tại xã Bắc Hà; rượu trong suốt, nồng độ cao (trên 45 độ) nhưng uống êm dịu, thơm nồng ấm và không gây đau đầu.
* '''Rượu San Lùng:''' Thức rượu truyền thống của người Dao đỏ tại xã Bản Xèo (Bát Xát); nấu từ thóc nương kết hợp hạt cao lương ủ men lá gồm 15 vị thuốc rừng theo phương pháp &quot;thủy thượng&quot; cổ truyền.
* '''Rượu Táo mèo Mù Cang Chải &amp; Trạm Tấu:''' Rượu ngâm từ những quả táo mèo rừng mọc tự nhiên trên núi cao; nước rượu màu nâu đỏ óng ánh, vị chua ngọt chát thanh dễ uống, có tác dụng kích thích tiêu hóa và hạ huyết áp.
* '''Trà Cổ thụ Suối Giàng:''' Thức trà quý pha từ búp chè tuyết cổ thụ nghìn năm tại xã Văn Chấn, nước trà sánh vàng màu mật ong, hương thơm tựa hoa rừng, vị chát dịu đọng lại vị ngọt hậu sâu lắng nơi cuống họng.

== Nghỉ ngơi ==
Hệ thống lưu trú tại tỉnh Lào Cai mới phát triển toàn diện mọi phân khúc: từ các khách sạn 5 sao mang phong cách kiến trúc Pháp cổ kính tại trung tâm phường Sa Pa, các khu resort sinh thái hòa mình vào ruộng bậc thang Mù Cang Chải, thung lũng Mường Hoa, đến chuỗi homestay nhà sàn, nhà trình tường ấm cúng tại xã Y Tý, xã Bắc Hà, xã Thác Bà:

=== Khu Nghỉ dưỡng Cao cấp &amp; Khách sạn Quốc tế ===
* {{ngủ
| tên=Hotel de la Coupole - MGallery Sa Pa | trang web=https://hoteldelacoupole.com | email=
| địa chỉ=Số 01 Đường Hoàng Liên, phường Sa Pa | vĩ độ=22.3330 | kinh độ=103.8410 | chỉ đường=Trung tâm phường kề nhà ga cáp treo Fansipan
| điện thoại=+84 214 3629 999 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.800.000 - 7.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao xa hoa do kiến trúc sư Bill Bensley thiết kế, kết hợp lộng lẫy giữa phong cách thời trang cao cấp Haute Couture Pháp và hoa văn thổ cẩm Tây Bắc; sở hữu hồ bơi nước ấm nước nóng trong nhà Le Grand Bassin tráng lệ, spa thư giãn, nhà hàng ẩm thực Pháp Chic và sky bar trên tầng thượng.
}}

* {{ngủ
| tên=Topas Ecolodge | trang web=https://topasecolodge.com | email=
| địa chỉ=Thôn Bản Lếch, xã Mường Bo | vĩ độ=22.2580 | kinh độ=103.9350 | chỉ đường=Cách phường Sa Pa 18 km về phía Nam
| điện thoại=+84 24 3715 1005 | điện thoại miễn cước=
| giá=5.500.000 - 12.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng sinh thái nằm trên đỉnh đồi tròn biệt lập trong vùng đệm Vườn Quốc gia Hoàng Liên, lọt top các khu nghỉ dưỡng sinh thái độc đáo nhất thế giới của National Geographic; gồm 49 bungalow bằng đá hoa cương nhìn thẳng ra thung lũng ruộng bậc thang và hai hồ bơi vô cực nước ấm lưng chừng mây trời.
}}

* {{ngủ
| tên=Mu Cang Chai Ecolodge | trang web=https://mucangchaiecolodge.com | email=
| địa chỉ=Bản Hua Khắt, xã Púng Luông | vĩ độ=21.8250 | kinh độ=104.1120 | chỉ đường=Cách trung tâm xã Mù Cang Chải 12 km
| điện thoại=+84 988 567 222 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.200.000 - 3.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng sinh thái thiết kế theo phong cách nhà sàn gỗ truyền thống của người H'Mông và Thái nằm trên đồi thông, view trực diện thung lũng ruộng bậc thang, có nhà hàng phục vụ ẩm thực vùng cao và tour đi bộ bản làng.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Grand Lào Cai | trang web=https://grandlaocai.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 086 Đại lộ Trần Hưng Đạo, phường Cam Đường | vĩ độ=22.4680 | kinh độ=103.9850 | chỉ đường=Nằm trên trục đại lộ trung tâm
| điện thoại=+84 214 3839 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=950.000 - 2.400.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao cao tầng hiện đại với 195 phòng nghỉ tiện nghi view sông Hồng, hồ bơi bốn mùa, trung tâm hội nghị tiệc cưới lớn và nhà hàng phục vụ thực đơn phong phú.
}}

=== Homestay Bản làng &amp; Nhà sàn Sinh thái ===
* {{ngủ
| tên=Y Tý Clouds Homestay | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Choản Thèn, xã Y Tý | vĩ độ=22.6280 | kinh độ=103.6120 | chỉ đường=Nằm trên triền sườn đồi nhìn ra thung lũng mây
| điện thoại=+84 988 123 456 | điện thoại miễn cước=
| giá=250.000 - 650.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Homestay nhà gỗ mộc mạc sở hữu ban công kính view trực diện biển mây bồng bềnh và thung lũng lúa Thề Pả, phục vụ các bữa cơm gia đình nấu gà đen bản và lẩu cá hồi nước suối.
}}

* {{ngủ
| tên=Ngòi Tu Ecolodge Hồ Thác Bà | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Ngòi Tu, xã Thác Bà | vĩ độ=21.7650 | kinh độ=105.0480 | chỉ đường=Ven bờ hồ Thác Bà
| điện thoại=+84 966 789 123 | điện thoại miễn cước=
| giá=300.000 - 800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Lưu trú trong những căn nhà sàn gỗ cổ truyền lợp mái cọ của đồng bào người Tày, không gian xanh mát nhìn ra mặt nước hồ Thác Bà, phục vụ chèo thuyền kayak và giao lưu văn nghệ Then.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn giao thông ===
* Các tuyến đường đèo Ô Quý Hồ (Quốc lộ 4D), đèo Khau Phạ (Quốc lộ 32), dốc Móng Sến và đường lên xã Y Tý, xã Trạm Tấu có độ dốc đứng lớn, nhiều khúc cua tay áo liên tục và vực sâu nguy hiểm. Người điều khiển xe máy và ô tô cần kiểm tra hệ thống phanh trước khi khởi hành, đi số thấp (số 1 hoặc số 2 khi lên và xuống dốc), tuyệt đối không rà phanh liên tục gây mất phanh và làm chủ tốc độ.
* Vào mùa đông (tháng 12 đến tháng 2), hiện tượng sương mù dày đặc che khuất tầm nhìn và băng giá trơn trượt thường bao phủ đỉnh đèo Ô Quý Hồ, Sa Pa, Y Tý; lái xe cần bật đèn sương mù màu vàng, giảm tốc độ tối đa, giữ khoảng cách an toàn và bấm còi cảnh báo khi vào các khúc cua khuất tầm nhìn.

=== An toàn mùa mưa lũ ===
* Mùa mưa bão từ tháng 6 đến tháng 8 thường gây nguy cơ lũ quét và sạt lở đất đá trên sườn đồi dốc dọc tuyến Quốc lộ 32, Quốc lộ 4D và Tỉnh lộ 156; du khách cần chủ động theo dõi sát sao dự báo thời tiết hải văn - thủy văn vùng núi và hạn chế di chuyển qua các cung đường đèo hiểm trở khi có mưa lớn kéo dài nhiều ngày.

=== An toàn leo núi ===
* Khi tham gia các tour trekking chinh phục đỉnh Fansipan, Ky Quan San (Bạch Mộc Lương Tử), Lảo Thẩn hay Tà Chì Nhù, du khách bắt buộc phải thuê người dẫn đường bản địa (porter), trang bị giày leo núi chuyên dụng có độ bám cao, gậy leo núi, áo mưa, đèn pin cá nhân, túi giữ nhiệt và mang theo nước uống, đồ ăn nhẹ bổ sung năng lượng dọc đường.
* Tuyệt đối không tự ý tách đoàn hoặc đi theo các lối mòn tự phát không có biển chỉ dẫn trong rừng nguyên sinh để phòng tránh nguy cơ lạc đường và hạ thân nhiệt đột ngột vào ban đêm.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hà Nội]]: Di chuyển xuôi theo tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (CT05) khoảng 245 km (chỉ mất 3,5 đến 4 giờ lái xe) hoặc đi tàu hỏa từ Ga Lào Cai để trở về thủ đô.
* [[Lai Châu]]: Đi theo Quốc lộ 4D vượt qua đỉnh [[Đèo Ô Quý Hồ]] sang phía Tây để chiêm ngưỡng động Tiên Sơn, bản Sin Suối Hồ và cao nguyên Sìn Hồ.
* [[Sơn La]]: Kết nối theo Quốc lộ 32 qua đèo Lũng Lô hoặc từ xã Mù Cang Chải qua đèo Nậm Khắt sang thăm thung lũng ngọc Ngọc Chiến và thiên đường mây [[Tà Xùa]].
* [[Phú Thọ]]: Theo tuyến cao tốc CT05 hoặc Quốc lộ 32 xuôi về phía Đông Nam để về thăm Quần thể Di tích Đền Hùng đất Tổ và đồi chè Long Cốc.
* [[Tuyên Quang]]: Đi theo Quốc lộ 70 hoặc Quốc lộ 37 qua Lục Yên, Yên Bình sang vùng lòng hồ sinh thái Na Hang và Khu di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào.
* [[Trung Quốc]]: Làm thủ tục xuất cảnh đường bộ qua [[Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai]] (phường Lào Cai) qua Cầu đường bộ Hồ Kiều sang thị trấn Hà Khẩu, huyện Hà Khẩu, châu tự trị Hồng Hà thuộc tỉnh Vân Nam.

{{geo|22.3799|104.1578}}
{{IsPartOf|Trung du và miền núi phía Bắc}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Lào Cai}}</text>
      <sha1>o80wb5ui7ytgn3vgnoz8t95vg5an963</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122836</id>
      <parentid>122835</parentid>
      <timestamp>2026-10-12T10:48:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mai Thanh Bang</username>
        <id>2461</id>
      </contributor>
      <comment>/* Địa hình */</comment>
      <origin>122836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57314" sha1="olcgrrrpdc34xuee0lkhlawn17pueh0" xml:space="preserve">{{pagebanner|Sapa vu du mont Ham Rong voyage.jpg|caption=Sa Pa nhìn từ núi Hàm Rồng ở Lào Cai}}

{{quickbarprovince
| image=Fansipan summit 2 in sunrise.jpg
| imagewidth=260px
| caption=Đỉnh Fansipan - Nóc nhà Đông Dương tại phường Sa Pa
| location=Lao Cai in Vietnam.svg
| locationwidth=260px
| area=13.256,92 km²
| population=1.778.785 người (ước tính sau sáp nhập)
| population density=134,2 người/km²
| language=[[Tiếng Việt]], [[Tiếng H'Mông]], [[Tiếng Tày]], [[Tiếng Dao]], [[Tiếng Thái]], [[Tiếng Nùng]], [[Tiếng Giáy]]
| religion=[[Tin Lành]], [[Công giáo tại Việt Nam|Công giáo]], [[Phật giáo]], [[Tín ngưỡng dân gian]]
| ethnic group=Người H'Mông (36,8%), người Kinh (33,8%), người Tày (25,7%), người Dao (21,2%), người Thái (4,9%), người Nùng (5,0%), người Giáy (2,7%)
| national={{flag|Vietnam}} [[Việt Nam]]
| region=[[Tây Bắc Bộ]], [[Trung du và miền núi phía Bắc]]
| Capital=Trung tâm hành chính tại phường Yên Bái và phường Lào Cai
| years active=1907 - Thành lập tỉnh Lào Cai / 1900 - Thành lập tỉnh Yên Bái / Tái hợp nhất không gian Hoàng Liên Sơn
| administrative division=Chính quyền địa phương phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã (không duy trì cấp quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thị trấn)
| electricity=220V/50Hz
| timezone=[[UTC+7]]
| callingcode=+84 (214 / 216)
| website=[https://laocai.gov.vn Cổng thông tin điện tử tỉnh Lào Cai]
}}

'''Lào Cai''' là một tỉnh miền núi biên giới thuộc vùng [[Trung du và miền núi phía Bắc]], [[Việt Nam]]. Phía Bắc giáp châu tự trị Hồng Hà và châu Văn Sơn thuộc tỉnh [[Vân Nam]] ([[Trung Quốc]]) với đường biên giới đất liền dài hơn 182 km; phía Tây giáp tỉnh [[Lai Châu]]; phía Nam giáp tỉnh [[Sơn La]]; phía Đông giáp các tỉnh [[Tuyên Quang]] và [[Phú Thọ]]. Sau khi sắp xếp và hợp nhất hành chính năm 2025, Lào Cai bao trọn toàn bộ không gian tự nhiên và văn hóa của 2 địa phương trước đây là tỉnh Lào Cai và tỉnh Yên Bái (tái lập trọn vẹn không gian văn hóa - địa lý của tỉnh Hoàng Liên Sơn thời kỳ 1976–1991). Tỉnh sở hữu đỉnh núi cao nhất Đông Dương [[Fansipan]] (3.143 m), Di tích Quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải, Khu du lịch quốc gia [[Sa Pa]], hồ nhân tạo [[Hồ Thác Bà|Thác Bà]], thung lũng lòng chảo Mường Lò, vùng chè cổ thụ Suối Giàng và Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai - cửa ngõ giao thương đường bộ, đường sắt huyết mạch trên hành lang kinh tế Côn Minh - Hà Nội - Hải Phòng. Toàn tỉnh vận hành theo mô hình quản lý phân cấp trực tiếp xuống 99 đơn vị cơ sở gồm 10 phường và 89 xã, không duy trì các cấp trung gian.

== Giới thiệu ==
[[Tập tin:NNU Cotmoc Hakhau.gif|nhỏ|Cột mốc biên giới Việt Nam - Trung Quốc tại bờ sông Nậm Thi, phường Lào Cai]]

=== Lịch sử hình thành ===
Lịch sử vùng đất Lào Cai - Yên Bái gắn liền với các nền văn hóa khảo cổ tiền sử và vị thế phên dậu quân sự trọng yếu bảo vệ biên cương phía Bắc của Đại Việt.

Thời tiền sử, các di chỉ khảo cổ học dọc thung lũng sông Hồng và sông Chảy lưu giữ dấu tích người tiền sử thuộc nền Văn hóa Hòa Bình và văn hóa Bắc Sơn có niên đại hơn 10.000 năm. Thời kỳ đồng thau, vùng đất này thuộc bộ Tân Hưng của nhà nước Văn Lang và bộ lạc Tây Vu thời Âu Lạc. Dưới thời thuộc Đường, vùng đất này mang tên Lâm Tây Nguyên, thuộc An Nam đô hộ phủ.

Thời phong kiến độc lập, vùng đất này lần lượt trực thuộc đạo Lâm Tây thời Lý, phủ Quy Hóa thời Trần và thừa tuyên Hưng Hóa thời Lê sơ. Vùng đất hiểm trở này là căn cứ kháng chiến chặn đánh các đạo quân xâm lược phương Bắc dọc theo hành lang sông Hồng. Năm 1258 và 1285, quân dân thời Trần do các tù trưởng địa phương phối hợp với quan quân triều đình đã tổ chức phục kích tiêu diệt các cánh quân Nguyên Mông tại bến Lãnh Câu, sông Chảy và thung lũng Quy Hóa. 

Cuối thế kỷ 19, địa danh &quot;Lào Cai&quot; hình thành gắn với khu chợ phố cũ của người Mông (&quot;Lao Cai&quot; - nghĩa là chợ cũ) ven bờ sông Nậm Thi và sông Hồng do nhà thám hiểm người Pháp Jean Dupuis ghi chép vào bản đồ năm 1879. Ngày 11 tháng 4 năm 1900, chính quyền thực dân Pháp thành lập tỉnh Yên Bái. Tiếp đó, ngày 12 tháng 7 năm 1907, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định bãi bỏ Đạo quan binh IV để thành lập tỉnh dân sự Lào Cai. Vùng đất này ghi dấu cuộc Khởi nghĩa Yên Bái (tháng 2 năm 1930) do Nguyễn Thái Học và Việt Nam Quốc dân Đảng lãnh đạo.

Năm 1976, ba tỉnh Lào Cai, Yên Bái và Nghĩa Lộ hợp nhất thành tỉnh Hoàng Liên Sơn. Đến năm 1991, tỉnh được chia tách thành hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái, trước khi tái hợp nhất toàn diện thành tỉnh Lào Cai mới vào năm 2025 theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội.

=== Địa hình ===
Địa hình tỉnh phân hóa mạnh mẽ, độ dốc lớn, cao dần từ Đông Nam lên Tây Bắc, kẹp giữa hai dãy núi lớn là dãy [[Hoàng Liên Sơn]] và dãy Con Voi:
* '''Vùng núi cao hiểm trở &amp; &quot;Nóc nhà Đông Dương&quot; (phía Tây và Tây Bắc):''' Dãy núi Hoàng Liên Sơn chạy dài theo hướng Tây Bắc - Đông Nam sở hữu đỉnh [[Fansipan]] (3.143 m), đỉnh [[Ky Quan San]] (Bạch Mộc Lương Tử - 3.046 m tại xã Mường Hum), đỉnh Nhìu Cồ San (2.965 m) và Tà Chì Nhù (2.979 m tại xã Hạnh Phúc). Địa hình núi cao dốc đứng tạo nên các đèo hiểm trở bậc nhất Việt Nam như [[Đèo Ô Quý Hồ]] (nối sang Lai Châu) và [[Đèo Khau Phạ]] dài hơn 30 km (xã Tú Lệ). Khí hậu vùng núi cao mang sắc thái ôn đới quanh năm, mùa đông thường xuyên có băng giá và tuyết rơi tại phường Sa Pa, xã Y Tý.
* '''Vùng thung lũng ruộng bậc thang &amp; Lòng chảo bồn địa (khu vực trung tâm):''' 
  * Quần thể Ruộng bậc thang Mù Cang Chải (xã Mù Cang Chải, xã Púng Luông, xã Khao Mang) uốn lượn tầng tầng lớp lớp trên các sườn núi dốc từ 30° đến 50°, được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt.
  * Thung lũng lòng chảo Mường Lò (phường Cầu Thia, phường Trung Tâm, phường Nghĩa Lộ) - cánh đồng lúa lớn thứ hai Tấc&quot;), vựa lúa gạo nếp thơm trù phú của đồng bào Thái đen.
* '''Vùng đồi thấp trung du &amp; Vùng hồ nhân tạo (phía Đông và Đông Nam):''' Lưu vực hạ lưu Sông Hồng và Sông Chảy mở rộng qua xã Trấn Yên, xã Yên Bình, xã Lục Yên. Điểm nhấn là công trình [[Hồ Thác Bà]] (xã Thác Bà, xã Yên Bình) rộng hơn 20.000 ha với hơn 1.300 hòn đảo đất xanh ngắt nổi trên mặt nước phẳng lặng, tạo cảnh quan sinh thái bồn trũng điều hòa khí hậu toàn vùng.

=== Dân cư ===
Dân số tỉnh đạt trên 1,77 triệu người với 33 dân tộc cùng chung sống, trong đó đồng bào các dân tộc thiểu số chiếm 57,6%. Đồng bào người H'Mông chiếm tỷ lệ đông nhất (36,8%), cư trú tập trung tại các xã sườn núi cao thuộc Sa Pa, Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Bắc Hà, Si Ma Cai, Bát Xát. Người Tày chiếm 25,7% định cư tại thung lũng ven sông suối Bảo Yên, Văn Bàn, Lục Yên; người Dao chiếm 21,2% (gồm các nhóm Dao Đỏ, Dao Quần Chẹt, Dao Tuyển); người Thái chiếm 4,9% quần cư tại cánh đồng Mường Lò; cùng các dân tộc Giáy, Nùng, Hà Nhì, Phù Lá, La Chí.

Lào Cai lưu giữ kho tàng di sản văn hóa phi vật thể phong phú:
* 4 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh: Nghệ thuật Xòe Thái (Mường Lò), Thực hành Then của người Tày - Nùng - Thái, Nghi lễ và trò chơi kéo co ngồi của người Tày - Giáy, và Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt (Đền Bảo Hà, Đền Đông Cuông).
* Lễ hội dân gian vùng cao đặc sắc: Lễ hội Gầu Tào của người Mông (tháng Giêng), Lễ hội Lồng Tồng (xuống đồng) của người Tày, Lễ hội Roóng Poọc của người Giáy (xã Tả Van), Lễ cấp sắc của người Dao đỏ, Lễ hội Đua ngựa truyền thống Bắc Hà (xã Bắc Hà), Lễ hội Đền Đông Cuông (xã Đông Cuông) và Lễ hội Đền Thượng (phường Lào Cai).
* Hệ thống chợ phiên vùng cao rực rỡ sắc màu trang phục thổ cẩm: [[Chợ phiên Bắc Hà]], Chợ phiên Cán Cấu (xã Si Ma Cai), Chợ phiên Mường Khương, Chợ Mường Lò.

=== Khí hậu ===
Do địa hình phân hóa độ cao từ 80 m (vùng hạ lưu sông Hồng) lên đến hơn 3.100 m (đỉnh Fansipan), khí hậu tỉnh chia thành hai tiểu vùng nhiệt đới gió mùa và cận nhiệt đới/ôn đới núi cao:

* '''Mùa xuân''' (tháng 2 đến tháng 4): Nền nhiệt ấm dần, tiết trời khô ráo, ban đêm se lạnh; hoa mận, hoa đào rừng, hoa đỗ quyên nở rộ khắp các triền núi Hoàng Liên Sơn, xã Y Tý, xã Bắc Hà.
* '''Mùa hè &amp; Mùa nước đổ''' (tháng 5 đến tháng 8): Vùng thung lũng thấp (phường Yên Bái, phường Lào Cai) có nền nhiệt từ 30 - 35&amp;nbsp;°C; ngược lại các vùng cao phường Sa Pa, xã Bắc Hà, xã Mù Cang Chải luôn mát mẻ với nhiệt độ chỉ từ 18 - 24&amp;nbsp;°C. Tháng 5 - 6 là thời điểm vùng cao bước vào &quot;mùa nước đổ&quot;, khi nước suối dẫn vào ruộng bậc thang lấp lánh như những tấm gương khổng lồ phản chiếu mây trời.
* '''Mùa thu &amp; Mùa lúa chín vàng''' (tháng 9 đến tháng 10): Mùa đẹp nhất trong năm của vùng cao Tây Bắc; thời tiết khô ráo, nắng hanh dịu mát; toàn bộ thung lũng Mường Hoa (phường Sa Pa) và các triền núi Mù Cang Chải (xã Púng Luông, xã La Pán Tẩn) khoác lên màu vàng óng ả của vụ lúa nương chín rộ; biển mây bắt đầu xuất hiện dày đặc tại xã Y Tý, xã Tà Chì Nhù.
* '''Mùa đông &amp; Mùa săn băng tuyết''' (tháng 11 đến tháng 1 năm sau): Không khí lạnh buốt giá kéo dài; nhiệt độ ban đêm tại phường Sa Pa, xã Y Tý, đỉnh Fansipan thường xuyên xuống dưới 0&amp;nbsp;°C, xuất hiện hiện tượng sương muối, băng giá và tuyết rơi phủ trắng núi đồi.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%; margin:auto;&quot;
|+ Bảng dữ liệu khí hậu trạm Sa Pa (Độ cao 1.570 m so với mực nước biển)
|-
! Tháng !! T1 !! T2 !! T3 !! T4 !! T5 !! T6 !! T7 !! T8 !! T9 !! T10 !! T11 !! T12 !! Năm
|-
| '''Cao nhất °C (°F)''' || 12 (54) || 14 (57) || 18 (64) || 21 (70) || 22 (72) || 23 (73) || 23 (73) || 23 (73) || 21 (70) || 18 (64) || 16 (61) || 13 (55) || '''19 (66)'''
|-
| '''Thấp nhất °C (°F)''' || 6 (43) || 7 (45) || 10 (50) || 13 (55) || 16 (61) || 17 (63) || 18 (64) || 17 (63) || 15 (59) || 13 (55) || 10 (50) || 7 (45) || '''12 (54)'''
|-
| '''Lượng mưa mm (inch)''' || 60 (2.4) || 85 (3.3) || 120 (4.7) || 210 (8.3) || 350 (13.8) || 420 (16.5) || 470 (18.5) || 490 (19.3) || 380 (15.0) || 210 (8.3) || 110 (4.3) || 55 (2.2) || '''2.960 (116.5)'''
|}

== Đến ==
[[Tập tin:Đường_cao_tốc_Hà_Nội-Lào_Cai,_đoạn_Vĩnh_Yên.jpg|nhỏ|Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (CT05) chạy dọc thung lũng sông Hồng]]

Lào Cai giữ vai trò đầu mối giao thông quốc tế và hành lang kinh tế liên vùng kết nối miền Bắc Việt Nam với vùng Tây Nam Trung Quốc qua mạng lưới cao tốc, đường sắt xuyên biên giới và đường quốc lộ.

=== Bằng đường bộ ===
* '''Hành lang Cao tốc Nội Bài - Lào Cai (Cao tốc CT05):''' Tuyến cao tốc huyết mạch dài 265 km nối từ thủ đô Hà Nội chạy dọc sông Hồng qua địa bàn tỉnh tại phường Yên Bái, xã Mậu A, xã Bảo Thắng, phường Cam Đường và kết thúc tại Cửa khẩu Quốc tế Kim Thành (phường Lào Cai).
  * Thời gian lái xe ô tô từ trung tâm Hà Nội đến phường Yên Bái chỉ mất 1 giờ 45 phút (155 km).
  * Thời gian lái xe ô tô từ Hà Nội đến phường Lào Cai khoảng 3,5 đến 4 giờ (245 km).
* '''Tuyến đường nối cao tốc đi Sa Pa (Tỉnh lộ 155):''' Công trình đường đèo hiện đại vận hành đầu năm 2024, nổi bật với công trình [[Cầu Móng Sến]] có trụ cầu cạn cao nhất Việt Nam (83 m), giúp phương tiện rút ngắn thời gian leo đèo dốc và tránh hoàn toàn &quot;dốc ba tầng&quot; hiểm trở trên Quốc lộ 4D. Thời gian chạy ô tô từ phường Lào Cai lên phường Sa Pa chỉ còn khoảng 35 - 40 phút.
* '''Trục Quốc lộ 32 &amp; Đèo Khau Phạ:''' Tuyến đường đèo huyết mạch nối từ Phú Thọ qua xã Thượng Bằng La, phường Cầu Thia, thung lũng Mường Lò, vượt [[Đèo Khau Phạ]] sang xã Tú Lệ, xã Púng Luông và danh thắng Ruộng bậc thang xã Mù Cang Chải nối sang Lai Châu.
* '''Trục Quốc lộ 70 &amp; Quốc lộ 4D:'''
  * Quốc lộ 70 kết nối từ Yên Bình qua Lục Yên, Bảo Yên lên ngã ba Bản Phiệt (phường Lào Cai).
  * Quốc lộ 4D nối từ Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai qua phường Sa Pa, vượt đỉnh đèo Ô Quý Hồ sang tỉnh Lai Châu.
* '''Tuyến Quốc lộ 279 &amp; Quốc lộ 4E:''' Kết nối trục ngang từ Hà Giang qua Bảo Yên, Bảo Thắng sang Lai Châu và Điện Biên.
* '''Xe khách liên tỉnh &amp; Limousine:'''
  * Xe Limousine VIP (9 - 11 chỗ): Các nhà xe Eco Sapa, Sapa Express, New Sinh Cafe, Daily Limousine hoạt động liên tục 30 phút/chuyến đón trả khách tận nơi giữa nội thành Hà Nội, sân bay Nội Bài và phường Sa Pa, phường Lào Cai, phường Yên Bái. Giá vé: 250.000 - 350.000 VNĐ/vé.
  * Xe khách giường nằm &amp; Cabin cao cấp: Xuất bến từ Bến xe Mỹ Đình, Bến xe Giáp Bát (Hà Nội) chạy cao tốc ngày đêm về Bến xe trung tâm Lào Cai, Bến xe Sa Pa, Bến xe Yên Bái, Bến xe Nghĩa Lộ. Giá vé: 200.000 - 300.000 VNĐ/vé.

=== Bằng đường sắt ===
[[Tập tin:20251220_Ga_Lào_Cai.jpg|nhỏ|Ga Lào Cai - điểm kết thúc của tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai]]
Tuyến [[Đường sắt Hà Nội - Lào Cai]] khổ 1.000 mm kết nối thẳng từ Ga Hà Nội qua Phú Thọ, Ga Yên Bái (phường Yên Bái), Ga Phố Lu (xã Bảo Thắng) đến Ga Lào Cai (phường Lào Cai), sau đó vượt cầu đường sắt Hồ Kiều thông tuyến liên vận quốc tế sang Ga Hà Khẩu (Vân Nam, Trung Quốc):
* '''Đoàn tàu khách nhanh SP1 / SP2 / SP3 / SP4:''' Khởi hành hàng đêm từ Ga Hà Nội lúc 21:30 - 22:00 và đến Ga Lào Cai lúc 05:30 sáng hôm sau. Tàu trang bị các toa xe du lịch chất lượng cao (Victoria Express, Chapa Express, Livitrans Express, Sapaly Express) với buồng nằm 2 - 4 giường ốp gỗ, điều hòa êm ái. Giá vé: 350.000 - 850.000 VNĐ/giường nằm.
* Từ Ga Lào Cai, du khách tiếp tục đón xe buýt công cộng hoặc xe trung chuyển vượt 30 km đèo dốc lên thị xã Sa Pa.

=== Bằng đường thủy ===
* Tuyến vận tải đường thủy lòng [[Hồ Thác Bà]] (xã Thác Bà) đưa tàu thuyền, ca nô du lịch đưa đón khách tham quan các đảo nổi trên hồ và kết nối liên tỉnh sang huyện Hàm Yên ([[Tuyên Quang]]).

== Di chuyển ==
[[Tập tin:Trạm Tấu, Yên Bái road.jpg|nhỏ|Cung đường đèo dốc uốn lượn tại xã Trạm Tấu]]

* '''Thuê xe máy phượt cung đèo:''' Phương tiện linh hoạt và phổ biến nhất để chinh phục các cung đèo quanh co, tiếp cận các bản làng xa xôi của người Mông, Dao tại Sa Pa, Y Tý, Mù Cang Chải, Bắc Hà, Trạm Tấu. Các điểm cho thuê xe máy tập trung quanh Ga Lào Cai (phường Lào Cai), trung tâm phường Sa Pa, phường Yên Bái và xã Mù Cang Chải với giá thuê từ 120.000 - 180.000 VNĐ/ngày.
* '''Cáp treo Fansipan Legend:''' Tuyến cáp treo ba dây dài 6.292,5 m vượt thung lũng Mường Hoa lên đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m; thời gian di chuyển trong cabin chỉ mất 15 phút thay vì phải leo bộ rừng núi 2 ngày.
* '''Xe buýt công cộng nội tỉnh:'''
  * Tuyến số 01: phường Lào Cai - phường Sa Pa (tần suất 20 phút/chuyến, giá vé: 30.000 VNĐ/lượt).
  * Tuyến phường Lào Cai - xã Bát Xát.
  * Tuyến phường Lào Cai - xã Bắc Hà.
  * Tuyến phường Yên Bái - phường Cầu Thia (Mường Lò) - xã Mù Cang Chải.
* '''Tàu máy và xuồng du lịch Hồ Thác Bà:''' Xuất bến từ bến thủy thị trấn Thác Bà cũ đưa khách lướt sóng qua 1.300 hòn đảo xanh, ghé thăm Động Thủy Tiên, đền Thác Bà và bản du lịch cộng đồng người Tày Ngòi Tu (xã Thác Bà).
* '''Taxi:''' 
  * Taxi Mai Linh Lào Cai: ☎ +84 214 3833 388
  * Taxi Sa Pa: ☎ +84 214 3626 626
  * Taxi Yên Bái: ☎ +84 216 3866 866
  * Taxi Mai Linh Yên Bái: ☎ +84 216 3855 855
== Tham quan ==
{{mapframe}}
[[Tập tin:Fansipan summit 2 in sunrise.jpg|nhỏ|Cột mốc đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m trên dãy Hoàng Liên Sơn tại phường Sa Pa]]

=== Vùng Núi cao Hoàng Liên Sơn &amp; Khu Du lịch Sa Pa ===
* {{xem
| tên=Đỉnh Fansipan &amp; Quần thể Tâm linh Fansipan Legend | tên khác=Fansipan Peak
| trang web=https://fansipanlegend.sunworld.vn | email=
| địa chỉ=phường Sa Pa và phường Phan Si Păng cũ | vĩ độ=22.3033 | kinh độ=103.7750 | chỉ đường=Tiếp cận bằng cáp treo từ thung lũng Mường Hoa hoặc leo núi đường bộ
| điện thoại=+84 214 3818 888 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:30 | giá=Vé cáp treo khứ hồi: 850.000 VNĐ/người lớn (tàu hỏa leo núi tính riêng)
| nội dung=Đỉnh núi cao nhất Việt Nam và toàn bán đảo Đông Dương ở độ cao 3.143 m so với mực nước biển. Quần thể gồm tháp mốc inox đỉnh Fansipan, quần thể công trình kiến trúc Phật giáo bằng đá xanh và gỗ tứ thiết chế tác công phu theo phong cách chùa cổ thế kỷ 15 - 16 ngự trên triền dốc đá cheo leo giữa mây ngàn: Đại tượng Phật A Di Đà bằng đồng đúc cao 21,5 m (tượng Phật đồng cao nhất Việt Nam ngự ở độ cao trên 3.000 m), Kim Sơn Bảo Thắng Tự, Bảo tháp 11 tầng, đường La Hán và Tượng Quan Thế Âm Bồ Tát bằng đồng.
}}

[[Tập tin:Thacbac3.jpg|nhỏ|Thác Bạc đổ từ vách núi cao bên Quốc lộ 4D tại phường Sa Pa]]

* {{xem
| tên=Thác Bạc &amp; Thác Tình Yêu | tên khác=Silver Waterfall &amp; Love Waterfall
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Sa Pa và xã San Sả Hồ cũ | vĩ độ=22.3610 | kinh độ=103.7780 | chỉ đường=Nằm sát trục Quốc lộ 4D hướng đi đèo Ô Quý Hồ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 17:30 | giá=Vé Thác Bạc: 20.000 VNĐ; vé Thác Tình Yêu - Suối Vàng: 75.000 VNĐ
| nội dung=Hai ngọn thác tự nhiên bắt nguồn từ đỉnh dãy Hoàng Liên Sơn:
* '''Thác Bạc:''' Dòng thác đổ từ độ cao hơn 200 m xuống thung lũng suối Mường Hoa bọt tung trắng xóa, du khách leo theo các bậc cầu thang đá hai bên sườn núi để ngắm nhìn dòng nước cuộn đổ giữa rừng thông.
* '''Thác Tình Yêu &amp; Suối Vàng:''' Nằm trong vùng lõi Vườn Quốc gia Hoàng Liên; dòng suối Vàng trong suốt chảy qua lòng đá hoa cương màu vàng đất dẫn tới ngọn thác cao gần 100 m đổ xuống hồ nước sâu mát lạnh, gắn với huyền thoại tình yêu giữa nàng tiên trời và chàng tiều phu Ô Quý Hồ.
}}

* {{xem
| tên=Đèo Ô Quý Hồ (Đèo Hoàng Liên Sơn) &amp; Cầu kính Rồng Mây | tên khác=O Quy Ho Pass
| trang web= | email=
| địa chỉ=phường Sa Pa (ranh giới giữa tỉnh Lào Cai và tỉnh Lai Châu) | vĩ độ=22.3550 | kinh độ=103.7650 | chỉ đường=Trục Quốc lộ 4D ở độ cao hơn 2.000 m
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Ngắm cảnh miễn phí; vé khu du lịch Cầu kính tính riêng
| nội dung=Một trong &quot;Tứ đại đỉnh đèo&quot; hiểm trở và hùng vĩ nhất vùng núi phía Bắc với chiều dài gần 50 km vượt qua dãy Hoàng Liên Sơn. Đỉnh đèo là ranh giới khí hậu rõ nét: mùa đông bên phía Lào Cai thường mịt mù sương gió lạnh buốt trong khi phía Lai Châu lại ấm áp hửng nắng; đây là điểm ngắm hoàng hôn và săn biển mây chiều nổi tiếng nhất vùng Tây Bắc.
}}

* {{xem
| tên=Thung lũng Mường Hoa &amp; Bãi đá cổ Sa Pa | tên khác=Muong Hoa Valley &amp; Ancient Rock Field
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tả Van và xã Hầu Thào cũ | vĩ độ=22.3120 | kinh độ=103.8780 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Sa Pa 8 km về phía Đông Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Vé tham quan tuyến Tả Van - Mường Hoa: 80.000 VNĐ/người
| nội dung=Thung lũng lòng chảo trải dài men theo con suối Mường Hoa uốn lượn qua các sườn đồi ruộng bậc thang của đồng bào người H'Mông đen và người Giáy. Nơi đây lưu giữ Bãi đá cổ Sa Pa - Di tích quốc gia trải rộng trên diện tích 8 km² với gần 200 khối đá sa thạch chạm khắc các hình vẽ bí ẩn, ký tự cổ, sơ đồ bản đồ và hình người thời tiền sử chưa được giải mã.
}}

[[Tập tin:Rice terrace.png|nhỏ|Ruộng bậc thang Mù Cang Chải mùa lúa chín vàng tại xã Púng Luông]]

=== Quần thể Ruộng bậc thang Danh thắng Quốc gia Đặc biệt ===
* {{xem
| tên=Khu Danh thắng Quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải | tên khác=Mu Cang Chai Terraced Rice Fields
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Mù Cang Chải, xã Púng Luông, xã Khao Mang, xã Lao Chải | vĩ độ=21.8500 | kinh độ=104.0833 | chỉ đường=Trải rộng dọc theo trục Quốc lộ 32
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (xe ôm địa phương lên các đồi mâm xôi tính riêng)
| nội dung=Quần thể di tích danh thắng quốc gia đặc biệt rộng hơn 2.200 ha do các thế hệ đồng bào người H'Mông khai khẩn thủ công suốt hàng trăm năm trên các sườn núi dốc đứng từ 30° đến 50°. Các điểm ngắm cảnh ruộng bậc thang nổi tiếng thế giới:
* '''Đồi Mâm Xôi La Pán Tẩn (xã Púng Luông):''' Quả đồi hình tròn trũng tự nhiên được xếp tầng ruộng bậc thang tròn đều như mâm xôi dâng trời, là biểu tượng nhiếp ảnh tiêu biểu của du lịch Tây Bắc.
* '''Đồi Móng Ngựa Sáng Nhù (xã Mù Cang Chải):''' Dải ruộng uốn hình vòng cung bán nguyệt ôm sát triền núi dốc đứng, điểm đón hoàng hôn rực rỡ nhất vào mùa lúa chín tháng 9 - 10.
* '''Thung lũng ruộng Mũi Thuyền Dế Xu Phình:''' Các dải ruộng nhọn vươn ra lòng thung lũng như những mũi thuyền xếp lớp.
* '''Mùa nước đổ (tháng 5 - 6) &amp; Mùa vàng (tháng 9 - 10):''' Hai thời khắc cảnh quan chuyển biến kỳ ảo từ những mặt gương nước phản chiếu trời mây sang thảm lúa vàng ươm trù phú.
}}

[[Tập tin:Nhảy dù lượn từ đèo Khau Phạ ngắm bản Lìm mông.jpg|nhỏ|Bay dù lượn từ đỉnh đèo Khau Phạ xuống thung lũng Lìm Mông, xã Tú Lệ]]

* {{xem
| tên=Đèo Khau Phạ &amp; Thung lũng Lúa Nếp Tú Lệ | tên khác=Khau Pha Pass &amp; Tu Le Valley
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Tú Lệ và xã Cao Phạ cũ | vĩ độ=21.7850 | kinh độ=104.2500 | chỉ đường=Nằm trên trục Quốc lộ 32 vượt dãy núi Khau Phạ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí (vé bay dù lượn dù đôi tính riêng)
| nội dung=Một trong &quot;Tứ đại đỉnh đèo&quot; của miền Bắc với chiều dài hơn 30 km ở độ cao từ 1.200 m đến 1.500 m so với mực nước biển, thường xuyên mù sương quanh năm (nghĩa theo tiếng Thái là &quot;Sừng Trời&quot;). Đỉnh đèo là điểm cất cánh của sự kiện thể thao mạo hiểm dù lượn quốc tế &quot;Bay trên mùa vàng&quot; và &quot;Bay trên mùa nước đổ&quot;, nhìn xuống toàn cảnh thung lũng bản Lìm Mông, Lìm Thái và cánh đồng lúa nếp Tú Lệ trù phú.
}}

[[Tập tin:Thác Bà lake - panorama.jpg|nhỏ|Mặt nước phẳng lặng và các đảo đất xanh tại Hồ Thác Bà, xã Thác Bà]]

=== Thắng cảnh Hồ Thác Bà &amp; Vùng Văn hóa Cổ Lục Yên ===
* {{xem
| tên=Hồ Thác Bà &amp; Nhà máy Thủy điện Thác Bà | tên khác=Thac Ba Lake
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Thác Bà và xã Yên Bình | vĩ độ=21.7500 | kinh độ=105.0333 | chỉ đường=Cách phường Yên Bái khoảng 35 km về phía Đông Bắc
| điện thoại=+84 216 3885 123 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Thuê thuyền tham quan lòng hồ: 500.000 - 1.200.000 VNĐ/chuyến
| nội dung=Hồ nước ngọt nhân tạo lớn hình thành từ năm 1971 khi ngăn dòng sông Chảy xây dựng Nhà máy Thủy điện Thác Bà - công trình thủy điện đầu tiên của miền Bắc. Hồ có diện tích mặt nước hơn 20.000 ha với hơn 1.300 hòn đảo đất xanh ngắt nhấp nhô soi bóng xuống làn nước xanh trong, được mệnh danh là &quot;Vịnh Hạ Long trên núi&quot;. Quần thể tham quan gồm Động Thủy Tiên (hang đá tự nhiên gắn với truyền thuyết 9 nàng tiên), Đền Thác Bà uy nghiêm bên bờ hồ, hang Xuân Long và bản du lịch cộng đồng người Tày Ngòi Tu.
}}

* {{xem
| tên=Chợ Đá quý Lục Yên &amp; Chùa Hang Ngọc Bích | tên khác=Luc Yen Gemstone Market
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Lục Yên | vĩ độ=22.1120 | kinh độ=104.7280 | chỉ đường=Trung tâm xã Yên Thế cũ
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 10:00 sáng hàng ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=&quot;Thủ phủ đá quý&quot; của miền Bắc, nơi có phiên chợ đá quý ngoài trời độc đáo chỉ họp vào buổi sáng sớm. Các nghệ nhân và thợ khai mỏ bày bán công khai hàng trăm loại đá quý, đá bán quý thô và đã mài dũa (ruby đỏ, sapphire xanh, spinel, thạch anh) trên những chiếc bàn gỗ đơn sơ; kề bên là các xưởng chế tác tranh đá quý thủ công tinh xảo ghép từ đá vụn tự nhiên.
}}

[[Tập tin:Mèo Hoàng A Tưởng.jpg|nhỏ|Dinh thự cổ Hoàng A Tưởng với kiến trúc Á - Âu tại xã Bắc Hà]]

=== Vùng Cao nguyên Trắng Bắc Hà &amp; Cung Săn mây Y Tý ===
* {{xem
| tên=Dinh Hoàng A Tưởng (Dinh Vua Mèo Bắc Hà) | tên khác=Hoang A Tuong Palace
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bắc Hà | vĩ độ=22.5380 | kinh độ=104.2880 | chỉ đường=Trung tâm xã
| điện thoại=+84 214 3880 234 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:30 - 17:00 | giá=20.000 VNĐ/người
| nội dung=Tòa dinh thự kiêm pháo đài bề thế xây dựng từ năm 1914 đến 1921 của hai cha con thổ ty người Tày cai trị vùng rẻo cao Hoàng Yến Chót và Hoàng A Tưởng. Công trình do kiến trúc sư người Pháp và thầy địa lý người Trung Hoa thiết kế, kết hợp hài hòa giữa lối kiến trúc lâu đài cổ điển phương Tây (cửa vòm cuốn, cột gờ đắp nổi, ban công con tiện) và bố cục nhà khép kín phong thủy Á Đông; khuôn viên gồm 36 phòng chức năng kiên cố, bao quanh bởi tường rào có lỗ châu mai phòng thủ.
}}

* {{xem
| tên=Thiên đường Săn mây Y Tý &amp; Thung lũng Lảo Thẩn | tên khác=Y Ty Cloud Paradise
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Y Tý | vĩ độ=22.6250 | kinh độ=103.6080 | chỉ đường=Cách phường Lào Cai 75 km theo tuyến đường Bát Xát - Bản Xèo
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=xã vùng cao biên giới nằm ở độ cao trên 2.000 m tựa lưng vào dãy núi Nhìu Cồ San, quanh năm mây mù bao phủ. Điểm tham quan nổi bật gồm: Bản Choản Thèn và bản Lao Chải của người Hà Nhì đen với những ngôi nhà trình tường bằng đất nện dày hình nấm khổng lồ lợp mái cỏ rêu phong; các dải ruộng bậc thang Thề Pả uốn lượn; đỉnh Lảo Thẩn (2.860 m) - điểm trekking săn biển mây bình minh lý tưởng bậc nhất Tây Bắc.
}}

[[Tập tin:Phu Song Sung (241072135).jpeg|nhỏ|Đỉnh Tà Chì Nhù (Phu Song Sung) ngập tràn sắc hoa chi pâu tại xã Hạnh Phúc]]

* {{xem
| tên=Đỉnh Tà Chì Nhù &amp; Suối khoáng nóng Trạm Tấu | tên khác=Ta Chi Nhu Peak &amp; Tram Tau Hot Spring
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Hạnh Phúc và xã Trạm Tấu | vĩ độ=21.5600 | kinh độ=104.4250 | chỉ đường=Cách trung tâm phường Cầu Thia 30 km về phía Tây Nam
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Tắm khoáng nóng: 50.000 - 120.000 VNĐ/người
| nội dung=Điểm đến nổi bật của vùng rẻo cao Trạm Tấu:
* '''Đỉnh Tà Chì Nhù (2.979 m):''' Đỉnh núi cao thứ 7 tại Việt Nam, mệnh danh là &quot;đại dương trên mây&quot;; vào tháng 9 đến tháng 10 hàng năm, sườn núi bung nở bạt ngàn sắc tím biếc của loài hoa chi pâu (hoa cỏ mật) rực rỡ giữa biển mây bồng bềnh.
* '''Suối khoáng nóng tự nhiên Trạm Tấu:''' Mạch nước khoáng nóng tự nhiên phun trào từ lòng đất ở nhiệt độ 45 - 50&amp;nbsp;°C chảy vào các bể đá ngoài trời nhìn thẳng ra những thửa ruộng bậc thang xanh mát của đồng bào người Thái và Mông.
}}

=== Cửa khẩu Quốc tế &amp; Quần thể Di tích Lịch sử Cách mạng ===
* {{xem
| tên=Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai &amp; Cột mốc Biên giới số 102 | tên khác=Lao Cai International Border Gate
| trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Phan Bội Châu, phường Lào Cai | vĩ độ=22.5050 | kinh độ=103.9680 | chỉ đường=Nằm ngay ngã ba sông Nậm Thi và sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 22:00 | giá=Miễn phí tham quan check-in khu vực cột mốc
| nội dung=Cửa khẩu quốc tế đường bộ và đường sắt quan trọng bậc nhất nối Việt Nam với thị trấn Hà Khẩu (châu Hồng Hà, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc) qua Cầu đường bộ Hồ Kiều bắc qua sông Nậm Thi. Kề bên là Cột mốc biên giới quốc gia số 102 (cột mốc đôi bằng đá hoa cương nguyên khối dựng năm 2001) và Đền Mẫu Lào Cai linh thiêng tọa lạc nơi ngã ba sông biên giới.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Đền Đông Cuông | tên khác=Dong Cuong Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=Thôn Bến Đền, xã Đông Cuông | vĩ độ=21.9850 | kinh độ=104.7280 | chỉ đường=Cách phường Yên Bái 50 km xuôi dọc đê sông Hồng
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:30 - 18:30 | giá=Miễn phí
| nội dung=Ngôi đền cổ linh thiêng bậc nhất trong hệ thống tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, nơi phụng thờ Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn (Bà Chúa Nhất Ngàn) và các vị anh hùng dân tộc người Tày, Dao đã có công đánh đuổi giặc Nguyên Mông bảo vệ phòng tuyến sông Hồng thời Trần. Lễ hội Đền Đông Cuông diễn ra vào ngày Mão đầu tiên của tháng Giêng âm lịch với nghi lễ mổ trâu trắng tế Mẫu truyền thống.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Đền Bảo Hà (Đền Ông Hoàng Bảy) | tên khác=Bao Ha Temple
| trang web= | email=
| địa chỉ=xã Bảo Hà | vĩ độ=22.1850 | kinh độ=104.3450 | chỉ đường=Dưới chân đồi Cấm sát bờ sông Hồng và ga Bảo Hà
| điện thoại=+84 214 3878 123 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=Cả ngày | giá=Miễn phí
| nội dung=Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia phụng thờ danh tướng Hoàng Bảy (Thần Vệ quốc Nguyễn Hoàng Bảy) - người có công lãnh đạo đồng bào các dân tộc địa phương dẹp tan giặc cướp phương Bắc giữ yên bờ cõi biên thùy thời Hậu Lê (niên hiệu Cảnh Hưng). Đền là trung tâm thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu và hầu đồng thu hút hàng vạn khách hành hương quanh năm.
}}

* {{xem
| tên=Khu Di tích Lịch sử Quốc gia Lăng mộ Nguyễn Thái Học &amp; Khởi nghĩa Yên Bái | tên khác=Nguyen Thai Hoc Monument
| trang web= | email=
| địa chỉ=Công viên Yên Hòa, phường Yên Bái | vĩ độ=21.7210 | kinh độ=104.9120 | chỉ đường=Trung tâm phường
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=07:00 - 18:00 | giá=Miễn phí
| nội dung=Quần thể tưởng niệm cuộc Khởi nghĩa Yên Bái lịch sử nổ ra đêm ngày 9 rạng sáng 10 tháng 2 năm 1930 do Việt Nam Quốc dân Đảng lãnh đạo. Nơi đây bảo tồn phần mộ chung và tượng đài của nhà yêu nước Nguyễn Thái Học cùng 12 đồng chí hy sinh trên máy chém của thực dân Pháp với câu nói bất hủ trước lúc hy sinh: ''&quot;Không thành công cũng thành nhân&quot;''.
}}

== Hoạt động ==
* '''Chinh phục đỉnh Fansipan bằng cáp treo và đi bộ:''' Trải nghiệm tuyến cáp treo ba dây vượt thung lũng Mường Hoa, sau đó leo tiếp 639 bậc đá hoặc đi tàu hỏa leo núi lên đỉnh cao 3.143 m để chạm tay vào cột mốc Nóc nhà Đông Dương và chiêm bái đại tượng Phật đồng giữa biển mây (phường Sa Pa).
* '''Bay dù lượn trên đỉnh đèo Khau Phạ:''' Tham gia sự kiện thể thao mạo hiểm &quot;Bay trên mùa vàng&quot; vào tháng 9 - 10 tại xã Tú Lệ, cùng phi công cất cánh từ đỉnh đèo Khau Phạ lượn dù đôi trên không trung ngắm trọn vẹn thung lũng lúa nếp chín vàng Lìm Mông rực rỡ bên dưới.
* '''Trekking săn mây và hoa chi pâu đỉnh Tà Chì Nhù:''' Thực hiện lộ trình đi bộ thể thao 2 ngày 1 đêm vượt dốc núi từ bản Xà Hồ (xã Hạnh Phúc) lên đỉnh Tà Chì Nhù ở độ cao 2.979 m để ngắm nhìn thảm hoa tím biếc nở rộ giữa biển mây lúc bình minh.
* '''Ngâm khoáng nóng tự nhiên giữa ruộng bậc thang Trạm Tấu:''' Thư giãn ngâm mình trong làn nước khoáng nóng tự nhiên 45&amp;nbsp;°C tại xã Hạnh Phúc, ngắm nhìn sương sớm bay lãng đãng trên các nếp nhà sàn người Thái và ruộng bậc thang kề bên.
* '''Trải nghiệm phiên chợ vùng cao Bắc Hà &amp; Cán Cấu:''' Dạo bước giữa phiên chợ chủ nhật náo nhiệt tại xã Bắc Hà và xã Si Ma Cai, ngắm nhìn trang phục thổ cẩm rực rỡ của thiếu nữ Mông hoa, thưởng thức bát thắng cố ngựa bốc khói nghi ngút và nhấp chén rượu ngô Bản Phố cay nồng.
* '''Du thuyền ngắm cảnh lòng hồ Thác Bà &amp; Động Thủy Tiên:''' Thuê thuyền máy lướt trên mặt nước trong xanh phẳng lặng sông Chảy tại xã Thác Bà, len lỏi qua hàng ngàn hòn đảo đất xanh ngắt và thám hiểm các hang động đá vôi nhũ đá lung linh.
* '''Trekking săn mây bản người Hà Nhì Y Tý:''' Khám phá các nếp nhà trình tường bằng đất nện hình nấm cổ kính tại bản Choản Thèn (xã Y Tý), săn mây ngập tràn thung lũng lúa Thề Pả và cắm trại trên đỉnh Lảo Thẩn.
* '''Hòa mình vào điệu Xòe Thái đại ngàn Mường Lò:''' Tham gia vòng xòe hoa khổng lồ cùng hàng ngàn nghệ nhân và đồng bào Thái tại phường Cầu Thia, phường Nghĩa Lộ trong các đêm hội mùa thu Tây Bắc.
== Mua sắm ==
Sản vật của tỉnh Lào Cai mới phản ánh sự phong phú của vùng núi cao ôn đới Hoàng Liên Sơn, thung lũng lúa nương màu mỡ và các đồi rừng nguyên sinh bạt ngàn. Du khách có thể tìm mua nông lâm sản đặc hữu, dược liệu quý, đồ thủ công thổ cẩm truyền thống và đá quý tự nhiên.

=== Đặc sản làm quà ===
* '''Quế Văn Yên (Quế hữu cơ):''' Lào Cai là thủ phủ quế lớn nhất Việt Nam với hơn 147.000 ha; vỏ quế khô cuộn tròn dày dặn, hàm lượng tinh dầu cao, mùi thơm nồng ấm cay ngọt; các sản phẩm chế biến gồm tinh dầu quế nguyên chất, bột quế, trà quế và đồ thủ công mỹ nghệ từ vỏ quế tại xã Mậu A, xã Đại Sơn cũ (nay thuộc xã Tân Hợp), xã Phong Dụ Hạ.
* '''Chè Shan tuyết cổ thụ Suối Giàng:''' Búp chè to phủ lớp lông tuyết trắng bạc hái từ những thân cây chè cổ thụ từ 100 đến trên 300 năm tuổi mọc tự nhiên ở độ cao gần 1.400 m trên núi cao xã Văn Chấn; nước chè vàng óng ánh như mật ong rừng, hương cốm non thoang thoảng, vị chát thanh dịu và hậu vị ngọt sâu đậm đà.
* '''Gạo nếp Tú Lệ (Nếp Tan Púng Luông):''' Giống lúa nếp nương đặc sản trồng trên thung lũng đất mùn phù sa suối Mường Lùng tại xã Tú Lệ; hạt gạo tròn mẩy, trắng trong, khi đồ xôi tỏa hương thơm ngào ngạt khắp bản làng, hạt xôi dẻo quánh bùi béo mà không ngấy; vào mùa thu cốm non Tú Lệ được giã tay thủ công thơm ngậy dẻo bùi.
* '''Gạo Séng Cù Mường Khương &amp; Bát Xát:''' Giống lúa nương hạt dài trắng đục canh tác trên các thửa ruộng bậc thang đón nguồn nước suối nguồn ở độ cao trên 1.000 m tại xã Mường Khương, xã Bát Xát; cơm nấu chín dẻo thơm tự nhiên, giàu hàm lượng vitamin và khoáng chất.
* '''Thịt trâu gác bếp &amp; Lạp xưởng hun khói:''' Thịt bắp trâu tươi thái bản to tẩm ướp hạt mắc khén, hạt dổi, ớt rừng, gừng núi rồi treo hong trên giàn bếp củi than nhãn; thớ thịt bên ngoài khô sẫm đượm mùi khói nhưng bên trong đỏ hồng tự nhiên, xé sợi chấm chẩm chéo tại phường Sa Pa, xã Bắc Hà, phường Nghĩa Lộ.
* '''Mận Tam hoa Bắc Hà &amp; Mận hậu Mù Cang Chải:''' Quả mận chín rộ vào tháng 5 - 6; vỏ mỏng phủ lớp phấn trắng mờ, ruột đỏ au mọng nước, vị giòn ngọt thanh pha chút chua dịu dễ chịu tại xã Bắc Hà, xã Mù Cang Chải.
* '''Tương ớt Mường Khương:''' Loại tương ớt cổ truyền làm từ giống ớt thóc cay nồng xé lưỡi kết hợp tỏi ta, hạt thì là, hạt thảo quả và rượu ngô nếp ủ men trong thùng gỗ tại xã Mường Khương.
* '''Thổ cẩm thủ công dệt lanh &amp; Thêu tay:''' Váy xòe lanh vẽ sáp ong của phụ nữ Mông hoa tại xã Bắc Hà; túi xách, khăn choàng thêu chỉ màu họa tiết &quot;ấn Bàn Vương&quot; của người Dao đỏ tại xã Tả Phìn; và vải dệt hoa văn truyền thống của người Thái Mường Lò tại phường Trung Tâm.
* '''Đá quý Lục Yên:''' Các viên đá quý ruby, sapphire, thạch anh thô hoặc đã mài giác mạ vàng bạc; cùng các bức tranh đá quý phong cảnh ghép tay từ bột đá tự nhiên tại xã Lục Yên.

[[Tập tin:Muong Lo, Nghia Lo market.jpg|nhỏ|Quầy hàng thổ cẩm rực rỡ tại chợ Mường Lò, phường Trung Tâm]]

=== Chợ phiên vùng cao &amp; Chợ đầu mối ===
* '''Chợ phiên Bắc Hà (xã Bắc Hà):''' Phiên chợ vùng cao nổi tiếng bậc nhất Đông Nam Á họp định kỳ vào sáng Chủ nhật hàng tuần; nơi đồng bào Mông, Dao, Tày diện váy áo thổ cẩm rực rỡ xuống chợ trao đổi ngựa thồ, bò đực, lợn cắp nách, thắng cố và rượu ngô.
* '''Chợ phiên Cán Cấu (xã Si Ma Cai):''' Phiên chợ trâu lớn nhất miền Bắc họp vào sáng Thứ Bảy ven triền núi dốc, nơi diễn ra các cuộc giao dịch hàng trăm con trâu mộng vùng cao.
* '''Chợ Mường Lò (phường Trung Tâm):''' Chợ đầu mối lớn thứ hai vùng Tây Bắc kề cánh đồng Mường Lò, chuyên doanh nông thổ sản, gạo nếp Tú Lệ, cá suối sấy và vải thổ cẩm Thái.
* '''Chợ Cốc Lếu (phường Lào Cai):''' Trung tâm thương mại bán buôn cửa khẩu lớn nhất tỉnh, nơi bày bán phong phú các mặt hàng thủ công mỹ nghệ, thảo dược, đồ gia dụng và hàng hóa biên mậu tiểu ngạch nhập khẩu từ Trung Quốc.

== Ẩm thực ==
Ẩm thực Lào Cai là sự kết tinh nguyên bản giữa các sản vật tự nhiên của núi rừng Hoàng Liên Sơn và nghệ thuật chế biến ẩm thực truyền thống đậm đà của đồng bào các dân tộc H'Mông, Thái, Tày, Dao.

Các món ăn đặc trưng tiêu biểu:
* '''Thắng cố ngựa truyền thống:''' Món ăn di sản hơn 200 năm của người H'Mông; nấu từ thịt và toàn bộ lục phủ ngũ tạng ngựa trong chảo gang lớn đun than củi rực hồng; nước dùng sôi sùng sục sóng sánh dậy mùi thơm nồng nàn của quế chi, thảo quả, sả, hoa hồi và lá thắng cố rừng; ăn nóng hổi cùng bát mèn mén và chén rượu ngô tại xã Bắc Hà, phường Sa Pa.
* '''Mèn mén (Cơm ngô hấp):''' Lương thực chính của người Mông chế biến từ ngô tẻ nương phơi khô, xay nhuyễn mịn bằng cối đá thủ công, trộn đều nước lã đem đồ chín hai lần trong chõ gỗ; hạt ngô chín tơi xốp, bùi béo tự nhiên, thường chan nước canh thắng cố ăn cùng.
* '''Cá hồi &amp; Cá tầm Sa Pa:''' Nhờ nguồn nước lạnh tinh khiết bắt nguồn từ dãy Hoàng Liên Sơn, cá hồi vân và cá tầm nuôi tại phường Sa Pa thịt săn chắc, béo ngọt mà không ngấy; chế biến thành gỏi cá hồi phi lê chấm mù tạt, lẩu cá hồi măng chua cay nồng, cá tầm nướng muối ớt than hoa.
* '''Lợn cắp nách quay giòn bì:''' Giống lợn đen bản địa thả rông tự nhiên trọng lượng 10 - 15 kg; thịt nạc mềm ngọt, thớ thịt dày ít mỡ, lớp bì giòn rụm; tẩm ướp hạt dổi, mắc khén rồi quay nguyên con trên bếp than hồng cho da vàng bóng rộm.
* '''Phở chua Bắc Hà:''' Món phở nguội đặc trưng dùng sợi phở tráng từ giống lúa nương màu đỏ phớt hồng; trộn cùng thịt xá xíu thái mỏng, lạc rang giã dập, rau thơm và chan nước chua lên men tự nhiên từ rau cải muối có vị chua dịu thanh mát tại xã Bắc Hà.
* '''Xôi ngũ sắc Mường Lò:''' Gạo nếp nương Tú Lệ ngâm nước chiết màu từ các loại lá rừng (lá cẩm tím, lá gừng xanh, củ nghệ vàng, quả gấc đỏ) rồi đồ xôi chín dẻo quánh; đĩa xôi ngũ sắc rực rỡ tượng trưng cho ngũ hành tương sinh và sự ấm no tại phường Nghĩa Lộ, phường Cầu Thia.
* '''Cá nướng Pa pỉnh tộp Mường Lò:''' Cá chép suối hoặc cá trắm sông Chảy mổ lưng nhồi sả, ớt, rau thơm, mắc khén giã dập rồi gập đôi mình cá kẹp que tre nướng trên than hồng; thịt cá trắng ngọt ngấm gia vị cay thơm nồng nàn.

[[Tập tin:Thắng cố chợ Bắc Hà.jpg|nhỏ|Chảo thắng cố ngựa sôi sục tại chợ phiên Bắc Hà, xã Bắc Hà]]

=== Điểm ăn uống danh tiếng ===
* {{xem
| tên=Nhà hàng Thắng cố A Quỳnh Sa Pa | trang web= | email=
| địa chỉ=Số 15 Đường Thạch Sơn, phường Sa Pa | vĩ độ=22.3360 | kinh độ=103.8420 | chỉ đường=Gần khu vực Nhà thờ Đá Sa Pa
| điện thoại=+84 214 3871 555 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=08:30 - 22:30 | giá=150.000 - 300.000 VNĐ/người
| nội dung=Địa chỉ ẩm thực Tây Bắc lâu năm nổi tiếng tại Sa Pa, chuyên phục vụ thắng cố ngựa chảo gang, lẩu cá tầm măng cay, gà đen nướng mật ong và cơm lam ống nứa.
}}

* {{xem
| tên=Quán Phở chua Chợ Bắc Hà | trang web= | email=
| địa chỉ=Khu ẩm thực chợ phiên Bắc Hà, xã Bắc Hà | vĩ độ=22.5365 | kinh độ=104.2860 | chỉ đường=Bên trong khuôn viên chợ trung tâm
| điện thoại= | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=06:00 - 14:00 (đông nhất sáng Chủ nhật) | giá=35.000 - 50.000 VNĐ/tô
| nội dung=Quán phục vụ phở chua sợi đỏ truyền thống ăn kèm thịt xá xíu, dưa chua bắp cải và lạc rang bùi béo chuẩn vị cao nguyên trắng.
}}

* {{xem
| tên=Nhà hàng Dân tộc Mường Lò | trang web= | email=
| địa chỉ=Đường Điện Biên, phường Trung Tâm | vĩ độ=21.6020 | kinh độ=104.5050 | chỉ đường=Trung tâm thung lũng Mường Lò
| điện thoại=+84 216 3870 888 | điện thoại miễn cước=
| giờ hoạt động=09:00 - 22:00 | giá=120.000 - 250.000 VNĐ/người
| nội dung=Không gian nhà sàn gỗ phục vụ các món ăn truyền thống của người Thái đen: pa pỉnh tộp, rêu suối nướng, xôi ngũ sắc nếp Tú Lệ và thịt trâu sấy gác bếp.
}}

== Đồ uống ==
* '''Rượu ngô Bản Phố:''' Rượu chưng cất thủ công từ hạt ngô vàng nương ủ men làm từ hạt cây hoa hồng mi (cây cỏ ngựa) tại xã Bắc Hà; rượu trong suốt, nồng độ cao (trên 45 độ) nhưng uống êm dịu, thơm nồng ấm và không gây đau đầu.
* '''Rượu San Lùng:''' Thức rượu truyền thống của người Dao đỏ tại xã Bản Xèo (Bát Xát); nấu từ thóc nương kết hợp hạt cao lương ủ men lá gồm 15 vị thuốc rừng theo phương pháp &quot;thủy thượng&quot; cổ truyền.
* '''Rượu Táo mèo Mù Cang Chải &amp; Trạm Tấu:''' Rượu ngâm từ những quả táo mèo rừng mọc tự nhiên trên núi cao; nước rượu màu nâu đỏ óng ánh, vị chua ngọt chát thanh dễ uống, có tác dụng kích thích tiêu hóa và hạ huyết áp.
* '''Trà Cổ thụ Suối Giàng:''' Thức trà quý pha từ búp chè tuyết cổ thụ nghìn năm tại xã Văn Chấn, nước trà sánh vàng màu mật ong, hương thơm tựa hoa rừng, vị chát dịu đọng lại vị ngọt hậu sâu lắng nơi cuống họng.

== Nghỉ ngơi ==
Hệ thống lưu trú tại tỉnh Lào Cai mới phát triển toàn diện mọi phân khúc: từ các khách sạn 5 sao mang phong cách kiến trúc Pháp cổ kính tại trung tâm phường Sa Pa, các khu resort sinh thái hòa mình vào ruộng bậc thang Mù Cang Chải, thung lũng Mường Hoa, đến chuỗi homestay nhà sàn, nhà trình tường ấm cúng tại xã Y Tý, xã Bắc Hà, xã Thác Bà:

=== Khu Nghỉ dưỡng Cao cấp &amp; Khách sạn Quốc tế ===
* {{ngủ
| tên=Hotel de la Coupole - MGallery Sa Pa | trang web=https://hoteldelacoupole.com | email=
| địa chỉ=Số 01 Đường Hoàng Liên, phường Sa Pa | vĩ độ=22.3330 | kinh độ=103.8410 | chỉ đường=Trung tâm phường kề nhà ga cáp treo Fansipan
| điện thoại=+84 214 3629 999 | điện thoại miễn cước=
| giá=2.800.000 - 7.500.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 5 sao xa hoa do kiến trúc sư Bill Bensley thiết kế, kết hợp lộng lẫy giữa phong cách thời trang cao cấp Haute Couture Pháp và hoa văn thổ cẩm Tây Bắc; sở hữu hồ bơi nước ấm nước nóng trong nhà Le Grand Bassin tráng lệ, spa thư giãn, nhà hàng ẩm thực Pháp Chic và sky bar trên tầng thượng.
}}

* {{ngủ
| tên=Topas Ecolodge | trang web=https://topasecolodge.com | email=
| địa chỉ=Thôn Bản Lếch, xã Mường Bo | vĩ độ=22.2580 | kinh độ=103.9350 | chỉ đường=Cách phường Sa Pa 18 km về phía Nam
| điện thoại=+84 24 3715 1005 | điện thoại miễn cước=
| giá=5.500.000 - 12.000.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng sinh thái nằm trên đỉnh đồi tròn biệt lập trong vùng đệm Vườn Quốc gia Hoàng Liên, lọt top các khu nghỉ dưỡng sinh thái độc đáo nhất thế giới của National Geographic; gồm 49 bungalow bằng đá hoa cương nhìn thẳng ra thung lũng ruộng bậc thang và hai hồ bơi vô cực nước ấm lưng chừng mây trời.
}}

* {{ngủ
| tên=Mu Cang Chai Ecolodge | trang web=https://mucangchaiecolodge.com | email=
| địa chỉ=Bản Hua Khắt, xã Púng Luông | vĩ độ=21.8250 | kinh độ=104.1120 | chỉ đường=Cách trung tâm xã Mù Cang Chải 12 km
| điện thoại=+84 988 567 222 | điện thoại miễn cước=
| giá=1.200.000 - 3.200.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khu nghỉ dưỡng sinh thái thiết kế theo phong cách nhà sàn gỗ truyền thống của người H'Mông và Thái nằm trên đồi thông, view trực diện thung lũng ruộng bậc thang, có nhà hàng phục vụ ẩm thực vùng cao và tour đi bộ bản làng.
}}

* {{ngủ
| tên=Khách sạn Mường Thanh Grand Lào Cai | trang web=https://grandlaocai.muongthanh.com | email=
| địa chỉ=Số 086 Đại lộ Trần Hưng Đạo, phường Cam Đường | vĩ độ=22.4680 | kinh độ=103.9850 | chỉ đường=Nằm trên trục đại lộ trung tâm
| điện thoại=+84 214 3839 888 | điện thoại miễn cước=
| giá=950.000 - 2.400.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=14:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Khách sạn 4 sao cao tầng hiện đại với 195 phòng nghỉ tiện nghi view sông Hồng, hồ bơi bốn mùa, trung tâm hội nghị tiệc cưới lớn và nhà hàng phục vụ thực đơn phong phú.
}}

=== Homestay Bản làng &amp; Nhà sàn Sinh thái ===
* {{ngủ
| tên=Y Tý Clouds Homestay | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Choản Thèn, xã Y Tý | vĩ độ=22.6280 | kinh độ=103.6120 | chỉ đường=Nằm trên triền sườn đồi nhìn ra thung lũng mây
| điện thoại=+84 988 123 456 | điện thoại miễn cước=
| giá=250.000 - 650.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Homestay nhà gỗ mộc mạc sở hữu ban công kính view trực diện biển mây bồng bềnh và thung lũng lúa Thề Pả, phục vụ các bữa cơm gia đình nấu gà đen bản và lẩu cá hồi nước suối.
}}

* {{ngủ
| tên=Ngòi Tu Ecolodge Hồ Thác Bà | trang web= | email=
| địa chỉ=Bản Ngòi Tu, xã Thác Bà | vĩ độ=21.7650 | kinh độ=105.0480 | chỉ đường=Ven bờ hồ Thác Bà
| điện thoại=+84 966 789 123 | điện thoại miễn cước=
| giá=300.000 - 800.000 VNĐ/đêm
| nhận phòng=13:00 | trả phòng=12:00
| nội dung=Lưu trú trong những căn nhà sàn gỗ cổ truyền lợp mái cọ của đồng bào người Tày, không gian xanh mát nhìn ra mặt nước hồ Thác Bà, phục vụ chèo thuyền kayak và giao lưu văn nghệ Then.
}}

== Giữ an toàn ==
=== An toàn giao thông ===
* Các tuyến đường đèo Ô Quý Hồ (Quốc lộ 4D), đèo Khau Phạ (Quốc lộ 32), dốc Móng Sến và đường lên xã Y Tý, xã Trạm Tấu có độ dốc đứng lớn, nhiều khúc cua tay áo liên tục và vực sâu nguy hiểm. Người điều khiển xe máy và ô tô cần kiểm tra hệ thống phanh trước khi khởi hành, đi số thấp (số 1 hoặc số 2 khi lên và xuống dốc), tuyệt đối không rà phanh liên tục gây mất phanh và làm chủ tốc độ.
* Vào mùa đông (tháng 12 đến tháng 2), hiện tượng sương mù dày đặc che khuất tầm nhìn và băng giá trơn trượt thường bao phủ đỉnh đèo Ô Quý Hồ, Sa Pa, Y Tý; lái xe cần bật đèn sương mù màu vàng, giảm tốc độ tối đa, giữ khoảng cách an toàn và bấm còi cảnh báo khi vào các khúc cua khuất tầm nhìn.

=== An toàn mùa mưa lũ ===
* Mùa mưa bão từ tháng 6 đến tháng 8 thường gây nguy cơ lũ quét và sạt lở đất đá trên sườn đồi dốc dọc tuyến Quốc lộ 32, Quốc lộ 4D và Tỉnh lộ 156; du khách cần chủ động theo dõi sát sao dự báo thời tiết hải văn - thủy văn vùng núi và hạn chế di chuyển qua các cung đường đèo hiểm trở khi có mưa lớn kéo dài nhiều ngày.

=== An toàn leo núi ===
* Khi tham gia các tour trekking chinh phục đỉnh Fansipan, Ky Quan San (Bạch Mộc Lương Tử), Lảo Thẩn hay Tà Chì Nhù, du khách bắt buộc phải thuê người dẫn đường bản địa (porter), trang bị giày leo núi chuyên dụng có độ bám cao, gậy leo núi, áo mưa, đèn pin cá nhân, túi giữ nhiệt và mang theo nước uống, đồ ăn nhẹ bổ sung năng lượng dọc đường.
* Tuyệt đối không tự ý tách đoàn hoặc đi theo các lối mòn tự phát không có biển chỉ dẫn trong rừng nguyên sinh để phòng tránh nguy cơ lạc đường và hạ thân nhiệt đột ngột vào ban đêm.

== Điểm đến tiếp theo ==
* [[Hà Nội]]: Di chuyển xuôi theo tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai (CT05) khoảng 245 km (chỉ mất 3,5 đến 4 giờ lái xe) hoặc đi tàu hỏa từ Ga Lào Cai để trở về thủ đô.
* [[Lai Châu]]: Đi theo Quốc lộ 4D vượt qua đỉnh [[Đèo Ô Quý Hồ]] sang phía Tây để chiêm ngưỡng động Tiên Sơn, bản Sin Suối Hồ và cao nguyên Sìn Hồ.
* [[Sơn La]]: Kết nối theo Quốc lộ 32 qua đèo Lũng Lô hoặc từ xã Mù Cang Chải qua đèo Nậm Khắt sang thăm thung lũng ngọc Ngọc Chiến và thiên đường mây [[Tà Xùa]].
* [[Phú Thọ]]: Theo tuyến cao tốc CT05 hoặc Quốc lộ 32 xuôi về phía Đông Nam để về thăm Quần thể Di tích Đền Hùng đất Tổ và đồi chè Long Cốc.
* [[Tuyên Quang]]: Đi theo Quốc lộ 70 hoặc Quốc lộ 37 qua Lục Yên, Yên Bình sang vùng lòng hồ sinh thái Na Hang và Khu di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào.
* [[Trung Quốc]]: Làm thủ tục xuất cảnh đường bộ qua [[Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai]] (phường Lào Cai) qua Cầu đường bộ Hồ Kiều sang thị trấn Hà Khẩu, huyện Hà Khẩu, châu tự trị Hồng Hà thuộc tỉnh Vân Nam.

{{geo|22.3799|104.1578}}
{{IsPartOf|Trung du và miền núi phía Bắc}}
{{usablecity}}
{{Wikipedia|Lào Cai}}</text>
      <sha1>olcgrrrpdc34xuee0lkhlawn17pueh0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bản mẫu:CarouselSlide</title>
    <ns>10</ns>
    <id>2557</id>
    <revision>
      <id>122770</id>
      <parentid>122762</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T13:57:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1050" sha1="g52ep58du2n2vmegd10ep4mefnwm160" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;CarouselSlide/styles.css&quot;/&gt;
&lt;div class=&quot;new-carousel-slide&quot;&gt;
    &lt;div class=&quot;new-carousel-slide-bg&quot;&gt;[[File:{{{image|{{{hình|Insert image here.svg}}}}}}|1200px|link={{{link|{{{liên kết|}}}}}}|class=new-carousel-bg-img]]&lt;/div&gt;
        &lt;div class=&quot;new-carousel-ribbon&quot; style=&quot;background-color: {{{ribbon-background-color|#0b3f5e}}}; color:{{{ribbon-text-color|white}}}&quot;&gt;
&lt;span&gt;{{CarouselSlide/icon|type={{{category|{{{type|{{{loại|}}}}}}}}}}}&lt;/span&gt;
            &lt;div class=&quot;new-carousel-ribbon-arrow&quot;&gt;&lt;/div&gt;
        &lt;/div&gt;
    &lt;div class=&quot;new-carousel-content-layer&quot;&gt;
        &lt;div class=&quot;new-carousel-title-bubble&quot;&gt;
            &lt;h3&gt;[[{{{link|{{{liên kết|{{{title|{{{tiêu đề|}}}}}}}}}}}}|&lt;span style=&quot;color:#fff;&quot;&gt;{{{title|{{{tiêu đề|{{{link|{{{liên kết|}}}}}}}}}}}}&lt;/span&gt;]]&lt;/h3&gt;
        &lt;/div&gt;
        &lt;div class=&quot;new-carousel-desc-bubble&quot;&gt;
            &lt;p&gt;{{{text|{{{quote|{{{miêu tả|{{{mô tả|{{error|Lỗi: Thiếu mô tả}}}}}}}}}}}}}}&lt;/p&gt;
        &lt;/div&gt;
    &lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;{{doc}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g52ep58du2n2vmegd10ep4mefnwm160</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MediaWiki:Gadgets-definition</title>
    <ns>8</ns>
    <id>2577</id>
    <revision>
      <id>122774</id>
      <parentid>122624</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T14:34:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2197" sha1="jycibftczhq3dpk06twjy0bgkfrkq7k" xml:space="preserve">=== general ===
* AVIM[skins=vector,vector-2022,monobook,timeless,modern,cologneblue]|AVIM.js
* AVIM_portlet[skins=vector,vector-2022,monobook,timeless,modern,cologneblue|dependencies=ext.gadget.AVIM]|AVIM portlet.js|AVIM portlet.css
* ErrorHighlighter[dependencies=mediawiki.util]|ErrorHighlighter.css
* WikidataSearchResults[dependencies=mediawiki.util|default]|WikidataSearchResults.js
* popups[dependencies=mediawiki.util]|popups.js

=== editing ===
* ListingToolbar[default|dependencies=mediawiki.util]|ListingToolbar.js
* ListingEditor[default|type=general|dependencies=ext.gadget.ListingEditor2023Styles,ext.gadget.ListingEditorConfig,mediawiki.storage,mediawiki.user]|ListingEditor2023.js
* ListingEditor2023Styles[default|hidden|type=general]|ListingEditor2023.css
* ListingEditorConfig[package|hidden]|ListingEditorConfig.js|ListingEditor.json
* edittop[skins=vector,vector-2022,monobook,timeless,modern,cologneblue|dependencies=mediawiki.util]|edittop.js
* MiniEdit[actions=view]|MiniEdit.js

=== interface ===
* Carousel[default|type=general|dependencies=mediawiki.util]|Carousel.js|Carousel.css
* CarouselBeta[type=general]|CarouselBeta.js|CarouselBeta.css
* LocalLiveClock[dependencies=mediawiki.util]|LocalLiveClock.js
* nominerva[skins=minerva]|nominerva.js
* responsiveVector2022[skins=vector-2022]|responsiveVector2022.js
* AdvancedSiteNotices[default|dependencies=mediawiki.api,mediawiki.cookie,mediawiki.util]|AdvancedSiteNotices.js
* ScrollButtons[dependencies=mediawiki.util|default]|ScrollButtons.js
* ShowUserInfo[dependencies=mediawiki.api,mediawiki.interface.helpers.styles,mediawiki.codex.messagebox.styles|default|type=general|namespaces=-1,2,3]|ShowUserInfo.js|ShowUserInfo.css
* purgetab[default|skins=vector,vector-2022,monobook,timeless,modern,cologneblue|dependencies=mediawiki.util,mediawiki.api]|purgetab.js
* DetectProtectionLevels[default]|DetectProtectionLevels.js
* XTools-ArticleInfo|XTools-ArticleInfo.js

=== hidden ===
* mobileSidebar[dependencies=mediawiki.util|skins=minerva|type=general|hidden]|mobileSidebar.js|mobileSidebar.css
* mySandbox[hidden|default|dependencies=mediawiki.util,mediawiki.Title|rights=createpage,edit]|mySandbox.js|mySandbox.css</text>
      <sha1>jycibftczhq3dpk06twjy0bgkfrkq7k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122775</id>
      <parentid>122774</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T14:37:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2225" sha1="sstmrjtoorndtnv0zn0z9jkk0ym94gp" xml:space="preserve">=== general ===
* AVIM[skins=vector,vector-2022,monobook,timeless,modern,cologneblue]|AVIM.js
* AVIM_portlet[skins=vector,vector-2022,monobook,timeless,modern,cologneblue|dependencies=ext.gadget.AVIM]|AVIM portlet.js|AVIM portlet.css
* ErrorHighlighter[dependencies=mediawiki.util]|ErrorHighlighter.css
* WikidataSearchResults[dependencies=mediawiki.util|default]|WikidataSearchResults.js
* popups[dependencies=mediawiki.util]|popups.js

=== editing ===
* ListingToolbar[default|dependencies=mediawiki.util]|ListingToolbar.js
* ListingEditor[default|type=general|dependencies=ext.gadget.ListingEditor2023Styles,ext.gadget.ListingEditorConfig,mediawiki.storage,mediawiki.user]|ListingEditor2023.js
* ListingEditor2023Styles[default|hidden|type=general]|ListingEditor2023.css
* ListingEditorConfig[package|hidden]|ListingEditorConfig.js|ListingEditor.json
* edittop[skins=vector,vector-2022,monobook,timeless,modern,cologneblue|dependencies=mediawiki.util]|edittop.js
* MiniEdit[actions=view]|MiniEdit.js

=== interface ===
* Carousel[default|type=general|dependencies=mediawiki.util]|Carousel.js|Carousel.css
* CarouselBeta[type=general|dependencies=mediawiki.util]|CarouselBeta.js|CarouselBeta.css
* LocalLiveClock[dependencies=mediawiki.util]|LocalLiveClock.js
* nominerva[skins=minerva]|nominerva.js
* responsiveVector2022[skins=vector-2022]|responsiveVector2022.js
* AdvancedSiteNotices[default|dependencies=mediawiki.api,mediawiki.cookie,mediawiki.util]|AdvancedSiteNotices.js
* ScrollButtons[dependencies=mediawiki.util|default]|ScrollButtons.js
* ShowUserInfo[dependencies=mediawiki.api,mediawiki.interface.helpers.styles,mediawiki.codex.messagebox.styles|default|type=general|namespaces=-1,2,3]|ShowUserInfo.js|ShowUserInfo.css
* purgetab[default|skins=vector,vector-2022,monobook,timeless,modern,cologneblue|dependencies=mediawiki.util,mediawiki.api]|purgetab.js
* DetectProtectionLevels[default]|DetectProtectionLevels.js
* XTools-ArticleInfo|XTools-ArticleInfo.js

=== hidden ===
* mobileSidebar[dependencies=mediawiki.util|skins=minerva|type=general|hidden]|mobileSidebar.js|mobileSidebar.css
* mySandbox[hidden|default|dependencies=mediawiki.util,mediawiki.Title|rights=createpage,edit]|mySandbox.js|mySandbox.css</text>
      <sha1>sstmrjtoorndtnv0zn0z9jkk0ym94gp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MediaWiki:Gadget-Carousel.css</title>
    <ns>8</ns>
    <id>3716</id>
    <revision>
      <id>122792</id>
      <parentid>122704</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T15:42:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122792</origin>
      <model>css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="7140" sha1="d6ma5esk0ia81a5mjg5m9lmg1v73d2q" xml:space="preserve">/* ========================================================
   CAROUSEL GADGET STYLES (Loaded when gadget is active)
   ======================================================== */

.new-carousel-wrapper {
	position: relative;
	width: 100%;
	max-width: 100%;
	height: 375px;
	overflow: hidden;
	background: #222;
	margin-bottom: 20px;
	display: flex;
	flex-direction: column;
}

.new-carousel-slides-viewport {
	position: relative;
	width: 100%;
	height: 375px;
	overflow: hidden;
	flex-grow: 1;
}

/* Collapse slides into an absolute stack inside the viewport */
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide {
	position: absolute !important;
	top: 0;
	left: 0;
	width: 100%;
	height: 100%;
	margin-bottom: 0 !important;
	opacity: 0;
	z-index: 0;
	pointer-events: none;
	will-change: transform, opacity;
}

/* Active and Animating States */
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide.active,
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide.anim-next-enter,
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide.anim-next-leave,
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide.anim-prev-enter,
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide.anim-prev-leave {
	opacity: 1 !important;
	z-index: 10;
	pointer-events: auto;
}

/* Animations */
.new-carousel-slide.anim-next-enter {
	display: block;
	z-index: 10;
	animation: slideInRight 0.6s ease-out forwards;
}
.new-carousel-slide.anim-next-leave {
	display: block;
	z-index: 5;
	animation: slideOutLeft 0.6s ease-out forwards;
}
.new-carousel-slide.anim-prev-enter {
	display: block;
	z-index: 10;
	animation: slideInLeft 0.6s ease-out forwards;
}
.new-carousel-slide.anim-prev-leave {
	display: block;
	z-index: 5;
	animation: slideOutRight 0.6s ease-out forwards;
}

@keyframes slideInRight {
	from { transform: translateX(100%); }
	to { transform: translateX(0); }
}
@keyframes slideOutLeft {
	from { transform: translateX(0); }
	to { transform: translateX(-100%); }
}
@keyframes slideInLeft {
	from { transform: translateX(-100%); }
	to { transform: translateX(0); }
}
@keyframes slideOutRight {
	from { transform: translateX(0); }
	to { transform: translateX(100%); }
}

/* Bubble Animations */
.new-carousel-slide.active .new-carousel-ribbon,
.new-carousel-slide.anim-next-enter .new-carousel-ribbon {
	animation: popDown 0.8s forwards;
}
.new-carousel-slide.active .new-carousel-title-bubble,
.new-carousel-slide.anim-next-enter .new-carousel-title-bubble {
	animation: slideUpFade 0.8s 0.2s forwards;
	opacity: 0;
}
.new-carousel-slide.active .new-carousel-desc-bubble,
.new-carousel-slide.anim-next-enter .new-carousel-desc-bubble {
	animation: slideUpFade 0.8s 0.4s forwards;
	opacity: 0;
}

@keyframes slideUpFade {
	from { opacity: 0; transform: translateY(30px); }
	to { opacity: 1; transform: translateY(0); }
}
@keyframes popDown {
	from { transform: translateY(-50px); }
	to { transform: translateY(0); }
}

/* Thumbnail Grid (Desktop) - CSS Grid layout with tight fit and left offset */
.new-carousel-pagination-grid {
	position: absolute;
	top: 25px;
	right: 70px; /* Shifted left to completely clear the navigation arrow */
	display: grid;
	grid-template-columns: repeat(3, 65px); /* Default 3 columns */
	gap: 6px;
	width: -moz-fit-content;
	width: fit-content;
	box-sizing: border-box;
	z-index: 20;
	list-style: none;
	margin: 0;
	padding: 8px; /* Balanced padding on all four edges */
	background: rgba(0, 0, 0, 0.4);
	border-radius: 6px;
}

/* Hide when empty so it doesn't show an empty dark box before JS runs */
.new-carousel-pagination-grid:empty {
	display: none !important;
}

/* Explicitly hide thumbnail grid when disabled via data-attribute or class */
.new-carousel-wrapper[data-thumbnails=&quot;false&quot;] .new-carousel-pagination-grid,
.new-carousel-wrapper.no-thumbnails .new-carousel-pagination-grid {
	display: none !important;
}

.new-carousel-pagination-grid li {
	width: 65px;
	height: 50px;
	cursor: pointer;
	border: 2px solid #ddd;
	opacity: 0.6;
	overflow: hidden;
	box-sizing: border-box;
	transition: opacity 0.2s ease, border-color 0.2s ease;
}
.new-carousel-pagination-grid li:hover {
	opacity: 0.9;
}
.new-carousel-pagination-grid li.active {
	opacity: 1;
	border-color: #ffcc00;
}
.new-carousel-pagination-grid li img {
	width: 100%;
	height: 100%;
	object-fit: cover;
	display: block;
}

/* 4-item thumbnail balancing: 2x2 grid */
.new-carousel-pagination-grid:has(&gt; li:nth-child(4):last-child) {
	grid-template-columns: repeat(2, 65px);
}

/* 2-item thumbnail balancing: 2 columns */
.new-carousel-pagination-grid:has(&gt; li:nth-child(2):last-child) {
	grid-template-columns: repeat(2, 65px);
}

/* Navigation Buttons: MediaWiki / Codex official vector chevrons */
.new-carousel-btn-prev,
.new-carousel-btn-next {
	position: absolute;
	top: 50%;
	transform: translateY(-50%);
	width: 44px;
	height: 44px;
	cursor: pointer;
	z-index: 30;
	background-color: rgba(0, 0, 0, 0.45);
	border-radius: 50%;
	background-repeat: no-repeat;
	background-position: center;
	background-size: 24px 24px;
	transition: background-color 0.2s ease, transform 0.2s ease;
	border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.25);
}
.new-carousel-btn-prev:hover,
.new-carousel-btn-next:hover {
	background-color: rgba(0, 0, 0, 0.75);
	transform: translateY(-50%) scale(1.08);
}
.new-carousel-btn-prev:focus-visible,
.new-carousel-btn-next:focus-visible {
	outline: 2px solid #36c;
	outline-offset: 2px;
}

/* Official MediaWiki Codex previous chevron SVG */
.new-carousel-btn-prev {
	left: 15px;
	background-image: url(&quot;data:image/svg+xml,%3Csvg xmlns='http://www.w3.org/2000/svg' width='24' height='24' viewBox='0 0 20 20'%3E%3Cpath d='M4 10l9 9 1.4-1.4L6.8 10l7.6-7.6L13 1z' fill='%23ffffff'/%3E%3C/svg%3E&quot;);
}

/* Official MediaWiki Codex next chevron SVG */
.new-carousel-btn-next {
	right: 15px;
	background-image: url(&quot;data:image/svg+xml,%3Csvg xmlns='http://www.w3.org/2000/svg' width='24' height='24' viewBox='0 0 20 20'%3E%3Cpath d='M16 10l-9-9-1.4 1.4 7.6 7.6-7.6 7.6L7 19z' fill='%23ffffff'/%3E%3C/svg%3E&quot;);
}

/* Mobile Optimizations */
@media only screen and (max-width: 768px) {
	.new-carousel-wrapper {
		height: auto !important;
		min-height: 0;
		background: inherit;
	}
	.new-carousel-slides-viewport {
		height: 250px !important;
		flex-grow: 0;
	}
	.new-carousel-pagination-grid {
		position: relative !important;
		top: auto !important;
		right: auto !important;
		width: 100% !important;
		display: flex !important;
		flex-wrap: wrap !important;
		margin: 10px 0 !important;
		justify-content: center !important;
		background: transparent !important;
		padding: 0 !important;
		gap: 6px !important;
	}
	.new-carousel-pagination-grid li {
		width: 50px;
		height: 40px;
	}
	.new-carousel-btn-prev,
	.new-carousel-btn-next {
		width: 36px;
		height: 36px;
		background-size: 20px 20px;
	}
	.new-carousel-btn-prev {
		left: 8px;
	}
	.new-carousel-btn-next {
		right: 8px;
	}
}

/* Minerva skin overrides */
.skin-minerva .new-carousel-slides-viewport {
	height: 250px !important;
	min-height: 250px !important;
}
.skin-minerva .content .new-carousel-wrapper {
	margin-left: -16px;
	margin-right: -16px;
	width: calc(100% + 32px);
	max-width: none;
}</text>
      <sha1>d6ma5esk0ia81a5mjg5m9lmg1v73d2q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MediaWiki:Gadget-Carousel.js</title>
    <ns>8</ns>
    <id>3717</id>
    <revision>
      <id>122791</id>
      <parentid>122703</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T15:41:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <comment>vanilla js</comment>
      <origin>122791</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="7455" sha1="jupq0z8ne3v33hme6ar2u3l5p051cu1" xml:space="preserve">/* Inspired by default Wikitravel carousel - Written in Vanilla JS */
(function () {
	'use strict';

	function initCarousels(root) {
		var wrappers = (root || document).querySelectorAll('.new-carousel-wrapper');

		wrappers.forEach(function (wrapper) {
			if (wrapper.dataset.carouselInitialized === 'true') {
				return;
			}
			wrapper.dataset.carouselInitialized = 'true';

			// 1. Re-activate carousel mode &amp; set Accessibility (a11y)
			wrapper.classList.add('is-carousel');
			wrapper.setAttribute('role', 'region');
			wrapper.setAttribute('aria-roledescription', 'carousel');
			wrapper.setAttribute('aria-label', 'Featured destinations');

			var viewport = wrapper.querySelector('.new-carousel-slides-viewport');
			if (!viewport) {
				return;
			}
			viewport.setAttribute('aria-live', 'polite');

			var slides = viewport.querySelectorAll('.new-carousel-slide');
			var pagination = wrapper.querySelector('.new-carousel-pagination-grid');
			var totalSlides = slides.length;
			if (totalSlides === 0) {
				return;
			}

			// Check if thumbnails are disabled via data attribute or class
			var enableThumbnails = wrapper.getAttribute('data-thumbnails') !== 'false' &amp;&amp;
				!wrapper.classList.contains('no-thumbnails');

			if (!enableThumbnails &amp;&amp; pagination) {
				pagination.remove();
				pagination = null;
			}

			var currentIndex = 0;
			var timer = null;
			var isAnimating = false;

			// 2. Setup Slides Accessibility
			slides.forEach(function (slide, idx) {
				slide.setAttribute('role', 'group');
				slide.setAttribute('aria-roledescription', 'slide');
				slide.setAttribute('aria-label', (idx + 1) + ' / ' + totalSlides);
			});

			// 3. Touch / Swipe Logic
			var touchStartX = 0;
			var touchEndX = 0;

			wrapper.addEventListener('touchstart', function (event) {
				touchStartX = event.touches[0].clientX;
			}, { passive: true });

			wrapper.addEventListener('touchend', function (event) {
				touchEndX = event.changedTouches[0].clientX;
				handleSwipe();
			}, { passive: true });

			function handleSwipe() {
				var threshold = 50;
				var distance = touchStartX - touchEndX;

				if (distance &gt; threshold) {
					goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
					resetTimer();
				} else if (distance &lt; -threshold) {
					goToSlide(currentIndex - 1, 'prev');
					resetTimer();
				}
			}

			// 4. Generate Thumbnails (Only runs if enableThumbnails is true)
			if (pagination &amp;&amp; enableThumbnails) {
				pagination.setAttribute('role', 'tablist');
				pagination.setAttribute('aria-label', 'Slides selector');

				slides.forEach(function (slide, index) {
					var imgTag = slide.querySelector('.new-carousel-slide-bg img');
					var thumbSrc = '';

					if (imgTag) {
						thumbSrc = imgTag.getAttribute('src') ||
							imgTag.getAttribute('data-src') ||
							(imgTag.getAttribute('srcset') ? imgTag.getAttribute('srcset').split(' ')[0] : '');
					}

					var li = document.createElement('li');
					li.setAttribute('role', 'tab');
					li.setAttribute('aria-selected', index === 0 ? 'true' : 'false');
					li.setAttribute('aria-label', 'Slide ' + (index + 1));
					li.setAttribute('tabindex', '0');

					if (thumbSrc) {
						var thumb = document.createElement('img');
						thumb.src = thumbSrc;
						thumb.alt = '';
						thumb.loading = 'lazy';
						li.appendChild(thumb);
					} else {
						li.style.background = '#555';
					}

					li.addEventListener('click', function () {
						if (index !== currentIndex) {
							var direction = index &gt; currentIndex ? 'next' : 'prev';
							goToSlide(index, direction);
							resetTimer();
						}
					});

					li.addEventListener('keydown', function (e) {
						if (e.key === 'Enter' || e.key === ' ') {
							e.preventDefault();
							li.click();
						}
					});

					pagination.appendChild(li);
				});
			}

			// 5. Animate Slide Function
			function goToSlide(index, direction) {
				if (isAnimating) {
					return;
				}
				if (index &gt;= totalSlides) {
					index = 0;
				}
				if (index &lt; 0) {
					index = totalSlides - 1;
				}

				var currentSlide = slides[currentIndex];
				var nextSlide = slides[index];

				if (!currentSlide || direction === 'init') {
					slides.forEach(function (s) {
						s.classList.remove('active');
					});
					nextSlide.classList.add('active');
					updatePagination(index);
					currentIndex = index;
					return;
				}

				isAnimating = true;

				var currentClass = direction === 'next' ? 'anim-next-leave' : 'anim-prev-leave';
				var nextClass = direction === 'next' ? 'anim-next-enter' : 'anim-prev-enter';

				currentSlide.classList.add(currentClass);
				currentSlide.classList.remove('active');
				nextSlide.classList.add(nextClass, 'active');
				updatePagination(index);

				setTimeout(function () {
					currentSlide.classList.remove(currentClass);
					nextSlide.classList.remove(nextClass);
					isAnimating = false;
					currentIndex = index;
				}, 600);
			}

			function updatePagination(index) {
				if (!pagination) {
					return;
				}
				var items = pagination.querySelectorAll('li');
				items.forEach(function (item, idx) {
					if (idx === index) {
						item.classList.add('active');
						item.setAttribute('aria-selected', 'true');
					} else {
						item.classList.remove('active');
						item.setAttribute('aria-selected', 'false');
					}
				});
			}

			// 6. Timer Logic with Visibility Detection
			function startTimer() {
				var interval = parseInt(wrapper.getAttribute('data-interval'), 10) || 8000;
				clearInterval(timer);
				timer = setInterval(function () {
					if (!document.hidden) {
						goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
					}
				}, interval);
			}

			function resetTimer() {
				clearInterval(timer);
				startTimer();
			}

			// 7. Navigation Buttons &amp; Keyboard Listeners
			var prevBtn = wrapper.querySelector('.new-carousel-btn-prev');
			var nextBtn = wrapper.querySelector('.new-carousel-btn-next');

			if (prevBtn) {
				prevBtn.setAttribute('role', 'button');
				prevBtn.setAttribute('tabindex', '0');
				prevBtn.setAttribute('aria-label', 'Previous slide');

				prevBtn.addEventListener('click', function () {
					goToSlide(currentIndex - 1, 'prev');
					resetTimer();
				});

				prevBtn.addEventListener('keydown', function (e) {
					if (e.key === 'Enter' || e.key === ' ') {
						e.preventDefault();
						prevBtn.click();
					}
				});
			}

			if (nextBtn) {
				nextBtn.setAttribute('role', 'button');
				nextBtn.setAttribute('tabindex', '0');
				nextBtn.setAttribute('aria-label', 'Next slide');

				nextBtn.addEventListener('click', function () {
					goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
					resetTimer();
				});

				nextBtn.addEventListener('keydown', function (e) {
					if (e.key === 'Enter' || e.key === ' ') {
						e.preventDefault();
						nextBtn.click();
					}
				});
			}

			wrapper.addEventListener('keydown', function (e) {
				if (e.key === 'ArrowLeft') {
					goToSlide(currentIndex - 1, 'prev');
					resetTimer();
				} else if (e.key === 'ArrowRight') {
					goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
					resetTimer();
				}
			});

			// 8. Initialize
			goToSlide(0, 'init');
			startTimer();
		});
	}

	// Safe MediaWiki hook execution
	if (window.mw &amp;&amp; mw.hook) {
		mw.hook('wikipage.content').add(function ($content) {
			initCarousels($content ? $content[0] : document);
		});
	} else {
		document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
			initCarousels(document);
		});
	}
})();</text>
      <sha1>jupq0z8ne3v33hme6ar2u3l5p051cu1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122793</id>
      <parentid>122791</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T15:51:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122793</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="7700" sha1="0gy0eqshm6gevranq1q4ffcb08js0ur" xml:space="preserve">/* Inspired by default Wikitravel carousel - Written in Vanilla JS */
(function () {
	'use strict';

	function initCarousels(root) {
		var wrappers = (root || document).querySelectorAll('.new-carousel-wrapper');

		wrappers.forEach(function (wrapper) {
			if (wrapper.dataset.carouselInitialized === 'true') {
				return;
			}
			wrapper.dataset.carouselInitialized = 'true';

			// 1. Re-activate carousel mode &amp; set Accessibility (a11y)
			wrapper.classList.add('is-carousel');
			wrapper.setAttribute('role', 'region');
			wrapper.setAttribute('aria-roledescription', 'carousel');
			wrapper.setAttribute('aria-label', 'Featured destinations');

			var viewport = wrapper.querySelector('.new-carousel-slides-viewport');
			if (!viewport) {
				return;
			}
			viewport.setAttribute('aria-live', 'polite');

			var slides = viewport.querySelectorAll('.new-carousel-slide');
			var pagination = wrapper.querySelector('.new-carousel-pagination-grid');
			var totalSlides = slides.length;
			if (totalSlides === 0) {
				return;
			}

			// Check if thumbnails are disabled via data attribute or class
			var enableThumbnails = wrapper.getAttribute('data-thumbnails') !== 'false' &amp;&amp;
				!wrapper.classList.contains('no-thumbnails');

			if (!enableThumbnails &amp;&amp; pagination) {
				pagination.remove();
				pagination = null;
			}

			var currentIndex = 0;
			var timer = null;
			var isAnimating = false;

			// 2. Setup Slides Accessibility
			slides.forEach(function (slide, idx) {
				slide.setAttribute('role', 'group');
				slide.setAttribute('aria-roledescription', 'slide');
				slide.setAttribute('aria-label', (idx + 1) + ' / ' + totalSlides);
			});

			// 3. Touch / Swipe Logic
			var touchStartX = 0;
			var touchEndX = 0;

			wrapper.addEventListener('touchstart', function (event) {
				touchStartX = event.touches[0].clientX;
			}, { passive: true });

			wrapper.addEventListener('touchend', function (event) {
				touchEndX = event.changedTouches[0].clientX;
				handleSwipe();
			}, { passive: true });

			function handleSwipe() {
				var threshold = 50;
				var distance = touchStartX - touchEndX;

				if (distance &gt; threshold) {
					goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
					resetTimer();
				} else if (distance &lt; -threshold) {
					goToSlide(currentIndex - 1, 'prev');
					resetTimer();
				}
			}

			// 4. Generate Thumbnails (Only runs if enableThumbnails is true)
			if (pagination &amp;&amp; enableThumbnails) {
				pagination.setAttribute('role', 'tablist');
				pagination.setAttribute('aria-label', 'Slides selector');

				slides.forEach(function (slide, index) {
					var imgTag = slide.querySelector('.new-carousel-slide-bg img');
					var thumbSrc = '';

					if (imgTag) {
						thumbSrc = imgTag.getAttribute('src') ||
							imgTag.getAttribute('data-src') ||
							(imgTag.getAttribute('srcset') ? imgTag.getAttribute('srcset').split(' ')[0] : '');
					}

					var li = document.createElement('li');
					li.setAttribute('role', 'tab');
					li.setAttribute('aria-selected', index === 0 ? 'true' : 'false');
					li.setAttribute('aria-label', 'Slide ' + (index + 1));
					li.setAttribute('tabindex', '0');

					if (thumbSrc) {
						var thumb = document.createElement('img');
						thumb.src = thumbSrc;
						thumb.alt = '';
						thumb.loading = 'lazy';
						li.appendChild(thumb);
					} else {
						li.style.background = '#555';
					}

					li.addEventListener('click', function () {
						if (index !== currentIndex) {
							var direction = index &gt; currentIndex ? 'next' : 'prev';
							goToSlide(index, direction);
							resetTimer();
						}
					});

					li.addEventListener('keydown', function (e) {
						if (e.key === 'Enter' || e.key === ' ') {
							e.preventDefault();
							li.click();
						}
					});

					pagination.appendChild(li);
				});
			}

			// 5. Animate Slide Function
			function goToSlide(index, direction) {
				if (isAnimating) {
					return;
				}
				if (index &gt;= totalSlides) {
					index = 0;
				}
				if (index &lt; 0) {
					index = totalSlides - 1;
				}

				var currentSlide = slides[currentIndex];
				var nextSlide = slides[index];

				if (!currentSlide || direction === 'init') {
					slides.forEach(function (s) {
						s.classList.remove('active');
					});
					nextSlide.classList.add('active');
					updatePagination(index);
					currentIndex = index;
					return;
				}

				isAnimating = true;

				var currentClass = direction === 'next' ? 'anim-next-leave' : 'anim-prev-leave';
				var nextClass = direction === 'next' ? 'anim-next-enter' : 'anim-prev-enter';

				currentSlide.classList.add(currentClass);
				currentSlide.classList.remove('active');
				nextSlide.classList.add(nextClass, 'active');
				updatePagination(index);

				setTimeout(function () {
					currentSlide.classList.remove(currentClass);
					nextSlide.classList.remove(nextClass);
					isAnimating = false;
					currentIndex = index;
				}, 600);
			}

			function updatePagination(index) {
				if (!pagination) {
					return;
				}
				var items = pagination.querySelectorAll('li');
				items.forEach(function (item, idx) {
					if (idx === index) {
						item.classList.add('active');
						item.setAttribute('aria-selected', 'true');
					} else {
						item.classList.remove('active');
						item.setAttribute('aria-selected', 'false');
					}
				});
			}

			// 6. Timer Logic with with Visibility &amp; Hover Detection
			var isHovered = false;

			function startTimer() {
				var interval = parseInt(wrapper.getAttribute('data-interval'), 10) || 8000;
				clearInterval(timer);
				timer = setInterval(function () {
					if (!document.hidden &amp;&amp; !isHovered) {
						goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
					}
				}, interval);
			}

			function resetTimer() {
				clearInterval(timer);
				startTimer();
			}

			wrapper.addEventListener('mouseenter', function () {
				isHovered = true;
			});

			wrapper.addEventListener('mouseleave', function () {
				isHovered = false;
				resetTimer();
			});

			// 7. Navigation Buttons &amp; Keyboard Listeners
			var prevBtn = wrapper.querySelector('.new-carousel-btn-prev');
			var nextBtn = wrapper.querySelector('.new-carousel-btn-next');

			if (prevBtn) {
				prevBtn.setAttribute('role', 'button');
				prevBtn.setAttribute('tabindex', '0');
				prevBtn.setAttribute('aria-label', 'Previous slide');

				prevBtn.addEventListener('click', function () {
					goToSlide(currentIndex - 1, 'prev');
					resetTimer();
				});

				prevBtn.addEventListener('keydown', function (e) {
					if (e.key === 'Enter' || e.key === ' ') {
						e.preventDefault();
						prevBtn.click();
					}
				});
			}

			if (nextBtn) {
				nextBtn.setAttribute('role', 'button');
				nextBtn.setAttribute('tabindex', '0');
				nextBtn.setAttribute('aria-label', 'Next slide');

				nextBtn.addEventListener('click', function () {
					goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
					resetTimer();
				});

				nextBtn.addEventListener('keydown', function (e) {
					if (e.key === 'Enter' || e.key === ' ') {
						e.preventDefault();
						nextBtn.click();
					}
				});
			}

			wrapper.addEventListener('keydown', function (e) {
				if (e.key === 'ArrowLeft') {
					goToSlide(currentIndex - 1, 'prev');
					resetTimer();
				} else if (e.key === 'ArrowRight') {
					goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
					resetTimer();
				}
			});

			// 8. Initialize
			goToSlide(0, 'init');
			startTimer();
		});
	}

	// Safe MediaWiki hook execution
	if (window.mw &amp;&amp; mw.hook) {
		mw.hook('wikipage.content').add(function ($content) {
			initCarousels($content ? $content[0] : document);
		});
	} else {
		document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
			initCarousels(document);
		});
	}
})();</text>
      <sha1>0gy0eqshm6gevranq1q4ffcb08js0ur</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MediaWiki:Gadget-Carousel</title>
    <ns>8</ns>
    <id>3718</id>
    <revision>
      <id>122776</id>
      <parentid>34069</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T14:45:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="101" sha1="fia2gq3zmbxn0yw3a3ddlj7lztok3kz" xml:space="preserve">''Carousel'': Hỗ trợ hiển thị nội dung cuốn Carousel. Sử dụng trên [[Trang Chính]].</text>
      <sha1>fia2gq3zmbxn0yw3a3ddlj7lztok3kz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Thành viên:Nvdtn19/common.js</title>
    <ns>2</ns>
    <id>61109</id>
    <revision>
      <id>122800</id>
      <parentid>119972</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T18:36:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122800</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="8296" sha1="2171do6x0q5ok6irp9vm4kmvjdpw67f" xml:space="preserve">/* ListingEditor: Thêm các nút để thêm và chỉnh sửa địa điểm bằng biểu mẫu. */
mw.loader.load('//vi.wikivoyage.org/w/index.php?title=Thành_viên:Nvdtn19/listingeditor.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
/* Mapframe: Chèn bản đồ trong bài viết trên các trang đã chọn, xem en:Wikivoyage:How to use dynamic maps để biết thêm thông tin. */
mw.loader.load('//vi.wikivoyage.org/w/index.php?title=Thành_viên:Nvdtn19/Gadget-MapFrame.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Joeytje50/JWB.js/load.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//vi.wikivoyage.org/w/index.php?title=User:Nvdtn19/test.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript'); // Backlink: [[Thành viên:Nvdtn19/test.js]]


(function () {
    'use strict';

    function initCarousel(wrapper) {
        if (wrapper.dataset.initialized === 'true') {
            return;
        }
        wrapper.dataset.initialized = 'true';

        var viewport = wrapper.querySelector('.new-en-carousel-viewport');
        var slides = wrapper.querySelectorAll('.new-en-carousel-slide');
        var dotsContainer = wrapper.querySelector('.new-en-carousel-dots');
        var totalSlides = slides.length;

        if (totalSlides === 0) {
            return;
        }

        // Activate carousel mode &amp; Accessibility attributes
        wrapper.classList.add('is-carousel');
        wrapper.setAttribute('role', 'region');
        wrapper.setAttribute('aria-roledescription', 'carousel');
        wrapper.setAttribute('aria-label', 'Featured destinations');
        if (viewport) {
            viewport.setAttribute('aria-live', 'polite');
        }

        var currentIndex = 0;
        var timer = null;
        var isAnimating = false;
        var isHovered = false;

        // Setup dots container
        if (dotsContainer) {
            dotsContainer.innerHTML = '';
            dotsContainer.setAttribute('role', 'tablist');
            dotsContainer.setAttribute('aria-label', 'Slide selector');
        }

        // Setup slides &amp; generate dots
        slides.forEach(function (slide, i) {
            slide.setAttribute('role', 'group');
            slide.setAttribute('aria-roledescription', 'slide');
            slide.setAttribute('aria-label', (i + 1) + ' of ' + totalSlides);

            if (dotsContainer) {
                var dot = document.createElement('button');
                dot.type = 'button';
                dot.setAttribute('role', 'tab');
                dot.setAttribute('aria-selected', i === 0 ? 'true' : 'false');
                dot.setAttribute('aria-label', 'Go to slide ' + (i + 1));
                dot.setAttribute('tabindex', '0');
                if (i === 0) {
                    dot.classList.add('active');
                }

                dot.addEventListener('click', function () {
                    if (i !== currentIndex) {
                        goToSlide(i);
                        resetTimer();
                    }
                });
                dotsContainer.appendChild(dot);
            }
        });

        // Slide transition logic
        function goToSlide(targetIndex) {
            if (isAnimating) {
                return;
            }

            if (targetIndex &gt;= totalSlides) {
                targetIndex = 0;
            }
            if (targetIndex &lt; 0) {
                targetIndex = totalSlides - 1;
            }
            if (targetIndex === currentIndex) {
                return;
            }

            isAnimating = true;

            slides[currentIndex].classList.remove('active');
            if (dotsContainer &amp;&amp; dotsContainer.children[currentIndex]) {
                dotsContainer.children[currentIndex].classList.remove('active');
                dotsContainer.children[currentIndex].setAttribute('aria-selected', 'false');
            }

            slides[targetIndex].classList.add('active');
            if (dotsContainer &amp;&amp; dotsContainer.children[targetIndex]) {
                dotsContainer.children[targetIndex].classList.add('active');
                dotsContainer.children[targetIndex].setAttribute('aria-selected', 'true');
            }

            currentIndex = targetIndex;

            setTimeout(function () {
                isAnimating = false;
            }, 600);
        }

        // Two-axis touch / swipe detection
        var touchStartX = 0;
        var touchStartY = 0;

        wrapper.addEventListener('touchstart', function (e) {
            touchStartX = e.touches[0].clientX;
            touchStartY = e.touches[0].clientY;
        }, { passive: true });

        wrapper.addEventListener('touchend', function (e) {
            var touchEndX = e.changedTouches[0].clientX;
            var touchEndY = e.changedTouches[0].clientY;
            var distX = touchStartX - touchEndX;
            var distY = touchStartY - touchEndY;

            if (Math.abs(distX) &gt; 50 &amp;&amp; Math.abs(distX) &gt; Math.abs(distY)) {
                if (distX &gt; 0) {
                    goToSlide(currentIndex + 1);
                } else {
                    goToSlide(currentIndex - 1);
                }
                resetTimer();
            }
        }, { passive: true });

        // Hover &amp; visibility timer management
        wrapper.addEventListener('mouseenter', function () {
            isHovered = true;
        });

        wrapper.addEventListener('mouseleave', function () {
            isHovered = false;
            resetTimer();
        });

        function startTimer() {
            var interval = parseInt(wrapper.dataset.interval, 10) || 8000;
            clearInterval(timer);
            timer = setInterval(function () {
                if (!document.hidden &amp;&amp; !isHovered) {
                    goToSlide(currentIndex + 1);
                }
            }, interval);
        }

        function resetTimer() {
            clearInterval(timer);
            startTimer();
        }

        // Navigation buttons
        var btnPrev = wrapper.querySelector('.new-en-carousel-prev');
        var btnNext = wrapper.querySelector('.new-en-carousel-next');

        if (btnPrev) {
            btnPrev.setAttribute('role', 'button');
            btnPrev.setAttribute('tabindex', '0');
            btnPrev.setAttribute('aria-label', 'Previous slide');

            btnPrev.addEventListener('click', function () {
                goToSlide(currentIndex - 1);
                resetTimer();
            });

            btnPrev.addEventListener('keydown', function (e) {
                if (e.key === 'Enter' || e.key === ' ') {
                    e.preventDefault();
                    btnPrev.click();
                }
            });
        }

        if (btnNext) {
            btnNext.setAttribute('role', 'button');
            btnNext.setAttribute('tabindex', '0');
            btnNext.setAttribute('aria-label', 'Next slide');

            btnNext.addEventListener('click', function () {
                goToSlide(currentIndex + 1);
                resetTimer();
            });

            btnNext.addEventListener('keydown', function (e) {
                if (e.key === 'Enter' || e.key === ' ') {
                    e.preventDefault();
                    btnNext.click();
                }
            });
        }

        // Keyboard arrow navigation
        wrapper.addEventListener('keydown', function (e) {
            if (e.key === 'ArrowLeft') {
                goToSlide(currentIndex - 1);
                resetTimer();
            } else if (e.key === 'ArrowRight') {
                goToSlide(currentIndex + 1);
                resetTimer();
            }
        });

        // Initialize first slide
        slides[0].classList.add('active');
        startTimer();
    }

    // MediaWiki hook initialization
    if (window.mw &amp;&amp; mw.hook) {
        mw.hook('wikipage.content').add(function ($content) {
            var wrappers = ($content ? $content[0] : document).querySelectorAll('.new-en-carousel-wrapper');
            wrappers.forEach(initCarousel);
        });
    } else {
        document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
            document.querySelectorAll('.new-en-carousel-wrapper').forEach(initCarousel);
        });
    }
})();</text>
      <sha1>2171do6x0q5ok6irp9vm4kmvjdpw67f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122801</id>
      <parentid>122800</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T18:37:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122801</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="1131" sha1="l10c8jcdrsqzar5n8wwoxlcntxk4thx" xml:space="preserve">/* ListingEditor: Thêm các nút để thêm và chỉnh sửa địa điểm bằng biểu mẫu. */
mw.loader.load('//vi.wikivoyage.org/w/index.php?title=Thành_viên:Nvdtn19/listingeditor.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
/* Mapframe: Chèn bản đồ trong bài viết trên các trang đã chọn, xem en:Wikivoyage:How to use dynamic maps để biết thêm thông tin. */
mw.loader.load('//vi.wikivoyage.org/w/index.php?title=Thành_viên:Nvdtn19/Gadget-MapFrame.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');

mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Joeytje50/JWB.js/load.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');
mw.loader.load('//vi.wikivoyage.org/w/index.php?title=User:Nvdtn19/test.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript'); // Backlink: [[Thành viên:Nvdtn19/test.js]]


mw.loader.load('//en.wikivoyage.org/w/index.php?title=User:Nvdtn19/Gadget-Carousel.css&amp;action=raw&amp;ctype=text/css'); // Backlink: [[User:Nvdtn19/Gadget-Carousel.css]]
mw.loader.load('//en.wikivoyage.org/w/index.php?title=User:Nvdtn19/Gadget-Carousel.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript'); // Backlink: [[User:Nvdtn19/Gadget-Carousel.js]]</text>
      <sha1>l10c8jcdrsqzar5n8wwoxlcntxk4thx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bản mẫu:CarouselSlide/styles.css</title>
    <ns>10</ns>
    <id>61481</id>
    <revision>
      <id>122767</id>
      <parentid>122764</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T12:59:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122767</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="2865" sha1="io7bhlj0h36jk2w7szs9b5a9wqpjs90" xml:space="preserve">/* Optional: Mobile-specific constraint (if TemplateStyles supports @media) */
@media only screen and (max-width: 768px) {
    .new-carousel-slide {
        height: 250px;
    }
}

/* ========================================================
   SLIDE STANDALONE / FALLBACK STYLES (TemplateStyles)
   ======================================================== */

.new-carousel-slide {
	position: relative;
	display: block;
	width: 100%;
	height: 375px;
	overflow: hidden;
	background: #333;
	margin-bottom: 20px; /* Clean spacing when stacked in safemode / no-JS */
}

/* Background image filling the slide */
.new-carousel-slide-bg {
	width: 100%;
	height: 100%;
}
.new-carousel-slide-bg img {
	width: 100% !important;
	height: 100% !important;
	object-fit: cover !important;
	display: block;
}

/* Content Layers (Flexbox) */
.new-carousel-content-layer {
	position: absolute;
	bottom: 40px;
	left: 50px;
	width: fit-content;
	max-width: 45%;
	height: auto;
	display: flex;
	flex-direction: column;
	align-items: flex-start;
}


/* Ribbon */
.new-carousel-ribbon {
	position: absolute;
	top: 30px;
	left: 0;
	background-color: #0b3f5e;
	color: #fff;
	padding: 10px 15px;
	font-weight: bold;
	text-transform: uppercase;
	font-size: 14px;
	opacity: 0.85; /* Adjust between 0.8 (more transparent) and 0.9 (subtle) */
}
.new-carousel-ribbon-arrow {
	position: absolute;
	right: -20px;
	top: 0;
	width: 0;
	height: 0;
	border-top: 20px solid transparent;
	border-bottom: 20px solid transparent;
	border-left: 20px solid #0b3f5e;
}

/* Title Bubble */
.new-carousel-title-bubble {
	position: relative;
	margin: 0 0 5px 0; /* Reset margin-left since parent handles positioning */
	background: rgba(0, 0, 0, 0.5);
	padding: 10px 20px;
	border-radius: 8px 8px 0 0;
}
.new-carousel-title-bubble h3 {
	margin: 0;
	font-size: 24px;
	color: #fff;
	font-weight: normal;
	border: none;
}

/* Description Bubble */
.new-carousel-desc-bubble {
	position: relative;
	margin: 0; /* Reset margins since parent handles positioning */
	background: rgba(0, 0, 0, 0.5);
	padding: 15px;
	border-radius: 0 8px 8px 8px;
	max-width: 100%;
}
.new-carousel-desc-bubble p {
	color: #f0f0f0;
	margin: 0;
	font-size: 14px;
}

/* Mobile Constraints */
@media only screen and (max-width: 768px) {
	.new-carousel-slide {
		height: 250px;
		margin-bottom: 12px;
	}

	/* Ribbon */
	.new-carousel-ribbon {
		top: 10px;
		padding: 4px 8px;
		font-size: 10px;
	}
	.new-carousel-ribbon-arrow {
		border-width: 15px;
		right: -15px;
	}

	/* Wrapper for Title + Description */
	.new-carousel-content-layer {
		bottom: 10px;
		left: 10px;
		max-width: 90%;
	}

	/* Title */
	.new-carousel-title-bubble {
		margin-bottom: 2px;
		padding: 0 10px;
	}
	.new-carousel-title-bubble h3 {
		font-size: 16px;
	}

	/* Description */
	.new-carousel-desc-bubble {
		padding: 8px;
		font-size: 11px;
		line-height: 1.3;
	}
}</text>
      <sha1>io7bhlj0h36jk2w7szs9b5a9wqpjs90</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122768</id>
      <parentid>122767</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T13:53:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122768</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="2684" sha1="5u7rfdekg2e1w9l4wkqpypm81bulpi7" xml:space="preserve">/* ========================================================
   SLIDE STANDALONE / FALLBACK STYLES (TemplateStyles)
   ======================================================== */

.new-carousel-slide {
	position: relative;
	display: block;
	width: 100%;
	height: 375px;
	overflow: hidden;
	background: #333;
	margin-bottom: 20px; /* Clean spacing when stacked in safemode / no-JS */
}

/* Background image filling the slide */
.new-carousel-slide-bg {
	width: 100%;
	height: 100%;
}
.new-carousel-slide-bg img {
	width: 100% !important;
	height: 100% !important;
	object-fit: cover !important;
	display: block;
}

/* Content Layers (Flexbox) */
.new-carousel-content-layer {
	position: absolute;
	bottom: 40px;
	left: 50px;
	width: fit-content;
	max-width: 45%;
	height: auto;
	display: flex;
	flex-direction: column;
	align-items: flex-start;
}


/* Ribbon */
.new-carousel-ribbon {
	position: absolute;
	top: 30px;
	left: 0;
	background-color: #0b3f5e;
	color: #fff;
	padding: 10px 15px;
	font-weight: bold;
	text-transform: uppercase;
	font-size: 14px;
	opacity: 0.85; /* Adjust between 0.8 (more transparent) and 0.9 (subtle) */
}
.new-carousel-ribbon-arrow {
	position: absolute;
	right: -20px;
	top: 0;
	width: 0;
	height: 0;
	border-top: 20px solid transparent;
	border-bottom: 20px solid transparent;
	border-left: 20px solid #0b3f5e;
}

/* Title Bubble */
.new-carousel-title-bubble {
	position: relative;
	margin: 0 0 5px 0; /* Reset margin-left since parent handles positioning */
	background: rgba(0, 0, 0, 0.5);
	padding: 10px 20px;
	border-radius: 8px 8px 0 0;
}
.new-carousel-title-bubble h3 {
	margin: 0;
	font-size: 24px;
	color: #fff;
	font-weight: normal;
	border: none;
}

/* Description Bubble */
.new-carousel-desc-bubble {
	position: relative;
	margin: 0; /* Reset margins since parent handles positioning */
	background: rgba(0, 0, 0, 0.5);
	padding: 15px;
	border-radius: 0 8px 8px 8px;
	max-width: 100%;
}
.new-carousel-desc-bubble p {
	color: #f0f0f0;
	margin: 0;
	font-size: 14px;
}

/* Mobile Constraints */
@media only screen and (max-width: 768px) {
	.new-carousel-slide {
		height: 250px;
		margin-bottom: 12px;
	}

	/* Ribbon */
	.new-carousel-ribbon {
		top: 10px;
		padding: 4px 8px;
		font-size: 10px;
	}
	.new-carousel-ribbon-arrow {
		border-width: 15px;
		right: -15px;
	}

	/* Wrapper for Title + Description */
	.new-carousel-content-layer {
		bottom: 10px;
		left: 10px;
		max-width: 90%;
	}

	/* Title */
	.new-carousel-title-bubble {
		margin-bottom: 2px;
		padding: 0 10px;
	}
	.new-carousel-title-bubble h3 {
		font-size: 16px;
	}

	/* Description */
	.new-carousel-desc-bubble {
		padding: 8px;
		font-size: 11px;
		line-height: 1.3;
	}
}</text>
      <sha1>5u7rfdekg2e1w9l4wkqpypm81bulpi7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122788</id>
      <parentid>122768</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T15:22:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122788</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="2917" sha1="b0a02rzw81o3cpbnla4rsbyigtaba9c" xml:space="preserve">/* ========================================================
   SLIDE STANDALONE / FALLBACK STYLES (TemplateStyles)
   ======================================================== */

.new-carousel-slide {
	position: relative;
	display: block;
	width: 100%;
	height: 375px;
	overflow: hidden;
	background: #333;
	margin-bottom: 20px; /* Clean spacing when stacked in safemode / no-JS */
}

/* Background image filling the slide */
.new-carousel-slide-bg {
	width: 100%;
	height: 100%;
}
.new-carousel-slide-bg img {
	width: 100% !important;
	height: 100% !important;
	object-fit: cover !important;
	display: block;
}

/* Content Layers (Flexbox) - Shifted right to 70px to clear the Prev button */
.new-carousel-content-layer {
	position: absolute;
	bottom: 35px;
	left: 70px; /* Fully clears the 44px button at left: 15px */
	width: fit-content;
	max-width: 45%;
	height: auto;
	display: flex;
	flex-direction: column;
	align-items: flex-start;
	z-index: 15;
}

/* Ribbon */
.new-carousel-ribbon {
	position: absolute;
	top: 30px;
	left: 0;
	background-color: #0b3f5e;
	color: #fff;
	padding: 10px 15px;
	font-weight: bold;
	text-transform: uppercase;
	font-size: 14px;
	opacity: 0.85; /* Adjust between 0.8 (more transparent) and 0.9 (subtle) */
}
.new-carousel-ribbon-arrow {
	position: absolute;
	right: -20px;
	top: 0;
	width: 0;
	height: 0;
	border-top: 20px solid transparent;
	border-bottom: 20px solid transparent;
	border-left: 20px solid #0b3f5e;
}

/* Title Bubble - Compact padding and balanced typography */
.new-carousel-title-bubble {
	position: relative;
	margin: 0 0 4px 0;
	background: rgba(0, 0, 0, 0.55);
	padding: 6px 14px; /* Reduced from 10px 20px for a tighter wrap */
	border-radius: 6px 6px 0 0;
}
.new-carousel-title-bubble h3 {
	margin: 0;
	font-size: 20px; /* Scaled down from 24px */
	line-height: 1.3;
	color: #fff;
	font-weight: 600;
	border: none;
}

/* Description Bubble - Proportional sizing */
.new-carousel-desc-bubble {
	position: relative;
	margin: 0;
	background: rgba(0, 0, 0, 0.55);
	padding: 10px 14px; /* Adjusted padding to match title box */
	border-radius: 0 6px 6px 6px;
	max-width: 100%;
}
.new-carousel-desc-bubble p {
	color: #f0f0f0;
	margin: 0;
	font-size: 13.5px;
	line-height: 1.4;
}

/* Mobile Constraints */
@media only screen and (max-width: 768px) {
	.new-carousel-slide {
		height: 250px;
		margin-bottom: 12px;
	}

	/* Ribbon */
	.new-carousel-ribbon {
		top: 10px;
		padding: 4px 8px;
		font-size: 10px;
	}
	.new-carousel-ribbon-arrow {
		border-width: 15px;
		right: -15px;
	}

	/* Wrapper for Title + Description */
	.new-carousel-content-layer {
		bottom: 10px;
		left: 10px;
		max-width: 90%;
	}

	/* Title */
	.new-carousel-title-bubble {
		margin-bottom: 2px;
		padding: 4px 10px;
	}
	.new-carousel-title-bubble h3 {
		font-size: 15px;
	}

	/* Description */
	.new-carousel-desc-bubble {
		padding: 8px 10px;
		font-size: 11px;
		line-height: 1.3;
	}
}</text>
      <sha1>b0a02rzw81o3cpbnla4rsbyigtaba9c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122790</id>
      <parentid>122788</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T15:31:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122790</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="3070" sha1="bkowvngt11tpay8zf8a57b8wf5fzfzb" xml:space="preserve">/* ========================================================
   SLIDE STANDALONE / FALLBACK STYLES (TemplateStyles)
   ======================================================== */

.new-carousel-slide {
	position: relative;
	display: block;
	width: 100%;
	height: 375px;
	overflow: hidden;
	background: #333;
	margin-bottom: 20px; /* Clean spacing when stacked in safemode / no-JS */
}

/* Background image filling the slide */
.new-carousel-slide-bg {
	width: 100%;
	height: 100%;
}
.new-carousel-slide-bg img {
	width: 100% !important;
	height: 100% !important;
	object-fit: cover !important;
	display: block;
}

/* Content Layers (Flexbox) - Shifted right to 70px to clear the Prev button */
.new-carousel-content-layer {
	position: absolute;
	bottom: 35px;
	left: 70px; /* Fully clears the 44px button at left: 15px */
	width: fit-content;
	max-width: 45%;
	height: auto;
	display: flex;
	flex-direction: column;
	align-items: flex-start;
	z-index: 15;
}

/* Ribbon */
.new-carousel-ribbon {
	position: absolute;
	top: 30px;
	left: 0;
	background-color: #0b3f5e;
	color: #fff;
	padding: 10px 15px;
	font-weight: bold;
	text-transform: uppercase;
	font-size: 14px;
	opacity: 0.85; /* Adjust between 0.8 (more transparent) and 0.9 (subtle) */
}
.new-carousel-ribbon-arrow {
	position: absolute;
	right: -20px;
	top: 0;
	width: 0;
	height: 0;
	border-top: 20px solid transparent;
	border-bottom: 20px solid transparent;
	border-left: 20px solid #0b3f5e;
}

/* Title Bubble - Compact padding and balanced typography */
.new-carousel-title-bubble {
	position: relative;
	margin: 0 0 4px 0;
	background: rgba(0, 0, 0, 0.55);
	padding: 6px 14px; /* Reduced from 10px 20px for a tighter wrap */
	border-radius: 6px 6px 0 0;
}
.new-carousel-title-bubble h3 {
	margin: 0;
	font-size: 20px; /* Scaled down from 24px */
	line-height: 1.3;
	color: #fff;
	font-weight: 600;
	border: none;
}

/* Description Bubble - Proportional sizing */
.new-carousel-desc-bubble {
	position: relative;
	margin: 0;
	background: rgba(0, 0, 0, 0.55);
	padding: 10px 14px; /* Adjusted padding to match title box */
	border-radius: 0 6px 6px 6px;
	max-width: 100%;
}
.new-carousel-desc-bubble p {
	color: #f0f0f0;
	margin: 0;
	font-size: 13.5px;
	line-height: 1.4;
}

/* Mobile Constraints */
@media only screen and (max-width: 768px) {
	.new-carousel-slide {
		height: 250px;
		margin-bottom: 12px;
	}

	/* Ribbon */
	.new-carousel-ribbon {
		top: 10px;
		padding: 4px 8px;
		font-size: 10px;
	}
	.new-carousel-ribbon-arrow {
		border-width: 15px;
		right: -15px;
	}

	/* Content Layer - Shifted to 48px to clear the 44px Prev button completely */
	.new-carousel-content-layer {
		bottom: 10px;
		left: 48px; /* Clears left: 8px + width: 36px */
		max-width: calc(100% - 96px); /* Keeps safe clearance from the Next button on the right */
	}

	/* Title */
	.new-carousel-title-bubble {
		margin-bottom: 2px;
		padding: 4px 10px;
	}
	.new-carousel-title-bubble h3 {
		font-size: 15px;
	}

	/* Description */
	.new-carousel-desc-bubble {
		padding: 8px 10px;
		font-size: 11px;
		line-height: 1.3;
	}
}</text>
      <sha1>bkowvngt11tpay8zf8a57b8wf5fzfzb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122794</id>
      <parentid>122790</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T16:03:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <comment>ribbon</comment>
      <origin>122794</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="3273" sha1="th7t45dx16jwsvqwdbqbalwvjv1at76" xml:space="preserve">/* ========================================================
   SLIDE STANDALONE / FALLBACK STYLES (TemplateStyles)
   ======================================================== */

.new-carousel-slide {
	position: relative;
	display: block;
	width: 100%;
	height: 375px;
	overflow: hidden;
	background: #333;
	margin-bottom: 20px; /* Clean spacing when stacked in safemode / no-JS */
}

/* Background image filling the slide */
.new-carousel-slide-bg {
	width: 100%;
	height: 100%;
}
.new-carousel-slide-bg img {
	width: 100% !important;
	height: 100% !important;
	object-fit: cover !important;
	display: block;
}

/* Content Layers (Flexbox) - Shifted right to 70px to clear the Prev button */
.new-carousel-content-layer {
	position: absolute;
	bottom: 35px;
	left: 70px; /* Fully clears the 44px button at left: 15px */
	width: fit-content;
	max-width: 45%;
	height: auto;
	display: flex;
	flex-direction: column;
	align-items: flex-start;
	z-index: 15;
}

/* Ribbon */
.new-carousel-ribbon {
	position: absolute;
	top: 30px;
	left: 0;
	background-color: #0b3f5e;
	color: #fff;
	padding: 8px 16px; /* Slightly tightened vertical padding */
	font-weight: 700;
	text-transform: uppercase;
	font-size: 15.5px; /* Scaled up from 14px */
	letter-spacing: 0.5px;
	line-height: 1.3;
	opacity: 0.85;
	display: flex;
	align-items: center;
	gap: 6px; /* Balanced spacing between icon and text */
}

/* Ribbon Arrow - Keeps seamless 40px height alignment */
.new-carousel-ribbon-arrow {
	position: absolute;
	right: -20px;
	top: 0;
	width: 0;
	height: 0;
	border-top: 20px solid transparent;
	border-bottom: 20px solid transparent;
	border-left: 20px solid #0b3f5e;
}

/* Title Bubble - Compact padding and balanced typography */
.new-carousel-title-bubble {
	position: relative;
	margin: 0 0 4px 0;
	background: rgba(0, 0, 0, 0.55);
	padding: 6px 14px; /* Reduced from 10px 20px for a tighter wrap */
	border-radius: 6px 6px 0 0;
}
.new-carousel-title-bubble h3 {
	margin: 0;
	font-size: 20px; /* Scaled down from 24px */
	line-height: 1.3;
	color: #fff;
	font-weight: 600;
	border: none;
}

/* Description Bubble - Proportional sizing */
.new-carousel-desc-bubble {
	position: relative;
	margin: 0;
	background: rgba(0, 0, 0, 0.55);
	padding: 10px 14px; /* Adjusted padding to match title box */
	border-radius: 0 6px 6px 6px;
	max-width: 100%;
}
.new-carousel-desc-bubble p {
	color: #f0f0f0;
	margin: 0;
	font-size: 13.5px;
	line-height: 1.4;
}

/* Mobile Constraints */
@media only screen and (max-width: 768px) {
	.new-carousel-slide {
		height: 250px;
		margin-bottom: 12px;
	}

	/* Ribbon */
	.new-carousel-ribbon {
		top: 10px;
		padding: 4px 8px;
		font-size: 10px;
	}
	.new-carousel-ribbon-arrow {
		border-width: 15px;
		right: -15px;
	}

	/* Content Layer - Shifted to 48px to clear the 44px Prev button completely */
	.new-carousel-content-layer {
		bottom: 10px;
		left: 48px; /* Clears left: 8px + width: 36px */
		max-width: calc(100% - 96px); /* Keeps safe clearance from the Next button on the right */
	}

	/* Title */
	.new-carousel-title-bubble {
		margin-bottom: 2px;
		padding: 4px 10px;
	}
	.new-carousel-title-bubble h3 {
		font-size: 15px;
	}

	/* Description */
	.new-carousel-desc-bubble {
		padding: 8px 10px;
		font-size: 11px;
		line-height: 1.3;
	}
}</text>
      <sha1>th7t45dx16jwsvqwdbqbalwvjv1at76</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122795</id>
      <parentid>122794</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T16:09:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122795</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="3566" sha1="7iyibgdwnt30b0d5zo4e5fx1w2ryagi" xml:space="preserve">/* ========================================================
   SLIDE STANDALONE / FALLBACK STYLES (TemplateStyles)
   ======================================================== */

.new-carousel-slide {
	position: relative;
	display: block;
	width: 100%;
	height: 375px;
	overflow: hidden;
	background: #333;
	margin-bottom: 20px; /* Clean spacing when stacked in safemode / no-JS */
}

/* Background image filling the slide */
.new-carousel-slide-bg {
	width: 100%;
	height: 100%;
}
.new-carousel-slide-bg img {
	width: 100% !important;
	height: 100% !important;
	object-fit: cover !important;
	display: block;
}

/* Content Layers (Flexbox) - Shifted right to 70px to clear the Prev button */
.new-carousel-content-layer {
	position: absolute;
	bottom: 35px;
	left: 70px; /* Fully clears the 44px button at left: 15px */
	width: fit-content;
	max-width: 45%;
	height: auto;
	display: flex;
	flex-direction: column;
	align-items: flex-start;
	z-index: 15;
}

/* Ribbon */
.new-carousel-ribbon {
	position: absolute;
	top: 30px;
	left: 0;
	background-color: #0b3f5e;
	color: #fff;
	padding: 6px 14px 6px 14px;
	display: inline-flex;
	align-items: center;
	gap: 8px;
	font-size: 15px;
	font-weight: 700;
	text-transform: uppercase;
	letter-spacing: 0.5px;
	line-height: 1.2;
	opacity: 0.95;
	z-index: 10;
	box-shadow: 2px 2px 5px rgba(0, 0, 0, 0.3);
}

.new-carousel-ribbon::after {
	content: '';
	position: absolute;
	left: 0;
	bottom: -6px;
	width: 0;
	height: 0;
	border-top: 6px solid #052030;
	border-left: 6px solid transparent;
}

.new-carousel-ribbon-arrow {
	position: absolute;
	right: -16px;
	top: 0;
	width: 0;
	height: 0;
	border-top: 15px solid transparent;
	border-bottom: 15px solid transparent;
	border-left: 16px solid #0b3f5e;
}

/* Title Bubble - Compact padding and balanced typography */
.new-carousel-title-bubble {
	position: relative;
	margin: 0 0 4px 0;
	background: rgba(0, 0, 0, 0.55);
	padding: 6px 14px; /* Reduced from 10px 20px for a tighter wrap */
	border-radius: 6px 6px 0 0;
}
.new-carousel-title-bubble h3 {
	margin: 0;
	font-size: 20px; /* Scaled down from 24px */
	line-height: 1.3;
	color: #fff;
	font-weight: 600;
	border: none;
}

/* Description Bubble - Proportional sizing */
.new-carousel-desc-bubble {
	position: relative;
	margin: 0;
	background: rgba(0, 0, 0, 0.55);
	padding: 10px 14px; /* Adjusted padding to match title box */
	border-radius: 0 6px 6px 6px;
	max-width: 100%;
}
.new-carousel-desc-bubble p {
	color: #f0f0f0;
	margin: 0;
	font-size: 13.5px;
	line-height: 1.4;
}

/* Mobile Constraints */
@media only screen and (max-width: 768px) {
	.new-carousel-slide {
		height: 250px;
		margin-bottom: 12px;
	}

	/* Ribbon */
	.new-carousel-ribbon {
		top: 10px;
		padding: 4px 8px 4px 8px;
		font-size: 11px;
		letter-spacing: 0.3px;
		gap: 5px;
	}
	.new-carousel-ribbon::after {
		bottom: -4px;
		border-top-width: 4px;
		border-left-width: 4px;
	}
	.new-carousel-ribbon-arrow {
		right: -11px;
		border-top-width: 11px;
		border-bottom-width: 11px;
		border-left-width: 11px;
	}

	/* Content Layer - Shifted to 48px to clear the 44px Prev button completely */
	.new-carousel-content-layer {
		bottom: 10px;
		left: 48px; /* Clears left: 8px + width: 36px */
		max-width: calc(100% - 96px); /* Keeps safe clearance from the Next button on the right */
	}

	/* Title */
	.new-carousel-title-bubble {
		margin-bottom: 2px;
		padding: 4px 10px;
	}
	.new-carousel-title-bubble h3 {
		font-size: 15px;
	}

	/* Description */
	.new-carousel-desc-bubble {
		padding: 8px 10px;
		font-size: 11px;
		line-height: 1.3;
	}
}</text>
      <sha1>7iyibgdwnt30b0d5zo4e5fx1w2ryagi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122796</id>
      <parentid>122795</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T16:16:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122796</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="3721" sha1="s4hz3qjul6b7qnrffhte6nskync6fbw" xml:space="preserve">/* ========================================================
   SLIDE STANDALONE / FALLBACK STYLES (TemplateStyles)
   ======================================================== */

.new-carousel-slide {
	position: relative;
	display: block;
	width: 100%;
	height: 375px;
	overflow: hidden;
	background: #333;
	margin-bottom: 20px; /* Clean spacing when stacked in safemode / no-JS */
}

/* Background image filling the slide */
.new-carousel-slide-bg {
	width: 100%;
	height: 100%;
}
.new-carousel-slide-bg img {
	width: 100% !important;
	height: 100% !important;
	object-fit: cover !important;
	display: block;
}

/* Content Layers (Flexbox) - Shifted right to 70px to clear the Prev button */
.new-carousel-content-layer {
	position: absolute;
	bottom: 35px;
	left: 70px; /* Fully clears the 44px button at left: 15px */
	width: fit-content;
	max-width: 45%;
	height: auto;
	display: flex;
	flex-direction: column;
	align-items: flex-start;
	z-index: 15;
}

/* Ribbon */
.new-carousel-ribbon {
	position: absolute;
	top: 30px;
	left: 0;
	background-color: #0b3f5e;
	color: #fff;
	/* Compensate for font descender space: slightly reduced bottom padding */
	padding: 5px 14px 3px 14px;
	/* Centered alignment for icon and uppercase text */
	display: inline-flex;
	align-items: center;
	gap: 8px;
	height: 30px;
	box-sizing: border-box;
	/* Typography */
	font-size: 15px;
	font-weight: 700;
	text-transform: uppercase;
	letter-spacing: 0.5px;
	line-height: 1;
	opacity: 0.95;
	z-index: 10;
	box-shadow: 2px 2px 5px rgba(0, 0, 0, 0.3);
}

/* Ensure child icon container does not add extra baseline height */
.new-carousel-ribbon span {
	display: inline-flex;
	align-items: center;
	line-height: 1;
}

/* Arrow tail (Calculated to match exact 30px ribbon height: 15px + 15px) */
.new-carousel-ribbon-arrow {
	position: absolute;
	right: -15px;
	top: 0;
	width: 0;
	height: 0;
	border-top: 15px solid transparent;
	border-bottom: 15px solid transparent;
	border-left: 15px solid #0b3f5e;
}

/* Title Bubble - Compact padding and balanced typography */
.new-carousel-title-bubble {
	position: relative;
	margin: 0 0 4px 0;
	background: rgba(0, 0, 0, 0.55);
	padding: 6px 14px; /* Reduced from 10px 20px for a tighter wrap */
	border-radius: 6px 6px 0 0;
}
.new-carousel-title-bubble h3 {
	margin: 0;
	font-size: 20px; /* Scaled down from 24px */
	line-height: 1.3;
	color: #fff;
	font-weight: 600;
	border: none;
}

/* Description Bubble - Proportional sizing */
.new-carousel-desc-bubble {
	position: relative;
	margin: 0;
	background: rgba(0, 0, 0, 0.55);
	padding: 10px 14px; /* Adjusted padding to match title box */
	border-radius: 0 6px 6px 6px;
	max-width: 100%;
}
.new-carousel-desc-bubble p {
	color: #f0f0f0;
	margin: 0;
	font-size: 13.5px;
	line-height: 1.4;
}

/* Mobile Constraints */
@media only screen and (max-width: 768px) {
	.new-carousel-slide {
		height: 250px;
		margin-bottom: 12px;
	}

	/* Ribbon */
	.new-carousel-ribbon {
		top: 10px;
		height: 22px;
		padding: 3px 8px 2px 8px;
		font-size: 11px;
		letter-spacing: 0.3px;
		gap: 5px;
	}
	.new-carousel-ribbon-arrow {
		right: -11px;
		border-top-width: 11px;
		border-bottom-width: 11px;
		border-left-width: 11px;
	}

	/* Content Layer - Shifted to 48px to clear the 44px Prev button completely */
	.new-carousel-content-layer {
		bottom: 10px;
		left: 48px; /* Clears left: 8px + width: 36px */
		max-width: calc(100% - 96px); /* Keeps safe clearance from the Next button on the right */
	}

	/* Title */
	.new-carousel-title-bubble {
		margin-bottom: 2px;
		padding: 4px 10px;
	}
	.new-carousel-title-bubble h3 {
		font-size: 15px;
	}

	/* Description */
	.new-carousel-desc-bubble {
		padding: 8px 10px;
		font-size: 11px;
		line-height: 1.3;
	}
}</text>
      <sha1>s4hz3qjul6b7qnrffhte6nskync6fbw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122797</id>
      <parentid>122796</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T16:19:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122797</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="3610" sha1="gfjufwq4037y8f7sfqeotzt9y5d23ts" xml:space="preserve">/* ========================================================
   SLIDE STANDALONE / FALLBACK STYLES (TemplateStyles)
   ======================================================== */

.new-carousel-slide {
	position: relative;
	display: block;
	width: 100%;
	height: 375px;
	overflow: hidden;
	background: #333;
	margin-bottom: 20px; /* Clean spacing when stacked in safemode / no-JS */
}

/* Background image filling the slide */
.new-carousel-slide-bg {
	width: 100%;
	height: 100%;
}
.new-carousel-slide-bg img {
	width: 100% !important;
	height: 100% !important;
	object-fit: cover !important;
	display: block;
}

/* Content Layers (Flexbox) - Shifted right to 70px to clear the Prev button */
.new-carousel-content-layer {
	position: absolute;
	bottom: 35px;
	left: 70px; /* Fully clears the 44px button at left: 15px */
	width: fit-content;
	max-width: 45%;
	height: auto;
	display: flex;
	flex-direction: column;
	align-items: flex-start;
	z-index: 15;
}

/* Ribbon */
.new-carousel-ribbon {
	position: absolute;
	top: 30px;
	left: 0;
	background-color: #0b3f5e;
	color: #fff;
	height: 36px;
	box-sizing: border-box;
	padding: 0 16px 0 14px;
	display: inline-flex;
	align-items: center;
	gap: 8px;
	/* Typography */
	font-size: 15.5px;
	font-weight: 700;
	text-transform: uppercase;
	letter-spacing: 0.5px;
	line-height: 1;
	opacity: 0.95;
	z-index: 10;
	box-shadow: 2px 2px 6px rgba(0, 0, 0, 0.35);
}

.new-carousel-ribbon span {
	display: inline-flex;
	align-items: center;
	justify-content: center;
	line-height: 1;
}

.new-carousel-ribbon span img {
	display: block;
	max-height: 20px;
	width: auto;
}

.new-carousel-ribbon-arrow {
	position: absolute;
	right: -17px;
	top: 0;
	width: 0;
	height: 0;
	border-top: 18px solid transparent;
	border-bottom: 18px solid transparent;
	border-left: 17px solid #0b3f5e;
}

/* Title Bubble - Compact padding and balanced typography */
.new-carousel-title-bubble {
	position: relative;
	margin: 0 0 4px 0;
	background: rgba(0, 0, 0, 0.55);
	padding: 6px 14px; /* Reduced from 10px 20px for a tighter wrap */
	border-radius: 6px 6px 0 0;
}
.new-carousel-title-bubble h3 {
	margin: 0;
	font-size: 20px; /* Scaled down from 24px */
	line-height: 1.3;
	color: #fff;
	font-weight: 600;
	border: none;
}

/* Description Bubble - Proportional sizing */
.new-carousel-desc-bubble {
	position: relative;
	margin: 0;
	background: rgba(0, 0, 0, 0.55);
	padding: 10px 14px; /* Adjusted padding to match title box */
	border-radius: 0 6px 6px 6px;
	max-width: 100%;
}
.new-carousel-desc-bubble p {
	color: #f0f0f0;
	margin: 0;
	font-size: 13.5px;
	line-height: 1.4;
}

/* Mobile Constraints */
@media only screen and (max-width: 768px) {
	.new-carousel-slide {
		height: 250px;
		margin-bottom: 12px;
	}

	/* Ribbon */
	.new-carousel-ribbon {
		top: 10px;
		height: 26px;
		padding: 0 10px 0 8px;
		font-size: 11.5px;
		letter-spacing: 0.3px;
		gap: 6px;
	}
	.new-carousel-ribbon span img {
		max-height: 15px;
	}
	.new-carousel-ribbon-arrow {
		right: -13px;
		border-top-width: 13px;
		border-bottom-width: 13px;
		border-left-width: 13px;
	}

	/* Content Layer - Shifted to 48px to clear the 44px Prev button completely */
	.new-carousel-content-layer {
		bottom: 10px;
		left: 48px; /* Clears left: 8px + width: 36px */
		max-width: calc(100% - 96px); /* Keeps safe clearance from the Next button on the right */
	}

	/* Title */
	.new-carousel-title-bubble {
		margin-bottom: 2px;
		padding: 4px 10px;
	}
	.new-carousel-title-bubble h3 {
		font-size: 15px;
	}

	/* Description */
	.new-carousel-desc-bubble {
		padding: 8px 10px;
		font-size: 11px;
		line-height: 1.3;
	}
}</text>
      <sha1>gfjufwq4037y8f7sfqeotzt9y5d23ts</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122799</id>
      <parentid>122797</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T16:38:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122799</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="4390" sha1="dxiri9n4evin5t8fkfzads0iwbpi36z" xml:space="preserve">/* ========================================================
   SLIDE STANDALONE / FALLBACK STYLES (TemplateStyles)
   ======================================================== */

.new-carousel-slide {
	position: relative;
	display: block;
	width: 100%;
	height: 375px;
	overflow: hidden;
	background: #333;
	margin-bottom: 20px; /* Clean spacing when stacked in safemode / no-JS */
}

/* Background image filling the slide */
.new-carousel-slide-bg {
	width: 100%;
	height: 100%;
}
.new-carousel-slide-bg img {
	width: 100% !important;
	height: 100% !important;
	object-fit: cover !important;
	display: block;
}

/* ========================================================
   RIBBON STYLES (Optically Centered &amp; Flat Design)
   ======================================================== */

.new-carousel-ribbon {
	position: absolute;
	top: 30px;
	left: 0;
	background-color: #0b3f5e;
	color: #fff;
	height: 36px;
	box-sizing: border-box;
	padding: 0 16px 0 14px;
	display: inline-flex;
	align-items: center;
	font-size: 15.5px;
	font-weight: 700;
	text-transform: uppercase;
	letter-spacing: 0.5px;
	line-height: 1;
	opacity: 0.95;
	z-index: 10;
	box-shadow: 2px 2px 6px rgba(0, 0, 0, 0.35);
}

/* Optical centering for icon and text container */
.new-carousel-ribbon span {
	display: inline-flex;
	align-items: center;
	justify-content: center;
	line-height: 1;
	transform: translateY(2px); /* Optical vertical alignment */
}

.new-carousel-ribbon span img {
	display: block;
	max-height: 20px;
	width: auto;
}

/* Text separation from icon */
.new-carousel-ribbon .new-carousel-ribbon-text {
	margin-left: 9px;
	display: inline-block;
}

/* Arrow tail (Exact 36px height match: 18px top + 18px bottom) */
.new-carousel-ribbon-arrow {
	position: absolute;
	right: -17px;
	top: 0;
	width: 0;
	height: 0;
	border-top: 18px solid transparent;
	border-bottom: 18px solid transparent;
	border-left: 17px solid #0b3f5e;
}

/* ========================================================
   CONTENT LAYERS (Title &amp; Description Bubbles)
   ======================================================== */

/* Shifted right to 70px to clear the Prev button */
.new-carousel-content-layer {
	position: absolute;
	bottom: 35px;
	left: 70px;
	width: fit-content;
	max-width: 45%;
	height: auto;
	display: flex;
	flex-direction: column;
	align-items: flex-start;
	z-index: 15;
}

/* Title Bubble - Compact padding and high contrast */
.new-carousel-title-bubble {
	position: relative;
	margin: 0 0 4px 0;
	background: rgba(0, 0, 0, 0.65);
	padding: 6px 14px;
	border-radius: 6px 6px 0 0;
	box-shadow: 0 2px 6px rgba(0, 0, 0, 0.35);
}
.new-carousel-title-bubble h3 {
	margin: 0;
	font-size: 20px;
	line-height: 1.3;
	color: #fff;
	font-weight: 600;
	border: none;
	text-shadow: 0 1px 2px rgba(0, 0, 0, 0.6);
}

/* Description Bubble - Proportional sizing and clear typography */
.new-carousel-desc-bubble {
	position: relative;
	margin: 0;
	background: rgba(0, 0, 0, 0.65);
	padding: 10px 14px;
	border-radius: 0 6px 6px 6px;
	max-width: 100%;
	box-shadow: 0 3px 8px rgba(0, 0, 0, 0.35);
}
.new-carousel-desc-bubble p {
	color: #f5f5f5;
	margin: 0;
	font-size: 13.5px;
	line-height: 1.4;
	text-shadow: 0 1px 2px rgba(0, 0, 0, 0.5);
}

/* ========================================================
   MOBILE CONSTRAINTS (Screen width &lt;= 768px)
   ======================================================== */

@media only screen and (max-width: 768px) {
	.new-carousel-slide {
		height: 250px;
		margin-bottom: 12px;
	}

	/* Ribbon adjustments */
	.new-carousel-ribbon {
		top: 10px;
		height: 26px;
		padding: 0 10px 0 8px;
		font-size: 11.5px;
		letter-spacing: 0.3px;
	}
	.new-carousel-ribbon span {
		transform: translateY(1px);
	}
	.new-carousel-ribbon span img {
		max-height: 15px;
	}
	.new-carousel-ribbon .new-carousel-ribbon-text {
		margin-left: 6px;
	}
	.new-carousel-ribbon-arrow {
		right: -13px;
		border-top-width: 13px;
		border-bottom-width: 13px;
		border-left-width: 13px;
	}

	/* Content Layer - Shifted to 48px to clear mobile Prev button */
	.new-carousel-content-layer {
		bottom: 10px;
		left: 48px;
		max-width: calc(100% - 96px);
	}

	/* Title */
	.new-carousel-title-bubble {
		margin-bottom: 2px;
		padding: 4px 10px;
	}
	.new-carousel-title-bubble h3 {
		font-size: 15px;
	}

	/* Description */
	.new-carousel-desc-bubble {
		padding: 8px 10px;
		font-size: 11px;
		line-height: 1.3;
	}
}</text>
      <sha1>dxiri9n4evin5t8fkfzads0iwbpi36z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bản mẫu:CarouselSlide/sandbox</title>
    <ns>10</ns>
    <id>62430</id>
    <revision>
      <id>122802</id>
      <parentid>121099</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T18:39:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="815" sha1="96nb8ae0c2ffy6phfq3vu9icm2gaifj" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;CarouselSlide/sandbox/styles.css&quot;/&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-slide&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-bg&quot;&gt;[[File:{{{image|Insert image here.svg}}}|frameless|1200px|link={{{link|{{{title|}}}}}}|{{{title|}}}]]&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-shadowbox new-en-carousel-box-{{{direction|right}}}&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-shadowbox-header&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-icon&quot;&gt;{{#switch: {{lc: {{{type}}} }}
|#default|featured=[[File:OOjs UI icon bookmark-invert.svg|frameless|32px|link=|alt=Featured article]]
|dotm=[[File:Yes Check Circle white.svg|frameless|32px|link=Previous Destinations of the Month|alt=DotM]]
}}&lt;/div&gt;
&lt;h2&gt;[[{{{link|{{{title|}}}}}}|{{{alt-title|{{{title|}}}}}}]]&lt;/h2&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-quote&quot;&gt;{{{quote|}}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;{{doc}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>96nb8ae0c2ffy6phfq3vu9icm2gaifj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122813</id>
      <parentid>122802</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T19:06:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1308" sha1="g7ykn7raryo9buyhkx4ht0u78xkoe3r" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;CarouselSlide/sandbox/styles.css&quot;/&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-slide&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-bg&quot;&gt;[[File:{{{image|Insert image here.svg}}}|frameless|1200px|link={{{link|{{{title|}}}}}}|{{{title|}}}]]&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-shadowbox new-en-carousel-box-{{{direction|right}}}&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-icon&quot;&gt;{{#switch: {{lc: {{{type|featured}}} }}
|#default|featured|destination=[[File:Symbol star gold.svg|frameless|44px|link=Featured destinations|alt=Featured destination]]
|dotm|month=[[File:Yes Check Circle white.svg|frameless|44px|link=Previous Destinations of the Month|alt=Destination of the Month]]
|otbp|beaten=[[File:Right turn icon blue.svg|frameless|44px|link=Off the beaten path|alt=Off the Beaten Path]]
|ftt|topic=[[File:Writing Circle.svg|frameless|44px|link=Featured travel topics|alt=Featured Travel Topic]]
}}&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-type&quot;&gt;{{#switch: {{lc: {{{type|featured}}} }}
|#default|featured|destination=Featured Destination
|dotm|month=Destination of the Month
|otbp|beaten=Off the Beaten Path
|ftt|topic=Featured Travel Topic
}}&lt;/div&gt;
&lt;h2 class=&quot;new-en-carousel-title&quot;&gt;[[{{{link|{{{title|}}}}}}|{{{alt-title|{{{title|}}}}}}]]&lt;/h2&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-quote&quot;&gt;{{{quote|}}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;{{doc}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g7ykn7raryo9buyhkx4ht0u78xkoe3r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122818</id>
      <parentid>122813</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T19:46:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1983" sha1="hrx7r0utourgpte48dzrnlkxdv8hgtt" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;CarouselSlide/sandbox/styles.css&quot;/&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-slide&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-bg&quot;&gt;[[File:{{{image|Insert image here.svg}}}|frameless|1200px|link={{{link|{{{title|}}}}}}|{{{title|}}}]]&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-shadowbox new-en-carousel-box-{{{direction|right}}}&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-icon&quot;&gt;{{#switch: {{lc: {{{type|featured}}} }}
          |#default|featured=[[File:OOjs UI icon bookmark-invert.svg|frameless|32px|link=|alt=Featured article]]
          |event=[[File:OOjs UI icon calendar-ltr-invert.svg|frameless|32px|link=|alt=Featured event]]
          |dotm =[[File:Yes Check Circle white.svg|frameless|32px|link=Previous Destinations of the Month|alt=DotM]]
          |otbp =[[File:Right turn icon white.svg|frameless|32px|link=Previously Off the beaten path|alt=OtBP]]
          |ftt  =[[File:Writing Circle white.svg|frameless|32px|link=Previous Featured travel topics|alt=FTT]]
          |fools={{#ifeq: {{CURRENTMONTH}} | 04 | [[File:OOjs UI icon flag-ltr-invert.svg|frameless|32px|link=|alt=April Fools!]] | [[File:Yes Check Circle white.svg|frameless|32px|link=Previous Destinations of the Month|alt=DotM]]}}
          }}&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-type&quot;&gt;{{#switch: {{lc: {{{type|featured}}} }}
|#default|featured=[[{{{title|Main Page}}}|Featured article]]
          |event=[[Wikivoyage:Past events|Featured event]]
          |dotm =[[Previous Destinations of the month|Destination of the Month]]
          |otbp =[[Previously Off the beaten path|Off the Beaten Path]]
          |ftt  =[[Previous Featured travel topics|Featured Travel Topic]]
          |fools={{#ifeq: {{CURRENTMONTH}} | 04 | [[Wikivoyage:Joke articles|April Fools!]] | [[Previous Destinations of the month|Destination of the Month]]}}
}}&lt;/div&gt;
&lt;h2 class=&quot;new-en-carousel-title&quot;&gt;[[{{{link|{{{title|}}}}}}|{{{alt-title|{{{title|}}}}}}]]&lt;/h2&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-quote&quot;&gt;{{{quote|}}}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;{{doc}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hrx7r0utourgpte48dzrnlkxdv8hgtt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bản mẫu:CarouselSlide/icon</title>
    <ns>10</ns>
    <id>62433</id>
    <revision>
      <id>122798</id>
      <parentid>122656</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T16:37:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2178" sha1="jfd5hp8llc02n1gxuso9guw5ji5f3e5" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#switch: {{lc: {{{type|{{{loại|{{{lọai|{{{category|}}}}}}}}}}}} }}
    |#default|bvcl|bài viết chọn lọc|featured=[[File:Symbol star gold.svg|frameless|22px|link=Bài viết chọn lọc|alt=Bài viết chọn lọc]]&lt;span class=&quot;new-carousel-ribbon-text&quot;&gt;Bài viết chọn lọc&lt;/span&gt;
    |ddnb|dotm|điểm đến nổi bật=[[File:Yes_Check_Circle.svg|frameless|22px|link=Wikivoyage:Điểm đến nổi bật|alt=Điểm đến nổi bật]]&lt;span class=&quot;new-carousel-ribbon-text&quot;&gt;Điểm đến nổi bật&lt;/span&gt;
    |ddinb|otbp|điểm đến ít người biết=[[File:Right_turn_icon_blue.svg|frameless|22px|link=Wikivoyage:Điểm đến ít người biết|alt=Điểm đến ít người biết]]&lt;span class=&quot;new-carousel-ribbon-text&quot;&gt;Điểm đến ít người biết&lt;/span&gt;
    |ddckp|explore|điểm đến cần khám phá=[[File:Yes Check Circle Blue.svg|frameless|22px|link=Wikivoyage:Điểm đến cần khám phá|alt=Điểm đến cần khám phá]]&lt;span class=&quot;new-carousel-ribbon-text&quot;&gt;Điểm đến cần khám phá&lt;/span&gt;
    |htnb|hành trình nổi bật=[[File:Yes Check Circle Orange.svg|frameless|22px|link=Wikivoyage:Hành trình nổi bật|alt=Hành trình nổi bật]]&lt;span class=&quot;new-carousel-ribbon-text&quot;&gt;Hành trình nổi bật&lt;/span&gt;
    |cddlnb|ftt|chủ đề du lịch|chủ đề du lịch nổi bật=[[File:Writing_Circle.svg|frameless|22px|link=Wikivoyage:Chủ đề du lịch nổi bật|alt=Chủ đề du lịch nổi bật]]&lt;span class=&quot;new-carousel-ribbon-text&quot;&gt;Chủ đề du lịch nổi bật&lt;/span&gt;
    |ctt|fools|cá tháng tư={{#ifeq: {{CURRENTMONTH}} | 04 | [[File:OOjs UI icon flag-ltr-progressive.svg|frameless|22px|link=Cá Tháng Tư!|alt=Cá Tháng Tư!]]&lt;span class=&quot;new-carousel-ribbon-text&quot;&gt;Cá Tháng Tư!&lt;/span&gt; | [[File:Yes_Check_Circle.svg|frameless|22px|link=Điểm đến trước của tháng|alt=Điểm đến trong tháng]]&lt;span class=&quot;new-carousel-ribbon-text&quot;&gt;Điểm đến trong tháng&lt;/span&gt; }}
    |kp|khám phá=[[File:Yes_Check_Circle.svg|frameless|22px|link=Khám phá|alt=Khám phá]]&lt;span class=&quot;new-carousel-ribbon-text&quot;&gt;Khám phá&lt;/span&gt;
}}&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>jfd5hp8llc02n1gxuso9guw5ji5f3e5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Thành viên:Nvdtn19/nháp</title>
    <ns>2</ns>
    <id>62670</id>
    <revision>
      <id>122769</id>
      <parentid>122766</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T13:56:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="374" sha1="pvi54bkdy3y8rrsrgrufgf2pa6o9nsg" xml:space="preserve">{{CarouselSlide
|image=Cat Ba Bay banner.jpg
|category=ddckp
|title=Phong Nha – Kẻ Bàng
|link=Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng
|text=Một vườn quốc gia ở tỉnh Quảng Trị, Việt Nam. Năm 2003, vườn quốc gia này được UNESCO đưa vào danh sách di sản thế giới.
}}&lt;noinclude&gt;[[Thể loại:Bản mẫu Trang Chính]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pvi54bkdy3y8rrsrgrufgf2pa6o9nsg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122773</id>
      <parentid>122769</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T14:33:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="478" sha1="80ukjvhx4rnj0q0citolqwoyj1cvr8j" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;new-carousel-wrapper&quot; data-interval=&quot;8000&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;new-carousel-slides-viewport&quot;&gt;
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/1}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/2}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/3}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/4}}
&lt;!--&lt;button class=&quot;new-carousel-btn-prev&quot; aria-label=&quot;Slide trước&quot;&gt;&lt;/button&gt;
&lt;button class=&quot;new-carousel-btn-next&quot; aria-label=&quot;Slide tiếp theo&quot;&gt;&lt;/button&gt;--&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;ul class=&quot;new-carousel-pagination-grid&quot;&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>80ukjvhx4rnj0q0citolqwoyj1cvr8j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122779</id>
      <parentid>122773</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T14:49:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="432" sha1="6nvr3vezwpa2vl1kcu86rihcthcjdsz" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;new-carousel-wrapper&quot; data-interval=&quot;8000&quot;&gt;
    &lt;div class=&quot;new-carousel-slides-viewport&quot;&gt;
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/1}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/2}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/3}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/4}}
        &lt;div class=&quot;new-carousel-btn-prev&quot;&gt;&lt;/div&gt;
        &lt;div class=&quot;new-carousel-btn-next&quot;&gt;&lt;/div&gt;
    &lt;/div&gt;
    &lt;ul class=&quot;new-carousel-pagination-grid&quot;&gt;
    &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>6nvr3vezwpa2vl1kcu86rihcthcjdsz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122782</id>
      <parentid>122779</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T15:00:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="510" sha1="ef9ug5vg3vi6ajatq2qdc38dswd34a7" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;new-carousel-wrapper&quot; data-interval=&quot;8000&quot;&gt;
    &lt;div class=&quot;new-carousel-slides-viewport&quot;&gt;
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/1}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/2}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/3}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/4}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/3}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/1}}
        &lt;div class=&quot;new-carousel-btn-prev&quot;&gt;&lt;/div&gt;
        &lt;div class=&quot;new-carousel-btn-next&quot;&gt;&lt;/div&gt;
    &lt;/div&gt;
    &lt;ul class=&quot;new-carousel-pagination-grid&quot;&gt;
    &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>ef9ug5vg3vi6ajatq2qdc38dswd34a7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122783</id>
      <parentid>122782</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T15:00:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="588" sha1="a8j72z61yzux7u8we621qio72uhfbhw" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;new-carousel-wrapper&quot; data-interval=&quot;8000&quot;&gt;
    &lt;div class=&quot;new-carousel-slides-viewport&quot;&gt;
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/1}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/2}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/3}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/4}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/3}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/1}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/4}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/2}}
        &lt;div class=&quot;new-carousel-btn-prev&quot;&gt;&lt;/div&gt;
        &lt;div class=&quot;new-carousel-btn-next&quot;&gt;&lt;/div&gt;
    &lt;/div&gt;
    &lt;ul class=&quot;new-carousel-pagination-grid&quot;&gt;
    &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>a8j72z61yzux7u8we621qio72uhfbhw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122784</id>
      <parentid>122783</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T15:01:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="666" sha1="gkpfq2rpvpnrvhpse67zt336keo39tv" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;new-carousel-wrapper&quot; data-interval=&quot;8000&quot;&gt;
    &lt;div class=&quot;new-carousel-slides-viewport&quot;&gt;
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/1}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/2}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/3}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/4}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/3}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/1}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/4}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/2}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/3}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/2}}
        &lt;div class=&quot;new-carousel-btn-prev&quot;&gt;&lt;/div&gt;
        &lt;div class=&quot;new-carousel-btn-next&quot;&gt;&lt;/div&gt;
    &lt;/div&gt;
    &lt;ul class=&quot;new-carousel-pagination-grid&quot;&gt;
    &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>gkpfq2rpvpnrvhpse67zt336keo39tv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122785</id>
      <parentid>122784</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T15:03:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="432" sha1="6nvr3vezwpa2vl1kcu86rihcthcjdsz" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;new-carousel-wrapper&quot; data-interval=&quot;8000&quot;&gt;
    &lt;div class=&quot;new-carousel-slides-viewport&quot;&gt;
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/1}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/2}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/3}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/4}}
        &lt;div class=&quot;new-carousel-btn-prev&quot;&gt;&lt;/div&gt;
        &lt;div class=&quot;new-carousel-btn-next&quot;&gt;&lt;/div&gt;
    &lt;/div&gt;
    &lt;ul class=&quot;new-carousel-pagination-grid&quot;&gt;
    &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>6nvr3vezwpa2vl1kcu86rihcthcjdsz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122787</id>
      <parentid>122785</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T15:12:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="627" sha1="0m4e7be6bi9czf8evx2gmvq4mil95i8" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;new-carousel-wrapper&quot; data-interval=&quot;8000&quot;&gt;
    &lt;div class=&quot;new-carousel-slides-viewport&quot;&gt;
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/1}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/2}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/3}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/4}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/2}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/3}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/4}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/3}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/3}}
        &lt;div class=&quot;new-carousel-btn-prev&quot;&gt;&lt;/div&gt;
        &lt;div class=&quot;new-carousel-btn-next&quot;&gt;&lt;/div&gt;
    &lt;/div&gt;
    &lt;ul class=&quot;new-carousel-pagination-grid&quot;&gt;
    &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>0m4e7be6bi9czf8evx2gmvq4mil95i8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122789</id>
      <parentid>122787</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T15:23:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="861" sha1="97hqo3cladmx655ywwy9iqbsqgeta2s" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;new-carousel-wrapper&quot; data-interval=&quot;8000&quot;&gt;
    &lt;div class=&quot;new-carousel-slides-viewport&quot;&gt;
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/1}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/2}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/3}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/4}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/2}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/3}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/4}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/3}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/3}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/2}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/3}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/4}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/3}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/3}}
{{Trang Chính/Bảng cuộn sóng/3}}
        &lt;div class=&quot;new-carousel-btn-prev&quot;&gt;&lt;/div&gt;
        &lt;div class=&quot;new-carousel-btn-next&quot;&gt;&lt;/div&gt;
    &lt;/div&gt;
    &lt;ul class=&quot;new-carousel-pagination-grid&quot;&gt;
    &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>97hqo3cladmx655ywwy9iqbsqgeta2s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122805</id>
      <parentid>122789</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T18:44:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="848" sha1="fwte5lgy5orji5k38avgmkvl84r9imh" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;new-en-carousel-wrapper&quot; data-interval=&quot;8000&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-viewport&quot;&gt;
{{banner/sandbox|direction=right|title=Xi'an|type=dotm|image=example.png|quote=China's ancient capital is the home of the Terracotta Warriors and has a history going back several millennia.}}
{{banner/sandbox|direction=right|title=Ansan|type=otbp|image=example.png|quote=With one of Korea's largest immigrant communities, this Seoul suburb has a different vibe from your typical Korean destination. }}
{{banner/sandbox|direction=left|title=Broadway|type=ftt|image=example.png|quote=One of the world's most famous streets connects many of Manhattan's top attractions to the much less busy town of Sleepy Hollow. }}
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-prev&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-next&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-dots&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>fwte5lgy5orji5k38avgmkvl84r9imh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122808</id>
      <parentid>122805</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T18:49:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="845" sha1="oozy7eiosq81pxpsq0yfp19bwblxfcy" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;new-en-carousel-wrapper&quot; data-interval=&quot;8000&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-viewport&quot;&gt;
{{banner/sandbox|direction=right|title=Xi'an|type=dotm|image=example.png|quote=China's ancient capital is the home of the Terracotta Warriors and has a history going back several millennia.}}
{{banner/sandbox|direction=right|title=Ansan|type=otbp|image=wiki.svg|quote=With one of Korea's largest immigrant communities, this Seoul suburb has a different vibe from your typical Korean destination. }}
{{banner/sandbox|direction=left|title=Broadway|type=ftt|image=example.png|quote=One of the world's most famous streets connects many of Manhattan's top attractions to the much less busy town of Sleepy Hollow. }}
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-prev&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-next&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-dots&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>oozy7eiosq81pxpsq0yfp19bwblxfcy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122809</id>
      <parentid>122808</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T18:50:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="848" sha1="fwte5lgy5orji5k38avgmkvl84r9imh" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;new-en-carousel-wrapper&quot; data-interval=&quot;8000&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-viewport&quot;&gt;
{{banner/sandbox|direction=right|title=Xi'an|type=dotm|image=example.png|quote=China's ancient capital is the home of the Terracotta Warriors and has a history going back several millennia.}}
{{banner/sandbox|direction=right|title=Ansan|type=otbp|image=example.png|quote=With one of Korea's largest immigrant communities, this Seoul suburb has a different vibe from your typical Korean destination. }}
{{banner/sandbox|direction=left|title=Broadway|type=ftt|image=example.png|quote=One of the world's most famous streets connects many of Manhattan's top attractions to the much less busy town of Sleepy Hollow. }}
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-prev&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-next&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-dots&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>fwte5lgy5orji5k38avgmkvl84r9imh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122810</id>
      <parentid>122809</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T18:53:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="845" sha1="oozy7eiosq81pxpsq0yfp19bwblxfcy" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;new-en-carousel-wrapper&quot; data-interval=&quot;8000&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-viewport&quot;&gt;
{{banner/sandbox|direction=right|title=Xi'an|type=dotm|image=example.png|quote=China's ancient capital is the home of the Terracotta Warriors and has a history going back several millennia.}}
{{banner/sandbox|direction=right|title=Ansan|type=otbp|image=wiki.svg|quote=With one of Korea's largest immigrant communities, this Seoul suburb has a different vibe from your typical Korean destination. }}
{{banner/sandbox|direction=left|title=Broadway|type=ftt|image=example.png|quote=One of the world's most famous streets connects many of Manhattan's top attractions to the much less busy town of Sleepy Hollow. }}
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-prev&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-next&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;new-en-carousel-dots&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>oozy7eiosq81pxpsq0yfp19bwblxfcy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MediaWiki:Gadget-CarouselBeta.js</title>
    <ns>8</ns>
    <id>63187</id>
    <revision>
      <id>122771</id>
      <timestamp>2026-10-11T14:29:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <comment>Trang mới: “/* Inspired by default Wikitravel carousel */ document.addEventListener(&quot;DOMContentLoaded&quot;, function () { 	const wrappers = document.querySelectorAll(&quot;.new-carousel-wrapper&quot;);  	wrappers.forEach(function (wrapper) { 		// 1. Re-activate carousel mode 		wrapper.classList.add(&quot;is-carousel&quot;); 		 		// Accessibility (a11y) - Cung cấp ngữ cảnh cho trình đọc màn hình 		wrapper.setAttribute(&quot;role&quot;, &quot;region&quot;); 		wrapper.setAttribute(&quot;aria-roledescription&quot;, &quot;carousel&quot;);…”</comment>
      <origin>122771</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="6761" sha1="395y9yv5y12tj6dyuhhe9yg165ulw5m" xml:space="preserve">/* Inspired by default Wikitravel carousel */
document.addEventListener(&quot;DOMContentLoaded&quot;, function () {
	const wrappers = document.querySelectorAll(&quot;.new-carousel-wrapper&quot;);

	wrappers.forEach(function (wrapper) {
		// 1. Re-activate carousel mode
		wrapper.classList.add(&quot;is-carousel&quot;);
		
		// Accessibility (a11y) - Cung cấp ngữ cảnh cho trình đọc màn hình
		wrapper.setAttribute(&quot;role&quot;, &quot;region&quot;);
		wrapper.setAttribute(&quot;aria-roledescription&quot;, &quot;carousel&quot;);
		wrapper.setAttribute(&quot;aria-label&quot;, &quot;Tiêu điểm du lịch&quot;);
		wrapper.setAttribute(&quot;tabindex&quot;, &quot;0&quot;); // Cho phép focus bằng phím Tab

		const viewport = wrapper.querySelector(&quot;.new-carousel-slides-viewport&quot;);
		const slides = wrapper.querySelectorAll(&quot;.new-carousel-slide&quot;);
		const pagination = wrapper.querySelector(&quot;.new-carousel-pagination-grid&quot;);
		
		if (!slides.length) return;

		let currentIndex = 0;
		let timer;
		let isAnimating = false;

		// Vùng thông báo ẩn (Live Region) báo cáo thay đổi slide cho người khiếm thị
		const liveRegion = document.createElement(&quot;div&quot;);
		liveRegion.setAttribute(&quot;aria-live&quot;, &quot;polite&quot;);
		liveRegion.className = &quot;visually-hidden&quot;;
		wrapper.appendChild(liveRegion);

		// Touch / Swipe Logic
		let touchStartX = 0;
		let touchEndX = 0;

		viewport.addEventListener(&quot;touchstart&quot;, function (event) {
			touchStartX = event.changedTouches[0].clientX;
		}, { passive: true });

		viewport.addEventListener(&quot;touchend&quot;, function (event) {
			touchEndX = event.changedTouches[0].clientX;
			handleSwipe();
		});

		function handleSwipe() {
			const threshold = 50;
			const distance = touchStartX - touchEndX;

			if (distance &gt; threshold) {
				goToSlide(currentIndex + 1, &quot;next&quot;);
				resetTimer();
			} else if (distance &lt; -threshold) {
				goToSlide(currentIndex - 1, &quot;prev&quot;);
				resetTimer();
			}
		}

		// Keyboard Navigation (Hỗ trợ phím mũi tên)
		wrapper.addEventListener(&quot;keydown&quot;, function(event) {
			if (event.key === &quot;ArrowLeft&quot;) {
				goToSlide(currentIndex - 1, &quot;prev&quot;);
				resetTimer();
			} else if (event.key === &quot;ArrowRight&quot;) {
				goToSlide(currentIndex + 1, &quot;next&quot;);
				resetTimer();
			}
		});

		// 2. Generate Thumbnails
		slides.forEach(function (slide, index) {
			slide.setAttribute(&quot;role&quot;, &quot;tabpanel&quot;);
			slide.setAttribute(&quot;aria-roledescription&quot;, &quot;slide&quot;);
			
			const imgTag = slide.querySelector(&quot;.new-carousel-slide-bg img&quot;);
			// Support standard src and MediaWiki lazy-loaded data-src
			const thumbSrc = imgTag ? (imgTag.getAttribute(&quot;src&quot;) || imgTag.getAttribute(&quot;data-src&quot;)) : null;

			const li = document.createElement(&quot;li&quot;);
			Object.assign(li.style, {
				width: &quot;65px&quot;,
				height: &quot;50px&quot;,
				overflow: &quot;hidden&quot;
			});
			
			// Accessibility cho thumbnail
			li.setAttribute(&quot;role&quot;, &quot;tab&quot;);
			li.setAttribute(&quot;aria-label&quot;, &quot;Slide &quot; + (index + 1));
			li.setAttribute(&quot;tabindex&quot;, &quot;0&quot;);

			if (thumbSrc) {
				const thumb = document.createElement(&quot;img&quot;);
				thumb.setAttribute(&quot;src&quot;, thumbSrc);
				thumb.setAttribute(&quot;alt&quot;, &quot;&quot;); // Trang trí, không cần alt
				Object.assign(thumb.style, {
					width: &quot;100%&quot;,
					height: &quot;100%&quot;,
					objectFit: &quot;cover&quot;,
					display: &quot;block&quot;
				});
				li.appendChild(thumb);
			} else {
				li.style.background = &quot;#555&quot;;
			}

			// Hàm chọn slide
			function selectThumbnail() {
				if (index !== currentIndex) {
					const direction = index &gt; currentIndex ? &quot;next&quot; : &quot;prev&quot;;
					goToSlide(index, direction);
					resetTimer();
				}
			}

			li.addEventListener(&quot;click&quot;, selectThumbnail);
			
			// Kích hoạt thumbnail bằng phím Enter hoặc Space
			li.addEventListener(&quot;keydown&quot;, function(e) {
				if (e.key === &quot;Enter&quot; || e.key === &quot; &quot;) {
					e.preventDefault();
					selectThumbnail();
				}
			});

			if (pagination) pagination.appendChild(li);
		});

		// 3. Animate Slide Function
		function goToSlide(index, direction) {
			if (isAnimating) return;
			
			let nextIndex = index;
			if (nextIndex &gt;= slides.length) nextIndex = 0;
			if (nextIndex &lt; 0) nextIndex = slides.length - 1;

			const currentSlide = slides[currentIndex];
			const nextSlide = slides[nextIndex];

			if (!currentSlide || direction === &quot;init&quot;) {
				slides.forEach(s =&gt; s.classList.remove(&quot;active&quot;));
				nextSlide.classList.add(&quot;active&quot;);
				updatePagination(nextIndex);
				currentIndex = nextIndex;
				announceSlide(nextIndex);
				return;
			}

			isAnimating = true;

			const currentClass = direction === &quot;next&quot; ? &quot;anim-next-leave&quot; : &quot;anim-prev-leave&quot;;
			const nextClass = direction === &quot;next&quot; ? &quot;anim-next-enter&quot; : &quot;anim-prev-enter&quot;;

			currentSlide.classList.add(currentClass);
			currentSlide.classList.remove(&quot;active&quot;);
			
			nextSlide.classList.add(nextClass, &quot;active&quot;);
			updatePagination(nextIndex);
			announceSlide(nextIndex);

			setTimeout(function () {
				currentSlide.classList.remove(currentClass);
				nextSlide.classList.remove(nextClass);
				isAnimating = false;
				currentIndex = nextIndex;
			}, 600);
		}

		function updatePagination(index) {
			if (!pagination) return;
			const items = pagination.querySelectorAll(&quot;li&quot;);
			items.forEach((item, i) =&gt; {
				if (i === index) {
					item.classList.add(&quot;active&quot;);
					item.setAttribute(&quot;aria-selected&quot;, &quot;true&quot;);
				} else {
					item.classList.remove(&quot;active&quot;);
					item.setAttribute(&quot;aria-selected&quot;, &quot;false&quot;);
				}
			});
		}

		function announceSlide(index) {
			const titleEl = slides[index].querySelector(&quot;h3&quot;);
			if (titleEl) {
				liveRegion.textContent = &quot;Hiển thị slide &quot; + (index + 1) + &quot; trên &quot; + slides.length + &quot;: &quot; + titleEl.textContent;
			}
		}

		// Timer Logic
		function startTimer() {
			const interval = parseInt(wrapper.getAttribute(&quot;data-interval&quot;), 10) || 6000;
			timer = setInterval(function () {
				goToSlide(currentIndex + 1, &quot;next&quot;);
			}, interval);
		}

		function resetTimer() {
			clearInterval(timer);
			startTimer();
		}

		// Ngừng tự cuộn khi người dùng đang đọc (chuột vào hoặc thao tác phím)
		wrapper.addEventListener(&quot;mouseenter&quot;, () =&gt; clearInterval(timer));
		wrapper.addEventListener(&quot;mouseleave&quot;, startTimer);
		wrapper.addEventListener(&quot;focusin&quot;, () =&gt; clearInterval(timer));
		wrapper.addEventListener(&quot;focusout&quot;, startTimer);

		// Button Listeners
		const btnNext = wrapper.querySelector(&quot;.new-carousel-btn-next&quot;);
		const btnPrev = wrapper.querySelector(&quot;.new-carousel-btn-prev&quot;);

		if (btnNext) {
			btnNext.addEventListener(&quot;click&quot;, function () {
				goToSlide(currentIndex + 1, &quot;next&quot;);
				resetTimer();
			});
		}
		if (btnPrev) {
			btnPrev.addEventListener(&quot;click&quot;, function () {
				goToSlide(currentIndex - 1, &quot;prev&quot;);
				resetTimer();
			});
		}

		// Initialize
		if (slides.length &gt; 0) {
			goToSlide(0, &quot;init&quot;);
			startTimer();
		}
	});
});</text>
      <sha1>395y9yv5y12tj6dyuhhe9yg165ulw5m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122777</id>
      <parentid>122771</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T14:47:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122777</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="7155" sha1="bpghr6frut79l8gaaiayfcmqdwir3ok" xml:space="preserve">/* Inspired by default Wikitravel carousel - Modernized for Codex &amp; Vanilla JS */
(function () {
	'use strict';

	function initCarousels(root) {
		var wrappers = (root || document).querySelectorAll('.new-carousel-wrapper');

		wrappers.forEach(function (wrapper) {
			if (wrapper.dataset.carouselInitialized === 'true') {
				return;
			}
			wrapper.dataset.carouselInitialized = 'true';

			// 1. Re-activate carousel mode &amp; set Accessibility (a11y)
			wrapper.classList.add('is-carousel');
			wrapper.setAttribute('role', 'region');
			wrapper.setAttribute('aria-roledescription', 'carousel');
			wrapper.setAttribute('aria-label', 'Featured destinations');

			var viewport = wrapper.querySelector('.new-carousel-slides-viewport');
			if (!viewport) {
				return;
			}
			viewport.setAttribute('aria-live', 'polite');

			var slides = viewport.querySelectorAll('.new-carousel-slide');
			var pagination = wrapper.querySelector('.new-carousel-pagination-grid');
			var totalSlides = slides.length;
			if (totalSlides === 0) {
				return;
			}

			var currentIndex = 0;
			var timer = null;
			var isAnimating = false;

			// 2. Setup Slides Accessibility
			slides.forEach(function (slide, idx) {
				slide.setAttribute('role', 'group');
				slide.setAttribute('aria-roledescription', 'slide');
				slide.setAttribute('aria-label', (idx + 1) + ' / ' + totalSlides);
			});

			// 3. Touch / Swipe Logic
			var touchStartX = 0;
			var touchEndX = 0;

			wrapper.addEventListener('touchstart', function (event) {
				touchStartX = event.touches[0].clientX;
			}, { passive: true });

			wrapper.addEventListener('touchend', function (event) {
				touchEndX = event.changedTouches[0].clientX;
				handleSwipe();
			}, { passive: true });

			function handleSwipe() {
				var threshold = 50;
				var distance = touchStartX - touchEndX;

				if (distance &gt; threshold) {
					goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
					resetTimer();
				} else if (distance &lt; -threshold) {
					goToSlide(currentIndex - 1, 'prev');
					resetTimer();
				}
			}

			// 4. Generate Thumbnails (Supports standard src, data-src &amp; srcset)
			if (pagination) {
				pagination.setAttribute('role', 'tablist');
				pagination.setAttribute('aria-label', 'Slides selector');

				slides.forEach(function (slide, index) {
					var imgTag = slide.querySelector('.new-carousel-slide-bg img');
					var thumbSrc = '';

					if (imgTag) {
						thumbSrc = imgTag.getAttribute('src') ||
							imgTag.getAttribute('data-src') ||
							(imgTag.getAttribute('srcset') ? imgTag.getAttribute('srcset').split(' ')[0] : '');
					}

					var li = document.createElement('li');
					li.setAttribute('role', 'tab');
					li.setAttribute('aria-selected', index === 0 ? 'true' : 'false');
					li.setAttribute('aria-label', 'Slide ' + (index + 1));
					li.setAttribute('tabindex', '0');

					if (thumbSrc) {
						var thumb = document.createElement('img');
						thumb.src = thumbSrc;
						thumb.alt = '';
						thumb.loading = 'lazy';
						li.appendChild(thumb);
					} else {
						li.style.background = '#555';
					}

					li.addEventListener('click', function () {
						if (index !== currentIndex) {
							var direction = index &gt; currentIndex ? 'next' : 'prev';
							goToSlide(index, direction);
							resetTimer();
						}
					});

					li.addEventListener('keydown', function (e) {
						if (e.key === 'Enter' || e.key === ' ') {
							e.preventDefault();
							li.click();
						}
					});

					pagination.appendChild(li);
				});
			}

			// 5. Animate Slide Function
			function goToSlide(index, direction) {
				if (isAnimating) {
					return;
				}
				if (index &gt;= totalSlides) {
					index = 0;
				}
				if (index &lt; 0) {
					index = totalSlides - 1;
				}

				var currentSlide = slides[currentIndex];
				var nextSlide = slides[index];

				if (!currentSlide || direction === 'init') {
					slides.forEach(function (s) {
						s.classList.remove('active');
					});
					nextSlide.classList.add('active');
					updatePagination(index);
					currentIndex = index;
					return;
				}

				isAnimating = true;

				var currentClass = direction === 'next' ? 'anim-next-leave' : 'anim-prev-leave';
				var nextClass = direction === 'next' ? 'anim-next-enter' : 'anim-prev-enter';

				currentSlide.classList.add(currentClass);
				currentSlide.classList.remove('active');
				nextSlide.classList.add(nextClass, 'active');
				updatePagination(index);

				setTimeout(function () {
					currentSlide.classList.remove(currentClass);
					nextSlide.classList.remove(nextClass);
					isAnimating = false;
					currentIndex = index;
				}, 600);
			}

			function updatePagination(index) {
				if (!pagination) {
					return;
				}
				var items = pagination.querySelectorAll('li');
				items.forEach(function (item, idx) {
					if (idx === index) {
						item.classList.add('active');
						item.setAttribute('aria-selected', 'true');
					} else {
						item.classList.remove('active');
						item.setAttribute('aria-selected', 'false');
					}
				});
			}

			// 6. Timer Logic with Visibility Detection
			function startTimer() {
				var interval = parseInt(wrapper.getAttribute('data-interval'), 10) || 8000;
				clearInterval(timer);
				timer = setInterval(function () {
					if (!document.hidden) {
						goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
					}
				}, interval);
			}

			function resetTimer() {
				clearInterval(timer);
				startTimer();
			}

			// 7. Navigation Buttons &amp; Keyboard Listeners
			var prevBtn = wrapper.querySelector('.new-carousel-btn-prev');
			var nextBtn = wrapper.querySelector('.new-carousel-btn-next');

			if (prevBtn) {
				prevBtn.setAttribute('role', 'button');
				prevBtn.setAttribute('tabindex', '0');
				prevBtn.setAttribute('aria-label', 'Previous slide');

				prevBtn.addEventListener('click', function () {
					goToSlide(currentIndex - 1, 'prev');
					resetTimer();
				});

				prevBtn.addEventListener('keydown', function (e) {
					if (e.key === 'Enter' || e.key === ' ') {
						e.preventDefault();
						prevBtn.click();
					}
				});
			}

			if (nextBtn) {
				nextBtn.setAttribute('role', 'button');
				nextBtn.setAttribute('tabindex', '0');
				nextBtn.setAttribute('aria-label', 'Next slide');

				nextBtn.addEventListener('click', function () {
					goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
					resetTimer();
				});

				nextBtn.addEventListener('keydown', function (e) {
					if (e.key === 'Enter' || e.key === ' ') {
						e.preventDefault();
						nextBtn.click();
					}
				});
			}

			wrapper.addEventListener('keydown', function (e) {
				if (e.key === 'ArrowLeft') {
					goToSlide(currentIndex - 1, 'prev');
					resetTimer();
				} else if (e.key === 'ArrowRight') {
					goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
					resetTimer();
				}
			});

			// 8. Initialize
			goToSlide(0, 'init');
			startTimer();
		});
	}

	// Safe MediaWiki hook execution
	if (window.mw &amp;&amp; mw.hook) {
		mw.hook('wikipage.content').add(function ($content) {
			initCarousels($content ? $content[0] : document);
		});
	} else {
		document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
			initCarousels(document);
		});
	}
})();</text>
      <sha1>bpghr6frut79l8gaaiayfcmqdwir3ok</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122780</id>
      <parentid>122777</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T14:53:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <comment>debugger</comment>
      <origin>122780</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="9763" sha1="8wfco1njcpwh10oywmvpsa33pad0p6n" xml:space="preserve">/* Inspired by default Wikitravel carousel - Modernized for Codex &amp; Vanilla JS (with Debugging) */
(function () {
	'use strict';

	// ==========================================
	// DEBUG CONFIGURATION
	// Đổi thành `false` khi đưa vào sử dụng thực tế
	// ==========================================
	var DEBUG = true; 

	function logDebug(message, data) {
		if (DEBUG) {
			console.log('%c[Carousel Gadget] ' + message, 'color: #36c; font-weight: bold;', data !== undefined ? data : '');
		}
	}

	function logWarn(message, data) {
		if (DEBUG) {
			console.warn('%c[Carousel Warning] ' + message, 'color: #ff9900; font-weight: bold;', data !== undefined ? data : '');
		}
	}

	function logError(message, data) {
		// Lỗi nghiêm trọng luôn hiển thị dù DEBUG là false
		console.error('%c[Carousel Error] ' + message, 'color: #d33; font-weight: bold;', data !== undefined ? data : '');
	}

	function initCarousels(root) {
		var wrappers = (root || document).querySelectorAll('.new-carousel-wrapper');
		logDebug('Khởi tạo script. Tìm thấy ' + wrappers.length + ' carousel wrapper trên trang.');

		wrappers.forEach(function (wrapper, wrapperIndex) {
			if (wrapper.dataset.carouselInitialized === 'true') {
				logDebug('Carousel #' + wrapperIndex + ' đã được khởi tạo trước đó, bỏ qua.');
				return;
			}
			wrapper.dataset.carouselInitialized = 'true';

			// 1. Re-activate carousel mode &amp; set Accessibility (a11y)
			wrapper.classList.add('is-carousel');
			wrapper.setAttribute('role', 'region');
			wrapper.setAttribute('aria-roledescription', 'carousel');
			wrapper.setAttribute('aria-label', 'Featured destinations');

			var viewport = wrapper.querySelector('.new-carousel-slides-viewport');
			if (!viewport) {
				logError('Không tìm thấy .new-carousel-slides-viewport trong carousel #' + wrapperIndex);
				return;
			}
			viewport.setAttribute('aria-live', 'polite');

			var slides = viewport.querySelectorAll('.new-carousel-slide');
			var pagination = wrapper.querySelector('.new-carousel-pagination-grid');
			var totalSlides = slides.length;
			
			if (totalSlides === 0) {
				logWarn('Carousel #' + wrapperIndex + ' không chứa slide nào (.new-carousel-slide).');
				return;
			}
			logDebug('Carousel #' + wrapperIndex + ' có ' + totalSlides + ' slide.');

			var currentIndex = 0;
			var timer = null;
			var isAnimating = false;

			// 2. Setup Slides Accessibility
			slides.forEach(function (slide, idx) {
				slide.setAttribute('role', 'group');
				slide.setAttribute('aria-roledescription', 'slide');
				slide.setAttribute('aria-label', (idx + 1) + ' / ' + totalSlides);
			});

			// 3. Touch / Swipe Logic
			var touchStartX = 0;
			var touchEndX = 0;

			wrapper.addEventListener('touchstart', function (event) {
				touchStartX = event.touches[0].clientX;
			}, { passive: true });

			wrapper.addEventListener('touchend', function (event) {
				touchEndX = event.changedTouches[0].clientX;
				handleSwipe();
			}, { passive: true });

			function handleSwipe() {
				var threshold = 50;
				var distance = touchStartX - touchEndX;

				if (distance &gt; threshold) {
					logDebug('Vuốt sang trái (Next)');
					goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
					resetTimer();
				} else if (distance &lt; -threshold) {
					logDebug('Vuốt sang phải (Prev)');
					goToSlide(currentIndex - 1, 'prev');
					resetTimer();
				}
			}

			// 4. Generate Thumbnails
			if (pagination) {
				pagination.setAttribute('role', 'tablist');
				pagination.setAttribute('aria-label', 'Slides selector');

				slides.forEach(function (slide, index) {
					var imgTag = slide.querySelector('.new-carousel-slide-bg img');
					var thumbSrc = '';

					if (imgTag) {
						thumbSrc = imgTag.getAttribute('src') ||
							imgTag.getAttribute('data-src') ||
							(imgTag.getAttribute('srcset') ? imgTag.getAttribute('srcset').split(' ')[0] : '');
					}

					var li = document.createElement('li');
					li.setAttribute('role', 'tab');
					li.setAttribute('aria-selected', index === 0 ? 'true' : 'false');
					li.setAttribute('aria-label', 'Slide ' + (index + 1));
					li.setAttribute('tabindex', '0');

					if (thumbSrc) {
						var thumb = document.createElement('img');
						thumb.src = thumbSrc;
						thumb.alt = '';
						thumb.loading = 'lazy';
						li.appendChild(thumb);
					} else {
						logWarn('Không tìm thấy nguồn ảnh hợp lệ cho thumbnail của slide ' + index);
						li.style.background = '#555';
					}

					li.addEventListener('click', function () {
						if (index !== currentIndex) {
							logDebug('Click thumbnail -&gt; Chuyển đến slide ' + index);
							var direction = index &gt; currentIndex ? 'next' : 'prev';
							goToSlide(index, direction);
							resetTimer();
						}
					});

					li.addEventListener('keydown', function (e) {
						if (e.key === 'Enter' || e.key === ' ') {
							e.preventDefault();
							li.click();
						}
					});

					pagination.appendChild(li);
				});
			} else {
				logWarn('Không tìm thấy .new-carousel-pagination-grid để tạo thumbnail.');
			}

			// 5. Animate Slide Function
			function goToSlide(index, direction) {
				if (isAnimating) {
					logDebug('Đang có animation, bỏ qua lệnh chuyển đến slide ' + index);
					return;
				}
				if (index &gt;= totalSlides) {
					index = 0;
				}
				if (index &lt; 0) {
					index = totalSlides - 1;
				}

				logDebug('Chuyển đổi: Slide ' + currentIndex + ' -&gt; Slide ' + index + ' | Hướng: ' + direction);

				var currentSlide = slides[currentIndex];
				var nextSlide = slides[index];

				if (!currentSlide || direction === 'init') {
					slides.forEach(function (s) {
						s.classList.remove('active');
					});
					nextSlide.classList.add('active');
					updatePagination(index);
					currentIndex = index;
					return;
				}

				isAnimating = true;

				var currentClass = direction === 'next' ? 'anim-next-leave' : 'anim-prev-leave';
				var nextClass = direction === 'next' ? 'anim-next-enter' : 'anim-prev-enter';

				currentSlide.classList.add(currentClass);
				currentSlide.classList.remove('active');
				nextSlide.classList.add(nextClass, 'active');
				updatePagination(index);

				setTimeout(function () {
					currentSlide.classList.remove(currentClass);
					nextSlide.classList.remove(nextClass);
					isAnimating = false;
					currentIndex = index;
					logDebug('Animation hoàn tất. Slide hiện tại: ' + currentIndex);
				}, 600);
			}

			function updatePagination(index) {
				if (!pagination) {
					return;
				}
				var items = pagination.querySelectorAll('li');
				items.forEach(function (item, idx) {
					if (idx === index) {
						item.classList.add('active');
						item.setAttribute('aria-selected', 'true');
					} else {
						item.classList.remove('active');
						item.setAttribute('aria-selected', 'false');
					}
				});
			}

			// 6. Timer Logic with Visibility Detection
			function startTimer() {
				var interval = parseInt(wrapper.getAttribute('data-interval'), 10) || 8000;
				logDebug('Bắt đầu hẹn giờ tự động chuyển slide (' + interval + 'ms).');
				clearInterval(timer);
				timer = setInterval(function () {
					if (!document.hidden) {
						goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
					} else {
						logDebug('Tab đang ẩn, tạm dừng tự động chuyển slide.');
					}
				}, interval);
			}

			function resetTimer() {
				clearInterval(timer);
				startTimer();
			}

			// 7. Navigation Buttons &amp; Keyboard Listeners
			var prevBtn = wrapper.querySelector('.new-carousel-btn-prev');
			var nextBtn = wrapper.querySelector('.new-carousel-btn-next');

			if (prevBtn) {
				prevBtn.setAttribute('role', 'button');
				prevBtn.setAttribute('tabindex', '0');
				prevBtn.setAttribute('aria-label', 'Previous slide');

				prevBtn.addEventListener('click', function () {
					logDebug('Click nút Prev');
					goToSlide(currentIndex - 1, 'prev');
					resetTimer();
				});

				prevBtn.addEventListener('keydown', function (e) {
					if (e.key === 'Enter' || e.key === ' ') {
						e.preventDefault();
						prevBtn.click();
					}
				});
			} else {
				logWarn('Không tìm thấy nút Prev (.new-carousel-btn-prev).');
			}

			if (nextBtn) {
				nextBtn.setAttribute('role', 'button');
				nextBtn.setAttribute('tabindex', '0');
				nextBtn.setAttribute('aria-label', 'Next slide');

				nextBtn.addEventListener('click', function () {
					logDebug('Click nút Next');
					goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
					resetTimer();
				});

				nextBtn.addEventListener('keydown', function (e) {
					if (e.key === 'Enter' || e.key === ' ') {
						e.preventDefault();
						nextBtn.click();
					}
				});
			} else {
				logWarn('Không tìm thấy nút Next (.new-carousel-btn-next).');
			}

			wrapper.addEventListener('keydown', function (e) {
				if (e.key === 'ArrowLeft') {
					logDebug('Nhấn phím mũi tên trái');
					goToSlide(currentIndex - 1, 'prev');
					resetTimer();
				} else if (e.key === 'ArrowRight') {
					logDebug('Nhấn phím mũi tên phải');
					goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
					resetTimer();
				}
			});

			// 8. Initialize
			goToSlide(0, 'init');
			startTimer();
			logDebug('Khởi tạo Carousel #' + wrapperIndex + ' hoàn tất.');
		});
	}

	// Safe MediaWiki hook execution
	if (window.mw &amp;&amp; mw.hook) {
		mw.hook('wikipage.content').add(function ($content) {
			logDebug('Hook wikipage.content được gọi.');
			initCarousels($content ? $content[0] : document);
		});
	} else {
		document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
			logDebug('Sự kiện DOMContentLoaded được gọi (Fallback do không có mw.hook).');
			initCarousels(document);
		});
	}
})();</text>
      <sha1>8wfco1njcpwh10oywmvpsa33pad0p6n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122781</id>
      <parentid>122780</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T14:57:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <comment>Phục hồi phiên bản [[Special:Permalink/122777|122777]] của [[Special:Contributions/Nvdtn19|Nvdtn19]] ([[User talk:Nvdtn19|thảo luận]])</comment>
      <origin>122781</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="7155" sha1="bpghr6frut79l8gaaiayfcmqdwir3ok" xml:space="preserve">/* Inspired by default Wikitravel carousel - Modernized for Codex &amp; Vanilla JS */
(function () {
	'use strict';

	function initCarousels(root) {
		var wrappers = (root || document).querySelectorAll('.new-carousel-wrapper');

		wrappers.forEach(function (wrapper) {
			if (wrapper.dataset.carouselInitialized === 'true') {
				return;
			}
			wrapper.dataset.carouselInitialized = 'true';

			// 1. Re-activate carousel mode &amp; set Accessibility (a11y)
			wrapper.classList.add('is-carousel');
			wrapper.setAttribute('role', 'region');
			wrapper.setAttribute('aria-roledescription', 'carousel');
			wrapper.setAttribute('aria-label', 'Featured destinations');

			var viewport = wrapper.querySelector('.new-carousel-slides-viewport');
			if (!viewport) {
				return;
			}
			viewport.setAttribute('aria-live', 'polite');

			var slides = viewport.querySelectorAll('.new-carousel-slide');
			var pagination = wrapper.querySelector('.new-carousel-pagination-grid');
			var totalSlides = slides.length;
			if (totalSlides === 0) {
				return;
			}

			var currentIndex = 0;
			var timer = null;
			var isAnimating = false;

			// 2. Setup Slides Accessibility
			slides.forEach(function (slide, idx) {
				slide.setAttribute('role', 'group');
				slide.setAttribute('aria-roledescription', 'slide');
				slide.setAttribute('aria-label', (idx + 1) + ' / ' + totalSlides);
			});

			// 3. Touch / Swipe Logic
			var touchStartX = 0;
			var touchEndX = 0;

			wrapper.addEventListener('touchstart', function (event) {
				touchStartX = event.touches[0].clientX;
			}, { passive: true });

			wrapper.addEventListener('touchend', function (event) {
				touchEndX = event.changedTouches[0].clientX;
				handleSwipe();
			}, { passive: true });

			function handleSwipe() {
				var threshold = 50;
				var distance = touchStartX - touchEndX;

				if (distance &gt; threshold) {
					goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
					resetTimer();
				} else if (distance &lt; -threshold) {
					goToSlide(currentIndex - 1, 'prev');
					resetTimer();
				}
			}

			// 4. Generate Thumbnails (Supports standard src, data-src &amp; srcset)
			if (pagination) {
				pagination.setAttribute('role', 'tablist');
				pagination.setAttribute('aria-label', 'Slides selector');

				slides.forEach(function (slide, index) {
					var imgTag = slide.querySelector('.new-carousel-slide-bg img');
					var thumbSrc = '';

					if (imgTag) {
						thumbSrc = imgTag.getAttribute('src') ||
							imgTag.getAttribute('data-src') ||
							(imgTag.getAttribute('srcset') ? imgTag.getAttribute('srcset').split(' ')[0] : '');
					}

					var li = document.createElement('li');
					li.setAttribute('role', 'tab');
					li.setAttribute('aria-selected', index === 0 ? 'true' : 'false');
					li.setAttribute('aria-label', 'Slide ' + (index + 1));
					li.setAttribute('tabindex', '0');

					if (thumbSrc) {
						var thumb = document.createElement('img');
						thumb.src = thumbSrc;
						thumb.alt = '';
						thumb.loading = 'lazy';
						li.appendChild(thumb);
					} else {
						li.style.background = '#555';
					}

					li.addEventListener('click', function () {
						if (index !== currentIndex) {
							var direction = index &gt; currentIndex ? 'next' : 'prev';
							goToSlide(index, direction);
							resetTimer();
						}
					});

					li.addEventListener('keydown', function (e) {
						if (e.key === 'Enter' || e.key === ' ') {
							e.preventDefault();
							li.click();
						}
					});

					pagination.appendChild(li);
				});
			}

			// 5. Animate Slide Function
			function goToSlide(index, direction) {
				if (isAnimating) {
					return;
				}
				if (index &gt;= totalSlides) {
					index = 0;
				}
				if (index &lt; 0) {
					index = totalSlides - 1;
				}

				var currentSlide = slides[currentIndex];
				var nextSlide = slides[index];

				if (!currentSlide || direction === 'init') {
					slides.forEach(function (s) {
						s.classList.remove('active');
					});
					nextSlide.classList.add('active');
					updatePagination(index);
					currentIndex = index;
					return;
				}

				isAnimating = true;

				var currentClass = direction === 'next' ? 'anim-next-leave' : 'anim-prev-leave';
				var nextClass = direction === 'next' ? 'anim-next-enter' : 'anim-prev-enter';

				currentSlide.classList.add(currentClass);
				currentSlide.classList.remove('active');
				nextSlide.classList.add(nextClass, 'active');
				updatePagination(index);

				setTimeout(function () {
					currentSlide.classList.remove(currentClass);
					nextSlide.classList.remove(nextClass);
					isAnimating = false;
					currentIndex = index;
				}, 600);
			}

			function updatePagination(index) {
				if (!pagination) {
					return;
				}
				var items = pagination.querySelectorAll('li');
				items.forEach(function (item, idx) {
					if (idx === index) {
						item.classList.add('active');
						item.setAttribute('aria-selected', 'true');
					} else {
						item.classList.remove('active');
						item.setAttribute('aria-selected', 'false');
					}
				});
			}

			// 6. Timer Logic with Visibility Detection
			function startTimer() {
				var interval = parseInt(wrapper.getAttribute('data-interval'), 10) || 8000;
				clearInterval(timer);
				timer = setInterval(function () {
					if (!document.hidden) {
						goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
					}
				}, interval);
			}

			function resetTimer() {
				clearInterval(timer);
				startTimer();
			}

			// 7. Navigation Buttons &amp; Keyboard Listeners
			var prevBtn = wrapper.querySelector('.new-carousel-btn-prev');
			var nextBtn = wrapper.querySelector('.new-carousel-btn-next');

			if (prevBtn) {
				prevBtn.setAttribute('role', 'button');
				prevBtn.setAttribute('tabindex', '0');
				prevBtn.setAttribute('aria-label', 'Previous slide');

				prevBtn.addEventListener('click', function () {
					goToSlide(currentIndex - 1, 'prev');
					resetTimer();
				});

				prevBtn.addEventListener('keydown', function (e) {
					if (e.key === 'Enter' || e.key === ' ') {
						e.preventDefault();
						prevBtn.click();
					}
				});
			}

			if (nextBtn) {
				nextBtn.setAttribute('role', 'button');
				nextBtn.setAttribute('tabindex', '0');
				nextBtn.setAttribute('aria-label', 'Next slide');

				nextBtn.addEventListener('click', function () {
					goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
					resetTimer();
				});

				nextBtn.addEventListener('keydown', function (e) {
					if (e.key === 'Enter' || e.key === ' ') {
						e.preventDefault();
						nextBtn.click();
					}
				});
			}

			wrapper.addEventListener('keydown', function (e) {
				if (e.key === 'ArrowLeft') {
					goToSlide(currentIndex - 1, 'prev');
					resetTimer();
				} else if (e.key === 'ArrowRight') {
					goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
					resetTimer();
				}
			});

			// 8. Initialize
			goToSlide(0, 'init');
			startTimer();
		});
	}

	// Safe MediaWiki hook execution
	if (window.mw &amp;&amp; mw.hook) {
		mw.hook('wikipage.content').add(function ($content) {
			initCarousels($content ? $content[0] : document);
		});
	} else {
		document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
			initCarousels(document);
		});
	}
})();</text>
      <sha1>bpghr6frut79l8gaaiayfcmqdwir3ok</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122806</id>
      <parentid>122781</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T18:45:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <comment>en</comment>
      <origin>122806</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="7501" sha1="neh1xvalepxkiink9u54e0so0ck0sxs" xml:space="preserve">(function () {
    'use strict';

    function initCarousel(wrapper) {
        if (wrapper.dataset.initialized === 'true') {
            return;
        }
        wrapper.dataset.initialized = 'true';

        var viewport = wrapper.querySelector('.new-en-carousel-viewport');
        var slides = wrapper.querySelectorAll('.new-en-carousel-slide');
        var dotsContainer = wrapper.querySelector('.new-en-carousel-dots');
        var totalSlides = slides.length;

        if (totalSlides === 0) {
            return;
        }

        // Activate carousel mode &amp; Accessibility attributes
        wrapper.classList.add('is-carousel');
        wrapper.setAttribute('role', 'region');
        wrapper.setAttribute('aria-roledescription', 'carousel');
        wrapper.setAttribute('aria-label', 'Featured destinations');
        if (viewport) {
            viewport.setAttribute('aria-live', 'polite');
        }

        var currentIndex = 0;
        var timer = null;
        var isAnimating = false;
        var isHovered = false;

        // Setup dots container
        if (dotsContainer) {
            dotsContainer.innerHTML = '';
            dotsContainer.setAttribute('role', 'tablist');
            dotsContainer.setAttribute('aria-label', 'Slide selector');
        }

        // Setup slides &amp; generate dots
        slides.forEach(function (slide, i) {
            slide.setAttribute('role', 'group');
            slide.setAttribute('aria-roledescription', 'slide');
            slide.setAttribute('aria-label', (i + 1) + ' of ' + totalSlides);

            if (dotsContainer) {
                var dot = document.createElement('button');
                dot.type = 'button';
                dot.setAttribute('role', 'tab');
                dot.setAttribute('aria-selected', i === 0 ? 'true' : 'false');
                dot.setAttribute('aria-label', 'Go to slide ' + (i + 1));
                dot.setAttribute('tabindex', '0');
                if (i === 0) {
                    dot.classList.add('active');
                }

                dot.addEventListener('click', function () {
                    if (i !== currentIndex) {
                        goToSlide(i);
                        resetTimer();
                    }
                });
                dotsContainer.appendChild(dot);
            }
        });

        // Slide transition logic
        function goToSlide(targetIndex) {
            if (isAnimating) {
                return;
            }

            if (targetIndex &gt;= totalSlides) {
                targetIndex = 0;
            }
            if (targetIndex &lt; 0) {
                targetIndex = totalSlides - 1;
            }
            if (targetIndex === currentIndex) {
                return;
            }

            isAnimating = true;

            slides[currentIndex].classList.remove('active');
            if (dotsContainer &amp;&amp; dotsContainer.children[currentIndex]) {
                dotsContainer.children[currentIndex].classList.remove('active');
                dotsContainer.children[currentIndex].setAttribute('aria-selected', 'false');
            }

            slides[targetIndex].classList.add('active');
            if (dotsContainer &amp;&amp; dotsContainer.children[targetIndex]) {
                dotsContainer.children[targetIndex].classList.add('active');
                dotsContainer.children[targetIndex].setAttribute('aria-selected', 'true');
            }

            currentIndex = targetIndex;

            setTimeout(function () {
                isAnimating = false;
            }, 600);
        }

        // Two-axis touch / swipe detection
        var touchStartX = 0;
        var touchStartY = 0;

        wrapper.addEventListener('touchstart', function (e) {
            touchStartX = e.touches[0].clientX;
            touchStartY = e.touches[0].clientY;
        }, { passive: true });

        wrapper.addEventListener('touchend', function (e) {
            var touchEndX = e.changedTouches[0].clientX;
            var touchEndY = e.changedTouches[0].clientY;
            var distX = touchStartX - touchEndX;
            var distY = touchStartY - touchEndY;

            if (Math.abs(distX) &gt; 50 &amp;&amp; Math.abs(distX) &gt; Math.abs(distY)) {
                if (distX &gt; 0) {
                    goToSlide(currentIndex + 1);
                } else {
                    goToSlide(currentIndex - 1);
                }
                resetTimer();
            }
        }, { passive: true });

        // Hover &amp; visibility timer management
        wrapper.addEventListener('mouseenter', function () {
            isHovered = true;
        });

        wrapper.addEventListener('mouseleave', function () {
            isHovered = false;
            resetTimer();
        });

        function startTimer() {
            var interval = parseInt(wrapper.dataset.interval, 10) || 8000;
            clearInterval(timer);
            timer = setInterval(function () {
                if (!document.hidden &amp;&amp; !isHovered) {
                    goToSlide(currentIndex + 1);
                }
            }, interval);
        }

        function resetTimer() {
            clearInterval(timer);
            startTimer();
        }

        // Navigation buttons
        var btnPrev = wrapper.querySelector('.new-en-carousel-prev');
        var btnNext = wrapper.querySelector('.new-en-carousel-next');

        if (btnPrev) {
            btnPrev.setAttribute('role', 'button');
            btnPrev.setAttribute('tabindex', '0');
            btnPrev.setAttribute('aria-label', 'Previous slide');

            btnPrev.addEventListener('click', function () {
                goToSlide(currentIndex - 1);
                resetTimer();
            });

            btnPrev.addEventListener('keydown', function (e) {
                if (e.key === 'Enter' || e.key === ' ') {
                    e.preventDefault();
                    btnPrev.click();
                }
            });
        }

        if (btnNext) {
            btnNext.setAttribute('role', 'button');
            btnNext.setAttribute('tabindex', '0');
            btnNext.setAttribute('aria-label', 'Next slide');

            btnNext.addEventListener('click', function () {
                goToSlide(currentIndex + 1);
                resetTimer();
            });

            btnNext.addEventListener('keydown', function (e) {
                if (e.key === 'Enter' || e.key === ' ') {
                    e.preventDefault();
                    btnNext.click();
                }
            });
        }

        // Keyboard arrow navigation
        wrapper.addEventListener('keydown', function (e) {
            if (e.key === 'ArrowLeft') {
                goToSlide(currentIndex - 1);
                resetTimer();
            } else if (e.key === 'ArrowRight') {
                goToSlide(currentIndex + 1);
                resetTimer();
            }
        });

        // Initialize first slide
        slides[0].classList.add('active');
        startTimer();
    }

    // MediaWiki hook initialization
    if (window.mw &amp;&amp; mw.hook) {
        mw.hook('wikipage.content').add(function ($content) {
            var wrappers = ($content ? $content[0] : document).querySelectorAll('.new-en-carousel-wrapper');
            wrappers.forEach(initCarousel);
        });
    } else {
        document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
            document.querySelectorAll('.new-en-carousel-wrapper').forEach(initCarousel);
        });
    }
})();</text>
      <sha1>neh1xvalepxkiink9u54e0so0ck0sxs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122811</id>
      <parentid>122806</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T18:55:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122811</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="8470" sha1="src87mluacdwkaw7yocpb7rxw3p8kfs" xml:space="preserve">(function () {
    'use strict';

    function initCarousel(wrapper) {
        if (wrapper.dataset.initialized === 'true') {
            return;
        }
        wrapper.dataset.initialized = 'true';

        var viewport = wrapper.querySelector('.new-en-carousel-viewport');
        var slides = wrapper.querySelectorAll('.new-en-carousel-slide');
        var dotsContainer = wrapper.querySelector('.new-en-carousel-dots');
        var totalSlides = slides.length;

        if (totalSlides === 0) {
            return;
        }

        // Activate carousel mode &amp; Accessibility attributes
        wrapper.classList.add('is-carousel');
        wrapper.setAttribute('role', 'region');
        wrapper.setAttribute('aria-roledescription', 'carousel');
        wrapper.setAttribute('aria-label', 'Featured destinations');
        if (viewport) {
            viewport.setAttribute('aria-live', 'polite');
        }

        var currentIndex = 0;
        var timer = null;
        var isAnimating = false;
        var isHovered = false;

        // Setup dots container
        if (dotsContainer) {
            dotsContainer.innerHTML = '';
            dotsContainer.setAttribute('role', 'tablist');
            dotsContainer.setAttribute('aria-label', 'Slide selector');
        }

        // Setup slides &amp; generate dots
        slides.forEach(function (slide, i) {
            slide.setAttribute('role', 'group');
            slide.setAttribute('aria-roledescription', 'slide');
            slide.setAttribute('aria-label', (i + 1) + ' of ' + totalSlides);

            if (dotsContainer) {
                var dot = document.createElement('button');
                dot.type = 'button';
                dot.setAttribute('role', 'tab');
                dot.setAttribute('aria-selected', i === 0 ? 'true' : 'false');
                dot.setAttribute('aria-label', 'Go to slide ' + (i + 1));
                dot.setAttribute('tabindex', '0');
                if (i === 0) {
                    dot.classList.add('active');
                }

                dot.addEventListener('click', function () {
                    if (i !== currentIndex) {
                        var direction = i &gt; currentIndex ? 'next' : 'prev';
                        goToSlide(i, direction);
                        resetTimer();
                    }
                });
                dotsContainer.appendChild(dot);
            }
        });

        // Directional slide transition logic
        function goToSlide(targetIndex, direction) {
            if (isAnimating) {
                return;
            }

            if (targetIndex &gt;= totalSlides) {
                targetIndex = 0;
            }
            if (targetIndex &lt; 0) {
                targetIndex = totalSlides - 1;
            }

            var currentSlide = slides[currentIndex];
            var nextSlide = slides[targetIndex];

            if (!currentSlide || direction === 'init') {
                slides.forEach(function (s) {
                    s.classList.remove('active');
                });
                nextSlide.classList.add('active');
                updateDots(targetIndex);
                currentIndex = targetIndex;
                return;
            }

            isAnimating = true;

            var currentClass = direction === 'next' ? 'anim-next-leave' : 'anim-prev-leave';
            var nextClass = direction === 'next' ? 'anim-next-enter' : 'anim-prev-enter';

            currentSlide.classList.add(currentClass);
            currentSlide.classList.remove('active');
            nextSlide.classList.add(nextClass, 'active');
            updateDots(targetIndex);

            setTimeout(function () {
                currentSlide.classList.remove(currentClass);
                nextSlide.classList.remove(nextClass);
                isAnimating = false;
                currentIndex = targetIndex;
            }, 600);
        }

        function updateDots(index) {
            if (!dotsContainer) {
                return;
            }
            var dots = dotsContainer.querySelectorAll('button');
            dots.forEach(function (dot, idx) {
                if (idx === index) {
                    dot.classList.add('active');
                    dot.setAttribute('aria-selected', 'true');
                } else {
                    dot.classList.remove('active');
                    dot.setAttribute('aria-selected', 'false');
                }
            });
        }

        // Two-axis touch / swipe detection
        var touchStartX = 0;
        var touchStartY = 0;

        wrapper.addEventListener('touchstart', function (e) {
            touchStartX = e.touches[0].clientX;
            touchStartY = e.touches[0].clientY;
        }, { passive: true });

        wrapper.addEventListener('touchend', function (e) {
            var touchEndX = e.changedTouches[0].clientX;
            var touchEndY = e.changedTouches[0].clientY;
            var distX = touchStartX - touchEndX;
            var distY = touchStartY - touchEndY;

            if (Math.abs(distX) &gt; 50 &amp;&amp; Math.abs(distX) &gt; Math.abs(distY)) {
                if (distX &gt; 0) {
                    goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
                } else {
                    goToSlide(currentIndex - 1, 'prev');
                }
                resetTimer();
            }
        }, { passive: true });

        // Hover &amp; visibility timer management
        wrapper.addEventListener('mouseenter', function () {
            isHovered = true;
        });

        wrapper.addEventListener('mouseleave', function () {
            isHovered = false;
            resetTimer();
        });

        function startTimer() {
            var interval = parseInt(wrapper.dataset.interval, 10) || 8000;
            clearInterval(timer);
            timer = setInterval(function () {
                if (!document.hidden &amp;&amp; !isHovered) {
                    goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
                }
            }, interval);
        }

        function resetTimer() {
            clearInterval(timer);
            startTimer();
        }

        // Navigation buttons
        var btnPrev = wrapper.querySelector('.new-en-carousel-prev');
        var btnNext = wrapper.querySelector('.new-en-carousel-next');

        if (btnPrev) {
            btnPrev.setAttribute('role', 'button');
            btnPrev.setAttribute('tabindex', '0');
            btnPrev.setAttribute('aria-label', 'Previous slide');

            btnPrev.addEventListener('click', function () {
                goToSlide(currentIndex - 1, 'prev');
                resetTimer();
            });

            btnPrev.addEventListener('keydown', function (e) {
                if (e.key === 'Enter' || e.key === ' ') {
                    e.preventDefault();
                    btnPrev.click();
                }
            });
        }

        if (btnNext) {
            btnNext.setAttribute('role', 'button');
            btnNext.setAttribute('tabindex', '0');
            btnNext.setAttribute('aria-label', 'Next slide');

            btnNext.addEventListener('click', function () {
                goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
                resetTimer();
            });

            btnNext.addEventListener('keydown', function (e) {
                if (e.key === 'Enter' || e.key === ' ') {
                    e.preventDefault();
                    btnNext.click();
                }
            });
        }

        // Keyboard arrow navigation
        wrapper.addEventListener('keydown', function (e) {
            if (e.key === 'ArrowLeft') {
                goToSlide(currentIndex - 1, 'prev');
                resetTimer();
            } else if (e.key === 'ArrowRight') {
                goToSlide(currentIndex + 1, 'next');
                resetTimer();
            }
        });

        // Initialize first slide without slide animation
        goToSlide(0, 'init');
        startTimer();
    }

    // MediaWiki hook initialization
    if (window.mw &amp;&amp; mw.hook) {
        mw.hook('wikipage.content').add(function ($content) {
            var wrappers = ($content ? $content[0] : document).querySelectorAll('.new-en-carousel-wrapper');
            wrappers.forEach(initCarousel);
        });
    } else {
        document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
            document.querySelectorAll('.new-en-carousel-wrapper').forEach(initCarousel);
        });
    }
})();</text>
      <sha1>src87mluacdwkaw7yocpb7rxw3p8kfs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MediaWiki:Gadget-CarouselBeta.css</title>
    <ns>8</ns>
    <id>63188</id>
    <revision>
      <id>122772</id>
      <timestamp>2026-10-11T14:30:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <comment>Trang mới: “/* ========================================================    CAROUSEL GADGET STYLES (Loaded when gadget is active)    ======================================================== */  .new-carousel-wrapper { 	position: relative; 	width: 100%; 	max-width: 100%; 	height: 375px; 	overflow: hidden; 	background: #222; 	margin-bottom: 20px; 	display: flex; 	flex-direction: column; }  .new-carousel-slides-viewport { 	position: relative; 	width: 100%; 	height: 375px; 	overflow: hidd…”</comment>
      <origin>122772</origin>
      <model>css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="6379" sha1="rxd27r57rfava5blvasgu9ohhkhe0l0" xml:space="preserve">/* ========================================================
   CAROUSEL GADGET STYLES (Loaded when gadget is active)
   ======================================================== */

.new-carousel-wrapper {
	position: relative;
	width: 100%;
	max-width: 100%;
	height: 375px;
	overflow: hidden;
	background: #222;
	margin-bottom: 20px;
	display: flex;
	flex-direction: column;
}

.new-carousel-slides-viewport {
	position: relative;
	width: 100%;
	height: 375px;
	overflow: hidden;
	flex-grow: 1;
}

/* Lớp ẩn dùng cho Accessibility (đọc màn hình) */
.visually-hidden {
	position: absolute !important;
	clip: rect(1px, 1px, 1px, 1px);
	width: 1px;
	height: 1px;
	overflow: hidden;
}

/* Collapse slides into an absolute stack inside the viewport */
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide {
	position: absolute !important;
	top: 0;
	left: 0;
	width: 100%;
	height: 100%;
	margin-bottom: 0 !important;
	opacity: 0;
	z-index: 0;
	pointer-events: none;
	will-change: transform, opacity;
}

/* Active and Animating States */
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide.active,
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide.anim-next-enter,
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide.anim-next-leave,
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide.anim-prev-enter,
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide.anim-prev-leave {
	opacity: 1 !important;
	z-index: 10;
	pointer-events: auto;
}

/* Animations */
.new-carousel-slide.anim-next-enter {
	display: block;
	z-index: 10;
	animation: slideInRight 0.6s ease-out forwards;
}
.new-carousel-slide.anim-next-leave {
	display: block;
	z-index: 5;
	animation: slideOutLeft 0.6s ease-out forwards;
}
.new-carousel-slide.anim-prev-enter {
	display: block;
	z-index: 10;
	animation: slideInLeft 0.6s ease-out forwards;
}
.new-carousel-slide.anim-prev-leave {
	display: block;
	z-index: 5;
	animation: slideOutRight 0.6s ease-out forwards;
}

@keyframes slideInRight {
	from { transform: translateX(100%); }
	to { transform: translateX(0); }
}
@keyframes slideOutLeft {
	from { transform: translateX(0); }
	to { transform: translateX(-100%); }
}
@keyframes slideInLeft {
	from { transform: translateX(-100%); }
	to { transform: translateX(0); }
}
@keyframes slideOutRight {
	from { transform: translateX(0); }
	to { transform: translateX(100%); }
}

/* Bubble Animations */
.new-carousel-slide.active .new-carousel-ribbon,
.new-carousel-slide.anim-next-enter .new-carousel-ribbon {
	animation: popDown 0.8s forwards;
}
.new-carousel-slide.active .new-carousel-title-bubble,
.new-carousel-slide.anim-next-enter .new-carousel-title-bubble {
	animation: slideUpFade 0.8s 0.2s forwards;
	opacity: 0;
}
.new-carousel-slide.active .new-carousel-desc-bubble,
.new-carousel-slide.anim-next-enter .new-carousel-desc-bubble {
	animation: slideUpFade 0.8s 0.4s forwards;
	opacity: 0;
}

@keyframes slideUpFade {
	from { opacity: 0; transform: translateY(30px); }
	to { opacity: 1; transform: translateY(0); }
}
@keyframes popDown {
	from { transform: translateY(-50px); }
	to { transform: translateY(0); }
}

/* Thumbnail Grid (Desktop) */
.new-carousel-pagination-grid {
	position: absolute;
	top: 30px;
	right: 30px;
	width: 220px;
	display: flex;
	flex-wrap: wrap;
	gap: 6px;
	z-index: 20;
	list-style: none;
	margin: 0;
	padding: 10px;
	background: rgba(0, 0, 0, 0.3);
	border-radius: 6px;
}

/* Hide when empty so it doesn't show an empty dark box before JS runs */
.new-carousel-pagination-grid:empty {
	display: none !important;
}

.new-carousel-pagination-grid li {
	width: 65px;
	height: 50px;
	cursor: pointer;
	border: 2px solid transparent;
	opacity: 0.6;
	overflow: hidden;
	transition: opacity 0.2s, border-color 0.2s;
}
.new-carousel-pagination-grid li:hover {
	opacity: 0.8;
}
.new-carousel-pagination-grid li:focus {
	outline: 2px solid #36c; /* Tiêu chuẩn focus Codex */
	outline-offset: 2px;
}
.new-carousel-pagination-grid li.active {
	opacity: 1;
	border-color: #ffcc00;
}
.new-carousel-pagination-grid li img {
	width: 100%;
	height: 100%;
	object-fit: cover;
	display: block;
}

/* 4-item thumbnail balancing */
.new-carousel-pagination-grid:has(&gt; li:nth-child(4):last-child) {
	width: 146px;
}

/* Arrows (Dùng mã SVG nội tuyến chuẩn Codex) */
.new-carousel-btn-prev,
.new-carousel-btn-next {
	position: absolute;
	top: 50%;
	transform: translateY(-50%);
	width: 44px; /* Chuẩn vùng chạm Codex */
	height: 44px;
	cursor: pointer;
	z-index: 30;
	background-color: rgba(0, 0, 0, 0.4);
	border: none;
	border-radius: 50%; /* Tròn để đẹp hơn */
	background-repeat: no-repeat;
	background-position: center;
	background-size: 20px;
	transition: background-color 0.2s;
}

.new-carousel-btn-prev:hover,
.new-carousel-btn-next:hover {
	background-color: rgba(0, 0, 0, 0.7);
}

.new-carousel-btn-prev:focus,
.new-carousel-btn-next:focus {
	outline: 2px solid #36c; /* Codex Progressive Focus */
	outline-offset: 2px;
}

.new-carousel-btn-prev {
	left: 10px;
	background-image: url('data:image/svg+xml;utf8,&lt;svg xmlns=&quot;http://www.w3.org/2000/svg&quot; fill=&quot;%23FFFFFF&quot; viewBox=&quot;0 0 20 20&quot;&gt;&lt;path d=&quot;M13 19 14.4 17.5 7 10l7.4-7.5L13 1 4 10z&quot;/&gt;&lt;/svg&gt;');
}
.new-carousel-btn-next {
	right: 10px;
	background-image: url('data:image/svg+xml;utf8,&lt;svg xmlns=&quot;http://www.w3.org/2000/svg&quot; fill=&quot;%23FFFFFF&quot; viewBox=&quot;0 0 20 20&quot;&gt;&lt;path d=&quot;M7 1 5.6 2.5 13 10l-7.4 7.5L7 19l9-9z&quot;/&gt;&lt;/svg&gt;');
}

/* Mobile Optimizations */
@media only screen and (max-width: 768px) {
	.new-carousel-wrapper {
		height: auto !important;
		min-height: 0;
		background: inherit;
	}
	.new-carousel-slides-viewport {
		height: 250px !important;
		flex-grow: 0;
	}
	.new-carousel-pagination-grid {
		position: relative !important;
		top: auto !important;
		right: auto !important;
		width: 100% !important;
		margin: 10px 0 !important;
		justify-content: center;
		background: transparent !important;
		padding: 0;
	}
	.new-carousel-pagination-grid li {
		width: 50px;
		height: 40px;
	}
}

/* Minerva skin overrides (Sửa lỗi lề âm an toàn hơn) */
.skin-minerva .new-carousel-slides-viewport {
	height: 250px !important;
	min-height: 250px !important;
}
.skin-minerva .content .new-carousel-wrapper {
	/* Sử dụng margin tự động căn lề tràn ra 2 bên mép an toàn thay cho margin px cứng */
	margin-left: calc(50% - 50vw);
	margin-right: calc(50% - 50vw);
	width: 100vw;
	max-width: 100vw;
}</text>
      <sha1>rxd27r57rfava5blvasgu9ohhkhe0l0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122778</id>
      <parentid>122772</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T14:48:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122778</origin>
      <model>css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="6371" sha1="gkj0wohzklifimdhk504803pxoxn5xf" xml:space="preserve">/* ========================================================
   CAROUSEL GADGET STYLES (Loaded when gadget is active)
   ======================================================== */

.new-carousel-wrapper {
	position: relative;
	width: 100%;
	max-width: 100%;
	height: 375px;
	overflow: hidden;
	background: #222;
	margin-bottom: 20px;
	display: flex;
	flex-direction: column;
}

.new-carousel-slides-viewport {
	position: relative;
	width: 100%;
	height: 375px;
	overflow: hidden;
	flex-grow: 1;
}

/* Collapse slides into an absolute stack inside the viewport */
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide {
	position: absolute !important;
	top: 0;
	left: 0;
	width: 100%;
	height: 100%;
	margin-bottom: 0 !important;
	opacity: 0;
	z-index: 0;
	pointer-events: none;
	will-change: transform, opacity;
}

/* Active and Animating States */
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide.active,
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide.anim-next-enter,
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide.anim-next-leave,
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide.anim-prev-enter,
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide.anim-prev-leave {
	opacity: 1 !important;
	z-index: 10;
	pointer-events: auto;
}

/* Animations */
.new-carousel-slide.anim-next-enter {
	display: block;
	z-index: 10;
	animation: slideInRight 0.6s ease-out forwards;
}
.new-carousel-slide.anim-next-leave {
	display: block;
	z-index: 5;
	animation: slideOutLeft 0.6s ease-out forwards;
}
.new-carousel-slide.anim-prev-enter {
	display: block;
	z-index: 10;
	animation: slideInLeft 0.6s ease-out forwards;
}
.new-carousel-slide.anim-prev-leave {
	display: block;
	z-index: 5;
	animation: slideOutRight 0.6s ease-out forwards;
}

@keyframes slideInRight {
	from { transform: translateX(100%); }
	to { transform: translateX(0); }
}
@keyframes slideOutLeft {
	from { transform: translateX(0); }
	to { transform: translateX(-100%); }
}
@keyframes slideInLeft {
	from { transform: translateX(-100%); }
	to { transform: translateX(0); }
}
@keyframes slideOutRight {
	from { transform: translateX(0); }
	to { transform: translateX(100%); }
}

/* Bubble Animations */
.new-carousel-slide.active .new-carousel-ribbon,
.new-carousel-slide.anim-next-enter .new-carousel-ribbon {
	animation: popDown 0.8s forwards;
}
.new-carousel-slide.active .new-carousel-title-bubble,
.new-carousel-slide.anim-next-enter .new-carousel-title-bubble {
	animation: slideUpFade 0.8s 0.2s forwards;
	opacity: 0;
}
.new-carousel-slide.active .new-carousel-desc-bubble,
.new-carousel-slide.anim-next-enter .new-carousel-desc-bubble {
	animation: slideUpFade 0.8s 0.4s forwards;
	opacity: 0;
}

@keyframes slideUpFade {
	from { opacity: 0; transform: translateY(30px); }
	to { opacity: 1; transform: translateY(0); }
}
@keyframes popDown {
	from { transform: translateY(-50px); }
	to { transform: translateY(0); }
}

/* Thumbnail Grid (Desktop) */
.new-carousel-pagination-grid {
	position: absolute;
	top: 30px;
	right: 30px;
	width: 220px;
	display: flex;
	flex-wrap: wrap;
	gap: 6px;
	z-index: 20;
	list-style: none;
	margin: 0;
	padding: 10px;
	background: rgba(0, 0, 0, 0.3);
	border-radius: 6px;
}

/* Hide when empty so it doesn't show an empty dark box before JS runs */
.new-carousel-pagination-grid:empty {
	display: none !important;
}

.new-carousel-pagination-grid li {
	width: 65px;
	height: 50px;
	cursor: pointer;
	border: 2px solid #ddd;
	opacity: 0.6;
	overflow: hidden;
	box-sizing: border-box;
	transition: opacity 0.2s ease, border-color 0.2s ease;
}
.new-carousel-pagination-grid li:hover {
	opacity: 0.9;
}
.new-carousel-pagination-grid li.active {
	opacity: 1;
	border-color: #ffcc00;
}
.new-carousel-pagination-grid li img {
	width: 100%;
	height: 100%;
	object-fit: cover;
	display: block;
}

/* 4-item thumbnail balancing */
.new-carousel-pagination-grid:has(&gt; li:nth-child(4):last-child) {
	width: 146px;
}

/* Navigation Buttons: MediaWiki / Codex official vector chevrons (zero external file dependency) */
.new-carousel-btn-prev,
.new-carousel-btn-next {
	position: absolute;
	top: 50%;
	transform: translateY(-50%);
	width: 44px;
	height: 44px;
	cursor: pointer;
	z-index: 30;
	background-color: rgba(0, 0, 0, 0.45);
	border-radius: 50%;
	background-repeat: no-repeat;
	background-position: center;
	background-size: 24px 24px;
	transition: background-color 0.2s ease, transform 0.2s ease;
	border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.25);
}
.new-carousel-btn-prev:hover,
.new-carousel-btn-next:hover {
	background-color: rgba(0, 0, 0, 0.75);
	transform: translateY(-50%) scale(1.08);
}
.new-carousel-btn-prev:focus-visible,
.new-carousel-btn-next:focus-visible {
	outline: 2px solid #36c;
	outline-offset: 2px;
}

/* Official MediaWiki Codex previous chevron SVG */
.new-carousel-btn-prev {
	left: 15px;
	background-image: url(&quot;data:image/svg+xml,%3Csvg xmlns='http://www.w3.org/2000/svg' width='24' height='24' viewBox='0 0 20 20'%3E%3Cpath d='M4 10l9 9 1.4-1.4L6.8 10l7.6-7.6L13 1z' fill='%23ffffff'/%3E%3C/svg%3E&quot;);
}

/* Official MediaWiki Codex next chevron SVG */
.new-carousel-btn-next {
	right: 15px;
	background-image: url(&quot;data:image/svg+xml,%3Csvg xmlns='http://www.w3.org/2000/svg' width='24' height='24' viewBox='0 0 20 20'%3E%3Cpath d='M16 10l-9-9-1.4 1.4 7.6 7.6-7.6 7.6L7 19z' fill='%23ffffff'/%3E%3C/svg%3E&quot;);
}

/* Mobile Optimizations */
@media only screen and (max-width: 768px) {
	.new-carousel-wrapper {
		height: auto !important;
		min-height: 0;
		background: inherit;
	}
	.new-carousel-slides-viewport {
		height: 250px !important;
		flex-grow: 0;
	}
	.new-carousel-pagination-grid {
		position: relative !important;
		top: auto !important;
		right: auto !important;
		width: 100% !important;
		margin: 10px 0 !important;
		justify-content: center;
		background: transparent !important;
		padding: 0;
	}
	.new-carousel-pagination-grid li {
		width: 50px;
		height: 40px;
	}
	.new-carousel-btn-prev,
	.new-carousel-btn-next {
		width: 36px;
		height: 36px;
		background-size: 20px 20px;
	}
	.new-carousel-btn-prev {
		left: 8px;
	}
	.new-carousel-btn-next {
		right: 8px;
	}
}

/* Minerva skin overrides */
.skin-minerva .new-carousel-slides-viewport {
	height: 250px !important;
	min-height: 250px !important;
}
.skin-minerva .content .new-carousel-wrapper {
	margin-left: -16px;
	margin-right: -16px;
	width: calc(100% + 32px);
	max-width: none;
}</text>
      <sha1>gkj0wohzklifimdhk504803pxoxn5xf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122786</id>
      <parentid>122778</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T15:11:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122786</origin>
      <model>css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="6885" sha1="r4xp7r08xdjpf178fvv6tos2ohzfrxu" xml:space="preserve">/* ========================================================
   CAROUSEL GADGET STYLES (Loaded when gadget is active)
   ======================================================== */

.new-carousel-wrapper {
	position: relative;
	width: 100%;
	max-width: 100%;
	height: 375px;
	overflow: hidden;
	background: #222;
	margin-bottom: 20px;
	display: flex;
	flex-direction: column;
}

.new-carousel-slides-viewport {
	position: relative;
	width: 100%;
	height: 375px;
	overflow: hidden;
	flex-grow: 1;
}

/* Collapse slides into an absolute stack inside the viewport */
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide {
	position: absolute !important;
	top: 0;
	left: 0;
	width: 100%;
	height: 100%;
	margin-bottom: 0 !important;
	opacity: 0;
	z-index: 0;
	pointer-events: none;
	will-change: transform, opacity;
}

/* Active and Animating States */
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide.active,
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide.anim-next-enter,
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide.anim-next-leave,
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide.anim-prev-enter,
.new-carousel-slides-viewport .new-carousel-slide.anim-prev-leave {
	opacity: 1 !important;
	z-index: 10;
	pointer-events: auto;
}

/* Animations */
.new-carousel-slide.anim-next-enter {
	display: block;
	z-index: 10;
	animation: slideInRight 0.6s ease-out forwards;
}
.new-carousel-slide.anim-next-leave {
	display: block;
	z-index: 5;
	animation: slideOutLeft 0.6s ease-out forwards;
}
.new-carousel-slide.anim-prev-enter {
	display: block;
	z-index: 10;
	animation: slideInLeft 0.6s ease-out forwards;
}
.new-carousel-slide.anim-prev-leave {
	display: block;
	z-index: 5;
	animation: slideOutRight 0.6s ease-out forwards;
}

@keyframes slideInRight {
	from { transform: translateX(100%); }
	to { transform: translateX(0); }
}
@keyframes slideOutLeft {
	from { transform: translateX(0); }
	to { transform: translateX(-100%); }
}
@keyframes slideInLeft {
	from { transform: translateX(-100%); }
	to { transform: translateX(0); }
}
@keyframes slideOutRight {
	from { transform: translateX(0); }
	to { transform: translateX(100%); }
}

/* Bubble Animations */
.new-carousel-slide.active .new-carousel-ribbon,
.new-carousel-slide.anim-next-enter .new-carousel-ribbon {
	animation: popDown 0.8s forwards;
}
.new-carousel-slide.active .new-carousel-title-bubble,
.new-carousel-slide.anim-next-enter .new-carousel-title-bubble {
	animation: slideUpFade 0.8s 0.2s forwards;
	opacity: 0;
}
.new-carousel-slide.active .new-carousel-desc-bubble,
.new-carousel-slide.anim-next-enter .new-carousel-desc-bubble {
	animation: slideUpFade 0.8s 0.4s forwards;
	opacity: 0;
}

@keyframes slideUpFade {
	from { opacity: 0; transform: translateY(30px); }
	to { opacity: 1; transform: translateY(0); }
}
@keyframes popDown {
	from { transform: translateY(-50px); }
	to { transform: translateY(0); }
}

/* Thumbnail Grid (Desktop) - CSS Grid layout with tight fit and left offset */
.new-carousel-pagination-grid {
	position: absolute;
	top: 25px;
	right: 70px; /* Shifted left to completely clear the navigation arrow */
	display: grid;
	grid-template-columns: repeat(3, 65px); /* Default 3 columns */
	gap: 6px;
	width: -moz-fit-content;
	width: fit-content;
	box-sizing: border-box;
	z-index: 20;
	list-style: none;
	margin: 0;
	padding: 8px; /* Balanced padding on all four edges */
	background: rgba(0, 0, 0, 0.4);
	border-radius: 6px;
}

/* Hide when empty so it doesn't show an empty dark box before JS runs */
.new-carousel-pagination-grid:empty {
	display: none !important;
}

.new-carousel-pagination-grid li {
	width: 65px;
	height: 50px;
	cursor: pointer;
	border: 2px solid #ddd;
	opacity: 0.6;
	overflow: hidden;
	box-sizing: border-box;
	transition: opacity 0.2s ease, border-color 0.2s ease;
}
.new-carousel-pagination-grid li:hover {
	opacity: 0.9;
}
.new-carousel-pagination-grid li.active {
	opacity: 1;
	border-color: #ffcc00;
}
.new-carousel-pagination-grid li img {
	width: 100%;
	height: 100%;
	object-fit: cover;
	display: block;
}

/* 4-item thumbnail balancing: 2x2 grid */
.new-carousel-pagination-grid:has(&gt; li:nth-child(4):last-child) {
	grid-template-columns: repeat(2, 65px);
}

/* 2-item thumbnail balancing: 2 columns */
.new-carousel-pagination-grid:has(&gt; li:nth-child(2):last-child) {
	grid-template-columns: repeat(2, 65px);
}

/* Navigation Buttons: MediaWiki / Codex official vector chevrons */
.new-carousel-btn-prev,
.new-carousel-btn-next {
	position: absolute;
	top: 50%;
	transform: translateY(-50%);
	width: 44px;
	height: 44px;
	cursor: pointer;
	z-index: 30;
	background-color: rgba(0, 0, 0, 0.45);
	border-radius: 50%;
	background-repeat: no-repeat;
	background-position: center;
	background-size: 24px 24px;
	transition: background-color 0.2s ease, transform 0.2s ease;
	border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.25);
}
.new-carousel-btn-prev:hover,
.new-carousel-btn-next:hover {
	background-color: rgba(0, 0, 0, 0.75);
	transform: translateY(-50%) scale(1.08);
}
.new-carousel-btn-prev:focus-visible,
.new-carousel-btn-next:focus-visible {
	outline: 2px solid #36c;
	outline-offset: 2px;
}

/* Official MediaWiki Codex previous chevron SVG */
.new-carousel-btn-prev {
	left: 15px;
	background-image: url(&quot;data:image/svg+xml,%3Csvg xmlns='http://www.w3.org/2000/svg' width='24' height='24' viewBox='0 0 20 20'%3E%3Cpath d='M4 10l9 9 1.4-1.4L6.8 10l7.6-7.6L13 1z' fill='%23ffffff'/%3E%3C/svg%3E&quot;);
}

/* Official MediaWiki Codex next chevron SVG */
.new-carousel-btn-next {
	right: 15px;
	background-image: url(&quot;data:image/svg+xml,%3Csvg xmlns='http://www.w3.org/2000/svg' width='24' height='24' viewBox='0 0 20 20'%3E%3Cpath d='M16 10l-9-9-1.4 1.4 7.6 7.6-7.6 7.6L7 19z' fill='%23ffffff'/%3E%3C/svg%3E&quot;);
}

/* Mobile Optimizations */
@media only screen and (max-width: 768px) {
	.new-carousel-wrapper {
		height: auto !important;
		min-height: 0;
		background: inherit;
	}
	.new-carousel-slides-viewport {
		height: 250px !important;
		flex-grow: 0;
	}
	.new-carousel-pagination-grid {
		position: relative !important;
		top: auto !important;
		right: auto !important;
		width: 100% !important;
		display: flex !important;
		flex-wrap: wrap !important;
		margin: 10px 0 !important;
		justify-content: center !important;
		background: transparent !important;
		padding: 0 !important;
		gap: 6px !important;
	}
	.new-carousel-pagination-grid li {
		width: 50px;
		height: 40px;
	}
	.new-carousel-btn-prev,
	.new-carousel-btn-next {
		width: 36px;
		height: 36px;
		background-size: 20px 20px;
	}
	.new-carousel-btn-prev {
		left: 8px;
	}
	.new-carousel-btn-next {
		right: 8px;
	}
}

/* Minerva skin overrides */
.skin-minerva .new-carousel-slides-viewport {
	height: 250px !important;
	min-height: 250px !important;
}
.skin-minerva .content .new-carousel-wrapper {
	margin-left: -16px;
	margin-right: -16px;
	width: calc(100% + 32px);
	max-width: none;
}</text>
      <sha1>r4xp7r08xdjpf178fvv6tos2ohzfrxu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122807</id>
      <parentid>122786</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T18:46:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122807</origin>
      <model>css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="3386" sha1="8d19w94nsf0pyg85ssncln7swbav7at" xml:space="preserve">/* ========================================================
   CAROUSEL GADGET STYLES (Loaded when gadget is active)
   ======================================================== */

.new-en-carousel-wrapper {
    position: relative;
    max-width: 1125px;
    margin: 0 auto 20px;
    background: #000;
    overflow: hidden;
    border-radius: 4px;
}

.new-en-carousel-viewport {
    position: relative;
    width: 100%;
    height: 380px;
}

/* Stack slides absolutely ONLY when JavaScript is initialized */
.new-en-carousel-wrapper.is-carousel .new-en-carousel-slide {
    position: absolute !important;
    top: 0;
    left: 0;
    width: 100%;
    height: 100%;
    margin-bottom: 0 !important;
    opacity: 0;
    pointer-events: none;
    transition: opacity 0.6s ease-in-out;
    z-index: 0;
}

.new-en-carousel-wrapper.is-carousel .new-en-carousel-slide.active {
    opacity: 1;
    pointer-events: auto;
    z-index: 10;
}

/* Navigation buttons: Vector SVG chevrons (MediaWiki Codex style) */
.new-en-carousel-prev,
.new-en-carousel-next {
    position: absolute;
    top: 50%;
    transform: translateY(-50%);
    width: 44px;
    height: 44px;
    background-color: rgba(0, 0, 0, 0.45);
    border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3);
    border-radius: 50%;
    cursor: pointer;
    z-index: 30;
    background-repeat: no-repeat;
    background-position: center;
    background-size: 24px 24px;
    transition: background-color 0.2s ease, transform 0.2s ease;
}

.new-en-carousel-prev {
    left: 15px;
    background-image: url(&quot;data:image/svg+xml,%3Csvg xmlns='http://www.w3.org/2000/svg' width='24' height='24' viewBox='0 0 20 20'%3E%3Cpath d='M4 10l9 9 1.4-1.4L6.8 10l7.6-7.6L13 1z' fill='%23ffffff'/%3E%3C/svg%3E&quot;);
}

.new-en-carousel-next {
    right: 15px;
    background-image: url(&quot;data:image/svg+xml,%3Csvg xmlns='http://www.w3.org/2000/svg' width='24' height='24' viewBox='0 0 20 20'%3E%3Cpath d='M16 10l-9-9-1.4 1.4 7.6 7.6-7.6 7.6L7 19z' fill='%23ffffff'/%3E%3C/svg%3E&quot;);
}

.new-en-carousel-prev:hover,
.new-en-carousel-next:hover {
    background-color: rgba(0, 0, 0, 0.8);
    transform: translateY(-50%) scale(1.08);
}

.new-en-carousel-prev:focus-visible,
.new-en-carousel-next:focus-visible {
    outline: 2px solid #36c;
    outline-offset: 2px;
}

/* Dots Pagination */
.new-en-carousel-dots {
    position: absolute;
    bottom: 15px;
    left: 50%;
    transform: translateX(-50%);
    display: flex;
    gap: 8px;
    z-index: 20;
}

.new-en-carousel-dots:empty {
    display: none;
}

.new-en-carousel-dots button {
    width: 12px;
    height: 12px;
    border-radius: 50%;
    background: rgba(255, 255, 255, 0.45);
    border: none;
    cursor: pointer;
    padding: 0;
    transition: background-color 0.2s ease, transform 0.2s ease;
}

.new-en-carousel-dots button.active,
.new-en-carousel-dots button:hover {
    background: #ffffff;
    transform: scale(1.2);
}

.new-en-carousel-dots button:focus-visible {
    outline: 2px solid #36c;
    outline-offset: 2px;
}

/* Mobile Constraints */
@media screen and (max-width: 768px) {
    .new-en-carousel-viewport {
        height: 280px;
    }

    .new-en-carousel-prev,
    .new-en-carousel-next {
        width: 34px;
        height: 34px;
        background-size: 18px 18px;
    }

    .new-en-carousel-prev {
        left: 6px;
    }

    .new-en-carousel-next {
        right: 6px;
    }
}</text>
      <sha1>8d19w94nsf0pyg85ssncln7swbav7at</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122812</id>
      <parentid>122807</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T18:55:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122812</origin>
      <model>css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="4627" sha1="h9fh29ugih0h1p5bblp49j51ayq22gp" xml:space="preserve">/* ========================================================
   CAROUSEL GADGET STYLES (Loaded when gadget is active)
   ======================================================== */

.new-en-carousel-wrapper {
    position: relative;
    max-width: 1125px;
    margin: 0 auto 20px;
    background: #000;
    overflow: hidden;
    border-radius: 4px;
}

.new-en-carousel-viewport {
    position: relative;
    width: 100%;
    height: 380px;
    overflow: hidden;
}

/* Slide Absolute Stack */
.new-en-carousel-wrapper.is-carousel .new-en-carousel-slide {
    position: absolute !important;
    top: 0;
    left: 0;
    width: 100%;
    height: 100%;
    margin-bottom: 0 !important;
    opacity: 0;
    pointer-events: none;
    z-index: 0;
    will-change: transform, opacity;
}

/* Active &amp; Animating States */
.new-en-carousel-wrapper.is-carousel .new-en-carousel-slide.active,
.new-en-carousel-wrapper.is-carousel .new-en-carousel-slide.anim-next-enter,
.new-en-carousel-wrapper.is-carousel .new-en-carousel-slide.anim-next-leave,
.new-en-carousel-wrapper.is-carousel .new-en-carousel-slide.anim-prev-enter,
.new-en-carousel-wrapper.is-carousel .new-en-carousel-slide.anim-prev-leave {
    opacity: 1 !important;
    z-index: 10;
    pointer-events: auto;
}

/* Horizontal Slide Animations */
.new-en-carousel-slide.anim-next-enter {
    z-index: 10;
    animation: slideInRight 0.6s ease-out forwards;
}
.new-en-carousel-slide.anim-next-leave {
    z-index: 5;
    animation: slideOutLeft 0.6s ease-out forwards;
}
.new-en-carousel-slide.anim-prev-enter {
    z-index: 10;
    animation: slideInLeft 0.6s ease-out forwards;
}
.new-en-carousel-slide.anim-prev-leave {
    z-index: 5;
    animation: slideOutRight 0.6s ease-out forwards;
}

@keyframes slideInRight {
    from { transform: translateX(100%); }
    to { transform: translateX(0); }
}
@keyframes slideOutLeft {
    from { transform: translateX(0); }
    to { transform: translateX(-100%); }
}
@keyframes slideInLeft {
    from { transform: translateX(-100%); }
    to { transform: translateX(0); }
}
@keyframes slideOutRight {
    from { transform: translateX(0); }
    to { transform: translateX(100%); }
}

/* Navigation buttons: Vector SVG chevrons (MediaWiki Codex style) */
.new-en-carousel-prev,
.new-en-carousel-next {
    position: absolute;
    top: 50%;
    transform: translateY(-50%);
    width: 44px;
    height: 44px;
    background-color: rgba(0, 0, 0, 0.45);
    border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3);
    border-radius: 50%;
    cursor: pointer;
    z-index: 30;
    background-repeat: no-repeat;
    background-position: center;
    background-size: 24px 24px;
    transition: background-color 0.2s ease, transform 0.2s ease;
}

.new-en-carousel-prev {
    left: 15px;
    background-image: url(&quot;data:image/svg+xml,%3Csvg xmlns='http://www.w3.org/2000/svg' width='24' height='24' viewBox='0 0 20 20'%3E%3Cpath d='M4 10l9 9 1.4-1.4L6.8 10l7.6-7.6L13 1z' fill='%23ffffff'/%3E%3C/svg%3E&quot;);
}

.new-en-carousel-next {
    right: 15px;
    background-image: url(&quot;data:image/svg+xml,%3Csvg xmlns='http://www.w3.org/2000/svg' width='24' height='24' viewBox='0 0 20 20'%3E%3Cpath d='M16 10l-9-9-1.4 1.4 7.6 7.6-7.6 7.6L7 19z' fill='%23ffffff'/%3E%3C/svg%3E&quot;);
}

.new-en-carousel-prev:hover,
.new-en-carousel-next:hover {
    background-color: rgba(0, 0, 0, 0.8);
    transform: translateY(-50%) scale(1.08);
}

.new-en-carousel-prev:focus-visible,
.new-en-carousel-next:focus-visible {
    outline: 2px solid #36c;
    outline-offset: 2px;
}

/* Dots Pagination */
.new-en-carousel-dots {
    position: absolute;
    bottom: 15px;
    left: 50%;
    transform: translateX(-50%);
    display: flex;
    gap: 8px;
    z-index: 20;
}

.new-en-carousel-dots:empty {
    display: none;
}

.new-en-carousel-dots button {
    width: 12px;
    height: 12px;
    border-radius: 50%;
    background: rgba(255, 255, 255, 0.45);
    border: none;
    cursor: pointer;
    padding: 0;
    transition: background-color 0.2s ease, transform 0.2s ease;
}

.new-en-carousel-dots button.active,
.new-en-carousel-dots button:hover {
    background: #ffffff;
    transform: scale(1.2);
}

.new-en-carousel-dots button:focus-visible {
    outline: 2px solid #36c;
    outline-offset: 2px;
}

/* Mobile Constraints */
@media screen and (max-width: 768px) {
    .new-en-carousel-viewport {
        height: 280px;
    }

    .new-en-carousel-prev,
    .new-en-carousel-next {
        width: 34px;
        height: 34px;
        background-size: 18px 18px;
    }

    .new-en-carousel-prev {
        left: 6px;
    }

    .new-en-carousel-next {
        right: 6px;
    }
}</text>
      <sha1>h9fh29ugih0h1p5bblp49j51ayq22gp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122821</id>
      <parentid>122812</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T19:52:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122821</origin>
      <model>css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="4603" sha1="khvqacbiu9ekntyihg3zolsa2qs1m3u" xml:space="preserve">/* ========================================================
   CAROUSEL GADGET STYLES (Loaded when gadget is active)
   ======================================================== */

.new-en-carousel-wrapper {
    position: relative;
    max-width: 1125px;
    margin: 0 auto 20px;
    background: #000;
    overflow: hidden;
}

.new-en-carousel-viewport {
    position: relative;
    width: 100%;
    height: 380px;
    overflow: hidden;
}

/* Slide Absolute Stack */
.new-en-carousel-wrapper.is-carousel .new-en-carousel-slide {
    position: absolute !important;
    top: 0;
    left: 0;
    width: 100%;
    height: 100%;
    margin-bottom: 0 !important;
    opacity: 0;
    pointer-events: none;
    z-index: 0;
    will-change: transform, opacity;
}

/* Active &amp; Animating States */
.new-en-carousel-wrapper.is-carousel .new-en-carousel-slide.active,
.new-en-carousel-wrapper.is-carousel .new-en-carousel-slide.anim-next-enter,
.new-en-carousel-wrapper.is-carousel .new-en-carousel-slide.anim-next-leave,
.new-en-carousel-wrapper.is-carousel .new-en-carousel-slide.anim-prev-enter,
.new-en-carousel-wrapper.is-carousel .new-en-carousel-slide.anim-prev-leave {
    opacity: 1 !important;
    z-index: 10;
    pointer-events: auto;
}

/* Horizontal Slide Animations */
.new-en-carousel-slide.anim-next-enter {
    z-index: 10;
    animation: slideInRight 0.6s ease-out forwards;
}
.new-en-carousel-slide.anim-next-leave {
    z-index: 5;
    animation: slideOutLeft 0.6s ease-out forwards;
}
.new-en-carousel-slide.anim-prev-enter {
    z-index: 10;
    animation: slideInLeft 0.6s ease-out forwards;
}
.new-en-carousel-slide.anim-prev-leave {
    z-index: 5;
    animation: slideOutRight 0.6s ease-out forwards;
}

@keyframes slideInRight {
    from { transform: translateX(100%); }
    to { transform: translateX(0); }
}
@keyframes slideOutLeft {
    from { transform: translateX(0); }
    to { transform: translateX(-100%); }
}
@keyframes slideInLeft {
    from { transform: translateX(-100%); }
    to { transform: translateX(0); }
}
@keyframes slideOutRight {
    from { transform: translateX(0); }
    to { transform: translateX(100%); }
}

/* Navigation buttons: Vector SVG chevrons (MediaWiki Codex style) */
.new-en-carousel-prev,
.new-en-carousel-next {
    position: absolute;
    top: 50%;
    transform: translateY(-50%);
    width: 44px;
    height: 44px;
    background-color: rgba(0, 0, 0, 0.45);
    border: 1px solid rgba(255, 255, 255, 0.3);
    border-radius: 50%;
    cursor: pointer;
    z-index: 30;
    background-repeat: no-repeat;
    background-position: center;
    background-size: 24px 24px;
    transition: background-color 0.2s ease, transform 0.2s ease;
}

.new-en-carousel-prev {
    left: 15px;
    background-image: url(&quot;data:image/svg+xml,%3Csvg xmlns='http://www.w3.org/2000/svg' width='24' height='24' viewBox='0 0 20 20'%3E%3Cpath d='M4 10l9 9 1.4-1.4L6.8 10l7.6-7.6L13 1z' fill='%23ffffff'/%3E%3C/svg%3E&quot;);
}

.new-en-carousel-next {
    right: 15px;
    background-image: url(&quot;data:image/svg+xml,%3Csvg xmlns='http://www.w3.org/2000/svg' width='24' height='24' viewBox='0 0 20 20'%3E%3Cpath d='M16 10l-9-9-1.4 1.4 7.6 7.6-7.6 7.6L7 19z' fill='%23ffffff'/%3E%3C/svg%3E&quot;);
}

.new-en-carousel-prev:hover,
.new-en-carousel-next:hover {
    background-color: rgba(0, 0, 0, 0.8);
    transform: translateY(-50%) scale(1.08);
}

.new-en-carousel-prev:focus-visible,
.new-en-carousel-next:focus-visible {
    outline: 2px solid #36c;
    outline-offset: 2px;
}

/* Dots Pagination */
.new-en-carousel-dots {
    position: absolute;
    bottom: 15px;
    left: 50%;
    transform: translateX(-50%);
    display: flex;
    gap: 8px;
    z-index: 20;
}

.new-en-carousel-dots:empty {
    display: none;
}

.new-en-carousel-dots button {
    width: 12px;
    height: 12px;
    border-radius: 50%;
    background: rgba(255, 255, 255, 0.45);
    border: none;
    cursor: pointer;
    padding: 0;
    transition: background-color 0.2s ease, transform 0.2s ease;
}

.new-en-carousel-dots button.active,
.new-en-carousel-dots button:hover {
    background: #ffffff;
    transform: scale(1.2);
}

.new-en-carousel-dots button:focus-visible {
    outline: 2px solid #36c;
    outline-offset: 2px;
}

/* Mobile Constraints */
@media screen and (max-width: 768px) {
    .new-en-carousel-viewport {
        height: 280px;
    }

    .new-en-carousel-prev,
    .new-en-carousel-next {
        width: 34px;
        height: 34px;
        background-size: 18px 18px;
    }

    .new-en-carousel-prev {
        left: 6px;
    }

    .new-en-carousel-next {
        right: 6px;
    }
}</text>
      <sha1>khvqacbiu9ekntyihg3zolsa2qs1m3u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bản mẫu:CarouselSlide/sandbox/styles.css</title>
    <ns>10</ns>
    <id>63189</id>
    <revision>
      <id>122803</id>
      <timestamp>2026-10-11T18:40:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <comment>Trang mới: “/* ========================================================     text-decoration: none; }  .new-en-carousel-shadowbox h2 a:hover {     text-decoration: underline; }  .new-en-carousel-quote {     font-size: 0.95em;     line-height: 1.45;     color:  #f0f0f0;     text-shadow: 0 1px 2px  rgba(0, 0, 0, 0.5); }  .new-en-carousel-quote a {     color:  #fff; }  /* Mobile Constraints */ @media screen and (max-width: 768px) {     .new-en-carousel-slide {         height: 280px;…”</comment>
      <origin>122803</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="1266" sha1="m30unyrwzbg7s3mhyvr947b0k96xxv9" xml:space="preserve">/* ========================================================
    text-decoration: none;
}

.new-en-carousel-shadowbox h2 a:hover {
    text-decoration: underline;
}

.new-en-carousel-quote {
    font-size: 0.95em;
    line-height: 1.45;
    color: 
#f0f0f0;
    text-shadow: 0 1px 2px 
rgba(0, 0, 0, 0.5);
}

.new-en-carousel-quote a {
    color: 
#fff;
}

/* Mobile Constraints */
@media screen and (max-width: 768px) {
    .new-en-carousel-slide {
        height: 280px;
        margin-bottom: 15px;
    }

    .new-en-carousel-shadowbox {
        width: calc(100% - 96px) !important;
        left: 48px !important;
        right: 48px !important;
        top: auto;
        bottom: 35px;
        transform: none;
        padding: 10px 14px;
        background: 
rgba(0, 0, 0, 0.75);
    }

    .new-en-carousel-shadowbox-header {
        gap: 8px;
        margin-bottom: 4px;
    }

    .new-en-carousel-box-right .new-en-carousel-shadowbox-header {
        flex-direction: row; /* Normal reading order on mobile */
    }

    .new-en-carousel-icon img {
        width: 24px;
        height: 24px;
    }

    .new-en-carousel-shadowbox h2 {
        font-size: 1.3em;
    }

    .new-en-carousel-quote {
        font-size: 0.85em;
        line-height: 1.35;
    }
}</text>
      <sha1>m30unyrwzbg7s3mhyvr947b0k96xxv9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122804</id>
      <parentid>122803</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T18:41:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122804</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="3009" sha1="nzd5dqahsh6ir7loqaaz9gwsntfwigt" xml:space="preserve">/* ========================================================
   STANDALONE / FALLBACK STYLES (TemplateStyles)
   ======================================================== */

.new-en-carousel-slide {
    position: relative;
    width: 100%;
    height: 380px;
    margin-bottom: 20px;
    overflow: hidden;
    background: #333;
    border-radius: 4px;
}

/* Background image filling the slide */
.new-en-carousel-bg,
.new-en-carousel-bg a,
.new-en-carousel-bg img {
    width: 100% !important;
    height: 100% !important;
    object-fit: cover !important;
    display: block;
}

/* Content Box (Shadowbox) */
.new-en-carousel-shadowbox {
    position: absolute;
    top: 50%;
    transform: translateY(-50%);
    width: 42%;
    background: rgba(0, 0, 0, 0.65);
    color: #fff;
    padding: 16px 20px;
    border-radius: 6px;
    z-index: 15;
    box-sizing: border-box;
    box-shadow: 0 3px 8px rgba(0, 0, 0, 0.4);
}

/* Desktop horizontal positions */
.new-en-carousel-box-left {
    left: 70px;
}

.new-en-carousel-box-right {
    right: 70px;
}

/* Modern Flexbox Header replacing legacy float */
.new-en-carousel-shadowbox-header {
    display: flex;
    align-items: center;
    gap: 12px;
    margin-bottom: 8px;
}

.new-en-carousel-box-right .new-en-carousel-shadowbox-header {
    flex-direction: row-reverse;
}

.new-en-carousel-icon {
    flex-shrink: 0;
    display: inline-flex;
    align-items: center;
    justify-content: center;
    line-height: 1;
}

.new-en-carousel-icon img {
    display: block;
    width: 32px;
    height: 32px;
}

.new-en-carousel-shadowbox h2 {
    color: #fff;
    font-size: 1.75em;
    margin: 0;
    border: none;
    font-weight: 700;
    line-height: 1.2;
    text-shadow: 0 1px 2px rgba(0, 0, 0, 0.6);
}

.new-en-carousel-shadowbox h2 a {
    color: #fff;
    text-decoration: none;
}

.new-en-carousel-shadowbox h2 a:hover {
    text-decoration: underline;
}

.new-en-carousel-quote {
    font-size: 0.95em;
    line-height: 1.45;
    color: #f0f0f0;
    text-shadow: 0 1px 2px rgba(0, 0, 0, 0.5);
}

.new-en-carousel-quote a {
    color: #fff;
}

/* Mobile Constraints */
@media screen and (max-width: 768px) {
    .new-en-carousel-slide {
        height: 280px;
        margin-bottom: 15px;
    }

    .new-en-carousel-shadowbox {
        width: calc(100% - 96px) !important;
        left: 48px !important;
        right: 48px !important;
        top: auto;
        bottom: 35px;
        transform: none;
        padding: 10px 14px;
        background: rgba(0, 0, 0, 0.75);
    }

    .new-en-carousel-shadowbox-header {
        gap: 8px;
        margin-bottom: 4px;
    }

    .new-en-carousel-box-right .new-en-carousel-shadowbox-header {
        flex-direction: row; /* Normal reading order on mobile */
    }

    .new-en-carousel-icon img {
        width: 24px;
        height: 24px;
    }

    .new-en-carousel-shadowbox h2 {
        font-size: 1.3em;
    }

    .new-en-carousel-quote {
        font-size: 0.85em;
        line-height: 1.35;
    }
}</text>
      <sha1>nzd5dqahsh6ir7loqaaz9gwsntfwigt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122814</id>
      <parentid>122804</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T19:06:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122814</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="4026" sha1="kx34szpcrgyviao5z6yjn4g71dtj6hk" xml:space="preserve">/* ========================================================
   STANDALONE / FALLBACK STYLES (TemplateStyles)
   Authentic en.wikivoyage Shadowbox Implementation
   ======================================================== */

.new-en-carousel-slide {
    position: relative;
    width: 100%;
    height: 380px;
    margin-bottom: 20px;
    overflow: hidden;
    background: #333;
    border-radius: 4px;
}

/* Background image filling the slide */
.new-en-carousel-bg,
.new-en-carousel-bg a,
.new-en-carousel-bg img {
    width: 100% !important;
    height: 100% !important;
    object-fit: cover !important;
    display: block;
}

/* ========================================================
   ORIGINAL SHADOWBOX CONTAINER
   ======================================================== */

.new-en-carousel-shadowbox {
    position: absolute;
    top: 50%;
    transform: translateY(-50%);
    width: 44%;
    background: rgba(0, 0, 0, 0.6);
    color: #fff;
    padding: 16px 22px;
    border-radius: 6px;
    z-index: 15;
    box-sizing: border-box;
    box-shadow: 0 2px 8px rgba(0, 0, 0, 0.4);
}

/* Left-aligned box (Broadway style): Text aligns left, icon floats right */
.new-en-carousel-box-left {
    left: 70px;
    text-align: left;
}
.new-en-carousel-box-left .new-en-carousel-icon {
    float: right;
    margin: 0 0 10px 16px;
}

/* Right-aligned box (Ansan style): Text aligns right, icon floats left */
.new-en-carousel-box-right {
    right: 70px;
    text-align: right;
}
.new-en-carousel-box-right .new-en-carousel-icon {
    float: left;
    margin: 0 16px 10px 0;
}

/* Circular Icon container */
.new-en-carousel-icon {
    line-height: 1;
}
.new-en-carousel-icon img {
    display: block;
    width: 44px;
    height: 44px;
}

/* 1. Category / Type line (Top row) */
.new-en-carousel-type {
    font-size: 1.15em;
    font-weight: 700;
    line-height: 1.25;
    color: #fff;
    margin-bottom: 2px;
    text-shadow: 0 1px 2px rgba(0, 0, 0, 0.8), 0 0 2px rgba(0, 0, 0, 0.9);
}

/* 2. Main Title (H2) */
.new-en-carousel-title {
    font-size: 2.3em;
    font-weight: 800;
    line-height: 1.1;
    margin: 0 0 12px 0;
    border: none;
    text-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.8), 0 0 2px rgba(0, 0, 0, 0.9);
}
.new-en-carousel-title a {
    color: #fff;
    text-decoration: none;
}
.new-en-carousel-title a:hover {
    text-decoration: underline;
}

/* 3. Description Quote */
.new-en-carousel-quote {
    font-size: 0.96em;
    font-weight: 600; /* Chunky bold text matching original visual */
    line-height: 1.45;
    color: #fff;
    clear: both; /* Clear float if title is short */
    text-shadow: 0 1px 2px rgba(0, 0, 0, 0.8), 0 0 2px rgba(0, 0, 0, 0.9);
}
.new-en-carousel-quote a {
    color: #fff;
    text-decoration: underline;
}

/* ========================================================
   MOBILE CONSTRAINTS (Screen width &lt;= 768px)
   ======================================================== */

@media screen and (max-width: 768px) {
    .new-en-carousel-slide {
        height: 280px;
        margin-bottom: 15px;
    }

    .new-en-carousel-shadowbox {
        width: calc(100% - 96px) !important;
        left: 48px !important;
        right: 48px !important;
        top: auto;
        bottom: 35px;
        transform: none;
        padding: 12px 14px;
        text-align: left !important; /* Unified reading flow on narrow screens */
        background: rgba(0, 0, 0, 0.72);
    }

    /* Keep icon floating to the right on mobile */
    .new-en-carousel-box-right .new-en-carousel-icon,
    .new-en-carousel-box-left .new-en-carousel-icon {
        float: right;
        margin: 0 0 6px 10px;
    }
    .new-en-carousel-icon img {
        width: 32px;
        height: 32px;
    }

    .new-en-carousel-type {
        font-size: 0.9em;
        margin-bottom: 2px;
    }

    .new-en-carousel-title {
        font-size: 1.45em;
        margin-bottom: 6px;
    }

    .new-en-carousel-quote {
        font-size: 0.85em;
        line-height: 1.35;
        font-weight: 600;
    }
}</text>
      <sha1>kx34szpcrgyviao5z6yjn4g71dtj6hk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122815</id>
      <parentid>122814</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T19:20:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122815</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="4106" sha1="b5i16i38fk8dqcd7s0qz9yf7go1qyrz" xml:space="preserve">/* ========================================================
   STANDALONE / FALLBACK STYLES (TemplateStyles)
   Authentic en.wikivoyage Shadowbox Implementation
   ======================================================== */

.new-en-carousel-slide {
    position: relative;
    width: 100%;
    height: 380px;
    margin-bottom: 20px;
    overflow: hidden;
    background: #333;
    border-radius: 4px;
}

/* Background image filling the slide */
.new-en-carousel-bg,
.new-en-carousel-bg a,
.new-en-carousel-bg img {
    width: 100% !important;
    height: 100% !important;
    object-fit: cover !important;
    display: block;
}

/* ========================================================
   ORIGINAL SHADOWBOX CONTAINER
   ======================================================== */

.new-en-carousel-shadowbox {
    position: absolute;
    top: 50%;
    transform: translateY(-50%);
    width: 44%;
    background: rgba(0, 0, 0, 0.6);
    color: #fff;
    padding: 16px 22px;
    border-radius: 6px;
    z-index: 15;
    box-sizing: border-box;
    box-shadow: 0 2px 8px rgba(0, 0, 0, 0.4);
}

/* Left-aligned box (Broadway style): Text aligns left, icon floats right */
.new-en-carousel-box-left {
    left: 70px;
    text-align: left;
}
.new-en-carousel-box-left .new-en-carousel-icon {
    float: right;
    margin: 0 0 10px 16px;
}

/* Right-aligned box (Ansan style): Text aligns right, icon floats left */
.new-en-carousel-box-right {
    right: 70px;
    text-align: right;
}
.new-en-carousel-box-right .new-en-carousel-icon {
    float: left;
    margin: 0 16px 10px 0;
}

/* Circular Icon container */
.new-en-carousel-icon {
    line-height: 1;
}
.new-en-carousel-icon img {
    display: block;
    width: 44px;
    height: 44px;
}

/* 1. Category / Type line (Top row) */
.new-en-carousel-type {
    font-size: 1.55em; 
    font-weight: 700;
    line-height: 1.15;
    color: #fff;
    margin-bottom: 3px;
    letter-spacing: -0.2px;
    text-shadow: 0 1px 2px rgba(0, 0, 0, 0.8), 0 0 2px rgba(0, 0, 0, 0.9);
}

/* Main Title (H2) */
.new-en-carousel-title {
    font-size: 2.5em;
    font-weight: 800;
    line-height: 1.05;
    margin: 0 0 12px 0;
    border: none;
    letter-spacing: -0.5px;
    text-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.8), 0 0 2px rgba(0, 0, 0, 0.9);
}
.new-en-carousel-title a {
    color: #fff;
    text-decoration: none;
}
.new-en-carousel-title a:hover {
    text-decoration: underline;
}

/* 3. Description Quote */
.new-en-carousel-quote {
    font-size: 0.96em;
    font-weight: 600; /* Chunky bold text matching original visual */
    line-height: 1.45;
    color: #fff;
    clear: both; /* Clear float if title is short */
    text-shadow: 0 1px 2px rgba(0, 0, 0, 0.8), 0 0 2px rgba(0, 0, 0, 0.9);
}
.new-en-carousel-quote a {
    color: #fff;
    text-decoration: underline;
}

/* ========================================================
   MOBILE CONSTRAINTS (Screen width &lt;= 768px)
   ======================================================== */

@media screen and (max-width: 768px) {
    .new-en-carousel-slide {
        height: 280px;
        margin-bottom: 15px;
    }

    .new-en-carousel-shadowbox {
        width: calc(100% - 96px) !important;
        left: 48px !important;
        right: 48px !important;
        top: auto;
        bottom: 35px;
        transform: none;
        padding: 12px 14px;
        text-align: left !important; /* Unified reading flow on narrow screens */
        background: rgba(0, 0, 0, 0.72);
    }

    /* Keep icon floating to the right on mobile */
    .new-en-carousel-box-right .new-en-carousel-icon,
    .new-en-carousel-box-left .new-en-carousel-icon {
        float: right;
        margin: 0 0 6px 10px;
    }
    .new-en-carousel-icon img {
        width: 32px;
        height: 32px;
    }

    .new-en-carousel-type {
        font-size: 1.1em;
        line-height: 1.2;
        margin-bottom: 2px;
    }

    .new-en-carousel-title {
        font-size: 1.5em;
        margin-bottom: 6px;
    }

    .new-en-carousel-quote {
        font-size: 0.85em;
        line-height: 1.35;
        font-weight: 600;
    }
}</text>
      <sha1>b5i16i38fk8dqcd7s0qz9yf7go1qyrz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122816</id>
      <parentid>122815</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T19:26:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122816</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="4053" sha1="kvxnpz47lruztseitqzcrr87rmdd7mc" xml:space="preserve">/* ========================================================
   STANDALONE / FALLBACK STYLES (TemplateStyles)
   Authentic en.wikivoyage Shadowbox Implementation
   ======================================================== */

.new-en-carousel-slide {
    position: relative;
    width: 100%;
    height: 380px;
    margin-bottom: 20px;
    overflow: hidden;
    background: #333;
    border-radius: 4px;
}

/* Background image filling the slide */
.new-en-carousel-bg,
.new-en-carousel-bg a,
.new-en-carousel-bg img {
    width: 100% !important;
    height: 100% !important;
    object-fit: cover !important;
    display: block;
}

/* ========================================================
   SHADOWBOX CONTAINER
   ======================================================== */

.new-en-carousel-shadowbox {
    position: absolute;
    top: 50%;
    transform: translateY(-50%);
    width: 50%;
    background: rgba(0, 0, 0, 0.6);
    color: #fff;
    padding: 14px 20px;
    border-radius: 6px;
    z-index: 15;
    box-sizing: border-box;
    box-shadow: 0 2px 8px rgba(0, 0, 0, 0.45);
}

/* Left-aligned box (Text aligns left, icon floats right) */
.new-en-carousel-box-left {
    left: 70px;
    text-align: left;
}
.new-en-carousel-box-left .new-en-carousel-icon {
    float: right;
    margin: 0 0 8px 16px;
}

/* Right-aligned box (Text aligns right, icon floats left) */
.new-en-carousel-box-right {
    right: 70px;
    text-align: right;
}
.new-en-carousel-box-right .new-en-carousel-icon {
    float: left;
    margin: 0 16px 8px 0;
}

/* Circular Icon container */
.new-en-carousel-icon {
    line-height: 1;
}
.new-en-carousel-icon img {
    display: block;
    width: 44px;
    height: 44px;
}

/* 1. Category / Type line (Top row) */
.new-en-carousel-type {
    font-size: 1.55em;
    font-weight: 700;
    line-height: 1.1;
    color: #fff;
    margin: 0 !important;
    padding: 0 !important;
    letter-spacing: -0.2px;
    text-shadow: 0 1px 2px rgba(0, 0, 0, 0.8), 0 0 2px rgba(0, 0, 0, 0.9);
}

/* 2. Main Title (H2) */
.new-en-carousel-title {
    font-size: 2.85em;
    font-weight: 800;
    line-height: 1;
    color: #fff;
    margin: 2px 0 8px 0 !important;
    padding: 0 !important;
    border: none !important;
    clear: none !important;
    overflow: visible !important;
    letter-spacing: -0.5px;
    text-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.8), 0 0 2px rgba(0, 0, 0, 0.9);
}
.new-en-carousel-title a {
    color: #fff;
    text-decoration: none;
}
.new-en-carousel-title a:hover {
    text-decoration: underline;
}

/* 3. Description Quote */
.new-en-carousel-quote {
    font-size: 1.05em;
    font-weight: 700;
    line-height: 1.35;
    color: #fff;
    margin: 0 !important;
    padding: 0 !important;
    clear: both;
    text-shadow: 0 1px 2px rgba(0, 0, 0, 0.8), 0 0 2px rgba(0, 0, 0, 0.9);
}
.new-en-carousel-quote a {
    color: #fff;
    text-decoration: underline;
}

/* ========================================================
   MOBILE CONSTRAINTS (Screen width &lt;= 768px)
   ======================================================== */

@media screen and (max-width: 768px) {
    .new-en-carousel-slide {
        height: 280px;
        margin-bottom: 15px;
    }

    .new-en-carousel-shadowbox {
        width: calc(100% - 96px) !important;
        left: 48px !important;
        right: 48px !important;
        top: auto;
        bottom: 35px;
        transform: none;
        padding: 10px 14px;
        text-align: left !important;
        background: rgba(0, 0, 0, 0.72);
    }

    .new-en-carousel-box-right .new-en-carousel-icon,
    .new-en-carousel-box-left .new-en-carousel-icon {
        float: right;
        margin: 0 0 6px 10px;
    }
    .new-en-carousel-icon img {
        width: 32px;
        height: 32px;
    }

    .new-en-carousel-type {
        font-size: 1.1em;
    }

    .new-en-carousel-title {
        font-size: 1.6em;
        margin: 1px 0 6px 0 !important;
    }

    .new-en-carousel-quote {
        font-size: 0.88em;
        line-height: 1.3;
        font-weight: 700;
    }
}</text>
      <sha1>kvxnpz47lruztseitqzcrr87rmdd7mc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122817</id>
      <parentid>122816</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T19:39:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122817</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="4185" sha1="di65epi75qiiaq0gq7uydb24dzyzius" xml:space="preserve">/* ========================================================
   STANDALONE / FALLBACK STYLES (TemplateStyles)
   Authentic en.wikivoyage Shadowbox Implementation
   ======================================================== */

.new-en-carousel-slide {
    position: relative;
    width: 100%;
    height: 380px;
    margin-bottom: 20px;
    overflow: hidden;
    background: #333;
    border-radius: 4px;
}

/* Background image filling the slide */
.new-en-carousel-bg,
.new-en-carousel-bg a,
.new-en-carousel-bg img {
    width: 100% !important;
    height: 100% !important;
    object-fit: cover !important;
    display: block;
}

/* ========================================================
   SHADOWBOX CONTAINER (Pinned to top)
   ======================================================== */

.new-en-carousel-shadowbox {
    position: absolute;
    top: 25px;
    width: 50%;
    background: rgba(0, 0, 0, 0.6);
    color: #fff;
    padding: 14px 20px;
    border-radius: 6px;
    z-index: 15;
    box-sizing: border-box;
    box-shadow: 0 2px 8px rgba(0, 0, 0, 0.45);
}

/* Left-aligned box (Text aligns left, icon floats right) */
.new-en-carousel-box-left {
    left: 70px;
    text-align: left;
}
.new-en-carousel-box-left .new-en-carousel-icon {
    float: right;
    margin: 0 0 8px 16px;
}

/* Right-aligned box (Text aligns right, icon floats left) */
.new-en-carousel-box-right {
    right: 70px;
    text-align: right;
}
.new-en-carousel-box-right .new-en-carousel-icon {
    float: left;
    margin: 0 16px 8px 0;
}

/* Circular Icon container */
.new-en-carousel-icon {
    line-height: 1;
}
.new-en-carousel-icon img {
    display: block;
    width: 44px;
    height: 44px;
}

/* 1. Category / Type line (Top row) */
.new-en-carousel-type {
    font-size: 1.55em;
    font-weight: 700;
    line-height: 1.1;
    color: #fff;
    margin: 0 !important;
    padding: 0 !important;
    letter-spacing: -0.2px;
    font-family: inherit !important;
    text-shadow: 0 1px 2px rgba(0, 0, 0, 0.8), 0 0 2px rgba(0, 0, 0, 0.9);
}

/* 2. Main Title (H2) */
.new-en-carousel-title {
    font-size: 2.85em;
    font-weight: 800;
    line-height: 1;
    color: #fff;
    margin: 2px 0 8px 0 !important;
    padding: 0 !important;
    border: none !important;
    clear: none !important;
    overflow: visible !important;
    letter-spacing: -0.5px;
    font-family: inherit !important;
    text-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.8), 0 0 2px rgba(0, 0, 0, 0.9);
}
.new-en-carousel-title a {
    color: #fff;
    text-decoration: none;
    font-family: inherit !important;
}
.new-en-carousel-title a:hover {
    text-decoration: underline;
}

/* 3. Description Quote */
.new-en-carousel-quote {
    font-size: 1.05em;
    font-weight: 700;
    line-height: 1.35;
    color: #fff;
    margin: 0 !important;
    padding: 0 !important;
    clear: both;
    font-family: inherit !important;
    text-shadow: 0 1px 2px rgba(0, 0, 0, 0.8), 0 0 2px rgba(0, 0, 0, 0.9);
}
.new-en-carousel-quote a {
    color: #fff;
    text-decoration: underline;
}

/* ========================================================
   MOBILE CONSTRAINTS (Screen width &lt;= 768px)
   ======================================================== */

@media screen and (max-width: 768px) {
    .new-en-carousel-slide {
        height: 280px;
        margin-bottom: 15px;
    }

    .new-en-carousel-shadowbox {
        width: calc(100% - 96px) !important;
        left: 48px !important;
        right: 48px !important;
        top: auto;
        bottom: 35px;
        transform: none;
        padding: 10px 14px;
        text-align: left !important;
        background: rgba(0, 0, 0, 0.72);
    }

    .new-en-carousel-box-right .new-en-carousel-icon,
    .new-en-carousel-box-left .new-en-carousel-icon {
        float: right;
        margin: 0 0 6px 10px;
    }
    .new-en-carousel-icon img {
        width: 32px;
        height: 32px;
    }

    .new-en-carousel-type {
        font-size: 1.1em;
    }

    .new-en-carousel-title {
        font-size: 1.6em;
        margin: 1px 0 6px 0 !important;
    }

    .new-en-carousel-quote {
        font-size: 0.88em;
        line-height: 1.3;
        font-weight: 700;
    }
}</text>
      <sha1>di65epi75qiiaq0gq7uydb24dzyzius</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122819</id>
      <parentid>122817</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T19:50:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122819</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="4531" sha1="fo7i02jdcelpc5xgq36uyw2dczqtuxj" xml:space="preserve">/* ========================================================
   STANDALONE / FALLBACK STYLES (TemplateStyles)
   Authentic en.wikivoyage Shadowbox Implementation
   ======================================================== */

.new-en-carousel-slide {
    position: relative;
    width: 100%;
    height: 380px;
    margin-bottom: 20px;
    overflow: hidden;
    background: #333;
    border-radius: 4px;
}

/* Background image filling the slide */
.new-en-carousel-bg,
.new-en-carousel-bg a,
.new-en-carousel-bg img {
    width: 100% !important;
    height: 100% !important;
    object-fit: cover !important;
    display: block;
}

/* ========================================================
   SHADOWBOX CONTAINER (Pinned to top)
   ======================================================== */

.new-en-carousel-shadowbox {
    position: absolute;
    top: 25px;
    width: 50%;
    background: rgba(0, 0, 0, 0.6);
    color: #fff;
    padding: 14px 20px;
    border-radius: 6px;
    z-index: 15;
    box-sizing: border-box;
    box-shadow: 0 2px 8px rgba(0, 0, 0, 0.45);
}

.new-en-carousel-shadowbox a,
.new-en-carousel-shadowbox a.new,
.new-en-carousel-shadowbox a:visited {
    color: #fff !important;
}

.new-en-carousel-type a,
.new-en-carousel-type a.new,
.new-en-carousel-type a:visited {
    color: #fff !important;
    text-decoration: none;
}
.new-en-carousel-type a:hover {
    text-decoration: underline;
}

/* Left-aligned box (Text aligns left, icon floats right) */
.new-en-carousel-box-left {
    left: 70px;
    text-align: left;
}
.new-en-carousel-box-left .new-en-carousel-icon {
    float: right;
    margin: 0 0 8px 16px;
}

/* Right-aligned box (Text aligns right, icon floats left) */
.new-en-carousel-box-right {
    right: 70px;
    text-align: right;
}
.new-en-carousel-box-right .new-en-carousel-icon {
    float: left;
    margin: 0 16px 8px 0;
}

/* Circular Icon container */
.new-en-carousel-icon {
    line-height: 1;
}
.new-en-carousel-icon img {
    display: block;
    width: 44px;
    height: 44px;
}

/* 1. Category / Type line (Top row) */
.new-en-carousel-type {
    font-size: 1.55em;
    font-weight: 700;
    line-height: 1.1;
    color: #fff;
    margin: 0 !important;
    padding: 0 !important;
    letter-spacing: -0.2px;
    font-family: inherit !important;
    text-shadow: 0 1px 2px rgba(0, 0, 0, 0.8), 0 0 2px rgba(0, 0, 0, 0.9);
}

/* 2. Main Title (H2) */
.new-en-carousel-title {
    font-size: 2.85em;
    font-weight: 800;
    line-height: 1;
    color: #fff;
    margin: 2px 0 8px 0 !important;
    padding: 0 !important;
    border: none !important;
    clear: none !important;
    overflow: visible !important;
    letter-spacing: -0.5px;
    font-family: inherit !important;
    text-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.8), 0 0 2px rgba(0, 0, 0, 0.9);
}
.new-en-carousel-title a {
    color: #fff;
    text-decoration: none;
    font-family: inherit !important;
}
.new-en-carousel-title a:hover {
    text-decoration: underline;
}

/* 3. Description Quote */
.new-en-carousel-quote {
    font-size: 1.05em;
    font-weight: 700;
    line-height: 1.35;
    color: #fff;
    margin: 0 !important;
    padding: 0 !important;
    clear: both;
    font-family: inherit !important;
    text-shadow: 0 1px 2px rgba(0, 0, 0, 0.8), 0 0 2px rgba(0, 0, 0, 0.9);
}
.new-en-carousel-quote a {
    color: #fff;
    text-decoration: underline;
}

/* ========================================================
   MOBILE CONSTRAINTS (Screen width &lt;= 768px)
   ======================================================== */

@media screen and (max-width: 768px) {
    .new-en-carousel-slide {
        height: 280px;
        margin-bottom: 15px;
    }

    .new-en-carousel-shadowbox {
        width: calc(100% - 96px) !important;
        left: 48px !important;
        right: 48px !important;
        top: auto;
        bottom: 35px;
        transform: none;
        padding: 10px 14px;
        text-align: left !important;
        background: rgba(0, 0, 0, 0.72);
    }

    .new-en-carousel-box-right .new-en-carousel-icon,
    .new-en-carousel-box-left .new-en-carousel-icon {
        float: right;
        margin: 0 0 6px 10px;
    }
    .new-en-carousel-icon img {
        width: 32px;
        height: 32px;
    }

    .new-en-carousel-type {
        font-size: 1.1em;
    }

    .new-en-carousel-title {
        font-size: 1.6em;
        margin: 1px 0 6px 0 !important;
    }

    .new-en-carousel-quote {
        font-size: 0.88em;
        line-height: 1.3;
        font-weight: 700;
    }
}</text>
      <sha1>fo7i02jdcelpc5xgq36uyw2dczqtuxj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>122820</id>
      <parentid>122819</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T19:51:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nvdtn19</username>
        <id>6833</id>
      </contributor>
      <origin>122820</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="4507" sha1="847bt8nhuyopcxxo40miglci56bpsw2" xml:space="preserve">/* ========================================================
   STANDALONE / FALLBACK STYLES (TemplateStyles)
   Authentic en.wikivoyage Shadowbox Implementation
   ======================================================== */

.new-en-carousel-slide {
    position: relative;
    width: 100%;
    height: 380px;
    margin-bottom: 20px;
    overflow: hidden;
    background: #333;
}

/* Background image filling the slide */
.new-en-carousel-bg,
.new-en-carousel-bg a,
.new-en-carousel-bg img {
    width: 100% !important;
    height: 100% !important;
    object-fit: cover !important;
    display: block;
}

/* ========================================================
   SHADOWBOX CONTAINER (Pinned to top)
   ======================================================== */

.new-en-carousel-shadowbox {
    position: absolute;
    top: 25px;
    width: 50%;
    background: rgba(0, 0, 0, 0.6);
    color: #fff;
    padding: 14px 20px;
    border-radius: 6px;
    z-index: 15;
    box-sizing: border-box;
    box-shadow: 0 2px 8px rgba(0, 0, 0, 0.45);
}

.new-en-carousel-shadowbox a,
.new-en-carousel-shadowbox a.new,
.new-en-carousel-shadowbox a:visited {
    color: #fff !important;
}

.new-en-carousel-type a,
.new-en-carousel-type a.new,
.new-en-carousel-type a:visited {
    color: #fff !important;
    text-decoration: none;
}
.new-en-carousel-type a:hover {
    text-decoration: underline;
}

/* Left-aligned box (Text aligns left, icon floats right) */
.new-en-carousel-box-left {
    left: 70px;
    text-align: left;
}
.new-en-carousel-box-left .new-en-carousel-icon {
    float: right;
    margin: 0 0 8px 16px;
}

/* Right-aligned box (Text aligns right, icon floats left) */
.new-en-carousel-box-right {
    right: 70px;
    text-align: right;
}
.new-en-carousel-box-right .new-en-carousel-icon {
    float: left;
    margin: 0 16px 8px 0;
}

/* Circular Icon container */
.new-en-carousel-icon {
    line-height: 1;
}
.new-en-carousel-icon img {
    display: block;
    width: 44px;
    height: 44px;
}

/* 1. Category / Type line (Top row) */
.new-en-carousel-type {
    font-size: 1.55em;
    font-weight: 700;
    line-height: 1.1;
    color: #fff;
    margin: 0 !important;
    padding: 0 !important;
    letter-spacing: -0.2px;
    font-family: inherit !important;
    text-shadow: 0 1px 2px rgba(0, 0, 0, 0.8), 0 0 2px rgba(0, 0, 0, 0.9);
}

/* 2. Main Title (H2) */
.new-en-carousel-title {
    font-size: 2.85em;
    font-weight: 800;
    line-height: 1;
    color: #fff;
    margin: 2px 0 8px 0 !important;
    padding: 0 !important;
    border: none !important;
    clear: none !important;
    overflow: visible !important;
    letter-spacing: -0.5px;
    font-family: inherit !important;
    text-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.8), 0 0 2px rgba(0, 0, 0, 0.9);
}
.new-en-carousel-title a {
    color: #fff;
    text-decoration: none;
    font-family: inherit !important;
}
.new-en-carousel-title a:hover {
    text-decoration: underline;
}

/* 3. Description Quote */
.new-en-carousel-quote {
    font-size: 1.05em;
    font-weight: 700;
    line-height: 1.35;
    color: #fff;
    margin: 0 !important;
    padding: 0 !important;
    clear: both;
    font-family: inherit !important;
    text-shadow: 0 1px 2px rgba(0, 0, 0, 0.8), 0 0 2px rgba(0, 0, 0, 0.9);
}
.new-en-carousel-quote a {
    color: #fff;
    text-decoration: underline;
}

/* ========================================================
   MOBILE CONSTRAINTS (Screen width &lt;= 768px)
   ======================================================== */

@media screen and (max-width: 768px) {
    .new-en-carousel-slide {
        height: 280px;
        margin-bottom: 15px;
    }

    .new-en-carousel-shadowbox {
        width: calc(100% - 96px) !important;
        left: 48px !important;
        right: 48px !important;
        top: auto;
        bottom: 35px;
        transform: none;
        padding: 10px 14px;
        text-align: left !important;
        background: rgba(0, 0, 0, 0.72);
    }

    .new-en-carousel-box-right .new-en-carousel-icon,
    .new-en-carousel-box-left .new-en-carousel-icon {
        float: right;
        margin: 0 0 6px 10px;
    }
    .new-en-carousel-icon img {
        width: 32px;
        height: 32px;
    }

    .new-en-carousel-type {
        font-size: 1.1em;
    }

    .new-en-carousel-title {
        font-size: 1.6em;
        margin: 1px 0 6px 0 !important;
    }

    .new-en-carousel-quote {
        font-size: 0.88em;
        line-height: 1.3;
        font-weight: 700;
    }
}</text>
      <sha1>847bt8nhuyopcxxo40miglci56bpsw2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Đông Ấn Độ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63190</id>
    <revision>
      <id>122822</id>
      <timestamp>2026-10-12T05:03:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lcsnes</username>
        <id>6521</id>
      </contributor>
      <comment>Trang mới: “{{pagebanner|Victoria Memorial banner.jpg|caption=Đài tưởng niệm Victoria, Kolkata}} '''Đông Ấn Độ''' trải dài từ dãy [[Himalaya]] đến vịnh Bengal, gồm bốn bang: {{ill|Jharkhand|en}}, {{ill|Odisha|en}}, {{ill|Sikkim|en}} và [[Tây Bengal]]. Tuy kinh tế kém phát triển hơn các vùng khác của Ấn Độ nhưng Đông Ấn lại có truyền thống văn hóa phong phú và đón chào du khách nước ngoài nhất.  ==Bang== {{Mapfr…”</comment>
      <origin>122822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30396" sha1="do0k35kmm1gktqk2tek4oma2nosx1ug" xml:space="preserve">{{pagebanner|Victoria Memorial banner.jpg|caption=Đài tưởng niệm Victoria, Kolkata}}
'''Đông Ấn Độ''' trải dài từ dãy [[Himalaya]] đến vịnh Bengal, gồm bốn bang: {{ill|Jharkhand|en}}, {{ill|Odisha|en}}, {{ill|Sikkim|en}} và [[Tây Bengal]]. Tuy kinh tế kém phát triển hơn các vùng khác của Ấn Độ nhưng Đông Ấn lại có truyền thống văn hóa phong phú và đón chào du khách nước ngoài nhất.

==Bang==
{{Mapframe|width=400|height=520}}
{{Regionlist
| region1name={{ill|Jharkhand|en}}
| region1color=#B5D29F
| region1description= Tương phản giữa những tranh hang động cổ nhất Ấn Độ với các thành phố công nghiệp hóa nhanh nhất.

| region2name={{ill|Odisha|en}}
| region2color=#B383B3
| region2description=Khám phá [[điểm tham quan văn hóa|địa điểm tôn giáo]] hoặc tận hưởng thời gian thư giãn trên bãi biển.

| region3name={{ill|Sikkim|en}}
| region3color=#D5DC76
| region3description=Trải nghiệm [[điểm tham quan tự nhiên|vẻ đẹp tự nhiên]] của dãy Himalaya với những thung lũng, rừng cây và thác nước hùng vĩ.

| region4name=[[Tây Bengal]]
| region4color=#71B37B
| region4description=Sở hữu cảnh quan tuyệt đẹp và di sản văn hóa phong phú.
}}
* '''{{ill|Bihar|en}}''' có vị trí địa lý thuộc Đông Ấn nhưng được xếp vào vùng {{ill|Đồng bằng (Ấn Độ)|lt=Đồng bằng|en|Plains (India)}} để nhóm với {{ill|Uttar Pradesh|en}} có văn hóa gần gũi.
* '''{{ill|Jungle Mahal|en}}''' là huyện cũ của Ấn Độ thuộc Anh với địa hình đồi núi nhấp nhô và nền văn hóa bộ lạc đặc sắc. Huyện này gồm các bang Jharkhand và Tây Bengal ngày nay.

{{mapshape|type=geoshape|fill=#B5D29F|title=[[Jharkhand]]|wikidata=Q1184}}
{{mapshape|type=geoshape|fill=#B383B3|title=[[Odisha]]|wikidata=Q22048}}
{{mapshape|type=geoshape|fill=#D5DC76|title=[[Sikkim]]|wikidata=Q1505}}
{{mapshape|type=geoshape|fill=#71B37B|title=[[Tây Bengal]]|wikidata=Q1356}}

==Thành phố==
[[File:Jagannath Temple, Puri 04.jpg|thumb|Đền Jagannath, Puri]]
Chín thành phố nổi bật nhất:
* {{Địa điểm|type=city|tên=[[Bhubaneswar]]|wikidata=Q171771|vĩ độ=20.295000|kinh độ=85.825000}} &amp;mdash; thành phố đến thờ và thủ phủ Odisha
* {{Địa điểm|type=city|tên=[[Cuttack]]|wikidata=Q207324|vĩ độ=20.450000|kinh độ=85.866667}} &amp;mdash; &quot;Thành phố bạc&quot; và thủ phủ giao thương bang Odisha
* {{Địa điểm|type=city|tên=[[Darjeeling]]|wikidata=Q169997|vĩ độ=27.037500|kinh độ=88.263056}} &amp;mdash; ga đồi núi và thủ phủ trà Tây Bengal
* {{Địa điểm|type=city|tên=[[Jamshedpur]]|wikidata=Q200054|vĩ độ=22.800000|kinh độ=86.183333}} &amp;mdash; thành phố công nghiệp nổi tiếng với công viên và sân cricket
* {{Địa điểm|type=city|tên=[[Kolkata]]|wikidata=Q1348|vĩ độ=22.567500|kinh độ=88.370000}} &amp;mdash; còn gọi là &quot;Thành phố niềm vui&quot;, thủ phủ Tây Bengal, một trong những thành phố đông dân nhất thế giới và điểm giao thương ở Đông Ấn
* {{Địa điểm|type=city|tên=[[Murshidabad]]|wikidata=Q1017175|vĩ độ=24.180000|kinh độ=88.270000}} &amp;mdash; kinh đô Bengal, Bihar và Odisha dưới thời Nawab. 
* {{Địa điểm|type=city|tên=[[Puri]]|wikidata=Q207799|vĩ độ=19.800000|kinh độ=85.816667}} &amp;mdash; một trong tứ thánh địa Ấn giáo, đền Jagannath, bãi biển có tiếng
* {{Địa điểm|type=city|tên=[[Ranchi]]|wikidata=Q174461|vĩ độ=23.355556|kinh độ=85.334722}} &amp;mdash; thủ phủ Jharkhand
* {{Địa điểm|type=city|tên=[[Siliguri]]|wikidata=Q5087|vĩ độ=26.720000|kinh độ=88.420000}} &amp;mdash; điểm trung chuyển cho du khách đi {{ill|Sikkim|en}} và [[Bhutan]]

==Điểm đến khác==
[[File:Kangchenjunga.JPG|thumb|Kangchenjunga từ {{ill|Gangtok|en}}, Sikkim]]

* {{Địa điểm|type=other|zoom=13
| tên=[[Vườn quốc gia Gorumara]]
| vĩ độ=26.75636 |kinh độ=88.79748
| image=B. cyanea near Gorumara National Park.jpg
}}, [[Tây Bengal]] &amp;mdash; đồng cỏ trải dài và rừng cây là nơi sinh sống phong phú của các loài động vật ăn cỏ như tê giác và voi Ấn Độ, chim, bò sát và lưỡng cư.
* {{Địa điểm|type=other|tên=[[Vườn quốc gia Hazaribagh]]|wikidata=Q3595683|vĩ độ=24.139000|kinh độ=85.366000}}, {{ill|Jharkhand|en}} &amp;mdash; giống như Vườn quốc gia Betla, ở đây có hổ, báo và hươu đốm. Có một số tháp quan sát từ đó du khách có thể ngắm nhìn khung cảnh tuyệt đẹp xung quanh cũng như quan sát [[sự sống hoang dã|động vật hoang dã]] trong môi trường sống tự nhiên.
* {{Địa điểm|type=other|tên=Vườn quốc gia Khangchendzonga|wikidata=Q2605019|vĩ độ=27.656306|kinh độ=88.312306}}, {{ill|Sikkim|en}} &amp;mdash; có rất nhiều sông băng, động vật nổi bật có thể kể đến hươu xạ và báo tuyết
* {{Địa điểm|type=other|zoom=13
| tên=Vườn thú Nandankanan
| vĩ độ=20.39717 |kinh độ=85.82046
| image=Nandankanan19.jpg
}}, {{ill|Odisha|en}} &amp;mdash; vườn thú kiêm vườn bách thảo ở thủ phủ ({{ill|Bhubaneswar|en}}), có hổ trắng và nhiều loài động vật quý hiếm. Ngoài ra, du khách có thể tham quan thủy cung, nhà nuôi bò sát và vườn lan.
* {{Địa điểm|type=other|tên=[[Vườn quốc gia Sundarbans]]|wikidata=Q532440|vĩ độ=21.750000|kinh độ=88.750000}}, [[Tây Bengal]] &amp;mdash; rừng ngập mặn lớn nhất thế giới, thậm chí có thể bắt gặp hổ Bengal.

==Tổng quan==
===Lịch sử===
Đông Ấn có [[du lịch lịch sử|lịch sử]] lâu dài và đa tầng được định hình từ những cổ vương quốc, thương mại hàng hải, văn hóa bộ lạc và đế chế hùng mạnh. Vùng này từng thuộc '''Kalinga''' và '''Vanga''' (hay '''[[Bengal]]''') lịch sử, cả hai đều đóng vai trò quan trọng trong nền văn minh Ấn Độ thời kỳ đầu. Sự đối kháng quyết liệt của Kalinga chống lại A Dục vương vào thế kỷ thứ 3 TCN đã khiến vua cải đạo và đưa Phật giáo lan rộng. Còn Bengal phát triển mạnh mẽ dưới thời Maurya, Gupta, Pala và Sena, trở thành trung tâm học thuật, văn học nghệ thuật.

Vùng đất trung tâm các bộ lạc (đặc biệt ở Jharkhand, tây Odisha và tây nam Tây Bengal ngày nay) là nơi sinh sống của các '''cộng đồng Adivasi'' như người Munda, Santhal, Gond và Oraon trong hàng nghìn năm. Văn hóa, thần thoại và cấu trúc xã hội phát triển độc lập với các đế chế lớn ở đồng bằng, được gìn giữ sống động cho đến nay. Vùng nội địa giữa rừng rậm này rất khó chinh phục, cho phép bảo tồn ngôn ngữ, lễ hội và nét cai trị độc đáo riêng.

Từ thời trung cổ trở đi, Đông Ấn chứng kiến ​​sự trỗi dậy của các tiểu quốc hùng mạnh. Triều đại Đông Ganga ở Odisha đã xây dựng đền Mặt Trời nổi tiếng ở {{ill|Konark|en}} và bành trướng ảnh hưởng dọc bờ biển. Bengal trở thành trung tâm thương mại giàu có, thu hút thương đoàn từ Ả Rập, Ba Tư và Đông Nam Á. Tại cực bác, Sikkim trở thành vương quốc Himalaya do các vua Chogyal cai trị, kết hợp truyền thống Phật giáo Tây Tạng với văn hóa Lepcha và Bhutia bản địa.

Các '''cường quốc châu Âu''', nhất là [[đế quốc Anh]], đã định hình sâu rộng lại khu vực này. Calcutta (nay là [[Kolkata]]) trở thành thủ đô của {{ill|Raj thuộc Anh|en|British Raj}} vào thế kỷ 18, biến Bengal thành trung tâm hành chính và thương mại. Thời kỳ thuộc địa cũng chứng kiến ​​sự mở rộng của {{ill|Du lịch ngành khai thác mỏ|lt=ngành khai thác mỏ|en|Mining tourism}} và đường sắt ở Jharkhand và Odisha thay đổi nền kinh tế cả hai vùng. Bengal cũng trở thành địa điểm quan trọng trong phong trào độc lập Ấn Độ, sản sinh ra những nhà tư tưởng, nhà cách mạng và lãnh đạo chính trị có ảnh hưởng. Trong số những người nổi bật nhất là nhà dân tộc chủ nghĩa '''Subhas Chandra Bose''' thách thức sự cai trị của Anh và thành lập Quân đội Quốc gia Ấn Độ. Di sản của Bose vẫn còn in đậm trong bản sắc văn hóa và chính trị Đông Ấn, đặc biệt là ở Tây Bengal.

Sau khi giành '''độc lập''', các bang'Đông Ấn Độ định hình nên cấu trúc hiện đại như ngày nay, thêm vào Sikkim gia nhập Liên bang Ấn Độ năm 1975 và Jharkhand được tách ra từ Bihar năm 2000.

===Địa lý===
Đông Ấn trải dài từ '''bờ biển''' vịnh Bengal đến '''chân núi Himalaya''' và '''{{ill|rừng|en|forests}} rậm''' trên cao nguyên trung tâm. Tây Bengal và Odisha chiếm ưu thế trong cảnh quan duyên hải và châu thổ được sông Hằng-Brahmaputra bồi đắp tạo nên, điểm xuyết bằng rừng ngập mặn, bãi biển và đồng bằng màu mỡ. {{ill|Sundarbans|en}} nằm giữa Ấn Độ và Bangladesh là khu rừng ngập mặn lớn nhất thế giới, nơi sinh sống của loài '''{{ill|hổ|en|Tigers}} Bengal''' nổi tiếng .

Đi sâu vào nội địa, Jharkhand và Tây Bengal tạo thành một phần của '''Cao nguyên Chota Nagpur''' giàu khoáng sản, rừng và thác nước. Có nhiều rừng rậm và các sông chạy qua chi cắt như Ajay, Damodar, Mayurakshi và Subarnarekha. Địa hình hiểm trở khiến còn nhiều bộ lạc và khu bảo tồn động vật hoang dã.

Ở phía bắc, Sikkim vươn cao vào '''dãy [[Himalaya]]''', sở hữu đồng cỏ trên cao, hồ băng và một số đỉnh núi cao nhất Ấn Độ như {{ill|Kangchenjunga|en}}. Những thung lũng dốc và sườn đồi bậc thang tạo nên sự tương phản ngoạn mục với đồng bằng và cao nguyên phía nam.

===Khí hậu===
Khí hậu Đông Ấn đa dạng xuất phát từ địa lý phong phú. Các bang ven biển Odisha và Tây Bengal có '''khí hậu nhiệt đới''' với mùa hè nóng bức, mưa gió mùa lớn trong tháng 6-9 còn mùa đông ôn hòa. Nhưng cũng dễ bị ảnh hưởng khi cơn bão hình thành ở Vịnh Bengal, đặc biệt là ảnh hưởng đến bờ biển Odisha.

Jharkhand và tây Tây Bengal có '''khí hậu lục địa''' hơn,  mùa hè nóng bức, mùa mưa dày và mùa đông mát mẻ. Các cao nguyên rừng rậm giúp điều hòa nhiệt độ đôi chút nhưng vẫn nóng gay gắt vào tháng 5-6.

Ngược lại, Sikkim có '''khí hậu núi cao''' mát mẻ. Các thung lũng thấp hơn có khí hậu ôn hòa và ẩm ướt, còn vùng cao hơn có mùa đông lạnh giá, tuyết rơi và mùa hè ngắ, dễ chịu. Mùa mưa mang đến lượng mưa lớn, khiến mùa xuân và mùa thu là những mùa thuận lợi nhất để du lịch.

===Văn hóa===
[[File:Victoria Memorial, Kolkata - West facade 02.jpg|thumb|Đài tưởng niệm Victoria, Kolkata]]
Đông Ấn là một trong những vùng đa dạng văn hóa nhất cả nước, được hình thành từ sự pha trộn giữa truyền thống Ấn giáo, Phật giáo, Hồi giáo và các bộ lạc bản địa. Tây Bengal và Odisha từ lâu đã là trung tâm văn học nghệ thuật, kiến ​​trúc đền thờ và nghi lễ Ấn giáo. Ảnh hưởng của Phật giáo vẫn hiện hữu trong các bảo tháp cổ và di tích khảo cổ ở Odisha, còn văn hóa Hồi giáo (rõ nét ở Kolkata và Murshidabad) đóng góp vào âm nhạc, [[đồ ăn thức uống|ẩm thực]] và [[kiến ​​trúc]] trong vùng. Sự pha trộn các truyền thống này mang lại cho Đông Ấn bản sắc văn hóa đa tầng, vừa cổ kính vừa không ngừng phát triển.

Trung tâm của các bộ lạc ở Jharkhand và Tây Bengal tạo thêm chiều sâu cho cảnh quan văn hóa. Các cộng đồng Adivasi như Santhal, Munda, Gond và Oraon duy trì ngôn ngữ, lễ hội và phong cách nghệ thuật riêng biệt có từ trước cả khi hình thành vương quốc. Múa hát, nghề chạm khắc gỗ, kim loại và nghi lễ tạo nên một phần thiết yếu cho di sản Đông Ấn. Những truyền thống này cùng tồn tại với tập tục Ấn giáo đồng bằng, tu viện Phật giáo vùng cao cũng như trung tâm Hồi giáo đo thị tạo nên bức tranh khảm về phong tục tín ngưỡng, vô cùng đa dạng từ huyện này sang huyện khác.

Sikkim là sự pha trộn giữa '''văn hóa Phật giáo [[Tây Tạng]]''' với truyền thống bản địa Lepcha và Bhutia. Tu viện, cờ và lễ hội múa mặt nạ dễ thấy trong cuộc sống thường nhật, Ấn giáo và văn hóa Nepal lại bổ sung tăng thêm sự đa dạng.

Khắp Đông Ấn, các lễ hội đóng vai trò trung tâm trong việc thể hiện văn hóa, như {{ill|Durga Puja|en}} ở Tây Bengal, Rath Yatra ở Odisha, {{ill|Eid|en}} ở đô thị trung tâm, hội vụ mùa của các bộ lạc cao nguyên, rồi đến Losoong của Phật giáo ở Sikkim. [[Âm nhạc]], câu chuyện và lòng hiếu khách gắn kết những truyền thống này lại với nhau, mang đến cho du khách một cái nhìn sống động và thân thiện về bức tranh văn hóa Đông Á phong phú.

==Nói chuyện==
Đông Ấn là một trong những vùng đa dạng ngôn ngữ nhất Ấn Độ, mỗi bang đều có ngôn ngữ chủ đạo riêng và vô số phương ngữ địa phương. '''[[Sổ tay tiếng Bengal|Tiếng Bengal]]''' là ngôn ngữ chính của Tây Bengal và được sử dụng rộng rãi ở các đô thị như Kolkata. '''[[Sổ tay tiếng Oriya|Tiếng Oriya]]''' dùng rộng rãi khắp Odisha, truyền thống văn chương phong phú kéo dài hơn một nghìn năm. Ở Sikkim, '''[[Sổ tay tiếng Nepal|tiếng Nepal]]''' là phổ biến nhất, bên cạnh đó người bản địa còn nói '''tiếng Sikkim''' và '''tiếng Lepcha'''. Tiếng Anh và [[Sổ tay tiếng Hindi|tiếng Hindi]] là ngôn ngữ nơi công quyền, du lịch và giáo dục trên cả vùng, giúp du khách dễ dàng [[giao tiếp]].

Tại vùng bộ lạc ở Jharkhand, Odisha và Tây Bengal, ngôn ngữ thậm chí đa dạng rõ rệt hơn. Cộng đồng Adivasi nói nhiều ngôn ngữ thuộc ngữ hệ Nam Á và Dravidian, bao gồm '''Santal, Mundari, Ho, Kurukh''' và '''Gondi''', thường cùng tồn tại với các tiếng địa phương, nhất là tại thị trấn thương mại. Du khách có thể không cần đến những ngôn ngữ bộ lạc này để giao tiếp cơ bản, nhưng nếu chỉ cần nghe được tại làng mạc và lễ hội văn hóa sẽ có cái nhìn thoáng qua về di sản sâu sắc của dân tộc bản địa.

Khắp Đông Ấn, tiếng Anh được sử dụng rộng rãi tại thành phố lớn, trung tâm du lịch và khu thương mại, còn tiếng Hindi giữ vai trò ngôn ngữ cầu nối giữa các bang. Người vùng nông thôn có thể chỉ nói tiếng địa phương mà thôi. May mắn là dân địa phương nhìn chung thân thiện và kiên nhẫn với du khách, sẽ đánh giá cao những ai nói được vài câu đơn giản bằng tiếng Bengal, Oriya hoặc Nepal. Biển báo ở thành phố thường song ngữ, mạng lưới giao thông thường dùng tiếng Anh hoặc tiếng Hindi, du khách lần đầu tiên đến cũng có thể di chuyển được dễ dàng.

==Đến==
[[File:Udayagiri Caves - Ganesha Gumpha 03.jpg|thumb|Tượng điêu khắc ở Ganesha Gumpha, hang Udayagiri, gần {{ill|Bhubaneswar|en}}, {{ill|Odisha|en}}]]

===Bằng máy bay===
Sân bay quốc tế Netaji Subhas Chandra Bose (CCU) là cửa ngõ vào Đông Ấn. Có các sân bay ở Ranchi, Jamshedpur, Siliguri, Durgapur, Bhubaneswar,... Nói chung đường bay nội địa đến đây khá tốt.

===Bằng tàu hỏa===
Howrah và Sealdah là hai trong số những ga xe lửa nhộn nhịp nhất thế giới. Đường sắt toàn Ấn Độ đều kết nối về được Kolkata. Tatanagar (Jamshedpur), Ranchi, New Jalpaiguri (Siliguri), Malda, Asansol, Bhubaneswar, Cuttack, Brahmapur, Jhadsuguda và Sambalpur là những ga chính trong vùng. Kolkata cũng có kết nối đường sắt với Dhaka bằng tàu Maitree Express.

Cũng có thể cân nhắc đi tàu địa phương, thường khởi hành từ ga Sealdah và Howrah. So với xe buýt, đây là phương án nhanh hơn để đến vùng ngoại ô. Vấn đề là khá đông và không phải hành khách lúc nào cũng thân thiện. Nhìn chung tàu thường đông khách 8-11h sáng hướng về Kolkata và 16-21h tối khi rời Kolkata. Tuy thế thì quan sát dân địa phương đi lại hay mua đồ ăn vặt từ hàng rong đường phố chắc chắn là trải nghiệm thú vị.

===Bằng xe buýt===
Mạng lưới đường bộ Đông Ấn kết nối tất cả thành phố, thị trấn lớn và dịch vụ xe buýt rất tốt. Mỗi bang đều có dịch vụ xe buýt do chính quyền điều hành. Ngoài ra còn có dịch vụ buýt tư nhân toàn vùng khá hiệu quảBên cạnh đó, còn có các nhà khai thác tư nhân cung cấp dịch vụ xe buýt hiệu quả trên toàn khu vực. Trạm trung chuyển buýt lớn là {{ill|Bhubaneswar|en}}, {{ill|Cuttack|en}}, {{ill|Durgapur|en}}, {{ill|Gangtok|en}}, {{ill|Jamshedpur|en}}, [[Kolkata]], {{ill|Ranchi|en}} và {{ill|Siliguri|en}} là một số đầu mối xe buýt lớn trong khu vực này.

====Từ Đông Bắc Ấn====
Đi buýt đến một số điểm ở Đông Bắc Ấn sẽ nhanh hơn nếu đi qua [[Bangladesh]] (cần visa để nhập cảnh vào Bangladesh cũng như quay lại Ấn Độ). Nếu muốn đến các điểm ở Đông Bắc Ấn (như Tripura) qua Bangladesh thì có xe buýt thường xuyên chạy tuyết giữa [[Dhaka]] và {{ill|Agartala|en}} là thủ phủ bang Tripura ở Ấn Độ. Hai xe buýt BRTC khởi hành hàng ngày từ Dhaka rồi chuyển sang xe của Tripura, giá vé khứ hồi là 600 taka Bangladesh chạy 6 ngày/tuần. Chỉ dừng tại một điểm '''Ashuganj''' duy nhất thuộc Bangladesh trong suốt hành trình. Gọi ☏ +880 2 8360241 để nắm được lịch trình. Các điểm nhập cảnh khác vào Đông Bắc Ấn qua Bangladesh là cửa khẩu '''Hili''', Chilahati/'''Haldibari''' và '''Banglabandha''' ở phía bắc Bangladesh và cửa khẩu '''Tamabil/Dawki''' trên tuyến giữa {{ill|Shillong|en}} ({{ill|Meghalaya|en}}) và {{ill|Sylhet|en}} ở đông bắc Bangladesh, cùng một ít số điểm khác. Mặc dù có thể không có xe buýt chạy thẳng Shillong từ Kolkata qua Dhaka, nhưngvẫn có thể đi đường bộ qua Sylhet rồi đến các trạm kiểm soát biên giới Tamabil-Dawki. Hãy hỏi tại quầy dịch vụ xe buýt để biết thêm chi tiết.

==Di chuyển==
* '''Tàu hỏa''' là [[phương tiện di chuyển]] đường dài đáng tin cậy nhất, mạng lưới rộng khắp kết nối Kolkata, Bhubaneswar, Ranchi và Siliguri với các điểm nhỏ hơn. Tàu tốc hành và siêu tốc hoạt động thường xuyên, còn nông thôn và vùng cao thì chỉ có tàu chậm hơn. Nên đặt vé trước, đặc biệt là trong dịp lễ hội hay kỳ nghỉ.
* '''Xe buýt''' rất phổ biến và đa dạng, từ dịch vụ do chính quyền điều hành đến tư nhân khai thác. Tuyến xe buýt hầu hết đến được thị trấn và làng mạc, nhưng tần suất và tiện dụng còn tùy tuyến. Odisha và Tây Bengal có mạng lưới xe buýt phát triển tốt, trong khi Jharkhand và Sikkim chủ yếu dựa vào tuyến đường vùng, ít chuyện và chậm hơn. Vùng sâu xa thì có thể hạn chế cả xe buýt nên cần lên kế hoạch kiểm tra trước.
* Trong nội đô Kolkata, Bhubaneswar, Jamshedpur, Ranchi, Asansol và Siliguri, xe tuk-tuk, taxi và xe công nghệ rất phổ biến. Các thị trấn nhỏ hơn thì chủ yếu dùng xe tuk-tuk chung và xe đạp kéo. Giao thông đô thị lớn có thể bị kẹt xe tắc đường, nhất là Kolkata, nên mất thời giờ di chuyển hơn.
* '''Bay nội địa''' kết nối sân bay chính ở Kolkata, Bhubaneswar, Ranchi, Durgapur và Siliguri với các vùng khác ở Ấn Độ.
* '''Đường sông''' khả thi để đi dọc theo sông Hooghly và chi lưu, chất lượng dịch vụ rất khác nhau và chủ yếu dùng trong nội vùng.

Điều kiện đường sá rất đa dạng, từ xa lộ chất lượng cao đến đường làng nhỏ hẹp. Vào mùa mưa, lũ lụt hoặc sạt lở đất có thể làm gián đoạn giao thông, đặc biệt là ở vùng ven biển Odisha và Tây Bengal. Du khách muốn đến làng xa, khu bảo tồn động vật hoang dã hoặc vùng dân tộc thiểu số nên kiểm tra điều kiện đi lại và cân nhắc thuê xe kèm tài xế.

==Tham quan==
[[File:Radhashyam Temple - Bishnupur.jpg|thumb|Đền Radhashyam, {{ill|Bishnupur (Tây Bengal)|lt=Bishnupur|en|Bishnupur (West Bengal)}}, [[Tây Bengal]]]]
Địa hình Đông Ấn đa dạng, từ dãy [[Himalaya]] ở Sikkim và [[Bắc Bengal|đồi núi Darjeeling]] đến bãi biển {{ill|Digha|en}} và {{ill|Puri|en}}, cùng cao nguyên {{ill|Jharkhand|en}} và {{ill|Purulia (huyện)|lt=Purulia|en|Purulia (district)}}. '''Hồ Chilika''' ở {{ill|Odisha|en}} và {{ill|Vườn quốc gia Sundarbans|lt=Sundarbans|en|Sundarbans National Park}} ở [[Tây Bengal]] là một số [[điểm tham quan tự nhiên|điểm du lịch]] nổi tiếng trong vùng.

Ngoài cảnh đẹp tự nhiên, Đông Ấn còn tự hào sở hữu nhiều di tích văn hóa lịch sử như '''Đài tưởng niệm Victoria''' ở [[Kolkata]], các '''đền thờ đất nung''' ở {{ill|Bishnupur (Tây Bengal)|lt=Bishnupur|en|Bishnupur (West Bengal)}} và '''đền Jagannath''' ở {{ill|Puri|en}}.

==Hoạt động==
Đông Ấn có nhiều hoạt động đa dạng, từ trải nghiệm văn hóa và ngắm [[sự sống hoang dã|động vật hoang dã]] đến thư giãn bên bờ biển và [[du lịch đường thủy|du lịch trên sông]]. '''Tây Bengal''' mang đến sự kết hợp giữa di sản và thiên nhiên: du khách có thể khám phá bảo tàng, [[kiến ​​trúc]] thuộc địa và nghệ thuật sôi động của Kolkata, đi thuyền trên sông Hooghly hoặc ghé thăm rừng ngập mặn Sundarbans để ngắm động vật hoang dã. Các khu nghỉ dưỡng trên núi như Darjeeling cung cấp các tour tham quan vườn trà, điểm ngắm cảnh tuyệt đẹp và cơ hội trekking ngắn.

'''Odisha''' nổi tiếng với đền thờ, bãi biển và nghệ thuật truyền thống. Du khách có thể ghé thăm Đền Mặt Trời ở Konark, khám phá các ngôi đền lịch sử ở Bhubaneswar, hoặc thư giãn trên bãi biển Puri và Gopalpur. Những người yêu thích động vật hoang dã có thể đến Hồ Chilika để ngắm chim và cá heo, hoặc khám phá vườn quốc gia như Simlipal và Bhitarkanika.

'''Jharkhand''' có điểm thu hút chính là các hoạt động ngoài trời. Bang này có thác nước, cung đường trekking xuyên rừng và những điểm ngoạn cảnh quanh Ranchi, Netarhat và Latehar. Du khách yêu thích văn hóa có thể ghé thăm bộ lạc, chợ và cơ sở thủ công truyền thống.

==Đồ ăn==
[[File:Rosogolla.jpg|thumb|''Roshogolla'', món tráng miệng ngọt gắn liền với [[Kolkata]] và ẩm thực Bengal]]
[[Kolkata]] nổi tiếng với ẩm thực. Món đặc trưng nhất chính là ''roshogolla'' (''rasgullah''). Bánh ngọt ''sandesh'' cũng rất được ưa chuộng. Văn hóa ẩm thực đường phố Kolkata cũng có tiếng với vô số cửa hàng bày bán đủ loại món ăn. Các món phổ biến bao gồm cuốn (giống như tacos), momos, chowmein,... Cộng đồng người Hoa ở Kolkata lớn nhất Ấn Độ, người Bengal cũng thích đồ ăn Trung Quốc, nhưng đó là các món được Ấn hóa khác hẳn với nguyên bản ở Trung Quốc.

Ẩm thực Bengal thường gồm cơm, đậu hầm, cà ri cá, cà ri gà, cà ri cừu, tôm, shukto, dorma,...

Lưu truyền câu nói rằng nếu đến Kolkata mà không thử món biryani kiểu Kolkata thì coi như chưa đến. Món kết hợp giữa cơm thơm với thịt gà hoặc thịt cừu, khoai tây và đôi khi có thêm trứng. ''Mishti doi'' (sữa chua ngọt) là món tráng miệng được yêu thích nhất trong vùng. Các món ngọt khác đáng thử kể như ''pantua'', ''chamcham'', ''chhanabara'', ''chhanaar-jilapi'' và ''jalebi''. ''Fuchka'' là món ăn đường phố rất phổ biến khác mà du khách nên nếm qua. ''Jhal muri'' là cơm rang gia vị. Shingara (samosa), gutki, dalpuri, kochuri, các loại chops khác nhau là một số món ăn vặt ngon nhất trong vùng.

Ẩm thực Odisha và Jharkhand rất giống với Bengal. Vùng ven biển Odisha có món cá biển chế biến rất ngon. Lithi là món ăn nhẹ không thể bỏ qua khi đến Jharkhand.

==Đồ uống==
* '''Trà''' là thức uống được tiêu thụ rộng rãi nhất trong khu vực, nhất là ở '''Tây Bengal''', nơi có trà Darjeeling ngon nổi tiếng. Trà quán trà ven đường phục vụ trà sữa khắp Tây Bengal, Odisha và Jharkhand.
* Khi trời nóng bức, du khách có rất nhiều lựa chọn giải khát như '''nước mía''', '''soda chanh''' và nước ép trái cây theo mùa. '''Nước dừa non''' được bán rộng rãi dọc bờ biển và ở thành phố lớn. Mỗi bang cũng có những thức uống đặc trưng riêng. Tây Bengal nổi tiếng với ''daab er jol'' (nước dừa non), ''aam pora sharbat'' (nước xoài nướng) và ''bel sherbet''. Odisha có ''pakhala torani'' (nước gạo lên men) và ''pana'' có vị ngọt cay trong các lễ hội. Jharkhand có ''sattu'' và nhiều loại đồ uống trái cây địa phương từ xoài, mận và táo.
* Quy định về thức uống có cồn khác nhau tùy theo từng bang. Tây Bengal, Odisha và Jharkhand đều cho phép bán rượu bia tại cửa hàng được cấp phép, trong khi đồ uống tự nấu ở vùng nông thôn có chất lượng và độ an toàn khác nhau.

==Giữ an toàn==
* Du lịch ở Đông Ấn đòi hỏi phải nắm rõ điều kiện thời tiết, độ tin cậy của [[phương tiện di chuyển|phương tiện giao thông]] và môi trường địa phương. Khu vực này có '''mùa hè nóng bức, mưa gió mùa lớn và đôi khi lũ lụt''', đặc biệt là ở Tây Bengal và Odisha. Trong mùa mưa, đường sá có thể bị ngập, đường sắt gián đoạn và khó tiếp cận vùng nông thôn. Bờ biển vịnh Bengal có khi gặp bão, nên cần theo dõi cảnh báo địa phương trong mùa bão.
* Đông Ấn có nhiều khu vực động vật hoang dã. Khi tham quan vườn quốc gia hoặc rừng, hãy đi theo tuyến đường đã được đánh dấu, tuân theo người dẫn đường và tránh đi lang thang sau khi trời tối. Một số vùng thôn dã và rừng rậm có các '''khu vực cấm''' do lo ngại về an ninh; du khách nên đi theo các tuyến đường quen thuộc và để dân địa phương chỉ dẫn trước khi mạo hiểm vào nơi hẻo lánh.
* Đô thị như Kolkata, Bhubaneswar và Ranchi nhìn chung an toàn, nhưng vẫn cần tuân thủ các biện pháp phòng ngừa thông thường. Hãy giữ cẩn thận đồ giá trị, thận trọng nơi đông người và sử dụng taxi chính hãng hoặc ứng dụng gọi xe khi có thể. Ở nông thôn có thể mất sóng di động nên hãy thông báo cho người quen về kế hoạch đi vùng sâu vùng xa.
* Thời tiết nóng ẩm trong phần lớn thời gian trong năm. Du khách nên uống đủ nước, thoa kem chống nắng và nghỉ ngơi vào những giờ nóng nhất trong ngày. Không nên uống nước máy; nước đóng chai hoặc nước lọc được bán rộng rãi. Cũng như bất kỳ nơi nào khác, việc nắm rõ điều kiện địa phương và tuân theo hướng dẫn chính thức sẽ giúp đảm bảo chuyến đi an toàn và thú vị.

==Điểm đến tiếp theo==
* Lựa chọn khá phổ biến là đi [[Nepal]] để chiêm ngưỡng dãy [[Himalaya (Nepal)|Himalaya]]. Có các chuyến tàu từ Kolkata đến thị trấn biên giới {{ill|Jainagar|en}} và {{ill|Raxaul|en}}.
* {{ill|Đông Bắc Ấn Độ|en|North-Eastern India}} nằm gần Đông Ấn, có cảnh quan giống một số vùng ở Tây Bengal cũng như văn hóa tương đồng với Sikkim.
* {{ill|Trung Ấn Độ|en|Central India}} nằm ở phía tây Đông Ấn, có một phần cảnh quan giống với ở Odisha.
* [[Bangladesh]] — Có rất nhiều lựa chọn xe buýt giữa Đông Ấn và Bangladesh. Cách phổ biến nhất là đi xe buýt máy lạnh thường xuyên từ [[Dhaka]] đến [[Kolkata]] qua cửa khẩu {{ill|Benapole|en}}.

{{wikipedia}}
{{isPartOf|Ấn Độ}}
{{outlineregion}}

{{geo|24.25|87.87|zoom=7}}</text>
      <sha1>do0k35kmm1gktqk2tek4oma2nosx1ug</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>