Wikipedia vlswiki https://vls.wikipedia.org/wiki/Voorblad MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Media Specioal Discuusje Gebruker Discuusje gebruker Wikipedia Discuusje Wikipedia Ofbeeldienge Discuusje ofbeeldienge MediaWiki Discuusje MediaWiki Patrôon Discuusje patrôon Ulpe Discuusje ulpe Categorie Discuusje categorie TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 3361 326919 322248 2026-05-26T13:49:49Z ~2026-31218-01 31108 /* Toale */ 326919 wikitext text/x-wiki {{Infobox Belgische provinsje |noame = <big>West-Vloandern</big><br />(West-Vlaanderen) |vlagge = Flag of West Flanders.svg |woapn = Klein wapen van West-Vlaanderen.svg |koarte = [[Ofbeeldienge:BelgiumWestFlanders.png|250px]] |koartebyschrift = Liggienge in de Vloanders |koarte1 = [[Ofbeeldienge:Reliefkarte Provinz Westflandern 2025.png|350px]] |koartebyschrift1 = Koarte |gewest = {{VLA}} |hoofdstad = [[Brugge]] |ipp = 3.196,59 <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/themas/bouwen-wonen/bodembezetting-volgens-het-kadasterregister Statbel]</ref> |inw = 1.231.585 <small>(1 januoari 2025)</small> <ref>[https://statbel.fgov.be/nl/themas/bevolking/loop-van-de-bevolking Statbel]</ref> |dichtheid = 385 |arr = 8 |gem = 62 |gouverneur = [[Carl Decaluwé]] ([[CD&V]]) |web = [https://www.west-vlaanderen.be Officiële website] }} '''West-Vloandern''' ([[AN|Nederlands]]: ''West-Vlaanderen'', Frans: ''Flandre-Occidentale'', Duuts: ''Westflandern'') es êen van de vuuf [[Vloandern|Vlamsche]] en êen van de tien [[Belgische provinsjes]]. 't Is de provinsje die 't mêest in 't Westn van [[Vloandern]] ligt en d'ênigste in België die an de zêe ligt. Der weunen oungeveer 1,2 miljoen minsn in West-Vloandern. 't Grenst in 't zuudn en westn an [[Vrankryk]], in 't nôordwestn an de [[Nôordzêe]], in 't nôordôostn an d' [[Holland]]sche provinsje [[Zêeland]], in 't ôostn an [[Ôost-Vloandern]] en in 't zuudôostn an [[Henegouwn]]. d' Oofdstad is [[Brugge]], andere belangryke steedn zyn [[Kortryk]], [[Ostende]], [[Roeseloare]] en [[Yper]]. West-Vloandern is ook vrêe gekend va zyn [[Vlamsche Kust|kust]]: een strepe van 67&nbsp;km woar dat hêel [[België]] noartoe trekt ot schôon were è. Buutn de kust ei j' ôok nog andere streekn: * [[Bachten de Kupe]] en de reste van de [[polders]] * [[Euvelland]], de streke round de [[Kemmelberg]] (156 meiters oge), met uutlopers noa [[Vrankryk]] * de busschn round [[Brugge]] * 't [[Houtland (West-Vloandern)|Outland]], de streke round [[Toeroet]] * de [[Leiestreke]] * de streke round [[Yper]], met zyn vele monumentn die den [[Êeste Weireldoorloge|Êestn Weireldoorloge]] van [['14 - '18]] erdenkn * de [[Westoek]], oungeveer de streke tusschn [[Wervik]], [[Veurne]] en [[Diksmude]] == Toale == De officiële toale in de provinsje is [[Nederlands]]. Moa de menschn klappn meestol wel 't typische [[West-Vlams]]; ni ollêne ounder makoar moar ouk teegn menschn da ze nie kenn, en zelfs in officiële situoasjes. Teegn de toalskreve zyn d'r nog de faciliteitengemêentn [[Spiere-Elkyng]] en [[Mêesn]] woa de Frans ouk een officiële toale is. == Polletiek == De provincie weird geleid deur [[Carl Decaluwé]] ([[CD&V]]). == Arrondissementn == <gallery> Ofbeeldienge:Arrondissement Brugge Belgium Map.png|[[Arrondissement Brugge|Brugge]] Ofbeeldienge:Arrondissement Diksmuide Belgium Map.png|[[Arrondissement Diksmude|Diksmude (Diksmuide)]] Ofbeeldienge:ArrKortrijkLocation.png|[[Arrondissement Kortryk|Kortryk (Kortrijk)]] Ofbeeldienge:Arrondissement Oostende Belgium Map.png|[[Arrondissement Ostende|Ostende (Oostende)]] Ofbeeldienge:Arrondissement Roeselare Belgium Map.png|[[Arrondissement Roeseloare|Roeseloare (Roeselare)]] Ofbeeldienge:Arrondissement Tielt Belgium Map.png|[[Arrondissement Tielt|Tielt]] Ofbeeldienge:Arrondissement Veurne Belgium Map.png|[[Arrondissement Veurne|Veurn (Veurne)]] Ofbeeldienge:Arrondissement Ieper Belgium Map.png|[[Arrondissement Yper|Yper (Ieper)]] </gallery> == Gemêentn == Gemêentn met underne officiële AN noame, steedn ein (stad) achter underne noame: {| border=0 align="left" |----- |[[Ofbeeldienge:Municipalities West-Flanders Belgium Map - Number.svg|500px]] |----- |} {| |- valign=top | # [[Alveringem]] # [[Anzegem]] # [[Ardooie]] # [[Avelgem]] # [[Beernem]] # [[Blankenberge]] ''(stad)'' # [[Bredene]] # [[Brugge]] ''(stad)'' # [[Damme (België)|Damme]] ''(stad)'' # [[De Haan]] # [[De Panne]] # [[Deerlijk]] # [[Dentergem]] # [[Diksmuide]] ''(stad)'' # [[Gistel]] ''(stad)'' # [[Harelbeke]] ''(stad)'' # [[Heuvelland]] # [[Hooglede]] # [[Houthulst]] # [[Ichtegem]] # [[Ieper]] ''(stad)'' # [[Ingelmunster]] # [[Izegem]] ''(stad)'' # [[Jabbeke]] # [[Knokke-Heist]] # [[Koekelare]] # [[Koksijde]] # [[Kortemark]] # [[Kortrijk]] ''(stad)'' # [[Kuurne]] # [[Langemark-Poelkapelle]] # [[Ledegem]] | <ol start=33> <li> [[Lendelede]] <li> [[Lichtervelde]] <li> [[Lo-Reninge]] ''(stad)'' <li> [[Menen]] ''(stad)'' <li> [[Mesen]] ''(stad)'' <li> [[Meulebeke]] A <li> [[Middelkerke]] <li> [[Moorslede]] <li> [[Nieuwpoort (België)|Nieuwpoort]] ''(stad)'' <li> [[Oostende]] ''(stad)'' <li> [[Oostkamp]] <li> [[Oostrozebeke]] <li> [[Oudenburg]] ''(stad)'' <li> [[Pittem]] <li> [[Poperinge]] ''(stad)'' <li> [[Roeseloare|Roeselare]] ''(stad)'' <li> [[Ruiselede]] B <li> [[Spiere-Helkijn]] <li> [[Staden]] <li> [[Tielt]] ''(stad)'' A <li> [[Torhout]] ''(stad)'' <li> [[Veurne]] ''(stad)'' <li> [[Vletern (West-Vloandern)|Vletern]] <li> [[Waregem]] ''(stad)'' <li> [[Wervik]] ''(stad)'' <li> [[Wevelgem]] <li> [[Wielsbeke]] <li> [[Wingene]] B <li> [[Zedelgem]] <li> [[Zonnebeke]] <li> [[Zuienkerke]] <li> [[Zwevegem]] </ol> |} A [[Meulebeke]] by [[Tielt]] B [[Ruiselede]] by [[Wingene]] == Referensjes == <references/> == Externe koppeliengn == *[https://www.vlaanderen.be/organisaties/provincie-west-vlaanderen Provinsje West-Vloandern op Vlaanderen.be] *[https://topomapviewer.ngi.be/?l=nl&x=550575.53&y=704826.92&zoom=3&baselayer=ngi.cartoweb.topo.be Provinsje West-Vloandern op ToppMapViewer] {{commonscat|West Flanders}} {{Belgische landsdêlen}} [[Categorie:West-Vloandern| ]] 8p0dohetz7vibqe6uhszhjxwbmyypy8 0 19933 326922 313225 2026-05-26T20:57:33Z Zeisterre 178 links 326922 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:Location North America.svg|thumb|<center>Liggienge van Noôrd-Amerika in de weireld]] [[Ofbeeldienge:North America.png|thumb|<center> Koarte van Noôrd-Amerika]] '''Noôrd-Amerika''' is e continent die heêlegans ip 't noôrdelyk alfroend ligt en bykans heêl in 't westelyk alfroend. 't Wordt ook wel anziên lik e noôrdelyk subcontinent van [[Amerika]]. 't Grenst in 't noôrd'n an de [[Nôordelyke Yszêe]], in 't oôst'n an den [[Atlantisch'n Oceoan]], in 't west'n en 't zuud'n an de [[Still'n Oceoan]] en in 't zuudoôst'n an [[Zuud-Amerika]] en de [[Caraïbische Zêe]]. Noôrd-Amerika èt een ippervlak van à peu près 24.709.000&nbsp;km², omtrent 4,8% van d' [[Eirde (planete)|Eirde]]. 't Antal inweuners wordt geschat ip 529 miljoen mensch'n verdêeld over 23 oenofankelyke stoat'n. == Land'n en gebiêd'n == Land'n en gebiêd'n die geogroafisch geziên deêl uutmoak'n van Noôrd-Amerika zyn: *[[Ofbeeldienge:Flag of Bermuda.svg|20px]] Bermuda ([[Verênigd Keunienkryk]]) *[[Ofbeeldienge:Flag of Canada.svg|20px|border]] [[Canada]] *[[Ofbeeldienge:Flag of Greenland.svg|20px|border]] [[Groenland]] ([[Denemark'n]]) *{{MX}} *{{FR-VLAG}} Saint-Pierre en Miquelon ([[Vrankryk]]) * {{US}} Te zuud'n van Mexico ligg'n der e deêl land'n die gegroepeerd kunn'n word'n oender de noame [[Centroal-Amerika]]: *[[Ofbeeldienge:Flag of Belize.svg|20px]] Belize *{{CR}} *[[Ofbeeldienge:Flag of El Salvador.svg|20px]] El Salvador *[[Ofbeeldienge:Flag of Guatemala.svg|20px]] Guatemala *{{HN}} *[[Ofbeeldienge:Flag of Nicaragua.svg|20px]] Nicaragua *[[Ofbeeldienge:Flag of Panama.svg|20px|border]] Panama In bepoalde gevall'n word'n ook d' Antill'n of [[Caraïb'n]] meegereek'nd, een eiland'ngroep in de Caraïbische Zêe: *[[Amerikoansche Moagdneilandn]] (Verênigde Stoat'n) *Anguilla (Verênigd Keunienkryk) *Antigua en Barbuda *[[Aruba]] ([[Keunienkryk van de Nederland'n]]) *Bahama's *Barbados *[[Bonaire]] ([[Olland]]) *Britsche Moagd'neiland'n (Verênigd Keunienkryk) *[[Cuba]] *[[Curaçao]] (Keunienkryk van de Nederland'n) *Dominica *Dominicoansche Republiek *Grenada *Guadeloupe (Vrankryk) *Haïti *Jamaica *Martinique (Vrankryk) *Montserrat (Verênigd Keunienkryk) *Puerto Rico (Verênigde Stoat'n) *[[Saba]] (Olland) *Saint-Barthélemy (Vrankryk) *Saint Kitts en Nevis *Saint Lucia *Saint-Martin (Vrankryk) *Sint Moart'n (Keunienkryk van de Nederland'n) *Saint Vincent en de Grenadines *[[Sint Eustatius]] (Olland) *[[Trinidad en Tobago]] {{Commonscat|North America}} {{Weirelddêeln}} [[Categorie:Nôord-Amerika| ]] b9x4l20jscg8e8az9ek9jhfvtl9o7pe 2 24799 326926 300469 2026-05-27T10:35:07Z AntonyFragakis 18681 326926 wikitext text/x-wiki {{delete|I want the local page to be deleted so that the Meta-Wiki page appears instead.}} d6fcysldbiz8xyhb12x75b3k4vu67wq 0 26123 326921 320717 2026-05-26T20:54:23Z Zeisterre 178 links 326921 wikitext text/x-wiki {{Streektoale|Noordelik West-Vlams}} [[Ofbeeldienge:Florida in United States.svg|thumb|300px|Florida in de Verenigde Stoatn van Amerika]] '''Florida''' (FL) is e [[Stoaten van de Verênigde Stoaten|stoat]] in 't [[Zuydelike Verenigde Stoaten|zuydoostn]] van de [[Verenigde Stoatn]]. De bynoame is ''Sunshine State''. D'n hoofdstad is Tallahassee, moa de meest bevolkte stad is Miami. <gallery widths="100" heights="80"> Ofbeeldienge:Flag of Florida.svg|Vlagge Ofbeeldienge:Seal of Florida.svg|Zegel </gallery> De stoat Florida besloat 170.312 km². 't Grenst in 't westn an de [[Golf van Mexico]], in 't noordwestn an [[Alabama]], in 't noordn an [[Georgia]], in 't oostn an d'n [[Atlantischn Oceoan]] en in 't zuydn an de Stroate van Florida (zeistroate tusschn Florida en [[Cuba]]). == Historie == 't Gebied die nu de stoat Florida vormt, wierd al minstns 14.000 joar bevolkt deur [[indioann]] ot de Spoanschn oentdekkyngsreiziger Juan Ponce de León in [[1513]] toekwam en 't la Florida ('t land van de blomn) noemde. Florida wierd in zyn kolonioale geschiedenisse bestierd deur Spanje en Groot-Brittannië. D'n 3e moarte [[1845]] kwam Florida de 27ste stoat van de Verenigde Stoatn van Amerika. == Geografie == Oengeveer twèederde van Florida ligt ip e schiereiland tusschn de Golf van Mexico en d'n Atlantischn Oceoan. 't Schiereiland wordt geschèid van de Bahama's en Cuba deur de Stroate van Florida. [https://www.weeklyadsnews.com Weekly Ad] De Florida Keys zyn 'n [[archipel]] van oengeveer 1700 kleene eilandjes in 't zuydn van de kust van Florida. [[Ofbeeldienge: Downtown Miami Panorama from the Rusty Pelican photo D Ramey Logan.jpg|thumb|left|550px|Zicht ip Miami]] [[Categorie:Stoat van de Verênigde Stoatn]] 7feut7566kjurwgtua95air1kp70p9w 0 27377 326923 322355 2026-05-26T20:59:21Z Zeisterre 178 /* Eilandn */ link 326923 wikitext text/x-wiki [[Ofbeeldienge:West Indies (orthographic projection).svg|thumb|Ligginge van d' Antilln in 't [[Caraïbn|Caraïbisch gebied]]]] D' '''Antilln''' zyn een [[eilandngroep]] in de [[Caraïbische Zêe]]. Ze krulln zuudwoarts vanof 't punt van [[Florida]] noa 't nôordwestn van [[Venezuela]]. D' Antilln wordn oenderverdêeld in de Grôte Antilln en de Klêene Antilln. De Klêene Antilln wordn verder oenderverdêeld in de Boovnwindsche Eilandn en de Beneednwindsche Eilandn. [[Ofbeeldienge:CaribbeanIslands.png|thumb|left|Detailkoarte]] {{clear|left}} == Eilandn == === Grôte Antilln === * [[Cuba]] * Hispaniola * Jamaica * Puerto Rico === Klêene Antilln === * Boovnwindsche Eilandn **De Moagdneilandn *** [[Amerikoansche Moagdneilandn]] *** Britsche Moagdneilandn **Anguilla **SSS-eilandn ***Sint Moartn ***[[Saba]] ***[[Sint Eustatius]] **Saint-Barthélemy **Antigua en Barbuda **Saint Kitts en Nevis **Montserrat **Guadeloupe **Dominica **Martinique **Saint Lucia **Barbados **Saint Vincent en de Grenadines **Grenada **[[Trinidad en Tobago]] * Beneednwindsche Eilandn: **ABC-eilandn ***[[Aruba]] ***[[Bonaire]] ***[[Curaçao]] {{Commonscat|Antilles}} [[Categorie:Eilandngroep]] [[Categorie:Caraïbn]] cnqx29pop0ibhrplrrmkdy3e7irarox 0 28700 326924 326904 2026-05-26T21:10:19Z Zeisterre 178 326924 wikitext text/x-wiki <div class="center">[[2023]] - [[2024]] - [[2025]] - '''2026''' - [[2027]] - [[2028]] - [[2029]]</div> 't Joar '''2026''' is e geweun joar die begunt ip e [[dunderdag]] in de [[Gregorioansche kalender]]. 't Is 't 26e joar van 't 3e millennium en van d' 21e êeuwe en 't zeevnste joar van 't decennium 2020-2029. == Gebeurtenissn == ;januoari * [[1 januoari|1]] - [[Bulgareye]] voert den [[euro]] in en komt den 21e lidstoat van d' eurozone. * 1 - [[Cyprus]] pakt 't voorzitterschap van de Road van d' Europeesche Unie over. * 1 - In 't [[Zwitserland|Zwitsers]] ski-oord Crans-Montana valln te minste 40 dooie deur e brand in e bar (Le Constellation). * [[3 januoari|3]] - De [[Verênigde Stoatn]] voern luchtanvalln uut ip [[Venezuela]] en arresteern de Venezoloansche president [[Nicolás Maduro]]. * [[7 januoari|7]] - In Minneapolis, [[Minnesota]], [[Verênigde Stoatn]], schiet een ICE-agent (U.S. Immigration and Customs Enforcement) e 37-joarige Amerikoansche vrouwe dôod. In de doaripvolgnde doagn breekn hevige protestn uut over 't incident. * [[10 januoari|10]] - D' [[Iran|Iraneesche]] protestn teegn 't islamitisch regime, die ip 28 december 2025 begost zyn, wordn heviger. 't Internet is al verschillige doagn ofgeslootn. Doarom is 't moeilik vor informoasje deure te krygn vanuut Iran. * [[18 januoari|18]] - Achter dat den Amerikoansche president Trump gedreigd hèt met extra invoerheffiengen vo landn die [[Groenland]] militair willn steunn, verkloarn acht betrokkn Europeesche landn gezoamelik dat de dreigienge van Trump vo Groenland t' annexeern e gevoarlike negatieve spiroal riskeert en de transatlantische betrekkiengn oundermynt. * 18 - In Adamuz, in 't zuudn van [[Spanje]], in de provinsje [[Andalusië]], zyn 2 hogesnelheidstreings ountspoord. Der valln minstns 42 dôoie en mêer of 150 gekwetste. * [[19 januoari|19]]-[[23 januoari|23]] - 't 56e World Economic Forum wordt g'houdn in Davos, [[Zwitserland]]. * [[22 januoari|22]] - In de marge van 't World Economic Forum in Davos hèn de leiders van e 20-tal landn 't handvest van de Vredesroad (''Board of Peace'') van den Amerikoansche president [[Donald Trump]] oundertêkend. De mêeste Europeesche landn doen der nie an mee. D' organisoasje is deur Trump ipgericht vo de vredeshandhoavienge over hêel de weireld te bevordern. * [[27 januoari|27]] - D' [[Europeesche Unie]] en [[Indië]] sluutn e vryhandelsoverêenkomst achter bykan twientig joar ounderhandeln. ;februoari * [[5 februoari|5]] - Der komt een ende an 't 'New START-verdrag', die strategische kernwoapns tusschn de Verênigde Stoatn en Rusland beperkt. * [[6 februoari|6]] t/m [[22 februoari|22]] - De 25ste Olympische Wienterspeeln wordn g'houdn in [[Milaan]] en Cortina d'Ampezzo, [[Itoalië]]. * [[8 februoari|8]] - Portugeesche presidentsverkiezienge: de socialistische kandidoat António José Seguro wordt verkoozn tout president van [[Portugal]]. * [[12 februoari|12]] - Achter 613 doagn ounderhandeln, krygt 't [[Brussels Hoofdstedelik Gewest]] e nieuwe regerienge. Twêe doagn loater wordt 't beëdigd en Boris Dilliès ([[MR]]) wordt de nieuwe minister-president. * [[19 februoari|19]] - Den [[Grôot-Brittannië|Britschn]] ex-prins Andrew Mountbatten-Windsor wordt ip zyn landgoed in Sandringham g'arresteerd deur de poliesje, omdat 'n dervan verdacht wordt dat ie een ambtsmisdryf zou gepleegd hèn. * [[23 februoari|23]] - [[Holland]] krygt e nieuwe regerienge: 't [[kabinet-Jetten]]. * [[26 februoari|26]] - De regerienge van [[Pakistan]] verkloart den oorlog an de Taliban in [[Afghanistan]]. * [[28 februoari|28]] - De Verênigde Stoatn en Israël lanceern anvalln ip [[Iran]], woarby verschillige hoge Iroansche functionoarissn gedôod wordn, woarounder den hoogste leider Ali Khamenei. Iran lanceert vergeldiengsanvalln teegn Amerikoansche militaire boasissn in de Golf. ;moarte * [[2 moarte|2]] - De [[Libanon|Libaneesche]] militante groep Hezbollah lanceert anvalln teegn Israël os vergeldienge vo de môord ip den Iroanschn Ipperste Leider, Ali Khamenei. * [[9 moarte|9]] - D' Iroansche elite hèt Mojtaba Khamenei, de zeune van de vermôorde ayatollah Ali Khamenei, gekoozn ols nieuwe hoogste leider van 't land. * [[13 moarte|13]] - D' Amerikoansche luchtmacht voert e grôotschoalig bombardement uut ip 't eiland Kharg, 't belangrykste olie-exportknooppunt van Iran in de [[Perzische Golve]]. * [[24 moarte|24]] - 't Iroans ministerie van Buutnlandsche Zoakn lat per brief weetn an de [[Verênigde Noaties]] da scheepn die nie geboundn zyn an de Verênigde Stoatn of Israël, deur de [[Stroate van Hormuz]] kunn voarn. * 24 - Parlementsverkieziengn in 't Keunienkryk [[Denemarkn]]: De coaliesje van premier Mette Frederiksen verliest heur mêerderheid in 't parlement. ;april * [[1 april|1]] - NASA lanceert d' Artemis II-missie, d' êerste bemande vlucht noa de [[moane]] sedert Apollo 17 in 1972. * [[7 april|7]] - Achter een ultimoatum van den Amerikoansche president Trump over de Stroate van Hormuz, kommn de Verênigde Stoatn en Iran overêen met e woapnstilstand van twêe weekn via bemiddelienge van [[Pakistan]]. * [[8 april|8]] - Israël voert de bombardementn ip Hezbollah in Libanon ip. Der valln e goeie 300 dôo en mêer of duusd gekwetste. * [[10 april|10]] - De bemannienge van Artemis II kêert mè succes were noa d' [[eirde (planete)|eirde]] en stort veilig nere in de [[Stilln Oceoan]] dichte by San Diego. * [[12 april|12]] - Parlementsverkieziengn in [[Hongareye]]: D' Hongoarsche oppositiepartie Tisza, ounder leidienge van Peter Magyar, wint de verkieziengn, woarmee dat er een ende komt an 16 joar Fidesz-KDNP-regerienge van premier Viktor Orbán. * [[19 april|19]] - Parlementsverkieziengn in [[Bulgareye]]: Progressief Bulgareye, de coaliesje van ex-president Rumen Radev, wint de verkieziengn mè 44% van de stemmn en e mêerderheid van de zetels. ;meie * [[1 meie|1]] - De Verênigde Arabische Emiroatn verloatn den OPEC, achter zes decennia lidmoatschap. * [[12 meie|12]] - [[16 meie|16]] - 't Euroviezje Songfestival 2026 wordt g'houdn in [[Weenn]], Ôostnryk. De Bulgoarsche Dara wint mè 't liedje "Bangaranga". 't Is den êerste ki da [[Bulgareye]] 't festival wint. * [[16 meie|16]] - De Weireldgezoundheidsorganisoasje (WHO) roept een ebola-uutbroak in de [[Democroatische Republiek Congo]] en Oeganda uut tout een internationale nôodsituoasje ip gebied van de volksgezoundheid. * [[20 meie|20]] - De [[Verênigde Stoatn]] kloagn de vroegere Cuboansche president Raúl Castro (94) an vo zyn rolle by 't nereschietn van twi vliegers van e Cuboans-Amerikoansche humanitaire organisoasje in 1996. * [[22 meie|22]] - By een ountploffienge van [[goaze]] in e koolmyne in Shanxi, [[China]], zyn te minste 90 mynwerkers gestorvn. == Gestorvn == ;januoari * [[4 januoari|4]] - Kamiel Dierckx (84), Vlamschn basketter * [[8 januoari|8]] - Astrid Roemer (78), Surinoams-Hollandsche schryfster * 8 - Wim Van Belleghem (62), West-Vlamsche roeier * [[17 januoari|17]] - Rita Smets (96), Vlamsche actrice * [[19 januoari|19]] - Valentino Garavani (93), Italioansche modeountwerper * [[30 januoari|30]] - Catherine O'Hara (71), Canadees-Amerikoansche actrice ;februoari * [[2 februoari|2]] - Chris Van den Abeele (61), Vlamsche journalist * [[4 februoari|4]] - François Beukelaers (88), Vlamschn acteur en zanger * [[11 februoari|11]] - Cees Nooteboom (92), Hollandsche schryver * 11 - James Van Der Beek (48), Amerikoanschn acteur * [[15 februoari|15]] - Robert Duvall (95), Amerikoanschn acteur * [[16 februoari|16]] - Billy Steinberg (74), Amerikoansche liedjesschryver * [[17 februoari|17]] - Jesse Jackson (84), Amerikoansche predikant, polletieker en burgerrechtnactivist * [[21 februoari|21]] - Koos Postema (93), Hollandsche radio- en tv-presentateur * [[27 februoari|27]] - Neil Sedaka (86), Amerikoansche zanger * [[28 februoari|28]] - Ali Khamenei (86), ayatollah en ipperste leider van Iran ;moarte * [[1 moarte|1]] - Gary Walker (Gary Leeds) (83), Amerikoanschn drummer en zanger * [[6 moarte|6]] - Jan Lenferink (80), Hollandsche radio- en tv-moaker * [[10 moarte|10]] - Luc Van der Kelen (77), Vlamsche journalist * [[22 moarte|22]] - Lionel Jospin (88), Fransche premier ;april * [[11 april|11]] - Sonja Barend (86), Hollandsche tv-presentatrice * [[17 april|17]] - Nathalie Baye (77), Fransche actrice * [[19 april|19]] - Desmond Morris (98), Iengelsche zoöloog, publicist, kunstschilder en tv-presentateur ;meie * [[5 meie|5]] - Hans Otten (55), Vlamsche presentateur, tv- en radiomoaker * [[18 meie|18]] - Étienne Davignon (93), Belgische diplomoat, polletieker en oundernemer {{commonscat|2026}} [[Categorie:2020-2029]] da2vvzl9c3v6w48sejhcl1yisiltw6d 326925 326924 2026-05-26T21:12:25Z Zeisterre 178 link 326925 wikitext text/x-wiki <div class="center">[[2023]] - [[2024]] - [[2025]] - '''2026''' - [[2027]] - [[2028]] - [[2029]]</div> 't Joar '''2026''' is e geweun joar die begunt ip e [[dunderdag]] in de [[Gregorioansche kalender]]. 't Is 't 26e joar van 't 3e millennium en van d' 21e êeuwe en 't zeevnste joar van 't decennium 2020-2029. == Gebeurtenissn == ;januoari * [[1 januoari|1]] - [[Bulgareye]] voert den [[euro]] in en komt den 21e lidstoat van d' eurozone. * 1 - [[Cyprus]] pakt 't voorzitterschap van de Road van d' Europeesche Unie over. * 1 - In 't [[Zwitserland|Zwitsers]] ski-oord Crans-Montana valln te minste 40 dooie deur e brand in e bar (Le Constellation). * [[3 januoari|3]] - De [[Verênigde Stoatn]] voern luchtanvalln uut ip [[Venezuela]] en arresteern de Venezoloansche president [[Nicolás Maduro]]. * [[7 januoari|7]] - In Minneapolis, [[Minnesota]], [[Verênigde Stoatn]], schiet een ICE-agent (U.S. Immigration and Customs Enforcement) e 37-joarige Amerikoansche vrouwe dôod. In de doaripvolgnde doagn breekn hevige protestn uut over 't incident. * [[10 januoari|10]] - D' [[Iran|Iraneesche]] protestn teegn 't islamitisch regime, die ip 28 december 2025 begost zyn, wordn heviger. 't Internet is al verschillige doagn ofgeslootn. Doarom is 't moeilik vor informoasje deure te krygn vanuut Iran. * [[18 januoari|18]] - Achter dat den Amerikoansche president Trump gedreigd hèt met extra invoerheffiengen vo landn die [[Groenland]] militair willn steunn, verkloarn acht betrokkn Europeesche landn gezoamelik dat de dreigienge van Trump vo Groenland t' annexeern e gevoarlike negatieve spiroal riskeert en de transatlantische betrekkiengn oundermynt. * 18 - In Adamuz, in 't zuudn van [[Spanje]], in de provinsje [[Andalusië]], zyn 2 hogesnelheidstreings ountspoord. Der valln minstns 42 dôoie en mêer of 150 gekwetste. * [[19 januoari|19]]-[[23 januoari|23]] - 't 56e World Economic Forum wordt g'houdn in Davos, [[Zwitserland]]. * [[22 januoari|22]] - In de marge van 't World Economic Forum in Davos hèn de leiders van e 20-tal landn 't handvest van de Vredesroad (''Board of Peace'') van den Amerikoansche president [[Donald Trump]] oundertêkend. De mêeste Europeesche landn doen der nie an mee. D' organisoasje is deur Trump ipgericht vo de vredeshandhoavienge over hêel de weireld te bevordern. * [[27 januoari|27]] - D' [[Europeesche Unie]] en [[Indië]] sluutn e vryhandelsoverêenkomst achter bykan twientig joar ounderhandeln. ;februoari * [[5 februoari|5]] - Der komt een ende an 't 'New START-verdrag', die strategische kernwoapns tusschn de Verênigde Stoatn en Rusland beperkt. * [[6 februoari|6]] t/m [[22 februoari|22]] - De 25ste Olympische Wienterspeeln wordn g'houdn in [[Milaan]] en Cortina d'Ampezzo, [[Itoalië]]. * [[8 februoari|8]] - Portugeesche presidentsverkiezienge: de socialistische kandidoat António José Seguro wordt verkoozn tout president van [[Portugal]]. * [[12 februoari|12]] - Achter 613 doagn ounderhandeln, krygt 't [[Brussels Hoofdstedelik Gewest]] e nieuwe regerienge. Twêe doagn loater wordt 't beëdigd en Boris Dilliès ([[MR]]) wordt de nieuwe minister-president. * [[19 februoari|19]] - Den [[Grôot-Brittannië|Britschn]] ex-prins Andrew Mountbatten-Windsor wordt ip zyn landgoed in Sandringham g'arresteerd deur de poliesje, omdat 'n dervan verdacht wordt dat ie een ambtsmisdryf zou gepleegd hèn. * [[23 februoari|23]] - [[Holland]] krygt e nieuwe regerienge: 't [[kabinet-Jetten]]. * [[26 februoari|26]] - De regerienge van [[Pakistan]] verkloart den oorlog an de Taliban in [[Afghanistan]]. * [[28 februoari|28]] - De Verênigde Stoatn en Israël lanceern anvalln ip [[Iran]], woarby verschillige hoge Iroansche functionoarissn gedôod wordn, woarounder den hoogste leider Ali Khamenei. Iran lanceert vergeldiengsanvalln teegn Amerikoansche militaire boasissn in de Golf. ;moarte * [[2 moarte|2]] - De [[Libanon|Libaneesche]] militante groep Hezbollah lanceert anvalln teegn Israël os vergeldienge vo de môord ip den Iroanschn Ipperste Leider, Ali Khamenei. * [[9 moarte|9]] - D' Iroansche elite hèt Mojtaba Khamenei, de zeune van de vermôorde ayatollah Ali Khamenei, gekoozn ols nieuwe hoogste leider van 't land. * [[13 moarte|13]] - D' Amerikoansche luchtmacht voert e grôotschoalig bombardement uut ip 't eiland Kharg, 't belangrykste olie-exportknooppunt van Iran in de [[Perzische Golve]]. * [[24 moarte|24]] - 't Iroans ministerie van Buutnlandsche Zoakn lat per brief weetn an de [[Verênigde Noaties]] da scheepn die nie geboundn zyn an de Verênigde Stoatn of Israël, deur de [[Stroate van Hormuz]] kunn voarn. * 24 - Parlementsverkieziengn in 't Keunienkryk [[Denemarkn]]: De coaliesje van premier Mette Frederiksen verliest heur mêerderheid in 't parlement. ;april * [[1 april|1]] - NASA lanceert d' Artemis II-missie, d' êerste bemande vlucht noa de [[moane]] sedert Apollo 17 in 1972. * [[7 april|7]] - Achter een ultimoatum van den Amerikoansche president Trump over de Stroate van Hormuz, kommn de Verênigde Stoatn en Iran overêen met e woapnstilstand van twêe weekn via bemiddelienge van [[Pakistan]]. * [[8 april|8]] - Israël voert de bombardementn ip Hezbollah in Libanon ip. Der valln e goeie 300 dôo en mêer of duusd gekwetste. * [[10 april|10]] - De bemannienge van Artemis II kêert mè succes were noa d' [[eirde (planete)|eirde]] en stort veilig nere in de [[Stilln Oceoan]] dichte by San Diego. * [[12 april|12]] - Parlementsverkieziengn in [[Hongareye]]: D' Hongoarsche oppositiepartie Tisza, ounder leidienge van Peter Magyar, wint de verkieziengn, woarmee dat er een ende komt an 16 joar Fidesz-KDNP-regerienge van premier Viktor Orbán. * [[19 april|19]] - Parlementsverkieziengn in [[Bulgareye]]: Progressief Bulgareye, de coaliesje van ex-president Rumen Radev, wint de verkieziengn mè 44% van de stemmn en e mêerderheid van de zetels. ;meie * [[1 meie|1]] - De Verênigde Arabische Emiroatn verloatn den OPEC, achter zes decennia lidmoatschap. * [[12 meie|12]] - [[16 meie|16]] - 't Euroviezje Songfestival 2026 wordt g'houdn in [[Weenn]], Ôostnryk. De Bulgoarsche Dara wint mè 't liedje "Bangaranga". 't Is den êerste ki da [[Bulgareye]] 't festival wint. * [[16 meie|16]] - De Weireldgezoundheidsorganisoasje (WHO) roept een ebola-uutbroak in de [[Democroatische Republiek Congo]] en Oeganda uut tout een internationale nôodsituoasje ip gebied van de volksgezoundheid. * [[20 meie|20]] - De [[Verênigde Stoatn]] kloagn de vroegere [[Cuba|Cuboansche]] president Raúl Castro (94) an vo zyn rolle by 't nereschietn van twi vliegers van e Cuboans-Amerikoansche humanitaire organisoasje in 1996. * [[22 meie|22]] - By een ountploffienge van [[goaze]] in e koolmyne in Shanxi, [[China]], zyn te minste 90 mynwerkers gestorvn. == Gestorvn == ;januoari * [[4 januoari|4]] - Kamiel Dierckx (84), Vlamschn basketter * [[8 januoari|8]] - Astrid Roemer (78), Surinoams-Hollandsche schryfster * 8 - Wim Van Belleghem (62), West-Vlamsche roeier * [[17 januoari|17]] - Rita Smets (96), Vlamsche actrice * [[19 januoari|19]] - Valentino Garavani (93), Italioansche modeountwerper * [[30 januoari|30]] - Catherine O'Hara (71), Canadees-Amerikoansche actrice ;februoari * [[2 februoari|2]] - Chris Van den Abeele (61), Vlamsche journalist * [[4 februoari|4]] - François Beukelaers (88), Vlamschn acteur en zanger * [[11 februoari|11]] - Cees Nooteboom (92), Hollandsche schryver * 11 - James Van Der Beek (48), Amerikoanschn acteur * [[15 februoari|15]] - Robert Duvall (95), Amerikoanschn acteur * [[16 februoari|16]] - Billy Steinberg (74), Amerikoansche liedjesschryver * [[17 februoari|17]] - Jesse Jackson (84), Amerikoansche predikant, polletieker en burgerrechtnactivist * [[21 februoari|21]] - Koos Postema (93), Hollandsche radio- en tv-presentateur * [[27 februoari|27]] - Neil Sedaka (86), Amerikoansche zanger * [[28 februoari|28]] - Ali Khamenei (86), ayatollah en ipperste leider van Iran ;moarte * [[1 moarte|1]] - Gary Walker (Gary Leeds) (83), Amerikoanschn drummer en zanger * [[6 moarte|6]] - Jan Lenferink (80), Hollandsche radio- en tv-moaker * [[10 moarte|10]] - Luc Van der Kelen (77), Vlamsche journalist * [[22 moarte|22]] - Lionel Jospin (88), Fransche premier ;april * [[11 april|11]] - Sonja Barend (86), Hollandsche tv-presentatrice * [[17 april|17]] - Nathalie Baye (77), Fransche actrice * [[19 april|19]] - Desmond Morris (98), Iengelsche zoöloog, publicist, kunstschilder en tv-presentateur ;meie * [[5 meie|5]] - Hans Otten (55), Vlamsche presentateur, tv- en radiomoaker * [[18 meie|18]] - Étienne Davignon (93), Belgische diplomoat, polletieker en oundernemer {{commonscat|2026}} [[Categorie:2020-2029]] 410vv9dgn51jda83sdw5mhkh9hotv3e 0 29556 326920 2026-05-26T20:51:33Z Zeisterre 178 Cuba 326920 wikitext text/x-wiki {{Infobox land |noame=Republiek Cuba |vlagge=Flag of Cuba.svg |woapen=Coat of arms of Cuba.svg |koarte=[[Ofbeeldienge:CUB orthographic.svg|300px]] |koartebyschrift=Liggienge van Cuba in Amerika<br /> {{Coord|21|59|0|N|79|2|0|W|titelweergave=ja}} |toale=[[Spoans]] |hoofdstad=Havana |stoatsvorm=Socialistische volksrepubliek |stoatshoofd=President Miguel Díaz-Canel |1e minister=Manuel Marrero Cruz |ipp=110.860 |inw= 11.089.511 <small>(2022)</small> |dichtheid=100 |munte=Cuboansche peso (CUP) |tydzone=UTC-5 |landcode=CUB |tillefong=(+53) |TLD=.cu |fêestdag=26 juli }} '''Cuba''', officieel de '''Republiek Cuba''', ([[Spoans]]: ''República de Cuba''), is een eilandstoat in 't [[Caraïbisch gebied]], bestoande uut 't gelyknoamig hoofdeiland en 4.195 klindere eilandn. Cuba wordt in 't nôordwestn begrensd deur de [[Golve van Mexico]], in 't nôordôostn deur den [[Atlantischn Oceoan]], in 't zuydn deur de [[Caraïbische Zêe]] en in 't westn deur de Stroate van Yucatán. Havana is de grotste stad en hoofdstad. Cuba is achter Haïti en de Dominicoansche Republiek 't derde mêest bevolkt land in de Caraïbn en 't grotste land qua ippervlakte. Cultureel gezien wordt Cuba anzien lik ounderdêel van Latyns-Amerika. [[Ofbeeldienge:Kaart Cuba.jpg|thumb|left|Detailkoarte]] {{clear|left}} Cuba hèt e lange geschiedenisse van inheemsche volkern, Spoansche kolonisoasje, Amerikoanschn invloed en communistische revoluusje. In 1492 eiste Christoffel Columbus 't eiland ip vo [[Spanje]]. Vanof 1511 begost de Spoansche kolonisoasje. In de 19e êeuwe groeide 't verzet teegn Spanje. Achter twi ounofhankelikheidsoorloogn en Amerikoansche inmengienge verloor Spanje 't eiland in 1898 binst de Spoans-Amerikaanschn Oorlog. Cuba kwam in 1902 formeel ounofhankelik, moa blêef styf ounder invloed van de [[Verênigde Stoatn]]. In 1959 kwam Fidel Castro an de macht achter e guerrillarevoluusje teegn dictator Fulgencio Batista. Castro vestigde e communistisch êenpartiestelsel, nationaliseerde bedryvn en zocht ansluytienge by de [[Sovjet-Unie]]. Achter 't uutêenvalln van de Sovjet-Unie in 1991 belandde Cuba in e diepe economische crisis. In 2018 kwam Miguel Díaz-Canel president, als ipvolger van Raúl Castro. {{Commonscat|Cuba}} {{Landn in Nôord-Amerika}} [[Categorie:Caraïbisch land]] [[Categorie:Eilandstoat]] klfnjmikuojt272h1fqzv8gkdiwy5g0