Wikipedia
vlswiki
https://vls.wikipedia.org/wiki/Voorblad
MediaWiki 1.47.0-wmf.8
first-letter
Media
Specioal
Discuusje
Gebruker
Discuusje gebruker
Wikipedia
Discuusje Wikipedia
Ofbeeldienge
Discuusje ofbeeldienge
MediaWiki
Discuusje MediaWiki
Patrôon
Discuusje patrôon
Ulpe
Discuusje ulpe
Categorie
Discuusje categorie
TimedText
TimedText talk
Module
Overleg module
Event
Event talk
Ieffeltôorn
0
8633
327077
307137
2026-06-25T03:10:20Z
InternetArchiveBot
22297
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
327077
wikitext
text/x-wiki
[[Ofbeeldienge:Paris 06 Eiffelturm 4828.jpg|thumb|'n Ieffeltôorn]]
[[Ofbeeldienge:Eiffel.jpg|thumb|d'Eifltorre van dichte]]
[[Ofbeeldienge:Tour Eiffel - 20150801 15h30 (10621).jpg|miniatuur]]
[[File:Eiffel Tower Drone 4k-Qx c1X3zfEc-313-251.webm|thumb|Ieffeltôorn]]
'n '''Ieffeltôorn''' of den '''Eiffeltorre''' is 't bekendste [[monument]] va [[Parys]]. 't Is e [[tôorn]] van 317 meiters oge die ezet is deur [[architect]] [[Gustave Eiffel]] in [[1889]].
== Geschiedenisse ==
In 1889 wos 't Expo in Parys. Voe die gelegeneid, en omdat de [[Fransche Revoluusje]] ton juste 100 joar eleen wos, wilde de stad Parys etwot bezounders bouwn. In 1887 begost Eiffel met e tôorn van yzer. In de begunjoarn woarn de mêniengn over 't kunstwerk verdêeld: sommigte menschen peiznde zelve dat 'n gienk ommevolln.
't Wos de bedoelieng dat 'n Ieffeltôorn achter e poar joar (in 1909) were gienk ofebrookn zyn. Moar oundertusschn at 'n ol zovele succes, da ze nem en loatn stoan. Te mêer om dan ze nem oek kostn gebruukn voe zender, in dien tyd voe de telegraf. Me dien zender drop is 'n tôorn 324 meiters oge.
Sedert 2000, voe 't nieuw millennium, e ze de tôorn versierd me flikkerluchtjes. Iedern oavend is 't er nu e luchtshow.
== Attraksje ==
* Je kut na boovn in 'n tôorn, êest e stik mi de lifte, en de reste te voete. Da zorgt oltemets voe miserie, want nu en toun springt er e zelfmôordenoare d'rvan.
* D'r zyn twêe restorangs in 'n Ieffeltôorn. 't Bekendste is ''Le Jules Verne'', die 1 Michelinsterre et.
== E poar cyfers ==
* Mi zyn 324 meiters (mi de zendmaste) wos 'n Ieffeltôorn toet in 1930 t'ogste gebouw van de weireld.
* 'n Top verroert, in 't slichste gevol, moa 12 santimeiters in de wiend.
* At styf warme is, kut 'n top toet 15 centimeiters uutzetten.
* 't Zyn 1665 trappn toet an 'n top.
== Externe koppelienge ==
* [https://web.archive.org/web/20101205121142/http://www.tour-eiffel.fr/teiffel/uk/ Officieeln site van 'n Ieffeltôorn]
{{Commonscat|Eiffel Tower}}
[[Categorie:Torre]]
[[Categorie:Parys]]
[[Categorie:Bouwwerk in Vrankryk]]
[[Categorie: Monument historique in Vrankryk]]
5pqozybvlaremqli4rn4tomcvm9co49
Félix María Samaniego
0
17258
327076
309817
2026-06-25T02:53:07Z
InternetArchiveBot
22297
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
327076
wikitext
text/x-wiki
{{streektoale|Noordelik West-Vlams}}
[[Ofbeeldienge:Samaniego.jpg|thumb|Félix María Samaniego.]]
'''Félix María Serafín Sánchez de Samaniego Zabala''' (Laguardia, Álava, [[12 oktober]] va [[1745]] – zeifste plekke, [[11 ogustus]] va [[1801]]) was e [[Spajje|Spoansche]] schryvre vermoard vo ze faabls.
== Leevnsbeschryvienge ==
Van oadlyk’ ofkomste, ze famielje was ryke genoeg vor êm te loatn studeern zoveele of datn goeste ad. Oovr ostn nog kiend en joenk was, istr nie veele geweetn : ze belanrykste leevsbeschryvre, Eustaquio Fernández de Navarrete, schryft datn noa 't schoole gienk in e college in [[Vrankryk|Frankryke]], zoendre te zegn woa <ref>Alborg, Juan Luis: ''Historia de la literatura española. Tomo III: Siglo XVIII''. Madrid, Gredos, 1993 (séptima reimpresión). ISBN 84-249-3130-0; p. 530.</ref>. Loatre bezochtn twêe joar den Universiteit va Valladolid voa rechtsgelêerdheid. Y makte ze stuudjes nie of, en y gienk weunn in Vergara, oendre de beschermienge va Xavier María de Munibe, grave va Peñaflorida, zyn noenkle. Y was lid van de ''Sociedad Bascongada de Amigos del País'' (Baskisch Genôotschap van de Vriendn van 't Land), gesticht deur Peñaflorida, woa datn zyn êeste faables vôornlas. D' êeste verzoamlienge van die faables verschêen in Valencia in 1781.
Uut z’n bewoendrienge vo d' enciklopediestn, misschiens oentstoan binst zyn ipvoedienge in Frankryke, kwam zyn bytende kritiek vôort teegn de politiek en de godsdienst; y stakte de draake mê de prievieleezjes en y weigerde e' postje datn angebôodn krêeg deur graaf Floridablanca <ref name=autogenerated1>Alborg, Juan Luis: ''op. cit.'', p. 531.</ref>. Zyn scherpste veroaln zyn gemakt volgenst de styl van de erotiesche faables van Jean de la Fontaine. Vô die geschriftn en vor andre antiklerikoale uutiengn, kwaamtn in botsienge met d' Inkwiezietsje : 't Tribunaal va Logroño liet êm in e klôostre ipsluutn in 1793 in Portugalete. Achtre verschillende moandn kostn dr uutgraakn met de tusschnkomste van zyn moatn mê e langen oarm. De deetajs van 't proces zyn niet te best bekend <ref name=autogenerated1 />.
De geweldige geschiln dietn adde mê sommigte andre schryvrs zyn wêl bekend, lik mê Vicente García de la Huerta en mê poatre Diego González. Moa, zoendre twyfl, 't beruchtste was de kwêble, die joarn deurde, teegn Tomás de Iriarte, die lange zyn moat was gewist. Samaniego, die in 1781 zyn êeste verzaamlinge faables uutgegeevn ad, was koleirig ô Iriarte zyn eign werk voornstelde, verschêenn 't volgende joar, lik ''Primera colección de fábulas enteramente originales'' (êeste verzoamlienge van faables, hêelegans ôorsproenklyk) <ref>Alborg, Juan Luis: ''op. cit.'', pp. 531-532.</ref>.
== Werkn ==
Den invloed van zyn Fransche ipvoedienge blykt uut 't êenige werk woavôorn daw êm kenn : de ''Fábulas en verso castellano para el uso del Real Seminario Bascongado'' (Faables in Spoansche vêrzn vô te gebruuken in 't Keuninklik Baskisch Seminoarje), 257 faables verdêeld oovre 9 boekn. Samaniego lacht mê de menschlike gebreekn in ze faables, lik de grôote faabledichtrs Gayo Julio Fedro, Esopos en Jean de la Fontaine. Oewêl de faables va Samaniego in verzn geschrêevn zyn, undre inoed is zoendre gevoel, vô d'oendrewerpn en vô 't belêernd doel. No 't vôorbeeld va Fedro, verwydert Samaniego uut zyn faables d' oenschuldige e lieflike tôon van Esopos en y stikt ze vul mê bedekte moa ounverzoenlike kritiek ip passnde persôon, moatschapplike toestandn en politieke standpuntn va twyflachtige moraliteit. Tusschn zyn belangrykste faables vien je : ''La paloma'' (De duuve), ''Congreso de ratones'' ([[Ratte]]kongres), ''La cigarra y la hormiga'' (De kreekle en de miere), ''El perro y el cocodrilo'' (Den [[Hound|oend]] en de [[krokkediele]]) en ''La peutea y las uvas'' .
Y êt ook e verzaamlienge van erotische gedichtn geschreevn, mê lachnde tôon ’ ingoedn brutaliteit, die geweunlik uutgegeevn wordt oendre de tietle ''El Jardín de Venus'' (Den [[hof|of]] va Venus).
== E proevrtje ==
=== Den oedemaakre ===
An de voetn van e brave bruune poatre <br />
knieldr e biechtelienk – "Zeg myn, broedre, <br />
Wat is joen stiel ?" – "Poatre, oedemaakre." <br />
"En joen stoat ?" – "Joenkman." <br />
"En wad is joen grotste zoende ?" <br />
"E mokschje bezoekn." – "Oeveele kêe ?" <br />
"Poatre, mêer of genoeg." <br />
"Iedre moand ?" – "Veele mêer" – "Iedre weeke ?" <br />
"Nog mêer." – "Iedre dag ?" <br />
"'k ên ik pertank goeie intensjies." <br />
"Jamoa broedre, zeg myn duudlik : <br />
Twêe kêern per dag ?" – "Zjuuste." <br />
"Moa wannêer makje gy ton oedn ?"
( Êrtoalienge <ref>Poesía Española - siglos XVIII y XIX. ''Colección Cosmos'', ''Edimat Libros, S.A.'', 187 blz., blz. 31, ISBN 84-95002-54-X</ref> deur e' [[Gebruker:Forstbirdo|busveugle]]. )
== E bitje vodr kykn ==
* [http://www.cervantesvirtual.com/bib_autor/samaniego/ Portal consagrado a Samaniego en la Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes]
* [https://web.archive.org/web/20101209182732/http://www.cervantesvirtual.com/fichaautor.html?Ref=879 Obras de Samaniego en la Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes]
* [https://web.archive.org/web/20090619114812/http://www.perfildemujer.com/samaniego.htm Otra colección en línea de fábulas de Samaniego]
{{Commonscat|Félix María Samaniego}}
== Verwyziengn ==
<references>
{{DEFAULTSORT:Samaniego, Felix Maria}}
[[Categorie:Spoansche schryver]]
[[Categorie:Spoansche dichter]]
cqo18j1yu11rptktnxbzu2mzf31rby0
Torbingem
0
29569
327075
327050
2026-06-24T20:01:18Z
Zeisterre
178
+ cat
327075
wikitext
text/x-wiki
'''Torbingem''' ([[Nederlands]]: ''Turbodingem'', [[Frans]]: ''Le Portel)'' is e gemêente in 't Fransche departement [[Nauw van Kales (departement)|Nauw van Kales]] in 't [[arroundissement Bonen]]. 't ligt an d' [[Opoalkust]] en 't [[Iengels Kanoal]].
{{Infobox Fransche gemêente|naam=Torbingem|officieel=''Le Portel''|wapen=Blason Le Portel.svg|regio=[[Hauts-de-France]]|departement=[[Nauw van Kales (departement)|Nauw van Kales]]|arroundissement=[[Arroundissement Bonen|Bonen]]|kanton=Wabingen|opp=3.85|inw=8.768|dichtheid=2.277|datum1=''2023''|burgemeester=Maxime Leprêtre|postcode=62480}}
Torbingem grenst an de gemêentn [[Bonen]], [[Wabingen]] en [[Ekingem]].
== Toponymie ==
Turbodinghem (858), Le Portel (1339).
Juste lik [[Bonen]] en [[Wabingen]] was de gemêente ol van de vêertiend' êeuwe Franssprekend.
Torbingem was e [[gehucht]] van [[Wabingen]], en in 1856 werd 't e zelfstandige gemêente.
{{Commonscat|Le Portel}}
[[Categorie:Gemêente in et Nauw van Kales]]
tk8dc363dz1xbpspjcmgm3uah8bn2hp
Wimeruwe
0
29570
327074
327055
2026-06-24T19:53:36Z
Zeisterre
178
+ cat
327074
wikitext
text/x-wiki
'''Wimeruwe''' ([[Frans]]: ''Wimereux)'' is e gemêente in 't Fransche departement [[Nauw van Kales (departement)|Nauw van Kales]] in 't [[arroundissement Bonen]]. 't ligt an de [[Opoalkust]] en 't [[Iengels Kanoal]].
{{Infobox Fransche gemêente|naam=Wimeruwe|officieel=''Wimereux''|wapen=Blason Wimereux.svg|kaart=[[Ofbeeldienge:Wimereux.svg|250px]]|kaartbijschrift=Wimeruwe in 't arroundissement Bonen.|regio=[[Hauts-de-France]]|departement=[[Nauw van Kales (departement)|Nauw van Kales]]|kanton=Bonen|postcode=62930|burgemeester=Jean-Luc Dubaële|inw=6.256|dichtheid=811|datum1=''2023''|arroundissement=[[Arroundissement Bonen|Bonen]]}}
Wimeruwe grenst an de gemêentn [[Ambletuwe]], [[Wimeln]] en [[Bonen]].
== Toponymie ==
Wimerenc (9e êeuwe), Wimerreuwe (1278).
In de [[middelêeuwn]] behoorde Wimeruwe toet 't [[groafschap Bonen]], moa 't lag vanof 1347 vlak by deur [[Iengeland]] bezet gebied. Nu klappn z' in de gemêente geen [[West-Vlams|Vlams]] meer.
{{Commonscat|Wimereux}}
[[Categorie:Gemêente in et Nauw van Kales]]
l7bez4jlot6gbw62mtart8azsiidg7m
Wimeln
0
29571
327079
327057
2026-06-25T11:54:36Z
Zeisterre
178
+ cat
327079
wikitext
text/x-wiki
'''Wimeln''' ([[Nederlands]]: ''Wimelen'', [[Frans]]: ''Wimille'') is e gemêente in 't Fransche departement [[Nauw van Kales (departement)|Nauw van Kales]] in 't [[arroundissement Bonen]].
{{Infobox Fransche gemêente|naam=Wimeln|officieel=''Wimille''|wapen=Blason Wimille.svg|regio=[[Hauts-de-France]]|kanton=Bonen|kaart=[[Ofbeeldienge:Wimille.svg|250px]]|departement=[[Nauw van Kales (departement)|Nauw van Kales]]|arroundissement=[[Arroundissement Bonen|Bonen]]|kaartbijschrift=Wimeln in 't arroundissement Bonen.|opp=22.24|inw=3.866|dichtheid=174|datum1=''2023''|postcode=62126|burgemeester=Jacques Guyot}}
Wimeln grenst an de gemêentn [[Bonen]], [[Wimeruwe]], [[Ambletuwe]], [[Bazingem]], [[Markieze]], [[Boveringem]], [[Wakingem]], [[Maningn]], [[Pitesveld]], [[Pernes by Bonen]] en [[Sint-Moartn by Bonen]].
{{Commonscat|Wimille}}
[[Categorie:Gemêente in et Nauw van Kales]]
8c014pctkdhiahee1gua8yd3tv60wnj