Wikipedia vlswiki https://vls.wikipedia.org/wiki/Voorblad MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Media Specioal Discuusje Gebruker Discuusje gebruker Wikipedia Discuusje Wikipedia Ofbeeldienge Discuusje ofbeeldienge MediaWiki Discuusje MediaWiki Patrôon Discuusje patrôon Ulpe Discuusje ulpe Categorie Discuusje categorie TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 9349 327568 325849 2026-10-02T15:53:05Z Kontributor 2K 26728 update 1x CoA img redirect 327568 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = [[File:John II, Duke of Burgundy.jpg|200px]] | noame = Jan zounder Vrees | leevn = [[1371]] – [[1419]] | functie1 = [[File:Blason maison fr de Nevers.svg|20px|left]] Groaf van Nevers | periode1 = [[1384]] – [[1404]] | vôorganger1 = [[Margaretha van Male]] <br />me [[Filips de Stoutn]] | ipvolger1 = Philippe II van Nevers | functie2 = [[Ofbeeldienge:Blason fr Bourgogne.svg|20px|left]][[Bourgondische hertoogn|Hertog van Bourgondië]] | periode2 = [[1404]] – [[1419]] | vôorganger2 = [[Filips de Stoutn]] | ipvolger2 = [[Filips de Goein]] | functie3 = [[Ofbeeldienge:Blason Charolais.svg|20px|left]][[Charolais|Groaf van Charolais]] | periode3 = [[1404]] – [[1405]] | vôorganger3 = [[Filips de Stoutn]] | ipvolger3 = [[Filips de Goein]] | functie4 = [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|20px|left]][[File:Blason comtes fr d'Artois 1.svg|20px|right]][[Groaf van Vloandern]], [[Groafschap Artois#Huus Valois-Bourgondië|Artois]]<br /> en [[Bourgondiërs#'t Groafschap Bourgondië ounder Vrankryk (1307)|Franche-Comté]] | periode4 = [[1405]] – [[1419]] | vôorganger4 = [[Margaretha van Male]] <br />me [[Filips de Stoutn]] | ipvolger4 = [[Filips de Goein]] | voader = [[Filips de Stoutn]] | moeder = [[Margaretha van Male]] }} '''Jan zounder Vrees''' (Dijon, [[28 meie]] [[1371]] – Montereau [[10 september]] [[1419]]) was groaf van Nevers van 1384 tout 1404, [[Bourgondische Ertoogn|hertog van Bourgondië]] van 1404 tout 1419, groaf van [[Charolais]] van 1404 tout 1405, en [[groaf van Vloandern]], [[Artesië]] en [[Bourgondiërs#'t Groafschap Bourgondië ounder Vrankryk (1307)|Franche-Comté]] van 1405 tout an z'n dôod. Je was den êeste zeune van [[Filips de Stoutn]] en [[Margaretha van Male]]. Je dankt zyn lapnoame an z'n dêelnoame an de kruustocht teegn de Ottomoanse sultan in 1396. Jan zounder Vrees is in [[1385]] ip dertienjoarige leeftyd getrouwd me Margaretha van Beieren-Straubing, een dochter van Albrecht van Beieren, groaf van [[Groafschap Henegouwn#Huus Wittelsbach|Henegouwn]], [[Groafschap Holland#Huus Wittelsbach|Holland en Zêeland]], van 't [[Huus Wittelsbach]], vo zyn poziesje in de [[Lêge Landn]] te versterkn. Ip de zelfstn dag trouwde z'n zuster met de zeune van de zelfste groaf. Dien dubbeln trouw legde de groundslag van de loatere êenmoakienge van de [[Nederlandn]]. Juste lik zyn voader Filips de Stoutn was Jan zounder Vrees nie styf vele in Vloandern en wast 'n mêer bezig met de Fransche polletiek. Die machtstryd et em uutendelik zyn leevn gekost. In 1419 ist'n ip de brugge van Montereau deur polletieke teegnstrevers vermôord, tegoare me zyn lyfwacht. Ook z'n twi broers Anton en Filips zyn ip 'n gewelddoadige maniere an under ende gekomn in de slag by Azincourt teegn d'Iengelsche in 1415. Jan zounder Vrees is ipgevolgd deur zyn zeune [[Filips de Goein]]. [[Ofbeeldienge:Karte Haus Burgund 2.png|thumb|left|250px|<center>De bezittiengn van Jan zounder Vrêes (oranje)<br /> Van zyn broers Anton van Bourgondië (purper) en Philippe II van Nevers (groen)]] {{clear|left}} ==Varia== *De [[Groaf-Jansdyk]] an uze kust is noar em vernoemd. *In 'n poar volkssoagn in [[Antwerpn]] ist er sproake van 'n anderen Jan zounder Vrees. {{commonscat|John, Duke of Burgundy}} [[Categorie:Ertog van Bourgondië]] [[Categorie:Groaf van Vloandern]] [[Categorie:Groaf van Artois]] [[Categorie:Groaf van Bourgondië]] 54ihiza38xoyek0tgnskdpgxf9kd82n 0 9548 327569 324672 2026-10-02T15:53:10Z Kontributor 2K 26728 update 1x CoA img redirect 327569 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = [[Ofbeeldienge:Flandry1.jpg|130px|[[Robrecht III van Vloandern|Robrecht III]] - '''Lodewyk I''' - [[Lodewyk van Male|Lodewyk II]] - [[Margaretha van Male|Margaretha III]] me [[Filips den Stoutn]]]] | noame = Lodewyk van Nevers | leevn = 1304 – [[1346]] | functie1 = [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|30px|left]][[Groaf van Vloandern]] <br />(Lodewyk I) | periode1 = [[1322]] – [[1346]] | vôorganger1 = [[Robrecht III van Vloandern|Robrecht van Béthune]] | ipvolger1 = [[Lodewyk van Male]] | functie2 = [[Ofbeeldienge:Blason maison fr de Nevers.svg|25px|left]]Groaf van Nevers<br />(Lodewyk II) | periode2 = [[1322]] – [[1346]] | vôorganger2 = [[Lodewyk I van Nevers]] | ipvolger2 = [[Lodewyk van Male]] | functie3 = [[Ofbeeldienge:Blason comtes de Rethel.svg|25px|left]]Groaf van Rethel<br />(Lodewyk II) | periode3 = [[1328]] – [[1346]] | vôorganger3 = Johanna van Rethel & [[Lodewyk I van Nevers]] | ipvolger3 = [[Lodewyk van Male]] | voader = [[Lodewyk I van Nevers]] | moeder = Johanna van Rethel }} '''Lodewyk I van Vloandern''' (°Névers, round 1304 - † Crécy, [[26 ogustus]] [[1346]]) wos [[groaf van Vloandern]], Nevers en Rethel. En is ouk ekend ounder de noame '''Lodewyk van Nevers''' (Lodewyk II) of Lodewyk van Crécy. In Vloandern wost 'n den opvolger van zyn grotvoader [[Robrecht III van Vloandern|Robrecht van Béthune]]. Zyn voader [[Lodewyk I van Nevers]] wos gin groaf van Vloandern. == Beleid teegn Vloandern == Lodewyk wos opekwikt an 't of in Parys. E trouwt doar op 21 juli 1320&nbsp;mi Margaretha, de dochter (8 joar) van keuning [[Philippe V van Vrankryk|Philippe V]]. Omdat 'n in [[Vrankryk]] is opegroeid, wos zyn beleid ton ouk op 't Fransche ericht. Zyn vôorgangers kêekn mêer uut nar [[Iengeland]], omda ze dat e goe verweir voen teegn Vrankryk dat ossan grodder wilde komn. Iengeland leverde vele wulle an Vloandern da doamei ryke wos ekommn. De polletiek van Lodewyk zorde voe wrevel by zyn Vlamsche ounderdoann, en de grôte steedn lik [[Brugge]] en [[Gent]]. Azo kwamt 'n ouk in kweiste me [[Klaas Zannekin]] en zyn mann binst de [[Boerenipstand van Kust-Vloandern]]. E versloeg Zannekin in de [[Slag by Kassel (1328)|Slag by Kassel]]. In 1335 miek Lodewyk I de [[Gent]]enoars kwoad, omdat 'n de Vloamiengn - op bevel van [[Philippe VI van Vrankryk|Philippe VI]], keunienk van Vrankryk - dwoung om in ôorlog te goan met Iengeland en keunienk [[Edward III van Iengeland|Edward III]]. 't Woarn d'êeste têekns van 'n [[Ounderdjoarigen ôorlog]]. Vloandern adde gin wulle ne mi, e wos platzak. De Gentenoars, ounder leidieng van [[Jacob van Artevelde]], kwaamn in 1338 in opstand. Lodewyk I sloeg op de vlucht. Toen da Van Artevelde vermôord wos (in 1345) probeerde Lodewyk I were te kêern na Gent, moa dat mislukte. Lodewyk komt an zyn ende in de Slag by Crécy in 1346, teegn d'Iengelsche. Zyn opvolger, als groaf van Vloandern, wos [[Lodewyk van Male]]. {{Commonscat|Louis I, Count of Flanders}} [[Categorie:Groaf van Vloandern]] 6g93pkyzhuoxf28hgw5pb1g57kfmebk 0 9550 327570 308319 2026-10-02T15:53:14Z Kontributor 2K 26728 update 1x CoA img redirect 327570 wikitext text/x-wiki {{Streektoale|Westhoeks}} {{Dynastie| | ploatje = [[File:Balduin5Flandry.jpg]] | noame = Boudewyn V van Vloandern | leevn = 1013 – [[1067]] | functie = [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] [[Groaf van Vloandern]] | periode = [[1035]] – [[1067]] | vôorganger = [[Boudewyn IV van Vloandern|Boudewyn IV]] | ipvolger = [[Boudewyn VI van Vloandern|Boudewyn VI]] | voader = [[Boudewyn IV van Vloandern]] | moeder = [[Ogiva van Luxemburg]] }} '''Boudewyn V van Rysel''', byenoamd '''Boudewyn de Grôotn''' (°1013 - ? [[Rysel]], [[1 september]] [[1067]]) wos e [[Groafschap Vloandern|groaf van Vloandern]]. E wos de zeune van [[Boudewyn IV van Vloandern|Boudewyn IV]] en [[Ogiva van Luxemburg]]. E volgde zyn voader op ton datn dien dôod wos. In 1028 trouwde Boudewyn V mi Adela van Vrankryk ([[Adela van Mêesn]]). == Opportunistisch == Boudewyn V droaide me de wiend: 'n êne ki kwaamn in opstand teegn de Duutschn keizer, ton were wostn zyn bestn moat. Zyn ênigste bedoelieng wos om land by te krygn, en dat lukte redelik goed. Ounder zyn bewind - en dankzy e geforceernde trouw van zyn zeune [[Boudewyn VI van Vloandern|Boudewyn VI]] - kwaam [[Groafschap Henegouwn|Henegouwn]] by Vloandern. Zyn andern zeune, [[Robrecht de Fries]], trouwde me Geertrui, weeuwe van de groaf van Olland. Azo kost Vloandern oek e stiksje meiklappn voor e grôot dêel van de [[Nederlandn]]. Zyn dochter, [[Mathilda van Vloandern|Mathilda]], trouwde in 1051 me [[Willem de Veroveroare]]. Deur dienen trouw krêeg Willem de steun van Boudewyn oet ie in [[1066]] probêerde vo Ingeland te verôveren. Achter eur krôninge, in 1068, wierd ze keuniginne Maud. D'er zyn d'er die zeggn da ze zy 't [[tapyt van Bayeux]] zou gemakt èn. Boudewyn a zukke goe noame dat ie by den dôod van de Franse keunink [[Henri I van Vrankryk|Henri I]] in 1060 voogd wierd van zyne minderjoarige trôonupvolger [[Philippe I van Vrankryk|Philippe I]]. == Slimme ervormiengn == Op binnlands vlak et Boudewyn 't gezag van de groaf nog versterkt deur 't bestuur te reorganiseern ([[kasselry]]en in de plekke van gouwn) en te zorgn da de kerke minder te piepn adde. E liet e heêle reke nieuwe steedn bouwn om de dinne bevolkte gebiedn beter te verbiengn mi de ryke steedn die an vôornoamlik an de [[kust]] en an de [[Schelde]] lein. Azo ounstoun [[Toeroet]], [[Yper]], [[Mêesn]], [[Rysel]], en [[Kassel]]. Deze nieuwe steedn woarn d'oofdplekke van e kasselrye, en ze krêegn e joarmart om de commercantn an te trekkn. ==Vrouwe en jounges== Boudewyn en Adela haan vuuf jounges: *[[Boudewyn VI van Vloandern]] (1030-1070) *[[Mathilda van Vloandern]] (1031-1083), getrouwd me [[Willem de Veroveroare]] *[[Robrecht I van Vloandern]] (ca. 1033-1093) *Hendrik van Vloandern (ca.1035) *Richard van Vloandern (ca.1050-1105) [[Categorie:Groaf van Vloandern]] peuo5vw2inix3fkwaq278kqolpswb9h 0 10412 327571 325850 2026-10-02T15:53:18Z Kontributor 2K 26728 update 1x CoA img redirect 327571 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = [[Ofbeeldienge:Albrecht Dürer - Portrait of Maximilian I - Google Art Project.jpg|thumb|200px|center|<center>Maximiliaan I deur [[Albrecht Dürer]]]] | noame = Maximiliaan I | leevn = [[1459]] – [[1519]] | functie1 = [[Ofbeeldienge:Banner of the Holy Roman Emperor (after 1400).svg|35px|left]] [[Lyste van Rooms-Duutsche keuniengn en keizers van et Hillig Rooms Ryk#Huus Habsburg (1438-1740)|Keizer van 't HRR]] | periode1 = 1508-1519<br />[[Roomse keunienk|Rôoms-Duutsche keunienk]] :<br />1486-1519 | vôorganger1 = [[Frederik III van et Hillig Rôoms Ryk|Frederik III]] | ipvolger1 = [[Karel V van et Illig Rôoms Ryk|Karel V]] | functie2 = [[Ofbeeldienge:Flag of Austria.svg|25px|left]] [[Huus Habsburg#Eirtshertoogn van Ôostnryk (1453-1918)|Eirtshertog van Ôostnryk]] | periode2 = [[1493]] – [[1519]] | vôorganger2 = [[Frederik III van et Hillig Rôoms Ryk|Frederik V]] | ipvolger2 = [[Karel V van et Illig Rôoms Ryk|Karel V]] | functie3 = [[Ofbeeldienge:Blason fr Bourgogne.svg|20px|left]] [[File:Brabant-Limburg Arms.svg|20px|left]] [[Hertog van Bourgondië]] (titulair) <br /> [[File:Arms of the Count of Luxembourg.svg|20px|right]] [[Hertog van Broabant#Hertoogn van Broabant, Lothier en Limburg|Hertog van Broabant, Lothier, Limburg]], Gelre en [[Huus Luxemburg#Hertogdom Luxemburg|Luxemburg]]. <br />[[File:Namur Arms.svg|20px|left]] [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|20px|left]] [[Ofbeeldienge:Blason comtes fr d'Artois 1.svg|20px|right]] Markgroaf van Noamn. <br /> [[Groaf van Vloandern]], [[Groafschap Artois#Huus Bourgondië|Artois]], [[Bourgondiërs#Huus Bourgondië (1347–1361)|Franche-Comté]], [[Charolais]], [[Groafschap Henegouwn#Huus Wittelsbach|Henegouwn]], [[File:Hainaut Modern Arms.svg|20px|left]] [[File:Counts of Holland Arms.svg|20px|right]] [[Groafschap Holland#Huus Wittelsbach|Holland, Zêeland]] en Zutphen. | periode3 = [[1477]]-[[1484]] (tegoare me<br />[[Maria van Bourgondië]] | vôorganger3 = [[Maria van Bourgondië]] (allêene) | ipvolger3 = [[Filips de Schôonn]] | voader = [[Frederik III van et Hillig Rôoms Ryk|Frederik III]] | moeder = Eleanora van Portugal }} [[Ofbeeldienge:Bernhard Strigel 003b.jpg|thumb|<center>Van lienks no reks:<br />Boovn: Maximiliaan I, [[Filips I van Kastilië|Filips de Schôonn]], [[Maria van Bourgondië]]. Ounder: [[Ferdinand I van et Illig Rôoms Ryk|Ferdinand I]], [[Keizer Karel V|Karel V]] en [[Lodewyk II van Hongareye]]]] [[Ofbeeldienge:Maximilian I Arms.svg|thumb|<center>Zyn woapnschild mè d'embleemn van 't [[Hillig Rôoms Ryk|HRR]], [[Ôostnryk]] en de [[Bourgondische Hertoogn]]]] '''Maximiliaan I''' (Wiener Neustadt, [[22 moarte]] [[1459]] – Wels, [[12 januoari]] [[1519]]), van 't [[Huus Habsburg]], was van 1477 hertog van Bourgondië (titulair), van 1486 [[Rôoms-Duutsche keunienk]], van 1493 eirtshertog van Ôostnryk en van 1508 keizer van 't [[Hillig Rôoms Ryk]]. == Zyn jeugd == Maximiliaan is geboorn in Wiener Neustadt. Je was den êenigste zeune van keizer [[Frederik III van et Hillig Rôoms Ryk|Frederik III]] en Eleonora van Portugal. Je trouwde de 19stn ogustus 1477 mè [[Maria van Bourgondië]], dochter van [[Karel de Stoutn]], den [[Bourgondische ertoogn|hertog van Bourgondië]]. Z'haan twi jounges: * [[Filips I van Kastilië|Filips de Schôonn]] ([[22 juni]] [[1478]] - [[25 september]] [[1506]]), trouwde me [[Johanna van Kastilië]] * [[Margaretha van Oostnryk (1480-1530)|Margaretha van Ôostnryk]] ([[10 januoari]] [[1480]] - [[1 december]] [[1530]]) was [[Landvoogdn van de Habsburgsche Nederlandn|landvoogdesse van de Habsburgsche Nederlandn]]. De 27ste moarte 1482 veroungelukte z'n vrouwe Maria met heur peird. Ze was mo 25 joar oud. Z'is begroavn in de [[Onze-Lieve-Vrouwekerke (Brugge)|Onze-Lieve-Vrouwekerke]] in [[Brugge]]. == Ipstand van de Vlamsche steedn == Deurdat under zeuntje nog mo drie joar oud was, most ie e regent hen tout an z'n zestien joar. Mo de Vlamsche steedn, die e grôotn ottonomie haan, eistn da Vloandern zou besteurd wordn deur e regentschapsroad in noame van Filips, en ze wildn 't regentschap van Maximiliaan nie erkenn. Deur z'n oorloogn vo z'n expansjepolletiek mostn ze mêer belastiengn betoaln en ze kwoamn doateegn in ipstand. Keunienk Louis XI van Vrankryk steunde den ipstand. Ounder Vlamschn druk wierd er geluusterd no de Fransche eisn. By de [[Vrede van Atrecht (1482)|Vrede van Atrecht]] kwoamn z'overêen da Maximiliaan zyn dochter, de twi-joarige Margaretha, loater zou trouwn mè de joungn dauphin van Vrankryk. Ze zou dovôorn e hêel dêel van 't Bourgondisch groundgebied krygn. Mor in 1483, achter den dôod van Louis XI, hield Maximiliaan hem nie mèr an de vrede van Atrecht, en Brugge en Gent kwoamn were in ipstand. Mo mè d'hulpe van Duutsche heurliengn wierdn ze gedwoungn vo Maximiliaan als voogd t'erkenn. In 1486 liet zyn voader, Frederik III, Maximiliaan krôonn in Aken tout [[Rôoms-Duutsche keunienk]]. Je kêerde were met 'n heurliengnleger en je viel Vrankryk binn vo z'n verloorn gebiedn were te veroovern, teegn de gouste van de Vlamsche steedn, en ip 't ende van 1487 brakt er were 'n ipstand uut. == Gevangn in Brugge == Den 31stn januoari 1488 riep Maximiliaan de Stoatn Generoal tegoare in Brugge vo den ipstand t'ounderdrukkn, mo doa paktn z'hem gevangn. De 10stn februoari slootn z'hem ip in 't huus Craenenburg ip de [[Grôte Markt (Brugge)|markt]]. Van doaruut kost ie zien hoe da verschillige van zyn volgeliengn ter dôod veroordêeld wierdn en ip de pynbank mostn. In Brugge herinnern nog vele plekkn an die confrontoasje tusschn Maximiliaan en de Bruggeliengn. Je wierd loater ook nog ipgeslootn in 't hof de Gros in de Sint-Jacobsstroate. Je verblêef ook in 't [[Prinsenhof (Brugge)|Prinsenhof]] en 't vredesakkôord is getêkend in de [[Sint-Donaaskathedroale]]. Achter vele ounderhandeliengn, e militaire bedreigienge deur z'n voader de keizer, en paus Innocentius VIII, die dreigde met excommunicoasje, kwamt ie were vry. Je most akkôord goan met e joarlikse byêenkomste van de Stoatn Generoal, die zoun mee beslissn over oorlogs- en vredesverkloariengn. Mo je was nog mo vry of je vertrok no Leuvn, woa da Frederik III toegekommn was met e leger van twientigduusd man, gerêed vo Vloandern an te valln. Gent en Brugge krêegn hulpe van hoge eedeln lik Filips van Kleef en [[Lodewyk van Gruuthuse]], en ook van [[Hertogdom Broabant|Broabant]], w.o. [[Brussel]] en [[Leuven]]. De Vrede van Frankfurt en Montillez-Tours in 1489, tusschn de Fransche keunienk Charles VIII en Maximiliaan, miek 'n ende an den ipstand. De Broabanders die nu de Fransche steun mostn missn goavn ip. De 25stn ogustus 1489 wierd Brussel bezet, en Brugge in november 1490. Gent hield stand tout de 29stn juli 1492. == De gevolgn == Den ipstand van Vloandern teegn Maximiliaan ha zwoare gevolgn vo d'economie, surtout de Brugsche. De joarmarktn van [[Antwerpn]] en [[Bergen-op-Zoom]] hoaldn doa profyt uut. En 't economisch zwoartepunt verschoof van Brugge nor Antwerpn. 't Was 't begun van 't ende vo de Brugschn bloei. De verdere verzandienge van 't [[Zwin]] en de [[Tachtigjoarign Oorloge]] in de volgnde êeuwe miekn Brugge êen van d'oarmste steedn van [[Vloandern]]. Volgns e [[legende]] zou Maximiliaan de Bruggeliengn verplicht hen van zwoann t'houdn, omdan ze z'n baljuw Pieter Lanchals, die e zwoane in z'n woapnschild haad, ounthoofd hen. == Zyn vrouwn == * Maria van Bourgondië (1457-1482), 18 ogustus 1477, getrouwd in Gent. * Anna van Bretagne (1477-1514), getrouwd in 1490. * Bianca Maria Sforza (1472-1510), dochter van den hertog van Milaan, getrouwd in 1493. == Keizer van 't Hillig Rôoms Ryk == Maximiliaan zyn voader stierf in 1493. In 1494 begost zyn zeune [[Filips I van Kastilië|Filips de Schôonn]] zelfstandig an zyn regeerperiode, mo je stierf al in 1506. Maximiliaan kwam ton regent van z'n klêenzeune [[Karel V van et Illig Rôoms Ryk|Karel]], die nog mo zes joar oud was. Omda Maximiliaan ook most regeern over Duutsland en Ôostnryk wierd z'n dochter Margaretha angesteld als [[Landvoogd van de Nederlandn|landvoogdesse]]. Ounder Maximiliaan I, die keizer kwam in 1508, kwoamn der grôte rykshervormiengn. Je richteg e groep stoatn binn 't Hillig Rôoms Ryk ip, Kreitsn genoemd, van 't Duuts woord ''Kreis'', wa da ''cirkel'' of ''district'' wil zeggn. In 1500 wierdn der zes Kreitsn ipgericht, en in 1512 nog viere, w.o. de Bourgondische Kreits. {{Commonscat|Maximilian I, Holy Roman Emperor|Maximiliaan I (HRR)}} [[Categorie:Keizer van et Illig Rôoms Ryk]] [[Categorie:Habsburg]] [[Categorie:Istorisch personage van de Nederlandn]] [[Categorie:Groaf van Bourgondië]] [[Categorie:Hertog van Broabant]] o6fq2ztefi03r2356tytjshhocot52e 0 10421 327572 325851 2026-10-02T15:53:22Z Kontributor 2K 26728 update 1x CoA img redirect 327572 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje =[[Ofbeeldienge:Titian - Portrait of Charles V Seated - WGA22964.jpg|thumb|center|<div class="center">Karel V deur [[Titiaan]] (1548)<br /> (Alte Pinakothek München)</div>]] | noame = Karel V | leevn = [[1500]]-[[1558]] | functie1= [[Ofbeeldienge:Blason fr Bourgogne.svg|20px|left]] [[File:Brabant-Limburg Arms.svg|20px|left]] [[Hertog van Bourgondië]] (titulair) <br /> [[File:Arms of the Count of Luxembourg.svg|20px|right]] [[Hertog van Broabant#Hertoogn van Broabant, Lothier en Limburg|Hertog van Broabant, Lothier, Limburg]] en [[Huus Luxemburg#Hertogdom Luxemburg|Luxemburg]]. <br />[[File:Namur Arms.svg|20px|left]] [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|20px|left]] [[Ofbeeldienge:Blason comtes fr d'Artois 1.svg|20px|right]] Markgroaf van Noamn. <br /> [[Groaf van Vloandern]], [[Groafschap Artois#Huus Bourgondië|Artois]], [[Bourgondiërs#Huus Bourgondië (1347–1361)|Franche-Comté]], [[Charolais]], [[Groafschap Henegouwn#Huus Wittelsbach|Henegouwn]], [[File:Hainaut Modern Arms.svg|20px|left]] [[File:Counts of Holland Arms.svg|20px|right]] [[Groafschap Holland#Huus Wittelsbach|Holland, Zêeland]] | periode1 = [[1506]] -[[1555]] | vôorganger1 = [[Filips I van Castilië]] | ipvolger1 = [[Filips II van Spanje]] | functie2 = [[Ofbeeldienge:Blason Castille Léon.svg|20px|left]] [[Ofbeeldienge:Escudo de Aragón-Sicilia.svg|25px|left]] [[Ofbeeldienge:Napoli1808.jpg|30px|right]]Keunienk van Castilië en Léon, van Aragon en Sicilië, en van Noapels | periode2 = [[1516]] -1556 | vôorganger2 = Ferdinand II van Aragon | ipvolger2 = [[Filips II van Spanje]] | functie3 = [[File:Guelders-Jülich Arms.svg|20px|left]] [[File:Graafschap zutphen.svg|20px|right]] Hertog van Gelre en<br /> Groaf van Zutphen | periode3 = [[1543]]-[[1555]] | vôorganger3 = Willem V van Kleef | ipvolger3 = [[Filips II van Spanje]] | functie4 = [[Ofbeeldienge:Flag of Austria.svg|25px|left]] [[Huus Habsburg#Eirtshertoogn van Ôostnryk (1453-1918)|Eirtshertog van Ôostnryk]] | periode4 = [[1519]] - [[1521]] | vôorganger4 = [[Maximiliaan I]] | ipvolger4 = [[Ferdinand I van et Illig Rôoms Ryk|Ferdinand I]] |functie5 = [[Ofbeeldienge:Banner of the Holy Roman Emperor without haloes (1400-1806).svg|35px|left]] [[Lyste van Rooms-Duutsche keuniengn en keizers van et Hillig Rooms Ryk#Huus Habsburg (1438-1740)|Keizer van ‘t HRR]] | periode5 = [[1520]] (officieel [[1530]]) -1556<br />[[Roomse keunienk|Rôoms-Duutsche keunienk]] :<br />[[1519]]-[[1530]] | vôorganger5 = [[Maximiliaan I]] | ipvolger5 = [[Ferdinand I van et Illig Rôoms Ryk|Ferdinand I]] | voader = [[Filips I van Kastilië|Filips de Schôonn]] | moeder = [[Johanna van Kastilië]] }} '''Karel V''' ([[Gent]], [[24 februoari]] [[1500]] -Yuste ([[Spanje]]), [[21 september]] [[1558]]), van 't [[Huus Habsburg]], was de zeune van [[Filips I van Kastilië|Filips de Schôonn]] en [[Johanna van Kastilië|Johanna de Woanzinnige]]. J'erfde de [[Lêge Landn|Habsburgsche Nederlandn]] van zyn voader an zyn zes joar. Je was keunienk van Spanje, Sicilië en [[Noapels]] van 1516, en [[Rôoms-Duutsche keunienk]] van 1519. Je was keizer van 't [[Hillig Rôoms Ryk]] tout an zyn trôonsofstand in 1556 in 't vôordêel van zyn joungere broere [[Ferdinand I van et Illig Rôoms Ryk|Ferdinand I]]. Je was in 1520 gekrôond tout keizer in Aken, en in 1530 officieel in Bologna. Je was doa de latste keizer die hem liet krôonn deur e paus. J’haad ook Spoansche kolonies over zêe. Keizer Karel zei da de zunne in zyn keunienkryk nôois ounder gienk. == Zyn familie == [[Ofbeeldienge:Joanna of castile with her children.jpg|thumb|left|160px|<div class="center">Karel mè zyn moeder en zusje</div>]] [[Ofbeeldienge:Bernhard Strigel 003.jpg|left|thumb|160px|<div class="center">Karel te middn van zyn grotvoader Maximiliaan I, zyn voader [[Filips I van Kastilië|Filips de Schôonn]] en zyn grotmoeder [[Maria van Bourgondië]]; lienks zyn broere [[Ferdinand I van et Illig Rôoms Ryk|Ferdinand I]] en reks zyn schonbroere [[Lodewyk II van Hongareye]] (Bernhard Strigel)</div>]] Karel is geboorn in 't Prinsenhof van Gent. Zyn grôotouders langs voaders kant woarn [[Maximiliaan I]] en [[Maria van Bourgondië]]. Zyn grôotouders langs moeders kant woarn Ferdinand II van Aragon en [[Isabella I van Kastilië]]. Zyn tante was Catharina van Aragon, d'êeste vrouwe van [[Hendrik VIII van Iengeland]]. Karel was doadeure erfgenoam van de drie grotste dynastieën van Europa: 't [[Huus Habsburg]], 't [[Bourgondiërs#Huus Valois-Bourgondië (1363–1482)|Huus Valois-Bourgondië]], en 't Huus Trastámara van de krône Castilië, Léon en Aragon. == Karel en zyn voader in Mecheln == Achter den dôod van [[Karel de Stoutn]] in 1477, vestigde zyn weeuwe [[Margaretha van York]] heur in [[Mecheln]]. Ze kocht doa 't Hof van Koameryk, 'n eigndom van Jan van Bourgondië, de bastoardzeune van [[Jan zounder Vrees]] en bisschop van Koameryk. Achter den dôod van zyn dochter, [[Maria van Bourgondië]], wierd heur vint Maximiliaan van Ôostnryk nie anveird deur de Vlamsche steedn en surtout Gent was ipstandig. Ze speeldn boas over zyn twi jounges [[Filips I van Kastilië|Filips de Schôonn]] en [[Margaretha van Oostnryk (1480-1530)|Margaretha van Ôostnryk]]. In 1485 stoptn de Gentenoars under verzet en Maximiliaan brocht zyn zeuntje Filips, die ton 7 joar oud was, no Margaretha van York in Mecheln. In 1486 verkocht z'heur paleis an 't stadsbesteur en ze verhuusde noar e klinder huus. De stad Mecheln gaf et paleis an Maximiliaan en Filips. Filips, en loater ook zyn vrouwe [[Johanna van Kastilië|Johanna]], blêevn doa tout dan z'in 1502 vertrokkn no Spanje. Ze lietn under drie oudste jounges, Eleonora, Karel en Isabella, achter by Margaretha van York. Karel zyn broere [[Ferdinand I van et Illig Rôoms Ryk|Ferdinand]] is loater geboorn in Spanje. In 1505, on zyn ouders were woarn, is zyn zusje [[Maria van Ongareye (1505-1558)|Maria]] geboorn. Margaretha van York stierf in 1503 en Filips in 1506. Zyn vrouwe Johanna was in verwachtienge van under joungste dochter, Catharina, die in Spanje geboorn is. In 1507 stelde Maximiliaan zyn dochter (Karel zyn tante) an als regente en [[Landvoogdn van de Habsburgsche Nederlandn|landvoogdesse van de Habsbursche Nederlandn]]. Ze vestigdeg' heur in 't paleis in Mecheln. Karel wierd doa grôotgebrocht en je lêerde Vlams en Frans klappn. Loater ook nog Spoans, Duuts en Italioans. == Mêerderjoarig == In 1515 wierd ie in [[Brussel]] mêerderjoarig verkloard en krêegt ie 't gezag over de gewestn Vloandern, Mecheln, Holland, Zêeland, Henegouwn, Noamn, Broabant, Limburg, Overmoas en Luxemburg. In 1516, achter den dôod van z'n Spoansche grotvoader Ferdinand II, kwamt ie keunienk van Spanje, Sicilië en Noapels, en in 1519, achter den dôod van z'n andere grotvoader Maximiliaan, ook [[Rôoms-Duutsche keunienk]]. In 1520 (officieel 1530) kwamt ie keizer van 't Hillig Rôoms Ryk. Je veroverdeg' ook grôote gebiedn in Centroal- en Zuud-Amerika. Deur zyn Spoans keunienkschap en Duuts keizerschap kwoamn de Nederlandn definitief oundergeschikt an de keizerlikke belangn van de Habsburgers. Margaretha van Ôostnryk blêef landvoogdesse tout in 1530 en ze wierd ipgevolgd deur Karel zyn joungere zuster, [[Maria van Ongareye (1505-1558)|Maria van Hongareye]], weeuwe van [[Lodewyk II van Hongareye]]. Karel zyn grotste vyandn woarn de Turkn, de protestantn en [[François I van Vrankryk]], die geregeld Italië binn viel. De 24e februoari 1525 versloeg Karel François I in de [[Slag by Pavia (1525)|slag by Pavia]]. == Vrouwe en jounges == [[Image:La emperatriz Isabel de Portugal, por Tiziano.jpg|thumb|150px|<div class="center">Zyn vrouwe [[Isabella van Portugal (1503-1539)|Isabella]]</div>]] Karel trouwde de 10e moarte 1526 met [[Isabella van Portugal (1503-1539)|Isabella van Portugal]], de dochter van Emanuel I van Portugal. Under jounges woarn: * [[Filips II van Spanje]] (21 meie 1527 -13 september 1598) * Maria van Spanje (21 juni 1528 -26 februoari 1603), trouwde mè [[Maximiliaan II]] (keizer van 't Hillig Rôoms Ryk) * Ferdinand 1530 * Johanna van Habsburg (24 juni 1535 -7 september 1573) * Johan (1539) Karel haad ook vele maîtresses. Johanna van der Ghenst was de moeder van [[Margaretha van Parma]] en Barbara Blomberg de moeder van [[Juan van Oostnryk|Don Juan]], twêe van z'n bastoardkienders die loater landvoogd kwoamn. == Zyn hervormiengn in de Nederlandn == [[Ofbeeldienge:CoA-Roman-Emperor-Charles-V.png|thumb|150px|<div class="center">Zyn woapnschild</div>]] In 1543 kost Karel V, met et ''Verdrag van [[Venlo]]'', Gelre en Zutphen by zyn gewestn voegn. Van da joar wordn de Nederlandn ook de [[Zeventien Provinciën]] genoemd. Met et ''Verdrag van Augsburg'' van [[26 juni]] [[1548]] kost ie verkrygn da de Zeventien Provinciën als êen stoat gezien wierdn, en zovele of ounofhankelik kwoamn van 't Hillig Rôoms Ryk. Met de ''Pragmatieke Sanctie'' van [[4 november]] [[1549]] wierd er bepoald da de Nederlandn ossan mostn tegoare bluuvn ounder êen keunienk on ze overg'erfd wierdn. == Trôonsofstand en loater leevn == [[Ofbeeldienge:Karel-V-rijken.jpg|thumb|300px|<div class="center">Koarte van 't Hillig Rôoms Ryk en de erflandn van keizer Karel V als keunienk Karel I van Spanje</div>]] Deur de vele conflictn mè Vrankryk en d'Ottomoann gerakte Karel vrêe vermoeid en je sukkeldeg' ook mè zyn gezoundheid. In 1555 stound ie de Nederlandn of an zyn zeune Filips II, en in 1566 ook Spanje, Noapels, Sicilië en de Spoansche kolonies. De keizerskrône en d'Oostnryksche erflandn stound ie of an z'n broere [[Ferdinand I van et Illig Rôoms Ryk|Ferdinand I]]. Doadeure wierd Karel zyn weireldryk van de Habsburgers gesplitst in e [[Spoansche Habsburgers|Spoanschn tak]] en 'n Ôostnrykschn tak. 't Ende van z'n leevn brocht ie deure in 't San Jéronimoklôoster in Yuste woardat ie den eênentwientigstn september 1558 stierf. {{Commonscat|Charles V, Holy Roman Emperor|Karel V (HRR)}} [[Categorie:Groaf van Vloandern]] [[Categorie:Keizer van et Illig Rôoms Ryk]] [[Categorie:Habsburg]] [[Categorie:Groaf van Bourgondië]] [[Categorie:Hertog van Broabant|Hertog van Broabant]] [[Categorie:Groaf van Artois]] k1egzwfpi9x0c2pse8ff59btyn0kwl1 0 10480 327573 325852 2026-10-02T15:53:26Z Kontributor 2K 26728 update 1x CoA img redirect 327573 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = [[File:Philippe II de Bourgogne.jpg|200px|Filips de Stoutn]] | noame = Filips de Stoutn | leevn = 1342-1404 | functie1 = [[Ofbeeldienge:Blason fr Bourgogne.svg|20px|left]][[Hertog van Bourgondië]] | periode1 = 1363-1404 | vôorganger1 = [[Jean II van Vrankryk|Jean II de Goein]] | ipvolger1 = [[Jan zounder Vrees]] | functie2 = [[Ofbeeldienge:Blason maison fr de Nevers.svg|20px|left]] Groaf van Nevers | periode2 = 1384 (me [[Margaretha van Male|Margaretha]]) | vôorganger2 = [[Lodewyk van Male]] | ipvolger2 = [[Jan zounder Vrees]] | functie3 = [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|20px|left]][[Groaf van Vloandern]], [[File:Blason comtes fr d'Artois 1.svg|20px|left]] [[File:Blason maison fr de Nevers.svg|20px|right]] [[Groafschap Artois#Huus Bourgondië|Artois]] en<br> [[Bourgondiërs#Huus Bourgondië (1347–1361)|Franche-Comté]] | periode3 = 1384-1404 (me [[Margaretha van Male|Margaretha]]) | vôorganger3 = [[Lodewyk van Male]] | ipvolger3 = [[Margaretha van Male]] (allêene) | functie4 = [[Ofbeeldienge:Blason comtes de Rethel.svg|20px|left]] Groaf van Rethel | periode4 = 1384-1402 | vôorganger4 = [[Lodewyk van Male]] | ipvolger4 = Anton van Bourgondië | functie5 = [[Ofbeeldienge:Blason Charolais.svg|20px|left]][[Charolais|Groaf van Charolais]] | periode5 = 1390-1404 | vôorganger5 = Nieuw | ipvolger5 = [[Jan zounder Vrees]] | voader = [[Jean II van Vrankryk|Jean II de Goein]] | moeder = Bonne van Luxemburg }} '''Filips de Stoutn''' ([[Frãns]]: Philippe le Hardi) (Pontoise, [[17 januoari]] [[1342]] - [[Halle (Vlams-Broabant)|Halle]], [[27 april]] [[1404]]) was [[hertog van Bourgondië]] van 1363 tout an zyn dôod. Je was de stamvoader van de Bourgondischn tak van 't [[Huus Valois]]. Achter 'n dôod van zyn schonvoader in 1384 kwamt 'n [[groaf van Vloandern]], Nevers, [[Groafschap Artois#Huus Bourgondië|Artois]], Rethel en [[Bourgondiërs#Huus Bourgondië (1347–1361)|Franche-Comté]] en van 1390 groaf van [[Charolais]]. Zyn bynoame krêegt ie omdat 'n zo courageus was in de Slag van Poitiers in 1356, binst den [[Hounderdjoarign Oorlog]]e. Je was ton vêertien joar oud en je vocht mee me zyn voader. == Zyn leevn == [[File:Capture Jean le Bon.jpg|thumb|200px|left|<center>Filips me zyn voader [[Jean II van Vrankryk|Jean II de Goein]] in de Slag van Poitiers. (1356)]] [[Ofbeeldienge:Karte Haus Burgund 1.png|thumb|<center>Zyn bezittiengn]] Filips was de joungste zeune van de Frãnsche keunienk [[Jean II van Vrankryk|Jean II de Goein]] en Bonne van Luxemburg. In 1363 krêegt 'n 't hertogdom Bourgondië me den hoofdstad Dijon. Zyn voader stierf in 1364 en je wierd ipgevolgd deur zyn oudste zeune en broere van Filips, [[Charles V van Vrankryk|Charles V]]. In 1369 trouwde Filips in Gent me [[Margaretha van Male]], dochter van [[Lodewyk van Male]], de [[groaf van Vloandern]]. Ip 28 meie 1371 wierd under oudste zeune [[Jan zounder Vrees]] in Dijon geboorn. In 1380 stierf zyn broere Charles V en je wierd ipgevolgd deur zyn zeuntje [[Charles VI van Vrankryk|Charles VI]] die nog moa twoalf joar oud was. Van 1380 tout 1388 verblêef Filips in [[Parys]] en je was doa de leidnde figeure en voogd van zyn minderjoarig neeftje. Van die poziesje miekt 'n in 1382 gebruuk vor e leger in te zettn, vo de Vlamschn ipstand in de [[Slag by Westrôzebeke]] teegn zyn schonvoader Lodewyk van Male t'ounderdrukkn. 't Besteur van zyn eign gebied liet 'n over an zyn vrouwe Margaretha van Male. In 1384 stierf Lodewyk van Male. Je was de latste groaf van Vloandern van 't geslacht Dampierre en Filips erfde zyn gebiedn. In 1392 kwam Charles VI gêestesziek en Filips pakte were 't regentschap ip hem. == Vrouwe en jounges == Deur te trouwn me Margaretha van Male wierd et hertogdom Bourgondië nie allêene verêenigd met de groafschappn Bourgondië en Artesië, moar ook met et ryke groafschap Vloandern. Under jounges * [[Jan zounder Vrees]] (1371–1419), zyn ipvolger als hertog van Bourgondië, vermôord in Montereau * Karel (1372–1373) * [[Margaretha van Bourgondië (1374-1441)|Margaretha van Bourgondië]] (1374-1441), trouwde mè Willem II van Beiern (groaf van [[Groafschap Henegouwn#Huus Wittelsbach|Henegouwn]]-[[Groafschap Holland#Huus Wittelsbach|Holland en Zêeland)]], d'ouders van [[Jacoba van Beiern]] * Lodewyk (1377–1378) * Catharina (1378-1425), getrouwd in 1393 mè Leopold IV van Habsburg. * Bonne (1379-1399) * Anton (1384-1415) * Maria (1386-1422), getrouwd in 1401 mè Amadeus VIII van Savoye * Philippe (1389-1415) == Zyn dôod == Filips stierf in 1404 in 't Broabantse Halle en zyn zeune Jan zounder Vrees volgdeg hem ip. De rykelyk versierde proalgroavn van Filips de Stoutn en Jan zounder Vrees stoan in de musée des Beaux-Arts in Dijon in 't [[paleis van d'hertoogn van Bourgondië]]. Ze zyn gemakt deur de kunstenoars Jean de Marville, Claus Sluter, Claus de Werve en Jean Malouel, den officieeln schilder van den hertog. Ze moakn dêel uut van de schonste kunstwerkn van 't Bourgondisch Ryk. [[Ofbeeldienge:Philippe le Hardi.jpg|thumb|center|300px|<center>'t Proalgraf van Filips de Stoutn in 't paleis van d'hertoogn van Bourgondië in Dijon]] {{Commonscat|Philip II, Duke of Burgundy}} [[Categorie:Ertog van Bourgondië]] [[Categorie:Groaf van Vloandern]] [[Categorie:Groaf van Bourgondië]] [[Categorie:Groaf van Artois]] ixh8hqvtxdw4yez5a1v0x4decij6my8 0 10549 327574 327245 2026-10-02T15:53:30Z Kontributor 2K 26728 update 1x CoA img redirect 327574 wikitext text/x-wiki {{Bofartikel_ster}} {{Dynastie| | ploatje = [[Ofbeeldienge:Maître de la légende de Sainte Marie-Madeleine - Philippe le Beau, INV 2085 ; C 324 (cropped).jpg|thumb]] | noame = Filips I van Castilië | leevn = 1478-1506 | functie1= [[Ofbeeldienge:Blason fr Bourgogne.svg|20px|left]] [[File:Brabant-Limburg Arms.svg|20px|left]] [[Hertog van Bourgondië]] (titulair) <br /> [[File:Armoiries Comtes de Luxembourg superseding.svg|20px|right]] [[Hertog van Broabant#Hertoogn van Broabant, Lothier en Limburg|Hertog van Broabant, Lothier, Limburg]] en [[Huus Luxemburg#Hertogdom Luxemburg|Luxemburg]]. <br />[[File:Namur Arms.svg|20px|left]] [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|20px|left]] [[Ofbeeldienge:Blason comtes fr d'Artois 1.svg|20px|right]] Markgroaf van Noamn. <br /> [[Groaf van Vloandern]], [[Groafschap Artois#Huus Bourgondië|Artois]], [[Bourgondiërs#Huus Bourgondië (1347–1361)|Franche-Comté]], [[Charolais]], [[Groafschap Henegouwn#Huus Wittelsbach|Henegouwn]], [[File:Hainaut Modern Arms.svg|20px|left]] [[File:Counts of Holland Arms.svg|20px|right]] [[Groafschap Holland#Huus Wittelsbach|Holland, Zêeland]] | periode1 = [[1482]]-[[1506]] | vôorganger1 = [[Maria van Bourgondië]] | ipvolger1 = [[Karel V van et Illig Rôoms Ryk|Karel II]] | functie2 = [[File:Guelders-Jülich Arms.svg|20px|left]] [[File:Graafschap zutphen.svg|20px|right]] Hertog van Gelre en<br /> Groaf van Zutphen | periode2 = [[1482]]-[[1492]] | vôorganger2 = [[Maria van Bourgondië]] | ipvolger2 = Karel van Gelre | functie3 = [[Ofbeeldienge:Royal Coat of Arms of the Crown of Castile (15th Century).svg|25px|left]] Keunienk van Castilië en Léon | periode3 = [[12 juli]] [[1506]]-<br />[[25 september]] [[1506]] | vôorganger3 = [[Johanna van Kastilië|Johanna]] | ipvolger3 = Ferdinand II van Aragón (regent vo [[Johanna van Kastilië|Johanna]]) | voader= [[Maximiliaan I|Maximiliaan van Ôostnryk]] | moeder = [[Maria van Bourgondië]] }} '''Filips I van Castilië''', bygenoamd Filips de Schôonn, ([[Brugge]], [[22 juli]] [[1478]] - Burgos, [[25 september]] [[1506]]) was de zeune van [[Maximiliaan I|Maximiliaan van Ôostnryk]] en [[Maria van Bourgondië]]. Deur te trouwn mè [[Johanna van Castilië]] kwam Spanje loater ounder de [[Habsburg]]ers. ==Zyn kienderjoarn== [[Ofbeeldienge:Bernhard Strigel 003b.jpg|thumb|left|<center>Filips tusschn zyn voader en moeder.<br />Ounder: Van lienks no reks: [[Ferdinand I van et Illig Rôoms Ryk|Ferdinand I]], [[Keizer Karel V|Karel V]] en [[Lodewyk II van Hongareye]].]] Omdat 'n nog mo vier joar oud was os z'n moeder stierf, pakte z'n voader Maximiliaan 't regentschap ip hem. Filips is van zyn 7 joar ipgebrocht in [[Mecheln]] deur zyn stiefgrotmoeder [[Margaretha van York]], de weeuwe van [[Karel de Stoutn]]. Achter den dôod van heur vint in 1477, ha Margaretha van York et Hof van Koameryk in Mecheln gekocht, en heur doa gevestigd. 't Was 'n eigndom gewist van Jan van Bourgondië, de bisschop van Koameryk, die e bastoardzeune was van [[Jan zounder Vrees]]. Achter da Filips zyn moeder in 1482 veroungelukt was, wierd zyn voader Maximiliaan nie anveird deur de Vlamsche steedn en surtout Gent was ipstandig. Ze speeldn boas over zyn twi jounges, Filips en zyn zusje [[Margaretha van Oostnryk (1480-1530)|Margaretha]]. In 1485 stoptn de Gentenoars under verzet en Maximiliaan brocht zyn zeuntje, die ton 7 joar oud was, no Margaretha van York in Mecheln. In 1486 verkocht z'heur paleis an 't stadsbesteur van Mecheln, die 't kocht vo te geevn an de Habsburgsche familie. Filips kwamt doar ounder invloed van de Mechelschn oadel. ==Mêerderjoarig== In [[1494]] is Filips mêerderjoarig verkloard en krêegt ie 't bewiend in handn. [[Image:PhillippeJeanne.jpg|thumb|left|<center>Filips mè zyn vrouwe Johanna]] Direkt begost ie de belangn van de Nederlandn te verdeedign en probeerdegt ie de neutraliteit te bewoarn tegenover [[Vrankryk]] en [[Iengeland]]. Da was in teegnstellienge mè de polletiek van z'n voader Maximiliaan, die styf anti-Frans was en die hem, achter zyn anstellienge van keizer in 1493, nie vele mèr antrok van de Nederlandn. Filips was de latstn hertog van Bourgondië die persôonlik over de [[Bourgondische Nederlandn|Bourgondische]] of [[Habsburgsche Nederlandn]] regeerde. Je zette der de centralisoasjepolletiek van zyn vôorgangers vôort, o.m. deur in 1504 de Grôte Road, die in 1477 achter den dood van [[Karel de Stoutn]] ofgeschaft was, were ip te richtn en definitief in Mecheln te vestign ounder de noame ''De Grôte Road van Mecheln''. De 20stn oktober 1496 trouwde Filips in de Sint-Gummaruskerke in [[Lier (België)|Lier]] mè [[Johanna van Castilië]]. Ze was de dochter van de zogenoamde ''Katholieke Keuniengn'': keunienk Ferdinand II van Aragon en keuniginne [[Isabella I van Castilië]]. Johanna was mo derde in lyne vo de trôonsipvolgienge, en doadeure ha ze nie verwacht da z'in anmerkienge zou kommn. Moar in 1497 stierf heur broere Johan, de prins van Asturië en krôonprins. Je was zes moandn idder getrouwd mè Filips zyn zuster Margaretha van Ôostnryk. In 1498 en 1500 stiervn ook heur zuster [[Isabella van Portugal (1470-1498)|Isabella van Portugal]], en heur zeuntje Miguel, die anders keunienk van Spanje en Portugal zou gekommn zyn. Deurda Johanna trôonipvolgster kwam van Castilië en Aragon, zou Filips loater regeern over Ôostnryk, de Nederlandn en hêel Spanje. ==Keunienk van Castilië== [[File:Coat of Arms of Philip I of Castile (Chivalric).svg|thumb|<center>Woapnschild van Filips I van Castilië]] In 1502 reisde Filips mè Johanna, en e grôot dêel van 't hof van Bourgondië, no Spanje vor hem lik ipvolger te loatn erkenn. Ze lietn under drie oudste jounges, Eleonora, [[Keizer Karel V|Karel]] en Isabella, achter by Margaretha van York. 't Joar derip, in 1503 is Margaretha van York gestorvn, en Filips kêerde da joar mè 't grotste dêel van 't hof were no de Nederlandn. Johanna, die in verwachtienge was van [[Ferdinand I van et Illig Roomsche Ryk|Ferdinand I]], blêef in Madrid, woa da ze in 1503 beviel. Loater kêerde ze were no de Nederlandn en heur vuufde kiend [[Maria van Hongareye|Maria]] is doar in 1505 geboorn. Johanna heur gêestesziekte was ton ol begost. De reloasje met heur vint was styf slicht en ze leefdn apart. Zyn ountrouw en heur jalousie die heur coleriek miek, verergerde de situoasje nog. In november 1504 was Filips zyn schonmoeder Isabella I van Castilië gestorvn. Heur vint Ferdinand II probeerde 't regentschap van Castilië te krygn, moar in 1506 riept de Cortes Filips en zyn vrouwe no Spanje. Achter e moeilikke reize in e zwoare storm belandegn z'eindelik in Spanje. Filips krêegt doa probleemn mè zyn schonvoader, die 't nie koste verkroppn dat er e vrimdn de macht over Spanje zou krygn, en j'eiste 't regentschap ip vor hem. Mo de 12e juli 1506 wierd Filips toch officieel erkend deur de Cortes en kwamt ie Filips I van Castilië, neffest z'n vrouwe Johanna de keuniginne. ==Zyn dôod== Nog gin drie moandn loater, de 25e september 1506, is Filips gestorvn. [[Ofbeeldienge:Juana la Loca de Pradilla.jpg|thumb|left|400px|<center>Johanna de Woanzinnige an zyn dôodskiste. (''Doña Juana la Loca'', schildery uut 1877 van Francisco Pradilla y Ortiz <br />(Pradomuseum, Madrid)]] Zyn vrouwe Johanna was in verwachtienge van under joungste dochter, Catharina, die in 1507 geboorn is in Spanje. Johanna kost den dôod van heur vint nie verwerkn, woadeure dat heur gêestesziekte nog verergerde. Ze slôot heur of van de weireld en ze kost nie schêen van Filips zyn dôodskiste. Ze doolde der overol mee round, wat da loater leidde tout heur bynoame ''Johanna de Woanzinnige''. Deurda ze nie mè bekwoam was vo te regeern kwam heur voader, Ferdinand II van Aragón, heur regent van 1506 tout 1516, mo ze blêef heur titel theoretisch houdn tout an heur dôod in 1555. Under zeune Karel erfde, ounder 't regentschap van z'n grotvoader Maximiliaan, 't [[Hillig Rôoms Ryk]] en de [[Lêge Landn]], en achter den dôod van z'n andere grotvoader Ferdinand II van Aragon in 1516, ook hêel Spanje. 't Spoans-Habsburgs Ryk is lange 't machtigste ryk van 't Europees continent gewist. 't Proalgraf van Filips en Johanna stoat in de keuninklikke kapelle neffest de kathedroale van Granada. In 1507 stelde Maximiliaan zyn dochter, [[Margaretha van Oostnryk (1480-1530)|Margaretha]], an als regente en [[Landvoogdn van de Habsburgsche Nederlandn|landvoogdesse van de Habsbursche Nederlandn]]. Ze vestigdeg' heur in 't paleis in Mecheln. ==Zyn titels== * [[Ofbeeldienge:Blason Castille Léon.svg|30px]] [[12 juli]] [[1506]] - [[25 september]] [[1506]]: Keunienk van Castilië lik '''Filips I''' * [[Ofbeeldienge:Armoiries Bourgogne Moderne.png|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: [[Hertog van Bourgondië]] lik '''Filips IV''' (ollene moa titulair, Bourgondië zelve wos ol round 1477 deur de Fransche veroverd) * [[Ofbeeldienge:Armoiries Brabant.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: [[Hertog van Broabant]] lik '''Filips III''' * [[Ofbeeldienge:Modern Arms of Limburg.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Hertog van Limburg lik '''Filips III''' * [[Ofbeeldienge:Gules a fess argent.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Hertog van [[Ertogdom Lothier|Lothier]] lik '''Filips III''' * [[Ofbeeldienge:Armoiries Comtes de Luxembourg superseding.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Hertog van [[Grootertogdom Luxemburg|Luxemburg]] lik '''Filips II''' * [[Ofbeeldienge:Arms of Namur.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Markgroaf van Noamn lik '''Filips V''' * [[Ofbeeldienge:Blason fr Franche-Comté.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: [[Bourgondiërs#Machtstryd vo 't groafschap Bourgondië|Groaf van vry Bourgondië (Franche-comté)]] lik '''Filips VI''' * [[Ofbeeldienge:Blason comtes fr d'Artois 1.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Groaf van [[Artesië]] lik '''Filips VI''' * [[Ofbeeldienge:Blason Charolais.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Groaf van [[Groafschap Charolais|Charolais]] lik '''Filips III''' * [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Groaf van [[Groafschap Vloandern|Vloandern]] lik '''Filips IV''' * [[Ofbeeldienge:Armoiries Hainaut Moderne.png|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: [[Groafschap Henegouwn|Groaf van Henegouwn]] lik '''Filips II''' * [[Ofbeeldienge:Armoiries Hollande.png|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: [[Groafschap Holland|Groaf van Holland]] lik '''Filips II''' * [[Ofbeeldienge:Coatofarmszeeland.PNG|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[25 september]] [[1506]]: Groaf van Zeeland lik '''Filips II''' * [[Ofbeeldienge:Wappen Geldern-Juelich.svg|30px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[1492]]: Hertog van Gelre lik '''Filips I''' *[[Ofbeeldienge:Coat of arms of Zutphen.svg|40px]] [[27 moarte]] [[1482]] - [[1492]]: Groaf van Zutphen lik '''Filips I''' ==Zyn zes jounges== [[Image:De zes kinderen van Filips de Schone en Johanna van Castilië.JPG|thumb|400px|<center>De zes jounges van Filips en Johanna van Castilië]] * Eleonora van Habsburg, keuniginne van Portugal en loater van Vrankryk, getrouwd met Emanuel I van Portugal en mè [[François I van Vrankryk]] * [[Karel V van et Illig Rôoms Ryk|Karel V]], keizer van 't [[Hillig Rôoms Ryk]] en keunienk van Spanje, getrouwd met [[Isabella van Portugal (1503-1539)|Isabella van Portugal]] * [[Isabella van Habsburg]], keuniginne van Denemarkn, getrouwd mè Christiaan II van Denemarkn * [[Ferdinand I van et Illig Rôoms Ryk|Ferdinand I]], keizer van 't Hillig Rôoms Ryk, getrouwd mè Anna van [[Boheemn]] * [[Maria van Hongareye]], keuniginne van Hongareye, getrouwd mè [[Lodewyk II van Hongareye]] * Catharina van Habsburg (1507-1578), keuniginne van Portugal, getrouwd mè Johan III van Portugal {{commons|Category:Philip I of Castile|Filips I van Castilië}} [[Categorie:Ertog van Bourgondië]] [[Categorie:Groaf van Vloandern]] [[Categorie:Habsburg]] [[Categorie:Wikipedia:Bofartikel]] [[Categorie:Groaf van Bourgondië]] [[Categorie:Hertog van Broabant]] [[Categorie:Groaf van Artois]] 8n0jtmmc3rb49azltj2v3rj1oo5vc69 0 10647 327575 325854 2026-10-02T15:53:35Z Kontributor 2K 26728 update 1x CoA img redirect 327575 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = [[Ofbeeldienge:Portrait_of_Philip_II_of_Spain_by_Sofonisba_Anguissola_-_002b.jpg|200px|Filips II]] | noame = Filips II van Spanje | leevn = [[1527]] - [[1598]] | functie1 =[[File:Royal arms of England.svg|20px|left]] [[Lyste van Iengelsche keuniengn en keuniginn#Huus Tudor|Keunienk van Iengeland en Ierland]] (Jure uxoris) | periode1 = [[1554]]-[[1558]] (me Mary I) | vôorganger1 = Mary I (allêene) | ipvolger1 = Elizabeth I | functie2= [[File:Flag of the Low Countries.svg|20px|left]] [[Nederlandn|Soeverein van de Nederlandn]]<br />[[Ofbeeldienge:Blason fr Bourgogne.svg|20px|left]] [[File:Brabant-Limburg Arms.svg|20px|left]] [[Hertog van Bourgondië]] (titulair) <br /> [[File:Arms of the Count of Luxembourg.svg|20px|right]] [[Hertog van Broabant#Hertoogn van Broabant, Lothier en Limburg|Hertog van Broabant, Lothier, Limburg]] en [[Huus Luxemburg#Hertogdom Luxemburg|Luxemburg]]. <br />[[File:Namur Arms.svg|20px|right]] [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|20px|left]] [[Ofbeeldienge:Blason comtes fr d'Artois 1.svg|20px|right]] Markgroaf van Noamn. <br /> [[Groaf van Vloandern]], [[Groafschap Artois#Huus Bourgondië|Artois]], [[Bourgondiërs#Huus Bourgondië (1347–1361)|Franche-Comté]], [[File:Blason maison fr de Nevers.svg|20px|left]][[File:Hainaut Modern Arms.svg|20px|right]]<br /> [[Charolais]] en [[Groafschap Henegouwn#Huus Wittelsbach|Henegouwn]] | periode2 = [[1555]] - [[1598]] | vôorganger2 = [[Keizer Karel V]] | ipvolger2 = [[Albrecht en Isabella]] | functie3 = [[File:Guelders-Jülich Arms.svg|20px|left]] [[File:Graafschap zutphen.svg|20px|right]] Hertog van Gelre<br /> Groaf van Zutphen, <br /> [[File:Counts of Holland Arms.svg|20px|left]] [[Ofbeeldienge:Coatofarmszeeland.PNG|20px|right]][[Groafschap Holland#Huus Wittelsbach|Holland en Zêeland]] | periode3 = [[1555]]-[[1581]] | vôorganger3 = [[Keizer Karel V]] | ipvolger3 = [[Republiek der Zeevn Verenigde Provinciën|Nederlandsche Republiek]] | functie4 = [[Ofbeeldienge:Armoiries Philippe II d'Espagne.png|20px|left]]Keunienk van Spanje,<br />Sicilië en Noapels (van [[1554]]) <br /> Hertog van Milaan (van [[1540]]) | periode4 = [[1556]] - [[1598]] | vôorganger4 = [[Keizer Karel V]] | ipvolger4 = [[Filips III van Spanje]] | functie5 = [[Ofbeeldienge:Armoires portugal 1481.svg|20px|left]]Keunienk van Portugal | periode5 = [[1580]] - [[1598]] | vôorganger5 = Hendrik I van Portugal | ipvolger5 = [[Filips III van Spanje]] | voader = [[ Keizer Karel V]] | moeder = [[Isabella van Portugal (1503-1539)|Isabella van Portugal]] }} [[File:Felipe IV offers Ferdinand to Glory.jpg|thumb|<center>Werk van [[Titiaan]]: Filips II offert z'n zeuntje, prins Fernando, achter d'overwinnienge van de ''Slag by Lepanto'' in 1571 ip de Ottomoansche Turkn.]] '''Filips II van Spanje''' (Valladolid, [[21 meie]] [[1527]] - Madrid, [[13 september]] [[1598]]) was keunienk van Spanje (Castilië en Aragón) van 1556, keunienk van Sicilië en Noapels van 1554, keunienk van Portugal van 1580, hertog van Milaan van 1540 en soeverein van de [[Nederlandn]] van 1555 tout an zyn dôod. Je was ook jure uxoris [[Lyste van Iengelsche keuniengn en keuniginn#Huus Tudor|keunienk van Iengeland en Ierland]] van 1554 tout 1558, binst zyn huwelyk me Mary I van Iengeland. == Zyn leevn == Filips II was den êenigste wettige zeune van [[keizer Karel V]] en [[Isabella van Portugal (1503-1539)|Isabella van Portugal]]. Van [[1539]] wast 'n regent in Spanje. In [[1555]] gaf zyn voader hem de [[Nederlandn]] en in [[1556]] dêe zyn voader trôonsofstand. == Vrouwn en jounges == Filips II trouwde vier kis: * 1. Maria Emanuela van Portugal, dochter van Johan III van Portugal **Carlos van Spanje (1545–1568). Maria stierf vier doagn achter de geboorte. * 2. Mary I van Iengeland van 't Huus Tudor, (bygenoamd Bloody Mary), dochter van [[Hendrik VIII van Iengeland]] en z'n êeste vrouwe Catharina van Aragon. Achter heur dôod wilde Filips met heur joungere halfzuster, de protestantse keuniginne Elizabeth I van Iengeland trouwn, mo dat is nie deure gegoan. Filips peisde da z'n zeune Don Carlos doar achter zat en je liet hem gevangn zettn. Don Carlos stierf kort d'r achter en Filips z'n teegnstanders beschuldigdn hem van 't vermôordn van z'n eign zeune. **Gin jounges * 3. Elisabeth van Valois, dochter van keunienk Henri II van Vrankryk. In 1559 slôot Spanje et Verdrag van Cateau-Cambrésis, achter 60 joar oorloge teegn Vrankryk. Ols ounderdêel van 't vredesverdrag trouwde Filips me de 14-joarige dochter van Henri II, Elisabeth van Valois. Elisabeth was êest beloofd gewist an z'n ton 14-joarige zeune Don Carlos. Elisabeth krêeg twi dochters, mo gin zeuns. Ze stierf in 1568. **[[Isabella van Spanje|Isabella]] (1566-1633]), trouwde met [[Albrecht van Ôostnryk]] **Catharina (1567-1597), trouwde me Karel Emanuel I van Savoye * 4. Anna van Ôostnryk, dochter van keizer [[Maximiliaan II]] van 't [[Hillig Rôoms Ryk]] en Maria van Spanje, dochter van [[Keizer Karel V]]. In 1570 trouwde Filips me z'n 22 joar jounger nichtje Anna van Ôostnryk (1549-1580), die verloofd was me z'n zeune Carlos vo dat 'n stierf. **Fernando (1571-1578) **Carlos Lorenzo (1573-1575) **Diego Félix (1575-1582) **[[Filips III van Spanje]] (1578-1621), zyn ipvolger **Maria (1580-1583) == De Ottomoann == In 1558 haan de Ottomoansche Turkn de Baleaarn veroverd en geplunderd, en ze vieln ook de Spoansche kust an. Achter 'n iproep van paus Pius V zette Filips hem in als verdediger van 't Christelyk Europa teegn 't Islamitisch Ottomoans Ryk. In 1571 versloeg zyn vloot de Ottomoann, tegoare met een dêel Zuud-Europeesche boundgenôotn, in de ''Slag by Lepanto'' an de westkust van Grieknland. == De Tachtigjoarign Oorloge == [[File:Detail of a portrait of Fernando Alvarez de Toledo by Antonio Moro.jpeg|thumb|left|140px|<center>Den [[hertog van Alva]]]] Achter de [[Beeldnstorm]] in 1566 in de Nederlandn, zound Filips II den [[hertog van Alva]] vor orde ip zoakn te stelln. Z'n keihardn anpak lokte grôot protest uut en azo begost in 1568 de [[Tachtigjoarign Oorlog]]e (of de Nederlandschn Ipstand). De stryd in de Nederlandn, de spanniengn met Iengeland en d'invoazjes van de moslims woogn zwoar ip de stoatskasse. In 1581 verkloardn d'Hollandsche Stoatn-Generoal in 't [[Plakkaat van Verlatinghe]], de ounofankelikeid van de [[Noordelikke Nederlandn|Republiek der Verenigde Provinciën]] en was Filips doa z'n macht kwyt. == Keunienk van Portugal == [[Ofbeeldienge:Escudo de Armas de Felipe II a Carlos II.svg|thumb|150px|<center>Zyn woapnschild]] Round 1580 erfde Spanje Portugal. Filips benoemde z'n eign tout keunienk van Portugal omda z'n moeder e Portugeesche was. Da wierd êest nie anveird deur 't Portugees volk en doarom most 'n 't doen me geweld. Je zette den hertog van Alva in, die ton al weregekêerd was van de Nederlandn. Portugal zou 60 joar dêel uutmoakn van 't Spoans Ryk. == De Spoans-Iengelschn oorloge (1585-1604) == Iengeland was vrêe anti-Spoans en anti-katholiek gewordn achter 't beleid van Mary Tudor (Bloody Mary), die tegoare met heur vint Filips II 'n echt terreurbewiend teegn 't protestantisme gevoerd haad. Omdat 'n gin Iengelschn ipvolger haad met eur, is de trôone no de protestantsche Elisabeth I, dochter van [[Hendrik VIII van Iengeland]] en z'n twidde vrouwe Anna Boleyn, gegoan. Elisabeth I, die ook d'ipstandeliengn in de Nederlandn steunde, gaf ipdracht vo d'execuusje (in 1587) van de katholieke keuniginne Mary Stuart van Schotland (nie te verwarrn me Mary I van Iengeland), die ounthoofd wierd. Da was vo Filips II de reedn vor in 1588 met e machtige vloot, den Armada, te vertrekkn noar Iengeland. Mo z'n leger leed 'n enorme nederloage en Filips most ofzien van z'n plann. == Zyn dôod == Filips vocht hêel z'n leevn vo 't katholicisme. Je stierf in 1598 en je wierd ipgevolgd deur z'n zeune Filips III. De Nederlandn kwoamn in handn van z'n dochter [[Aartsertoginne Isabella|Isabella]], die getrouwd was met [[Albrecht van Ôostnryk]]. [[Ofbeeldienge:Iberian Union Empires.png|thumb|left|550px|<center>Gezoamenlikke bezittiengn van Spanje (rôod) en Portugal (blow) ounder Filips II in 1580]] {{Commons|Felipe II de España}} [[Categorie:Habsburg]] [[Categorie:Groaf van Vloandern]] [[Categorie:Groaf van Bourgondië]] [[Categorie:Hertog van Broabant]] [[Categorie:Groaf van Artois]] 9f24ykyiytz9z1sc6bt3t6a3rr6a6ls 0 10794 327586 325855 2026-10-02T15:56:47Z Kontributor 2K 26728 update img redirect 327586 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = [[File:Isabel Clara Eugenia (Pantoja de la Cruz).jpg|thumb|200px|center|<center>Isabella van Spanje geschilderd deur Juan Pantoja de la Cruz ca. 1598-1599 (Museo del Prado, Madrid)]] | noame = Isabella van Spanje | leevn = [[1566]] – [[1633]] | functie1 = [[Ofbeeldienge:Flag of the Low Countries.svg|20px|left]] [[Spoansche Nederlandn|Soeverein van de Spoansche Nederlandn]] <br />(met [[Albrecht van Ôostnryk]])<br />[[File:Brabant-Limburg Arms.svg|20px|left]] [[Hertog van Broabant#Hertoogn van Broabant, Lothier en Limburg|Hertoginne van Broabant, Lothier, Limburg]] en [[Huus Luxemburg#Hertogdom Luxemburg|Luxemburg]] [[File:Arms of the Count of Luxembourg.svg|20px|right]] <br /> [[File:Namur Arms.svg|20px|left]] Markgravinne van Noamn. <br /> [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|20px|left]][[File:Blason maison fr de Nevers.svg|20px|right]] [[Ofbeeldienge:Blason comtes fr d'Artois 1.svg|20px|left]] [[Groaf van Vloandern|Gravinne van Vloandern]],<br />[[Charolais]], [[Bourgondiërs#Huus Bourgondië (1347–1361)|Franche-Comté]], <br />[[Groafschap Artois#Huus Bourgondië|Artois]] en [[Groafschap Henegouwn#Huus Wittelsbach|Henegouwn]] [[File:Hainaut Modern Arms.svg|20px|right]] | periode1 = [[1598]] – [[1621]] | vôorganger1 = [[Filips II van Spanje|Filips II]] | ipvolger1 = [[Filips IV van Spanje|Filips IV]] | functie2 =[[Ofbeeldienge:Flag of the Low Countries.svg|20px|left]] [[Landvoogdn van de Nederlandn#Spoansche Nederlandn|Landvoogdesse van de Nederlandn]] | periode2 = [[1621]] – [[1633]] | vôorganger2 = [[Albrecht en Isabella]] | ipvolger2 = [[Ferdinand van Oostnryk]] | voader = [[Filips II van Spanje|Filips II]] | moeder = Elisabeth van Valois }} [[Ofbeeldienge:COA Archiduques Alberto e Isabel.svg|thumb|<center>Woapn van [[Albrecht en Isabella]]]] '''Isabella Clara Eugenia''' (Segovia (Spanje), [[12 ogustus|12 augustus]] [[1566]] - [[Brussel]], [[1 december]] [[1633]]) wos een van de dochters van den Spoanschn keunienk [[Filips II van Spanje|Filips II]]. Ze wos zy van [[1598]] tout [[1621]] vorstinne van de [[Nederlandn]]. Achter 'n dood van heurnen vint [[Albrecht van Oostnryk]] in [[1621]] kwam ze zy ollene [[Landvoogdn van de Habsburgsche Nederlandn|landvoogdesse]] van de [[Lege Landn]] tout an eurne dood in [[1633]]. == Uwelik == Kort voor zynen dood gof Filips II an heur en heurnen vint de Lege Landn lik huwelikscadeau. Je wilde surtout ofgeroakn van 'n burgeroorloge da doa an 'n gank wos en hem handnvul geld koste. Zynder kosten d'r ounofhankelik over regeern moar d'r woarn wel enigste voorwoardn an verboundn: * hoe 't koppel gin kinders en kreeg, keerden de Nederlandn were noa de Spoansche krone * eventuele kinders kostn ollene trouwn mèi de goedkeurienge van 'n Spoanschn keunienk * eventuele dochters mochtn ollene moa trouwn mèi Spoansche prinsn Via heur huwelik gerochte ze zy ook aartshertoginne van Oostnryk. == Besteur == [[Ofbeeldienge:Isabella Clara Eugenia as a nun.jpg|thumb|left|<center>Isabella ofgebeeld lik Nunne <br />([[Pieter Paul Rubens]], 1625)]] [[Albrecht en Isabella]] woarn styf geirn geziene, surtout by de bevolkienge van de [[Zudelikke Nederlandn]]. Ze stoundn ollene de katholieke godsdienste toe en voerdn in [[1611]] 't Eeuwig Edict in. Dat hield in da familjenoamn moestn vastegeleid zyn en da kerkn verplicht woarn vo dop-, huwelik- en doodsregisters an te leggn. Z'hèin en upmerkelik succes g'hoald mèi hunder overwinnienge up d'Hollanders en d'Iengelsche by 'n [[Slag by Nieuwpoorte]] in [[1600]]. Dat hèit hunder e sterke reputoasje gegeevn want zo hèin ze zynder beweezn dan de Zudelikke Nederlandn in stoat woarn d'anvolln van d'upstandige [[Noordelikke Nederlandn]] of te sloan, wel mèi d'hulpe van 't Spoans leger. In [[1609]] zyn Albrecht en Isabella tot en akkoord gerocht mèi de noordelikke provinsjn vo en bestand van twolf joar of te sluutn, et [[Twolfjoarig Bestand]]. Doadeure kostn de Zudelikke Nederlandn were up krachtn kommn van 'n burgeroorloge da joarn lank hèit gedeurd, en begoste'r en periode van diplomatiekn, artistiekn en economischn welvoart. Albrecht en Isabella woarn ook verzot up kunste. Surtout den bekendn schilder [[Pieter Paul Rubens]] wos lik hofschilder ne geirn geziene gast an hunder hof. Rubens wos ook diplomat vo d'aartshertoogn en hèit dikkers up missie gesteurd gewist om over oorlogen en vrede te goan ounderhandeln. == Dood van Albrecht == Achter 'n dood van Albrecht in [[1621]] keerdn de Nederlandn direct were noa de Spoansche krone die oundertusschn ounder keunienk [[Filips IV van Spanje|Filips IV]] stound. 't Liefst van ol wilde de styf katolieke Isabella werekeern noar e klooster in Spanje (Monasterio de las Descalzas Reales) moar zy en mochte nie van 'n keunienk. Ze moeste zy teegn eur goestienge in Brussel bluuvn vodder regeern lik landvoogdesse. Ze bleef wel streevn na vredesounderhandeliengn mèi de [[Noordelikke Nederlandn]], zounder da de keunienk van etwod wiste. == Dood van Isabella == 't Ende van heur leevn brocht ze zy deure in e Vlams klooster. Achter heurn dood in [[1633]] keerde 't besteur over de Nederlandn were na de Spoanschn keunienk [[Filips IV van Spanje|Filips IV]]. Dendien stelde [[Ferdinand van Oostnryk]] an lik regent. {{commonscat|Infanta Isabella Clara Eugenia of Spain|aartshertoginne Isabella}} [[Categorie:Landvoogd]] [[Categorie:Nieuwn tyd]] [[Categorie:Habsburg]] [[Categorie:Groaf van Vloandern]] [[Categorie:Groaf van Bourgondië]] [[Categorie:Hertog van Broabant]] [[Categorie:Groaf van Artois]] 067gpmu86nb0nlwuh7kvldxp42du2xl 0 10797 327606 325856 2026-10-02T16:03:16Z Kontributor 2K 26728 update CoA img redirect 327606 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = [[Ofbeeldienge:Isabella Clara Eugenia Spain Albrecht.jpg|250px|D'aartsertoogn Albrecht en Isabella deur [[Peter Paul Rubens|Rubens]] geschilderd.]] | noame = Albrecht en Isabella | leevn = [[1598]] – [[1621]] | functie1 = [[Ofbeeldienge:Flag of the Low Countries.svg|20px|left]] [[Spoansche Nederlandn|Heersers van de Spoansche Nederlandn]]<br /> [[File:Brabant-Limburg Arms.svg|20px|left]] [[File:Arms of the Count of Luxembourg.svg|20px|right]] [[Hertog van Broabant#Hertoogn van Broabant, Lothier en Limburg|Hertog van Broabant, Lothier, Limburg]] en [[Huus Luxemburg#Hertogdom Luxemburg|Luxemburg]]. <br />[[File:Namur Arms.svg|20px|right]] [[Ofbeeldienge:Blason comtes fr d'Artois 1.svg|20px|right]] Markgroaf van Noamn. <br /> [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|20px|left]] [[Groaf van Vloandern]], [[Groafschap Artois#Huus Bourgondië|Artois]], [[Bourgondiërs#Huus Bourgondië (1347–1361)|Franche-Comté]], [[File:Blason maison fr de Nevers.svg|20px|left]][[File:Hainaut Modern Arms.svg|20px|right]] <br /> [[Charolais]] en [[Groafschap Henegouwn#Huus Wittelsbach|Henegouwn]] | periode1 = [[1598]] – [[1621]] | vôorganger1 = [[Filips II van Spanje|Filips II]] | ipvolger1 = [[Filips IV van Spanje|Filips IV]] }} '''Albrecht en Isabella''' woarn twee populaire aartshertoogn die van [[1598]] tout [[1621]] lik ounofhankelikke heersers over de [[Spoansche Nederlandn]] hèin geregeerd. Vo meer uutleg over die personages zie d'artikels: *[[Albrecht van Oostnryk]] *[[Isabella van Spanje]] [[Ofbeeldienge:Munt Albrecht en Isabella.jpg|thumb|left|150px|<center>Zilvern munte mèi hunder woapnschild, gesleegn in Antwerpn]] [[Categorie:Landvoogd]] [[Categorie:Nieuwn tyd]] [[Categorie:Habsburg]] [[Categorie:Groaf van Vloandern]] [[Categorie:Groaf van Bourgondië]] [[Categorie:Hertog van Broabant]] [[Categorie:Groaf van Artois]] ebzkr92f2e2t8b2h2vdp1gyv0agxlvo 0 11083 327605 325858 2026-10-02T16:02:49Z Kontributor 2K 26728 update CoA img redirect 327605 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = [[File:Atelier van Frans Pourbus II (1569-1622) - Portret van aartshertog Albrecht - Noordbrabants Museum 's-Hertogenbosch 26-8-2016.JPG|thumb|center|<center>Albrecht van Ôostnryk <br />deur [[Frans Pourbus de Joungern]]]] | noame = Albrecht van Ôostnryk | leevn = 1559-1621 | functie1 = [[Ofbeeldienge:Flag of the Low Countries.svg|20px|left]] [[Spoansche Nederlandn|Soeverein van de Spoansche Nederlandn]] (met [[Aartshertoginne Isabella|Isabella]])<br />[[File:Brabant-Limburg Arms.svg|20px|left]] [[Hertog van Broabant#Hertoogn van Broabant, Lothier en Limburg|Hertog van Broabant, Lothier, Limburg]] en [[Huus Luxemburg#Hertogdom Luxemburg|Luxemburg]].[[File:Arms of the Count of Luxembourg.svg|20px|right]] <br />[[File:Namur Arms.svg|20px|left]] [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|20px|left]] [[Ofbeeldienge:Blason comtes fr d'Artois 1.svg|20px|right]] Markgroaf van Noamn. <br /> [[Groaf van Vloandern]], [[Groafschap Artois#Huus Bourgondië|Artois]], [[Bourgondiërs#Huus Bourgondië (1347–1361)|Franche-Comté]], [[Charolais]] <br />en [[Groafschap Henegouwn#Huus Wittelsbach|Henegouwn]] [[File:Blason maison fr de Nevers.svg|20px|left]][[File:Hainaut Modern Arms.svg|20px|right]] | periode1 = [[1598]] – [[1621]] | vôorganger1 = [[Filips II van Spanje|Filips II]] | ipvolger1 = [[Filips IV van Spanje|Filips IV]] | functie2 =[[Ofbeeldienge:Flag of the Low Countries.svg|20px|left]] [[Landvoogdn van de Nederlandn#Spoansche Nederlandn|Landvoogd van de Nederlandn]] | periode2 = [[1596]] – [[1598]] | vôorganger2 = [[Pedro Henriquez de Acevedo]] | ipvolger2 = [[Aartshertoginne Isabella|Isabella]] |voader=[[Maximiliaan II]] |moeder=Maria van Spanje }} '''Albrecht VII van Ôostnryk''' (Wiener Neustadt, [[15 november]] [[1559]] - [[Brussel]], [[13 juli]] [[1621]]), was [[Landvoogdn van de Nederlandn#Spoansche Nederlandn|landvoogd van de Spoansche Nederlandn]] van 1596 tout [[1598]]. Ost 'n in [[1598]] trouwde met [[Isabella van Spanje]] krêegn ze de [[Lêge Landn]] cadeau van heur voader [[Filips II van Spanje|Filips II]]. == Zyn leevn == Albrecht was de vuufde zeune van keizer [[Maximiliaan II]] en Maria van Spanje, dochter van [[Keizer Karel V]] en zuster van [[Filips II van Spanje]]. Van zyn elf joar verblêeft 'n an 't Spoans hof, ounder toezicht van z'n nounkel Filips II. Filips wildeg' êest dat 'n an e kerkelikke carrière begost. In 1577, an z'n achttien joar, kwamt 'n kardinoal en je krêegt de ''Santa Croce in Gerusalemme'' als titelkerke. Filips II haad hem zo gauwe meugelik aartsbisschop van Toledo willn moakn, mo den aartsbisschop van dienst, Gaspar de Quiroga, leefde veel langer of verwacht. Binst krêeg Albrecht allêene mo lêegere wydiengn. J'is nôois bisschop of paster gewist, mo z'n clericoale jeugd he z'n maniere van leevn beïnvloed. Achter d'annexoasje van Portugal, wierd Albrecht in 1583 den êestn ounderkeunienk van 't keuninkryk en de gebiedn over zêe. Je was mee verantwoordelik vo d'organizoasje van de Spoanschn Armada in 1588 en in 1589 vocht 'n mee teegn den Iengelschn teegnanval ip Lissabon. In 1593 riep Filips II hem were no [[Madrid]] vor e politieke rolle. == [[Landvoogd van de Nederlandn|Landvoogd van de Spoansche Nederlandn]] == In 1595, achter den dôod van z'n oudere broere Ernest, die landvoogd was van de Spoansche Nederlandn, wierd Albrecht angeduud vor hem ip te volgn. J'arriveerde den elfstn februoari 1596 in Brussel. Z'n êeste prioriteit was van de Spoansche militaire poziesje in de Lêege Landn t'herstelln, want sedert 1590 han ze nog nie anders gedoan of verliezn teegn [[Republiek der Zeevn Verenigde Provinciën|Olland]], [[Iengeland]] en [[Vrankryk]]. Je begost al goed, deur Calais en Ardres van de Frãnsche te veroovern en Hulst van d'Ollanders. Mo z'n succes blêef nie deurn omda Spanje vo de derde ki bankroet was en Albrecht kost zyn troepn nie me betoaln. In 1597 dêe Maurits van Nassau, zeune van [[Willem van Oranje]], d'êene veroverienge achter d'andere. == [[Albrecht en Isabella]] == Filips II zocht e vint vo z'n dochter Isabella. Je kôos Albrecht omdat 'n gin andere geschikte kandidoatn vound. Albrecht was e kozyn van Isabella en omdat 'n kardinoal was most 'n toestemmienge krygn van de paus. Filips II gaf under de [[Lêge Landn]] cadeau, mo de [[Noordelikke Nederlandn]] anveirdn de Spoansche keunienk nie me sedert [[1581]]. Van 1598 tout 1621 regeerdn [[Albrecht en Isabella]] soeverein over de [[Spoansche Nederlandn]], mo d'r woarn wel êenigste voorwoardn: * On ze gin jounges krêegn kêerdn de Nederlandn were no Spanje * eventuele jounges mochtn allêene trouwn met de goekeurienge van de keunienk van Spanje * eventuele dochters mochtn allêene mo trouwn me Spoansche prinsn [[Albrecht en Isabella]] woarn styf enthousiast ountvangn deur de bevolkienge van de Zudelikke Nederlandn en ze vestigdn under in 't Paleis ip de Koudnberg in Brussel. Z'haan ook e verbluuf in Mariemont en in [[Tervuurn]], woa dan ze geirn giengn goan joagn. Ze woarn zot van kunst en under hofschilder was [[Peter Paul Rubens]]. Ze goavn ook ipdrachtn an kunstschilders lik [[Frans Pourbus de Joungern]], Otto van Veen, Jan Brueghel den Oudn en Denis van Alsloot. In 1605 lietn ze de basilieke van [[Scherpnheuvel]] bouwn deur architect Wenceslas Cobergher. == Dôod en ipvolgienge == Olgauwe begost iederêen in te zien dan ze noois gin jounges giengn krygn en in de wienter van 1613-1614 krêeg Albrecht serieuze probleemn me z'n gezoundheid. In meie 1616 wierd er beslist da [[Filips III van Spanje|Filips III]] hem mocht ipvolgn. Mo Filips III stierf ip 31 moarte 1621, nog vo dat Albrecht loater da zelfste joar stierf. Dus gieng d'ipvolgienge no z'n oudste zeune [[Filips IV van Spanje|Filips IV]]. Albrecht is begroavn in de Sint-Michiels en Sint-Goedelekathedroale van Brussel in moarte 1622. [[Categorie:Landvoogd]] [[Categorie:Nieuwn tyd]] [[Categorie:Habsburg]] [[Categorie:Groaf van Vloandern]] [[Categorie:Groaf van Bourgondië]] [[Categorie:Hertog van Broabant]] [[Categorie:Groaf van Artois]] ts5msbiixx1299wbiq1cua1j8h082n4 0 11154 327604 325859 2026-10-02T16:02:40Z Kontributor 2K 26728 update CoA img redirect 327604 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje =[[File:Philip IV of Spain - Velázquez 1644.jpg|250px|thumb|center|<center> Filips IV deur Diego Velázquez]] | noame = Filips IV | leevn = [[1605]] - [[1665]] | functie1 = [[Ofbeeldienge:Armoiries Philippe II d'Espagne.png|20px|left]]Keunienk van Spanje,<br />Noapels, Sicilië en Sardinië | periode1 = [[1621]] - [[1665]] | vôorganger1 = [[Filips III van Spanje|Filips III]] | ipvolger1 = [[Karel II van Spanje|Karel II]] | functie2 = [[Ofbeeldienge:Armoires portugal 1481.svg|20px|left]]Keunienk van Portugal | periode2 = [[1621]] - [[1640]] | vôorganger2 = [[Filips III van Spanje|Filips II]] | ipvolger2 = Johan IV van Portugal | functie3 = [[Ofbeeldienge:Flag of the Low Countries.svg|20px|left]] [[Spoansche Nederlandn|Soeverein van de Spoansche Nederlandn]]<br /> [[Ofbeeldienge:Visconti2.png|20px|left]]Hertog van Milaan, [[File:Brabant-Limburg Arms.svg|20px|right]] [[File:Arms of the Count of Luxembourg.svg|20px|right]] [[Hertog van Broabant#Hertoogn van Broabant, Lothier en Limburg|Broabant, Lothier, Limburg]] en [[Huus Luxemburg#Hertogdom Luxemburg|Luxemburg]] <br />[[File:Namur Arms.svg|20px|right]] [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|20px|left]]<br />[[Groaf van Vloandern]], Noamn, <br />[[Charolais]], <br />[[File:Blason maison fr de Nevers.svg|20px|left]] [[Bourgondiërs#Huus Bourgondië (1347–1361)|Franche-Comté]] en [[Groafschap Henegouwn#Huus Wittelsbach|Henegouwn]] [[File:Hainaut Modern Arms.svg|20px|right]] | periode3 = [[1621]] - [[1665]] | vôorganger3 = [[Albrecht en Isabella]] | ipvolger3 = [[Karel II van Spanje|Karel II]] | functie4 = [[Ofbeeldienge:Blason comtes fr d'Artois 1.svg|20px|left]] [[Groafschap Artois#Huus Habsburg|Groaf van Artois]] | periode4 =[[1621]] - [[1659]] | vôorganger4 = [[Filips III van Spanje|Filips III]] | ipvolger4 = [[Vrankryk]] <br />(Vrede van de Pyreneeën) | voader = [[Filips III van Spanje|Filips III]] | moeder = Margaretha van Ôostnryk <br />(1584-1611) }} '''Filips IV''' (Valladolid (Spanje), [[8 april]] [[1605]] – [[Madrid]], [[17 september]] [[1665]]) was van [[1621]] tout [[1665]] keunienk van [[Spanje]] en soeverein van de [[Spoansche Nederlandn]] en van [[1621]] tout [[1640]] keunienk van Portugal. == Zyn leevn == [[Ofbeeldienge:Principe baltasar carlos caballo Velazquez lou.jpg|thumb|left|<center>Prins Baltasar Carlos (Velázquez)]] Filips IV is geboorn in Valladolid en je was den oudste zeune van [[Filips III van Spanje|Filips III]] en Margaretha van Ôostnryk (1584-1611). Je was zestien joar oud ost 'n zyn voader ipvolgde, mo je voeldeg' hem nog nie capabel vo te regeern. Je liet hem doarom bystoan deur Gaspar de Guzmán y Pimentel, hertog van Olivares en nog andere adviseurs. Da makte dat er vele corruptie was. Filips IV was pertang energieker of zyn voader, moa 't Spoans Imperium begost enorm achteruut te goan en achter vele catastrofes wierd Olivares in 1643 an de deure gezet. Filips IV interesseerdeg' hem styf an kunst en tonêel. Je was zot van 't werk van de tonêelschryvers Lope de Vega en Pedro Calderón de la Barca en van zyn hofschilder Diego Velázquez. Je begost ook an den bouw van 't Palacio del Buen Retiro in Madrid, woa dan d'r nog dêeln van bestoan in 't Pradomuseum. In 1646 stierf zyn zeune Baltasar Carlos en dat hèt 'n nôois kunn verwerkn. == Oorloogn == Ounder Filips IV voerde Spanje oorloogn teegn d'ipstandige [[Nederlandn]], [[Vrankryk]], Portugal, de protestantn in 't [[Hillig Rôoms Ryk]] en [[Iengeland]]. Vo die oorloogn te kunnn betoaln most 'n hoge belastiengn heffn en 't volk zag doa styf van of. Je voelde wel mee met under, moa van zyn voader en grotvoader haad 'n meegekreegn dat 'n alles most over en vo 't [[Huus Habsburg]], en ook vo zyn soevereiniteit over de Nederlandn t'houdn. Je voeldeg' hem ook verplicht tegenover god vo te vechtn teegn de protestantn vor e katholieke weireld. In 1640 most 'n d'ounofhankelikeid van Portugal toestoan en in dazelfste joar kwam Catalonië in ipstand teegn de Spoansche krôone. In 1662 kostn zyn troepn Barcelona were verovern. Filips IV makte t'ende van de [[Tachtigjoarign Oorloge]] mee en in 1648 hèt 'n de [[Republiek der Verenigde Provinciën]] officieel ounofhankelik verkloard mè de [[Vrede van Münster]]. Binst de Spoans-Franschn oorloge (1635-1659), e gevolg van de Dertigjoarign oorloge (1618-1648), wierd de Slag by Duunkerke (1658) uutgevochtn. 't Verlies van Spanje leidde tout 't vredesverdrag: de Vrede van de Pyreneeën. Filips IV most doaby [[Groafschap Artois#Huus Habsburg|Artois]] en stikkn van [[Groafschap Vloandern|Vloandern]] en [[Groafschap Henegouwn|Henegouwn]] ofstoan an Vrankryk en langst de Pyreneeën zakte de grenze 40 kilometer noa 't zuudn. Filips most zyn dochter Maria Teresa ten huwelik geevn an [[Louis XIV]] van Vrankryk en je most e bruudschat beloovn die nie betoalboar was vo Spanje. In 't vredesverdrag stound da Maria Teresa of heur jounges de Spoansche krôone nie kostn ervn. == Vrouwn en jounges == [[File:Diego Rodriguez de Silva y Velázquez - Infanta Margarita Teresa in a Blue Dress - Google Art Project.jpg|thumb|<center>Zyn dochter Margarita Teresa (Velázquez)]] In 1615 trouwde Filips in Burgos mè zyn êeste vrouwe Elisabeth van Bourbon, dochter van keunienk Henri IV van Vrankryk en Maria de' Medici. Z'haan acht jounges, die allemolle jounk stiervn, uutgezounderd de joungste dochter: * Maria Margaretha (1621 †) * Margaretha Catalina (1623 †) * Maria Eugenia (1625-1627) * Isabella Theresia (1627 †) * Balthasar Carlos (1629-1646) * Francisco (1634 †) * Anna Antonia (1636 †) * Maria Teresa van Spanje (1638-1683), getrouwd mè keunienk [[Louis XIV]] van Vrankryk Achter 'n dôod van zyn vrouwe trouwde Filips IV mè Maria Anna van Ôostnryk vo nog e zeune en ipvolger te kunn hèn. Da lukte en under zeune Karel II was de volgnde keunienk van Spanje. Maria Anna van Ôostnryk was e dochter van keizer [[Ferdinand III (HRR)|Ferdinand III]] van 't [[Hillig Rôoms Ryk]]. Z'haan vuuf jounges, woavan dan d'r drieë vroeg stiervn: * Margarita Teresa van Spanje (1651-1673), getrouwd mè keizer [[Leopold I (HRR)|Leopold I]] van 't Hillig Rôoms Ryk * Maria (1655 †) * Filips (1657-1661) * Thomas Karel (1658-1659) * [[Karel II van Spanje]] (1661-1700), keunienk van Spanje Filips IV haad ook verschillige ounwettige jounges, moa j'erkendeg' allêene mo: * Juan José of [[Juan II van Oostnryk|Don Juan II van Ôostnryk]]. Je was de zeune van de tonêelactrice Maria Inés Caldéron en je was van 1656 tout 1659 [[Landvoogd van de Nederlandn|landvoogd van de Spoansche Nederlandn]]. {{Commons|Felipe IV de España}} [[Categorie:Habsburg]] [[Categorie:Groaf van Vloandern]] [[Categorie:Groaf van Bourgondië]] [[Categorie:Hertog van Broabant]] [[Categorie:Groaf van Artois]] 45movfyoovc758crj9l7cbce811rxnp 0 11179 327603 324679 2026-10-02T16:02:33Z Kontributor 2K 26728 update CoA img redirect 327603 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = [[File:Juan de Miranda Carreno 002.jpg|250px|thumb|center|<center>Karel II deur Juan Carreño de Miranda]] | noame = Karel II | leevn = 1661 - 1700 | functie1= [[Ofbeeldienge:Armoiries Philippe II d'Espagne.png|20px|left]] Keunienk van Spanje,<br />Noapels, Sicilië en Sardinië | periode1 = [[1665]] - [[1700]] | vôorganger1 = [[Filips IV van Spanje|Filips IV]] | ipvolger1 = [[Filips V van Spanje|Filips V]] | functie2 = [[Ofbeeldienge:Flag of the Low Countries.svg|20px|left]] Soeverein van de Spoansche Nederlandn<br />[[Ofbeeldienge:Visconti2.png|20px|left]]Hertog van Milaan, [[File:Brabant-Limburg Arms.svg|20px|right]] [[File:Arms of the Count of Luxembourg.svg|20px|right]] [[Hertog van Broabant#Hertoogn van Broabant, Lothier en Limburg|Broabant, Lothier, Limburg]] en [[Huus Luxemburg#Hertogdom Luxemburg|Luxemburg]] <br />[[File:Namur Arms.svg|20px|right]][[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|20px|left]]<br /> [[Groaf van Vloandern]], Noamn<br /> en [[Groafschap Henegouwn#Huus Wittelsbach|Henegouwn]] [[File:Hainaut Modern Arms.svg|20px|center]] | periode2 = [[1665]] - [[1700]] | vôorganger2 = [[Filips IV van Spanje|Filips IV]] | ipvolger2 = [[Filips V van Spanje|Filips V]] | functie3 = [[File:Blason maison fr de Nevers.svg|20px|left]] [[Bourgondiërs#Splitsienge van et vrygroafschap en et hertogdom (1493)|Groaf van Franche-Comté]] | periode3 = [[1665]]-[[1678]] | vôorganger3 = [[Filips IV van Spanje|Filips IV]] | ipvolger3 = Vrankryk<br />(Vrede van Nijmegen) | voader = [[Filips IV van Spanje]] | moeder = Maria Anna van Ôostnryk <br />(1634-1696) }} '''Karel II''' ([[Madrid]], [[6 november]] [[1661]] – Madrid, [[1 november]] [[1700]]), bygenoamd el Hechizado (de Behekstn) was keunienk van Spanje, Noapels Sicilië en Sardinië en soeverein van de [[Zudelikke Nederlandn]]. Je was de latste keunienk van de [[Spoansche Habsburgers]]. == Zyn leevn == In Spanje woarn ze styf blye o Filips IV in 1661 e mannelikkn ipvolger krêeg. Mo Karel II was gêestelik en lichoamelik g'handicapt. Al de specifieke kenmerkn van de Habsburgers: o.a. e grôote neuze en e voruutstoande kinne woarn by hem overdreevn. Zyn kop was te grôot en zyn ounderkoake stak zo verre voruut dat 'n zyn tandn nie ip makkoar kost krygn. Zyn toenge was te grôot en doadeure kost 'n mè moeite klappn. Je kost ook mè moeite goan en ost 'n vuufendertig joar oud was wast 'n verlamd, epileptisch, kletse, j'haa bykan gin tandn mi en je kost nie goed zien. In 1698 ist 'n ook nog doof gewordn. Je blêef lange kiends en loater kwamt 'n seniel. Je kost mè moeite leezn of schryvn. Doadeure regeerde zyn moeder als regentesse. Je peisde zelve dat 'n bezeetn was, vandoar zyn bynoame. Van overal kwoamn der Exorcistn vo den duvel uut hem te dryvn. Mo zyn handicaps haan nateurlik mêer te moakn mè de lange tradiesje van intêelt by de [[Huus Habsburg|Habsburgers]]. In 1678 wierd zyn moeder Maria Anna van Ôostnryk (1634-1696) uut Madrid verdreevn deur [[Juan II van Oostnryk|Juan II]], de bastoardzeune van [[Filips IV van Spanje|Filips IV]]. Je kost nie verdroagn da zyn halfbroere Karel verwoarlôosd weggestookn zat in 't ''Escorial'', 't enorm paleis met 'n abdye en mausoleum, da [[Filips II van Spanje|Filips II]] haa loatn bouwn vo zyn voader [[Keizer Karel V]]. (van 1984 erkend als [[UNESCO weirelderfgoed]]). Mo Juan II stierf in 1679 en Maria Anna kêerde were no Madrid. Karel zou zelve an zyn halfbroere gevroagd hen vo zyn moeder of te zettn, omdat 'n zelve wilde regeern. == Louis XIV en zyn oorloogn == Kardinoal Mazarin en [[Louis XIV]] profiteerdn van de teegnsloagn van de Spoans-Habsburgsche dynastie vo zyn Ryk uut te breidn. Mo binst de Devoluusjeoorloge (1667-1668) tusschn Spanje en Vrankryk krêeg Spanje de steun van de Triple Alliãnsje: Iengeland, de [[Republiek der Zeevn Verenigde Provinciën|Nederlansche Republiek]] en Zweedn. Vrankryk ha Franche-Comté veroverd, moar in 1668 wierd et Verdrag van Aakn geslootn en most Franche-Comté weregegeevn wordn an Spanje. In 1672 begost Louis XIV een Hollandschn Oorloge. Mo d'Hollanders mostn ounder financieeln druk de stryd ipgeevn. In 1678 sloot Spanje de Vrede van Nijmegen en kwam Franche-Comté definitief ouder Vrankryk. == Zyn vrouwn == Zyn êeste vrouwe was Marie Louise van Orléans, e nichte van [[Louis XIV]]. Ze zoagn makkoar styf geirn en ze loazn vele in de kerke vo jounges te kunn hen, mo da lukte nie want je was verzekers impotent. Achter tien joar is ze gestorvn. Achter heur dôod wierd 'n verplicht van te trouwn mè Maria Anna van Beiern, prinsesse van Neuborg. Ze was e schonzuster van keizer [[Leopold I (HRR)|Leopold I]] van 't [[Hillig Rôoms Ryk]]. Mo by heur lukteg' et nateurlik ook nie. Je gienk styf achteruut en je schrêemde vele by 't lyk van zyn êeste vrouwe, wa da doe peizn an [[Johanna van Kastilië|Johanna de Woanzinnige]]. Omdat 'n gin jounges haad kôost 'n e klêenzeune van Louis XIV, [[Filips van Anjou]] (loater Filips V van Spanje ) vor ipvolger. <gallery> File:Retrato de la reina Mariana de Austria, by Diego Velázquez.jpg|<center>Zyn moeder Maria Anna van Ôostnryk deur Diego Velázquez Ofbeeldienge:Marie Louise d'Orléans by Mignard wearing the Fleur-de-lis (showing her dignity as a Grand daughter of France) and the Spanish crown.jpg|<center>Zyn êeste vrouwe Marie Louise van Orléans Ofbeeldienge:Marie-Anne de Neubourg, reine d'Espagne.jpg|<center>Zyn twidde vrouwe Maria Anna van Beiern </gallery> == Zyn dôod en de Spoansche Successieoorloge == Karel II stierf den êestn november 1700 in Madrid. Zowel keunienk Louis XIV of keizer Leopold I voendn dan ze recht haan ip de Spoansche krôone. Doadeure begost in 1701 de [[Spoansche Successieoorlog]]e, die deurde tout 1713 met de [[Vrede van Utrecht (1713)|Vrede van Utrecht]]. [[Filips van Anjou]], e klêenzeune van Louis XIV, kwam Filips V van Spanje. De Zudelikke Nederlandn giengn no den Ôostnrykschn tak van 't [[Huus Habsburg]] en da was 't ende van de Spoansche Habsburgers. De stad [[Charleroi]] is noa Karel II genoemd. [[File:Habsbourg-1700.png|thumb|left|500px|<center>In 't rôod: De gebiedn van de Spoansche Habsburgers in Europa in 't joar 1700 en de verloorn gebiedn me doatum]] {{Commons|Category:Charles II of Spain|Charles II of Spain}} [[Categorie:Habsburg]] [[Categorie:Groaf van Vloandern]] [[Categorie:Groaf van Bourgondië]] [[Categorie:Hertog van Broabant]] sobibehvzhhoo9f27mub5af6lgbhwby 0 11610 327602 325860 2026-10-02T16:02:29Z Kontributor 2K 26728 update CoA img redirect 327602 wikitext text/x-wiki {{Bofartikel_ster}} {{Dynastie | ploatje = [[Ofbeeldienge:Louis II of Flanders-Lodewijk van Male (1330-1384).jpg|200px]] | noame = Lodewyk van Male | leevn = [[1330]]-[[1384]] | functie1 = [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|20px|left]][[Groaf van Vloandern]],<br>[[Ofbeeldienge:Blason maison fr de Nevers.svg|20px|left]] Nevers[[Ofbeeldienge:Blason comtes de Rethel.svg|20px|right]] en Rethel | periode1 = [[1346]]-[[1384]] | vôorganger1 = [[Lodewyk I|Lodewyk I van Vloandern]] | ipvolger1 = [[Margaretha van Male]] | functie2 = [[File:Blason comtes fr d'Artois 1.svg|20px|left]] [[File:Blason maison fr de Nevers.svg|20px|right]] [[Groafschap Artois#Huus Bourgondië|Groaf van Artois]] en<br> [[Bourgondiërs#Huus Bourgondië (1347–1361)|Franche-Comté]] | periode2 = [[1382]]-[[1384]] | vôorganger2 = [[Marguerite I van Bourgondië]] | ipvolger2 = [[Margaretha van Male]] | voader = [[Lodewyk I|Lodewyk van Nevers]] | moeder = [[Marguerite I van Bourgondië]] }} '''Lodewyk II van Vloandern''' van 't Huus Dampierre, gekend as '''Lodewyk van Male''', (Male (by [[Brugge]]), [[29 november]] [[1330]]-Sint-Omaars, [[30 januoari]] [[1384]]), was de zeune van [[Lodewyk I|Lodewyk II van Nevers (Lodewyk I van Vloandern)]] en [[Marguerite I van Bourgondië]], dochter van keunienk [[Philippe V van Vrankryk]]. Achter den dôod van ze voader in de Slag van Crécy in [[1346]], erfdegt ie de groafschappn [[Groafschap Vloandern|Vloandern]], Nevers en Rethel en achter den dôod van ze moeder in 1382 ôok [[Groafschap Artois#Huus Bourgondië|Artois]] en [[Bourgondiërs#Huus Bourgondië (1347–1361)|Franche-Comté]]. ==Rivaliteit tusschn Brugge en Gent== In 1379 begostn de Gentsche ipstandn teegn hem, ounder leidienge van Filips van Artevelde. Gent rebelleerde teegn under groaf omdat de machtige gildn mêer privileges wildegn en minder bemoeiiengn. Brugge stound wel an de kant van de groaf en azo begost de rivaliteit tusschn de twi steedn. Ze wildn vo 't kanoal Gent-Ostende, dat êen van d'oudste schiproutes van 't land was, e nateurlikke woaterlôop tusschn Brugge en Beirnem uutdiepn. 't Was over da stik kanoal da 't conflict begost is, en 't was moar in 1613 dan z'overêen gekommn zyn vo 't kanoal Brugge-Gent te groavn. De werkn zyn uutgevoerd deur de [[Republiek der Zeevn Verenigde Provinciën]] en in 1621 was d'openienge. ==Gentschn ipstand== [[Ofbeeldienge:Slagbijrozebeke.jpg|thumb|left|<center>De [[Slag by Westrôzebeke]]]] De Gentschn ipstand brak uut in 1379, en de Brugsche anhangers van Lodewyk zyn versleegn gewist deur Filips van Artevelde in de [[Slag by Beverhoutsveld|Slag ip 't Beverhoutsveld]] (3 mei [[1382]]) ip de grenze van [[Beirnem]], [[Oostkamp]] en [[Assebroeke]]. Lodewyk had de belangrykste weegn no 't stad ofgeslootn, vo Gent te dwiengn under over te geevn. Filips van Artevelde wilde nog ounderhandeln in [[Dôornik]] mo zounder resultoat en 't ênigste dat er ip zat was Brugge te bestormn vo were 'n uutweg no de zêe te kunn hen. De Slag zoudt den dag achter d'[[Illig-Bloedprocessie|Hillig-Bloedprocesje]] begost zyn. De Bruggeliengen kwoamn rechte van d'herbergn round de ''Meersn'' en z'haan ounder de boane vôort gedrounkn vo couroage ip te doen. Achter e kort gevecht kost Artevelde 't Brugs leger, da nie in stoat was under serieus te verweirn, versloan en Filips bezette Brugge de zelfstn dag zounder moeite. Lodewyk kost vluchtn no [[Rysel]]. Volgens e [[legende]] zoun de Gentenoars dien dag de droake van de Brugsche [[Sint-Donaaskathedroale|Sint-Donaaskerke]] g'hoald hen vor ip 't belfort van Gent te zettn. E poar moandn loater is Filips van Artevelde gesneuveld in de [[Slag by Westrôzebeke]] (27 november 1382). Lodewyk krêeg hulpe van ze schonzeune [[Filips de Stoutn]]. [[Ofbeeldienge:Graven van Vlaanderen.jpg|thumb|<center>[[Robrecht III van Vloandern|Robrecht III]] - [[Lodewyk I van Vloandern|Lodewyk I]] - '''Lodewyk II''' - [[Margaretha van Male|Margaretha III]] + [[Filips de Stoutn]] Groavnkapelle in de O.L.V-kerke van [[Kortryk]]]] ==Vrouwe en jounges== Lodewyk trouwde in 1347 mè Margaretha van Broabant, twidde dochter van Jan III van Broabant en Marie van Évreux. Under jounges woarn: *Peter (jounk gestorvn) *Karel (stierf vo z'n voader) *[[Margaretha van Male]], [[Groaf van Vloandern|gravinne van Vloandern]]. Van 1357 tout 1361 getrouwd mè [[Philippe van Rouvres]], en van 1369 tout 1404 mè [[Filips de Stoutn]], die in 1363 't [[Hertog van Bourgondië|hertogdom Bourgondië]] krêeg van ze voader [[Jean II van Vrankryk|Jean II]], de keunienk van Vrankryk. ==Dôod en ipvolgienge== Lodewyk van Male is in 1384 gestorvn in de Sint-Bertynsabdye in Sint-Omaars. Je was de latstn ottonome groaf van Vloandern en ook de latstn uut et geslacht Dampierre, want z'n dochter en erfgenoame Margaretha van Male brocht 't groafschap Vloandern ounder 't hertogdom Bourgondië deur te trouwn mè Filips de Stoutn. 't Was 't begun van de [[Bourgondische Nederlandn]]. In 1376 he Lodewyk van Male den êeste stêen geleid van 't [[Gotiek|Gotisch]] Brugs stadhuus ip de [[Burg (Brugge)|Burg]]. {{Commonscat|Louis II of Flanders}} [[Categorie:Groaf van Vloandern]] [[Categorie:Groaf van Artois]] [[Categorie:Groaf van Bourgondië]] [[Categorie:Wikipedia:Bofartikel]] rkgif4ny25cjenfej9w42lvlhq772cr 0 11678 327601 325861 2026-10-02T16:02:22Z Kontributor 2K 26728 update CoA img redirect 327601 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = [[File:Lille Margueritte de Flandre.JPG|250px]] | noame = Margaretha van Male | leevn = [[1350]]-[[1405]] | functie1 = [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|20px|left]][[Groaf van Vloandern|Gravinne van Vloandern]],<br>[[Ofbeeldienge:Blason comtes fr d'Artois 1.svg|20px|left]] [[File:Blason maison fr de Nevers.svg|20px|right]] [[Groafschap Artois#Huus Bourgondië|Artois]] en [[Bourgondiërs#Huus Bourgondië (1347–1361)|Franche-Comté]] | periode1 = 1384-1405 | vôorganger1 = [[Lodewyk van Male]] | ipvolger1 = [[Jan zounder Vrees]] | functie2 = [[Ofbeeldienge:Blason maison fr de Nevers.svg|20px|left]]Gravinne van Nevers | periode2 = 1384-1405 | vôorganger2 = [[Lodewyk van Male]] | ipvolger2 = Philippe II van Nevers | functie3 =[[Ofbeeldienge:Blason comtes de Rethel.svg|20px|left]]Gravinne van Rethel | periode3 = 1384-1402 | vôorganger3 = [[Lodewyk van Male]] | ipvolger3 = Anton van Bourgondië | functie4 = [[Ofbeeldienge:Blason Ducs Bourgogne (ancien).svg|20px|left]] [[Ofbeeldienge:Blason fr Bourgogne.svg|20px|right]][[Hertog van Bourgondië|Hertoginne van Bourgondië]] | periode4 = 1357-1361 <br>(mè [[Philippe van Rouvres]])<br>1369-1404<br>(mè [[Filips de Stoutn]]) | vôorganger4 = [[Odo IV van Bourgondië]]<br>[[Lodewyk van Male]] | ipvolger4 =[[Jan zounder Vrees]] | voader = [[Lodewyk van Male]] | moeder = Margaretha van Broabant }} '''Margaretha van Male''' (Male (by [[Brugge]]), [[13 april]] [[1350]] - Atrecht, 16 of [[21 moarte]] [[1405]]), was [[groaf van Vloandern|gravinne van Vloandern]], [[Groafschap Artois#Huus Bourgondië|Artois]], [[Bourgondiërs#Huus Bourgondië (1347–1361)|Franche-Comté]], Nevers en Rethel, en twi kis [[Hertog van Bourgondië|hertoginne van Bourgondië]]. Met heur êeste vint, [[Philippe van Rouvres]], van 1357 tout 1361 en met heur twidde vint, [[Filips de Stoutn]], van 1369 tout 1404. Deur heur huwelik mè Filips de Stoutn kwam ze de stammoeder van d'hertogelikke [[Hertog van Bourgondië#Huus Valois-Bourgondië (1363–1482)|Valois-dynastie]] van Bourgondië. [[File:Gravin Margareta1.jpg|thumb|left|<center>Gravinne Margaretha met heur vint [[Filips de Stoutn]] (Flandria illustrata, 1641)]] ==Heur leevn== Margaretha van Male was d'êenigste dochter en erfgenoame van [[Lodewyk van Male]]. Heur moeder, Margaretha van Broabant, was de twidde dochter van Jan III, [[hertog van Broabant]], [[Lothier]] en Limburg. In 1357, an heur zeevn joar, wierd ze uutg'huwelikt an Philippe van Rouvres, die ton elf joar oud was. Je was hertog van Bourgondië en groaf van Artois en Franche-Comté, mo je stierf ip 21 november 1361 zounder jounges. Keunienk [[Jean II van Vrankryk]], e klêenzeune van [[Robert II van Bourgondië]] erfde 't hertogdom Bourgondië en gaf 't twi joar loater deure an z'n joungste zeune [[Filips de Stoutn]]. In 1369 trouwde Margaretha met hem en krêeg z'heur vroeger hertogdom were. Os heur voader stierf in 1384 erfdn zy en heur vint de groafschappn Vloandern, Nevers, Rethel, Artois en Franche-Comté. ==D'erfregelienge an heur moeders kant== Heur moeders voader [[Hertog van Broabant#Hertoogn van Broabant, Lothier en Limburg|Jan III van Broabant]], stierf in 1355. Zyn oudste dochter Joanna van Broabant (de tante van Margaretha van Male) erfde zyn hertogdommn, omda zyn twi zeuns al dôod woarn. Mo die erfregelienge wierd betwist deur Lodewyk van Male en Reinoud III van Gelre, de schonbroers van Joanna. Die familieruuzje leidde tout de ''Broabantsche Succesjeoorloge''. In 1383 stierf Joanna heur vint, Wenceslaus I van Luxemburg, e zeune van [[Jan de Blendn]]. Achter zyn dôod begost Joanna, die gin jounges haad, mêer en mêer partye te kiezn vor heur nichtje Margaretha, die in 1390 erkend wierd als erfgenoame. Heur twidde zeune Anton wierd in 1404 anveird als ruwoard. Achter Joanna 's dôod in 1406 erfde Anton 't hertogdom Broabant, Lothier en Limburg. ==Under jounges== Z'haan acht jounges: * [[Jan zounder Vrees]] ([[1371]]-[[1419]]) * Karel (1372-1373) * [[Margaretha van Bourgondië (1374-1441)|Margaretha van Bourgondië]] (1374-1441), trouwde mè Willem II van Beiern (groaf van [[Groafschap Henegouwn#Huus Wittelsbach|Henegouwn]]-[[Groafschap Holland#Huus Wittelsbach|Holland en Zêeland)]], d'ouders van [[Jacoba van Beiern]] * Catharina (1378-1425), getrouwd in 1393 mè Leopold IV van Habsburg. * Bonne (1379-1399) * Anton, hertog van Broabant (1384-1415) * Maria (1386-1428), getrouwd in 1401 met Amadeus VIII van Savoye * Philippe II, groaf van Nevers (1389-1415) [[Jan zounder Vrees]], volgde Margaretha ip in 1405 als hertog van Bourgondië en groaf van Vloandern, Artois en Franche-Comté. Anton erfde in 1402 Rethel en in 1406 Broabant, Lothier, en Limburg. Philippe krêeg Nevers. Filips de Stoutn stierf in [[1404]], en Margaretha van Male 't joar d'r ip. {{Commonscat|Margaret III, Countess of Flanders}} [[Categorie:Gravinne van Vloandern]] [[Categorie:Groaf van Artois]] [[Categorie:Groaf van Bourgondië]] m4a7j799vdyg50egoeii3p3p9vydojx 0 11709 327600 324256 2026-10-02T16:02:18Z Kontributor 2K 26728 update CoA img redirect 327600 wikitext text/x-wiki {{Bofartikel_ster}} {{Dynastie| | ploatje = [[Ofbeeldienge:Brugge Karel de Goede Sint-Salvatorskathedraal.jpg|thumb|center|<center>Zyn portreit in de [[Sint-Salvatorskathedroale]] van Brugge]] | noame = Karel de Goein | leevn = ca. 1080/1086 - [[1127]] | functie = [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] [[Groaf van Vloandern]] | periode = 1119 - [[1127]] | vôorganger = [[Boudewyn VII van Vloandern]] | ipvolger = [[Willem Clito]] | voader = Knud IV van Denemarkn | moeder = [[Adela van Vloandern]] }} [[Ofbeeldienge:DoodKarelDenGoein.jpg|thumb|<center>De môord ip Karel de Goein]] [[File:Blessed Charles the Good.jpg|thumb|<center>Karel de Goein in de Sint-Basiliuskapelle van d'[[Illig-Bloedbasiliek]]e ([[Burg (Brugge)|Burg]], [[Brugge]])]] '''Karel de Goein''' ([[Denemarkn]], 1080/1086 – [[Brugge]], [[2 moarte]] [[1127]]) was [[Groaf van Vloandern]] van 1119 tout an zyn dôod. J'is vermôord in de [[Sint-Donaaskathedroale|Sint-Donaaskerke]] ip de [[Burg (Brugge)|Burg]] in [[Brugge]]. ==Zyn leevn== Karel van Denemarkn, loater ''Karel de Goein'' genoemd, was de zeune van keunienk Knud IV den Hillign van Denemarkn en van [[Adela van Vloandern]], dochter van groaf [[Robrecht de Fries]] en [[Geertrui van Holland]]. Achter de môord (ôok in e kerke) ip eur vint in 1086, vertrok zyn moeder no Vloandern met heur jounges Karel, Ingertha en Cecilia. Karel groeideg' ip an 't hof van zyn grotvoader Robrecht de Fries en zyn nounkel [[Robrecht II van Vloandern|Robrecht II]]. In 1092 vertrok zyn moeder noar [[Italië]], vo te trouwn mè Rogier Bursa, hertog van Apulië. In 1111 stierf groaf Robrecht II. Zyn zeune [[Boudewyn VII van Vloandern|Boudewyn VII]], bygenoamd ''Hapkin'' of ''met de Byle'', volgdeg' hem ip. Karel was zyn kozyn en zyn belangrykstn adviseur. In september 1118 gerakte Boudewyn VII gewound in de Slag van Bures-en-Bray in de Normandischn oorloge. Je vocht an de kant van zyn lêenhere, de Frãnsche keunienk [[Louis VI van Vrankryk|Louis VI]], teegn keunienk [[Hendrik I van Iengeland]]. J'ha gin jounges en nog vo zyn dôod kôost ie Karel als zyn ipvolger. In juni 1119 kwam Karel de Goein de volgendn Groaf van Vloandern. E joar of twêe der vôorn wast 'n getrouwd mè [[Margaretha van Clermont]], dochter van Reinoud II. In dien tyd bestound de soamnlevienge uut verschillige standn: den oadel, de gêestelikeid, ryke burgers, vrye boern, horigen (halfvryen) en lyfeigenen (sloavn). In Brugge haad er e familie van horigen, de [[Erembalds]], ofkomstig van Veurne, under weetn ip te werkn. De zeune van Erembald van Veurne, Bertulf, wierd in 1089 als prôost van de [[Sint-Donaaskathedroale|Sint-Donaaskerke]] in [[Brugge]] angesteld. Drie joar loater miekt ie dêel uut van 't doageliks besteur en je zette zyn familie ip de machtigste poziesjes van 't [[Groafschap Vloandern]]. Karel de Goein was styf populair by 't geweun volk, van doa zyn bynoame. Je zorgde binst den houngersnôod van 1124-1125 dat et groan nie te diere verkocht wierd zo da d'oarme en zwakke menschn an eetn kostn geroakn en je verdeedigdeg' under teegn de ryke. Doadeure kwoamn der wryviengn tusschn hem en d'Erembalds, want Karel wildeg' under macht vermindern. ==De môord== De twiddn moarte 1127 gieng Karel de Goein 's nuchtnds no de Sint-Donaaskerke vo z'n doageliks gebed, tegoare met êenigte woapnknechtn die vanachter in de kerke blêevn. Karel gieng an 't altoar zittn en ip da moment zyn d'Erembalds binngekommn. 't Zou Bordsiard, e neve van Bertulf, gewist zyn die hem nere gestookn et. Ze vermôordegn ook de woapnknechtn. Deur Karels ounverwachtn dôod en omdat 'n gin jounges haad, was d'oorsprounkelikke groafelikke dynastie uutgestorvn. Vloandern gerakte in e serieuze crisis, moar in 't begun dost er niemand reageern uut schrik van de Erembalds. ==D'êeste stadsomwallienge van Brugge== [[Ofbeeldienge:Toren stadsomwalling Brugge.jpg|thumb|left|<center>D'êenigste overgebleevn torre van d'êeste stadsomwallienge te zien vanuut de Pottenmakersstroate]] De zeevnstn moarte 1127 stak Gervaas Van Praet den ipstand teegn de Erembalds in gank. De Sint-Donaaskerke is ton zwoar beschoadigd gewist in da gevecht. In e paniekreacsje versterktn de Bruggeliengn under stad mè grachtn en poalwerk. Ze maktn gebruuk van de bestoande woaterloopn vo vele groafwerk te bespoarn. Da was d'êeste versterkte stadsomwallienge, die tegoare viel met de rienk van de binnreien, die nog ossan bestoat: in 't nôordn d'Augustynnreie en de [[Goudn-Handreie]], van 't ôostn no 't zuudn de [[Sint-Annareie]], de [[Groenereie]], den [[Dyver]] en de [[Bakkersreie]], in 't westn de Kapucynnreie, de nu overwelfde Smeednreie (ounder 't Zand) en de Speelmansreie. In de volgnde joarn is d'omwallienge vôort uutgebouwd en verstevigd. Der woarn zeevn stadspôortn, woavan dat er nietnd mer over bluuft. De pôortstroatn vormdn belangryke in- en uutvalsweegn. De Vloamingpôorte en d'Ezelpôorte stoundn in verbiendienge mè de Kust en de Polderstreke, d'oude Meulenpôorte mè de weg noar Eirdenburg en [[Antwerpn]], de Nôordzand- en de Zuudzandpôorte mè de weg no [[Gistel]], [[Oednburg]], [[Yper]] en [[Rysel]] en an de Mariapôorte begostn de weegn no [[Gent]] en [[Kortryk]]. De Mariapôorte stound an 't [[Oud Sint-Jan]], rechtover d'[[Onze-Lieve-Vrouwekerke (Brugge)|Onze-Lieve-Vrouwekerke]], en de Koetelwykpôorte an de Spegelreie. In een hofmeur van een huus in de Pieter Pourbusstroate stoat er nog e restant, een halfrounde versterkiengstorre die dudelik zichtboar is vanuut de Pottenmakersstroate. Der zyn ook nog meurrestn an de Moerstroate en de Meulenbrugge. ==D'ipvolgienge== De Frãnsche keunienk Louis VI profiteerde van de crisis in Vloandern deur de Normandiër [[Willem Clito]], een achterklêenzeune van [[Boudewyn V van Vloandern]] te kiezn als ipvolger. De 23sten moarte volgde Willem Clito Karel de Goein ip, mo de Bruggeliengn verzettegn under teegn hem deur zyn anti-Iengelsche polletiek. Economisch kwoamn Vloandern en Iengeland goed overêen, omdat de Vlamsche loaknindustrie Iengelsche wulle verwerkte. De regerienge van Willem Clito deurde moar e joar. Ip 27 juli 1128 ist 'n gesneuveld in [[Oalst]] en [[Diederik van den Elzas]], klêenzeune van Robrecht de Fries, volgdeg' hem ip. Ie haad de steun gekreegn van de Vlamsche steedn. ==Galbert van Brugge== [[Galbert van Brugge]] was groafelik secretoaris an 't hof van Karel de Goein. 't Was e Brugsche geestelikkn mo gin paster. Verzekers e kanunnik van de Sint-Donaaskerke. In zyn dagboek hèt 'n d'anleidienge en de gevolgn van de môord (1127-1128), w.o. 't machtsmisbruuk van de Erembalds, gedetailleerd beschreevn. 't Is uze belangrykste bronne over de môord ip Karel de Goein. 't Dagboek zoudt anzien zyn als 't êeste dagboek in de Westersche literateurgeschiedenisse. ==Literateure== Galbert van Brugge, De moord op Karel de Goede. Dagboek van de gebeurtenissen in de jaren 1127-1128, vert. A. Demyttenaere (Antwerpen 1978; Leuven 1999) De môord ip Karel de Goein wordt ôok beschreevn in den historische romang ''Zonsverduistering boven Brugge'', (Davidsfonds) van Vic de Donder, gebaseerd ip 't verslag van Galbert. ==Zyn reliekschryn en portreit in de Sint-Salvatorskathedroale== In 1782 en ze in 't reliekschryn bêenders en zyn portreit gevoundn en in 1804 an Sint-Salvators gegeevn. De gouache ip papier zou van de 15e êeuwe zyn. Van boovn stoat er: Le bon conte de Flandre. Je stoat in profiel in buste, geklid in 't rôod en je droagt e poaternoster round zyn nekke. In de [[Sint-Salvatorskathedroale]] van Brugge stoa zyn neogotisch reliekschryn (1883-1885) en zyn houtn portreit achter glas, dat in 1957 uut 't schryn g'hoald is en g'encadreerd. In [[1884]] is Karel de Goein zoalig verkloard deur de katholieke kerke. {{commonscat|Charles I of Flandre|Karel de Goein}} [[Categorie:Groaf van Vloandern]] [[Categorie:Wikipedia:Bofartikel]] dwhl3fxu319k39c26yzlr546veccdej 0 12967 327599 292086 2026-10-02T16:02:07Z Kontributor 2K 26728 update CoA img redirect 327599 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = [[ofbeeldienge:Bruges basilica Thierry of Flanders.JPG|thumb|200px|center|Verguld standbeeld van Diederik van den Elzas an de meur van d'H[[illig-Bloedbasiliek]]e in Brugge.<br /> In de medaillon e sculpteure van zyn vrouwe [[Sibylle van Anjou]].]] | noame = Diederik van den Elzas | leevn = ca 1099 - 1168 | functie1 = [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] [[Groaf van Vloandern]] | periode1 = 1128 - 1168 | vôorganger1 = [[Willem Clito]] | ipvolger1 = [[Filips van den Elzas]] | voader = Diederik van Opper-Lotharingn | moeder = [[Gertrude van Vloandern]] }} '''Diederik van den Elzas''', ouk enoamd '''Diederik I''', (ca. [[1099]] - [[4 januoari]] [[1168]], [[Woatn]] ([[Vrankryk]])) was [[Groaf van Vloandern]] van 1128 tout an zyn dôod. Van den Elzas dei mei an de Twidde [[Kruustocht]]. ==Zyn leevn== Diederik I wos e zeune van ertog Diederik van [[Ipper-Lotharingen#Huus Ardenn- Metz of van den Elzas (1047-1431)|Opper-Lotharingn]] e [[Gertrude van Vloandern]], die de dochter wos van [[Robrecht I van Vloandern]]. Ton da [[Karel den Goein]] dôod wos (1127) koste Diederik van den Elzas, ol zyn moederskant, ansproake doen op [[Groafschap Vloandern|Vloandern]]. Moar e wos ni n'ênigstn. [[Willem Clito]] zag dat ouk wel zittn, en 'ndien krêeg ulpe van Lodewyk VI, 'n keunink van Vrankryk. De Vlamsche steedn, surtout Brugge en Gent, koozn party vo van den Elzas. In 1128 wos 't elukt: van den Elzas wos groaf. ==Zyn reizn no ‘t Hillig land== [[File:Thierry d'Alsace.JPG|thumb|<center>Diederik van den Elzas toogt et Hillig Bloed (H[[illig-Bloedprocessie]], Brugge)]] [[Ofbeeldienge:Quad Flandria.jpg|thumb|<center>Koarte van 't groafschap Vloandern van de 16e eeuwe met 't woapnschild van de [[Groaf van Vloandern|groavn van Vloandern]] van de 12e eeuwe van Diederik van de Elzas en da van de 14e eeuwe]] Diederik reisde vier kis no ‘t Hillig land: *1. Den êeste ki in 1139. Je leidde doar ’n expeditië teegn Caesarea Phillippi met ’n overwinnienge. Je trouwde doa mè [[Sibylle van Anjou]], e dochter van keunienk Fulco van Jeruzalem, vodien Fulco V van Anjou. Je vocht mè zyn schônvoader in Gilead. Je most zêre were kêern no Vloandern vo tusschn te kommn in e revolte in ‘t hertogdom [[Neder-Lotharingen]], ton ounder Godfried III van Leuven. *2. Zyn twidde reize, van 1147 tout 1149, was binst de Twidde Kruustocht. Je vocht mee in de slag van Attalya in 1148. Sibylle, die in verwachtienge was, blêef in Vloandern en ze was regente over ‘t [[Groafschap Vloandern]]. *3. In 1157 giengt ie were, tegoare mè zyn vrouwe. Je vocht mee mè Boudewyn III, ’n halfbroere van Sibylle. Under zeune [[Filips van den Elzas]] was regent over 't groafschap Vloandern. In 1159 is Diederik weregekêerd no Vloandern, mo zounder zyn vrouwe. Zy wilde doa bluuvn vor in ’t klôoster van St. Lazarus te goan in Bethanië. *4. Zyn latste reize was in 1164. O Sibylle in 1165 stierf, ist 'n weregekêerd no Vloandern. Je trok hem were in 't klôoster van Woatn en je liet 't besteur van zyn groafschap hêlegans over an zyn zeune Filips. ==’t Hillig Bloed== An de westkant van den [[Burg (Brugge)|Burg]] in [[Brugge]] stound et Stêen. Doa was ’t verbluuf van de groavn. Loater is under verbluuf verplatst no den overkant, no de Loove an den ôostkant. Neffest ’t Stêen liet Diederik van den Elzas ’n huuskapelle bouwn, de Sint-Basiliuskapelle, loater d’[[Hillig-Bloedbasilieke]] (van 1923 e [[basilieke]]). Volgns ’n oude overleverienge zoudt ie, achter de twidde kruustocht, uut et Hillig land were gekêerd zyn mè de relikwie van ’t [[Illig Bloed|Hillig Bloed]]. Je zou de relikwie doa gekreegn hen van zyn schônbroere Boudewyn III, keunienk van Jeruzalem, en de 7stn april 1150 no de Sint-Basiliuskapelle gebrocht hen. ==Vrouwn en jounges== Zyn êeste vrouwe was [[Margaretha van Clermont]] (of Swanhilde) († 1132), de weeuwe van Karel de Goein. Met heur had ‘n êen dochter: Lauretta, die getrouwd was mè Hendrik den Blendn, groaf van Noamn en Luxemburg. In 1139 ist ie hertrouwd mè [[Sibylle van Anjou]], die getrouwd gewist was mè [[Willem Clito]], mor under huwelik was wel g'annuleerd. Met heur had ‘n vier zeuns en drie dochters: *Boudewyn (ca.1135-1150) *[[Filips van den Elzas]], zyn ipvolger *Mattheüs van den Elzas, getrouwd mè gravinne Maria van Boulogne *[[Margaretha van den Elzas]], gravinne van Vloandern, getrouwd mè groaf [[Boudewyn V van Henegouwn]] (Boudewyn VIII van Vloandern) *Gertrude (-1186), getrouwd mè Humbert III van Savoye *Matilda, abdesse van Fontevraud *Peter (-1176), bisschop van Koameryk Diederik is begroavn in d’abdye van Woatn, tusschn Saint-Omer en Gravelines. {{commonscat|Thierry of Flanders}} [[Categorie:Groaf van Vloandern]] [[Categorie:Huus Lotharingen]] knmqxwl36nlw39tzwa59ddrpd79u0e3 0 13986 327598 264174 2026-10-02T16:02:03Z Kontributor 2K 26728 update CoA img redirect 327598 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = | noame = Adele van Vermandois | leevn = 910-960 | functie = [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] [[Groaf van Vloandern|Gravinne van Vloandern]] | periode = 934-960 | vôorganger = [[Ælfthryth van Wessex]] | ipvolger = [[Mathilde van Saksn]] | voader = Herbert II van [[Vermandois]] |moeder=Adele van Vrankryk }} '''Adele van Vermandois''' (ca.910-960) was e dochter van Herbert II van [[Vermandois]] en Adele van Vrankryk. Ze trouwde in 934 met [[Arnulf I van Vloandern]]. Hunder jounges woarn: *Elftrude, round 932 geboorn, in 964 getrouwd me Siegfried den Deen, groaf van Guînes * Hildegarde van Vloandern (934-990), getrouwd round 943 me Dirk II van Holland, [[Groafschap Holland#‘t Groafschap West-Friesland|groaf van West-Friesland]] en van 965 groaf van [[Gent]] * Egbert (937-953) * Luitgarde van Vloandern (938-964), getrouwd in 950 me Wichman II van Hamaland * [[Boudewyn III van Vloandern|Boudewyn III]] (940-962), [[groaf van Vloandern]] [[Categorie:Gravinne van Vloandern]] s733xcj2fv5cmrngpxhlr5jkmf1o4n0 0 13989 327597 322213 2026-10-02T16:01:59Z Kontributor 2K 26728 update CoA img redirect 327597 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = | noame = Mathilde van Saksn | leevn = [[942]]-[[1008]] | functie = [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] Gravinne van Vloandern | periode = 960-[[962]] | vôorganger = [[Adele van Vermandois]] | ipvolger = [[Rozala-Suzanna van Ivrea]] | voader = Hermann van Saksn |moeder= Hildegarde van Westerburg }} [[Ofbeeldienge:Billung March around 1000 (134037775).jpg|thumb|'t Markgroafschap Billung round 't joar 1000]] '''Mathilde van Saksn''' ([[942]] - [[25 meie]] [[1008]]) was e dochter van Hermann van 't huus Billung, [[markgroaf]] van Saksn, en van Hildegarde van Westerburg. Round 960 trouwde ze mè [[Boudewyn III van Vloandern]]. Hunder jounges: *[[Arnulf II van Vloandern|Arnulf II]] *Bertha, getrouwd mè Gerold I van Genève. In 962 stierf heur vint en in 963 hertrouwde ze mè Godfried I van Verdun, die van 969 markgroaf van [[Antwerpn]] en Ename was. Hunder jounges: * Adalbero, bisschop van Verdun * Frederik van Verdun, groaf van Verdun * Herman, groaf van Ename * Godfried I, hertog van Lêger-Lotharingn * Gozelo I, hertog van Lêger- en Ipper-Lotharingn * Ermengarde, getrouwd met Otto I van Zutphen * Ermentrude, getrouwd met Arnulf I van Rumigny [[Categorie:Gravinne van Vloandern]] 2h5xxq310hjqqhrw3jh2owxjwwi1dfu 0 14026 327596 316063 2026-10-02T15:59:51Z Kontributor 2K 26728 update img redirect 327596 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = [[File:Susanna of Italy.jpg|200px]] | noame = Rozala-Suzanna van Ivrea | leevn = ca. 937-[[1003]] | functie1 = [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] Gravinne van Vloandern | periode1 = 968 - [[988]] | vôorganger1 = [[Mathilde van Saksn]] | ipvolger1 = [[Ogiva van Luxemburg]] | functie2 = [[Ofbeeldienge:Blason pays fr France ancien.svg|25px|left]] Keuniginne van Vrankryk | periode2 = [[988]]-996 | vôorganger2 = Adelaide van Aquitanië | ipvolger2 = Bertha van Bourgondië | voader = [[Berengar II]] |moeder= Willa van Toscane }} '''Rozala-Suzanna van Ivrea''', (ca. 937 - [[Gent]], [[7 februoari]] [[1003]]) was e dochter van [[Berengar II]] van Ivrea, keunienk van Italië, en van Willa van Toscane. In 968 trouwde ze met [[Arnulf II van Vloandern]]. Under jounges: * [[Boudewyn IV van Vloandern]] * Mathilde * Odo van Koameryk (Cambrai), getrouwd met Odele van Bois Ferrand In 988 stierf heur vint. Under zeuntje Boudewyn volgdeg hem ip, mo deudat 'n nog styf jounk was stound 'n ounder 't regentschap van zyn moeder. Achter da ze weeuwe gewordn was hertrouwde ze me [[Robert II van Vrankryk]], de zeune van de Fransche keunienk [[Hugo Capet]], en ze veranderdeg heur noame van Rozala no Suzanna. Hugo Capet had under huwelyk g'arrangeerd. Je was g'interesseerd omda ze Montreuil-sur-Mer en Ponthieu meebrocht, mo ze was ol mêer of viftig joar oud en wel twientig joar ouder of Robert II, die teegn zyn gouste trouwde. Van 't moment dat 'n ollêne keunienk was, hèt 'n heur an de kant gezet vo te kunn trouwn mè Bertha van Bourgondië, ’n dochter van [[Konrad I van Bourgondië]]. Rozala-Suzanna trok heur were in Vloandern by heur zeune in Gent, woa da ze in 1003 gestorvn is. Z'is doa begroavn in de Sint-Pietersabdye, neffest heur êeste vint Arnulf II. [[Categorie:Gravinne van Vloandern]] ofbg1ed5krzai7c24b2gi6zviq8m1r0 0 14107 327595 275465 2026-10-02T15:59:45Z Kontributor 2K 26728 update img redirect 327595 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = | noame = Ogiva van Luxemburg | leevn = [[986]]-[[1030]] | functie = [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] Gravinne van Vloandern | periode = [[1012]]-[[1030]] | vôorganger = [[Rozala-Suzanna van Ivrea]] | ipvolger = [[Eleonora van Normandië]] | voader = Frederik van Luxemburg |moeder= Irmentrude van Gleiberg <br />van Wetterau }} '''Ogiva van Luxemburg''' (ca.986 - [[21 februoari]] [[1030]]) was e dochter van Frederik van Luxemburg, groaf in de Moezelgouwe, en van Irmentrude van Gleiberg van Wetterau. Heur zuster Irmentrude was getrouwd mè Welf II van Altdorf van ‘t [[Huus Welfn]], en heur voaders zuster was keizerinne Kunigunde van Luxemburg, die getrouwd was mè keizer Hendrik II van ‘t [[Hillig Rôoms Ryk]]. Ze trouwde in [[1012]] mè groaf [[Boudewyn IV van Vloandern]]. Hunder jounges : * [[Boudewyn V van Vloandern]] * Ermengarde, getrouwd met Adalbert, groaf van [[Gent]]. [[Categorie:Gravinne van Vloandern]] cwmue85z23vbqy4tapd7ex6bszxzyc6 0 14108 327594 262973 2026-10-02T15:59:41Z Kontributor 2K 26728 update img redirect 327594 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = | noame = Eleonora van Normandië | leevn = [[1010]]-[[1071]] | functie = [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] Gravinne van Vloandern | periode = [[1031]]-[[1035]] | vôorganger = [[Ogiva van Luxemburg]] | ipvolger = [[Adela van Mêesn]] | voader = [[Richard II van Normandië]] |moeder= Judith van Bretagne }} '''Eleonora van Normandië''' ([[1010]] - [[1071]]) was e dochter van [[Richard II van Normandië]] en van Judith van Bretagne. Ze trouwde in [[1031]] mè groaf [[Boudewyn IV van Vloandern]]. Ze was zyn twidde vrouwe. Hunder dochter was: *Judith van Vloandern, die in 1051 trouwde mè Tostig Godwinsson, groaf van Northumberland, en in 1071 mè Welf IV, hertog van Beiern [[Categorie:Gravinne van Vloandern]] muh4ubzv44ewa06du5il5yyn3b62vm8 0 14304 327593 277365 2026-10-02T15:59:37Z Kontributor 2K 26728 update img redirect 327593 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = [[File:BaldwinVI.jpg|150px]] | noame = Boudewyn VI van Vloandern | leevn = ca. 1030-[[1070]] | functie1 = [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] [[Groaf van Vloandern]] | periode1 = [[1067]]-[[1070]] | vôorganger1 = [[Boudewyn V van Vloandern|Boudewyn V]] | ipvolger1 = [[Arnulf III van Vloandern|Arnulf III]] | functie2 = [[Ofbeeldienge:Blason fr Hainaut ancien.svg|20px|left]] [[Groafschap Henegouwn|Groaf van Henegouwn]] | periode2 = 1051-[[1070]]<br />mè [[Richilde van Henegouwn|Richilde]] | vôorganger2 = Herman van Bergn | ipvolger2 = [[Arnulf III van Vloandern|Arnulf III]] | voader = [[Boudewyn V van Vloandern]] | moeder = [[Adela van Mêesn]] }} '''Boudewyn VI''' (ca. 1030 - [[17 juli]] [[1070]]), ook ''Boudewyn Hasnon'' of ''Boudewyn van Bergn'' genoemd, was [[groaf van Vloandern]] van 1067 tout 1070. Je was ook [[groafschap Henegouwn|groaf van Henegouwn]] van 1051 tout 1070 ols '''Boudewyn I'''. Boudewyn VI was de zeune van groaf [[Boudewyn V van Vloandern|Boudewyn V]] en van [[Adela van Mêesn]], dochter van keunienk [[Robert II van Vrankryk]]. == Zyn leevn == In 1045 benoemde keizer Hendrik III van 't [[Hillig Rooms Ryk]] hem tout [[markgroaf]] van [[Antwerpn]]. Je most van zyn voader trouwn mè [[Richilde van Henegouwn]], de weeuwe van Herman van Bergn, vo de macht over Henegouwn te kunn krygn. De kerke was nie akkôord vanwege bloedverwantschap, omda ze zyn verre achternichte was, moa loater kwamt de paus doar ip were. Ze trouwdn in 1051 en Richilde arrangeerde dat heur jounges van heur êeste huwelik under voader nie kostn ipvolgn. Heur zeune Roger kwam bisschop van Châlons-sur-Marne en heur dochter gieng in ’t klôoster. In december 1056, ip de Ryksdag van Keuln, wierd d’ipvolgienge van Herman van Henegouwn geregeld, en Boudewyn wierd officieel deur de jounge keunienk Hendrik IV van Duutsland met et groafschap Henegouwn belêend. In 1068 stichtte Boudewyn VI e nieuwe stad an de westkant van de Dender, ip de grenze van Vloandern, Henegouwn en Broabant. J’haad doavôorn e vrylêen gekocht van Geraard van Hunnegem, achter wien dat ’n de stad ''Gerardi Mons'' noemde (Geraardsbergn, Frans: Grammont). De stad krêeg privileges. Je restoreerdeg ook d’abdye van Hasnon, vandoa zyn bynoame. Ot ’n hem ziek begost te voeln kwamt ’n tegoare in Oudenoarde vo zyn ipvolgienge te reegeln. Zyn oudste zeune [[Arnulf III van Vloandern|Arnulf III]] zou ’t groafschap Vloandern krygn ounder ’t regentschap van Boudewyn zyn joungste broere [[Robrecht de Fries]], en Boudewyn II zou ’t groafschap Henegouwn krygn ounder ’t regentschap van zyn moeder Richilde. Boudewyn VI stierf in 1070 en j’is begroavn in d’abdye van Hasnon. In 1071 begost zyn broere Robrecht de Fries e gevecht vo zyn erfrecht in de [[Slag by Kassel]] teegn Arnulf III. Arnulf zyn suzerein [[Philippe I van Vrankryk|Philippe I]] en zyn moeder Richilde vochtn an zyn kant, moa je sneuvelde en je krêeg doaby zyn bynoame ''Arnulf den Oungelukkign''. Je was moa 15 joar oud. Achter de slag erkende Philippe I Robrecht de Fries ols nieuwn groaf van Vloandern. Doamee kwamt er ’n ende an de verênigienge tusschn Vloandern en Henegouwn. Richilde en heur andere zeune Boudewyn II hieldn Henegouwn. == Under jounges == * [[Arnulf III van Vloandern]] (1055-1071) * Boudewyn II van Henegouwn (1056-1098), groaf van Henegouwn van 1071 tout 1098 * Gilbert van Gent * Agnes [[Categorie:Groaf van Vloandern]] 9xio7kt9v8ilrht6vijmmfj4q7510z0 0 14309 327592 277366 2026-10-02T15:59:31Z Kontributor 2K 26728 update img redirect 327592 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = [[File:Arnoul le Malheureux.jpg]] | noame = Arnulf III van Vloandern | leevn = ca. 1055–[[1071]] | functie1 = [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] [[Groaf van Vloandern]] | periode1 = [[1070]]-[[1071]] | vôorganger1 = [[Boudewyn VI van Vloandern|Boudewyn VI]] | ipvolger1 = [[Robrecht I van Vloandern|Robrecht I]] | functie2 = [[Ofbeeldienge:Blason fr Hainaut ancien.svg|20px|left]] [[Groafschap Henegouwn|Groaf van Henegouwn]] | periode2 = [[1070]]-[[1071]] | vôorganger2 = [[Boudewyn VI van Vloandern|Boudewyn I]] mè [[Richilde van Henegouwn|Richilde]] | ipvolger2 = Boudewyn II | voader = [[Boudewyn VI van Vloandern]] | moeder = [[Richilde van Henegouwn]] }} '''Arnulf III''' (ca. 1055 – [[Boavinkove|Bavinkhove by Kassel]], [[22 februoari]] [[1071]]), bygenoamd ''den Oungelukkign'', was [[groaf van Vloandern]] en [[groafschap Henegouwn|Henegouwn]] van [[1070]] tout [[1071]]. Arnulf was den oudste zeune van groaf [[Boudewyn VI van Vloandern]]. Deur dat ’n nog styf jounk was os zyn voader stierf, stound ’n êest ounder de voogdye van zyn moeder [[Richilde van Henegouwn]]. Zyn nounkel [[Robrecht I van Vloandern]] verweet Arnulf dat ’n te tiranniek over Vloandern regeerde, en in [[1071]] begost ‘n e gevecht vo zyn erfrecht, teegn Arnulf in de [[Slag by Kassel]]. Arnulf zyn suzerein, keunienk [[Philippe I van Vrankryk]], en zyn moeder Richilde vochtn an zyn kant, moa je sneuvelde. Je was nog moa 15 joar oud. Je krêeg doaby zyn bynoame ''Arnulf den Oungelukkign''. Achter de slag erkende de keunienk Robrecht I toch ols nieuwn groaf van Vloandern. Arnulf zyn moeder en zyn broere Boudewyn II hieldn Henegouwn, en azo woarn Vloandern en Henegouwn were van makoar geschid. {{Commons|Category:Arnulf III of Flanders}} [[Categorie:Groaf van Vloandern]] 6d3temx9uc1sv2f4977b06ymeckql87 0 14346 327591 305543 2026-10-02T15:59:15Z Kontributor 2K 26728 update img redirect 327591 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje =[[Ofbeeldienge:Richilde Hainaut.jpg|200px]] | noame = Richilde van Henegouwn | leevn = ca. 1025-[[1086]] | functie1 = [[Ofbeeldienge:Blason fr Hainaut ancien.svg|20px|left]] [[Groafschap Henegouwn|Gravinne van Henegouwn]] | periode1 = 1039-1051<br />1051- [[1070]] <br />(mè [[Boudewyn VI van Vloandern|Boudewyn I]]) <br />[[1070]] - [[1071]] <br />(regentesse vor [[Arnulf III van Vloandern|Arnulf III]]) | vôorganger1 = Herman van Bergn | ipvolger1 = [[Arnulf III van Vloandern|Arnulf]] | functie2 = [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] [[Groaf van Vloandern|Gravinne van Vloandern]] | periode2 = 1051-[[1070]] | vôorganger2 = [[Adela van Mêesn]] | ipvolger2 = [[Gertrude van Saksn]] | voader = Reinier van Hasnon | moeder = }} '''Richilde''' (ca. 1025 - [[15 moarte]] [[1086]]), was van 1039 [[Groafschap Henegouwn|gravinne van Henegouwn]] en achter da ze in 1051 getrouwd was mè [[Boudewyn VI van Vloandern]] ook [[Groaf van Vloandern|gravinne van Vloandern]]. Z'hen lange gepeisd da ze de dochter was van Reinier V van Bergn, moa ze was eigentlik zyn schondochter, want ze was getrouwd mè zyn zeune Herman van Bergn. Reinier V, [[Groafschap Henegouwn#Huus Reinier|groaf van Bergn]], haad round 1024 ook et zudelik stik van Broabant gekreegn. Richilde zoudt e nichte gewist zyn van paus Leo IX en dus ofstammn van Dagsburg-Egisheim in de regio Elzas, moar ook van de Reiniers. Heur huwelik met Herman van Bergn wierd betwist deur boedverwantschap, moa was wel anveird deur de bisschop van Koameryk. Heur voader zou Reinier van Hasnon gewist zyn, [[markgroaf]] van Valenciennes tusschn 1045-1048/1049. == Vrouwn en jounges == Ze trouwde round 1040 mè groaf Herman van Bergn († 1051), zeune van groaf Reinier V van Bergn en Mathilde van Verdun. Herman en Richilde regeerdn tegoare over Bergn van 1039 tout 1051. Round 1048/1049 krêegn z'ook 't markgroafschap Valenciennes van de Duutsche keizer [[Hendrik III (HRR)|Hendrik III]] van et [[Hillig Rooms Ryk]], en woarn Bergn en Valenciennes were verênigd. Under jounges woarn: * Robert, bisschop van Châlons-sur-Marne * Gertrude, nunne Richilde verzetteg heur teegn heur vint ot 'n hem verbound mè Godfried III van Lêger-Lothariengn en [[Boudewyn V van Vloandern]] teegn keizer Hendrik III. Heur vint stierf in 1051 en 't zelfste joar trouwde ze mè Boudewyn VI van Vloandern. De kerke was nie akkôord vanwege bloedverwantschap en liet et huwelik nietig verkloarn, moa loater kwam paus Leo IX doar ip were. Richilde arrangeerde dat heur jounges van heur êeste vint under voader nie kostn ipvolgn. Heur zeune Roger kwam bisschop van Châlons-sur-Marne en heur dochter Gertrude gieng in 't klôoster. Heur jounges mè Boudewyn VI woarn: * [[Arnulf III van Vloandern|Arnulf III]] (1055 † 1071), groaf van Vloandern en Henegouwn * Boudewyn II van Henegouwn (1056 † 1098), groaf van Henegouwn * Agnès, leefde in 1071 In 1071 trouwde Richilde met heur derde vint William Fitzosbern, den Iengelschn groaf van Hereford. == De Slag by Kassel == Achter den dôod van heur twidde vint Boudewyn VI in 1070, regeerde Richilde kortn tyd over de groafschappn Vloandern en Henegouwn, als voogdesse over Arnulf III, den oudste zeune met heur twidde vint. In 1071 begost heur schonbroere, [[Robrecht I van Vloandern|Robrecht de Fries]] e familieoorloge vo zyn erfrecht ip 't groafschap Vloandern. In de [[Slag by Kassel]] (22 februari 1071) verloorn Richilde en heur boundgenootn, woaby dat heur zeune Arnulf III, den Oungelukkign en heur derde vint William Fitzosbern sneuveldn. Achter de slag erkende keunienk [[Philippe I van Vrankryk]] Robrecht I als nieuwe groaf van Vloandern. Doamee kwamt er een ende an de verêenigienge tusschn Vloandern en Henegouwn. Richilde en heur andere zeune Boudewyn II hieldn Henegouwn. Richilde stierf in 1086 en z'is lik heur twidde vint Boudewyn VI ook begroavn in d'abdye van Hasnon. {{commonscat|Richilda of Hainault}} [[Categorie:Gravinne van Vloandern]] 5h3iw7odfwcak0ie9ob06o6rngbkjnt 0 14356 327590 264084 2026-10-02T15:59:07Z Kontributor 2K 26728 update img redirect 327590 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = [[Ofbeeldienge:Gertrude de Saxe.png|200px|center]] | noame = Gertrude van Saksn | leevn = 1033-1113 | functie1 = [[Ofbeeldienge:Counts of Holland Arms.svg|25px|left]] [[Groafschap Holland|Gravinne van Holland]] | periode1 = 1050 - 1061<br />(mè Floris I)<br />1061 - 1063 <br />(regentesse vo Dirk V) | vôorganger1 = Floris I van Holland | ipvolger1 = [[Robrecht de Fries]]<br />(regent vo Dirk V) | functie2 = [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] [[Groaf van Vloandern|Gravinne van Vloandern]] | periode2 = [[1071]]-[[1093]] | vôorganger2 = [[Richilde van Henegouwn]] | ipvolger2 = [[Clementia van Bourgondië]] | voader = Bernard II van Saksn | moeder = Eilika van Schweinfurt }} '''Gertrude van Saksn''' of '''Geertrui van Holland''' (Schweinfurt ca.1030 – [[Veurn]] [[4 ogustus]] [[1113]]) kwam achter heur êestn trouw [[Groafschap Holland#‘t Groafschap West-Friesland|Gravinne van West-Friesland]] en achter heur twiddn trouw [[Groaf van Vloandern|Gravinne van Vloandern]]. Ze was e dochter van Bernard II, hertog van Saksn en Eilika van Schweinfurt. Ze trouwde round et joar 1050 mè Floris I van Holland. In 1061 is heur vint vermôord en kwam ze regentesse vor heur zeune Dirk V. Willem I, den bisschop van Utrecht, profiteerde van de situoatie vo de macht te krygn over e stik van West-Friesland, met de steun van Hendrik IV van ‘t [[Hillig Rooms Ryk]]. Gertrude trok heur were met heur jounges in [[Zêeland]]. In 1063 is z’hertrouwd mè [[Robrecht I van Vloandern]], die ton de bynoame Robrecht de Fries krêeg. In dien tyd was ter nog sproake van ’t Groafschap West-Friesland. De noame [[Groafschap Holland]] kwam moar in gebruuk round 1100. Heur jounges mè Floris I van Holland: *Adela van Holland (ca. 1045-1085), getrouwd mè Boudewyn I van Guînes *Dirk V van Holland (ca. 1052-1091) *Pieter (geb. ca. 1053), kanunnik in Luuk *Bertha van Holland (ca. 1055-1094), trouwde in 1072 mè [[Filips I van Vrankryk]] *Floris (geb. ca. 1055), kanunnik in Luuk *Machteld (geb. ca. 1057) Heur jounges mè Robrecht de Fries: * [[Robrecht II van Vloandern]] of Robrecht II van Jeruzalem * [[Adela van Vloandern]], getrouwd mè Knud IV van Denemarkn, d’ouders van [[Karel de Goein]] * [[Gertrude van Vloandern]], getrouwd mè Diederik van Ipper-Lothariengn, d’ouders van [[Diederik van den Elzas]] * Filips van Lo (zyn ounwettige zeune [[Willem van Yper]] (of Willem van Lo) was burggroave van [[Yper]] en [[Lo]]) * Ogiva, abdis van [[Mêesn]] Gertrude van Saksn stierf den derdn ogustus [[1113]] in [[Veurn]] en z’is doa begroavn in de St.-Walburgakerke. [[Categorie:Gravinne van Vloandern]] 39w8ys72e897nbn7g2v1e4lijxsg5iu 0 14730 327589 263168 2026-10-02T15:58:56Z Kontributor 2K 26728 update img redirect 327589 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = [[Ofbeeldienge:Robert de flandre croisé.jpg|200px]] | noame = Robrecht II | leevn = ca. 1065 - 1111 | functie1 = [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] [[Groaf van Vloandern]] | periode1 = [[1093]] - [[1111]] | vôorganger1 = [[Robrecht I van Vloandern|Robrecht I]] | ipvolger1 = [[Boudewyn VII van Vloandern|Boudewyn VII]] | voader = [[Robrecht I van Vloandern]] | moeder = [[Gertrude van Saksn]] }} '''Robrecht II ''' of Robrecht van Jeruzalem (Robertus Hierosolimitanus) (ca. 1065– [[5 oktober]] [[1111]] by Meaux) was den oudste zeune van [[Robrecht de Fries]] en [[Gertrude van Saksn]]. Je was [[Groaf van Vloandern]] van [[1093]] tout an zyn dôod. Je krêeg zyn bynoame deur van hem te loatn hoorn binst den êeste [[Kruustocht]] (1096-1099). Zyn voader Robrecht de Fries was ol ip bedevoart gewist noa ’t Hillig Land (1086-1090), en was doamee de voorloper van de kruusridders. J’ha doa militaire hulpe gegeevn an de Byzantynsche keizer Alexios I Komnenos teegn de Turkn. Binst dat ’n weg was, was Robrecht II regent over ’t groafschap Vloandern. Achter da zyn voader werekêerde, krêegt ‘n ’t besteur over ’t zudelik stik van ’t groafschap in handn. In 1089, binst zyn regentschap, hèt ‘n belangryke administratieve verbeteriengn ingevoerd. Den 30stn oktober 1089 benoemdegt ie de provoost van de [[Brugge|Brugsche]] [[Sint-Donaaskerke]] tout groafelik kanselier en belastiengountvanger, en in de burchtn, verspreid over hêel ’t groafschap, wierdn de kastêelhêern die vor hunder leevn benoemd woarn vervangn deur ofzetboare baljuws. De belastiengountvangers en de baljuws woarn de verteegnwoordigers van de groaf, die azo zyn groafschap beter kost leidn. Robrecht II was e trouwe vazal van de Fransche keunienk. Met de Duutsche keizer Hendrik IV stound ‘n nie zo goed, omdat ’n hem wilde moein met ’t bisdom Koameryk in ’t westn van ’t Duuts Ryk. == Êeste Kruustocht == Ip ’t Concilie van Clermont, den 18stn november 1095, riep paus Urbanus II ol de stryders van ’t westn ip, vo Jeruzalem te goan reddn teegn de Turkn. In 1096 volgde Robrecht II de groep van [[Godfried van Bouillon]] en je was êen van de belangrykste figeurn van den êeste Kruustocht. Ter hoogte van hunder [[schoere]] wierd er e kruus genoaid ip hunder klêers, van doa de noame kruusridders. == Vrouwe en jounges == Round 1090 is Robrecht II getrouwd mè [[Clementia van Bourgondië]], zuster van paus Calixtus II, die ‘t bisdom Atrecht iprichtte. Z’haan drie zeuns: * [[Boudewyn VII van Vloandern]], zyn ipvolger. * D’andere twêe, Willem en Filips, zyn jounk gestorvn. In ’t joar 1100 liet Robrecht II d’[[Abdy van Zeevnkerkn]] in [[Sint-Andries]] ([[Brugge]]) bouwn. In 1111 ist ’n by Meaux gestorvn in de veldtocht van keunienk [[Lodewyk VI van Vrankryk]] teegn groaf Theobald IV van Blois, die an de kant stound van Iengeland. J’is begroavn in de Sint-Vaastabdy van Atrecht. Zyn zeune Boudewyn VII ''met de Byle'' volgdeg hem ip. [[Categorie:Groaf van Vloandern]] 8choiwqvkimzv5w024uraeq0hxs2eci 0 14774 327588 301894 2026-10-02T15:58:49Z Kontributor 2K 26728 update img redirect 327588 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | noame = Clementia van Bourgondië | leevn = [[1070]]-[[1129]] | functie1 =[[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] [[Groaf van Vloandern|Gravinne van Vloandern]] | periode1 =1090-[[1111]] | vôorganger1 = [[Geertrui van Holland]] | ipvolger1 =[[Margaretha van Clermont|Margaretha v. Clermont]]<br />(huwelik van<br />[[Havoise van Bretagne]]<br />mè [[Boudewyn VII van Vloandern|Boudewyn VII]] was g'annuleerd) | functie2 = [[Ofbeeldienge:LeuvenSchild.gif|20px|left]] Gravinne van Leuvn | periode2 = 1120-1129 | vôorganger2 = Ida van Chiny | ipvolger2 = Lutgarde van Sulzbach | voader = Willem I van Bourgondië | moeder = Stephania van Longwy-Metz }} '''Clementia van Bourgondië''' ([[1070]] - [[1129]]) was e dochter van Willem I van Bourgondië en van Stephania van Longwy-Metz. Ze was e zuster van de loatern paus Callixtus II. Binst da [[Robrecht de Fries]] passeerde deur ‘t [[hertog van Bourgondië|hertogdom Bourgondië]], ol werekeern van Jeruzalem, hèt ’n den trouw geregeld van zyn zeune [[Robrecht II van Vloandern|Robrecht II]] mè Clementia. Je brocht heur mee noa Vloandern en je gaf heur e weeuwegoed van bykan e derde van zyn groafschap. Da weeuwegoed zorgde loater vo probleemn. Robrecht II en Clementia trouwdn round 1090. Hunder jounges woarn: *[[Boudewyn VII van Vloandern|Boudewyn VII]] *Willem en Filips (jounk gestorvn) *misschiens nog e dochter In 1099, binst dat heur vint Robert II ip [[kruustocht]] was, zette Clementia den bisschop van Terwoan Gerardus I of, en ze benoemde Jan van Woastn, e voorstander van de gregorioansche gedachtn: teegn koopn van titels, trouwn van pasters en immoraliteit. Achter den dôod van Robrecht II in [[1111]] dêeldeg hunder zeune Boudewyn de macht tegoare mè zyn moeder, moar in 1113 kwoamn z’ol in ruuzje vor heur weeuwegoed. Clementia hertrouwde loater mè groaf [[Godfried I van Leuven]]. [[Categorie:Gravinne van Vloandern]] 61xol7vmezdrdv5xc71slryfki4z9x1 0 14808 327577 291193 2026-10-02T15:55:02Z Kontributor 2K 26728 327577 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = [[File:Lille A de Vuez Baudouin V et Adèle de France.jpg|thumb|<center>Boudewyn VII me zyn tante [[Adela van Vloandern]]]] | noame = Boudewyn VII | leevn = 1093 – 1119 | functie1 = [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] [[Groaf van Vloandern]] | periode1 = [[1111]] - [[1119]] | vôorganger1 = [[Robrecht II van Vloandern|Robrecht II]] | ipvolger1 = [[Karel de Goein]] | voader = [[Robrecht II van Vloandern]] | moeder = [[Clementia van Bourgondië]] }} '''Boudewyn VII''', bygenoamd ''Hapkin'' of ''met de Byle'' ([[1093]] – [[Roeseloare]], [[17 juni]] [[1119]]) was [[Groaf van Vloandern]] van [[1111]] tout an zyn dôod. Je was achttien joar oud o zyn voader [[Robrecht van Jeruzalem]] stierf. In 't begun dêeldegt ie de macht mè zyn moeder [[Clementia van Bourgondië]], moar in 1113 kwoamn z'ol in ruuzje vor heur weeuwegoed. Zyn kozyn Karel van Denemarkn, loater [[Karel de Goein]] genoemd, was zyn adviseur. Achter da Karel zyn voader Knud IV van Denemarkn in 1086 vermôord was, was zyn moeder [[Adela van Vloandern]] weregekêerd met heur jounges noa ’t Vlams hof van heur voader [[Robrecht de Fries]]. Boudewyn arrangeerde in 1118 den trouw van Karel mè [[Margaretha van Clermont]]. Boudewyn krêeg zyn bynoame deur zyn hardn anpak teegn bandietn, roofridders en rebellerende eedeln. De steedn woarn binst de 12ste êeuwe tout stand gekommn en da veranderde de verhoudienge tusschn de groaf en zyn ridders. De steedn woarn de vyand van de ridders, die benouwd woarn dat under macht verminderde, en doarom mêer en mêer geweld begostn te gebruukn teegn de stadsbeweuners. De groaf stound wel an de kant van de steedn, want j'hoalde profyt uut under commerce. Boudewyn wilde van in 't begun orde ipstelln in zyn groafschap. De zesdn oktober 1111 riept 'n ol de Vlamsche eedeln tegoare in Atrecht vo de ''Godsvrede'' te zweirn. Die Godsvrede was êest e gêestelyke instellienge, mo nu kost de groaf ook d'overtrediengn bestraffn. Boudewyn stelde strienge wettn ip, woavan dan de mêeste gebaseerd woarn ip d'oude Salische wettn van [[Clovis I]], die ton 600 joar oud woarn, en ook ip de Godsvredes die deur de bisschoppn gebruukt woarn in de 11ste en 12ste êeuwe. Van ton droegt ’n ossan e byle by hem ols têekn van zyn bloedig recht. Van doa zyn bynoame ''Hapkin'' of ''Hapken'', wat dat in dien tyd e klêne byle wilde zeggn. Niemand, uutgenoomn de baljuws en de beschermers van de groaf en de steedn, mocht nog woapns droagn. Je bestrafte overtrediengn volgns de ''poenia talionis'' (oog om oog, tand om tand). Struukrovers wierdn ter plekke ipghangn. Je liet o.a. ip de [[Grôte Markt (Brugge)|mart]] van [[Brugge]] e ridder leevnd kookn, en ip de joarmart van [[Tourhout]] liet 'n tien rovers iphangn. In 1105 ist 'n getrouwd me [[Havoise van Bretagne]], dochter van Alain IV van Bretagne. Je was ton 12 joar oud en zy 9 joar. Moar under trouw wierd in 1110 g'annuleerd deur den paus vo bloedverwantschap. Boudewyn zag zyn vrouwe styf geirn en j'is nôoit mêr hertrouwd. J'is gestorvn an e blesseure, ipgedoan binst de Slag van Bures-en-Bray tusschn Hendrik I van Iengeland en Lodewyk VI van Vrankryk. Je wierd no 't kastêel van Roeseloare gebrocht, woa dat 'n gestorvn is. Deurdat 'n gin jounges haad, duudegt ie Karel de Goein kort vo zyn dôod an ols zyn ipvolger. Zyn moeder Clementia van Bourgondië was doa teegn. Zy steunde [[Willem van Yper]], ook e klêenzeune van Robrecht de Fries, mo Karel de Goein hèt et uutendelyk ghoald. == Varia == Boudewyn VII verblêef styf geirn in ‘t [[Kastêel van Wyndoale]], dichte by [[Toeroet|Thourout]] in ’t West-Vlams [[Houtland (West-Vloandern)|Houtland]]. Je liet vo zyn volk e sterk blound bier brouwn deur de Cisterciënzerpoaters van d’abdye Ter Duunn. 't Most hem en zyn leger ounoverwinnelyk moakn. 't Bier ligt an de boasis van 't achter hem genoemd Hapkin bier of ''Thouroutenaere'', dat êest gebrouwn wierd deur de [[Brouwery Louwaege]] uut [[Kortemark]]. In 2002 wierd de brouwerye overgepakt deur Alken-Maes. [[Categorie:Groaf van Vloandern]] 9901syyvcgwu83yp9cz24g160r8rlln 0 14960 327576 263286 2026-10-02T15:54:46Z Kontributor 2K 26728 327576 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | noame = Margaretha van Clermont | leevn = 1104-1132 | functie1 =[[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] [[Groaf van Vloandern|Gravinne van Vloandern]] | periode1 =[[1119]]-[[1127]]:<br />mè [[Karel de Goein]]<br />[[1128]]-1132: mè<br />[[Diederik van den Elzas]] | vôorganger1 = [[Clementia van Bourgondië]]<br />(’t huwelik van<br />[[Havoise van Bretagne]]<br />mè [[Boudewyn VII van Vloandern|Boudewyn VII]] was g'annuleerd) | ipvolger1 = 1.[[Johanna van Monferrato|Johanna v. Monferrato]]<br />2.[[Sibylle van Anjou]] | voader = Reinout II van Clermont | moeder =Adelaide van Vermandois }} '''Margaretha van Clermont''' (1104-1132) was e dochter van Reinout II van Clermont en zyn êeste vrouwe Adelaide van Vermandois. In 1115 trouwde ze mè de [[groaf van Vloandern]], [[Karel de Goein]], die ‘t groafschap Amiens mee krêeg. In 1127 hen z’hem vermôord in de [[Sint-Donoaskerke]] in [[Brugge]]. Z’haan gin jounges en heur vint wierd ipgevolgd deur [[Willem Clito]] van Normandië. Loater trouwde Margaretha nog met Hugo II van Saint-Pol, Boudewyn van Encre en [[Diederik van den Elzas]]. [[Categorie:Gravinne van Vloandern]] l6xtunixxgyy04nekl89r1j54h1agix 0 15032 327578 292076 2026-10-02T15:55:11Z Kontributor 2K 26728 327578 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = [[Ofbeeldienge:Clito4.jpg|200px]] | noame = Willem Clito | leevn = 1102 - 1128 | functie = [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] [[Groaf van Vloandern]] | periode = [[1127]] - [[1128]] | vôorganger = [[Karel de Goein]] | ipvolger = [[Diederik van den Elzas]] | voader = [[Robert Curthose]] | moeder = Sibylle van Conversano }} '''Willem Clito''' of '''Willem van Normandië''' ([[Rouen]], [[25 oktober]] [[1102]] – [[Oalst]], [[28 juli]] [[1128]]) was [[groaf van Vloandern]] van [[1127]] tout [[1128]]. Willem was den oudste zeune van hertog [[Robert Curthose]] van Normandië en Sibylle van Conversano, en e klêenzeune van [[Willem de Veroveroare]] en [[Mathilda van Vloandern]]. Zyn grotmoeder Mathilda van Vloandern was de zuster van [[Robrecht de Fries]]. De dochter van Robrecht de Fries, [[Adela van Vloandern]] was de moeder van Willems vôorganger [[Karel de Goein]]. De noame ''Clito'' was e middelêeuws-Latynschn term, equivalent met et Angelsaksisch woord [[Aetheling]]. ’t Wilde zeggn ''van oadel'', en ’t wierd gebruukt vo prinsn an te duudn van de keunienklikke dynastye, die verkiesboar woarn vo ‘t keunienkschap. De gelatiniseerde Germoansche vorm ''Adelin(us)'' wierd gebruukt by zyn kozyn ''Willem Adelin'', zeune van Hendrik I van Iengeland. == Zyn leevn == Achter da Willems voader, Robert Curthose, versleegn was deur zyn broere [[Hendrik I van Iengeland]] in de Slag by Tinchebray (28 september 1106), wierd ie overmêesterd en gevangn gezet. De klêne Willem kwam in handn van zyn nounkel, die Willems halfzuster, ’n ounwettige dochter van Robert Curthose, vor hem liet zorgn. Ze was getrouwd met Helias van Saint-Saens, die in 1112, achter de rik van Hendrik I, mè Willem vluchtte no ’t hof van groaf [[Boudewyn VII van Vloandern]]. Van 1109 was ter standvastig boel tusschn Hendrik I en de Fransche keunienk Lodewyk VI den Dikkn. De Fransche keunienk kost nie verdroagn dat Hendrik zyn broere Robert Curthose ipgeslootn haad, en hem ounrechtmoatig boas gemakt haad van Normandië in ’t noadêel van Willem. In 1123 trouwde Willem mè [[Sibylle van Anjou]] en krêegt ie Maine mee. Mor under huwelik wierd g’annuleerd, ip ground van bloedverwantschap, deur paus Honorius II, in ipdracht van Hendrik I. In 1127 ist ie ton hertrouwd mè [[Johanna van Monferrato|Johanna]], dochter van [[Gisela van Bourgondië]] en 'n halfzuster van Adelaide van Maurienne, vrouwe van de Fransche keunienk Lodewyk VI. Achter da groaf Karel de Goein in 1127 vermôord was in de [[Sint-Donoaskerke]] in [[Brugge]], gerakte Vloandern in e serieuze crisis, omda Karel zo geirn gezien was en omdat ‘n gin ipvolger haad. Mo der woarn veel kandidoatn: * Willem Clito * [[Willem van Yper]] (klêenzeune van [[Robrecht de Fries]]) * Dirk VI van Holland (achterklêenzeune van [[Geertrui van Holland]], die getrouwd was mè Robrecht de Fries) * Boudewyn IV van Henegouwn (achterklêenzeune van [[Richilde van Henegouwn]], die getrouwd was mè [[Boudewyn VI van Vloandern]] * Arnaud van Denemarkn (zeune van Ingertha, zuster van Karel de Goein) * [[Diederik van den Elzas]] (klêenzeune langs moeders kant van Robrecht de Fries) De Fransche keunienk profiteerde van de chaos deur Willem Clito an te stelln ols ipvolger. Je peisde dat ‘n azo van Vloandern e sterkn boundgenôot kost moakn teegn de keunienk van Iengeland. Mor economisch kwoamn Vloandern en Iengeland goed overêen, omda Vloandern Iengelsche wulle nôdig haad vor under loaknindustrie. Willem ha wel ’t grotste stik van zyn jeugd in Vloandern deuregebrocht, mo je wist nie hoe dat ’n e groafschap most besteurn. Je besefte nie dat er de latste joarn grôte veranderiengn gebeurd woarn in de stedelikke ountwikkelienge en j’hield gin rekenienge met ol de rechtn dan de gemêentn gekreegn haan ounder [[Boudewyn Hapkin]] en Karel de Goein, in ’t noadêel van de groafelikke macht. Olgouwe begostn z’overol in ipstand te kommn teegn hem. In Rysel en Sint-Omoars wierdn ze zwoar gestraft. Mor o Willem ip weg was no Gent haan z’under doa voorbereid deur twi machtige hêern van [[Ryksvloandern]], Daniel van Dendermonde en Ywan van Oalst, te benoemn. Ze voeldn under sterk, want Hendrik I van Iengeland haad under beloofd van Vloandern militair te steunn in geval dat er ’n oorloge zou van kommn. Brugge en Gent wildn [[Diederik van den Elzas]] ols under groaf, en der kwoamn verschillige veldsloagn van. Ip [[21 juni]] [[1128]] won Willem Clito de [[Slag by Axpoele]] teegn Diederik van den Elzas, die nog ip tyd kost vluchtn. E moand loater is Willem gesneuveld by ’t beleg van Oalst. Je was mo 25 joar oud. Diederik van den Elzas volgdeg hem ip. J’is begroavn in d’Abdye van Sint-Bertinus in Sint-Omoars. [[Categorie:Groaf van Vloandern]] doyi6y7ti17fhllg38z2yes7j09x1x6 0 15042 327579 151186 2026-10-02T15:55:19Z Kontributor 2K 26728 327579 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | noame = Johanna van Monferrato | leevn = | functie1 =[[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] [[Groaf van Vloandern|Gravinne van Vloandern]] | periode1 =[[1127]]-[[1128]] | vôorganger1 = [[Margaretha van Clermont|Margaretha v. Clermont]]<br /> mè [[Karel de Goein]] | ipvolger1 = [[Margaretha van Clermont|Margaretha v. Clermont]] mè<br />[[Diederik van den Elzas]] | voader = Reinier I van Monferrato | moeder =[[Gisela van Bourgondië]] }} '''Johanna van Monferrato''' was e dochter van [[Gisela van Bourgondië]] en heur twidde vint Reinier I van Monferrato. Ze was ’n halfzuster van Adelaide van Maurienne, die de dochter was van under moeders êeste vint Humbert II van Savoye. Adelaide was de vrouwe van keunienk Lodewyk VI van Vrankryk. In 1127 trouwde Johanna mè de [[groaf van Vloandern]], [[Willem Clito]], achter da zyn huwelik mè [[Sibylle van Anjou]] g’annuleerd was. Sibylle trouwde loater in 1139 mè [[Diederik van den Elzas]] en ze was de moeder van [[Filips van den Elzas]]. Johanna was mor êen joar getrouwd mè Willem Clito, want je sneuvelde in 1128 in [[Oalst]]. Je was mo 25 joar oud. [[Categorie:Gravinne van Vloandern]] 7g3s06jvdgvcvj58ovjvxx7ypwzmuad 0 15064 327580 292078 2026-10-02T15:55:28Z Kontributor 2K 26728 327580 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje=[[Ofbeeldienge:Bruges basilica Thierry of Flanders.JPG|250px]] | noame = Sibylle van Anjou | leevn = ca. [[1112]] - [[1165]] | functie1 =[[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] [[Groaf van Vloandern|Gravinne van Vloandern]] | periode1 =1139 - 1165 | vôorganger1 = [[Margaretha van Clermont|Margaretha v. Clermont]] | ipvolger1 = [[Elisabeth van Vermandois]] | voader = Fulco V van Anjou | moeder = Ermengarde van Maine }} '''Sibylle van Anjou''' (ook Sybille of Sybilla) (ca. [[1112]] - Bethanië (Jeruzalem), [[1165]]) was e dochter van groaf [[Groavn en hertoogn van Anjou#Huus Gâtinais|Fulco V van Anjou]], die ook keunienk van Jeruzalem was, en van Ermengarde van Maine. Ze was e zuster van [[Godfried V van Anjou]], die trouwde me de dochter van keunienk [[Hendrik I van Iengeland]] en zyn bynoame gaf an 't [[Huus Plantagenet]]. In 1123 trouwde ze mè [[Willem Clito]], die van 1127 tout 1128 [[groaf van Vloandern]] was, en je krêeg Maine mee. ’t Was e zeune van hertog [[Robert Curthose]] van Normandië. Mor under huwelik wierd al in 1124 g’annuleerd ip ground van bloedverwantschap deur paus Honorius II, in ipdracht van Willems nounkel Hendrik I van Iengeland. Heur voader Fulco verzetteg hem der teegn en je gaf nie toe, tout da Honorius hem excommuniceerde en ’n interdict (straffe van de katholieke kerke) over Anjou platste. Fulco dêed ofstand van Anjou en zyn zeune Godfried V kwam in zyn plekke. Sibylle vertrok tegoare met heur voader no ‘t Hillig land. Heur moeder, Ermengarde van Maine, was in 1126 gestorvn. In 1129 trouwdeg heur voader doa mè d’erfgenoame van ’t keunienkryk Jeruzalem, Melisende van Jeruzalem, en in 1131 kwamt ie zelve keunienk van Jeruzalem. In 1139 trouwde Sibylle mè [[Diederik van den Elzas]], die doar ip zyn êeste reize no ’t Hillig land was, en ze kêerdn tegoare were no Vloandern. Ot heur vint den twidde ki vertrok no ’t Hillig land mè den Twidde [[Kruustocht]], blêef Sibylle, die in verwachtienge was, in Vloandern en ze was regente over ‘t [[Groafschap Vloandern]]. Boudewyn IV, groaf van [[Groafschap Henegouwn|Henegouwn]] wilde profiteern van de situoasje deur Vloandern an te volln, mo Sibylle sloeg hard were en liet Henegouwn plundern. Boudewyn, ip zyn toer, dêe ’t zelfste met [[Artesië]]. Den aartsbisschop van Reims most tusschn kommn en ’t vredesverdrag wierd getêeknd. O Diederik were kêerde in 1149 hèt ’n Boudewyn gewrookn. In 1157 vertrok Diederik vo zyn derde reize no ’t Hillig land, en Sibylle gienk van deze ki mee. Under zeune [[Filips van den Elzas]] regeerde mee over 't groafschap Vloandern. In 1159 is Diederik weregekêerd no Vloandern, mo Sibylle wilde nie mi mee. Zy wilde doa bluuvn vor in ’t klôoster van St. Lazarus te goan in Bethanië, woa da ze in 1165 gestorvn is. Under jounges woarn: *[[Filips van den Elzas]], groaf van Vloandern *Mattheüs van den Elzas, getrouwd mè gravinne Maria van Boulogne *[[Margaretha van den Elzas]], gravinne van Vloandern, getrouwd mè groaf [[Boudewyn V van Henegouwn]] (Boudewyn VIII van Vloandern) *Gertrude (-1186), getrouwd mè Humbert III van Savoye *Matilda, abdesse van Fontevraud *Peter (-1176), bisschop van Koameryk *Laureta, getrouwd mè groaf Hendrik I van Noamn {{Commonscat|Sibylla of Anjou}} [[Categorie:Gravinne van Vloandern]] fixclwzpig0u5ihxygszhfgyocqsq9p 0 15189 327585 315555 2026-10-02T15:56:23Z Kontributor 2K 26728 update img redirect 327585 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = [[File:Bruges basilica Philip of Flanders.JPG|200px]] | noame = Filips van den Elzas | leevn = 1142 - 1191 | functie1 = [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] [[Groaf van Vloandern]] | periode1 = 1157-1168<br />(tegoare mè zyn voader)<br />1168-1191 (officieel) | vôorganger1 = [[Diederik van den Elzas]] | ipvolger1 = [[Margaretha van den Elzas|Margaretha v. den Elzas]]<br />+ [[Boudewyn VIII van Vloandern|Boudewyn VIII]] | functie2 = [[Ofbeeldienge:Armoiries Vermandois.svg|25px|left]] [[Vermandois|Groaf van Vermandois]] | periode2 = 1167-1191 | vôorganger2 = Raoul II v. Vermandois | ipvolger2 = Eleonore v. Vermandois | voader = [[Diederik van den Elzas]] | moeder = [[Sibylle van Anjou]] }} [[Ofbeeldienge:Gravensteen-Gent-(xndr).jpg|thumb|<center>’t Groavenkastêel in Gent, gebouwd ounder Filips van den Elzas]] '''Filips I van Vloandern''' of '''Filips van den Elzas''' (1142 – by Akko, [[1 juni]] [[1191]]), was [[groaf van Vloandern]] en [[Vermandois]]. == Zyn jeugd == Filips van den Elzas was de twidde zeune van [[Diederik van den Elzas]] en van [[Sibylle van Anjou]]. Zyn oudere broere Boudewyn, die eigentlik zyn voader ha moetn ipvolgn, stierf ol in 1150. Doadeure krêeg Filips den erfelikkn titel. Je volgde zyn voader officieel ip in 1168, mo zyn regerienge begost ol in 1157 an zyn 15 joar, binst da zyn ouders weg woarn no ’t Hillig land. Filips trouwde in 1159 in Beauvais met [[Elisabeth van Vermandois|Elisabeth]], ook Isabelle genoemd. Ze was d’oudste dochter van groaf Raoul I van Vermandois, die in 1152 stierf en ipgevolgd wierd deur zyn zeune Raoul II van Vermandois, die lepra haad. Ot ie stierf in 1167 erfde Elisabeth ‘t groafschap [[Vermandois]] met Amiens en Valois, woadeure da Filips zyn machtsgebied nu tout an ‘t Frans krôongebied (‘t Île de France) kwam. Vloandern was nôoit zo grôot gewist en strekte van [[Zêeland]] in ’t nôordn tout an Soissons in ’t zuudn. Filips zyn ouders woarn nog mo vertrokkn of je gerakteg ol in conflict mè Floris III van [[Groafschap Holland|Holland]]. D’eilandn van Zêeland ''bewesten Schelde'' (Walcheren en Nôord- en Zuud-Beveland) wierdn sedert 1012 deur de groavn van Vloandern van de keizer van ‘t [[Hillig Rooms Ryk]] in lêen g’houdn, en miekn van ton dêel uut van [[Ryksvloandern]]. Filips versloeg ’t leger van Floris, die gevangn gezet wierd in [[Brugge]]. In 1167 kwoamn z’overêen en wierd et Verdrag van Brugge getêeknd. ’t Verdrag bepoalde nog vo mêer of ’n êeuwe de situoasje van ’t gebied tusschn Holland en Vloandern. Ol van in 1168 kwam Filips tegoare mè zyn hofroad in ‘t [[kastêel van Wyndoale]], dat ipgericht was deur zyn overgrôtvoader [[Robrecht de Fries]]. In 1169 kost ’n den trouw arrangeern van zyn zuster [[Margaretha van den Elzas]] mè [[Boudewyn V van Henegouwn|Boudewyn de Stoutn]], groaf van [[groafschap Henegouwn|Henegouwn]] en loater Boudewyn VIII van Vloandern. Filips van den Elzas stichtte verschillige nieuw’ hoavesteedn ter bevorderienge van ’t economisch leevn an de Nôordzêekust: [[Nieuwpoort]], [[Greveliengn]] (Frans Gravelines), [[Mardyk]], [[Damme]], [[Biervliet]] en [[Duunkerke]]. In 1177 brocht 'n êenheid in de rechtn van de grôte steedn [[Atrecht]], [[Brugge]], [[Yper]], [[Rysel]], Dowoai, Sint-Omoars en [[Gent]] en je gaf ze stedelikke vryheedn. Je liet ook ’t Groavenkastêel in Gent heripbouwn. == 't Symbool van Vloandern == [[Ofbeeldienge:Blason Comte-de-Flandre.svg|thumb|left|100px|<center>'t Symbool van Vloandern]] Der wordt beweird da Filips van den Elzas ’t symbool van Vloandern (de klemmende lêeuw van sabel, getoungd en genoageld van keel, ip e goudn veld), zou meegebrocht hen van ’t Hillig Land. Je zoudt et in 1177 veroverd hen van e Saraceensche ridder. Mo dat is e mythe, want de klemmende lêeuw stoat ol van in 1162 ip de zegel van Filips van den Elzas. E betrouwboardere hypothese is dat ’n de lêeuw zoudt overgepakt hen van ’t woapn van [[Willem van Yper]], die ’t meegebrocht haad van Iengeland. == Zyn vertrek no Palestina == In 1173 was zyn vrouwe Elisabeth 30 joar oud, en achter dan ze 14 joar getrouwd woarn haan ze nog ossan gin jounges. Filips hoopte nu da zyn broere Mattheüs zou zorgn vor ’n ipvolger, mo je sneuvelde nog dazelfste joar in Normandië. Zyn andere broere Peter stierf ook zounder jounges in 1176. Nu dat ’n toch gin ipvolger mè kost hen van ’t Huus van den Elzas, krêegt 'n goeste vo te vertrekkn no Palestina, ’t land woa da zyn voader vier kis gewist was, en woa da zyn moeder Sibylle, dochter van de keunienk van Jeruzalem Fulco V, in 1165 gestorvn was. Boudewyn IV e klêenzeune van Fulco V, die an zyn dertien joar keunienk van Jeruzalem gekommn was, ha lepra gekreegn. Doarom kost ’n hem nie verweirn teegn Saladin, de sultan van Egypte en Syrië, die styf machtig was en de grotste vyand van de Christnn. Filips stelde zyn zuster Margaretha en heur vint Boudewyn an ols ipvolger, en de 12stn juni 1177 vertrokt ie no Palestina, tegoare met e groep Vlamsche ridders en ook ênigte Iengelsche. Den bôot vertrok van de Vlamsche kust uut Wissant, en voer langs Gibraltar over de Middellandsche zêe. Achter bykan acht weekn kwoamn ze toe in Akko. == Were in Vloandern == [[Ofbeeldienge:Couronnement de Philippe Auguste.jpg|thumb|<center>Krônienge van Philippe Auguste<br /> Filips van den Elzas, twiddn van reks, mocht 't rykszweird droagn]] In 1179 kêerde Filips were van Palestina en de zieke keunienk Louis VII van Vrankryk benoemdeg hem tout regent over zyn minderjoarige zeune Philippe II, bygenoamd Philippe Auguste. E joar loater liet Filips van den Elzas zyn protégé trouwn mè zyn nichtje Isabella van Henegouwn, dochter van zyn zuster Margaretha van den Elzas, en ze krêegn [[Artesië]] mee. Margaretha ’s vint Boudewyn V van Henegouwn zag da nie styf zittn want Artesië gieng nu van de [[Karoliengers]] over no de [[Capetiengers]]. Achter den dôod van zyn voader Louis VII, wilde Philippe Auguste nie mè luustern no Filips van den Elzas, en in 1181 brakt er 'n oorloge uut. Van den Elzas zyn vrouwe Elisabeth stierf in 1182 en Philippe Auguste eisteg heur bezittiengn ip. In 1184 ist ie hertrouwd mè [[Teresa van Portugal]], dochter van keunienk Alfons I van Portugal. Met heur haad ie ook gin jounges. In 1185 wierd et vredesverdrag van Boves getêeknd. De bezittiengn van zyn vrouwe giengn no de keunienk, mo d’overêenkomste was wel da Filips van den Elzas zyn titel van groaf van Vermandois de reste van zyn leevn mocht houdn. Je stound wel Valois of an zyn schônzuster Eleonora. == De derde kruustocht en zyn dôod == In 1187 kost Saladin Jeruzalem verovern van de Christenn, woarip da paus Gregorius VIII de derde kruustocht in gank stak. De Duutsche keizer [[Frederik Barbarossa]] vertrok in 1189, en de Fransche keunienk Philippe Auguste en den Iengelsche keunienk Richard Leeuwenhart in juli 1190. In september 1190 vertrok Filips van den Elzas, en zyn vrouwe Teresa krêeg ’t gezag over Vloandern. Je vertrok van Gent via Keuln no ’t zuudn en overwienterdeg in Italië. Van doa vertrokt ie in februoari met ’n Iengels schip no Messina, woa dat ’n tegoare kwam mè [[Philippe II van Vrankryk|Filips August]] en Richard Leeuwenhart. Mè Filips August vertrokt ie van Messina vo mee te doen an de belegerienge van Akko mè ’t leger van de Christenn. Mo j’hèt de veroverienge van Akko en ’t ende van de derde kruustocht nie mè meegemakt. J’is ip 1 juni 1191 gestorvn an ’n epidemische ziekte, verzekers de cholera. Zyn weeuwe Teresa liet loater zyn stoffelik overschot overbriengn no d’abdye van Clairvaux, woa dat ’n begroavn is. Je wierd ipgevolgd deur zyn zuster Margaretha en heur vint Boudewyn de Stoutn, van ton [[Boudewyn VIII van Vloandern]]. {{commonscat|Philip of Alsace}} [[Categorie:Groaf van Vloandern]] [[Categorie:Groaf van Artois]] [[Categorie:Huus Lotharingen]] pyw2da3wxo75hrvkghtdrfsgx4qcknh 327587 327585 2026-10-02T15:58:38Z Kontributor 2K 26728 update img redirect 327587 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = [[File:Bruges basilica Philip of Flanders.JPG|200px]] | noame = Filips van den Elzas | leevn = 1142 - 1191 | functie1 = [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] [[Groaf van Vloandern]] | periode1 = 1157-1168<br />(tegoare mè zyn voader)<br />1168-1191 (officieel) | vôorganger1 = [[Diederik van den Elzas]] | ipvolger1 = [[Margaretha van den Elzas|Margaretha v. den Elzas]]<br />+ [[Boudewyn VIII van Vloandern|Boudewyn VIII]] | functie2 = [[Ofbeeldienge:Armoiries Vermandois.svg|25px|left]] [[Vermandois|Groaf van Vermandois]] | periode2 = 1167-1191 | vôorganger2 = Raoul II v. Vermandois | ipvolger2 = Eleonore v. Vermandois | voader = [[Diederik van den Elzas]] | moeder = [[Sibylle van Anjou]] }} [[Ofbeeldienge:Gravensteen-Gent-(xndr).jpg|thumb|<center>’t Groavenkastêel in Gent, gebouwd ounder Filips van den Elzas]] '''Filips I van Vloandern''' of '''Filips van den Elzas''' (1142 – by Akko, [[1 juni]] [[1191]]), was [[groaf van Vloandern]] en [[Vermandois]]. == Zyn jeugd == Filips van den Elzas was de twidde zeune van [[Diederik van den Elzas]] en van [[Sibylle van Anjou]]. Zyn oudere broere Boudewyn, die eigentlik zyn voader ha moetn ipvolgn, stierf ol in 1150. Doadeure krêeg Filips den erfelikkn titel. Je volgde zyn voader officieel ip in 1168, mo zyn regerienge begost ol in 1157 an zyn 15 joar, binst da zyn ouders weg woarn no ’t Hillig land. Filips trouwde in 1159 in Beauvais met [[Elisabeth van Vermandois|Elisabeth]], ook Isabelle genoemd. Ze was d’oudste dochter van groaf Raoul I van Vermandois, die in 1152 stierf en ipgevolgd wierd deur zyn zeune Raoul II van Vermandois, die lepra haad. Ot ie stierf in 1167 erfde Elisabeth ‘t groafschap [[Vermandois]] met Amiens en Valois, woadeure da Filips zyn machtsgebied nu tout an ‘t Frans krôongebied (‘t Île de France) kwam. Vloandern was nôoit zo grôot gewist en strekte van [[Zêeland]] in ’t nôordn tout an Soissons in ’t zuudn. Filips zyn ouders woarn nog mo vertrokkn of je gerakteg ol in conflict mè Floris III van [[Groafschap Holland|Holland]]. D’eilandn van Zêeland ''bewesten Schelde'' (Walcheren en Nôord- en Zuud-Beveland) wierdn sedert 1012 deur de groavn van Vloandern van de keizer van ‘t [[Hillig Rooms Ryk]] in lêen g’houdn, en miekn van ton dêel uut van [[Ryksvloandern]]. Filips versloeg ’t leger van Floris, die gevangn gezet wierd in [[Brugge]]. In 1167 kwoamn z’overêen en wierd et Verdrag van Brugge getêeknd. ’t Verdrag bepoalde nog vo mêer of ’n êeuwe de situoasje van ’t gebied tusschn Holland en Vloandern. Ol van in 1168 kwam Filips tegoare mè zyn hofroad in ‘t [[kastêel van Wyndoale]], dat ipgericht was deur zyn overgrôtvoader [[Robrecht de Fries]]. In 1169 kost ’n den trouw arrangeern van zyn zuster [[Margaretha van den Elzas]] mè [[Boudewyn V van Henegouwn|Boudewyn de Stoutn]], groaf van [[groafschap Henegouwn|Henegouwn]] en loater Boudewyn VIII van Vloandern. Filips van den Elzas stichtte verschillige nieuw’ hoavesteedn ter bevorderienge van ’t economisch leevn an de Nôordzêekust: [[Nieuwpoort]], [[Greveliengn]] (Frans Gravelines), [[Mardyk]], [[Damme]], [[Biervliet]] en [[Duunkerke]]. In 1177 brocht 'n êenheid in de rechtn van de grôte steedn [[Atrecht]], [[Brugge]], [[Yper]], [[Rysel]], Dowoai, Sint-Omoars en [[Gent]] en je gaf ze stedelikke vryheedn. Je liet ook ’t Groavenkastêel in Gent heripbouwn. == 't Symbool van Vloandern == [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|thumb|left|100px|<center>'t Symbool van Vloandern]] Der wordt beweird da Filips van den Elzas ’t symbool van Vloandern (de klemmende lêeuw van sabel, getoungd en genoageld van keel, ip e goudn veld), zou meegebrocht hen van ’t Hillig Land. Je zoudt et in 1177 veroverd hen van e Saraceensche ridder. Mo dat is e mythe, want de klemmende lêeuw stoat ol van in 1162 ip de zegel van Filips van den Elzas. E betrouwboardere hypothese is dat ’n de lêeuw zoudt overgepakt hen van ’t woapn van [[Willem van Yper]], die ’t meegebrocht haad van Iengeland. == Zyn vertrek no Palestina == In 1173 was zyn vrouwe Elisabeth 30 joar oud, en achter dan ze 14 joar getrouwd woarn haan ze nog ossan gin jounges. Filips hoopte nu da zyn broere Mattheüs zou zorgn vor ’n ipvolger, mo je sneuvelde nog dazelfste joar in Normandië. Zyn andere broere Peter stierf ook zounder jounges in 1176. Nu dat ’n toch gin ipvolger mè kost hen van ’t Huus van den Elzas, krêegt 'n goeste vo te vertrekkn no Palestina, ’t land woa da zyn voader vier kis gewist was, en woa da zyn moeder Sibylle, dochter van de keunienk van Jeruzalem Fulco V, in 1165 gestorvn was. Boudewyn IV e klêenzeune van Fulco V, die an zyn dertien joar keunienk van Jeruzalem gekommn was, ha lepra gekreegn. Doarom kost ’n hem nie verweirn teegn Saladin, de sultan van Egypte en Syrië, die styf machtig was en de grotste vyand van de Christnn. Filips stelde zyn zuster Margaretha en heur vint Boudewyn an ols ipvolger, en de 12stn juni 1177 vertrokt ie no Palestina, tegoare met e groep Vlamsche ridders en ook ênigte Iengelsche. Den bôot vertrok van de Vlamsche kust uut Wissant, en voer langs Gibraltar over de Middellandsche zêe. Achter bykan acht weekn kwoamn ze toe in Akko. == Were in Vloandern == [[Ofbeeldienge:Couronnement de Philippe Auguste.jpg|thumb|<center>Krônienge van Philippe Auguste<br /> Filips van den Elzas, twiddn van reks, mocht 't rykszweird droagn]] In 1179 kêerde Filips were van Palestina en de zieke keunienk Louis VII van Vrankryk benoemdeg hem tout regent over zyn minderjoarige zeune Philippe II, bygenoamd Philippe Auguste. E joar loater liet Filips van den Elzas zyn protégé trouwn mè zyn nichtje Isabella van Henegouwn, dochter van zyn zuster Margaretha van den Elzas, en ze krêegn [[Artesië]] mee. Margaretha ’s vint Boudewyn V van Henegouwn zag da nie styf zittn want Artesië gieng nu van de [[Karoliengers]] over no de [[Capetiengers]]. Achter den dôod van zyn voader Louis VII, wilde Philippe Auguste nie mè luustern no Filips van den Elzas, en in 1181 brakt er 'n oorloge uut. Van den Elzas zyn vrouwe Elisabeth stierf in 1182 en Philippe Auguste eisteg heur bezittiengn ip. In 1184 ist ie hertrouwd mè [[Teresa van Portugal]], dochter van keunienk Alfons I van Portugal. Met heur haad ie ook gin jounges. In 1185 wierd et vredesverdrag van Boves getêeknd. De bezittiengn van zyn vrouwe giengn no de keunienk, mo d’overêenkomste was wel da Filips van den Elzas zyn titel van groaf van Vermandois de reste van zyn leevn mocht houdn. Je stound wel Valois of an zyn schônzuster Eleonora. == De derde kruustocht en zyn dôod == In 1187 kost Saladin Jeruzalem verovern van de Christenn, woarip da paus Gregorius VIII de derde kruustocht in gank stak. De Duutsche keizer [[Frederik Barbarossa]] vertrok in 1189, en de Fransche keunienk Philippe Auguste en den Iengelsche keunienk Richard Leeuwenhart in juli 1190. In september 1190 vertrok Filips van den Elzas, en zyn vrouwe Teresa krêeg ’t gezag over Vloandern. Je vertrok van Gent via Keuln no ’t zuudn en overwienterdeg in Italië. Van doa vertrokt ie in februoari met ’n Iengels schip no Messina, woa dat ’n tegoare kwam mè [[Philippe II van Vrankryk|Filips August]] en Richard Leeuwenhart. Mè Filips August vertrokt ie van Messina vo mee te doen an de belegerienge van Akko mè ’t leger van de Christenn. Mo j’hèt de veroverienge van Akko en ’t ende van de derde kruustocht nie mè meegemakt. J’is ip 1 juni 1191 gestorvn an ’n epidemische ziekte, verzekers de cholera. Zyn weeuwe Teresa liet loater zyn stoffelik overschot overbriengn no d’abdye van Clairvaux, woa dat ’n begroavn is. Je wierd ipgevolgd deur zyn zuster Margaretha en heur vint Boudewyn de Stoutn, van ton [[Boudewyn VIII van Vloandern]]. {{commonscat|Philip of Alsace}} [[Categorie:Groaf van Vloandern]] [[Categorie:Groaf van Artois]] [[Categorie:Huus Lotharingen]] qe9tgw5fyctlwz4n33klmsqeja8occw 0 15202 327584 301981 2026-10-02T15:56:20Z Kontributor 2K 26728 update img redirect 327584 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = [[Ofbeeldienge:Alžběta Flandry 1170.jpg|thumb|center|<center>Zegel van Elisabeth van Vermandois]] | noame = Elisabeth van Vermandois | leevn = [[1143]]-[[1182]] | functie1 =[[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] [[Groaf van Vloandern|Gravinne van Vloandern]] | periode1 =[[1168]]-[[1182]] | vôorganger1 = [[Sibylle van Anjou]] | ipvolger1 = [[Teresa van Portugal]] | voader = Raoul I van Vermandois | moeder = Isabelle van Aquitanië }} '''Elisabeth van Vermandois''' of '''Isabelle''' ([[1143]] – [[1182]]) was e dochter van Raoul I van Vermandois en van Isabelle van Aquitanië. In 1159 trouwde ze mè [[Filips van den Elzas]], [[groaf van Vloandern]]. Z’haan gin jounges. Heur voader stierf in 1152 en je wierd ipgevolgd deur zyn zeune Raoul II van Vermandois, die lepra haad. Ot heur broere stierf in 1167 erfde Elisabeth ‘t groafschap [[Vermandois]] met Amiens en Valois, woadeure da Filips zyn machtsgebied nu tout an ‘t Frans krôongebied (‘t Île de France) kwam. Vloandern was nôoit zo grôot gewist en strekte van [[Zêeland]] in ’t nôordn tout an Soissons in ’t zuudn. In 1175 kwam Filips van den Elzas te weetn da z’hem bedroog mè Walter de Fontaines, en je liet hem dôod sloan. Achter heur dôod in 1182 eiste de Fransche keunienk [[Philippe II van Vrankryk|Filips August]] heur bezittiengn ip. [[Categorie:Gravinne van Vloandern]] mw2v3w45lr3jxlwnwutiben1hst7eh7 0 15212 327583 301578 2026-10-02T15:56:16Z Kontributor 2K 26728 update img redirect 327583 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | noame = Teresa (Mathilde)<br />van Portugal | leevn = [[1157]]-[[1218]] | functie1 =[[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] [[Groaf van Vloandern|Gravinne van Vloandern]] | periode1 =1177-[[1191]] | vôorganger1 = [[Elisabeth van Vermandois]] | ipvolger1 = [[Margaretha van den Elzas|Margaretha<br />van den Elzas]] | voader = Alfons I van Portugal | moeder = Mathilde van Savoye }} [[File:D._Teresa_de_Portugal,_Condessa_da_Flandres_-_The_Portuguese_Genealogy_(Genealogia_dos_Reis_de_Portugal).png|thumb|230px]] '''Teresa van Portugal''', of '''Mathilde''' ([[1157]] - [[Veurn]], [[20 meie]] [[1218]]) was e Portugeesche ''infanta'' (prinsesse). Ze was e dochter van den êeste keunienk van Portugal Alfons I en van Mathilde van Savoye. In 1177 trouwde ze mè de [[groaf van Vloandern]], [[Filips van den Elzas]]. Ze was zyn twidde vrouwe. Ze veranderdeg heur noame no Mathilde, omda ’t zo moeilik was vor heur Portugeesche noame hier goed uut te spreekn. Vo ’t nieuw land Portugal was e verênigienge mè Vloandern styf belangryk en der kwoamn veel Portugeezn mee, surtout commercantn. Filips kost heur geld goed gebruukn vo zyn oorloge teegn Vrankryk, die deurde tout in 1186. Teresa kost mè de Fransche keunienk den trouw arrangeern van infante Fernando, e zeune van heur broere Sancho, mè [[Johanna van Constantinopel]], [[groaf van Vloandern|gravinne van Vloandern]]. Achter heur vint zyn dôod in 1191 was ze ‘n ende regente over ‘t [[groafschap Vloandern]]. In 1193 is z’hertrouwd met Odo III van Bourgondië, mo je zetteg heur an de kant omda ze gin jounges kost hen, en in 1199 ist ’n hertrouwd met Alix van Vergy. [[Categorie:Gravinne van Vloandern]] mxrx8gp7vgy4nx7cpkwtksl7ny7sqd7 0 15215 327582 298401 2026-10-02T15:56:13Z Kontributor 2K 26728 update img redirect 327582 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | noame = Margaretha van den Elzas | ploatje = [[Ofbeeldienge:Margaret I, Countess of Flanders.jpg|thumb|<center>Margaretha van den Elzas]] | leevn = ca. 1145 – [[1194]] | functie1 =[[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] [[Groaf van Vloandern|Gravinne van Vloandern]] | periode1 = [[1191]] - [[1194]] | vôorganger1 = [[Teresa van Portugal]]<br />([[Filips van den Elzas]]) | ipvolger1 = [[Maria van Champagne]] | voader = [[Diederik van den Elzas]] | moeder = [[Sibylle van Anjou]] }} '''Margaretha van den Elzas''' (ca. 1145 – † [[kastêel van Male]] by [[Brugge]], [[15 november]] [[1194]]) was [[Groaf van Vloandern|gravinne van Vloandern]] van [[1191]] tout [[1194]]. Ze was e dochter van [[Diederik van den Elzas]] en van [[Sibylle van Anjou]], en e zuster van [[Filips van den Elzas]]. In 1160 is ze getrouwd mè Raoul II van Vermandois, mo round 1163 krêegt 'n lepra en je stierf in 1167 zounder jounges. Zyn zuster [[Elisabeth van Vermandois|Elisabeth]] erfde ‘t groafschap [[Vermandois]] met Amiens en Valois. Ze was getrouwd mè Filips van den Elzas, en zyn machtsgebied kwam nu tout an ‘t Frans krôongebied (‘t Île de France). In 1169 hertrouwde ze mè Boudewyn de Stoutn. Je was [[groafschap Henegouwn|groaf van Henegouwn]] en [[markgroaf]] van Noamn, en achter den dôod van zyn schônbroere Filips van den Elzas in 1191, kwamt ie [[Boudewyn VIII van Vloandern]]. Under jounges: * Isabella van Henegouwn, van 1180 tout 1190 keuniginne van Vrankryk deur heur trouw mè [[Philippe II van Vrankryk|Filips August]] * [[Boudewyn IX van Vloandern]], êestn keizer van Constantinopel (Latyns keizerryk) * Yolande van Henegouwn, getrouwd mè Peter van Courtenay, keizer van Constantinopel * Filips I, markgroaf van Noamn * Hendrik van Vloandern, keizer van Constantinopel * Sibylle van Henegouwn, getrouwd mè Guichard IV, hêre van Beaujeu (Rhône) * Eustace van Henegouwn * Godfried van Henegouwn Achter da Margaretha gestorvn was in 1194, dêed heur vint ofstand van Vloandern vor under zeune Boudewyn. {{commonscat|Margaret I of Flanders}} [[Categorie:Gravinne van Vloandern]] [[Categorie:Huus Lotharingen]] eftscnz96gqlea9tdocv3ek7ek3r2im 0 15240 327581 297874 2026-10-02T15:56:08Z Kontributor 2K 26728 update img redirect 327581 wikitext text/x-wiki {{Dynastie| | ploatje = [[File:Baldwin V, Count of Hainaut.jpg|150px]] | noame = Boudewyn V/I/VIII | leevn = 1150-[[1195]] | functie1 =[[Ofbeeldienge:Blason fr Hainaut ancien.svg|20px|left]] [[Groafschap Henegouwn|Groaf van Henegouwn]] | periode1 = 1171 - [[1195]] | vôorganger1 = Boudewyn IV<br />van Henegouwn | ipvolger1 = [[Boudewyn IX van Vloandern|Boudewyn VI]] | functie2 = [[Ofbeeldienge:Namur Arms.svg|25px|left]] Markgroaf van Noamn | periode2= 1189 - [[1195]] | vôorganger2 = Hendrik den Blendn | ipvolger2 = Filips I van Noamn | functie3 = [[Ofbeeldienge:Blason Comté de Flandre.svg|25px|left]] [[Groaf van Vloandern]] | periode3 = [[1191]] - [[1194]]<br />+ [[Margaretha van den Elzas|Margaretha<br />van den Elzas]] | vôorganger3 = [[Filips van den Elzas]] | ipvolger3 = [[Boudewyn IX van Vloandern|Boudewyn IX]] | voader = Boudewyn IV v. Henegouwn | moeder = Alix van Noamn }} '''Boudewyn V van Henegouwn''', bygenoamd '''de Stoutn''' (ca. 1150 – [[Bergn (België)]], [[17 december]] [[1195]]) was [[Groafschap Henegouwn|groaf van Henegouwn]] van 1171 tout 1195, [[markgroaf]] van Noamn van 1189 tout 1195 als Boudewyn I, en [[groaf van Vloandern]] van 1191 tout 1194 als Boudewyn VIII. Zyn ouders woarn Boudewyn IV van Henegouwn en Alix van Noamn. Boudewyn erfde Henegouwn van zyn voader en Noamn van zyn moeder. Deur in 1169 te trouwn mè [[Margaretha van den Elzas]], zuster en erfgenoame van de Vlamsche groaf [[Filips van den Elzas]], die in [[1191]] stierf zounder jounges, kwam Boudewyn ook groaf van Vloandern. Under jounges: * Isabelle van Henegouwn, van 1180 tout 1190 keuniginne van Vrankryk deur heur huwelik mè [[Philippe II van Vrankryk|Philippe Auguste]] * [[Boudewyn IX van Vloandern]], êeste keizer van Constantinopel (Latyns keizerryk) * Yolande van Henegouwn, getrouwd mè Peter van Courtenay, keizer van Constantinopel * Philippe I, markgroaf van Noamn * Hendrik van Vloandern, keizer van Constantinopel * Sibylle van Henegouwn, getrouwd mè Guichard IV, hêre van Beaujeu (Rhône) * Eustace van Henegouwn * Godfried van Henegouwn Achter da zyn vrouwe Margaretha gestorvn was in 1194, dêed 'n ofstand van Vloandern vor under zeune Boudewyn, die hem in 1195 ook ipvolgde in Henegouwn. In Noamn wierd 'n ipgevolgd deur zyn joungere zeune Philippe I van Noamn. Zyn dochter Isabelle was d'êeste vrouwe van de Frãnsche keunienk Philippe Auguste. [[Categorie:Groaf van Vloandern]] kk6e96gesk74qg7d12j6p5qvly6ayfw