Vükiped
vowiki
https://vo.wikipedia.org/wiki/Cifapad
MediaWiki 1.47.0-wmf.19
first-letter
Nünamakanäd
Patikos
Bespik
Geban
Gebanibespik
Vükiped
Bespik dö Vükiped
Ragiv
Ragivibespik
Sitanuns
Bespik dö sitanuns
Samafomot
Samafomotibespik
Yuf
Yufibespik
Klad
Kladibespik
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Krigans di Diböp
0
250174
3345057
3171418
2026-09-14T06:34:52Z
Łukasz Winek
10785
3345057
wikitext
text/x-wiki
'''Krigans di Diböp''' (Warriors of the Deep) binon konot balid se säsun teldegbalid de televidalekoned „[[Dokan Kim]]". Päbroadon ün [[1984]], vü yanul 5 ed yanul 13, labü näijenots fol. Pälauton fa [[Johnny Byrne (librätan)|Johnny Byrne]], e Dokan päpledom fa [[Peter Davison]].
[[Klad:Dokan Kim]]
5w7eq3mvaq6hqzdme2lhejnhynxxx9c
Lukrayänapük
0
254252
3345054
3325695
2026-09-14T02:49:07Z
InternetArchiveBot
29109
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3345054
wikitext
text/x-wiki
{{yeged gudik}}
{{Pükataib
| kaed = Ukrainians_en.svg
| pükafamül =
* [[püks Lindäna⸗Yuropik]]
** [[püks slavik]]
*** püks lofüdaslavik
**** '''Lukrayänapük'''
}}
'''Lukrayänapük''' (''украї́нська мо́ва, ukrayinska mova'', [[Lafab fonetik bevünetik|LFB]]: [ʊkrɐˈjinʲsʲkɐ ˈmɔʋɐ]) binon [[püks slavik|pük lofüdaslavik]]. Kobü [[Vieta⸗Rusänapük]] e [[ruten]] duton lü grup vesüdik [[püks slavik|pükas lofüdaslavik]]. Bevü püks at semamafädo suemov rezipik dabinon, in mafäd smalikum i ko [[Rusänapük]].
Lukrayänapük paspikon cifiko in [[Lukrayän]], kö binon pük calöfik balik, ab id in läns votik äs [[Rusän]], [[Moldavän]], [[Kanadän]], [[Tats Pebalöl]], [[Brasilän]], [[Vieta⸗Rusän]], [[Polän]] e [[Rumän]]. Ün 2016 Lukrayänapük äbinon motapük menas balionas plu 27, keninükamü mens balionas 25 in Lukrayän, e pük telid menas balionas 5,8.<ref>[https://web.archive.org/web/20190331131148/https://www.ethnologue.com/language/ukr/ Ukrainian]. ''Ethnologue. Language of the World''. Pekonsultöl tü 2023 mäzul 21. <small>(in Linglänapük)</small></ref>
Nem: „Lukrayänapük” pagebon pas sis tumyel XIX<sup>id</sup>. Ün paset Lukrayänapük äbinon sevädik as „Smala⸗Rusänapük” in Lampörän Rusänik ü „ruten” in Galizän Lösteränik. Reto vöd: „ruten” binon kofudik, bi pagebon i pro pük guverik [[kobälän Polänik⸗Lietuvänik|kobäläna Polänik⸗Lietuvänik]] (i „lofüdaslav vesüdik”, „prosta mova”, „vöna⸗Lukrayänapük” ü „vöna⸗Vieta⸗Rusänaik” panemöls) äsi pro püks smalik tel: karpatarusin e rusin Sulüda⸗Slavänik.<ref name="Bunčić">Daniel Bunčić (2006): ''[https://www.academia.edu/4678996 Die ruthenische Schriftsprache bei Ivan Uževyč unter besonderer Berücksichtigung seines Gesprächsbuchs Rozmova/Besěda: Mit Wörterverzeichnis und Indizes zu seinem ruthenischen und kirchenslavischen Gesamtwerk]''. München: Verlag Otto Sagner. Pad: 39. <small>(in Deutänapük)</small></ref>
== Jenotem. ==
[[Magod:Peresopnytske Gospel 04.jpg|thumb|220px|Gospul di ‚Peresopnüzya’ (zänodü tumyel XVI<sup>id</sup>): sam literata pelautöl in ruten ü vöna⸗Lukrayänapük.]]
=== Volf Lukrayänapüka ===
Leigoäs Rusänapük e Vieta⸗Rusänapük, Lukrayänapük dekömon de pük vönalofüdaslavik, päspiköl jü tumyel IX<sup>id</sup> jü tumyel XIII<sup>id</sup> in plinän zänodatimädik: elän [[Rus di Küyiv|‚Rus’ di ‚Küyiv’]]. Dü laf telid perioda et mals patedik patöfas tonavik Lukrayänapüka älogädons, do nog ai ninü vönalofüdaslav.
Poso in ziläks Lukrayänik latikums se vönalofüdaslav pük Rutenänik ävolvon, sevädik id ön nems Vöna⸗Vieta⸗Rusänapük ü Vöna⸗Lukrayänapük. Pük at ävedon pük calöfik [[Lietuvän|ledükäna: Lietuvän]]. Pos koboyüm ledükana: Lietuvän ‹ e regäna: Polän ‹ ini [[kobälän Polänik⸗Lietuvänik]] äprimon jenäd Polänama pianik. Sekü mödot gretik vödas pelovesumöl se [[Polänapük]], [[Deutänapük]], [[tsyeg]] e [[latin]] vödastok pöpapüka ettimik Lukrayänanas äsümon plu ad püks vesüdaslavik ka Rusänapük u glügaslav.<ref>Yaroslav Hrytsak (2005): [https://src-h.slav.hokudai.ac.jp/coe21/publish/no7_ses/chapter02.pdf On Sails and Gales, and Ships Driving in Various Directions: Post-Soviet Ukraine as a Test Case for the Meso-Area Concept]. Kimitaka Matsuzato red.: ''Emerging meso-areas in the former socialist countries: histories revived or improvised?'' Slavic Research Center, Hokkaido University. Pad: 57. <small>(in Linglänapük)</small></ref> Zänodü tumyel XVII<sup>id</sup> divärg vü püks Rusänanas e Lukrayänanas ivedon so gretik, das timü tivs hiela ‚[[Bohdan Qmälnüzküy]]’ ko tat Rusänik, pökludöls ün 1654 me [[baläd di Pereyaslav|baläd di ‚Pereyaslav’]], tradutans äzesüdons.<ref>Nicholas Chirovsky (1973): ''On the Historical Beginnings of Eastern Slavic Europe: Readings''. New York: Shevchenko Scientific Society. Pad: 184. <small>(in Linglänapük)</small></ref>
Ün tumyel XVIII<sup>id</sup> Rutenapük idivärgon ini sotüls topädik: Lukrayänapük, Vieta⸗Rusänapük e ruten.<ref name="Bunčić" /> Ottimo, ün yel: 1641 ‹ hiel ‚[[Ivan Petrovüc Uȷevüc]]’ älautom eli ‚Grammatica sclavonica’: gramat balid püka lofüdaslavik ä gramat balid rutena: pük, se kel e Vieta⸗Rusänik e Lukrayänik edavedons.<ref>[http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?Z21ID=&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Gramatyka_Ivana_Uzhevycha Граматика Івана Ужевича]. ''Енциклопедія Історії України''. Pekonsultöl tü 2023 mäzul 20. <small>(in Lukrayänapük)</small></ref>
=== Daved penamapüka Lukrayänik. ===
Penamapük nutimik edavedon finü tumyel XVIII<sup>id</sup> me püb vobota tiädü ‚Eneyida’ hiela ‚[[Ivan Kotlyarävsküy]]’ (1769–1838) ün yel: 1798. Lautan at änüdugom ini literat Lukrayänik pöpapüki rafinik motadialega oma se ziläk: ‚[[Poltava (provin)|Poltava]]’. Mu flunilabik ad teat Lukrayänik äbinon i dramat oma: ‚Natalka Poltavka’ se yel: 1819.
Rouli leveütik äplösenon i vobotem poedala Lukrayänik: ‚[[Taras Jävcänko]]’ (1814–1861), kel ästabom püki oka su dialeg ziläka: [[Küyiv]], demölo i dialegis votik äsi penamapüki vonädik, keninükamü vöds glügaslavik. Penamapük Lukrayänik pävidükon me dialegs Vesüda⸗Lukrayänik, pemagulöls in vobots lautanas ä poedanas äs ‚[[Ivan Franko]]’ (1856–1916) e ‚[[Läsya Ukrayinka]]’ (1871–1913).<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/;3991026 Ukraiński język]. ''Encyklopedia PWN''. Pekonsultöl tü 2023 mäzul 20. <small>(in Polänapük)</small></ref> Vobots pösodas pemaniotöl e votikanas äbinons sümptom netäliseveda nämiköl, iläsiköla laido sis baläd di ‚Pereyaslav’. Dü tumyel XIX<sup>id</sup> dönulifükam netäliseveda Lukrayänanas pänotodon bevü votiks me jäfed dü yels 1845–1847 soga nemü saludans: ‚Kürülo’ e ‚Meħodiy’, pefünöla fa hiel ‚[[Mükola Kostomarov]]’ in ‚[[Küyiv]]’. Sog at äprimon ad nemön neti okik „Lukrayänanis” e püki okik „Lukrayänapüki”, gebädölo vödi vönädik pro lomän kosakas: ‚Ukrayina’.
<gallery mode="packed" heights="200px">
Ivan Petrovich Kotlyarevsky 1.jpg | Ivan Kotlyarävsküy<br />(1769–1838)
Taras H. Shevchenko.jpg | Taras Jävcänko<br />(1814–1861)
Іван Якович Франко.jpg | Ivan Franko<br />(1856–1916)
Леся Українка.2.jpg | Läsya Ukrayinka<br />(1871–1913)
Kostomarov 7.jpg | Mükola Kostomarov<br />(1817–1885)
</gallery>
=== In lampörän Rusänik. ===
[[Magod:Валуєвський_циркуляр._Valuev_Circular.jpg|thumb|Sirkülapenäd ela ‚Valuyev’.]]
In [[Rusän|lampörän Rusänik]] notodam kuliva e pato püka Lukrayänik päpöjuton dredü fibükam baläla tata. Ün 1804 Lukrayänapük päproibon as yegäd e tidapük pö juls,<ref>Jonathan Steele (1994): [https://archive.org/details/eternalrussiayel00stee/page/216/mode/2up Eternal Russia : Yeltsin, Gorbachev, and the mirage of democracy]. Cambridge, Harvard University Press. Pad: 217. <small>(in Linglänapük)</small></ref> ün 1811 reiganef Rusäna älikiton kadämi di ‚Küyiv-Mohüla’: niver balid in Yurop lofüdik, kel idabinon sis yel: 1632. Ün 1863 hiel ‚Pyotr Valuyev’: ministeran dinädas nilänik ‹ äpenom in sirkülapenäd, das „Smala⸗Rusänapük balatik neföro edabinon, nedabinon e neföro okanon dabinön”.<ref>[https://ru.wikisource.org/wiki/Валуевский_циркуляр Валуевский циркуляр]. ''Vükifonäts''. Pekonsultöl tü 2023 mäzul 19. <small>(in Rusänapük)</small></ref> Ettimo Lukrayäns pänemons calöfiko „Smala⸗Rusänans”. Ün 1876 zar: ‚Alexandr II Romanov’ ‹ äbuedom segolön dalebüdi proiböl büki bukas Lukrayänapükik äsi gebi nema: „Lukrayän”.<ref>[https://ru.wikisource.org/wiki/Эмский_указ Эмский указ]. ''Vükifonäts''. Pekonsultöl tü 2023 mäzul 19. <small>(in Rusänapük)</small></ref>
=== In Lösterän⸗Macarän. ===
In [[Galizän lofüdik]], kel dü tumyel XIX<sup>id</sup> äduton lü [[Lösterän⸗Macarän]], stad Lukrayänanas äbinon boso gudikum. Timü volut netas plu idaglöfölas (Deutänanas, macaranas, Litaliyänanas, tsyeganas e Polänanas) ta monäk verik, reiganef äsukon slopi bevü netäts läs idaglöföls äsä slovakans, Kroasänans e Lukrayänans, kelos üfü lätiko pemaniotölanas äkodon lobüli calöfik neta rutenik. Sekü bolit at lif bolitik e kulivik Lukrayänik äfloron.<ref>Jan van Steenbergen (2007): [http://steen.free.fr/oekrainers-in-polen.pdf De Oekraïners in Polen als factor in de Pools-Oekraïense betrekkingen.] Niver di ‚Amsterdam’. Patädapenäd pö jäfüd studas Lofüda⸗Yuropik. Pad: 26. <small>(in Nedänapük)</small></ref> Do kosams ko lödanef Polänik dü laf telid tumyela XIX<sup>id</sup> in Galizän ätenidons, stad pöpakuliva e ⸗püka Lukrayänanas äbinon mödo gudikum ka in lampörän Rusänik.
Sekü volut Rusänik ün 1917 e dästur monäka Lösterän⸗Macaränik ün 1918 Lukrayänans äplöpons ad fünön tatis nesekidik telis: [[Pöparepüblik Lukrayänik|Pöparepübliki Lukrayänik]] e [[Pöparepüblik Vesüda⸗Lukrayänik|Pöparepübliki Vesüda⸗Lukrayänik]], kels pökoboyümons ün 1919. Balidnaedo Lukrayänapük ävedon tatapük calöfik. Dü brefüp at nesekida tidasit notidik Lukrayänapükik pästiton e literat Lukrayänik äfloron.<ref>Laada Bilaniuk (2006): ''Contested Tongues: Language Politics and Cultural Correction in Ukraine''. Cornell Univ. Press. Pad: 78. <small>(in Linglänapük)</small></ref>
=== In Sovyätabalatam. ===
[[Magod:Ukposter.jpg|thumb|Sam ela ‚korenisaziya’: propagid in Lukrayänapük pro milit redik (1921).]]
Ün degyel telid Lukrayänam päfövon. Primo boljevans ägebädons boliti ela ‚korenisaziya’ sonemik, kelos äsinifon, das ästeifons ad slopükön netamufis lampöräna büik ön spiked: „netiko in fom, sogädimiko in ninäd”. Ma tikamagod at äzesüdos ad sufädön netälisevedi, mekaviko pinämüköli fa sifäd; plü sogäd dialik kobädima önilikonöv, plü difs bevü netäts östopedonsöv ad plösenön rouli, e repübliks äsvo nesekidiks itjäfidiko ökobioflumonsöv ini volareigän kobädimik bal.<ref>Jan van Steenbergen (2007): [http://steen.free.fr/oekrainers-in-polen.pdf De Oekraïners in Polen als factor in de Pools-Oekraïense betrekkingen.] Niver di ‚Amsterdam’. Patädapenäd pö jäfüd studas Lofüda⸗Yuropik. Pad: 52. <small>(in Nedänapük)</small></ref> In Sovyätarepüblik sogädimik Lukrayänik bolit Lukrayänama ädugon lü tidaprogram klatik ko lärnods in Lukrayänapük äsi lü menod reida⸗ e penamaseva lödanefa, kelos seko ädugon lü tev Lukrayänapükanas se länäd lü zifs. Rouli veütik tefü jenäd at äplösenoms tidaministerans: ‚[[Olexandr Jumsküy]]’ e ‚[[Mükola Skrüpnük]]’.
<gallery mode="packed" heights="200px">
Шумський_О.jpg | Olexandr Jumsküy (1890–1946)
Skrypnyk_Mykola.jpg | Mükola Skrüpnük (1872–1933)
</gallery>
[[Magod:UkrSchool.jpeg|thumb|Meugijonagoläd ta Rusänam ün 1989: „Ciles Lukrayänik juli Lukrayänik!”.]]
Bolit sovyätik kol Lukrayänapük äcenon süpiko finü 1932 e primü 1933, ün yels kelik Lukrayänam süpiko päfinükon. Tid, gasedem, buks e pübots votik ämutons pagükurbön lü Rusänapük. Dü degyel kilid, ön jeikareig ela ‚[[Iosif Stalin|Stalin]]’, pluamanum vemik nolavanas e duganas kulivik päsasenons, keninükamü limans pe⸗Lukrayänöl paleta kobädimik. Do Lukrayänapük neföro päproibon äd ai nog äbinon pük calöfik Lukrayäna, äperon stadi onik as pük pageböl in nolav e nünamakanädem. Lukrayänapük päsoziaton ko okseved netik e netim sifädöfik. Leigüpo itreig Sovyätarepüblika sogädimik Lukrayänik pänosükon, vobans Rusänik ätevons ini dils dustodiköl Lukrayäna, e balions feilanas ädeadons kodü el ‚[[holodomor]]’: faemaditret mekaviko penoganüköl.
Jenotem at pädönuon pos koup Galizäna lofüdik e lüükam ona ad Lukrayän sovyätik: primo bolit Lukrayänama dämü Polänans, poso pöjut Lukrayänapüka e nüdug bolita Rusänama primü degyel lulid.
Pos deadam ela ‚Stalin’ period liba tefädik äsökon, pato dü yels ut, ven el ‚[[Petro Jeläst]]’ äbinom sekretan balid paleta kobädimik Lukrayäna. Ye, pos plaükam oma ün 1972 bolit Rusänama e sumätükama kuliva Lukrayänik pädönufövon cifamü sökan oma: ‚[[Volodümür Jcärbüzküy]]’. Vobed bolita at äbinon, das igo Lukrayänans mödik ätidons ciles onas Rusänapüki ed äsedons onis lü juls Rusänapükik. Ibo Rusänapük, as kosädapük bevünetätik, älabon prästigi gretikum ed ägivon karieramögis gudikum. Sogädavan Lukrayänik: ‚Mükola Ryabcuk’ ‹ spikom in tikodayumät at dö „neodül smala⸗Rusänik”: suäd, das Lukrayäns binons-la teiko tuig pemosleitöl „fa nämäds jenavik badiks” de bim greta⸗Rusänik, e das pük e kuliv onas fe difons-la töbo de pük e kuliv Rusänik, ab tacediko leigodü on binons-la pülavöladiks.<ref>Mykola Rjabčuk (1995): “Od ‘Małorosji’ do ‘Indoeuropy’: stereotyp ‘narodu’ w ukraińskiej społecznej świadomości i myśli społecznej”. Teresa Wałas red.: ''Narody i stereotypy''. Kraków. Pads: 113–119. <small>(in Polänapük)</small></ref> Vobed votik äbinon, das Lukrayänapük it ön mafät gretik päflunon fa Rusänapük.
=== Lukrayän nesekidik. ===
[[Magod:Map12_b.png|thumb|350px|Pak Lukrayänapüka (violät) e Rusänapüka (blöv) in Lukrayän ün yels: 1989 e 2001.]]
Ün 1989 sovyät löpikün repüblika äzepon loni „tefü pük in Sovyätarepüblik sogädimik Lukrayänik”, sekü kel Lukrayänapük ölabon stadi tatapüka.<ref>[https://minelres.lv/NationalLegislation/Ukraine/Ukraine_Language_English.htm Law of the Ukrainian Socialist Soviet Republic. On Languages in Ukrainian Socialist Soviet Republic]. <small>(in Linglänapük)</small></ref> Stad at pefümükon in stabalon Lukrayäna yelü 1996.
[[Magod:Here_is_Ukrainian_spoken.jpg|thumb|left|Sam Lukrayänama: „Bai slud konsälalefa löpikun Lukrayäna dätü 1989 02 28 tefü tatam ä calöf Lukrayänapüka in stidods e noganükams '''lä obs spikoy Lukrayänapüki'''”.]]
Sisä Lukrayän pesteton oki nesekidiki tü 1991, gustula d. 24<sup>id</sup>, reiganef etöbidon at vidükön gebädi Lukrayänapüka in tid, nünamakanädem e büsid. Piano pluamanum belödanas, keninükamü mens labü netäti Rusänik e Lukrayänans Rusänapük, äprimon ad dientikükön oki ko net Lukrayänik, igo utans, kels äblebons Rusänapükans. Reto ne klülos, das vöd: motapük ‹ ai tefon püki suviküno pageböli. Lemödot menas netäta Lukrayänik lecedon Lukrayänapüki as motapük, igo utans, kels suvikumo spikons Rusänapüko.<ref>[http://2001.ukrcensus.gov.ua/eng/results/general/language/Kyiv/ About number and composition population of KYIV REGION by data All-Ukrainian census of the population 2001]. ''Державний комітет статистики України''. Pekonsultöl tü 2023 mäzul 20. <small>(in Linglänapük)</small></ref>
Ün gustul yela: 2012 ‹ lon nulik tefü püks topädik pänüdugon, kel ägidetükon püki seimik topiki pu paspiköli fa 10% belödanas ad panotädön „püki topädik” ninü ziläk at. Ünü vigs anik Rusänapük pänotädön püki topädik in provins ä zifs ömik in lofüd e sulüd Lukrayäna.<ref name="wildfire">[https://archive.kyivpost.com/article/content/language-bill/russian-spreads-like-wildfires-in-dry-ukrainian-forest-311949.html Russian spreads like wildfires in dry Ukrainian forest]. ''Kyiv Post'', 2015 gustul 23. <small>(in Linglänapük)</small></ref> Sekü lon at äkanoy us gebön Rusänapüki in doküms ed in kosäds ko cifods.<ref name="wildfire" />
Pos levolut diga, tü 2014, febula d. 23<sup>id</sup>, dail Lukrayänik äsludon ad sädunön loni tefü püks topädik ä vedükön Lukrayänapüki tatapüki balik su nivods valik. Ni presidal: ‚[[Turcünov]]’ ‹ ni presidal: ‚[[Petro Porojänko|Porojänko]]’ ‹ ye ädispenom sludi at.<ref>[https://www.nytimes.com/2014/03/03/world/europe/ukraine-turns-to-its-oligarchs-for-political-help.html Ukraine Turns to Its Oligarchs for Political Help]. ''The New York Times'', 2014 mäzul 2. <small>(in Linglänapük)</small></ref> Ün febul yela: 2018 ‹ cödalef stabalonik äsludon, das lon tefü gebäd pükas topädik äbinon tastabalonik.<ref>[https://ukranews.com/ua/news/550051-zakon-pro-movnu-polityku-kivalova-kolesnichenka-vyznano-nekonstytuciynym Закон про мовну політику Ківалова-Колесніченка визнано неконституційним]. ''Українські новини'', 2018 febul 28. Pekonsutöl tü 2023 mäzul 20. <small>(in Lukrayänapük)</small></ref>
Ün prilul yela: 2019 ‹ lon „tefü stüt pro jäfidam Lukrayänapüka as tatapüka” päzepon fa konsälalef löpikün ed älonöfikon ün yulul yela ot. Lon at fümükon Lukrayänapüki as tatapük balik Lukrayäna e nomükon gebi Lukrayänapüka su nivods kildeg difiks.<ref>[https://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=2704-19#Text Про забезпечення функціонування української мови як державної]. ''Верховна Рада України''. Pekonsultöl tü 2023 mäzul 20. <small>(in Lukrayänapük)</small></ref><ref>Liudmyla Pidkuimukha (2020): [https://web.archive.org/web/20220116134216/https://ukrainian-studies.ca/2020/10/20/the-official-act-on-the-state-language-entered-into-force-on-16-july-2019-the-status-of-ukrainian-and-minority-languages/ Law of Ukraine “On ensuring the functioning of Ukrainian as the state language”: The status of Ukrainian and minority languages]. ''Forum for Ukrainian Studies'', 2020 tobula, d. 20<sup>id</sup>. Pekonsultöl tü 2023 mäzul 20. <small>(in Lukrayänapük)</small></ref>.
== Pak in Lukrayän. ==
In aldelalif Lukrayänapük dareigon in provins vesüdik Lukrayäna. Sekü Rusänam stad onik binon fibikum in provins lofüdik e sulüdik äsi su el ‚Krüm’, kö Rusänapük dareigon ed igo binon motapük pö dil belödanefa labü netät Lukrayänik. In Zänoda⸗Lukrayän ed in cifazif: ‚Küyiv’ ‹ Lukrayänapük e Rusänapük pagebons paraleliko. Difs at logädons gudiko su kaeds sököl:
<gallery mode=packed heights="290px">
Ukraine census 2001 Ukrainian.svg | Dötumanum lödanefa labü Lukrayänapük as motapük, a provin (2001).
Ukraine census 2001 Ukrainians.svg | Dötumanum lödanefa labü netät Lukrayänik a provin (2001).
</gallery>
== Dialegs. ==
[[Magod:Map of Ukrainian dialects.png|thumb|350px|Kaed dialegas Lukrayänapüka. '''Blöv: ''' dialegs nolüdik. '''Rojan:''' dialegs sulüda⸗vesüdik. '''Red:''' dialegs sulüda⸗lofüdik.]]
Lukrayänapük binädon me dialegagrups kil:<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/;3991026 ukraiński język]. ''PWN''. Pekonsultöl tü 2023 mäzul 21. <small>(in Polänapük)</small></ref>
* dialegs nolüdik: dialegs lofüda⸗Polesänik (3), dialegs zänoda⸗Polesänik (2), dialegs vesüda⸗Polesänik e dialegs Podlasänik (1);
* dialegs sulüda⸗lofüdik: dialegs di ‚Dnipro’ zänodik (4), dialegs ela ‚Slobojanjcüna’ (5), e dialegs stäbik (6);
* dialegs sulüda⸗vesüdik: dialegs boykovanas (13), dialegs lemkovanas, dialegs huzulanas (12), [[Dialeg di ‚Dnistär’ löpik Lukrayänapüka|dialegs di ‚Dnistär’ löpik]] (9), dialegs Podolänik (8), dialegs Volünänik (7), dialegs Transkarpatänik (6), dialegs di ‚San’ (10), dialegs Bukovinänik (11).
Pükavans ömik lecedons püki rusinik (ömna i „ruten” panemöli), kel binädon me püks smalik tel: karpatarusin (paspiköl in Transkarpatän e Slovakän) e rusin Panonänik (paspiköl in Sulüda⸗Slavän), ad dialegs Lukrayänik, ab ced at no binon valemik.
El ‚surȷük’ (‚суржик’) binon sotül nenomüköl e vemiko pe⸗Rusänöl Lukrayänapüka, paspiköl cifiko in dils nolüdik e zänodik Lukrayäna. In valem vödastok migapüka at binon plu Rusänik, ab gramat e pron plu Lukrayänik.<ref>Laada Bilaniuk (2004): [https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/13670069040080040101 A typology of surzhyk: Mixed Ukrainian-Russian language]. ''International Journal of Bilingualism''. Nüm: 8 (4) Pads: 409–425. <small>(in Linglänapük)</small></ref>
== Lafab. ==
Lukrayänapük papenon me sotül lönik [[lafab kirilik|lafaba kirilik]]. Leigoäs lafab Rusänik lafab Lukrayänik labon tonatis 33, ab difon de on, dubä tonats: „ґ”, „і”, „ї”, „є” ‹ no komädons in Rusänapük, tonats Rusänik: „ы”, „э”, „ё”, „ъ” ‹ no komädons in Lukrayänapük, e tonats „и” e „г” magulons spikatonis difik.
Tonats lafaba Lukrayänik binons sököls:
{| cellpadding=4 style="margin-left:auto; margin-right:auto; margin-bottom: 1em;"
|+ Lafab Lukrayänapüka
|- style="font-size:large; font-family:serif; text-align:center; "
| style="width:2.5em;" | А а
| style="width:2.5em;" | Б б
| style="width:2.5em;" | В в
| style="width:2.5em;" | Г г
| style="width:2.5em;" | Ґ ґ
| style="width:2.5em;" | Д д
| style="width:2.5em;" | Е е
| style="width:2.5em;" | Є є
| style="width:2.5em;" | Ж ж
| style="width:2.5em;" | З з
| style="width:2.5em;" | И и
|- style="font-size:large; font-family:serif; text-align:center; "
| І і || Ї ї || Й й || К к || Л л || М м || Н н || О о || П п || Р р || С с
|- style="font-size:large; font-family:serif; text-align:center; "
| Т т || У у || Ф ф || Х х || Ц ц || Ч ч || Ш ш || Щ щ || Ь ь || Ю ю || Я я
|}
Tonats 21 magulons konsonatis (б, в, г, ґ, д, ж, з, к, л, м, н, п, р, с, т, ф, х, ц, ч, ш, щ) e tonats 10 magulons vokatis (а, е, є, и, і, ї, о, у, ю, я). Zuo dabinons: lafavokat bal (й) e mal molik (ь). Spikatons: [d͡z] and [d͡ʒ] papenons medü tonats tel (дз, дж).
Lafab nutimik sekon de votastids ömik pemoböls sis tumyel XIX<sup>id</sup>, ed in lampörän Rusänik, ed in Galizän Lösteränik, ed poso in Sovyätabalatam. Lotograf pebalöl: ‚Skrüpnükivka’ päfümükon ün 1927 fa konfer bevünetik lotografik in ‚[[Qarkiv]]’ timü period Lukrayänama in repüblik. Ye bolit at päsädunon ün degyel kilid, pos kelos lotograf in Lukrayän sovyätik pädifükon de lotograf pägeböl fa setevans. Tonat: „ґ” ‹ peproibon de 1933 jü 1990 in Sovyätabalatam.
Dabinons i sotüls lotografik gebü [[lafab latinik]], el ‚latünka’ penemöls.
=== Penul tonatis Lukrayänik. ===
Mastans Volapüka no bejäfons Lukrayänapüki e gramats, vödabuks u tidabuks neföro pepübons in Lukrayänapük. El ‚[[Johann Martin Schleyer|Schleyer]]’ ‹ ägivon jonädis anik tefü featonatam tonatas Rusänik, samo ün yels: 1880 e 1884, ab nuns omik binons nekleiliks ä nelölöfiks.<ref>Johann Martin Schleyer (1880): ''Volapük. Die Weltsprache. Entwurf einer Universalsprache für alle Gebildete der ganzen Erde''. Sigmaringen: Tappen. Pads: VIII–IX. <small>(in Deutänapük)</small></ref><ref>Johann Martin Schleyer (1884): ''Grammatik der Weltsprache. Grammatik der Universalsprache für alle Gebildete Erdbewoner''. Überlingen am Bodensee: August Feyel. Pads: 10–11, 19–20. <small>(in Deutänapük)</small></ref> In „Gramat Volapüka”, bagaf: 265 ‹ ela ‚[[Arie de Jong|De Jong]]’ tuvoy featonatamataibi pro Rusänapük, sit kelik pestabon cifiko su penul Rusänapüka in Nedänapük e deikon vemiko de pron Volapüka äsi de lafab fonetik pemaniotöl in buk ot, demü kelos binon negebovik.<ref name="dejong1">Arie de Jong (1931): ''Gramat Volapüka.'' Leiden: Boekhandel en Drukkerij E. J. Brill. Pads: 6–11.</ref><ref name="dejong2">Arie de Jong (1931): ''Gramat Volapüka.'' Leiden: Boekhandel en Drukkerij E. J. Brill. Pads: 6–11, 83–84.</ref> Bevü lautans votik el ‚N. Sväjnikov’ äbinon balikan, kel in tidabuk oka äbejäfom penuli vödas Rusänik in Volapük.<ref>Н. С—ъ [Н. Свѣшниковъ]: ''Курсъ всемірнаго языка, изобрѣтаннаго І. М. Шлейеромъ''. Вятка: Типографія Куклина. Pads: 1–3. <small>(in Rusänapük)</small></ref> Sit omik pestabon su volalafab ela ‚Schleyer’, ab pelönedükon gudikumo pro patöfs patädik Rusänapüka.
Sökölos binon mob pestaböl cifiko su vobot ela ‚Sväjnikov’, ab demon votükamis lotografik penüdugölis fa Volapükakongred telid in ‚München’ (1887):
{| class="wikitable" style="background-color:#ffffdd;"
|+ Featonatam Lukrayänapüka lü Volapük
! width="7%" rowspan=2 style="background-color:#660055; color:yellow;" | Tonat
! colspan=2 style="background-color:#660055; color:yellow;" | Pron
! colspan=3 style="background-color:#660055; color:yellow;" | Featonatam
! width="55%" rowspan=2 style="background-color:#660055; color:yellow;" | Küpets
|-
! width="7%" style="background-color:#660055;" | [[Lafab fonetik bevünetik|<span style="color:yellow;">LFB</span>]]
! width="8%" style="background-color:#660055; color:yellow;" | [[Arie de Jong|<span style="color:yellow;">AdJ</span>]]<ref name="dejong1" />
! width="7%" style="background-color:#660055; color:yellow;" | ISO-9
! width="8%" style="background-color:#660055;" | [[Arie de Jong|<span style="color:yellow;">AdJ<span>]]<ref name="dejong2" />
! width="8%" style="background-color:#660055; color:yellow;" | Schleyer/Sväjnikov
|-
| '''А а''' || [ɑ], [ʌ] || [a] || A a || A a || '''A a''' ||
|-
| '''Б б''' || [b] || [b] || B b || B b || '''B b''' ||
|-
| '''В в''' || [β], [w]<sup>***</sup> || [v], [ŭ], [w] || V v || V v || '''V v''' ||
|-
| '''Г г''' || [ɦ] || [h] || G g || H h || '''H h''' || Bü 1887 spikaton: [h] ‹ pämagulon fa el ‚spiritus asper’ (῾), e spikaton: [x] ‹ pämagulon fa el „h”.
|-
| '''Ґ ґ''' || [g] || [g] || G̀ g̀ || G g || '''G g''' ||
|-
| '''Д д''' || [d], [ɟ]<sup>*</sup> || [d] || D d || D d || '''D d''' ||
|-
| '''Е е''' || [ɛ] || [ä] || E e || E e || '''Ä ä''', '''E e''' || El „ä” in silabs pefärmüköl, el „e” in silabs pemaifüköl.
|-
| '''Є є''' || [ʲɛ], [jɛ]<sup>**</sup> || [yä] || Ê ê || Ē ē || '''Yä yä''', '''Ye ye''' || El „yä” in silabs pefärmüköl, el „ye” in silabs pemaifüköl.
|-
| '''Ж ж''' || [ʒ], [ʒʲ]<sup>*</sup> || [j] || Ž ž || Zj zj || '''J ȷ''' ||
|-
| '''З з''' || [z], [ʑ]<sup>*</sup> || [s] || Z z || Z z || '''S s''' ||
|-
| '''И и''' || [ɪ] || [ü] || I i || Ü ü || '''Ü ü''' ||
|-
| '''І і''' || [i], [ʲi]<sup>**</sup> || [i] || Ì ì || I i || '''I i''' ||
|-
| '''Ї ї''' || [ji] || [yi] || Ï ï || Ī ī || '''Yi yi''' ||
|-
| '''Й й''' || [j] || [ĭ], [y] || J j || Ĭ ĭ || '''Y y''' ||
|-
| '''К к''' || [k] || [k] || K k || K k || '''K k''' ||
|-
| '''Л л''' || [ɫ], [ʎ]<sup>*</sup> || [l] || L l || L l || '''L l''' ||
|-
| '''М м''' || [m] || [m] || M m || M m || '''M m''' ||
|-
| '''Н н''' || [n], [ɲ]<sup>*</sup> || [n], [ñ]<sup>*</sup> || N n || N n || '''N n''' ||
|-
| '''О о''' || [ɔ] || [ó] || O o || O o || '''O o''' ||
|-
| '''П п''' || [p] || [p] || P p || P p || '''P p''' ||
|-
| '''Р р''' || [r], [rʲ]<sup>*</sup> || [r] || R r || R r || '''R r''' ||
|-
| '''С с''' || [s], [ɕ]<sup>*</sup> || [s̆] || S s || S s || '''S s''', '''Ss ss''' || El „ss” vü vokats, el „s” in jenets votik.
|-
| '''Т т''' || [t], [c]<sup>*</sup> || [t] || T t || T t || '''T t''' ||
|-
| '''У у''' || [u] || [u] || U u || U u || '''U u''' ||
|-
| '''Ф ф''' || [f] || [f] || F f || F f || '''F f''' ||
|-
| '''Х х''' || [x] || [q̆] || H h || Kh kh || '''Q q''' || Ün 1887 el „h” päplaükon fa el „q” pro magulön spikatoni: [x].
|-
| '''Ц ц''' || [t͡s], [t͡ɕ]<sup>*</sup> || [z̆] || C c || Ts ts || '''Z z''' ||
|-
| '''Ч ч''' || [t͡ʃ], [t͡ʃʲ]<sup>*</sup> || [c̆] || Č č || Tsj tsj || '''C c''' || In vobots elas ‚Schleyer’ e ‚De Jong’ el „c” suviküno papronöl as [d͡ʒ]. ‚Schleyer’ ädatikom tonati patik pro el [t͡ʃ], sevabo: „ƈ ”. In tidabuk ela ‚Sväjnikov’ el „c” pepronon as [t͡ʃ].
|-
| '''Ш ш''' || [ʃ], [ʃʲ]<sup>*</sup> || [j̆] || Š š || Sj sj || '''J̇ j''' ||
|-
| '''Щ щ''' || [ʃt͡ʃ], [ʃt͡ʃʲ]<sup>*</sup> || [j̆c̆] || Ŝ ŝ || Sjtsj sjtsj || '''Jc jc''' ||
|-
| '''Ь ь''' || [ʲ] || — || ′ || J j || '''—''' ||
|-
| '''Ю ю''' || [ʲu], [ju]<sup>**</sup> || [yu] || Û û || Ū ū || '''Yu yu''' ||
|-
| '''Я я''' || [ʲʌ], [jʌ]<sup>**</sup> || [ya] || Â â || Ā ā || '''Ya ya''' ||
|-
| '''’''' || — || — || — || — || — || Moädamal büoneletöl, das konsonat buik pemuyon, no pamagulon in penul.
|-
| '''Дж дж''' || [d͡ʒ], [d͡ʒʲ]<sup>*</sup> || [c] || Dž dž || Dzj dzj || '''Dj dj''' ||
|-
| '''Дз дз''' || [d͡z], [d͡zʲ]<sup>*</sup> || [z] || Dz dz || Dz dz || '''Ds ds''' ||
|-
| '''Кс кс''' || [ks], [ksʲ]<sup>*</sup> || [x̆] || Ks ks || Ks ks || rowspan=2 | '''X x''' || rowspan=2 |
|-
| '''Гс гс''' || [gz], [gzʲ]<sup>*</sup> || [x] || Gs gs || Gs gs
|}
'''Küpets''':
<sup>*</sup> Pron pemuyöl pos tonats: „є”, „і”, „ь”, „ю”, „я”.<br />
<sup>**</sup> Medü [ʲ] muy konsonata buik pajonon. Primü vöd, po vokat e po moädamal pron binon [j].<br />
<sup>***</sup> [w] po vokat bu konsonat, u po vokat finü vöd; [β] in stads retik.
== Gramat. ==
Gramat Lukrayänapüka binon patediko slavik. Subsats valik labons geni gramatik. Distidoy genis kil: geni manik, geni vomik e geni neudik; balnumi e plunumi; deklinafomis vel (nominatif, kusatif, genitif, datif, strumentif, lokatif e vokatif); e deklinasotis fol.
Ladyeks padeklinons ma gen, num e deklinafom, e baicedons ko subsat.
Numavöds voik 1-10 binons: ‚один, одна, одне’ (‚odün, odna, odne’) „bal”; ‚два, дві’ (‚dva, dvi’)„tel”; ‚три’ (‚trü’) „kil”; ‚чотири’ (‚cotürü’) „fol”; ‚п’ять’ (‚pyat’) „lul”; ‚шість’ (‚jist’) „mäl”; ‚сім’ (‚sim’) „vel”; ‚вісім’ (‚vissim’) „jöl”; ‚дев’ять’ (‚devyat’) „zül”; ‚десять’ (‚desyat’) „deg”.
Pönops pösodik binons: ‚я’ (‚ya’) „ob”; ‚ти’ (‚tü’) „ol”; ‚він’ (‚vin’) „om”; ‚вона’ (‚vona’) „of”; ‚воно’ (‚vono’) „on”; ‚ми’ (‚mü’) „obs”; ‚ви’ (‚vü’) „ols, or, ors”; ‚вони’ (‚oms, ofs, ons’). Dabinon i pönop geik: ‚себе, -ся’ (‚sebe, -sya’) „oki(s)”.
Värbs Lukrayänik dabinons as pärs, labölo fomi finik e fomi nefinik. Kösömo, värbs finik pakaladons fa foyümot, ömna pafomons medü voket in stamäd. Pakonyugons ma: värbatims fol (presenatim, pasetatim finik, pasetatim nefinik e fütür); pösods kil (balid, telid e kilid); nums tel (bal⸗ e plunum); lefoms tel (duna⸗ e sufalefom); bidirs fol (fümabidir, büdabidir, stipabidir e nenfümbidir); partisips; e subsat värbik. In pasetatim värb baicedon ma num e gen, ab no ma pösod. Värbs padilädons ad stabaklads tel üd ad konyugasots lul.
== Sams. ==
[[File:WIKITONGUES- Vira speaking Ukrainian.webm|thumb|250px|Jiel ‚Vira’ spikof Lukrayänpüki (sumod de yel: 2019).]]
=== Fraseods. ===
{| class="wikitable" style="background-color:#ffffdd;"
|+
! style="background-color:#660055; color:yellow;" | Lukrayänapük
! style="background-color:#660055; color:yellow;" | Sumod
! style="background-color:#660055; color:yellow;" | Penul
! style="background-color:#660055; color:yellow;" | Tradutod
|-
| Привіт
| [[Ragiv:Uk-привіт.ogg]]
| Prüvit
| Glidö! (nefomediko)
|-
| Добрий день
| [[Ragiv:Uk-добрий день.ogg]]
| Dobrüy dän
| Glidö! (zedelo)
|-
| Дoбpого paнку
| [[Ragiv:Uk-доброго ранку.ogg]]
| Dobroho ranku
| Glidö! (gödo)
|-
| Добрий вечір
| [[Ragiv:Uk-добрий вечір.ogg]]
| Dobrüy vecir
| Glidö! (soaro)
|-
| До побачення
| [[Ragiv:Uk-до побачення.ogg]]
| Do pobacennya
| Dönulogö!
|-
| Бувай
| [[Ragiv:Uk-бувай.ogg]]
| Buvay
| Adyö!
|-
| На добраніч
| [[Ragiv:Uk-Надобраніч.ogg]]
| Na dobranicz
| Neiti gudik
|-
| Будь ласка
| [[Ragiv:Uk-будь ласка.ogg]]
| Bud laska
| Begö!
|-
| Дякую
| [[Ragiv:Uk-дякую.ogg]]
| Dyakuyu
| Danö!
|-
| Вибач
| [[Ragiv:Uk-вибач.ogg]]
| Vübac
| Säkusadö!
|}
=== Stet valemik tefü menagitäts. Bagaf: 1. ===
{| class="wikitable" style="background-color:#ffffdd;"
|+
! style="background-color:#660055; color:yellow;" | Vödem Lukrayänik
! style="background-color:#660055; color:yellow;" | Pefeatonatöl
! style="background-color:#660055; color:yellow;" | Tradutod
|-
| '''Загальна декларація прав людини, стаття 1.'''<ref> [https://www.ohchr.org/en/human-rights/universal-declaration/translations/ukrainian-ukrayinska Universal Declaration of Human Rights - Ukrainian (Ukrayins'ka)]]. ''ohchr.org''.</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=saXk316Y_t4 Iryna Tarnavska, Ukraine, reading article 1 of the Universal Declaration of Human Rights]. ''YouTube'', 2018 gustul 6.</ref>
| '''Sahalna deklaraziya prav lyudünü, stattya 1.'''
| '''Stet valemik tefü menagitäts. Bagaf: 1.'''<ref>[https://omniglot.com/udhr/ials.htm Article 1 of the UDHR]. ''Omniglot.com''. Pekonsultöl tü 2023 mäzul 21.</ref>
|-
| Всі люди народжуються вільними і рівними у своїй гідності та правах. Вони наділені розумом і совістю і повинні діяти у відношенні один до одного в дусі братерства.
| Vsi lyudü narodȷuyutsya vilnümü i rivnümü u svoyiy hidnosti ta pravaq. Vonü nadileni rosumom i sovistyu i povünni diyatü u vidnojänni odün do odnoho v dussi bratärstva.
| Mens valik pemotons libiko e leigiko tefü digäd e gitäts. Labons tikäli e konsieni, e sötons kosädön ko ods siämü svistäl.
|}
=== [[Tatahüm Lukrayäna]]. ===
{| class="wikitable" style="background-color:#ffffdd; width:100%;"
|+
! style="background-color: #660055; color: yellow;" | Vödem Lukrayänik
! style="background-color: #660055; color: yellow;" | Pefeatonatöl
! style="background-color: #660055; color: yellow;" | Tradutod
|-
|
Ще не вмерла України ні слава, ні воля.<br />
Ще нам, браття українці, усміхнеться доля.<br />
Згинуть наші вороженьки, як роса на сонці,<br />
Запануєм і ми, браття, у своїй сторонці.<br />
Душу й тіло ми положим за нашу свободу,<br />
І покажем, що ми, браття, козацького роду.
|
Jce ne vmärla Ukrayinü ni slava, ni volya.<br />
Jce nam, brattya ukrayinzi, usmiqnätsya dolya.<br />
Shünut naji voroȷenkü, yak rossa na sonzi,<br />
Sapanuyäm i mü, brattya, u svoyiy storonzi.<br />
Duju y tilo mü poloȷüm sa naju svobodu,<br />
I pokaȷäm, jco mü, brattya, kosazkoho rodu.
|
No nog edeadons glor e vil Lukrayäna.<br />
Lü obs, o blods: Lukrayänans! fät olüsmilon.<br />
Neflens obas opäridikons soäs dav dis sul,<br />
ed obs, o blods!, oreigobs in län obas. <br />
Lani e koapi doseitobs pro lib obas,<br />
Ed odajonobs, o blods!, das licinobs de kosaks.
|}
== Noets. ==
<small><references /></small>
== Logolös i. ==
* [[Lukrayän]]
* [[Vükiped Lukrayänapükik]]
* [[Püks slavik]]
== Literat ==
* J. W. Stechishin (1951): [https://diasporiana.org.ua/wp-content/uploads/books/24620/file.pdf Ukrainian Grammar] (dabükot lulid: 1971). Winnipeg: Trident Press Ltd. <small>(in Linglänapük)</small>
* C. H. Andrusyshen & J. N. Krett (1955): [https://diasporiana.org.ua/wp-content/uploads/books/15472/file.pdf Українсько-ангійський словник / Ukrainian-English dictionary] (dabükot telid: 1981). University of Toronto Press.
== Yüms plödik. ==
{{Kobädikos|Category:Ukrainian language|Lukrayänapük}}
* [https://iul-nasu.org.ua/ Інститут української мови НАН України] (Stitod pro Lukrayänapük kadäma netik nolavas Lukrayäna).
* [https://web.archive.org/web/20230322192630/https://www.ulif.org.ua/ Український лінгвістичний портал] (Nünamapad pükavik tefü Lukrayänapük).
* [https://wals.info/languoid/lect/wals_code_ukr The World Atlas of Language Structures Online. Language Ukrainian].
* [https://glottolog.org/resource/languoid/id/ukra1253 Glottolog. Spoken L1 Language: Ukrainian]. '
* [https://ukrainiangrammar.com/ Gramat Lukrayänapüka]. <small>(in Linglänapük)</small>
* [https://www.ukrainiancourse.com/ Tidodem Lukrayänapüka]. <small>(in Linglänapük)</small>
* [https://web.archive.org/web/20201107122834/http://sum.in.ua/ Словник української мови. Академічний тлумачний словник (1970—1980)]: vödabük Lukrayänapüka in Lukrayänapük.
* [https://web.archive.org/web/20230326210902/https://slovnenya.com/home/interface/Eng Slovnenya.com]: vödabük bevüresodik Lukrayänapük–Linglänapük.
* [https://www.lingvolive.com/en-us/translate/uk-en/а Lingvolive.com]: vödabük bevüresodik Lukrayänapük–Linglänapük.* [[:uk:|Vükiped Lukrayänapükik]].
{{Püks slavik}}
[[Klad:Lukrayän]]
[[Klad:Püks slavik]]
[[Klad:Lukrayänapük| ]]
iufo8jue9vje1c7bgdg7yh2ojgaai2q
Spedäd de Lesil
0
255904
3345036
3199563
2026-09-13T15:02:00Z
Łukasz Winek
10785
3345036
wikitext
text/x-wiki
'''Spedäd de lesil''' (Spearhead from Space) binon konot balid se säsun velid de televidalekoned „[[Dokan Kim]]". Päbroadon ün [[1970]], vü yanul 3 ed yanul 24, labü näijenots fol. Pälauton fa [[Robert Holmes (librätan)|Robert Holmes]], e Dokan päpledom fa [[Jon Pertwee]].
[[Klad:Dokan Kim]]
ocl1osk08ekmsrk9tequzwwjfhtrq41
Alfons Maria Stickler
0
278821
3345053
3311571
2026-09-13T22:26:41Z
InternetArchiveBot
29109
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
3345053
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Alfons Maria Stickler''' (pämotöl tü [[1910]] [[gustul 23]] in [[Neunkirchen (Lösterän)|Neunkirchen]] – ädeadöl tü [[2007]] [[dekul 12]] in [[Vatikän]]) äbinom kultan [[Lösterän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bstickler.html {{PAGENAME}} pö el Catholic Hierarchy] (in Linglänapük)
* [https://web.archive.org/web/20241103064304/http://www.orden-online.de/wissen/s/stickler-alfons/ {{PAGENAME}} pö el Kloster- und Ordenslexikon] (in Deutänapük)
{{Kobädikos|Category:Alfons Maria Stickler|Alfons Maria Stickler}}
{{DEFAULTSORT:Stickler, Alfons Maria}}
[[Klad:Moteds ün 1910]]
[[Klad:Deadams ün 2007]]
[[Klad:Kultans Lösteränik]]
ipy4udzifhq7ath2stesv12uqaflllq
Gladys Arnold
0
298455
3345024
2026-09-13T12:02:14Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345024
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Jiel '''Gladys Maria Marguerite Arnold''' (pämotöl tü [[1905]] [[tobul 5]] in [[Macoun]] – ädeadöl tü [[2002]] [[setul 29]] in [[Regina]]) äbinof gasediman [[Kanadän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/gladys-arnold {{PAGENAME}} pö el The Canadian Encyclopedia] (in Linglänapük)
{{DEFAULTSORT:Arnold, Gladys}}
[[Klad:Moteds ün 1905]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Gasedimans Kanadänik]]
o6eb0ukghvj4c60dr3ea4ko81meg3a2
John Arundel (gladahokiyan)
0
298456
3345025
2026-09-13T12:09:09Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345025
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''John O'Gorman Arundel''' (pämotöl tü [[1927]] [[novul 4]] in [[Winnipeg]] – ädeadöl tü [[2002]] [[setul 19]] in [[North Grenville]]) äbinom gladahokiyan [[Kanadän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.nhl.com/player/john-arundel-8444979/stats John Arundel pö el NHL.com] (in Linglänapük)
* [https://www.eliteprospects.com/player/196617/john-arundel John Arundel pö el Elite Prospects] (in Linglänapük)
{{DEFAULTSORT:Arundel, John}}
[[Klad:Moteds ün 1927]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Gladahokiyans Kanadänik]]
k4xhqr50bn638l0bzmi3fvp263eecj8
Alan Ashman
0
298457
3345026
2026-09-13T12:16:27Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345026
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''George Alan Ashman''' (pämotöl tü [[1928]] [[mayul 30]] in [[Rotherham]] – ädeadöl tü [[2002]] [[novul 30]] in [[Walsall]]) äbinom futaglöpädan ä futaglöpädidrätodan [[Linglän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/43899-alan-ashman {{PAGENAME}} pö el FootballDatabase.eu] (in Linglänapük)
* [https://www.soccerbase.com/managers/manager.sd?manager_id=13 {{PAGENAME}} pö el Soccerbase] (in Linglänapük)
{{DEFAULTSORT:Ashman, Alan}}
[[Klad:Moteds ün 1928]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Futaglöpädans Linglänik]]
[[Klad:Futaglöpädans lafabetik]]
[[Klad:Futaglöpädidrätodans Linglänik]]
eo3tdlp6i5d9qaf9uhzzsug5dgok18z
Joe Ashworth
0
298458
3345027
2026-09-13T12:21:35Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345027
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Joseph Matthew „Joe” Ashworth''' (pämotöl tü [[1943]] [[yanul 6]] in [[Huddersfield]] – ädeadöl tü [[2002]] [[mayul 23]] in [[Rochdale]]) äbinom futaglöpädan [[Linglän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/343994-joe-ashworth {{PAGENAME}} pö el FootballDatabase.eu] (in Linglänapük)
* [http://www.neilbrown.newcastlefans.com/player/joeashworth.html {{PAGENAME}} pö el Post War English & Scottish Football League A–Z Player's Transfer Database] (in Linglänapük)
{{DEFAULTSORT:Ashworth, Joe}}
[[Klad:Moteds ün 1943]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Futaglöpädans Linglänik]]
[[Klad:Futaglöpädans lafabetik]]
3nx3ag53lhdc6e77tm8fp95hocubxox
Jeff Astle
0
298459
3345028
2026-09-13T12:28:08Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345028
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Jeffrey „Jeff” Astle''' (pämotöl tü [[1942]] [[mayul 13]] in [[Eastwood (Nottinghamshire)|Eastwood]], [[Nottinghamshire]] – ädeadöl tü [[2002]] [[yanul 19]] in [[Burton upon Trent]]) äbinom futaglöpädan [[Linglän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.worldfootball.net/person/pe52247/ {{PAGENAME}} pö el WorldFootball.net] (in Linglänapük)
* [https://www.national-football-teams.com/player/19764/Jeff_Astle.html {{PAGENAME}} pö el National Football Teams] (in Linglänapük)
{{Kobädikos|Category:Jeff Astle|Jeff Astle}}
{{DEFAULTSORT:Astle, Jeff}}
[[Klad:Moteds ün 1942]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Futaglöpädans Linglänik]]
[[Klad:Futaglöpädans lafabetik]]
0r0vjlv60qvj308d0ihe863rgwuvs8j
Randy Atcher
0
298460
3345029
2026-09-13T12:35:28Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345029
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Randall Ignatius „Randy” Atcher''' (pämotöl tü [[1918]] [[dekul 7]] in [[Tiptop (Kentucky)|Tiptop]], [[Kentucky]] – ädeadöl tü [[2002]] [[tobul 9]] in [[Louisville (Kentucky)|Louisville]], Kentucky) äbinom kanitan ä kanitilautan [[Lamerikän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.discogs.com/artist/1788034-Randy-Atcher {{PAGENAME}} pö el Discogs] (in Linglänapük)
{{DEFAULTSORT:Atcher, Randy}}
[[Klad:Moteds ün 1918]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Kanitans Lamerikänik]]
[[Klad:Kanitilautans Lamerikänik]]
qs4t2oglm7hrtis6tedyp833ds04wpi
George Athineos
0
298461
3345030
2026-09-13T12:41:13Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345030
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''George S. Athineos''' (pämotöl tü [[1923]] [[dekul 16]] in [[Grikän]] – ädeadöl tü [[2002]] [[yulul 16]] in [[New York (zif)|zif: New York]]) äbinom futaglöpädan [[Lamerikän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.national-football-teams.com/player/47292/George_Athineos.html {{PAGENAME}} pö el National Football Teams] (in Linglänapük)
{{DEFAULTSORT:Athineos, George}}
[[Klad:Moteds ün 1923]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Futaglöpädans Lamerikänik]]
[[Klad:Futaglöpädans lafabetik]]
jwbot09rrtllkg5f41jc5avbbasfuyi
Frederick Valentine Atkinson
0
298462
3345031
2026-09-13T14:32:17Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345031
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Frederick Valentine „Derick” Atkinson''' (pämotöl tü [[1916]] [[yanul 25]] in [[London]] – ädeadöl tü [[2002]] [[novul 13]] in [[Toronto]], [[Kanadän]]) äbinom matematan [[Linglän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Atkinson/ {{PAGENAME}} pö el MacTutor] (in Linglänapük)
{{DEFAULTSORT:Atkinson, Frederick Valentine}}
[[Klad:Moteds ün 1916]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Matematans Linglänik]]
iep4oxg4bco8yxrqqj814j1azha1y47
Les Auge
0
298463
3345032
2026-09-13T14:39:31Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345032
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Lester Alexander „Les” Auge''' (pämotöl tü [[1953]] [[mayul 16]] in [[St. Paul (Minnesota)|St. Paul]], [[Minnesota]] – ädeadöl tü [[2002]] [[setul 20]] id in St. Paul, Minnesota) äbinom gladahokiyan [[Lamerikän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.nhl.com/player/les-auge-8445175/stats {{PAGENAME}} pö el NHL.com] (in Linglänapük)
* [https://www.eliteprospects.com/player/106818/les-auge {{PAGENAME}} pö el Elite Prospects] (in Linglänapük)
{{DEFAULTSORT:Auge, Les}}
[[Klad:Moteds ün 1953]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Gladahokiyans Lamerikänik]]
m90zehjb2apzxcpu7nhqgg9w40am4jq
Rudolf Augstein
0
298464
3345033
2026-09-13T14:47:07Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345033
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Rudolf Karl Augstein''' (pämotöl tü [[1923]] [[novul 5]] in [[Hannover]] – ädeadöl tü [[2002]] [[novul 7]] in [[Hamburg]]) äbinom gasediman, dabükan ä bolitan [[Deutän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.munzinger.de/register/portrait/biographien/-/00/00000007574 {{PAGENAME}} pö el Munzinger] (in Deutänapük)
{{Kobädikos|Category:Rudolf Augstein|Rudolf Augstein}}
{{DEFAULTSORT:Augstein, Rudolf}}
[[Klad:Moteds ün 1923]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Gasedimans Deutänik]]
[[Klad:Dabükans Deutänik]]
[[Klad:Bolitans Deutänik]]
b0b0gzfuhjste3rsbltvhpcl31zk3o7
Carlos Avendaño Ortúzar
0
298465
3345034
2026-09-13T14:58:54Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345034
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Carlos Santiago Avendaño Ortúzar''' (pämotöl tü [[1921]] [[yunul 1]] in [[Santiago de Chile]] – ädeadöl tü [[2002]] [[setul 13]] in [[Central Coast]], [[Laustralän]]) äbinom bolitan ä kaenal [[Cilän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.bcn.cl/historiapolitica/resenas_parlamentarias/wiki/Carlos_Santiago_Avendaño_Ortúzar {{PAGENAME}} pö el BCN] (in Linglänapük)
{{DEFAULTSORT:Avendano Ortuzar, Carlos}}
[[Klad:Moteds ün 1921]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Bolitans Cilänik]]
[[Klad:Kaenals Cilänik]]
ad55a4oiv39co08w66857fqrms7pg5e
3345035
3345034
2026-09-13T14:59:32Z
Łukasz Winek
10785
/* Yüms plödik */
3345035
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Carlos Santiago Avendaño Ortúzar''' (pämotöl tü [[1921]] [[yunul 1]] in [[Santiago de Chile]] – ädeadöl tü [[2002]] [[setul 13]] in [[Central Coast]], [[Laustralän]]) äbinom bolitan ä kaenal [[Cilän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.bcn.cl/historiapolitica/resenas_parlamentarias/wiki/Carlos_Santiago_Avendaño_Ortúzar {{PAGENAME}} pö el BCN] (in Spanyänapük)
{{DEFAULTSORT:Avendano Ortuzar, Carlos}}
[[Klad:Moteds ün 1921]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Bolitans Cilänik]]
[[Klad:Kaenals Cilänik]]
1wmbn00c0zk2tj85d8zagtetclldk1f
Billy Ayre
0
298466
3345037
2026-09-13T15:08:33Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345037
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''William „Billy” Ayre''' (pämotöl tü [[1952]] [[mayul 7]] in [[Ryton (Tyne and Wear)|Ryton]], [[Tyne and Wear]] – ädeadöl tü [[2002]] [[prilul 16]] in [[Ormskirk]]) äbinom futaglöpädan ä futaglöpädidrätodan [[Linglän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/107051-billy-ayre {{PAGENAME}} pö el FootballDatabase.eu] (in Linglänapük)
* [http://www.neilbrown.newcastlefans.com/player1/billyayre.html {{PAGENAME}} pö el Post War English & Scottish Football League A–Z Player's Transfer Database] (in Linglänapük)
{{Kobädikos|Category:Billy Ayre|Billy Ayre}}
{{DEFAULTSORT:Ayre, Billy}}
[[Klad:Moteds ün 1952]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Futaglöpädans Linglänik]]
[[Klad:Futaglöpädans lafabetik]]
[[Klad:Futaglöpädidrätodans Linglänik]]
4zha8q6gerohy70sm4hcfm89m5m5h2y
Harry Ayres (futaglöpädan)
0
298467
3345038
2026-09-13T16:55:01Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345038
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Harold „Harry” Ayres''' (pämotöl tü [[1920]] [[mäzul 10]] in [[Redcar]] – ädeadöl tü [[2002]] [[mäzul 5]] in [[Grays]]) äbinom futaglöpädan [[Linglän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.transfermarkt.com/harry-ayres/profil/spieler/225949 Harry Ayres pö el Transfermarkt] (in Linglänapük)
* [http://www.neilbrown.newcastlefans.com/player6/harryayres.html Harry Ayres pö el Post War English & Scottish Football League A–Z Player's Transfer Database] (in Linglänapük)
{{DEFAULTSORT:Ayers, Harry}}
[[Klad:Moteds ün 1920]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Futaglöpädans Linglänik]]
[[Klad:Futaglöpädans lafabetik]]
kvm8wybh6o1zyscoegppaf4a0lrytoi
3345039
3345038
2026-09-13T16:55:53Z
Łukasz Winek
10785
3345039
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Harold „Harry” Ayres''' (pämotöl tü [[1920]] [[mäzul 10]] in [[Redcar]] – ädeadöl tü [[2002]] [[mäzul 5]] in [[Grays]]) äbinom futaglöpädan [[Linglän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.transfermarkt.com/harry-ayres/profil/spieler/225949 Harry Ayres pö el Transfermarkt] (in Linglänapük)
* [http://www.neilbrown.newcastlefans.com/player6/harryayres.html Harry Ayres pö el Post War English & Scottish Football League A–Z Player's Transfer Database] (in Linglänapük)
{{DEFAULTSORT:Ayres, Harry}}
[[Klad:Moteds ün 1920]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Futaglöpädans Linglänik]]
[[Klad:Futaglöpädans lafabetik]]
8qvy1ajtedizk27mw73q5qpb2coo9fg
Abdul Lateef Azmi
0
298468
3345040
2026-09-13T17:03:18Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345040
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Abdul Lateef Azmi''' (pämotöl tü [[1917]] [[mäzul 1]] in [[Azamgarh]] – ädeadöl tü [[2002]] [[mayul 11]] in [[Nai Dilli]]<ref>[https://www.milligazette.com/Archives/01062002/0106200228.htm ''Obituaries: 1-15 June 2002''], The Milli Gazette (in Linglänapük)</ref>) äbinom lautan [[Lindän]]ik.
== Noets ==
<references/>
{{DEFAULTSORT:Azmi, Abdul Lateef}}
[[Klad:Moteds ün 1917]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Lautans Lindänik]]
7mb524dn1dt6a8t9r3rb0twxbi991g9
Brynjolv Baardson
0
298469
3345041
2026-09-13T17:10:51Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345041
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Brynjolv Baardson''' (pämotöl tü [[1921]] [[dekul 25]] in [[Arendal]] – ädeadöl tü [[2002]] [[yulul 19]]) äbinom büsidan ä melan [[Norgän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.krigsseilerregisteret.no/sjofolk/237807 {{PAGENAME}} pö el Krigsseilerregisteret] (in Norgänapük)
{{DEFAULTSORT:Baardson, Brynjolv}}
[[Klad:Moteds ün 1921]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Büsidans Norgänik]]
[[Klad:Melans Norgänik]]
qkx6fg7o7ntigdjaen9t5k1zhyq45vd
Rika De Backer
0
298470
3345042
2026-09-13T17:19:47Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345042
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Jiel '''Hendrika Maria Rosa „Rika” De Backer-Van Ocken''' (pämotöl tü [[1923]] [[febul 1]] in zif: Antwerpen – ädeadöl tü [[2002]] [[mayul 5]] in [[Weert (Belgän)|Weert]]) äbinof bolitan [[Belgän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.europarl.europa.eu/meps/en/1735/RIKA+M.R._DE+BACKER-VAN+OCKEN/history/2 {{PAGENAME}} pö el MEP] (in Linglänapük)
{{Kobädikos|Category:Rika De Backer|Rika De Backer}}
{{DEFAULTSORT:De Backer, Rika}}
[[Klad:Moteds ün 1923]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Bolitans Belgänik]]
e10du4hj97hyt0n298fvirg8fxfzx57
Georg Backlund
0
298471
3345043
2026-09-13T17:26:02Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345043
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Anders Georg Backlund''' (pämotöl tü [[1905]] [[dekul 9]] in [[Närpiö]] – ädeadöl tü [[2002]] [[yulul 28]] id in Närpiö) äbinom bolitan ä gasediman [[Suomiyän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.blf.fi/artikel.php?id=9577 {{PAGENAME}} pö el BLF] (in Svedänapük)
* [https://www.eduskunta.fi/kansanedustajat-ja-toimielimet/kansanedustajat/910211 {{PAGENAME}} pö el Eduskunta] (in Suomiy)
{{DEFAULTSORT:Backlund, Georg}}
[[Klad:Moteds ün 1905]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Bolitans Suomiyänik]]
[[Klad:Gasedimans Suomiyänik]]
q5x9j7p950f533xtodjpgghf6kjot5r
Frederick Bagemihl
0
298472
3345044
2026-09-13T17:34:09Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345044
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Frederick Bagemihl''' (pämotöl tü [[1920]] [[yunul 25]] in [[New York (zif)|zif: New York]] – ädeadöl tü [[2002]] [[prilul 12]]) äbinom matematan [[Lamerikän]]ik.
{{sid|yegäd = matematans}}
{{DEFAULTSORT:Bagemihl, Frederick}}
[[Klad:Moteds ün 1920]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Matematans Lamerikänik]]
pe5tuixps77u3d9fi6d34an9popqjwr
Nigel Bagnall
0
298473
3345045
2026-09-13T17:39:24Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345045
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Nigel Thomas Bagnall''' (pämotöl tü [[1927]] [[febul 10]] in [[Lindän]] – ädeadöl tü [[2002]] [[prilul 8]]<ref>[https://www.theguardian.com/news/2002/apr/11/guardianobituaries.davidfairhall ''Field Marshal Sir Nigel Bagnall''], The Guardian, 2002 prilul 11 (in Linglänapük)</ref>) äbinom militan [[Regän Pebalöl|Britän]]ik.
== Noets ==
<references/>
{{DEFAULTSORT:Bagnall, Nigel}}
[[Klad:Moteds ün 1927]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Militans Britänik]]
fzlcwym0mm7hwci505clsak89dip7p6
Henning Bahs
0
298474
3345046
2026-09-13T17:44:49Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345046
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Henning Bahs''' (pämotöl tü [[1928]] [[mäzul 12]] in [[København]] – ädeadöl tü [[2002]] [[mäzul 29]] in [[Herlev]]) äbinom filmotalibrätan ä disinan [[Danän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.imdb.com/name/nm0046987/ {{PAGENAME}} pö el IMDb] (in Linglänapük)
* [https://www.dfi.dk/en/viden-om-film/filmdatabasen/person/henning-bahs {{PAGENAME}} pö el DFI] (in Linglänapük)
{{DEFAULTSORT:Bahs, Henning}}
[[Klad:Moteds ün 1928]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Filmotalibrätans Danänik]]
[[Klad:Disinans Danänik]]
tmhta40wqxqkxe8hu471u1p93r7ozzz
Desta Bairu
0
298475
3345047
2026-09-13T17:50:42Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345047
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Jiel '''Desta Bairu''' (pämotöl tü [[1914]] [[yunul 1]] in [[Asmära]], [[Lerüträn]] – ädeadöl tü [[2002]] [[yunul 20]]) äbinof kvisinan ä staudöpan [[Lamerikän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://ethiopianfood.wordpress.com/2012/02/24/desta-bairu-restaurant-pioneer/ {{PAGENAME}} pö el Ethiopian Food: Mesob Across America] (in Linglänapük)
{{DEFAULTSORT:Bairu, Desta}}
[[Klad:Moteds ün 1914]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Kvisinans Lamerikänik]]
[[Klad:Staudöpans Lamerikänik]]
2e9ki4cafamx79p27gsp6kul5vpi0ug
Per Bak
0
298476
3345048
2026-09-13T18:06:21Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345048
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Per Bak''' (pämotöl tü [[1948]] [[dekul 8]] in [[Brønderslev]] – ädeadöl tü [[2002]] [[tobul 16]] in [[København]]) äbinom füsüdan [[Danän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.babelio.com/auteur/Per-Bak/96460 {{PAGENAME}} pö el Babelio] (in Fransänapük)
{{DEFAULTSORT:Bak, Per}}
[[Klad:Moteds ün 1948]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Füsüdans Danänik]]
dm0ann7madyya70637b49crort8at6l
Bob Baker (punakomipan)
0
298477
3345049
2026-09-13T18:11:07Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345049
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Robert „Bob” Baker''' (pämotöl tü [[1926]] [[tobul 26]] in [[Canonsburg]] – ädeadöl tü [[2002]] [[prilul 23]]) äbinom punakomipan [[Lamerikän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://boxrec.com/en/box-pro/12475 Bob Baker pö el BoxRec] (in Linglänapük)
{{DEFAULTSORT:Baker, Bob}}
[[Klad:Moteds ün 1926]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Punakomipans Lamerikänik]]
cbx99h0t5jpuvcohda1whuaystfsqi0
Anand Bakshi
0
298478
3345050
2026-09-13T18:18:02Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345050
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Anand Bakshi''' (pämotöl tü [[1930]] [[yulul 21]] in [[Rawalpindi]] – ädeadöl tü [[2002]] [[mäzul 30]] in [[Mumbai]]) äbinom poedan ä lürigan [[Lindän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.imdb.com/name/nm0049244/ {{PAGENAME}} pö el IMDb] (in Linglänapük)
* [https://www.discogs.com/artist/621202-Anand-Bakshi {{PAGENAME}} pö el Discogs] (in Linglänapük)
{{Kobädikos|Category:Anand Bakshi|Anand Bakshi}}
{{DEFAULTSORT:Bakshi, Anand}}
[[Klad:Moteds ün 1930]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Poedans Lindänik]]
[[Klad:Lürigans Lindänik]]
tg48s09uzf1jn3msiqhq66o3icja86j
Joaquín Balaguer
0
298479
3345051
2026-09-13T18:25:35Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345051
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Joaquín Antonio Balaguer Ricardo''' (pämotöl tü [[1906]] [[setul 1]] in [[Bisonó]] – ädeadöl tü [[2002]] [[yulul 14]] in [[Santo Domingo]]) äbinom bolitan, lavogan ä lautan [[Sandominän]]ik. De 1960 jü 1962, de 1966 jü 1978 ä de 1986 jü 1996 äbinom presidal Sandominäna.
== Yüms plödik ==
* [https://www.britannica.com/biography/Joaquin-Balaguer {{PAGENAME}} pö el Encyclopædia Britannica] (in Linglänapük)
* [https://www.findagrave.com/memorial/6639728/joaquin-balaguer {{PAGENAME}} pö el Find a Grave] (in Linglänapük)
{{Kobädikos|Category:Joaquín Balaguer|Joaquín Balaguer}}
{{DEFAULTSORT:Balaguer, Joaquin}}
[[Klad:Moteds ün 1906]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Bolitans Sandominänik]]
[[Klad:Lavogans Sandominänik]]
[[Klad:Lautans Sandominänik]]
0jw2o21rffhk7mikzojxr99p1mhgrxc
Tom Ball
0
298480
3345052
2026-09-13T18:32:10Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345052
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Tom Ball''' (pämotöl tü [[1921]] [[dekul 3]] in [[Atherton (Laustralän)|Atherton]] – ädeadöl tü [[2002]] [[yanul 13]] in [[Cairns]]) äbinom krikätan [[Laustralän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.cricinfo.com/cricketers/tom-ball-4318 {{PAGENAME}} pö el ESPNcricinfo] (in Linglänapük)
{{DEFAULTSORT:Ball, Tom}}
[[Klad:Moteds ün 1921]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Krikätans]]
[[Klad:Krikätans Laustralänik]]
22lw0rk2prvw21n56cs2v01tmunm37s
Regina Tarín
0
298481
3345055
2026-09-14T05:40:17Z
Townlets
42199
+
3345055
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Jiel '''Regina Tarín''' (pämotöl tü [[2004]] [[tobul 11]] in [[Ciudad de México]]) binof el ‚MMA’ komipan [[Mäxikän]]ik.<ref>[https://www.lowkickmma.com/mexicos-unbeaten-regina-tarin-advances-to-7-0-with-stunning-first-round-knockout/ ''Mexico’s Unbeaten Regina Tarin Advances to 7-0 with Stunning First Round Knockout''] LowKickMMA.com</ref><ref>[https://cagesidepress.com/2026/09/12/noche-ufc-decision-win-over-jj-aldrich-has-regina-tarin-dancing/ ''Noche UFC: Decision Win Over JJ Aldrich Has Regina Tarin Dancing''] Cageside Press</ref>
== Noets ==
<references/>
== Yüms plödik ==
* [https://www.sherdog.com/fighter/Regina-Tarin-396659 {{PAGENAME}} pö el Sherdog] (in Linglänapük)
* [https://www.ufcespanol.com/athlete/regina-malpica-rivera {{PAGENAME}} pö el UFC] (in Linglänapük)
{{DEFAULTSORT:Tarín, Regina}}
[[Klad:Moteds ün 2004]]
[[Klad:Els MMA komipans Mäxikänik]]
no3z4k828nn5fn7i9oz9xbqj1toriq2
Gebanibespik:Townlets
3
298482
3345056
2026-09-14T06:32:07Z
Łukasz Winek
10785
Benokömö!
3345056
wikitext
text/x-wiki
{{Benokömö}}
[[Geban:Łukasz Winek|Łukasz Winek]] ([[Gebanibespik:Łukasz Winek|bespik]]) 06:32, 2026 setul 14id (UTC)
8eceapvt88zjnmemcnp25vvabic2m17
Domènec Balmanya
0
298483
3345058
2026-09-14T06:40:38Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345058
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Domènec Balmanya Perera''' (pämotöl tü [[1914]] [[dekul 29]] in [[Girona]] – ädeadöl tü [[2002]] [[febul 14]] in [[Barcelona]]) äbinom futaglöpädan ä futaglöpädidrätodan [[Spanyän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.worldfootball.net/person/pe83072/ {{PAGENAME}} pö el WorldFootball.net] (in Linglänapük)
* [https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/84440-domingo-balmanya {{PAGENAME}} pö el FootballDatabase.eu] (in Linglänapük)
{{Kobädikos|Category:Domènec Balmanya|Domènec Balmanya}}
{{DEFAULTSORT:Balmanya, Domenec}}
[[Klad:Moteds ün 1914]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Futaglöpädans Spanyänik]]
[[Klad:Futaglöpädans lafabetik]]
[[Klad:Futaglöpädidrätodans Spanyänik]]
qzx1djkxv2hcvbpb240aflrqfor7y6h
János Balogh (lifavan)
0
298484
3345059
2026-09-14T06:48:52Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345059
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''János Balogh''' (pämotöl tü [[1913]] [[febul 19]] in Lonka – ädeadöl tü [[2002]] [[gustul 15]] in [[Budapest]]) äbinom lifavan ä nimavan [[Macarän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.kozterkep.hu/35131/balogh-janos-emlekmu János Balogh pö el Köztérkép] (in Macar)
{{Kobädikos|Category:János Balogh (biologist)|János Balogh (lifavan)}}
{{DEFAULTSORT:Balogh, Janos}}
[[Klad:Moteds ün 1913]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Lifavans Macaränik]]
[[Klad:Nimavans Macaränik]]
sxp37ekap5r83hay3szl9mw63bjwx9k
Zoltán Tibor Balogh
0
298485
3345060
2026-09-14T06:54:53Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345060
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Zoltán Tibor Balogh''' (pämotöl tü [[1953]] [[dekul 7]] in [[Debrecen]] – ädeadöl tü [[2002]] [[yunul 19]] in [[Oxford (Ohio)|Oxford]], [[Ohio]], [[Lamerikän]]) äbinom matematan [[Macarän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Balogh/ {{PAGENAME}} pö el MacTutor] (in Linglänapük)
{{DEFAULTSORT:Balogh, Zoltan Tibor}}
[[Klad:Moteds ün 1953]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Matematans Macaränik]]
rtujd12pa58iyzalnwvqvbeid276xm3
Kira Banasińska
0
298486
3345061
2026-09-14T07:01:26Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345061
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Jiel '''Kira Banasińska''' (pämotöl tü yel [[1899]] in [[Vizyebsk]], [[Vieta⸗Rusän]] – ädeadöl tü [[2002]] [[mayul 25]] in [[Haidarabad]], [[Lindän]]) äbinof pänan ä dunikan [[Polän]]ik.
{{sid|yegäd = pänans}}
{{DEFAULTSORT:Banasinska, Kira}}
[[Klad:Moteds ün 1899]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Pänans Polänik]]
[[Klad:Dunikans Polänik]]
38enm1d81gn0n449depsue7bh4vw1u4
Albert Band
0
298487
3345062
2026-09-14T07:07:51Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345062
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Hiel '''Albert Band''' (pämotöl tü [[1924]] [[mayul 7]] in [[Paris]], [[Fransän]] – ädeadöl tü [[2002]] [[yunul 14]] in [[Los Angeles]]) äbinom filmotirejidan ä ⸗jafädan äsi filmotalibrätan ä ⸗dramatan [[Lamerikän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.imdb.com/name/nm0051649/ {{PAGENAME}} pö el IMDb] (in Linglänapük)
* [https://www.allmovie.com/artist/albert-band-an181141 {{PAGENAME}} pö el AllMovie] (in Linglänapük)
{{DEFAULTSORT:Band, Albert}}
[[Klad:Moteds ün 1924]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Rejidans Lamerikänik]]
[[Klad:Filmotalibrätans Lamerikänik]]
[[Klad:Filmotijafädans Lamerikänik]]
[[Klad:Dramatans Lamerikänik]]
hx9tocijimz5xv74le5s1vsniyodi77
Nancie Banks
0
298488
3345063
2026-09-14T07:17:02Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345063
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Jiel '''Nancie Banks''' (pämotöl tü [[1951]] [[yulul 29]] in [[Morgantown (Vesüda⸗Virginän)|Morgantown]], [[Vesüda⸗Virginän]] as: '''Nancie Manzuk''' – ädeadöl tü [[novul]] [[2002]] in [[New York (zif)|zif: New York]]) äbinof kanitan [[Lamerikän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.allmusic.com/artist/mn0000696846 {{PAGENAME}} pö el AllMusic] (in Linglänapük)
* [https://www.discogs.com/artist/5397274-Nancie-Banks {{PAGENAME}} pö el Discogs] (in Linglänapük)
{{DEFAULTSORT:Banks, Nancie}}
[[Klad:Moteds ün 1951]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Kanitans Lamerikänik]]
2h427t964lkg8nf2cll0uhihvhoyfe0
Monica Bannister
0
298489
3345064
2026-09-14T07:23:37Z
Łukasz Winek
10785
pad nulik
3345064
wikitext
text/x-wiki
{{Menataib}}
Jiel '''Monica Joyce Bannister''' (pämotöl tü [[1910]] [[setul 8]] in [[Forward (Kanadän)|Forward]], [[Kanadän]] – ädeadöl tü [[2002]] [[yunul 17]] in [[San Diego]]) äbinof filmotadramatan [[Lamerikän]]ik.
== Yüms plödik ==
* [https://www.imdb.com/name/nm0052407/ {{PAGENAME}} pö el IMDb] (in Linglänapük)
* [https://www.themoviedb.org/person/1097896-monica-bannister {{PAGENAME}} pö el TMDB] (in Linglänapük)
{{Kobädikos|Category:Monica Bannister|Monica Bannister}}
{{DEFAULTSORT:Bannister, Monica}}
[[Klad:Moteds ün 1910]]
[[Klad:Deadams ün 2002]]
[[Klad:Dramatans Lamerikänik]]
ff6k19mckbvyesdac7r277qzjdnosvf