Wikipedia
wawiki
https://wa.wikipedia.org/wiki/Mwaisse_p%C3%A5dje
MediaWiki 1.47.0-wmf.4
first-letter
Media
Sipeciås
Copene
Uzeu
Uzeu copene
Wikipedia
Wikipedia copene
Imådje
Imådje copene
MediaWiki
MediaWiki copene
Modele
Modele copene
Aidance
Aidance copene
Categoreye
Categoreye copene
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Sujet
Cirou
0
5982
425018
422618
2026-06-01T08:56:40Z
Floriann Q
28733
425018
wikitext
text/x-wiki
'''Cirou''' (prononcî ''Cîrou'') u '''Cirou-Moustî''', F. ''Céroux-Mousty'', c' est èn [[ancyin ptit ban del Walonreye]], rebané avou [[Ocgniye-Li Noû Lovén]], el [[province do Roman Payis]].
{| id="toc" style="border-collapse:collapse;margin:0 0 1em 1.5em; float:right; width:280px;" border="1" cellspacing="0" cellpadding="2"
|+<span style="font-size:large;">'''{{wa icon}} Cirou ; Cirou-Moustî – Céroux-Moustî'''<br />'''{{fr icon}} Céroux-Mousty'''</span>
| colspan="2" align="center" style="background:#efefef;" |
{| class="mw-collapsible" style="text-align:center; width:100%;" border="0" cellspacing="0" cellpadding="2"
|+
|<big>'''Pont d' armwereyes po Cirou</big>
|-
|([[Armwereyes d' Ocgniye-Li Noû Lovén|Detays]])
|}
|-
| colspan="2" align="center" style="border-bottom:3px solid gray;" |'''L' eglijhe do [[Moustî (Hamtea d' Cirou)|Moustî]].'''[[Imådje:Cirou eglijhe et rowes al plouve.jpg|alt=|299x299px]]
|-
|[[Lingaedje oficir]]
|[[Francès (lingaedje)|Francès]]
|-
|[[Lingaedje coinrece]]
|[[Walon do Mitan]]
|-
|[[Limero diyalectolodjike]]
|Ni 60<ref name=":0">https://lucyin.walon.org/diccionairaedje/brouyon_viyaedjes.html</ref>
|-
|[[Limero del posse]]
|1341<ref name=":0" />
|-
|[[Spotaedje des dmorants]]
|?
|-
|[[Eplaeçmint]]
| - [[Ocgniye-Li Noû Lovén]]
- [[Arondixhmint di Nivele]]
- [[Province do Roman Payis]]
- [[Walonreye]]
- [[Beldjike]]
|-
|[[Sitindêye]]
|?
|-
|[[Peuplåcion]] (2023)
|?
|-
|[[Dinsité]] (asteure)
|/
|-
|[[Coisse d' eure|Coisse d' eure]]
|ECG ([[Eure del Coistrece di Grinwitch|ECG]]+1) / CEST (UTC+2)
|-
|[[Djivêye des preficses telefonikes eternåcionås|Preficse telefonike]]
|(+32) 010
|}
== Mwaissès dnêyes ==
Li no "Cirou-Moustî" provént do rebanaedje des viyaedjes di "Cirou" eyet [[Moustî-dlé-Cirou|Moustî]] e l' an III ([[1794]]-[[1795]]).
== [[Toponimeye do walon|No di des plaeces]] di Cirou-Moustî ==
=== Hamteas ===
* [[:Wikt:Ferire|Ferire]] (F. ''Ferrières'')
* Francniye (F. ''Francquenies'')
* [[:Wikt:Limotche|Limotche]] (F. ''Limauges'')
* [[sårt (toponimeye)|Moreassåt]] (''Moriassaut'', F. ''Moriensart'')
* li [[Trî (toponimeye)|Trî]].
== Istwere ==
Gn a veut sacwants [[signeurreye]]s et [[coû d' djustice (Moyinådje)|coû d' djustice]] sol ban d' Cirou :
* li signeurreye di Moreassårt, tinowe å cmince pal famile des "Nimal" (''Limal''). L' askepieu åreut stî "Ernols di Nimal, k' on lome li [[:Wikt:Morea|Morea]]" (vî papî do 30 di måss 1237).
* les troes coûs d' djustice di Moustî : dipindént des signeurs d' Orbais-Sombrefe, di Limlete, di Trazgniye.
* l' abeye d' Aiwire aveut des teres sol ban d' Cirou.
* l' abeye d' Afflingem aveut des teres a Ferire ey a Francniye.
Cirou dipindeut del [[mwaireye]] di [[Djnape]], et Moustî del cene [[Mont-Sint-Wubert]].<ref>[[Lives do Credit Comunå so les comenes di Beldjike]]</ref>
== Rilomêyès djins d' Cirou ==
* [[Hergé]] î a dmoré bén 20 ans a Ferire.
{{Wiccionaire|Cirou}}
{{Wiccionaire|Moustî}}
== Sourdants ==
<References/>
[[Categoreye:Veyes et viyaedjes di Walonreye]]
{{RC/Ocgniye-Li Noû Lovén}}
q3js4isdjxm32ei8dzpot9ykkbfo609
Wikipedia:Wikinoveles
4
13692
425016
425012
2026-05-31T15:04:30Z
Solwève
8941
425016
wikitext
text/x-wiki
== Bate di noûmots del fiesse ås lingaedjes walons 2026 ==
Pol [[bate di noûmots del fiesse ås lingaedjes walons]], li tinme e [[2026]] esteut: «les årts vicants» (dj' ô bén, les årts k' on fwait so li scanfår, u ôte pårt mins padvant on publik).
[https://livre.cfwb.be/fileadmin/sites/lali/uploads/Document/Activites/FALW/2026/Classement_noumots_2026.pdf Rizultats oficirs]
== Novea studia del Federåcion Walonreye-Brussele so les lingaedjes do payis ==
[https://statistiques.cfwb.be/fileadmin/sites/ccfwb/uploads/documents/Zoom_Langues_endogenes_vdef.pdf On l' sait lére vaici]
== Studia sol sardignwès et l' walon ==
[[Ovraedje ås Longuès Apresses]] ([[TLP]], fén di sgondaire) rimetant li [[walon]] å [[sardignwès]], interessant aprume pa les [[responda]]s di deus djins ki disfindèt tchaeke onk des lingaedjes ([[Laurent Dabe]] et Cristian Urru). Et pår pa l' inkete sociolinwistike avou 711 responses pol sarde et 378 pol walon, mins dins totes les classes d' ådje (çou k' est co foirt råle po les studias d' sociolinwince).
L' ovraedje est metou so l' [[Aberteke]] avou l' åjhmince del sicrijheuse, ey [https://lucyin.walon.org/guerni/doclinw/Gattermayer_sarde_walon.pdf esse aberwetåve ciddé]
<center><gallery>
Gattermayer sardignwès walon inkete.jpg
Gattermayer sardignwès walon respondas.jpg
</gallery></center>
== Cåbaret walon d' Limerlé ==
[[Imådje:Plake e walon cåbaret Limerlé pourcea coshet.jpg|thumb|c' est dizo ç' plantchî la]]
Li [[cåbaret walon]] d' [[Limerlé]] si ténrè li semdi 16 di may a 7 eures al nute a «Voyaedjåjhe e lodjisse» [''Périple en la demeure''] (gros bastimints e mitan do viyaedje).
[https://lucyin.walon.org/tchanson/Caubaret_Limerlee_2026.pdf Sacwants tecses di tchansons k' î seront tchantêyes] (avou des [[hårdêye (Daegntoele)|hårdêyes]] po-z awè l' air).
Racsegnes : <u>info@peripleenlademeure.com</u>
[https://www.youtube.com/watch?v=SlGMFrwJt7A&feature=youtu.be Sovnance do cåbaret 2024]
== Letes toûnreces del [[Federåcion Walonreye-Brussele]] ==
=== 2026 ===
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=cb78458fa2 Lete do 13 di may 2026] (sol [[Fiesse ås lingaedjes walons]])
[https://objectifplumes.be/form/newsletter-registration Po rçure ces letes la pa emile]
=== Årtchives des anêyes di dvant ===
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=6b97213825 Lete do 3 d' may 2022]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=a99c8ac059 Lete do 1î d' djulete 2022]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=adcf4a87e4 Lete do 5 di setimbe 2022]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=ba36bb0ecc Lete do 6 di decimbe 2022]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=ea15e9aa30 Lete do 17 di fevrî 2023]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=c8f88d6646 Lete do 3 d' may 2023]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=6e2c3141b4 Lete do 6 di djulete 2023]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=7c6a446b6e Lete do 11 d' octôbe 2023]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=d2b2012733 Lete do 20 d' decimbe 2023]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=4c7c850252 Lete do 15 di måss 2024]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=1087b88c58 Lete do 10 di djun 2024]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=5406e004fc Lete do 13 di nôvimbe 2024]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=f19b1e6fb7 Lete do 16 di decimbe 2024]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=d0a6a47984 Lete do 27 di fevrî 2025]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=d9d29e81ae Lete do 29 d' avri 2025]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=8ab890b9c9 Lete do 13 di djun 2025]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=9554bb879a Lete do 21 di decimbe 2025]
== Fiesse ås lingaedjes walons 2026 ==
Li programe del [[Fiesse ås lingaedjes walons]] 2026 est metou so les fis : [https://falw.be/index.php?page=2026/accueil vaici]
Ci srè li 30 di may a Lidje (å B3, li bibioteke del province, 1 plaece des årts, a [[Djudla]]).
[https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=cb78458fa2 Totes les racsegnes]
== Fé rispiter l’ walon avou les Relîs Namurwès ==
Ene après-nonne å Delta ([[Aisse del Tuzance|måjhone del tuzance]] di [[Nameur]]), li mierkidi 27 di may.
Programe :
* Ocupaedje po ls efants et les familes avou [[Joëlle Spierkel]] (li minme k' al [[Fiesse ås lingaedjes walons]] 2025)
* Fåves, mintes et paskeyes avou [[Anne-Marie François]], [[Alain Baume]], [[Gérard Beaumont]], [[Jean-Louis Gérard]], [[Joseph Dewez]], [[Bernard Van Vynckt]]…
* Conferince di Joseph Dewez sol walon dins l' lingaedje francès e l' Beldjike.
[https://www.ledelta.be/evenements/fe-rispiter-lwalon-avou-les-relis-namurwes/ Racsegnes]
== Scoles di walon d' Bive, ashyinnes do bontins 2026 ==
[[Imådje:Scole di Bive do 21 d' avri 2026.jpg|thumb|scole do 21 d' avri 2026]]
* [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2026-04-07_Sicole_di_Bive.pdf Scole do 7 d' avri]
* [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2026-04-14_Sicole_di_Bive.pdf Scole do 14 d' avri]
* [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2026-04-21_Sicole_di_Bive.pdf Scole do 21 d' avri]
* [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2026-04-28_Sicole_di_Bive.pdf Scole do 28 d' avri]
* [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2026-05-05_Sicole_di_Bive.pdf Scole do 5 di may (scole pås scolîs)]
* [[Scoles di Bive|Racsegnes so les scoles di Bive]]
== Strimaedje di «Cwate paskeyes d' asteure» ==
Li strimaedje del [[ramexhnêye di noveles]] «[[Cwate paskeyes d' asteure (noveles)|Cwate paskeyes d' asteure]]» sicrît pa [[Lucyin Mahin]], s' a passé al bibioteke di [[Djedene]] li '''18 d' avri 2026 a 2 eures di l' après-nonne'''.
* {{fr}} [http://aberteke.walon.org/riclame_Muzeye.jpg Po-z atchter l' live]
* [https://www.youtube.com/watch?v=OIjEZ3MjoZo&t=1942s Tos les spitchs do strimaedje]
* Lijhaedje d' on boket do live (å strimaedje): [[Imådje:Wa lijhaedje di L' efuyeye.ogg]]
== Les tåvlêyes di cåzaedje å pårlumint del Federåcion Walonreye-Brussele ==
I gn a yeu ene [[kession å Govienmint]] so les [[Copinreye|tåvlêyes di cåzaedje]] e lingaedje do payis, å pårlumint del [[Federåcion Walonreye-Brussele]].
[https://archive.pfwb.be/1000000020df043#page=95 Lére li kesse et l' response del Minisse del Tuzance] (ki cåze eto do [[Decret Valmy Féaux]] et espliker douvént k' il a, å pus sovint, miné a des pordjets so les seulès belès-letes).
== Bate "[[On scrijheu, on djheu (bate)|on scrijheu, on djheu]]" 2026 ==
Evoyîz vosse tecse divant l' 31 di djulete a Annie Rak – Roulotte théâtrale, rue de la Paix 18, 7370 Dour-Elouges.
[https://objectifplumes.be/actualites/concours-un-auteur-une-voix-edition-2026 Pus d' infôrmåcion (e francès).]
== Cåzaedje so les lives e lingaedje do payis dins li scolaedje ==
Li 28 di måss, [[Romain Berger]] frè on cåzaedje sol fôre do live di Brussele. Li tinme, c' est "les lives e lingaedje do payis, ene atote po-z ewoeyî les efants al varyisté des lingaedjes".
[https://flb.be/wp-content/uploads/2026/01/FLB26_ProJeunesse_OK.pdf Racsegnes (pådje 16)]
== Spectåke e walon a Bande ==
Pol deujhinme anêye, gn årè on spectåke e walon «''Copinans Tortos esson.ne''» a [[Binde (viyaedje)|Bande]] li '''12 di fevrî a deus eures et dmey di l' après-nonne''' (14e.30). Racsegnes: elodie@ccnassogne.be / 084/214908 ([[aisse del tuzance]] di [[Nassogne]]).
== Novea catalogue di lives e walon po les livreyes et les bibiotekes ==
Les edicions Altura (tinowes pa Primaëlle Vertenoeil, k' a eto bouté so les prumîs lives e walon des edicions [[Tétras Lyre (eplaideu)|Tétras Lyre]] et so les dierins lives des edicions del province di Lidje) ont fwait on novea catalogue po mete a l' oneur les ovraedjes di 10 soces u eplaideus d' lives e walon. Li catalogue egzistêye so papî po les livreyes et les bibiotekes, et on l' pout eto aberweter e PDF. C' est on pordjet moenné tot shuvant l' « contrat-câde del filire do live » (po sotni l' live come ene industreye del tuzance) del [[Federåcion Walonreye-Brussele]].
* [https://www.alturaedition.com/soutien-aux-langues-regionales Pus d' infôrmåcions sol waibe d' Altura]
* [https://drive.google.com/file/d/1J0_7sx1qtPHJ7RViWBY-5i4xlaojzu52/view?pli=1 Aberweter l' catalogue]
== Ene sicole a pårt so li scrijhaedje e Feller li 24 di fevrî ==
[https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=9200 Racsegnes so Berdelaedjes]
== Walon e scole : conte-rindou d' on scoleu ==
Vocial on conte-rindou des scolaedjes d' on scoleu avou l' programe «[[walon e scole]]» del «[[FWB]]» e [[waeyén-tins]] 2025.
{{fr}} [https://lucyin.walon.org/guerni/Conte-rindou%20waeyin-tins.pdf Aberwetåve vaici (modêye do 22 d' djanvî 2026)]
== {{HDVs}} ==
*[[Wikipedia:Wikinoveles/Egurniyaedjes 2025|Egurniyaedjes 2025]]
*[[Wikipedia:Wikinoveles/Egurniyaedjes|Tos les egurniyaedjes]]
bbo0kdpdty7ar90r8yl23fe885pixg7
425022
425016
2026-06-01T10:28:52Z
Solwève
8941
425022
wikitext
text/x-wiki
== Les lingaedjes do payis et les politikîs ==
=== On politikî flamind cåze des ptits lingaedjes del Walonreye ===
Å moumint del [[Fiesse ås lingaedjes walons]] 2026, li politikî flamind Wouter Patho (mimbe del [[N-VA]] et vice-prezidint do redjonalisse pårti uropeyin Libe Aliance uropeyinne) a fwait on long tecse (e flamind) åd fwait des lingaedjes di Walonreye, so s' pådje Fesse-bok.
{{nl}} [https://www.facebook.com/mentions/1779810816114587/ Lére vaici]
=== Les tåvlêyes di cåzaedje å pårlumint del Federåcion Walonreye-Brussele ===
I gn a yeu ene [[kession å Govienmint]] so les [[Copinreye|tåvlêyes di cåzaedje]] e lingaedje do payis, å pårlumint del [[Federåcion Walonreye-Brussele]].
{{fr}} [https://archive.pfwb.be/1000000020df043#page=95 Lére li kesse et l' response del Minisse del Tuzance] (ki cåze eto do [[Decret Valmy Féaux]] et espliker douvént k' il a, å pus sovint, miné a des pordjets so les seulès belès-letes).
== Bate di noûmots del fiesse ås lingaedjes walons 2026 ==
Pol [[bate di noûmots del fiesse ås lingaedjes walons]], li tinme e [[2026]] esteut: «les årts vicants» (dj' ô bén, les årts k' on fwait so li scanfår, u ôte pårt mins padvant on publik).
[https://livre.cfwb.be/fileadmin/sites/lali/uploads/Document/Activites/FALW/2026/Classement_noumots_2026.pdf Rizultats oficirs]
== Novea studia del Federåcion Walonreye-Brussele so les lingaedjes do payis ==
[https://statistiques.cfwb.be/fileadmin/sites/ccfwb/uploads/documents/Zoom_Langues_endogenes_vdef.pdf On l' sait lére vaici]
== Studia sol sardignwès et l' walon ==
[[Ovraedje ås Longuès Apresses]] ([[TLP]], fén di sgondaire) rimetant li [[walon]] å [[sardignwès]], interessant aprume pa les [[responda]]s di deus djins ki disfindèt tchaeke onk des lingaedjes ([[Laurent Dabe]] et Cristian Urru). Et pår pa l' inkete sociolinwistike avou 711 responses pol sarde et 378 pol walon, mins dins totes les classes d' ådje (çou k' est co foirt råle po les studias d' sociolinwince).
L' ovraedje est metou so l' [[Aberteke]] avou l' åjhmince del sicrijheuse, ey [https://lucyin.walon.org/guerni/doclinw/Gattermayer_sarde_walon.pdf esse aberwetåve ciddé]
<center><gallery>
Gattermayer sardignwès walon inkete.jpg
Gattermayer sardignwès walon respondas.jpg
</gallery></center>
== Cåbaret walon d' Limerlé ==
[[Imådje:Plake e walon cåbaret Limerlé pourcea coshet.jpg|thumb|c' est dizo ç' plantchî la]]
Li [[cåbaret walon]] d' [[Limerlé]] si ténrè li semdi 16 di may a 7 eures al nute a «Voyaedjåjhe e lodjisse» [''Périple en la demeure''] (gros bastimints e mitan do viyaedje).
[https://lucyin.walon.org/tchanson/Caubaret_Limerlee_2026.pdf Sacwants tecses di tchansons k' î seront tchantêyes] (avou des [[hårdêye (Daegntoele)|hårdêyes]] po-z awè l' air).
Racsegnes : <u>info@peripleenlademeure.com</u>
[https://www.youtube.com/watch?v=SlGMFrwJt7A&feature=youtu.be Sovnance do cåbaret 2024]
== Letes toûnreces del [[Federåcion Walonreye-Brussele]] ==
=== 2026 ===
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=cb78458fa2 Lete do 13 di may 2026] (sol [[Fiesse ås lingaedjes walons]])
[https://objectifplumes.be/form/newsletter-registration Po rçure ces letes la pa emile]
=== Årtchives des anêyes di dvant ===
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=6b97213825 Lete do 3 d' may 2022]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=a99c8ac059 Lete do 1î d' djulete 2022]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=adcf4a87e4 Lete do 5 di setimbe 2022]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=ba36bb0ecc Lete do 6 di decimbe 2022]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=ea15e9aa30 Lete do 17 di fevrî 2023]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=c8f88d6646 Lete do 3 d' may 2023]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=6e2c3141b4 Lete do 6 di djulete 2023]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=7c6a446b6e Lete do 11 d' octôbe 2023]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=d2b2012733 Lete do 20 d' decimbe 2023]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=4c7c850252 Lete do 15 di måss 2024]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=1087b88c58 Lete do 10 di djun 2024]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=5406e004fc Lete do 13 di nôvimbe 2024]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=f19b1e6fb7 Lete do 16 di decimbe 2024]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=d0a6a47984 Lete do 27 di fevrî 2025]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=d9d29e81ae Lete do 29 d' avri 2025]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=8ab890b9c9 Lete do 13 di djun 2025]
# [https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=9554bb879a Lete do 21 di decimbe 2025]
== Fiesse ås lingaedjes walons 2026 ==
Li programe del [[Fiesse ås lingaedjes walons]] 2026 est metou so les fis : [https://falw.be/index.php?page=2026/accueil vaici]
Ci srè li 30 di may a Lidje (å B3, li bibioteke del province, 1 plaece des årts, a [[Djudla]]).
[https://us4.campaign-archive.com/?u=d3ceee67d9f2cf39906280ab2&id=cb78458fa2 Totes les racsegnes]
== Fé rispiter l’ walon avou les Relîs Namurwès ==
Ene après-nonne å Delta ([[Aisse del Tuzance|måjhone del tuzance]] di [[Nameur]]), li mierkidi 27 di may.
Programe :
* Ocupaedje po ls efants et les familes avou [[Joëlle Spierkel]] (li minme k' al [[Fiesse ås lingaedjes walons]] 2025)
* Fåves, mintes et paskeyes avou [[Anne-Marie François]], [[Alain Baume]], [[Gérard Beaumont]], [[Jean-Louis Gérard]], [[Joseph Dewez]], [[Bernard Van Vynckt]]…
* Conferince di Joseph Dewez sol walon dins l' lingaedje francès e l' Beldjike.
[https://www.ledelta.be/evenements/fe-rispiter-lwalon-avou-les-relis-namurwes/ Racsegnes]
== Scoles di walon d' Bive, ashyinnes do bontins 2026 ==
[[Imådje:Scole di Bive do 21 d' avri 2026.jpg|thumb|scole do 21 d' avri 2026]]
* [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2026-04-07_Sicole_di_Bive.pdf Scole do 7 d' avri]
* [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2026-04-14_Sicole_di_Bive.pdf Scole do 14 d' avri]
* [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2026-04-21_Sicole_di_Bive.pdf Scole do 21 d' avri]
* [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2026-04-28_Sicole_di_Bive.pdf Scole do 28 d' avri]
* [https://rifondou.walon.org/sicole/sicoles_di_Bive/2026-05-05_Sicole_di_Bive.pdf Scole do 5 di may (scole pås scolîs)]
* [[Scoles di Bive|Racsegnes so les scoles di Bive]]
== Strimaedje di «Cwate paskeyes d' asteure» ==
Li strimaedje del [[ramexhnêye di noveles]] «[[Cwate paskeyes d' asteure (noveles)|Cwate paskeyes d' asteure]]» sicrît pa [[Lucyin Mahin]], s' a passé al bibioteke di [[Djedene]] li '''18 d' avri 2026 a 2 eures di l' après-nonne'''.
* {{fr}} [http://aberteke.walon.org/riclame_Muzeye.jpg Po-z atchter l' live]
* [https://www.youtube.com/watch?v=OIjEZ3MjoZo&t=1942s Tos les spitchs do strimaedje]
* Lijhaedje d' on boket do live (å strimaedje): [[Imådje:Wa lijhaedje di L' efuyeye.ogg]]
== Bate "[[On scrijheu, on djheu (bate)|on scrijheu, on djheu]]" 2026 ==
Evoyîz vosse tecse divant l' 31 di djulete a Annie Rak – Roulotte théâtrale, rue de la Paix 18, 7370 Dour-Elouges.
[https://objectifplumes.be/actualites/concours-un-auteur-une-voix-edition-2026 Pus d' infôrmåcion (e francès).]
== Cåzaedje so les lives e lingaedje do payis dins li scolaedje ==
Li 28 di måss, [[Romain Berger]] frè on cåzaedje sol fôre do live di Brussele. Li tinme, c' est "les lives e lingaedje do payis, ene atote po-z ewoeyî les efants al varyisté des lingaedjes".
[https://flb.be/wp-content/uploads/2026/01/FLB26_ProJeunesse_OK.pdf Racsegnes (pådje 16)]
== Spectåke e walon a Bande ==
Pol deujhinme anêye, gn årè on spectåke e walon «''Copinans Tortos esson.ne''» a [[Binde (viyaedje)|Bande]] li '''12 di fevrî a deus eures et dmey di l' après-nonne''' (14e.30). Racsegnes: elodie@ccnassogne.be / 084/214908 ([[aisse del tuzance]] di [[Nassogne]]).
== Novea catalogue di lives e walon po les livreyes et les bibiotekes ==
Les edicions Altura (tinowes pa Primaëlle Vertenoeil, k' a eto bouté so les prumîs lives e walon des edicions [[Tétras Lyre (eplaideu)|Tétras Lyre]] et so les dierins lives des edicions del province di Lidje) ont fwait on novea catalogue po mete a l' oneur les ovraedjes di 10 soces u eplaideus d' lives e walon. Li catalogue egzistêye so papî po les livreyes et les bibiotekes, et on l' pout eto aberweter e PDF. C' est on pordjet moenné tot shuvant l' « contrat-câde del filire do live » (po sotni l' live come ene industreye del tuzance) del [[Federåcion Walonreye-Brussele]].
* [https://www.alturaedition.com/soutien-aux-langues-regionales Pus d' infôrmåcions sol waibe d' Altura]
* [https://drive.google.com/file/d/1J0_7sx1qtPHJ7RViWBY-5i4xlaojzu52/view?pli=1 Aberweter l' catalogue]
== Ene sicole a pårt so li scrijhaedje e Feller li 24 di fevrî ==
[https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=9200 Racsegnes so Berdelaedjes]
== Walon e scole : conte-rindou d' on scoleu ==
Vocial on conte-rindou des scolaedjes d' on scoleu avou l' programe «[[walon e scole]]» del «[[FWB]]» e [[waeyén-tins]] 2025.
{{fr}} [https://lucyin.walon.org/guerni/Conte-rindou%20waeyin-tins.pdf Aberwetåve vaici (modêye do 22 d' djanvî 2026)]
== {{HDVs}} ==
*[[Wikipedia:Wikinoveles/Egurniyaedjes 2025|Egurniyaedjes 2025]]
*[[Wikipedia:Wikinoveles/Egurniyaedjes|Tos les egurniyaedjes]]
b4rfb2ea8hbk8lwlfip9ztgivfu5lw0
Canada (payis)
0
28928
425019
409617
2026-06-01T08:58:07Z
Floriann Q
28733
425019
wikitext
text/x-wiki
{{po|Canada & canada|Canada (discramiaedje)}}
{{Infoboesse payis}}
Li '''Canada''', c' est on [[payis]] [[Djivêye des motîs do walon|<span lang="wa" dir="ltr">d</span>]]' [[Amerike bijhrece]], metou [[Bijhe (costé del Daegne)|å dzeu]] des [[Estats Unis]].
[[Mwaisse veye]] : [[Otawa]].
Li Canada est pårti e [[province]]s.
== Lingaedjes ==
* [[Lingaedjes oficirs]] : [[inglès]] et [[francès]]
* Lingaedjes do payis : [[inwite (lingaedje)|inwite]]
== Provinces ==
* [[Alberta]]
* [[Colombeye britanike]]
* [[Iye Prince Edwård]]
* [[Kebek]]
* [[Manitoba]]
* [[Nouve Tere et Labradôr]] ([[Nouve Tere (Canada)|Nouve Tere]] et [[Labradôr]])
* [[Nouve Escôsse]]
* [[Noû Bronswik]]
* [[Ontario]]
* [[Sascatchewane]]
== Politike ==
Onk des rlomés [[prumî minisse]] fourit [[Justin Trudeau]].
== Rilomés Canadyins ==
=== Kinoxhous long et lådje ===
* [[Céline Dion]]
=== A vey avou l' Walonreye eyet l' walon ===
* [[Jules-Joseph Pirot]]
{{Commonscat|Canada|l' Canada}}
[[Categoreye:Payis]]
[[Categoreye:Canada|*]]
[[Categoreye:Amerike bijhrece]]
cpzdo9c75doimj3h2tdgv4e96d6bnmx
Kebek
0
31235
425017
425011
2026-05-31T19:45:35Z
Èl-Gueuye-Noere
17076
/* Sintimint des Kebecwès */
425017
wikitext
text/x-wiki
{{djermon}}
[[File:Flag of Quebec.svg|thumb|right|200px|Drapea do Kebek]]
[[File:Coat of arms of Quebec (without crown).svg|thumb|200px|Åres nåcionåles do Kebek]]
[[File:Quebec in Canada 2.svg|thumb|200px|Mape do Kebek]]
Li '''Kebek'''<ref>L' ortografeye shût les mwaissès rîles po l' [[ortografeye]] do [[son K]] e [[rfondou walon]].</ref>, c' est ene [[province]] do [[Canada (payis)|Canada]]. Les cis did la so lomnut '''Kebecwès''' & '''Kebecwesses'''.
C' est l' eule province wice ki les [[francofone]]s sont madjoritaires.
N a des [[pårtis politikes]] ki volnut li [[dislaxhaedje]] do Kebek.
[[Mwaisse veye]] : [[Kebek (veye)]]
Pus grande veye : [[Monreyål]]
Premier ministre : [[François Legault]] (CAQ)
== Sintimint des Kebecwès ==
[[Imådje:Cwåte poståle Kebek.jpg|thumb|Cwåte poståle e walon evoyeye do Kebek]]
Les Kebecwès, eneviè des ôtes Canadyins, c' est come les Flaminds et les Walons, apus k' les Kebecwès, c' est come les Flaminds ! ([[T. Dumont]]).
== Alére ==
André Demoulin, "Inte «francofones»", [[Li Rantoele (gazete)|Li Rantoele]] l° 45, Bontins 2008.
== Sourdants & pî-notes ==
<References/>
{{Commons|Category:Quebec}}
[[Categoreye:Canada]]
7rwr8a4zc3jns7lrg4q0tiklt6q4uva
David Suzuki
0
38931
425021
418473
2026-06-01T09:09:57Z
Floriann Q
28733
425021
wikitext
text/x-wiki
{{djermon}}
[[Imådje:Right Livelihood Award 2009-award ceremony-60.jpg|thumb|Foto riprezintant di '''David Suzuki'''.]]
'''David Suzuki''' est on biyolodjisse canadyin. Il a skepyî li [[24 di måss]] [[1936]].
[[Categoreye:Canada]]
0sx8vo169407dppneswhm3y5ha8q1ro
Bate di noûmots del Fiesse ås lingaedjes walons
0
43870
425015
421719
2026-05-31T15:01:32Z
Solwève
8941
/* {{HDs}} */
425015
wikitext
text/x-wiki
[[Imådje:Flw24 bate di noûmots.jpg|thumb|Rindaedje des pris 2024]]
Li '''bate di noûmots del Fiesse ås lingaedjes walons''', c' est ene [[bate (po wangnî)|bate]] drovowe a tertos, po trover des [[noûmot]]s ([[noûmot do walon|e walon]], mins eto e [[picård]] et minme e [[gåmès]]).
Elle a stî metowe so pîs come pårt del [[fiesse ås lingaedjes walons]] diré 2015.
Tchaeke anêye, gn a on tinme, et, des côps k' i gn a, èn atåvlaedje di sacwants mots k' on pout ratourner.
Les noûmots atåvlés polèt esse rahoukîs dizo l' côde '''G101''' dins l' [[djivêye des motîs do walon]]. Les meyeus mots des onze prumirès anêyes ont stî replaidî dins on ptit live lomé [[Noûmots walons (live)|Noûmots walons (''Néologismes wallons issus des fêtes aux langues de Wallonie'', 2015-2025)]].
== Djuri ==
Dins l' djuri, gn a: [[Batisse Frankinet]], [[Michel Francard]], [[Lucyin Mahin]] (disk' e 2018), [[Chantal Denis]] (disk' e 2018), [[Jean-Luc Fauconnier]], eyet Alix Dassargues (dispu 2017); et [[Roland Thibeau]] pol picård (disk' e 2017).
E 2019, c' est [[Romain Berger]] ki divna mwaisse del djowe.
== Edicion 2015 ==
Li tinme, c' esteut les nouvès tecnolodjeyes eyet l' mårcutigne.
Gn ourit 12 bateus(es): 4 e [[rfondou walon]], 4 e [[walon do Levant]], onk e [[walon do Coûtchant|carolo]], onk e [[walon do Mitan|namurwès]], et deus e [[picård]].
Li djuri relijha sacwants noûmots a spåde, inte di zels :
* [[guigne-djin]] pol francès «''caméra de surveillance''»
* [[egurniyaedje]] po «[[årtchives]]»
* [[zûna (Daegntoele)|zûna]] pol franglès «''buzz''»
* [[Wikt:clignete|clignete]] pol [[xhinåd (éndjolike)|xhinåd]] li pus corant, ki fwait djustumint ene clignete.
* [[Wikt:bransketer|bransketer]] po disfacî on fitchî sins ådjeu del rapexhî (inglès «[[Wikt:delete|delete]]» sins åjhmince di fé èn «[[Wikt:undelete|undelete]]»)
* [[djermon-soce|djermon]] pol franglès «''start-up''»
== Edicion 2016 ==
C' esteut sol tinme del [[medcene]].
Gn a yeu 6 atåvlaedjes: onk avou l' accint d' après Tchålerwè, onk d' après Lidje, onk e [[gåmès]], onk di [[Måmdiy]] ey onk e picård.
== Edicion 2017 ==
=== Rizultats ===
* [http://www.languesregionales.cfwb.be/index.php?id=15723 Sol waibe oficire del Fiesse]
== Edicion 2018 ==
C' esteut so les [[voyaedje]]s.
== Edicion 2019 ==
Li tinme fourit «les addjectifs absitroet et les valixheures moråles».
== Edicion 2020-2024 ==
Li tinme, c' esteut l' [[ecolodjeye]], lådje-veyanmint : [[evironmint]], les [[enerdjeye]]s, li [[tcheriåjhe]] ([[transpoirt]]), li rivnaedje a ene veye pus naturele. Les rzultats n' ont nén polou esse dinés al [[fiesse ås lingaedjes walons]], k' a stî rmetowe di cåze do [[cron virûsse]]. Et l' bate rimetowe po 2024. Onk des noûmots ricnoxhous esteut «[[Ecostrindaedje| ecostrindaedje ]]».
== {{HDs}} ==
* {{fr}} [https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?t=1809 Papîs d' tuzaedje da Lucyin Mahin]
* [https://livre.cfwb.be/fileadmin/sites/lali/uploads/Document/Actualites/Synthese_noumots_2015-25.pdf Tos les noûmots prumés 2015-2025]
* [https://livre.cfwb.be/fileadmin/sites/lali/uploads/Document/Activites/FALW/noumots_walons_15-25.pdf Motlî di noûmots] (2025)
=== 2015 ===
* [http://denee.walon.org/~lucyin/diccionairaedje/noumots/bate2015/ Tos les dossîs atåvlés e 2015 et rapoirt Mahin]
* [http://www.languesregionales.cfwb.be/index.php?id=13228 Rizultats oficirs]
=== 2016 ===
* [http://denee.walon.org/~lucyin/diccionairaedje/noumots/bate2016 Tos les dossîs atåvlés e 2016 pluss on prindaedje-pårt foû-bate et rapoirt Mahin]
* [http://www.languesregionales.cfwb.be/index.php?id=15014 Rizultats oficirs]
=== 2017 ===
* [http://denee.walon.org/~lucyin/diccionairaedje/noumots/bate2017 Tos les dossîs atåvlés e 2017 et rapoirt Mahin]
* [http://www.languesregionales.cfwb.be/index.php?id=15723 Rizultats oficirs]
=== 2018===
* [http://denee.walon.org/~lucyin/diccionairaedje/noumots/bate2018 Tos les dossîs atåvlés e 2018 et rapoirt Mahin]
* [http://www.languesregionales.cfwb.be/index.php?id=16431 Rizultats oficirs]
=== 2019 ===
* [http://denee.walon.org/~lucyin/diccionairaedje/noumots/bate2019 Sacwants dossîs prezintés e 2019]
=== 2020-2024 ===
* [https://web.archive.org/web/20240610080718/http://www.languesregionales.cfwb.be/index.php?eID=tx_nawsecuredl&u=0&g=0&hash=da6d905869ec3663043891b9082001daab926f6b&file=fileadmin/sites/lre/upload/lre_super_editor/lre_editor/Documents/pdf/FALW_2024/Classement_noumots_2024.pdf Rizultats oficirs]
* [https://web.archive.org/web/20240507091547/http://www.languesregionales.cfwb.be/index.php?eID=tx_nawsecuredl&u=0&g=0&hash=cd45e81eb18531861db2b61afb5a08672bbe3444&file=fileadmin/sites/lre/upload/lre_super_editor/lre_editor/Documents/pdf/FALW_2024/Presentation_noumots.pdf Prezintaedje pol fiesse] (avou des mapes)
=== 2025 ===
* [https://livre.cfwb.be/fileadmin/sites/lali/uploads/Document/Actualites/Classement_noumots_2025.pdf Mots prumés]
=== 2026 ===
* [https://livre.cfwb.be/fileadmin/sites/lali/uploads/Document/Activites/FALW/2026/Classement_noumots_2026.pdf Rizultats oficirs]
[[Categoreye:Lingaedje walon]]
eyfg1cw3qkszmw6dqpmjy5qsmg0mvhd
Cervwesse
0
55054
425020
2026-06-01T08:59:40Z
Floriann Q
28733
Redjiblaedje viè [[Cervoejhe]]
425020
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Cervoejhe]]
oti4ar3e5zvsexso85hyc9lm1u06k45