Wikipedia wawiki https://wa.wikipedia.org/wiki/Mwaisse_p%C3%A5dje MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Media Sipeciås Copene Uzeu Uzeu copene Wikipedia Wikipedia copene Imådje Imådje copene MediaWiki MediaWiki copene Modele Modele copene Aidance Aidance copene Categoreye Categoreye copene TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Sujet 0 17609 426564 403212 2026-08-31T11:03:44Z GeertivpBot 23167 #pwb Copy label CLEFDETRI: 426564 wikitext text/x-wiki [[File:Jules Destrée - député de Charleroi - souvenir de la manifestation du 5 octobre 1913 - carte postale tronquée - 02.jpg|thumb|Jules Destrée (1913)]] '''Jules Destrée''' ([[Mårcinele]], [[21 d' awousse]] [[1863]] - [[Brussele]], [[3 d' djanvî]] [[1936]]), ci fourit on [[politikî]] walon, li onk des prumîs po bouter å [[Dislaxhaedje (politike)|dislaxhaedje]] del [[Walonreye]] et del [[Flande]]. I scrijha si rlomêye [[Lete å rwè pol dislaxhaedje del Walonreye et del Flande|lete å rwè]]. Å cmince, i lûta eto po wårder l' francès el Flande, mins i leya rade ouve. I sinteut bén kel walon esteut ene sacwè d' consecante po l' avni del Walonreye, et esse grand soçon avou des waloneus come [[Arile Carlier]], mins i n' a måy bouté direk sol diswalpaedje do [[Walon (lingaedje)|lingaedje walon]]. Il a askepyî èn [[Institut Destrée|Institut d' istwere del Walonreye ki poite si no]]. == Hårdêye difoûtrinne == * [http://www.wallonie-en-ligne.net/wallonie-publications/1995_Destatte_Philippe_Jules-Destree_Antisemitisme-et-Belgique.htm Jules Destrée] {{CLEFDETRI:Destrée, Jules}} {{commonscat}} [[categoreye:Rilomés Walons|Destree]] [[Categoreye:Bouteus pol Walonreye|Destree]] [[Categoreye:Politikîs walons|Destree]] lxcyh6htar0915yt626yh6nndn57swb 0 36942 426556 426555 2026-08-30T12:25:06Z Lucyin 16 426556 wikitext text/x-wiki {{po=}} [[Imådje:Odysseus Sirens BM E440 n2.jpg|thumb|Sinne di l' Odissêye: Ulisse et les sirinnes]] [[Imådje:John William Waterhouse - Ulysses and the Sirens (1891).jpg|thumb|minme sinne, på John William Waterhouse, 1891]] L' '''Odissêye''', c' est ene [[epopêye]] e [[vî grek]] k' åreut yeu stî sicrîte pa on lomé [[Homere]]. C' est li spoûle da [[Ulisse]], on rwè grek ki va-st el guere et k' î dmeure lontins, lontins. Si feme li ratinda des anêyes å long tot filant so si cnoye. Des bokets d' l' Odissêye ont stî ratournés pa [[Albert Maquet]] et pa [[Tchåle Djosrand]]. == Racourti == Li mwaisse persounaedje, c' est li rwè d' ene veye greke, [[Itake]] ki pårticipe al [[guere di Trwè]]. C' est lu k' enonde l' idêye do [[tchvå d' Trwè]]. Après l' guere, i vout rivni e s' payis, mins si batea va fornaivyî et i vike des avinteures nén creyåves. So ç' tins la, si feme, Penelope, el ratind tot texhant des carpetes. == Boket foû do live == Ulisse, après vint ans d' guere, d' astrapådes et d' avinteures rintere e s' payis. Tot seu, sins rén. Nouk n' el rimete. I rescontere on vî vårlet. :::'''Li moirt do tchén''' <poem><i> Tot estant k' les deus omes tapént ene sifwaite copene, I n aveut la djondant on tchén tot long stindou. So l' côp i rleva s' tiesse et stitcha ses orayes. C' esteut Finet: Ulisse l' aveut-st aprume dressî Ki dva ndaler a l' guere, sins n' 'ndè poleur djouwi. Divinltins, les djonneas l' eminént-st avou zels Po shure l' arote do cier, do live ou do tchivroû. Asteure, on l' kitapéve, cåze ki l' mwaisse esteut lon. I dmaneut la ståré, tote djoû, so l' ansinî, E plin mitan del cour, la wice ki les vårlets Vinént tcherdjî les tchårs po-z ecråxhî les teres. I dmaneut la ståré, tot cmagnî del viermene. Mins cwand i veya l' ome ki passéve adlé lu, So l' côp, i hossa l' cawe et baxha les orayes, Et s' vola-t i hertchî : mins, i n' poleut pus hop ! Ulisse, e coine, l' aveut loukî. I rxhorba ene låme Et derit-st å hierdî sins fé les cwanses di rén : " Hierdî, ké drole di tchén coûtchî la so l' ansene! Il a co bele avnowe, mins dji m' dimande vormint S' il esteut si subtil po cori so l' djibî ! Ni ravizéve-t i nén onk di ces tchéns d' sålon Ki les djins del nôblesse gåyotèt po l' mostere ?" Et dvins s' response, adon, li hierdî lyi derit : "Ebén, c' est l' tchén d' nosse mwaisse, k' est moirt ås lon-payis. Il åreut falou vey kimint k' esteut voltrûle Cwand Ulisse nos l' leya po prinde li voye del guere ! Et vigreus ! Et subtil ! Ci n' esteut nén a croere ! Si vite k' å fond des bwès, il aveut odé ene biesse, I n' pierdeut pus l' arote: li proye esteut da sonk ! Ouy, vo l' la mesbridjî! Li mwaisse a trepassé Bén lon d' cial. Les meskenes n' ont por lu pus nole sogne. Les sudjets, c' est insi: dabôrd k' on n' les moenne pus I cbrôdièt leus ovraedjes et s' n' ont i nole exhowe ! Dismetant k’ i dvizént, il intrît-st e lodjisse... Mins, so l' ouy da Finet, l' ombion del moirt passa, La k' aveut rveyou l' mwaisse après tant des anêyes !</i><ref>Vers XVII, 290-327, redjårbés pa [[Tchåle Djosran]], divins ''Le wallon au service des muses grecques et latines'', [[CRIWE]], 1986; rimetou cial e rfondou; [http://walon.1fr1.net/t276-charles-josserand#902 mwaisse modêye].</ref> </poem> == Ôte pårt, dins les belès-letes e walon == [[Imådje:Wa Beaucarne Rwè Ulisse.ogg|thumb|Dins on cåzaedje da Julos Beaucarne]] Sol [[sitroete plake]] «[[La p'tite gayole (plake di muzike)|Li ptite gayole]]», [[Julos Beaucarne]] a pinsé å rwè Ulisse ki rtroveut s' feme, cwand lu-minme, si feme vineut di s' fé moudri. <blockquote><i>Cwand il a rapitoté a s' måjhon, li rwè Ulisse, el vî tchén pesteléve di plaijhi. Ès feme, so ene dischinte di lét ki l' ratindeut, dmora a broke. Ey el rwè, scran (…), ravizant s' comere, esteut binåjhe d' el vir pålote do cour, des iys. Dj' a pinsé a ces rwès binåjhes cwand l' cene ki dj' veyeu voltî a peté evoye lon did ci.</i></blockquote> == {{HD}} == [http://rifondou.walon.org/maquet.php#OdisseyeV Ôte ratournaedje, da Albert Maquet] {{Abt}} == Sourdant == {{Commons|Category:Odyssey|l' Odissêye}} [[Categoreye:Rilomés powinmes]] [[Categoreye:Civilizåcion greke]] [[Categoreye:Epopêyes]] 4hifur8oq3aza1ifmaacb9plohb5pvv 0 44729 426558 383132 2026-08-31T01:58:12Z Xqbot 1544 Correction d’une double redirection depuis [[Flamind]] vers [[Flamind (discramiaedje)]] 426558 wikitext text/x-wiki #REDIRECTION [[Flamind (discramiaedje)]] sg8a6ad56jvo4jdbavju7b9msb91n9g 0 46437 426565 354066 2026-08-31T11:48:48Z Wisdood 14310 426565 wikitext text/x-wiki {{Wiccionaire}} [[File:RougeoleDP.jpg|thumb]] Les '''rovioûles''' u '''rodjetes''' u '''rodjeurs'''<ref>Po tos les nos e walon, et leus accints, loukîz al notule [[ALW]] '''15''' 285.</ref>, c' est ene [[prindåve maladeye]] des efants, cåzêye pa on [[virûsse]]. == Senes del maladeye == Gn a toplin des rodjès plakes sol coir; gn a eto del [[five]] et do [[lårmaedje]]. So les djins al noere pea, ça n' si voet nén si rade. Ça pout ariver eto ås grandès djins, si ele ni l' ont nén yeu estant ptites. <gallery> File:Child with measles.jpg File:Back of female with measles Wellcome L0032962.jpg </gallery> == Måle rilomêye del maladeye == On vout ki les Espagnols l' åyexhe apoirté e l' Amerike, çou ki touwa bråmint des Indyins des Carayibes, tantea k' i fourît dzindjnés. == Espaitchance == Asteure, dins cåzu tos les payis, on-z eploctêye les efants disconte del maladeye, dins des programes di l' Estat. == Sourdants == {{Commonscat|Measles|les rovioûles}} [[Categoreye:Maladeyes des efants]] [[categoreye:Maladeyes des djins cåzêyes pa on virûsse]] 2brlhrk12lzadfq7bxo1s5ybll4bal8 0 49786 426560 381571 2026-08-31T07:52:08Z Scribus electronicus 19347 426560 wikitext text/x-wiki {{po|Joseph André|Joseph André (discramiaedje)}} '''Joseph André''', c' esteut on [[scrijheu e walon]] do payis d' Lidje, ki [[no d' pene|sinéve cobén]] «Mounî». I skepia a [[Vivgni]] li [[21 di djun]] [[1878]]. == Ouve e walon == Il esteut mimbe do [[Cåvea lidjwès (soce)|Cåvea lidjwès]], mins publiyive eto dins l' gazete «[[Li Ptit Lidjwès]]». Il a scrît toplin pol [[teyåte e walon]] (loukîz l' djivêye so [[:s:Oteur:Joseph André (1878)|s' pådje Wikisourd]]). Si pîce ''[[Dizos leû fèrome (teyåte)|Dizo leu ferome]]'' di [[1919]] djåze di l' ocupåcion almande del Guere di Catoize. == {{HD}} == {{Wikisourd-sicrijheus}} [[Categoreye:Sicrijheus e walon|André, Joseph (1878)]] 1460i88xf63xu0bk37agu45o0p756m9 0 52335 426557 401570 2026-08-31T01:58:06Z Xqbot 1544 Correction d’une double redirection depuis [[Li ptite gayole (plake di muzike)]] vers [[La p'tite gayole (plake di muzike)]] 426557 wikitext text/x-wiki #REDIRECTION [[La p'tite gayole (plake di muzike)]] k27v7ckc6qgnmqi2wj4wfaqr5mt0e79 0 55265 426559 426502 2026-08-31T01:58:17Z Xqbot 1544 Correction d’une double redirection depuis [[Köln]] vers [[Kölle / Köln]] 426559 wikitext text/x-wiki #REDIRECTION [[Kölle / Köln]] ds6e293bplsj3as3fy4medkf0usfdzr 0 55274 426561 2026-08-31T07:57:31Z Scribus electronicus 19347 Ahivaedje 426561 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''{{lang|wa-fel|Dizos leû bote}}'' (teyåte)}} {{Dizo-tite|Dizo leu ferome}} '''Dizo leu ferome''' (E [[Payis d' Lidje (diyalectolodjeye)|walon lidjwès]] : ''Dizos leû fèrome''), c' e-st pîce di teyåte del pene da [[Joseph André|Joseph André]] eplaideye e [[1919]] sol [[Prumire guere daegnrece|Guere di catoize]]. On-z î raconte li guere dispoy l' abrocaedje d' awousse [[1914]] disca l' armistice. [[Categoreye:Pîces di teyåte e walon]] [[Categoreye:Guere di 1914-1918]] == {{HD}} == * {{Abt}} * {{Wiccionaire-sourdants|r=1}} sqqqi3uq4by3xwusb17jhaxivk0jucq 426562 426561 2026-08-31T07:58:56Z Scribus electronicus 19347 426562 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''{{lang|wa-fel|Dizos leû bote}}'' (teyåte)}} {{Dizo-tite|Dizo leu ferome}} '''Dizo leu ferome''' (E [[Payis d' Lidje (diyalectolodjeye)|walon lidjwès]] : ''Dizos leû fèrome''), c' e-st pîce di teyåte del pene da [[Joseph André|Joseph André]] eplaideye e [[1919]] sol [[Prumire guere daegnrece|Guere di catoize]]. On-z î raconte li guere dispoy l' abrocaedje d' awousse [[1914]] disca l' armistice. [[Categoreye:Pîces di teyåte e walon]] [[Categoreye:Guere di 1914-1918]] == {{HD}} == * [[Wikt:Sipeciås:Pages_liées/Sourdant:JoAdlf|Fråzes do live rissiervowes dins l' Wiccionaire]] 4ogc5sio0nleyp5wfn3y4f7ih5xqzmm 426563 426562 2026-08-31T07:59:14Z Scribus electronicus 19347 426563 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''{{lang|wa-fel|Dizos leû fèrome}}'' (teyåte)}} {{Dizo-tite|Dizo leu ferome}} '''Dizo leu ferome''' (E [[Payis d' Lidje (diyalectolodjeye)|walon lidjwès]] : ''Dizos leû fèrome''), c' e-st pîce di teyåte del pene da [[Joseph André|Joseph André]] eplaideye e [[1919]] sol [[Prumire guere daegnrece|Guere di catoize]]. On-z î raconte li guere dispoy l' abrocaedje d' awousse [[1914]] disca l' armistice. [[Categoreye:Pîces di teyåte e walon]] [[Categoreye:Guere di 1914-1918]] == {{HD}} == * [[Wikt:Sipeciås:Pages_liées/Sourdant:JoAdlf|Fråzes do live rissiervowes dins l' Wiccionaire]] gib6s353imabezv4zh6srw3ifemm16k