tchaire

Wiccionaire wawiktionary https://wa.wiktionary.org/wiki/Wiccionaire:Mwaisse_p%C3%A5dje MediaWiki 1.47.0-wmf.2 case-sensitive Media Sipeciås Copene Uzeu Uzeu copene Wiccionaire Wiccionaire copene Imådje Imådje copene MediaWiki MediaWiki copene Modele Modele copene Aidance Aidance copene Categoreye Categoreye copene Rawete Rawete copene Sourdant Sourdant copene Motyince Motyince copene TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Sujet tchaire 0 14698 433707 375733 2026-05-18T19:54:08Z Lucyin 218 433707 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Bdj|cadĕre|cadere|sourd=la}} {{m-s}}. === {{H|Pr}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ʧɛːʀ|ʧeʀ|ʧɛj}} {{BS|ai}} ** {{pzc}} {{AFE|ʧɛːʀ|odio=Wa tchaire.ogg|ling=wa}} * {{Ric}} === {{H|Vi|wa}} === {{-codjow-|troke=5|A=tchey|B=tchai|C=tchaiy|PE=tcheu / tchai / tcheyou}} {{~}} {{vsc}} # vini djus (sins l' voleur). #* Les avions n' låtchént nén di fé des skerlaxhes dins l' sitoelî, et télcôp leyî {{~}} des bombes so ls oujhenes. {{s-rif|JLF}} # ariver tot e-n on côp. #* Saiss çou ki m' {{~|tchait}} sol dos ? # divni vî. #* Ele s' i doet atinde: ene blonde, ça {{~|tchait}} roed. {{s-rif|ELem}} # {{djeyo|wa}} ariver dins ene pus grande aiwe, tot djåzant d' èn aflouwant. #* Li ri d' Îwene {{~|tchait}} e Lesse. {{s-rif|vîs papîs|1549}} ==== {{H|Reu}} ==== # [[tchaire å rvier]] # [[tchaire a djno]] # [[si l’ côp tchait]] # [[tchaire dins les cropecindes]] # {{r|tchaire å rvier so s' vinte}} : dijhêye po rire. # [[leyî tchaire el gorea]] # {{r|croere ki les ålouwetes vont tchaire el boke tote fricassêyes}} : croere ki tot va vni sins må. # [[tchaire sol dos]] # {{r|[[a tchaire moirt]]}} ==== {{H|Pa}} ==== * [[tcheyaedje]], [[tcheyåd]], [[tcheyance]] * [[ritchaire]], [[ritcheyaedje]] * [[astchaire]], [[astcheyance]], [[astcheyou]] ([[bén astcheyou]]) ==== {{H|A}} ==== * [[tchaire djus]], [[tchaire fwebe]] * [[leyî tchaire]] ==== {{H|Si}} ==== * (vini al valêye): {{Lka-si|toumer}} * (plouve, fruts): [[scheure]] * ariver dins ene pus grosse aiwe: [[egoliner]] ==== {{H|Sp}} ==== {{WC}} ==== {{H|Or}} ==== {{Orto | tchaîr = C1,C99 | tchaire = R10,R11,R13 | tchêr = C106 | tchér = O4, S109 | tchér’ = O0,O3 | tchêre = S117 | tchére = O100 | tchèye = C8 }} ==== {{H|Ra}} ==== {{ratour|vini djus |ary= {{t+|ary|طيح|ral=6i7}} |de= {{t+|de|fallen}} |en= to {{t+|en|fall}} |es= {{t+|es|caer}} |fr= {{t+|fr|tomber}}, {{t+|fr|chuter}}, {{t+|fr|dégringoler}}, {{t+|fr|choir}} |nl= {{t+|nl|vallen}} }} {{ratour|ariver dins ene pus grosse aiwe (aflouwant) |fr= {{t+|fr|se jeter}} }} p9fcm10az6j549uionjnz2w8ij1d178 433708 433707 2026-05-18T19:54:32Z Lucyin 218 /* {{H|Vi|wa}} */ 433708 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Bdj|cadĕre|cadere|sourd=la}} {{m-s}}. === {{H|Pr}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ʧɛːʀ|ʧeʀ|ʧɛj}} {{BS|ai}} ** {{pzc}} {{AFE|ʧɛːʀ|odio=Wa tchaire.ogg|ling=wa}} * {{Ric}} === {{H|Vi|wa}} === {{-codjow-|troke=5|A=tchey|B=tchai|C=tchaiy|PE=tcheu / tchai / tcheyou}} {{~}} {{vsc}} # {{fizi|wa}} vini djus (sins l' voleur). #* Les avions n' låtchént nén di fé des skerlaxhes dins l' sitoelî, et télcôp leyî {{~}} des bombes so ls oujhenes. {{s-rif|JLF}} # ariver tot e-n on côp. #* Saiss çou ki m' {{~|tchait}} sol dos ? # divni vî. #* Ele s' i doet atinde: ene blonde, ça {{~|tchait}} roed. {{s-rif|ELem}} # {{djeyo|wa}} ariver dins ene pus grande aiwe, tot djåzant d' èn aflouwant. #* Li ri d' Îwene {{~|tchait}} e Lesse. {{s-rif|vîs papîs|1549}} ==== {{H|Reu}} ==== # [[tchaire å rvier]] # [[tchaire a djno]] # [[si l’ côp tchait]] # [[tchaire dins les cropecindes]] # {{r|tchaire å rvier so s' vinte}} : dijhêye po rire. # [[leyî tchaire el gorea]] # {{r|croere ki les ålouwetes vont tchaire el boke tote fricassêyes}} : croere ki tot va vni sins må. # [[tchaire sol dos]] # {{r|[[a tchaire moirt]]}} ==== {{H|Pa}} ==== * [[tcheyaedje]], [[tcheyåd]], [[tcheyance]] * [[ritchaire]], [[ritcheyaedje]] * [[astchaire]], [[astcheyance]], [[astcheyou]] ([[bén astcheyou]]) ==== {{H|A}} ==== * [[tchaire djus]], [[tchaire fwebe]] * [[leyî tchaire]] ==== {{H|Si}} ==== * (vini al valêye): {{Lka-si|toumer}} * (plouve, fruts): [[scheure]] * ariver dins ene pus grosse aiwe: [[egoliner]] ==== {{H|Sp}} ==== {{WC}} ==== {{H|Or}} ==== {{Orto | tchaîr = C1,C99 | tchaire = R10,R11,R13 | tchêr = C106 | tchér = O4, S109 | tchér’ = O0,O3 | tchêre = S117 | tchére = O100 | tchèye = C8 }} ==== {{H|Ra}} ==== {{ratour|vini djus |ary= {{t+|ary|طيح|ral=6i7}} |de= {{t+|de|fallen}} |en= to {{t+|en|fall}} |es= {{t+|es|caer}} |fr= {{t+|fr|tomber}}, {{t+|fr|chuter}}, {{t+|fr|dégringoler}}, {{t+|fr|choir}} |nl= {{t+|nl|vallen}} }} {{ratour|ariver dins ene pus grosse aiwe (aflouwant) |fr= {{t+|fr|se jeter}} }} 43kznb4fotym5dyq94c8gim9fcmfdgu 433709 433708 2026-05-18T19:55:48Z Lucyin 218 433709 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Bdj|cadĕre|cadere|sourd=la}} {{m-s}}. === {{H|Pr}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ʧɛːʀ|ʧeʀ|ʧɛj}} {{BS|ai}} ** {{pzc}} {{AFE|ʧɛːʀ|odio=Wa tchaire.ogg|ling=wa}} * {{Ric}} === {{H|Vi|wa}} === {{-codjow-|troke=5|A=tchey|B=tchai|C=tchaiy|PE=tcheu / tchai / tcheyou}} {{~}} {{vsc}} # {{fizi|wa}} vini djus (sins l' voleur). #* Les avions n' låtchént nén di fé des skerlaxhes dins l' sitoelî, et télcôp leyî {{~}} des bombes so ls oujhenes. {{s-rif|JLF}} # ariver tot e-n on côp. #* Saiss çou ki m' {{~|tchait}} sol dos ? # divni vî. #* Ele s' i doet atinde: ene blonde, ça {{~|tchait}} roed. {{s-rif|ELem}} # {{djeyo|wa}} ariver dins ene pus grande aiwe, tot djåzant d' èn aflouwant. #* Li ri d' Îwene {{~|tchait}} e Lesse. {{s-rif|vîs papîs|1549}} <gallery> Djivet maxhe Houye Mouze.jpg|la k' Houye tchait e Mouze </gallery> ==== {{H|Reu}} ==== # [[tchaire å rvier]] # [[tchaire a djno]] # [[si l’ côp tchait]] # [[tchaire dins les cropecindes]] # {{r|tchaire å rvier so s' vinte}} : dijhêye po rire. # [[leyî tchaire el gorea]] # {{r|croere ki les ålouwetes vont tchaire el boke tote fricassêyes}} : croere ki tot va vni sins må. # [[tchaire sol dos]] # {{r|[[a tchaire moirt]]}} ==== {{H|Pa}} ==== * [[tcheyaedje]], [[tcheyåd]], [[tcheyance]] * [[ritchaire]], [[ritcheyaedje]] * [[astchaire]], [[astcheyance]], [[astcheyou]] ([[bén astcheyou]]) ==== {{H|A}} ==== * [[tchaire djus]], [[tchaire fwebe]] * [[leyî tchaire]] ==== {{H|Si}} ==== * (vini al valêye): {{Lka-si|toumer}} * (plouve, fruts): [[scheure]] * ariver dins ene pus grosse aiwe: [[egoliner]] ==== {{H|Sp}} ==== {{WC}} ==== {{H|Or}} ==== {{Orto | tchaîr = C1,C99 | tchaire = R10,R11,R13 | tchêr = C106 | tchér = O4, S109 | tchér’ = O0,O3 | tchêre = S117 | tchére = O100 | tchèye = C8 }} ==== {{H|Ra}} ==== {{ratour|vini djus |ary= {{t+|ary|طيح|ral=6i7}} |de= {{t+|de|fallen}} |en= to {{t+|en|fall}} |es= {{t+|es|caer}} |fr= {{t+|fr|tomber}}, {{t+|fr|chuter}}, {{t+|fr|dégringoler}}, {{t+|fr|choir}} |nl= {{t+|nl|vallen}} }} {{ratour|ariver dins ene pus grosse aiwe (aflouwant) |fr= {{t+|fr|se jeter}} }} mccnvtirwpgom8sr933j381j607l40n tchandele 0 14729 433710 426161 2026-05-18T20:28:38Z Lucyin 218 /* {{H|sustantif|wa}} */ 433710 wikitext text/x-wiki {{MR|Tchandeles}} == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|candere|sourd=la}} ([[broûler]]), {{caw|ele|s|wa}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ʧɑ̃ː.'dɛl|ʧɑ̃ː.'dɛj}}; {{miers|3|191}}. ** {{pzc}} {{AFE|ʧɑ̃ː.'dɛl}} * {{Ric|tchan.dele}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{f}} # {{ah-ma|wa}} [[bordon]] d' cére avou on fi å mitan (li [[witche]] u l' [[lignoûle]]), k' on-z esprind å dzeu, po s' [[loumer]]. #* C' est l' anuti. Asteure, dji va distinde li {{~}} eyet doirmi, po fini {{s|LHsla}} #* A Sint-Mårtén, broûlans ene {{~}}, Divant mi, li veye si va drovi! Dj' a des bons bresses po tote handele, Do cour, i s' endè fåt siervi ! {{s-rif|BSLLW|oteur=MLej|"Dj’a dîh-ût ans", tome 43, p. 143}} #* Plin come ene basse, påtriyant-st e latén, Wiyåme rimonte ses grés come s’ aléve a ene tchapele Tot s’ dijhant dvintrinnmint : « A ké sint Va dju mete ene {{~}} ? » {{s-rif|JCmp|« Wiyême li crustin », 1922, p.105-106}} #* Dji rvoe nosse viye aite å grand djoû d' Tossint, Avou ses boukets dvins l' påjhûle blamtaedje Di co cint {{~s}} e l' nuteye k' adschind. {{s-rif|JDcoh|1939, p.84, ''Mi Viyèdje'' (1927)}} # {{meteyo|wa}} baston d' glaece ki pind après on toet, cwand il a rligné, pu rdjalé. #*Ni suce nén les {{~s}}: t' atraprès do må ! #* Les {{~s}} å toet si fjhèt gote a gote. {{s-rif|E203}} #* Gn a des {{~s}} di glaece ki pindèt å toet. {{s-rif|E1}} #* Ås froeds djoûs d' ivier, vos nos estchantez Cwand l' Årdene si couve d' on vwele di påkete ; Les {{~s}} di glaece d' on rouwå ki glete, Sont come des crustås gårnixhant èn åté. {{s-rif|LLaginm|''Tchanson po l’êwe d’Oûte'', (1947), p. 157}} # {{mauh|wa}} nåze ki pind å nez. #* On måssî gamén k' a des {{~s}} di nåze a s' nez. {{s-rif|E1}} <gallery> No electricity.jpg|tchandele di cére Souzane tchandele tchandlé blame.jpg|dessén d' ene tchandele Three elements (Три стихии).jpg| Tchandeles di glaece rotche Tchanxhe1.jpg|Tchandele di glaece Tchandeles so tåve.jpg|tchandeles di glaece sol tåve Trôs d' Han aiwe di Lesse tchandeles rotches.jpg|tchandeles di rotche </gallery> ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|beneye tchandele}} : tchandele beneye a l' eglijhe al tchandleuse, et ki waerantixheut disconte del tonoere. #: {{lang|fr|F. chandelle bénie.}} # {{r|[[broûler l’ tchandele pa les deus costés]]}} # {{r|divizer avou s’ galant foû tchandele}} : sins k’ i gn åye ene sakî a costé. #* C’ esteut bén l’ prumî côp k’ elle aveut ene miete l’ ocåzion di dvizer avou s’ galant foû tchandele {{s-rif|JThi}} #: {{lang|fr|F. dans l’intimité.}} # {{r|djaler a tchandeles}} : [[djaler]] foirt. # {{r|[[endaler come ene tchandele]]}} #* End {{~|a ndalé come ene tchandele}}. {{s-rif|E203}} # {{r|esse come ene tchandele sins metche}} : esse flåwe (fwebe). #* Kî est ç' del fåte si nos n' avans stî k' des tchandeles sins metche ? {{s-rif|LSoh}} # {{r|[[fé loumer ene tchandele]]}} # {{r|[[mete ene tchandele]]}} # {{r|[[mete ene tchandele å diåle]]}} # {{r|[[mete ene tchandele a tos les sints]]}} # {{r|[[li shijhe ni våt nén l’ tchandele]]}} # {{r|[[ni nén valeur ene cassêye tchandele]]}} # {{r|[[promete ene tchandele]]}} #* Divant l' dandjî, nos {{~|prometans ene tchandele}} a tos les sints. {{s-rif|E203}} # {{r|[[tini l’ tchandele]]}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[tchandlé]], [[tchandloe]] * [[tchandlon]] * [[tchandleuse]] ==== {{H|mots d’ aplacaedje}} ==== * [[tchandele di cére]] * [[tchandele pascåle]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|tite=baston d' cére al witche| * [[ciedje]] (''cièrje'') * [[boudjiye]] }} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Lka-or|Tchandeles}} {{Orto | chandel = E177a | chandelle = E212 | tchandele = R10,R13 | tchandèle = C8, E1, O4, S107 {{{plu}},S109,S117 | tchandèye = S109 {{{plu}},S117 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|baston d' cére avou ene witche |es= {{t+|es|candela}} |fr= {{t+|fr|chandelle}} }} {{ratour|baston d' glaece pindou |en= {{t+|en|icicle}} |fr= {{t+|fr|stalactite}} ''(de glace)'' }} === {{H|waitîz eto}} === * {{wp|tchandele (discramiaedje)}} * {{wp}} * {{wp|tchandele di glaece}} ej0u2u2ib824hiooismog9b5oss87tz 433711 433710 2026-05-18T20:29:07Z Lucyin 218 433711 wikitext text/x-wiki {{MR|Tchandeles}} == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|candere|sourd=la}} ([[broûler]]), {{caw|ele|s|wa}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ʧɑ̃ː.'dɛl|ʧɑ̃ː.'dɛj}}; {{miers|3|191}}. ** {{pzc}} {{AFE|ʧɑ̃ː.'dɛl}} * {{Ric|tchan.dele}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{f}} # {{ah-ma|wa}} [[bordon]] d' cére avou on fi å mitan (li [[witche]] u l' [[lignoûle]]), k' on-z esprind å dzeu, po s' [[loumer]]. #* C' est l' anuti. Asteure, dji va distinde li {{~}} eyet doirmi, po fini {{s|LHsla}} #* A Sint-Mårtén, broûlans ene {{~}}, Divant mi, li veye si va drovi! Dj' a des bons bresses po tote handele, Do cour, i s' endè fåt siervi ! {{s-rif|BSLLW|oteur=MLej|"Dj’a dîh-ût ans", tome 43, p. 143}} #* Plin come ene basse, påtriyant-st e latén, Wiyåme rimonte ses grés come s’ aléve a ene tchapele Tot s’ dijhant dvintrinnmint : « A ké sint Va dju mete ene {{~}} ? » {{s-rif|JCmp|« Wiyême li crustin », 1922, p.105-106}} #* Dji rvoe nosse viye aite å grand djoû d' Tossint, Avou ses boukets dvins l' påjhûle blamtaedje Di co cint {{~s}} e l' nuteye k' adschind. {{s-rif|JDcoh|1939, p.84, ''Mi Viyèdje'' (1927)}} # {{meteyo|wa}} baston d' glaece ki pind après on toet, cwand il a rligné, pu rdjalé. #*Ni suce nén les {{~s}}: t' atraprès do må ! #* Les {{~s}} å toet si fjhèt gote a gote. {{s-rif|E203}} #* Gn a des {{~s}} di glaece ki pindèt å toet. {{s-rif|E1}} #* Ås froeds djoûs d' ivier, vos nos estchantez Cwand l' Årdene si couve d' on vwele di påkete ; Les {{~s}} di glaece d' on rouwå ki glete, Sont come des crustås gårnixhant èn åté. {{s-rif|LLaginm|''Tchanson po l’êwe d’Oûte'', (1947), p. 157}} # {{mauh|wa}} nåze ki pind å nez. #* On måssî gamén k' a des {{~s}} di nåze a s' nez. {{s-rif|E1}} <gallery> No electricity.jpg|tchandele di cére Souzane tchandele tchandlé blame.jpg|dessén d' ene tchandele Tchandeles di glaece rotche Tchanxhe1.jpg|Tchandele di glaece Tchandeles so tåve.jpg|tchandeles di glaece sol tåve Trôs d' Han aiwe di Lesse tchandeles rotches.jpg|tchandeles di rotche </gallery> ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|beneye tchandele}} : tchandele beneye a l' eglijhe al tchandleuse, et ki waerantixheut disconte del tonoere. #: {{lang|fr|F. chandelle bénie.}} # {{r|[[broûler l’ tchandele pa les deus costés]]}} # {{r|divizer avou s’ galant foû tchandele}} : sins k’ i gn åye ene sakî a costé. #* C’ esteut bén l’ prumî côp k’ elle aveut ene miete l’ ocåzion di dvizer avou s’ galant foû tchandele {{s-rif|JThi}} #: {{lang|fr|F. dans l’intimité.}} # {{r|djaler a tchandeles}} : [[djaler]] foirt. # {{r|[[endaler come ene tchandele]]}} #* End {{~|a ndalé come ene tchandele}}. {{s-rif|E203}} # {{r|esse come ene tchandele sins metche}} : esse flåwe (fwebe). #* Kî est ç' del fåte si nos n' avans stî k' des tchandeles sins metche ? {{s-rif|LSoh}} # {{r|[[fé loumer ene tchandele]]}} # {{r|[[mete ene tchandele]]}} # {{r|[[mete ene tchandele å diåle]]}} # {{r|[[mete ene tchandele a tos les sints]]}} # {{r|[[li shijhe ni våt nén l’ tchandele]]}} # {{r|[[ni nén valeur ene cassêye tchandele]]}} # {{r|[[promete ene tchandele]]}} #* Divant l' dandjî, nos {{~|prometans ene tchandele}} a tos les sints. {{s-rif|E203}} # {{r|[[tini l’ tchandele]]}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[tchandlé]], [[tchandloe]] * [[tchandlon]] * [[tchandleuse]] ==== {{H|mots d’ aplacaedje}} ==== * [[tchandele di cére]] * [[tchandele pascåle]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|tite=baston d' cére al witche| * [[ciedje]] (''cièrje'') * [[boudjiye]] }} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Lka-or|Tchandeles}} {{Orto | chandel = E177a | chandelle = E212 | tchandele = R10,R13 | tchandèle = C8, E1, O4, S107 {{{plu}},S109,S117 | tchandèye = S109 {{{plu}},S117 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|baston d' cére avou ene witche |es= {{t+|es|candela}} |fr= {{t+|fr|chandelle}} }} {{ratour|baston d' glaece pindou |en= {{t+|en|icicle}} |fr= {{t+|fr|stalactite}} ''(de glace)'' }} === {{H|waitîz eto}} === * {{wp|tchandele (discramiaedje)}} * {{wp}} * {{wp|tchandele di glaece}} pdd4o2fgvh4ruhel9l3d8geytm9i8xl 433712 433711 2026-05-18T20:53:28Z Lucyin 218 433712 wikitext text/x-wiki {{MR|Tchandeles}} == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|candere|sourd=la}} ([[broûler]]), {{caw|ele|s|wa}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ʧɑ̃ː.'dɛl|ʧɑ̃ː.'dɛj}}; {{miers|3|191}}. ** {{pzc}} {{AFE|ʧɑ̃ː.'dɛl}} * {{Ric|tchan.dele}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{f}} # {{ah-ma|wa}} [[bordon]] d' cére avou on fi å mitan (li [[witche]] u l' [[lignoûle]]), k' on-z esprind å dzeu, po s' [[loumer]]. #* C' est l' anuti. Asteure, dji va distinde li {{~}} eyet doirmi, po fini. {{s|LHsla}} #* A Sint-Mårtén, broûlans ene {{~}}, Divant mi, li veye si va drovi! Dj' a des bons bresses po tote handele, Do cour, i s' endè fåt siervi ! {{s-rif|BSLLW|oteur=MLej|"Dj’a dîh-ût ans", tome 43, p. 143}} #* Plin come ene basse, påtriyant-st e latén, Wiyåme rimonte ses grés come s’ aléve a ene tchapele Tot s’ dijhant dvintrinnmint : « A ké sint Va dju mete ene {{~}} ? » {{s-rif|JCmp|« Wiyême li crustin », 1922, p.105-106}} #* Dji rvoe nosse viye aite å grand djoû d' Tossint, Avou ses boukets dvins l' påjhûle blamtaedje Di co cint {{~s}} e l' nuteye k' adschind. {{s-rif|JDcoh|1939, p.84, ''Mi Viyèdje'' (1927)}} # {{meteyo|wa}} baston d' glaece ki pind après on toet, cwand il a rligné, pu rdjalé. #* Ni suce nén les {{~s}}: t' atraprès do må ! #* Les {{~s}} å toet si fjhèt gote a gote. {{s-rif|E203}} #* Gn a des {{~s}} di glaece ki pindèt å toet. {{s-rif|E1}} #* Ås froeds djoûs d' ivier, vos nos estchantez Cwand l' Årdene si couve d' on vwele di påkete ; Les {{~s}} di glaece d' on rouwå ki glete, Sont come des crustås gårnixhant èn åté. {{s-rif|LLaginm|''Tchanson po l’êwe d’Oûte'', (1947), p. 157}} # {{mauh|wa}} nåze ki pind å nez. #* On måssî gamén k' a des {{~s}} di nåze a s' nez. {{s-rif|E1}} <gallery> Avatar Majid Amlashi (181730815).jpeg|tchandele di cére Souzane tchandele tchandlé blame.jpg|dessén d' ene tchandele Tchandeles di glaece rotche Tchanxhe1.jpg|Tchandele di glaece Tchandeles so tåve.jpg|tchandeles di glaece sol tåve Trôs d' Han aiwe di Lesse tchandeles rotches.jpg|tchandeles di rotche </gallery> ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|beneye tchandele}} : tchandele beneye a l' eglijhe al tchandleuse, et ki waerantixheut disconte del tonoere. #: {{lang|fr|F. chandelle bénie.}} # {{r|[[broûler l’ tchandele pa les deus costés]]}} # {{r|divizer avou s’ galant foû tchandele}} : sins k’ i gn åye ene sakî a costé. #* C’ esteut bén l’ prumî côp k’ elle aveut ene miete l’ ocåzion di dvizer avou s’ galant foû tchandele {{s-rif|JThi}} #: {{lang|fr|F. dans l’intimité.}} # {{r|djaler a tchandeles}} : [[djaler]] foirt. # {{r|[[endaler come ene tchandele]]}} #* End {{~|a ndalé come ene tchandele}}. {{s-rif|E203}} # {{r|esse come ene tchandele sins metche}} : esse flåwe (fwebe). #* Kî est ç' del fåte si nos n' avans stî k' des tchandeles sins metche ? {{s-rif|LSoh}} # {{r|[[fé loumer ene tchandele]]}} # {{r|[[mete ene tchandele]]}} # {{r|[[mete ene tchandele å diåle]]}} # {{r|[[mete ene tchandele a tos les sints]]}} # {{r|[[li shijhe ni våt nén l’ tchandele]]}} # {{r|[[ni nén valeur ene cassêye tchandele]]}} # {{r|[[promete ene tchandele]]}} #* Divant l' dandjî, nos {{~|prometans ene tchandele}} a tos les sints. {{s-rif|E203}} # {{r|[[tini l’ tchandele]]}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[tchandlé]], [[tchandloe]] * [[tchandlon]] * [[tchandleuse]] ==== {{H|mots d’ aplacaedje}} ==== * [[tchandele di cére]] * [[tchandele pascåle]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|tite=baston d' cére al witche| * [[ciedje]] (''cièrje'') * [[boudjiye]] }} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Lka-or|Tchandeles}} {{Orto | chandel = E177a | chandelle = E212 | tchandele = R10,R13 | tchandèle = C8, E1, O4, S107 {{{plu}},S109,S117 | tchandèye = S109 {{{plu}},S117 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|baston d' cére avou ene witche |es= {{t+|es|candela}} |fr= {{t+|fr|chandelle}} }} {{ratour|baston d' glaece pindou |en= {{t+|en|icicle}} |fr= {{t+|fr|stalactite}} ''(de glace)'' }} === {{H|waitîz eto}} === * {{wp|tchandele (discramiaedje)}} * {{wp}} * {{wp|tchandele di glaece}} mb6zwz2a42al5g6dcbioh94fp9perv5 433713 433712 2026-05-18T20:54:41Z Lucyin 218 433713 wikitext text/x-wiki {{MR|Tchandeles}} == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|candere|sourd=la}} ([[broûler]]), {{caw|ele|s|wa}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ʧɑ̃ː.'dɛl|ʧɑ̃ː.'dɛj}}; {{miers|3|191}}. ** {{pzc}} {{AFE|ʧɑ̃ː.'dɛl}} * {{Ric|tchan.dele}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{f}} # {{ah-ma|wa}} [[bordon]] d' cére avou on fi å mitan (li [[witche]] u l' [[lignoûle]]), k' on-z esprind å dzeu, po s' [[loumer]]. #* C' est l' anuti. Asteure, dji va distinde li {{~}} eyet doirmi, po fini. {{s|LHsla}} #* A Sint-Mårtén, broûlans ene {{~}}, Divant mi, li veye si va drovi! Dj' a des bons bresses po tote handele, Do cour, i s' endè fåt siervi ! {{s-rif|BSLLW|oteur=MLej|"Dj’a dîh-ût ans", tome 43, p. 143}} #* Plin come ene basse, påtriyant-st e latén, Wiyåme rimonte ses grés come s’ aléve a ene tchapele Tot s’ dijhant dvintrinnmint : « A ké sint Va dju mete ene {{~}} ? » {{s-rif|JCmp|« Wiyême li crustin », 1922, p.105-106}} #* Dji rvoe nosse viye aite å grand djoû d' Tossint, Avou ses boukets dvins l' påjhûle blamtaedje Di co cint {{~s}} e l' nuteye k' adschind. {{s-rif|JDcoh|1939, p.84, ''Mi Viyèdje'' (1927)}} # {{meteyo|wa}} baston d' glaece ki pind après on toet, cwand il a rligné, pu rdjalé. #* Ni suce nén les {{~s}}: t' atraprès do må ! #* Les {{~s}} å toet si fjhèt gote a gote. {{s-rif|E203}} #* Gn a des {{~s}} di glaece ki pindèt å toet. {{s-rif|E1}} #* Ås froeds djoûs d' ivier, vos nos estchantez Cwand l' Årdene si couve d' on vwele di påkete ; Les {{~s}} di glaece d' on rouwå ki glete, Sont come des crustås gårnixhant èn åté. {{s-rif|LLaginm|''Tchanson po l’êwe d’Oûte'', (1947), p. 157}} # {{mauh|wa}} nåze ki pind å nez. #* On måssî gamén k' a des {{~s}} di nåze a s' nez. {{s-rif|E1}} <gallery> Avatar Majid Amlashi (181730815).jpeg|tchandele di cére Souzane tchandele tchandlé blame.jpg|dessén d' ene tchandele Birthday cake, Downpatrick, April 2010 (02).JPG|tchandele di fiesse des ans Tchandeles di glaece rotche Tchanxhe1.jpg|tchandele di glaece Tchandeles so tåve.jpg|tchandeles di glaece sol tåve Trôs d' Han aiwe di Lesse tchandeles rotches.jpg|tchandeles di rotche </gallery> ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|beneye tchandele}} : tchandele beneye a l' eglijhe al tchandleuse, et ki waerantixheut disconte del tonoere. #: {{lang|fr|F. chandelle bénie.}} # {{r|[[broûler l’ tchandele pa les deus costés]]}} # {{r|divizer avou s’ galant foû tchandele}} : sins k’ i gn åye ene sakî a costé. #* C’ esteut bén l’ prumî côp k’ elle aveut ene miete l’ ocåzion di dvizer avou s’ galant foû tchandele {{s-rif|JThi}} #: {{lang|fr|F. dans l’intimité.}} # {{r|djaler a tchandeles}} : [[djaler]] foirt. # {{r|[[endaler come ene tchandele]]}} #* End {{~|a ndalé come ene tchandele}}. {{s-rif|E203}} # {{r|esse come ene tchandele sins metche}} : esse flåwe (fwebe). #* Kî est ç' del fåte si nos n' avans stî k' des tchandeles sins metche ? {{s-rif|LSoh}} # {{r|[[fé loumer ene tchandele]]}} # {{r|[[mete ene tchandele]]}} # {{r|[[mete ene tchandele å diåle]]}} # {{r|[[mete ene tchandele a tos les sints]]}} # {{r|[[li shijhe ni våt nén l’ tchandele]]}} # {{r|[[ni nén valeur ene cassêye tchandele]]}} # {{r|[[promete ene tchandele]]}} #* Divant l' dandjî, nos {{~|prometans ene tchandele}} a tos les sints. {{s-rif|E203}} # {{r|[[tini l’ tchandele]]}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[tchandlé]], [[tchandloe]] * [[tchandlon]] * [[tchandleuse]] ==== {{H|mots d’ aplacaedje}} ==== * [[tchandele di cére]] * [[tchandele pascåle]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|tite=baston d' cére al witche| * [[ciedje]] (''cièrje'') * [[boudjiye]] }} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Lka-or|Tchandeles}} {{Orto | chandel = E177a | chandelle = E212 | tchandele = R10,R13 | tchandèle = C8, E1, O4, S107 {{{plu}},S109,S117 | tchandèye = S109 {{{plu}},S117 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|baston d' cére avou ene witche |es= {{t+|es|candela}} |fr= {{t+|fr|chandelle}} }} {{ratour|baston d' glaece pindou |en= {{t+|en|icicle}} |fr= {{t+|fr|stalactite}} ''(de glace)'' }} === {{H|waitîz eto}} === * {{wp|tchandele (discramiaedje)}} * {{wp}} * {{wp|tchandele di glaece}} 82nqnid46bo8il0g6ybq32meyh4f55q gougne 0 40434 433706 429886 2026-05-18T13:46:03Z Scribus electronicus 3672 433706 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Sv|gougnî}}. === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{f}} # côp. #* Dji m' a dné ene {{~}} conte li tåve. {{s|DTW}} #* Il a rçû s' {{~}}. {{s|DTW}} #* Mins ene taeyante pire finda l’ espåce,Et vna fåyler l’ front do moudreu !Li {{~}} aveut peté si roed,Ki l’ ome, a l’ efant, dmanda gråce. {{s-rif|JVri|”Vîx Lîge” (1901), p.80, “Li p’tit Pît’lé”}} #* Pus d’ onk di leus sôdårs poirtént co sol vizaedje les {{~s}} des hepes lidjwesses. {{s-rif|JMtdt|{{p.|102}}}} #* Et waite, s' on racminceut po rîre, pinses-tu k' on rovîyreut lès {{~s}}? {{s|C106|Georges Smal}} # [[plåye]]. #* {{lang|wa-fel|Et sès spales, qui lès cwèdes avît totes disson-n’tés,Estît magnèyes dès mohes,Ca lès mohes, come lès omes,Inmèt d’miner l’åriole so ’ne '''gougne''' qui s’èvilmêye…}} {{s|JMign|"Li tchant del croes", 1932, p. 98}} ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|[[aveur a gougne]]}} # {{r|[[dimorer a gougne]]}} #* Li Rén come li djus d’ citron,E vosse gozî {{~|dmeure a gougne}},Et cwand i tome disk’ å fondVos fruzixhoz, vosse cour grogne. {{s-rif|JLam|(1805-1884)}} # {{r|[[tini a gougne]]}} # {{r|[[esse a gougne]]}}: esse eburtaké ou strapé k' on n' sait pus bodjî. #: Esse a {{~}} etur deus grossès plantches. {{s-rif|C106}} #: Dji grete, dji poûsse, dji fougne tant ki vo m' la a {{~}} inte li moncea et l' plafond. {{s-rif|EWET|p. 53}} # {{r|[[riwaitî a gougne]]}}: lûtchî, båcter, riwaitî al vole, tot s' catchant. ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[gougnot]] * [[gougnote]] * [[gougnî]] * [[gougnter]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto  | gogn = E203 | gogne = E1, R9,R11 {{rif?}}, JDess,JLam  | gougne = C106, E1,E212, R10 | gugne = S54 | - = E89 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour | fr = {{t+|fr|coup}} }} {{ratour|plåye | fr = {{t+|fr|plaie}} }} == {{H|VE}} == * {{BRIF|3129}} efzq3lyky35kmcu02hs0d139m22uzs2