aite

Wiccionaire wawiktionary https://wa.wiktionary.org/wiki/Wiccionaire:Mwaisse_p%C3%A5dje MediaWiki 1.47.0-wmf.3 case-sensitive Media Sipeciås Copene Uzeu Uzeu copene Wiccionaire Wiccionaire copene Imådje Imådje copene MediaWiki MediaWiki copene Modele Modele copene Aidance Aidance copene Categoreye Categoreye copene Rawete Rawete copene Sourdant Sourdant copene Motyince Motyince copene TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Sujet aite 0 4572 433723 433715 2026-05-22T21:36:19Z Geoffroi 4795 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Maumdey plake aite.jpg]] → [[File:Måmdiy plake aite.jpg]] [[c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader’s request) 433723 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|atrium|sourd=la|aisse}}, pal voye do {{p|aître|fro}} {{m-s}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ɛːt|æːt}} {{BS|ai}} ** {{pzc}} {{AFE|ɛːt}} * {{Ric}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{f}} # [[cimintire]], aprume li cene metowe astok di l’ eglijhe. #* Il ont poirté l’ moirt e l’ {{~}} sol biråd. #* Mouyete a ossu shuvou l’ etermint disca l’ {{~}}. {{s-rif|AXbg|1912, p.25}} #* Et l' {{~}} ki s' trovéve djustumint Padrî l' vî meur do ptit djårdén Riçuva des sminces di camamele… Si bén k' ene feye, cwand l' houptata rala sol fosse di s' vî mononke, Ele nel fijha beacôp trop longue Tot veyant çou ki s' passéve la… {{s-rif|LLbe|(1928), p. 71}} # plaece divant l’ eglijhe wice ki les djins s’ ratroplèt après messe. <center><gallery> Aite et eglijhe Transene.jpg Saints Innocents 1550 Hoffbauer.jpg Erlangen-Eltersdorf Friedhof 001.JPG Warar decimbe 2008 aite Sidi Sayide.jpg </gallery></center> ==== {{H|sinonimeye}} ==== * [[cimintire]] ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|aler so l’ aite}} : ## aler dire ses priyires åzès moirts el cimintire. On dit eto : aler so les [[tombes]]. ## esse eteré. <center><gallery> Ôtêye plake rouwale aite.JPG|a [[Ôtêye]] Måmdiy plake aite.jpg|a [[Måmdiy]] Bouyon rowe di l' aite.jpg|a [[Bouyon]], må [[riscôpêye]] Hanu rowe di l' aite.jpg|a [[Hanu]] </gallery></center> ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | aid = E177a | aide = E212 | aite = C9a, R10,R11,R13 | aîte = C1,C13, E34 | aitt = E203 | ête = C9, E1,E21,E34 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|plaece k’ on etere les moirts |fr= {{t+|fr|cimetière}} |en= {{t+|en|cemetery}}, {{t+|en|graveyard}} |nl= {{t+|nl|kerkhof}}, {{t+|nl|begraafplaats}} |de= {{t+|de|Friedhof}}, {{t+|de|Kirchhof}} |es= {{t+|es|cementerio}} |ar= {{t+|ar|مقبرة‎|ral=maqabra|ar-fafl=مَقْبَرَة‎}} |ary= {{t+|ary|روضة‎|ral=ro8a}} (ruDa) }} {{ratour|plaece divant l’ eglijhe wice ki les djins s’ ratroplèt après messe |fr = {{t+|fr|parvis}} }} === {{H|waitîz eto}} === {{wp|aite}} p16xxd3t9shdm2z9tre7gty667a3qnc ezès 0 9013 433716 423296 2026-05-22T20:31:43Z Lucyin 218 433716 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Etr}} «[[e]]» + «[[lzès]]» avou fondaedje do L, ki pôreut rmonter a on {{bdjla}} «[[intus]] [[in]] [[illo]]» {{m-s}}, adon parint avou l' [[vî lingaedje d' oyi]] «[[ens]]». === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ɛ.ˈzɛ|ɔ.ˈzɛ|ɛ̃.ˈzɛ|ɛ̃.ˈze|a.ˈzɛ}} ** {{pzc}} {{AFE|ɛ.ˈzɛ}} * {{Ric|e(.)zès}} === {{H|etroclé årtike|wa}} === {{przwa|[[e]] / [[e l']] {{dV}}|[[ezès]]|[[el]] / [[e l']] {{dV}}|[[ezès]]}} {{~}} {{o&f-prz}} # [[dins]] ([[divins]]) [[les]]. #* Mi l' Cok, Dji n' tchantrè djamåy pus come davance sol poyî, Cwand totes les poyes estént a mes pîs, Betch {{~}} waibes, li cou e-n erî. {{s-rif|[[:wa:Raphaël Zander|Raphaël Zander]]). #* Dj' a rloukî et cweri so internete et dj' a stou dmander {{~}} adjinces po vni e-n avion mins dji n' a rén trové a m' convnance. {{s-rif|ALam}} #* L' orizon discotaeyî somadje d' {{~}} rotches {{~}} vås eyou çki les Lochs s' eprovijhèt rûtiants. {{s-rif|DAnd}} #* Come les pates d' åwe d' on vî vizaedje, Li walon s' sovént d' l' ådje des mots; Des djins do peupe, {{~}} viyaedjes Di tinzintins, el djåzèt co. {{s-rif|JDoc}} #* Gn a on clintcha, amon les raprindisses, a mete tos les addjectifs padvant, come {{~}} lingaedjes tîxhons. {{s|LM}} <gallery> Måmdiy plake ezès bårires.jpg|ezès Bårires (Måmdiy) </gallery> ==== {{H|ratourneures}} ==== Bråmint des [[nos d' plaece]] del Walonreye eploynut ci mot la; {{Lka}} [[w:Divancete ezès (toponimeye)|Divancete ezès]] ==== {{H|mots d’ aplacaedje}} ==== * [[Ezemonts]] * [[Inzefîs]] ==== {{H|notule d’ uzaedje}} ==== Il est bråmint pus corant e walon coinrece d' eployî li cogne nén etroclêye avou l' divancete ''divins les'' ou ''dins les'' e l' plaece d' ''ezès''. Å vraiy on nel ritrouve cåzu måy foû des nos d' plaece et des waloneus ki scrijhèt avou l' ortografeye do rfondou. Ci n' est nén piron parey avou ''[[åzès]]'' et ''[[azès]]'' ki sont podbon eployîs dvins sacwants coines do payis di Lidje. ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | aise = [!d1900] TG4 (dins Aisemont) | inse- = [!d1900] dins "Insepré" a Ambli\, "Insebois" a Bieme | ainsé- = [!d1900] dins "Ainségotte" a Fîlo\, dins "Ainséveau" a Tohogne | inzé- = [!d1900] dins "Inzéri" a Rindeu | azi- = [!d1900] dins "Azimont" a Bouxhonveye | ezès = LRswg I. (p. 100\, 108-109\, 133); II. p. 360-361, R11, R13 | êzè = TG4 (dins Êzèmonts) | ozès = LRswg II. p. 360-361. | o zès = ALam | inzès = TG4 (dins Inzèmonts) | azès = [!s20es] ? |- = E1, E2, E203, E212, O101 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour |fr= {{t+|fr|dans}} {{t+|fr|les}}, {{t+|fr|ès}} ''(vî mot)'' |en= {{t+|en|in}} {{t+|en|the}} + no pluriyal |nl= {{t+|nl|aan}} de + no pluriyal |es= {{t+|es|a}} {{t+|es|los}} {{o}}, {{t+|es|a}} {{t+|es|las}} {{f}} | }} 0vi9gmsgpfmv3r59hsw2quejnlx97m0 433717 433716 2026-05-22T20:32:15Z Lucyin 218 433717 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Etr}} «[[e]]» + «[[lzès]]» avou fondaedje do L, ki pôreut rmonter a on {{bdjla}} «[[intus]] [[in]] [[illo]]» {{m-s}}, adon parint avou l' [[vî lingaedje d' oyi]] «[[ens]]». === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ɛ.ˈzɛ|ɔ.ˈzɛ|ɛ̃.ˈzɛ|ɛ̃.ˈze|a.ˈzɛ}} ** {{pzc}} {{AFE|ɛ.ˈzɛ}} * {{Ric|e(.)zès}} === {{H|etroclé årtike|wa}} === {{przwa|[[e]] / [[e l']] {{dV}}|[[ezès]]|[[el]] / [[e l']] {{dV}}|[[ezès]]}} {{~}} {{o&f-prz}} # [[dins]] ([[divins]]) [[les]]. #* Mi l' Cok, Dji n' tchantrè djamåy pus come davance sol poyî, Cwand totes les poyes estént a mes pîs, Betch {{~}} waibes, li cou e-n erî. {{s-rif|[[:wa:Raphaël Zander|Raphaël Zander]]}} #* Dj' a rloukî et cweri so internete et dj' a stou dmander {{~}} adjinces po vni e-n avion mins dji n' a rén trové a m' convnance. {{s-rif|ALam}} #* L' orizon discotaeyî somadje d' {{~}} rotches {{~}} vås eyou çki les Lochs s' eprovijhèt rûtiants. {{s-rif|DAnd}} #* Come les pates d' åwe d' on vî vizaedje, Li walon s' sovént d' l' ådje des mots; Des djins do peupe, {{~}} viyaedjes Di tinzintins, el djåzèt co. {{s-rif|JDoc}} #* Gn a on clintcha, amon les raprindisses, a mete tos les addjectifs padvant, come {{~}} lingaedjes tîxhons. {{s|LM}} <gallery> Måmdiy plake ezès bårires.jpg|ezès Bårires (Måmdiy) </gallery> ==== {{H|ratourneures}} ==== Bråmint des [[nos d' plaece]] del Walonreye eploynut ci mot la; {{Lka}} [[w:Divancete ezès (toponimeye)|Divancete ezès]] ==== {{H|mots d’ aplacaedje}} ==== * [[Ezemonts]] * [[Inzefîs]] ==== {{H|notule d’ uzaedje}} ==== Il est bråmint pus corant e walon coinrece d' eployî li cogne nén etroclêye avou l' divancete ''divins les'' ou ''dins les'' e l' plaece d' ''ezès''. Å vraiy on nel ritrouve cåzu måy foû des nos d' plaece et des waloneus ki scrijhèt avou l' ortografeye do rfondou. Ci n' est nén piron parey avou ''[[åzès]]'' et ''[[azès]]'' ki sont podbon eployîs dvins sacwants coines do payis di Lidje. ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | aise = [!d1900] TG4 (dins Aisemont) | inse- = [!d1900] dins "Insepré" a Ambli\, "Insebois" a Bieme | ainsé- = [!d1900] dins "Ainségotte" a Fîlo\, dins "Ainséveau" a Tohogne | inzé- = [!d1900] dins "Inzéri" a Rindeu | azi- = [!d1900] dins "Azimont" a Bouxhonveye | ezès = LRswg I. (p. 100\, 108-109\, 133); II. p. 360-361, R11, R13 | êzè = TG4 (dins Êzèmonts) | ozès = LRswg II. p. 360-361. | o zès = ALam | inzès = TG4 (dins Inzèmonts) | azès = [!s20es] ? |- = E1, E2, E203, E212, O101 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour |fr= {{t+|fr|dans}} {{t+|fr|les}}, {{t+|fr|ès}} ''(vî mot)'' |en= {{t+|en|in}} {{t+|en|the}} + no pluriyal |nl= {{t+|nl|aan}} de + no pluriyal |es= {{t+|es|a}} {{t+|es|los}} {{o}}, {{t+|es|a}} {{t+|es|las}} {{f}} | }} iykw4q2bc86vs762o329wota8wjlxkq 433718 433717 2026-05-22T20:47:22Z Lucyin 218 /* {{H|etroclé årtike|wa}} */ 433718 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Etr}} «[[e]]» + «[[lzès]]» avou fondaedje do L, ki pôreut rmonter a on {{bdjla}} «[[intus]] [[in]] [[illo]]» {{m-s}}, adon parint avou l' [[vî lingaedje d' oyi]] «[[ens]]». === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ɛ.ˈzɛ|ɔ.ˈzɛ|ɛ̃.ˈzɛ|ɛ̃.ˈze|a.ˈzɛ}} ** {{pzc}} {{AFE|ɛ.ˈzɛ}} * {{Ric|e(.)zès}} === {{H|etroclé årtike|wa}} === {{przwa|[[e]] / [[e l']] {{dV}}|[[ezès]]|[[el]] / [[e l']] {{dV}}|[[ezès]]}} {{~}} {{o&f-prz}} # [[dins]] ([[divins]]) [[les]]. #* Mi l' Cok, Dji n' tchantrè djamåy pus come davance sol poyî, Cwand totes les poyes estént a mes pîs, Betch {{~}} waibes, li cou e-n erî. {{s-rif|[[w:Raphaël Zander|Raphaël Zander]]}} #* Dj' a rloukî et cweri so internete et dj' a stou dmander {{~}} adjinces po vni e-n avion mins dji n' a rén trové a m' convnance. {{s-rif|ALam}} #* L' orizon discotaeyî somadje d' {{~}} rotches {{~}} vås eyou çki les Lochs s' eprovijhèt rûtiants. {{s-rif|DAnd}} #* Come les pates d' åwe d' on vî vizaedje, Li walon s' sovént d' l' ådje des mots; Des djins do peupe, {{~}} viyaedjes Di tinzintins, el djåzèt co. {{s-rif|JDoc}} #* Gn a on clintcha, amon les raprindisses, a mete tos les addjectifs padvant, come {{~}} lingaedjes tîxhons. {{s|LM}} <gallery> Måmdiy plake ezès bårires.jpg|ezès Bårires (Måmdiy) </gallery> ==== {{H|ratourneures}} ==== Bråmint des [[nos d' plaece]] del Walonreye eploynut ci mot la; {{Lka}} [[w:Divancete ezès (toponimeye)|Divancete ezès]] ==== {{H|mots d’ aplacaedje}} ==== * [[Ezemonts]] * [[Inzefîs]] ==== {{H|notule d’ uzaedje}} ==== Il est bråmint pus corant e walon coinrece d' eployî li cogne nén etroclêye avou l' divancete ''divins les'' ou ''dins les'' e l' plaece d' ''ezès''. Å vraiy on nel ritrouve cåzu måy foû des nos d' plaece et des waloneus ki scrijhèt avou l' ortografeye do rfondou. Ci n' est nén piron parey avou ''[[åzès]]'' et ''[[azès]]'' ki sont podbon eployîs dvins sacwants coines do payis di Lidje. ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | aise = [!d1900] TG4 (dins Aisemont) | inse- = [!d1900] dins "Insepré" a Ambli\, "Insebois" a Bieme | ainsé- = [!d1900] dins "Ainségotte" a Fîlo\, dins "Ainséveau" a Tohogne | inzé- = [!d1900] dins "Inzéri" a Rindeu | azi- = [!d1900] dins "Azimont" a Bouxhonveye | ezès = LRswg I. (p. 100\, 108-109\, 133); II. p. 360-361, R11, R13 | êzè = TG4 (dins Êzèmonts) | ozès = LRswg II. p. 360-361. | o zès = ALam | inzès = TG4 (dins Inzèmonts) | azès = [!s20es] ? |- = E1, E2, E203, E212, O101 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour |fr= {{t+|fr|dans}} {{t+|fr|les}}, {{t+|fr|ès}} ''(vî mot)'' |en= {{t+|en|in}} {{t+|en|the}} + no pluriyal |nl= {{t+|nl|aan}} de + no pluriyal |es= {{t+|es|a}} {{t+|es|los}} {{o}}, {{t+|es|a}} {{t+|es|las}} {{f}} | }} 2d9qydfhuhsi7i0ferp0elzynu4hmz3 rou 0 13117 433724 360004 2026-05-22T21:37:36Z Geoffroi 4795 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Måmdey plake Tchinrowe.jpg]] → [[File:Måmdiy plake Tchinrowe (pitit).jpg]] [[c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader’s request) 433724 wikitext text/x-wiki {{MR|Rou}} == {{L|wa}} == {{djermon|wa}} === {{H|etimolodjeye}} === {{Bdjti}} «[[rod]]» (sårt). === {{H|Pr}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ʀu|ʀɔ}} {{O/OU}} ** {{pzc}} {{AFE|ʀu}} * {{Ric}} === {{H|Su|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} {{vvm}} # {{ist|wa}} {{djeyo|wa}} (plaece k' on a côpé les åbes po fé on viyaedje) ==== {{H|Si}} ==== * [[sårt]] ==== {{H|A}} ==== * [[El Rou-dlé-Tchålerwè]] * [[Li Rou-dlé-Muroe]] * [[Li Rou-dlé-Fosse]] ==== {{H|Or}} ==== * El Rou-dlé-Tchålerwè [[scrîta|Vîs scrijhas]] : Rodo trans flumen Pinton (850), Ruots (960). * Rou-dlé-Fosse: (so plaece: Lë Ro; vî scrijha: Le Rot) no d' ene plaece di [[Bayamont]]. === {{H|VE}} === {{wp|Rou (toponimeye)}}. [[File:Måmdiy plake Tchinrowe (pitit).jpg|thumb]] == {{L|wa-fel}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Lka}} «[[rowe#Walon 2|rowe]]». === {{H|Pr}} === * {{WAFE}} {{AFE|ʀu}} === {{H|Su|wa-fel}} === {{~}} {{f}} #[[rowe#Walon 2|rowe]] (d' ene veye). ==== {{H|Sp}} ==== {{WLmam-Fel}} ==== {{H|Or}} ==== {{Orto | rou = E165 }} == {{L|ht}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Calc|roue|fr|ht}} {{m-s}} === {{H|Su|ht}} === {{~}} {{f}} # [[rowe#Walon 1|rowe]] (ki rôle). 2d3ftknxkjtr9cb31awveb2fc5co5j5 rowe 0 13139 433725 428828 2026-05-22T21:37:37Z Geoffroi 4795 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Måmdey plake Tchinrowe.jpg]] → [[File:Måmdiy plake Tchinrowe (pitit).jpg]] [[c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader’s request) 433725 wikitext text/x-wiki {{RA|wa}} == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa|1}} === {{Bdj|rota|sourd=la}} {{m-s}} ==== {{H|prononçaedje}} ==== * {{WAFE}} * {{prcoi}} {{AFE|rɔw|raw|ruw|ruːw|ru:l|ryw|ryːw|rɛw|rœw|ryː|rjœ}}, {{miers|1|85}} ; {{36pr}}. ** {{pzc}} {{AFE|rɔw|odio=Rowe (rowe).wav}} * {{Ric}} ==== {{H|sustantif|wa}} ==== {{acoird-s}} {{~}} {{f}} # pîce ki toûne so èn [[aessi]] po fé aler des machines u des [[tcheroe]]s. #* Ass rifwait l’ {{~}} di t’ velo ? #* Li vî sot ki va torade esse språtchî come ene fike ou broyî inte les {{~s}} d' on wagon a fwait s' testamint por mi. {{s-rif|JVpa|(1896), p.13}} #*Ses fniesses a colebales,N' ont k' des bokets d' cwåreas,Et s' {{~}}, vete di mossea,Dimeure todi mouwale{{s-rif|JMign|"[[w:Fleurs di prétins (arimés)|Fleûrs di prétins]]", p.82 (1929), "Li molin dè vî Stiène" (1925)}} # {{vm}} tourmint la k' on spiyive les mimbes d' on condåné po l' ataetchî a ene rowe. <gallery> Rowe tchaur.jpg|Viye rowe di tchår Rowe molén Corbiyon al tere.jpg|Rowe di molén Muzêye Bwès Cazî rowes dintêyes.jpg|rowes di moletes Breaking Wheel.jpg|Tourmint </gallery> ===== {{H|ratourneures}} ===== {{Boesse|c=2|tite=usteye| # {{r|[[c’ est ene rowe ki toûne]]}} # {{r|[[c’ est l’ rowe do monde insi]]}} # {{r|{{~}} di bwès|cat=es}} : rowe fwaite avou des tchames et des rais d’ bwès. # {{r|{{~}} di cawoutchou|cat=es}} : rowe avou des pneus d’ [[cawoutchou]]. # {{r|{{~}} di molén|cat=es}} : rowe ki toûne avou l’ aiwe u l’ vint et fé tourner on molén. # {{r|coler al {{~}}}}, {{r|plaker al {{~}}}} : {{cicl|wa}} rôler djusse dirî èn ôte. #* Tiestou, voltrûle, Leyon coléve al {{~}} di s’ camaeråde, et n’ si vleut nén fé låtchî. {{s-rif|FBar}} # {{r|Li cénkinme {{~}} del tcherete}} : ## sacwè ki n’ sieve a rén. ## onk ki n’ sieve a rén dins ene soce. # {{r|tchôkî al {{~}}}} : aidî ene eterprijhe, sotni les idêyes d’ ene djin; {{ode}} bouter al tcherete. }} {{Boesse|c=2|tite=tourmint| # {{r|mete so rowe}} #* E nosse payis, on {{~|n' mete pus so rowe}}. {{s-rif|E203}} }} ===== {{H|parintaedje}} ===== * [[rouwire]] * (sol bodje rouy-) [[rouyot]], [[rouyete]], [[carouyî]], [[carouyåd]] * (sol bodje rol, rôl) [[role]], [[rôler]], [[rôlete]], [[rôlî]], [[rôler]], [[rôlaedje]], [[berôler]] ===== {{H|mots d’ aplacaedje}} ===== * [[rowe Sinte-Catrene]] ===== {{H|ortografeyes}} ===== {{Orto | row = E203 | rowe = E1, G201 {{p.|243}}, R10, R11:rowe_1, R13 | rówe = G201 {{p.|243}} | rawe = E34, G201 {{p.|243}} | rouwe = G201 {{p.|243}} | roûwe = S0, G201 {{p.|243}} | roûle = FO2 | roûe = S0 | ruwe = G201 {{p.|243}} | rûwe = G201 {{p.|243}} | rûe = G201 {{p.|243}} | reuwe = G201 {{p.|243}} | reùwe = C9 | rèwe = G201 {{p.|243}} | rieu = G201 {{p.|243}} }} ===== {{H|ratournaedjes}} ===== {{ratour|pîce ki toûne |fr= {{t+|fr|roue}} |en= {{t+|en|wheel}} |nl= {{t+|nl|wiel}}, {{t+|nl|rad}} |ca= {{t+|ca|roda}} |de= {{t+|de|Rad}} |es= {{t+|es|rueda}} |ar= {{t+|ar|عجلة|ral=3ajala}} |ary= {{t+|ary|ريدة|ral=rwida}} }} === {{H|etimolodjeye|wa|2}} === {{Bdj|rowe}} divins l' sinse di tourmint, did la onk ki divreut-st esse rowé. ==== {{H|sustantif|wa}} ==== {{-su-}} {{~}} {{o}} # onk ki merite d' esse rowé, haeyåve djin. #* On laid {{~}}. {{s-rif|E1}} #* Rossea {{~}} ! {{s-rif|E1}} #* Vos vs plindoz d' n' aveur nole exhoweC' est k' pus djonne, vos fjhîz pouri {{~}}. {{s-rif|JLev|ratournant [[w:Simon et Linåd (live d' imådjes)|Simon et Linåd]]}} #* « Dj’ årè m’ manoye cwand dj’ rinterrè, Djôzef e-st on si haeyåve {{~}}.» {{s-rif|JVbtf|« Pitite pâquète », 1893, p.71}} #* Ir al nute, tot rivnant d’ so les tiers, ene loumrote mi shuva disk’ å crucifis. Sene di måleurs ! Tot rintrant cial, dji m’ trebouxha dvins les pates d’ on noer tchet ; di wice vineut i, ç’ laid {{~}} la ?... {{s-rif|JMtbr|1922, p.24}} #* I sereut t' tins, måtourné {{~}}, ki l' vôr ti stitchreut di m' bouxhî. {{s-rif|JDcoh|1939, p.144, ''Di stoc èt d’ tèye ! Sinne dialoguêye anti-alcoolique'' (1927)}} ===== {{H|sinonimeye}} ===== {{Boesse|c=2| * [[djubet]] * [[pindårt]] * [[potince]] }} ===== {{H|ortografeyes}} ===== {{Orto | rowe = E1,E170, R10 | - = E89,E203 }} ===== {{H|ratournaedjes}} ===== {{ratour| |fr= individu méritant le suplice de la roue, {{t+|fr|pendard}} }} === {{H|etimolodjeye|wa|3}} === {{Bdj|ruga|sourd=la}} (pleu, voye). {{Dat|1280|wa}}. ==== {{H|prononçaedje}} ==== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|rɔw|raw|ruw|ru|ruː|ryw|ryːw|ryːj|ryː}}, {{miers|1|86}}; {{O/OU/U}} ** {{pzc}} {{AFE|rɔw|odio=Rowe (rowe).wav}} * {{Ric}} ==== {{H|sustantif|wa}} ==== {{-su-}} {{~}} {{o}} #[[voye]] avou des [[måjhon]]s sol [[dilé]], dins ene [[veye]], on gros [[viyaedje]]. #* Estant efants, nos n' pléns nén aler djouwer sol {{~}} {{s-rif|C9}} #* Asteure, dins les veyes, c' est a-z awè peu di trivierser les {{~s}} {{s-rif|C9}} #* Les coråles passént dins les {{~}} e hoskinant ene crinnete. {{s-rif|CTom}} #* Cwè çki vs wangnîz a-z aler cori les {{~s}} ? #* Il ont-st acaté ene måjhon k' est a front d' {{~}} {{s-rif~|FO105|a « rue »}} <center><gallery> Ocquier - Grand Rowe.JPG|Mot « rowe » dins ene plake di rowe a [[Okir]]. Dion mwaisse rowe båshele.jpg </gallery></center> ===== {{H|ratourneures}} ===== # {{r|e l’ rowe}} : a l’ ouxh. #* L’ ome ki n’ dimandéve rén s’ aveut saiwté foû do posse a ene téle vitesse k’ i s’ a rtrové {{~|el rowe}} sins k’ on åye li tins del vey passer. {{s-rif|ESul}} ===== {{H|parintaedje}} ===== * [[rouwale]] ===== {{H|mots d’ aplacaedje}} ===== * [[tchinrowe]] * [[grand-rowe]] * [[tchén d’ rowe]] ([[tchén d' corote]]) ===== {{H|sinonimeye}} ===== * [[voye]], [[tchimin]] ===== {{H|mots vijhéns}} ===== * (pitite rowe) [[voylete]], [[rouwale]] ===== {{H|ortografeyes}} ===== {{Orto | row = E203 | rowe = E1, E170, G201 [https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=1&alw_page=245 p. 245], R10, R11:rowe_2, R13 | reùwe = C9 | ruwe = G201,S54 p. 57 | rówe = G201 | rawe = G201 | râwe = E34 | rouwe = G201 | roûwe = G201 | rou = E165,G201 | roû = G201 | roûe = S0 | rûwe = C1,C8,O0,O4,G201,FO105 a « rue » | reuwe = O0,G201 | rûye = O0,G201 | rû = G201 | reûye = FO105 a « rue »,G201 | rèwe = G201 }} <center><gallery> Ocquier - Grand Rowe.JPG|Dizo cogne rifondowe « rowe » a [[Okir]] Ôtêye rowe tchéns plake walon.JPG|sifwaitmint a [[Ôtêye]] Fosses-la-Ville JPG05W.jpg|Disfondowe « reuwe » a [[Fosse-li-Veye]] Måmdiy plake Tchinrowe (pitit).jpg|Disfondowe « rou » a [[Måmdiy]] </gallery></center> ===== {{H|ratournaedjes}} ===== {{ratour|voye d’ ene veye |fr= {{t+|fr|rue}} |en= {{t+|en|street}} |nl= {{t+|nl|straat}} |de= {{t+|de|Strassen}} |es= {{t+|es|calle}} |ar= {{t+|ar|شارِع|ral=châri3}} |ary= {{t+|ary|زنقة|ral=zanqa}} }} === {{H|etimolodjeye|wa|4}} === {{Bdj|ruta|sourd=la}} {{m-s}}. ==== {{H|prononçaedje}} ==== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|rɔw|ruː|ryː}} ** {{pzc}} {{AFE|rɔw|odio=Rowe (rowe).wav}} * {{Ric}} ==== {{H|sustantif|wa}} ==== {{-su-}} {{~}} {{f}} # {{plante|wa}} coûtivêye po ses viertus come yebe ås maladeyes, {{sla|Ruta spp}}. #* Fijhoz ene eplåsse avou del {{~}} po vosse må d’ goidje. {{s-rif|S0}} <gallery> Ruta graveolens-Silent Valley-2016-08-15-001.jpg|Rowe des cortis. </gallery> ===== {{H|ortografeyes}} ===== {{Orto | row = E203 | rowe = E1 | roûwe = S0 | reûwe = C89 | roûe = S0 | rûwe = O99 | rûye = O85, O99 | - = R13 }} ===== {{H|ratournaedjes}} ===== {{ratour|yebe ås maladeyes |fr= {{t+|fr|rue}} |en= {{t+|en|rue}} |nl= {{t+|nl|ruit}} |de= {{t+|de|Raute}} |es= {{t+|es|ruda}} |zgh= {{t+|zgh|ⴰⵡⵔⵎⵉ|ral=awermi}} }} === {{H|VE}} === * {{wp|rowe (discramiaedje)}} * {{wp|Rowe (mecanike)}} * {{wp|Rowe (di veye)}} * {{wp|Rowe (toponimeye)}} k0xz9c0ntrt2o4s8h40cbl91ot6qnw8 bårire 0 46588 433719 406255 2026-05-22T20:50:31Z Lucyin 218 433719 wikitext text/x-wiki {{MR|Bårire}} == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|båre}} {{caw|ire|s|wa}}. === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{f}} # [[ahesse]] di bwès ou d' fier ki s' drouve et si rclôre, po serer on passaedje. #* Sol pus hôte tour on mete li banire ; On awaite aroufler l' innmi ; Et cwand l' innmi riviesse li {{~}}, Kéne djoye di vey tot s' aplati ! {{s-rif|MLej|“ Œuvres lyriques du poète Martin Lejeune” p.156, « So l’ bwérd dèl mér »}} #* Mins l' {{~}} est serêye, di-st-i. {{s-rif|[[w:J. Lechanteur|J. Lechanteur]], ramexhnant li temognaedje d' on fossî, wallonnes, 2001-2002}} # plaece la k' i fåt payî l' passaedje. #* Å cmince di leu mariaedje, i rprindît ene {{~}} e-n Andrîmont sol rote ki vneut di Spå. {{s-rif|LRsov|p. 59}} <gallery> Måmdiy plake ezès bårires.jpg|ezès Bårires (Måmdiy) </gallery> ==== {{H|mots vijhéns}} ==== [[håjhe]], [[håjhea]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | banrîre = E165 | bâriêre = O0 | bâriére = S109,S117 | bårire = R10,R13 | bârire = E212 | bårîre = E1,E34, S117 | bârîre = E21,E200 | baurîre = C1,C9,C13, S36 | baurrîre = C9a |- = S44 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|ahesse po bårer on passaedje |fr= {{t+|fr|barrière}} |en= {{t+|en|barrier}} |nl= {{t+|nl|versperring}} |de= {{t+|de|Schranke}}, {{t+|de|Schlagbaum}}, {{t+|de|Barriere}} |es= {{t+|es|barrera}} }} gn6bxcbcvt1oujqccckhj6lz6r00xqb alou 0 64485 433720 366734 2026-05-22T20:56:19Z Lucyin 218 /* {{H|prononçaedje}} */ 433720 wikitext text/x-wiki {{MR|Alou}} == {{L|wa}} == ==={{H|etimolodjeye}}=== {{Bdj|alôd|sourd=frk|ling=wa}}, e {{p|allodium|la|wa}}. ==={{H|prononçaedje}}=== *{{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ɑ.ˈljø|ɑ.ˈlyː|ɑ.'wɛ}} ** {{pzc}} {{AFE|ɑ.ˈlu}} * {{Ric|a(.)lou}} ==={{H|sustantif|wa}}=== {{-su-}} {{~}} {{o}} # boket d’ tere el [[Moyinådje]] ki n’ esteut nén dizo l’ otorité d’ on signeur. #: {{djermon-egzimpe|wa}} ===={{H|parintaedje}}==== * [[Brinne-l’-Alou]] * ''[[Aleûr]]'' ===={{H|ortografeyes}}==== {{Orto | alieu = O4 | alû = O5 | alou = R10 | aloû = R9:Beafôrt (a « Beafôrt »), R11:Beafôrt (a « Beafôrt ») }} ===={{H|ratournaedjes}}==== {{ratour |fr = {{t+|fr|alleu}} }} cj2nac99f5jqc5lcsl10wpv7il59rnp 433721 433720 2026-05-22T21:00:21Z Lucyin 218 433721 wikitext text/x-wiki {{MR|Alou}} == {{L|wa}} == ==={{H|etimolodjeye}}=== {{Bdj|alôd|sourd=frk|ling=wa}}, divnou {{p|allodium|la|wa}} e latén del Hôte Moyinådje. ==={{H|prononçaedje}}=== *{{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ɑ.ˈljœ|ɑ.ˈlyː|ɑ.'wɛ}} ** {{pzc}} {{AFE|ɑ.ˈlu}} * {{Ric|a(.)lou}} ==={{H|sustantif|wa}}=== {{-su-}} {{~}} {{o}} # {{istw|wa}} boket d’ tere el [[Moyinådje]] ki n’ esteut nén dizo l’ otorité d’ on signeur. #* I dmorént so l' {{~}} d' Poitchrece, did la leu no : del Loû. <gallery> Poitchrece-e-l'-Årdene L' Alou.jpg </gallery> ===={{H|parintaedje}}==== * [[Brinne-l’-Alou]] * ''[[Aleûr]]'' ===={{H|ortografeyes}}==== {{Orto | alieu = O4 | alû = O5 | alou = R10 | aloû = R9:Beafôrt (a « Beafôrt »), R11:Beafôrt (a « Beafôrt ») }} ===={{H|ratournaedjes}}==== {{ratour|el Mîtrinne ådje, tere libe di droets do signeur |fr = {{t+|fr|alleu}} }} if1cjvo5xj5od8nss6dpyfkmdt0x84z 433722 433721 2026-05-22T21:01:07Z Lucyin 218 /* {{H|ortografeyes}} */ 433722 wikitext text/x-wiki {{MR|Alou}} == {{L|wa}} == ==={{H|etimolodjeye}}=== {{Bdj|alôd|sourd=frk|ling=wa}}, divnou {{p|allodium|la|wa}} e latén del Hôte Moyinådje. ==={{H|prononçaedje}}=== *{{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ɑ.ˈljœ|ɑ.ˈlyː|ɑ.'wɛ}} ** {{pzc}} {{AFE|ɑ.ˈlu}} * {{Ric|a(.)lou}} ==={{H|sustantif|wa}}=== {{-su-}} {{~}} {{o}} # {{istw|wa}} boket d’ tere el [[Moyinådje]] ki n’ esteut nén dizo l’ otorité d’ on signeur. #* I dmorént so l' {{~}} d' Poitchrece, did la leu no : del Loû. <gallery> Poitchrece-e-l'-Årdene L' Alou.jpg </gallery> ===={{H|parintaedje}}==== * [[Brinne-l’-Alou]] * ''[[Aleûr]]'' ===={{H|ortografeyes}}==== {{Orto | alieu = O4 | alû = O5 | alwè = O90 | alou = R10 | aloû = R9:Beafôrt (a « Beafôrt »), R11:Beafôrt (a « Beafôrt ») }} ===={{H|ratournaedjes}}==== {{ratour|el Mîtrinne ådje, tere libe di droets do signeur |fr = {{t+|fr|alleu}} }} p1hb7q39ghxmnvcq2tpoz7vikpplu4l