tchinne

Wiccionaire wawiktionary https://wa.wiktionary.org/wiki/Wiccionaire:Mwaisse_p%C3%A5dje MediaWiki 1.47.0-wmf.3 case-sensitive Media Sipeciås Copene Uzeu Uzeu copene Wiccionaire Wiccionaire copene Imådje Imådje copene MediaWiki MediaWiki copene Modele Modele copene Aidance Aidance copene Categoreye Categoreye copene Rawete Rawete copene Sourdant Sourdant copene Motyince Motyince copene TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Sujet tchinne 0 14878 433735 430646 2026-05-25T17:40:44Z Lucyin 218 /* {{H|sustantif|wa}} */ 433735 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa|1}} === {{Bdjga}} «cassanos» {{m-s}}, pal voye do {{bdjpala|casnu}}. ==== {{H|prononçaedje}} ==== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ʧɛ̃ːn|ʧɛ:n|ʧen|ʧɛn|ʧɔːɲ||ʧaːɲ|ʧɔːɲ|ʧaːn|ʧãn}} ** {{pzc}} {{AFE|ʧɛ̃ːn}} * {{Ric}} <gallery> Poertschach Landspitz Eiche im Herbstkleid 11102013 562.jpg Zwei Eicheln.jpg|Frut Quercus stellata.jpg|Foyes </gallery> ==== {{H|sustantif|wa}} ==== {{-su-}} {{~}} {{o}} # {{åbe|wa}} åbe avou on deur bwès, ene coschirêye eschoice, et des foyes avou des crolés boirds, {{sla|Quercus spp.}} #* Mins vos årîz dit ki l’ Signeur Ni voleut nén dishazi l’ {{~}} Ki ratneut ses fis dvins l’ broûlî. {{s-rif|JVvl|(1901), p.85, “Li Vôye di l’Eglise”}} #* On vî {{~}} si dressive firmint dvant leye, et ståréve so s' façåde li dintele di s' vert mantea. {{s-rif|JMvl|1922, p.5}} {{AFE|-|odio=06 Lang-wa Viè l' loumîre 1922 (J. Mignolet).ogg|ling=wa}} #* C’ est l’ franc riya des djoûs d’ prétins, Cwand l’ sourdaedje s’ abohnêye Et k’ afeye, po s’ moker do vint, On gros {{~}} clintche si scheuve et xhaxhlêye. {{s-rif|JCmp|« Prima vera », p.95-96}} #* Nos avans tchoezi des stokets et des cayets d' beyôle, di {{~}} et d' hesse ([[w:J.C. Balthazart|J.C. Balthazart]]). #* Dins ses dierins moumints, li vî {{~}} ervoet les bribeus a l' ombe di s' fouyaedje, li fåtchaedje des grins et l' rascodaedje ([[w:Joseph Boucher|Joseph Boucher]]). # {{munu|wa}} bwès di ci åbe la. #* Les batchs di {{~}}, k' on s' heréve cobén ene schinlete e cou, sont-st evoye {{s-rif|MFri}} # {{im|wa}} [[cawêye]] di sacwès. #* Vis rnovler l' {{~}} di poennes K' on té dizôre foirdja Ci sereut fé rpielter Meye låmes a mes påpires. {{s-rif|JDcoh|1939, p.62-63, ''Djônèsse è doû'' (1933)}} ===== {{H|parintaedje}} ===== * parintêye avou on [[w:candjmint d' voyale|candjmint d' voyale]] IN => È ** [[tchenea]], [[tchenoe]] / [[Tchenoe]] * parintêye sins candjmint d' voyale ** [[Tchinnêye]] ** [[tchinner]], [[tchinnaedje]] ===== {{H|mots d’ aplacaedje}} ===== * [[tchinne rouve]], [[tchinne d' Amerike]] * [[tchinne-lidje]] * [[vert tchinne]] ===== {{H|ortografeyes}} ===== {{Orto  | tchinne = E170, O4, R10:17170,R13, S117 | tchin.ne = C1,C99,G206 | tchêne = G206 | tchéne = G206 | tchène = C8,G206 | chaine = E212  | tchågne = E1,E170,G206 | tchan.ne = E165,G206 | tchâgne = G206 | tchâne = G206 }} ===== {{H|ratournaedjes}} ===== {{ratour |en= {{t+|en|oak}} |es= {{t+|es|roble}} |eu= {{t+|eu|haritz||haritz#haritz 1}} |fr= {{t+|fr|chêne}} |ja= {{t+|ja|楢||なら|ja-kana=なら|ral=nara}} }} === {{H|etimolodjeye|wa|2}} === {{Bdj|catena|sourd=la}}, dandjreus pal voye d' èn ôte lingaedje d' oyi. (Li vraiy mot walon åreut sitî ''*tcheyinne'', walo-picård ''*cayinne'', come po les arivas do latén ''cathedra''.) <gallery> Chaine.jpg Kettenvergleich.jpg|Tchinne di velo </gallery> ==== {{H|prononçaedje}} ==== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ʧɛ̃n|ʧɛ:n|ʧe:n}} ** {{pzc}} {{AFE|ʧɛ̃n}} * {{Ric}} ==== {{H|sustantif|wa}} ==== {{-su-}} {{~}} {{f}} # raloyeyes måyes di fier, u d’ èn ôte metå, siervant a-z ataetchî. #* I lyi a ofri ene {{~}} di blanc ôr. #* Mins vos årîz dit ki l’ SigneurNi voleut nén dishazi l’ {{~}}Ki ratneut ses fis dvins l’ broûlî. {{s-rif|JVri|”Vîx Lîge” (1901), p.85, “Li Vôye di l’Eglise”}} #* Ti, ti foirdjeyes ti-minme les tchinnes ki t' divèt-st elaxhî {{s-rif|ISte}} #* Come ene bedêye ki saetche so s' {{~}} po pleur aler magnî disk' å coron {{s-rif|LSom}} #* Il èsteût todi bin påhûle. Mins qwand i moussîve on bribeû èl coûr ou bin qwand on facteûr vinéve, Champagne féve come on démon po råyî s’ '''tchinne''' èt cori l’zî potchî å stoumac’ {{s|FRen}} # rîlêye d' elemints del minme sôre # boket del [[schene]] (rîlêye di cronzoxhs). #* El {{~}} do cô croxhe : c' est par la kel veye a corou evoye {{s-rif|FCal}} #* Dj' a peu ki l' Bon Diu, nén pus k' mi, ni såye raclaper ene {{~}} do cô cassêye {{s-rif|MVSeb}} ===== {{H|ratourneures}} ===== # {{r|fré d' tchinne}} : onk k' est prijhnî avou vos. # {{r|[[saetchî]] al tchinne}} : saetchî al coide (esse maryî). # {{r|tchinne di surté}} : tchinne k’ on mete après l’ ouxh, po k’ i n’ si poye drovi pår. #* Asteure, el plaece d' ene carcele, c' est ene tchinne di surté {{s-rif|E203}} # {{r|tchinne di tecse}} : {{éndj|wa}} variåve contnant ene shûte di caracteres, et ki contént do tecse (et nén djusse tot l' minme kéne valixheur), dj' ô bén k' on-z î pout apliker des fonccions d' tecse (replaeçmint d' caracteres, relijhaedje, candjî di ptite a grandès letes, håyner avou des fontes, evnd.) ===== {{H|parintaedje}} ===== * [[tchinnete]] (''tchin.nète''), [[tchinnon]] (''tchin.non''). * [[etchinner]] * [[distchinner]] ===== {{H|ortografeyes}} ===== {{Orto | chainn = E177a | chéne = E212 | chêne = E212 | tchéne = E165,E212b | tchinne = C8, O4, R10:16861,R13, S17,S117 | tchin.ne = C1,C99 }} ===== {{H|ratournaedjes}} ===== {{ratour|rîlêye di måyes po-z ataetchî |ca= {{t+|ca|cadena}} |en= {{t+|en|chain}} |es= {{t+|es|cadena}} |fr= {{t+|fr|chaîne}} |it= {{t+|it|catena}} }} {{ratour|rîlêye d' elemints del minme sôre |en= {{t+|en|string}} |es= {{t+|es|cadena}} |fr= {{t+|fr|chaîne}} }} {{ratour|rîlêye di cronzoxh |fr= {{t+|fr|colonne}} }} ==={{H|VE}}=== {{wp|tchinne (discramiaedje)}} s7j6dpyeacev73bcgopv8aplz9mrrk7 433740 433735 2026-05-25T18:06:55Z Lucyin 218 433740 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa|1}} === {{Bdjga}} «cassanos» {{m-s}}, pal voye do {{bdjpala|casnu}}. ==== {{H|prononçaedje}} ==== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ʧɛ̃ːn|ʧɛ:n|ʧen|ʧɛn|ʧɔːɲ||ʧaːɲ|ʧɔːɲ|ʧaːn|ʧãn}} ** {{pzc}} {{AFE|ʧɛ̃ːn}} * {{Ric}} ==== {{H|sustantif|wa}} ==== {{-su-}} {{~}} {{o}} # {{åbe|wa}} åbe avou on deur bwès, ene coschirêye eschoice, et des foyes avou des crolés boirds, {{sla|Quercus spp.}}. #* Mins vos årîz dit ki l’ Signeur Ni voleut nén dishazi l’ {{~}} Ki ratneut ses fis dvins l’ broûlî. {{s-rif|JVvl|(1901), p.85, “Li Vôye di l’Eglise”}} #* On vî {{~}} si dressive firmint dvant leye, et ståréve so s' façåde li dintele di s' vert mantea. {{s-rif|JMvl|1922, p.5}} {{AFE|-|odio=06 Lang-wa Viè l' loumîre 1922 (J. Mignolet).ogg|ling=wa}} #* C’ est l’ franc riya des djoûs d’ prétins, Cwand l’ sourdaedje s’ abohnêye Et k’ afeye, po s’ moker do vint, On gros {{~}} clintche si scheuve et xhaxhlêye. {{s-rif|JCmp|« Prima vera », p.95-96}} #* Nos avans tchoezi des stokets et des cayets d' beyôle, di {{~}} et d' hesse. {{s-rif|Jean-Claude Balthazart}} #* Dins ses dierins moumints, li vî {{~}} ervoet les bribeus a l' ombe di s' fouyaedje, li fåtchaedje des grins et l' rascodaedje. {{s-rif|[[w:Joseph Boucher|Joseph Boucher]]}} # {{munu|wa}} bwès di ci åbe la. #* Les batchs di {{~}}, k' on s' heréve cobén ene schinlete e cou, sont-st evoye. {{s-rif|MFri}} # {{im|wa}} [[cawêye]] di sacwès. #* Vis rnovler l' {{~}} di poennes K' on té dizôre foirdja Ci sereut fé rpielter Meye låmes a mes påpires. {{s-rif|JDcoh|1939, p.62-63, ''Djônèsse è doû'' (1933)}} <center><gallery> Poertschach Landspitz Eiche im Herbstkleid 11102013 562.jpg Zwei Eicheln.jpg|Frut Quercus stellata.jpg|Foyes </gallery></center> ===== {{H|parintaedje}} ===== * parintêye avou on [[w:candjmint d' voyale|candjmint d' voyale]] IN => È ** [[tchenea]], [[tchenoe]] / [[Tchenoe]] * parintêye sins candjmint d' voyale ** [[Tchinnêye]] ** [[tchinner]], [[tchinnaedje]] ===== {{H|mots d’ aplacaedje}} ===== * [[tchinne rouve]], [[tchinne d' Amerike]] * [[tchinne-lidje]] * [[vert tchinne]] ===== {{H|ortografeyes}} ===== {{Orto  | tchinne = E170, O4, R10:17170,R13, S117 | tchin.ne = C1,C99,G206 | tchêne = G206 | tchéne = G206 | tchène = C8,G206 | chaine = E212  | tchågne = E1,E170,G206 | tchan.ne = E165,G206 | tchâgne = G206 | tchâne = G206 }} ===== {{H|ratournaedjes}} ===== {{ratour|åbe avou on bwès foirt deur |en= {{t+|en|oak}} |nl= {{t+|nl|eik}} |es= {{t+|es|roble}} |eu= {{t+|eu|haritz||haritz#haritz 1}} |fr= {{t+|fr|chêne}} |ja= {{t+|ja|楢||なら|ja-kana=なら|ral=nara}} }} === {{H|etimolodjeye|wa|2}} === {{Bdj|catena|sourd=la}}, dandjreus pal voye d' èn ôte lingaedje d' oyi. (Li vraiy mot walon åreut sitî ''*tcheyinne'', walo-picård ''*cayinne'', come po les arivas do latén ''cathedra''.) ==== {{H|prononçaedje}} ==== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ʧɛ̃n|ʧɛ:n|ʧe:n}} ** {{pzc}} {{AFE|ʧɛ̃n}} * {{Ric}} ==== {{H|sustantif|wa}} ==== {{-su-}} {{~}} {{f}} # raloyeyes måyes di fier, u d’ èn ôte metå, siervant a-z ataetchî. #* I lyi a ofri ene {{~}} di blanc ôr. #* Mins vos årîz dit ki l’ SigneurNi voleut nén dishazi l’ {{~}}Ki ratneut ses fis dvins l’ broûlî. {{s-rif|JVri|”Vîx Lîge” (1901), p.85, “Li Vôye di l’Eglise”}} #* Ti, ti foirdjeyes ti-minme les tchinnes ki t' divèt-st elaxhî. {{s-rif|ISte}} #* Come ene bedêye ki saetche so s' {{~}} po pleur aler magnî disk' å coron. {{s-rif|LSom}} #* Il esteut todi bén påjhûle. Mins cwand i moussive on bribeu e l' coû ou bén cwand on facteur vineut, Champagne fijheut come on demon po råyî s’ {{~}} et cori lzî potchî å stoumak. {{s-rif|JFR}} # rîlêye d' elemints del minme sôre # boket del [[schene]] (rîlêye di cronzoxhs). #* El {{~}} do cô croxhe : c' est par la kel veye a corou evoye {{s-rif|FCal}} #* Dj' a peu ki l' Bon Diu, nén pus k' mi, ni såye raclaper ene {{~}} do cô cassêye {{s-rif|MVSeb}} <center><gallery> Chaine.jpg Kettenvergleich.jpg|Tchinne di velo </gallery></center> ===== {{H|ratourneures}} ===== # {{r|fré d' tchinne}} : onk k' est prijhnî avou vos. # {{r|[[saetchî]] al tchinne}} : saetchî al coide (esse maryî). # {{r|tchinne di surté}} : tchinne k’ on mete après l’ ouxh, po k’ i n’ si poye drovi pår. #* Asteure, el plaece d' ene carcele, c' est ene tchinne di surté {{s-rif|E203}} # {{r|tchinne di tecse}} : {{éndj|wa}} variåve contnant ene shûte di caracteres, et ki contént do tecse (et nén djusse tot l' minme kéne valixheur), dj' ô bén k' on-z î pout apliker des fonccions d' tecse (replaeçmint d' caracteres, relijhaedje, candjî di ptite a grandès letes, håyner avou des fontes, evnd.) ===== {{H|parintaedje}} ===== * [[tchinnete]] (''tchin.nète''), [[tchinnon]] (''tchin.non''). * [[etchinner]] * [[distchinner]] ===== {{H|ortografeyes}} ===== {{Orto | chainn = E177a | chéne = E212 | chêne = E212 | tchéne = E165,E212b | tchinne = C8, O4, R10:16861,R13, S17,S117 | tchin.ne = C1,C99 }} ===== {{H|ratournaedjes}} ===== {{ratour|rîlêye di måyes po-z ataetchî |ca= {{t+|ca|cadena}} |en= {{t+|en|chain}} |es= {{t+|es|cadena}} |fr= {{t+|fr|chaîne}} |it= {{t+|it|catena}} }} {{ratour|rîlêye d' elemints del minme sôre |en= {{t+|en|string}} |es= {{t+|es|cadena}} |fr= {{t+|fr|chaîne}} }} {{ratour|rîlêye di cronzoxh |fr= {{t+|fr|colonne}} }} ==={{H|VE}}=== {{wp|tchinne (discramiaedje)}} s9cvylwnv4gee8io1twap5noh7rr8by 433741 433740 2026-05-25T18:07:14Z Lucyin 218 433741 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa|1}} === {{Bdjga}} «cassanos» {{m-s}}, pal voye do {{bdjpala|casnu}}. ==== {{H|prononçaedje}} ==== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ʧɛ̃ːn|ʧɛ:n|ʧen|ʧɛn|ʧɔːɲ|ʧaːɲ|ʧɔːɲ|ʧaːn|ʧãn}} ** {{pzc}} {{AFE|ʧɛ̃ːn}} * {{Ric}} ==== {{H|sustantif|wa}} ==== {{-su-}} {{~}} {{o}} # {{åbe|wa}} åbe avou on deur bwès, ene coschirêye eschoice, et des foyes avou des crolés boirds, {{sla|Quercus spp.}}. #* Mins vos årîz dit ki l’ Signeur Ni voleut nén dishazi l’ {{~}} Ki ratneut ses fis dvins l’ broûlî. {{s-rif|JVvl|(1901), p.85, “Li Vôye di l’Eglise”}} #* On vî {{~}} si dressive firmint dvant leye, et ståréve so s' façåde li dintele di s' vert mantea. {{s-rif|JMvl|1922, p.5}} {{AFE|-|odio=06 Lang-wa Viè l' loumîre 1922 (J. Mignolet).ogg|ling=wa}} #* C’ est l’ franc riya des djoûs d’ prétins, Cwand l’ sourdaedje s’ abohnêye Et k’ afeye, po s’ moker do vint, On gros {{~}} clintche si scheuve et xhaxhlêye. {{s-rif|JCmp|« Prima vera », p.95-96}} #* Nos avans tchoezi des stokets et des cayets d' beyôle, di {{~}} et d' hesse. {{s-rif|Jean-Claude Balthazart}} #* Dins ses dierins moumints, li vî {{~}} ervoet les bribeus a l' ombe di s' fouyaedje, li fåtchaedje des grins et l' rascodaedje. {{s-rif|[[w:Joseph Boucher|Joseph Boucher]]}} # {{munu|wa}} bwès di ci åbe la. #* Les batchs di {{~}}, k' on s' heréve cobén ene schinlete e cou, sont-st evoye. {{s-rif|MFri}} # {{im|wa}} [[cawêye]] di sacwès. #* Vis rnovler l' {{~}} di poennes K' on té dizôre foirdja Ci sereut fé rpielter Meye låmes a mes påpires. {{s-rif|JDcoh|1939, p.62-63, ''Djônèsse è doû'' (1933)}} <center><gallery> Poertschach Landspitz Eiche im Herbstkleid 11102013 562.jpg Zwei Eicheln.jpg|Frut Quercus stellata.jpg|Foyes </gallery></center> ===== {{H|parintaedje}} ===== * parintêye avou on [[w:candjmint d' voyale|candjmint d' voyale]] IN => È ** [[tchenea]], [[tchenoe]] / [[Tchenoe]] * parintêye sins candjmint d' voyale ** [[Tchinnêye]] ** [[tchinner]], [[tchinnaedje]] ===== {{H|mots d’ aplacaedje}} ===== * [[tchinne rouve]], [[tchinne d' Amerike]] * [[tchinne-lidje]] * [[vert tchinne]] ===== {{H|ortografeyes}} ===== {{Orto  | tchinne = E170, O4, R10:17170,R13, S117 | tchin.ne = C1,C99,G206 | tchêne = G206 | tchéne = G206 | tchène = C8,G206 | chaine = E212  | tchågne = E1,E170,G206 | tchan.ne = E165,G206 | tchâgne = G206 | tchâne = G206 }} ===== {{H|ratournaedjes}} ===== {{ratour|åbe avou on bwès foirt deur |en= {{t+|en|oak}} |nl= {{t+|nl|eik}} |es= {{t+|es|roble}} |eu= {{t+|eu|haritz||haritz#haritz 1}} |fr= {{t+|fr|chêne}} |ja= {{t+|ja|楢||なら|ja-kana=なら|ral=nara}} }} === {{H|etimolodjeye|wa|2}} === {{Bdj|catena|sourd=la}}, dandjreus pal voye d' èn ôte lingaedje d' oyi. (Li vraiy mot walon åreut sitî ''*tcheyinne'', walo-picård ''*cayinne'', come po les arivas do latén ''cathedra''.) ==== {{H|prononçaedje}} ==== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ʧɛ̃n|ʧɛ:n|ʧe:n}} ** {{pzc}} {{AFE|ʧɛ̃n}} * {{Ric}} ==== {{H|sustantif|wa}} ==== {{-su-}} {{~}} {{f}} # raloyeyes måyes di fier, u d’ èn ôte metå, siervant a-z ataetchî. #* I lyi a ofri ene {{~}} di blanc ôr. #* Mins vos årîz dit ki l’ SigneurNi voleut nén dishazi l’ {{~}}Ki ratneut ses fis dvins l’ broûlî. {{s-rif|JVri|”Vîx Lîge” (1901), p.85, “Li Vôye di l’Eglise”}} #* Ti, ti foirdjeyes ti-minme les tchinnes ki t' divèt-st elaxhî. {{s-rif|ISte}} #* Come ene bedêye ki saetche so s' {{~}} po pleur aler magnî disk' å coron. {{s-rif|LSom}} #* Il esteut todi bén påjhûle. Mins cwand i moussive on bribeu e l' coû ou bén cwand on facteur vineut, Champagne fijheut come on demon po råyî s’ {{~}} et cori lzî potchî å stoumak. {{s-rif|JFR}} # rîlêye d' elemints del minme sôre # boket del [[schene]] (rîlêye di cronzoxhs). #* El {{~}} do cô croxhe : c' est par la kel veye a corou evoye {{s-rif|FCal}} #* Dj' a peu ki l' Bon Diu, nén pus k' mi, ni såye raclaper ene {{~}} do cô cassêye {{s-rif|MVSeb}} <center><gallery> Chaine.jpg Kettenvergleich.jpg|Tchinne di velo </gallery></center> ===== {{H|ratourneures}} ===== # {{r|fré d' tchinne}} : onk k' est prijhnî avou vos. # {{r|[[saetchî]] al tchinne}} : saetchî al coide (esse maryî). # {{r|tchinne di surté}} : tchinne k’ on mete après l’ ouxh, po k’ i n’ si poye drovi pår. #* Asteure, el plaece d' ene carcele, c' est ene tchinne di surté {{s-rif|E203}} # {{r|tchinne di tecse}} : {{éndj|wa}} variåve contnant ene shûte di caracteres, et ki contént do tecse (et nén djusse tot l' minme kéne valixheur), dj' ô bén k' on-z î pout apliker des fonccions d' tecse (replaeçmint d' caracteres, relijhaedje, candjî di ptite a grandès letes, håyner avou des fontes, evnd.) ===== {{H|parintaedje}} ===== * [[tchinnete]] (''tchin.nète''), [[tchinnon]] (''tchin.non''). * [[etchinner]] * [[distchinner]] ===== {{H|ortografeyes}} ===== {{Orto | chainn = E177a | chéne = E212 | chêne = E212 | tchéne = E165,E212b | tchinne = C8, O4, R10:16861,R13, S17,S117 | tchin.ne = C1,C99 }} ===== {{H|ratournaedjes}} ===== {{ratour|rîlêye di måyes po-z ataetchî |ca= {{t+|ca|cadena}} |en= {{t+|en|chain}} |es= {{t+|es|cadena}} |fr= {{t+|fr|chaîne}} |it= {{t+|it|catena}} }} {{ratour|rîlêye d' elemints del minme sôre |en= {{t+|en|string}} |es= {{t+|es|cadena}} |fr= {{t+|fr|chaîne}} }} {{ratour|rîlêye di cronzoxh |fr= {{t+|fr|colonne}} }} ==={{H|VE}}=== {{wp|tchinne (discramiaedje)}} qudfxyla94arpw50lidnhoz9gsh8btq 433745 433741 2026-05-25T18:20:08Z Lucyin 218 /* {{H|mots d’ aplacaedje}} */ 433745 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa|1}} === {{Bdjga}} «cassanos» {{m-s}}, pal voye do {{bdjpala|casnu}}. ==== {{H|prononçaedje}} ==== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ʧɛ̃ːn|ʧɛ:n|ʧen|ʧɛn|ʧɔːɲ|ʧaːɲ|ʧɔːɲ|ʧaːn|ʧãn}} ** {{pzc}} {{AFE|ʧɛ̃ːn}} * {{Ric}} ==== {{H|sustantif|wa}} ==== {{-su-}} {{~}} {{o}} # {{åbe|wa}} åbe avou on deur bwès, ene coschirêye eschoice, et des foyes avou des crolés boirds, {{sla|Quercus spp.}}. #* Mins vos årîz dit ki l’ Signeur Ni voleut nén dishazi l’ {{~}} Ki ratneut ses fis dvins l’ broûlî. {{s-rif|JVvl|(1901), p.85, “Li Vôye di l’Eglise”}} #* On vî {{~}} si dressive firmint dvant leye, et ståréve so s' façåde li dintele di s' vert mantea. {{s-rif|JMvl|1922, p.5}} {{AFE|-|odio=06 Lang-wa Viè l' loumîre 1922 (J. Mignolet).ogg|ling=wa}} #* C’ est l’ franc riya des djoûs d’ prétins, Cwand l’ sourdaedje s’ abohnêye Et k’ afeye, po s’ moker do vint, On gros {{~}} clintche si scheuve et xhaxhlêye. {{s-rif|JCmp|« Prima vera », p.95-96}} #* Nos avans tchoezi des stokets et des cayets d' beyôle, di {{~}} et d' hesse. {{s-rif|Jean-Claude Balthazart}} #* Dins ses dierins moumints, li vî {{~}} ervoet les bribeus a l' ombe di s' fouyaedje, li fåtchaedje des grins et l' rascodaedje. {{s-rif|[[w:Joseph Boucher|Joseph Boucher]]}} # {{munu|wa}} bwès di ci åbe la. #* Les batchs di {{~}}, k' on s' heréve cobén ene schinlete e cou, sont-st evoye. {{s-rif|MFri}} # {{im|wa}} [[cawêye]] di sacwès. #* Vis rnovler l' {{~}} di poennes K' on té dizôre foirdja Ci sereut fé rpielter Meye låmes a mes påpires. {{s-rif|JDcoh|1939, p.62-63, ''Djônèsse è doû'' (1933)}} <center><gallery> Poertschach Landspitz Eiche im Herbstkleid 11102013 562.jpg Zwei Eicheln.jpg|Frut Quercus stellata.jpg|Foyes </gallery></center> ===== {{H|parintaedje}} ===== * parintêye avou on [[w:candjmint d' voyale|candjmint d' voyale]] IN => È ** [[tchenea]], [[tchenoe]] / [[Tchenoe]] * parintêye sins candjmint d' voyale ** [[Tchinnêye]] ** [[tchinner]], [[tchinnaedje]] ===== {{H|mots d’ aplacaedje}} ===== * [[tchinne d’ esté]] (''Quercus robur'') * [[tchinne d’ ivier]] (''Quercus petraea'') * [[tchinne rouve]], [[tchinne d' Amerike]] * [[tchinne-lidje]] * [[vert tchinne]] ===== {{H|ortografeyes}} ===== {{Orto  | tchinne = E170, O4, R10:17170,R13, S117 | tchin.ne = C1,C99,G206 | tchêne = G206 | tchéne = G206 | tchène = C8,G206 | chaine = E212  | tchågne = E1,E170,G206 | tchan.ne = E165,G206 | tchâgne = G206 | tchâne = G206 }} ===== {{H|ratournaedjes}} ===== {{ratour|åbe avou on bwès foirt deur |en= {{t+|en|oak}} |nl= {{t+|nl|eik}} |es= {{t+|es|roble}} |eu= {{t+|eu|haritz||haritz#haritz 1}} |fr= {{t+|fr|chêne}} |ja= {{t+|ja|楢||なら|ja-kana=なら|ral=nara}} }} === {{H|etimolodjeye|wa|2}} === {{Bdj|catena|sourd=la}}, dandjreus pal voye d' èn ôte lingaedje d' oyi. (Li vraiy mot walon åreut sitî ''*tcheyinne'', walo-picård ''*cayinne'', come po les arivas do latén ''cathedra''.) ==== {{H|prononçaedje}} ==== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ʧɛ̃n|ʧɛ:n|ʧe:n}} ** {{pzc}} {{AFE|ʧɛ̃n}} * {{Ric}} ==== {{H|sustantif|wa}} ==== {{-su-}} {{~}} {{f}} # raloyeyes måyes di fier, u d’ èn ôte metå, siervant a-z ataetchî. #* I lyi a ofri ene {{~}} di blanc ôr. #* Mins vos årîz dit ki l’ SigneurNi voleut nén dishazi l’ {{~}}Ki ratneut ses fis dvins l’ broûlî. {{s-rif|JVri|”Vîx Lîge” (1901), p.85, “Li Vôye di l’Eglise”}} #* Ti, ti foirdjeyes ti-minme les tchinnes ki t' divèt-st elaxhî. {{s-rif|ISte}} #* Come ene bedêye ki saetche so s' {{~}} po pleur aler magnî disk' å coron. {{s-rif|LSom}} #* Il esteut todi bén påjhûle. Mins cwand i moussive on bribeu e l' coû ou bén cwand on facteur vineut, Champagne fijheut come on demon po råyî s’ {{~}} et cori lzî potchî å stoumak. {{s-rif|JFR}} # rîlêye d' elemints del minme sôre # boket del [[schene]] (rîlêye di cronzoxhs). #* El {{~}} do cô croxhe : c' est par la kel veye a corou evoye {{s-rif|FCal}} #* Dj' a peu ki l' Bon Diu, nén pus k' mi, ni såye raclaper ene {{~}} do cô cassêye {{s-rif|MVSeb}} <center><gallery> Chaine.jpg Kettenvergleich.jpg|Tchinne di velo </gallery></center> ===== {{H|ratourneures}} ===== # {{r|fré d' tchinne}} : onk k' est prijhnî avou vos. # {{r|[[saetchî]] al tchinne}} : saetchî al coide (esse maryî). # {{r|tchinne di surté}} : tchinne k’ on mete après l’ ouxh, po k’ i n’ si poye drovi pår. #* Asteure, el plaece d' ene carcele, c' est ene tchinne di surté {{s-rif|E203}} # {{r|tchinne di tecse}} : {{éndj|wa}} variåve contnant ene shûte di caracteres, et ki contént do tecse (et nén djusse tot l' minme kéne valixheur), dj' ô bén k' on-z î pout apliker des fonccions d' tecse (replaeçmint d' caracteres, relijhaedje, candjî di ptite a grandès letes, håyner avou des fontes, evnd.) ===== {{H|parintaedje}} ===== * [[tchinnete]] (''tchin.nète''), [[tchinnon]] (''tchin.non''). * [[etchinner]] * [[distchinner]] ===== {{H|ortografeyes}} ===== {{Orto | chainn = E177a | chéne = E212 | chêne = E212 | tchéne = E165,E212b | tchinne = C8, O4, R10:16861,R13, S17,S117 | tchin.ne = C1,C99 }} ===== {{H|ratournaedjes}} ===== {{ratour|rîlêye di måyes po-z ataetchî |ca= {{t+|ca|cadena}} |en= {{t+|en|chain}} |es= {{t+|es|cadena}} |fr= {{t+|fr|chaîne}} |it= {{t+|it|catena}} }} {{ratour|rîlêye d' elemints del minme sôre |en= {{t+|en|string}} |es= {{t+|es|cadena}} |fr= {{t+|fr|chaîne}} }} {{ratour|rîlêye di cronzoxh |fr= {{t+|fr|colonne}} }} ==={{H|VE}}=== {{wp|tchinne (discramiaedje)}} lx2u1d1g0cwcufzzw8pepjeot6u61sy påhûle 0 46953 433736 433391 2026-05-25T17:44:50Z Lucyin 218 433736 wikitext text/x-wiki {{MR|pâhûle}} == {{L|wa-fel}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Lka-et|påjhûle}}, {{çdom}} {{caw|ûle|a|wa-fel}}. === {{H|Pr}} === * {{WAFE}} {{AFE|paː.hyːl}} === {{H|Addj|wa-fel}} === {{-addjwa-|o=påhûle|f=påhûle}} {{~}} {{of}} # [[påjhûle]]. ==== {{H|Sp}} ==== {{WL-Fel}} ==== {{H|Or}} ==== {{Orto | påhûle = E1 }} iuh6v9xhj03sodpv5zbt6xzb4mldkuc Fåmene 0 49874 433746 347039 2026-05-25T18:31:34Z Lucyin 218 433746 wikitext text/x-wiki {{MR|famene}} == {{L|wa}} ==  ==={{H|no prôpe|wa}}=== {{~}} {{f}} # {{djeyo|wa}} contrêye naturele del Walonreye, metowe inte li Condroz et l' Årdene. ==== {{H|Reu}} ==== # {{r|li bwès Fåmene|cat=npl}} : no d' ene plaece di [[Fromlene]]. ==== {{H|Pa}} ==== [[Fåminwès]] ==== {{H|A}} ==== * [[Setche Fåmene]] * [[Måtche-el-Fåmene]] * [[Fayi-Fåmene]] ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|contrêye naturele del Walonreye |fr= {{t+|fr|Famenne}} }} ==={{H|VE}}=== {{wp}} g2jlrf7bewdkhbeidbicnmz8hzspbx7 433747 433746 2026-05-25T18:33:49Z Lucyin 218 433747 wikitext text/x-wiki {{MR|famene}} == {{L|wa}} ==  ==={{H|no prôpe|wa}}=== {{~}} {{f}} # {{djeyo|wa}} contrêye naturele del Walonreye, metowe inte li Condroz et l' Årdene. #* Cwand t' arives a Telin, t' es ddja e l' {{~}}. <center><gallery> Fåmene mape.jpg Dion årzeye.jpg Trô del Fåmene di dzeu Ambli.jpg </gallery></center> ==== {{H|Reu}} ==== # {{r|li bwès Fåmene|cat=npl}} : no d' ene plaece di [[Fromlene]]. ==== {{H|Pa}} ==== [[Fåminwès]] ==== {{H|A}} ==== * [[Setche Fåmene]] * [[Måtche-el-Fåmene]] * [[Fayi-Fåmene]] ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|contrêye naturele del Walonreye |fr= {{t+|fr|Famenne}} }} ==={{H|VE}}=== {{wp}} 0uhr7gveqyudar16tjf7a0zr1jno3st pleu 0 68690 433748 414011 2026-05-26T05:35:18Z Surajr7 4967 433748 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}}== === {{H|etimolodjeye|wa}}=== {{Sv|ployî}}, adon racuzinåve avou l' {{p|ploi|fro}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|pløː}} {{c1pr}} ** {{pzc}} {{AFE|pløː}}  * {{Ric|pleu}} === {{H|sustantif|wa}} === {{~}} {{o}} # dobe k' on fwait dvins on texhou, ene sitofe, on papî. #* Vos v' pwèrtez bin, à çou qu' dji veû,èt vosse cou-d'-tchâsse tint bin sès '''pleûs''' {{s|[[:w:Bate di dvize inte on catolike ey on protestant (diyaloke)|Bate di dvize inte on catolike ey on protestant]]}} #*Dzo les {{~s}} bén djondous di vosse coirsaedje di soyeKé sintumints catchîz vs, djonne feye ås ouys si bleus ?Mi cour bate a s’ hiner cwand dji vs trouve so mes voyes,Et mes ouys, mågré mi, blawtèt tot come do feu{{s-rif|MLej|"L’aveû"}} #* Mins dvins les {{~s}} d' noste åbarone,Li vî cok, di tos ses pus roedsTchantrè l' rewoeye del tere walone. {{s-rif|CGas}} #* Dj’ ô bate vosse cour so les {{~s}} di m’ cazake. {{s-rif|JMign| « Al Bèle Fontinne », comèdèye di treûs akes, 1924, p.31}} # [[roye]] sol vizaedje k' aparexhe cwand on dvént vî. #*Si vizaedje fwait des '''pleus''' {{s-rif|E203}} #* Dji m’ rapinse cisse viye feme å vizaedje rimpli d’ {{~s}},Ki rotéve abaxhowe, on blanc noret so s’ tiesseArinnant Pire et På, vinant dzo les finiessesSititchî s’ vantrin d’ toele et braire sins fé nou pleu. {{s-rif|JVri|”Vîx Lîge” (1901), p.144, “Li Trô Bottin”}} #* {{lang|wa-fel|On vèyéve tos lès pleûs so s' lêd frèzé vizaedje!}} {{s|CGas}} # {{im|wa}} [[afaitixhaedje]] ({{Lka|prinde li pleu}}, {{Lka|piede li pleu}}. #* C' est l' djoû edon. El måjhone, mi mame endè fjheut tofer å noyé. Dj' a wårdé ç' {{~}} la. {{s-rif|JMign|"Li vôye qui monte" (1933), p.37}} <gallery> Jan van Eyck - Portrait of a Man (Self Portrait?) 1433.jpg|tåvlea da Jan Van Eyk ki s' tchapea a des pleus timpesse Caligula 03.jpg|mousseure a môde des Romins avou beacôp des pleus Old zacatecas lady.jpg|Viye kimere avou ene djaive pinne di pleus </gallery> ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|fé on pleu e s’ vinte}} : haper fwin. #* Nos cwate nozés cårpeas,Avént sopé, mins, zels ni fjhént k' di s' plinde,Et tot m' dijhant k' dji {{~|freu-st on pleu e m' vinte}},Dji vs a rovyî. {{s-rif|JVri|« Pâhûles rîmês » (1897), "Bon cour ni pout minti", p.74}} # {{r|[[li pleu est trop vî]]}} # {{r|mete foû d’ ses pleus}} #* On-z åreut dit k’ aléve ataker al lére, et k’ i moreut del vey {{~|mete foû d’ ses pleus}}. {{s-rif|AXhi| « Boule-di-Gôme », 1912, p.30}} # {{r|[[ni nén fé on pleu]]}} #* Çoula n' frè nén on pleu {{s-rif|E203}} #* Cwand s' deure cougnêyeFlaxhe di s' pus roed,Åbes et bohêyes'''Ni fèt nou pleu''' ! {{s-rif|LLag|"Les belès-eures" (1928), p. 116}} # {{r|[[on vizaedje ki fwait des pleus]]}}: s' rider tot djåzant d' on vizaedje # {{r|[[prinde li pleu]]}} ou {{r|[[shure li pleu]]}} # {{r|[[sins fé nou pleu]]}}: [[schåynete]]. # {{r|ritoumer e vî pleu}}. #*Al vesprêye, c' est fiesse å viyaedje. Li vicåreye a rtoumé e bon vî pleu …{{s-rif|PHT|ratournant ''Lès schtroumpfs èt lès bèrikes èmacralêyes'', 2021, {{p.|50}}}} # {{r|[[piede li pleu]]}}. #* Ta ! Ta ! Lai l’ tins a Andrî do {{~|piede ses måvas}} pleus, valet. (alant viè l’ fond) Ti voerès, ci n’ serè måy k’ ene cope. {{s-rif|JMign| « Li tchèsturlinne dèl Bèle Rotche, 1922, p.17}} #* Dispoy li tins k’ on nel fwait pus cial, on {{~|a pierdou l’ pleu}}… {{s-rif|JMign| « Li Vwè dè Clokî, 1926, p.18}} #* Les pés plins d’ laecea fjhént stitchî leus tetes,Et les roedès cawes, po n’ nén {{~|piede li pleu}},Flaxhént leus flantchis, tchessant les moxhetes,Ki l’ ombion del shijhe aveut fwait tni coe. {{s-rif|LLag| « Li p’tit hièrdî », Tchant I, Hanèsse èt Magrite}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[pleutyî]] * [[pleutiaedje]] * [[pleution]] {{mse}} * {{Lka-pa|ployî}} ==== {{H|mots vijhéns}} ==== * [[cretlea]] * [[ployete]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | pleu = E89, R10,R13 | pleû = E203,E1,G100,S0 | pli = O3 | - = C13 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|pleu di stofe |fr= {{t+|fr|pli}} }} {{ratour|pleu d' vizaedje |fr= {{t+|fr|ride}} }} {{ratour|afaitixhaedje |fr= {{t+|fr|habitude}} }} {{ratour|prinde li pleu, shure li pleu |fr= {{t+|fr|suivre son cours}} }} {{ratour|sins fé nou pleu |fr= {{t+|fr|sans ambages}}, {{t+|fr|franchement}} }} e3qo66osg85xhrfd4z38fz9ya5winon pâhûle 0 76903 433737 2026-05-25T17:58:39Z Lucyin 218 Pådje ahivêye avou «{{MR|påhûle}} == {{L|wa-fel}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Lka-et|påjhûle}}, {{çdom}} {{caw|ûle|a|wa-fel}}. === {{H|Pr}} === * {{WAFE}} {{AFE|paː.hyːl}} === {{H|Addj|wa-fel}} === {{-addjwa-|o=pâhûle|f=pâhûle}} {{~}} {{of}} # [[påjhûle]]. ==== {{H|Sp}} ==== {{WL-Fel}} ==== {{H|Or}} ==== {{Orto | påhûle = FRen }}» 433737 wikitext text/x-wiki {{MR|påhûle}} == {{L|wa-fel}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Lka-et|påjhûle}}, {{çdom}} {{caw|ûle|a|wa-fel}}. === {{H|Pr}} === * {{WAFE}} {{AFE|paː.hyːl}} === {{H|Addj|wa-fel}} === {{-addjwa-|o=pâhûle|f=pâhûle}} {{~}} {{of}} # [[påjhûle]]. ==== {{H|Sp}} ==== {{WL-Fel}} ==== {{H|Or}} ==== {{Orto | påhûle = FRen }} 5gskmta6i45txl12v8xpfx3l3amhjzp stoumac′ 0 76904 433738 2026-05-25T18:04:11Z Lucyin 218 Pådje ahivêye avou «== {{L|wa-fel}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Lka|stoumak|Etimolodjeye}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} {{AFE|stu.ˈmak}} === {{H|sustantif|wa-fel}} === {{~}} {{o}} # [[stoumak]]. #* Il èsteût todi bin påhûle. Mins qwand i moussîve on bribeû èl coûr ou bin qwand on facteûr vinéve, Champagne féve come on démon po råyî s’ tchinne èt cori l’zî potchî å {{~}}. {{s|FRen}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | stoumac′ = C13,C99,E1,E...» 433738 wikitext text/x-wiki == {{L|wa-fel}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Lka|stoumak|Etimolodjeye}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} {{AFE|stu.ˈmak}} === {{H|sustantif|wa-fel}} === {{~}} {{o}} # [[stoumak]]. #* Il èsteût todi bin påhûle. Mins qwand i moussîve on bribeû èl coûr ou bin qwand on facteûr vinéve, Champagne féve come on démon po råyî s’ tchinne èt cori l’zî potchî å {{~}}. {{s|FRen}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | stoumac′ = C13,C99,E1,E170 }} n5g1f7fj5psyik5svq64j6gw2pd9u5i 433739 433738 2026-05-25T18:04:55Z Lucyin 218 433739 wikitext text/x-wiki == {{L|wa-fel}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Lka|stoumak|Etimolodjeye}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} {{AFE|stu.ˈmak}} === {{H|sustantif|wa-fel}} === {{~}} {{o}} # [[stoumak]]. #* Il èsteût todi bin påhûle. Mins qwand i moussîve on bribeû èl coûr ou bin qwand on facteûr vinéve, Champagne féve come on démon po råyî s’ tchinne èt cori l’zî potchî å {{~}}. {{s|JFR}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | stoumac′ = C13,C99,E1,E170 }} ruuakjmp17gqaalk9okziymvv77kajn eik 0 76905 433742 2026-05-25T18:14:01Z Lucyin 218 Pådje ahivêye avou «== {{L|nl}} == === {{H|Suvire|nl}} === {{-su-[ling=nl|pl= {{~}} # {{åbe|nl}} [[tchinne]]. ==== {{H|mots d' aplacaedje}} ==== * [[zomereik]] (''Quercus robur'') * [[wintereik]] (''Quercus petraea'')» 433742 wikitext text/x-wiki == {{L|nl}} == === {{H|Suvire|nl}} === {{-su-[ling=nl|pl= {{~}} # {{åbe|nl}} [[tchinne]]. ==== {{H|mots d' aplacaedje}} ==== * [[zomereik]] (''Quercus robur'') * [[wintereik]] (''Quercus petraea'') 1tq00obkx40zuhee2jvrlzzvhoo2nei 433743 433742 2026-05-25T18:17:12Z Lucyin 218 433743 wikitext text/x-wiki == {{L|nl}} == === {{H|Suvire|nl}} === {{-su-|ling=nl |o=eik |opl=steden |n=eikje |npl=eikjes |neute-tite=''[[Wiccionaire:Raptitixhants mots|raptitixha]]''}} {{-su-[ling=nl|pl=eiken}} {{~}} # {{åbe|nl}} [[tchinne]]. ==== {{H|mots d' aplacaedje}} ==== * [[zomereik]] (''Quercus robur'') * [[wintereik]] (''Quercus petraea'') oc7gli6ldm37dy9fvay7cyen7ncah08 433744 433743 2026-05-25T18:17:39Z Lucyin 218 433744 wikitext text/x-wiki == {{L|nl}} == === {{H|Suvire|nl}} === {{-su-|ling=nl |o=eik |opl=steden |n=eikje |npl=eikjes |neute-tite=''[[Wiccionaire:Raptitixhants mots|raptitixha]]''}} {{~}} # {{åbe|nl}} [[tchinne]]. ==== {{H|mots d' aplacaedje}} ==== * [[zomereik]] (''Quercus robur'') * [[wintereik]] (''Quercus petraea'') b5lkp270wwvzg7siu7a39zbcsy39yr7