Wiccionaire wawiktionary https://wa.wiktionary.org/wiki/Wiccionaire:Mwaisse_p%C3%A5dje MediaWiki 1.47.0-wmf.13 case-sensitive Media Sipeciås Copene Uzeu Uzeu copene Wiccionaire Wiccionaire copene Imådje Imådje copene MediaWiki MediaWiki copene Modele Modele copene Aidance Aidance copene Categoreye Categoreye copene Rawete Rawete copene Sourdant Sourdant copene Motyince Motyince copene TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Sujet 0 3670 434872 378029 2026-07-31T09:48:55Z Lucyin 218 /* {{H|Or}} */ 434872 wikitext text/x-wiki {{MR|lidje|Lîdje}} == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Bdj|Letica|sourd=la-vul}}, tere des abagants, des aidants etrindjîs. === {{H|Pr}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} *** {{AFE|liːʧ}} *** {{pcdjh}} {{AFE|ljeʃ}} {{c1pr}} ** {{pzc}} {{AFE|liːʧ|odio=Wa Lidje wa-fel Lîdje.ogg|ling=wa}} u avou li dvancete «a» {{AFE|a liːʧ|odio=Wa (a) Lidje.ogg|ling=wa}} * {{Ric}} === {{H|NP|wa}} === {{~}} {{f}} # {{veye|wa}} grande veye del Walonreye, sovint loukeye come si [[mwaisse veye]] culturele. #* Avou leu no metou, leus manires do viker et leu djaive di mocreye, c’ est zels, sins l’ saveur, ki fjhèt d’ {{~}} çou k’ elle est : ene veye wice k’ on s’ plait bén, wice k’ on-z a co bon di s’ leyî on pô goter {{s|JDB}} #* On tchante voltî Noû York, Paris, Rome ou Marseye; awè seur ! c’ est plaijhant, mins {{~}} ossu est bele {{s-rif|Guy Dirick, ratournant Nathalie Delhaxhe, dins l' tchanson « cwand on-z est Lidjwès » (2022)}} # {{apbe}} (li grande Lidje). #*Oyi, Gråce-Hologne est so {{~}}. # ene des dijh [[provinces]] del [[Beldjike]], ene des cénk e l' Walonreye. #*La ene boune piceure po discovri li province di {{~}} di tot près {{s~|riclame sol cou del gazete [[w:Djåzans walon|Djåzans walon]]}} <gallery> Peron Lidje par nute.jpg|Peron Operå Lidje.jpg|Operå, ådvins Gazete Li P'tit Ligeoès tiestire.jpg|gazete e walon, 1907 (ortografiaedje: [[Lige]]) </gallery> ==== {{H|Reu}} ==== # [[ké novele a Lidje]] ? # [[loukî so Lidje po vey si Nameur ni broûle nén]] ==== {{H|Pa}} ==== * [[Lidjwès]], [[lidjwès]], ''[[Lidjeus]]'', ''[[lidjeus]]'' ==== {{H|Of}} ==== [[lidje]] ({{d-rat}} [[cwite et lidje]]) ==== {{H|Or}} ==== {{Orto | Leudico = [!LHMA] (718) [[TG4]] | Leodio = [!LHMA] (718) [[TG4]] | Lethgia = [!LHMA] (980) [[TG4]] | Lîch = E203 | Lig = E177a (a « trèfonsî ») | Lîg = E177a (a « botress ») | Lige = [!d1900] tiestire del gazete «[[w:Li ptit Lidjwès|Li ptit Lidjwès]]» | Lîdge = E165, E167 | Lîdje = C9,S0,TG1 | Lîtche = [!20es] PJD | Lidje = R10, R11, R13 }} ==== {{H|Ra}} ==== {{ratour|grande veye di Walonreye |fr= {{t+|fr|Liège}} |lb= {{t+|lb|Léck}} |nl= {{t+|nl|Luik}} |de= {{t+|de|Lüttich}} |vls= {{t+|vls|Luuk}} |li= {{t+|li|Luuk}} |it= {{t+|it|Liegi}} |ca= {{t+|ca|Lieja}} |es= {{t+|es|Lieja}} | }} === {{H|VE}} === * {{wp}} (comene d' asteure) * {{wp|Lidje (veye)}} (veye di dvant 1977) * {{wp|Payis d' Lidje (diyalectolodjeye)}} * {{wp|Principåté d' Lidje}} ko22ofxjuono78r14ulyf6ubd1vr9ao 434873 434872 2026-07-31T09:50:09Z Lucyin 218 /* {{H|Or}} */ 434873 wikitext text/x-wiki {{MR|lidje|Lîdje}} == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Bdj|Letica|sourd=la-vul}}, tere des abagants, des aidants etrindjîs. === {{H|Pr}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} *** {{AFE|liːʧ}} *** {{pcdjh}} {{AFE|ljeʃ}} {{c1pr}} ** {{pzc}} {{AFE|liːʧ|odio=Wa Lidje wa-fel Lîdje.ogg|ling=wa}} u avou li dvancete «a» {{AFE|a liːʧ|odio=Wa (a) Lidje.ogg|ling=wa}} * {{Ric}} === {{H|NP|wa}} === {{~}} {{f}} # {{veye|wa}} grande veye del Walonreye, sovint loukeye come si [[mwaisse veye]] culturele. #* Avou leu no metou, leus manires do viker et leu djaive di mocreye, c’ est zels, sins l’ saveur, ki fjhèt d’ {{~}} çou k’ elle est : ene veye wice k’ on s’ plait bén, wice k’ on-z a co bon di s’ leyî on pô goter {{s|JDB}} #* On tchante voltî Noû York, Paris, Rome ou Marseye; awè seur ! c’ est plaijhant, mins {{~}} ossu est bele {{s-rif|Guy Dirick, ratournant Nathalie Delhaxhe, dins l' tchanson « cwand on-z est Lidjwès » (2022)}} # {{apbe}} (li grande Lidje). #*Oyi, Gråce-Hologne est so {{~}}. # ene des dijh [[provinces]] del [[Beldjike]], ene des cénk e l' Walonreye. #*La ene boune piceure po discovri li province di {{~}} di tot près {{s~|riclame sol cou del gazete [[w:Djåzans walon|Djåzans walon]]}} <gallery> Peron Lidje par nute.jpg|Peron Operå Lidje.jpg|Operå, ådvins Gazete Li P'tit Ligeoès tiestire.jpg|gazete e walon, 1907 (ortografiaedje: [[Lige]]) </gallery> ==== {{H|Reu}} ==== # [[ké novele a Lidje]] ? # [[loukî so Lidje po vey si Nameur ni broûle nén]] ==== {{H|Pa}} ==== * [[Lidjwès]], [[lidjwès]], ''[[Lidjeus]]'', ''[[lidjeus]]'' ==== {{H|Of}} ==== [[lidje]] ({{d-rat}} [[cwite et lidje]]) ==== {{H|Or}} ==== {{Orto | Leudico = [!LHMA] (718) TG4 | Leodio = [!LHMA] (718) TG4 | Lethgia = [!LHMA] (980) TG4 | Lîch = E203 | Lig = E177a (a « trèfonsî ») | Lîg = E177a (a « botress ») | Lige = [!d1900] tiestire del gazete «[[w:Li ptit Lidjwès|Li ptit Lidjwès]]» | Lîdge = E165, E167 | Lîdje = C9,S0,TG1 | Lîtche = [!20es] PJD | Lidje = R10, R11, R13 }} ==== {{H|Ra}} ==== {{ratour|grande veye di Walonreye |fr= {{t+|fr|Liège}} |lb= {{t+|lb|Léck}} |nl= {{t+|nl|Luik}} |de= {{t+|de|Lüttich}} |vls= {{t+|vls|Luuk}} |li= {{t+|li|Luuk}} |it= {{t+|it|Liegi}} |ca= {{t+|ca|Lieja}} |es= {{t+|es|Lieja}} | }} === {{H|VE}} === * {{wp}} (comene d' asteure) * {{wp|Lidje (veye)}} (veye di dvant 1977) * {{wp|Payis d' Lidje (diyalectolodjeye)}} * {{wp|Principåté d' Lidje}} apa1868m65251q76m9otdeya8e90c0o 434874 434873 2026-07-31T09:51:27Z Lucyin 218 /* {{H|Or}} */ 434874 wikitext text/x-wiki {{MR|lidje|Lîdje}} == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Bdj|Letica|sourd=la-vul}}, tere des abagants, des aidants etrindjîs. === {{H|Pr}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} *** {{AFE|liːʧ}} *** {{pcdjh}} {{AFE|ljeʃ}} {{c1pr}} ** {{pzc}} {{AFE|liːʧ|odio=Wa Lidje wa-fel Lîdje.ogg|ling=wa}} u avou li dvancete «a» {{AFE|a liːʧ|odio=Wa (a) Lidje.ogg|ling=wa}} * {{Ric}} === {{H|NP|wa}} === {{~}} {{f}} # {{veye|wa}} grande veye del Walonreye, sovint loukeye come si [[mwaisse veye]] culturele. #* Avou leu no metou, leus manires do viker et leu djaive di mocreye, c’ est zels, sins l’ saveur, ki fjhèt d’ {{~}} çou k’ elle est : ene veye wice k’ on s’ plait bén, wice k’ on-z a co bon di s’ leyî on pô goter {{s|JDB}} #* On tchante voltî Noû York, Paris, Rome ou Marseye; awè seur ! c’ est plaijhant, mins {{~}} ossu est bele {{s-rif|Guy Dirick, ratournant Nathalie Delhaxhe, dins l' tchanson « cwand on-z est Lidjwès » (2022)}} # {{apbe}} (li grande Lidje). #*Oyi, Gråce-Hologne est so {{~}}. # ene des dijh [[provinces]] del [[Beldjike]], ene des cénk e l' Walonreye. #*La ene boune piceure po discovri li province di {{~}} di tot près {{s~|riclame sol cou del gazete [[w:Djåzans walon|Djåzans walon]]}} <gallery> Peron Lidje par nute.jpg|Peron Operå Lidje.jpg|Operå, ådvins Gazete Li P'tit Ligeoès tiestire.jpg|gazete e walon, 1907 (ortografiaedje: [[Lige]]) </gallery> ==== {{H|Reu}} ==== # [[ké novele a Lidje]] ? # [[loukî so Lidje po vey si Nameur ni broûle nén]] ==== {{H|Pa}} ==== * [[Lidjwès]], [[lidjwès]], ''[[Lidjeus]]'', ''[[lidjeus]]'' ==== {{H|Of}} ==== [[lidje]] ({{d-rat}} [[cwite et lidje]]) ==== {{H|Or}} ==== {{Orto | Leudico = [!LHMA] (718) TG4 | Leodio = [!LHMA] (718) TG4 | Lethgia = [!LHMA] (980) TG4 | Lîch = E203 | Lig = E177a (a « trèfonsî ») | Lîg = E177a (a « botress ») | Lige = [!d1900] tiestire del gazete «[[w:Li ptit Lidjwès|Li ptit Lidjwès]]» | Lîdge = E165, E167 | Lîdje = C9,S0,TG1 | Lîtche = [!s20es] PJD | Lidje = R10, R11, R13 }} ==== {{H|Ra}} ==== {{ratour|grande veye di Walonreye |fr= {{t+|fr|Liège}} |lb= {{t+|lb|Léck}} |nl= {{t+|nl|Luik}} |de= {{t+|de|Lüttich}} |vls= {{t+|vls|Luuk}} |li= {{t+|li|Luuk}} |it= {{t+|it|Liegi}} |ca= {{t+|ca|Lieja}} |es= {{t+|es|Lieja}} | }} === {{H|VE}} === * {{wp}} (comene d' asteure) * {{wp|Lidje (veye)}} (veye di dvant 1977) * {{wp|Payis d' Lidje (diyalectolodjeye)}} * {{wp|Principåté d' Lidje}} 7s06z8oerhgthqnaf2z04jfprf7116u 0 9619 434877 434857 2026-07-31T11:10:57Z Lucyin 218 434877 wikitext text/x-wiki {{MR|golzå|gozå}} == {{L|wa}} == ==={{H|etimolodjeye}}=== {{e?}} * Sourdant nén cnoxhou sorlon li [[w:FEW|FEW]]. * {{Bdj|gozî}}, {{caw|åd|s|wa}} sorlon [[w:Marie-Guy Boutier|Marie-Guy Boutier]] <ref>https://orbi.uliege.be/bitstream/2268/62619/1/Gosette.pdf</ref> * {{Bdj|gossa|sourd=oc}} (tchinote, pitite lexhe) pal voye do {{vlo}} ({{bdj|gosse|sourd=fro}}, hotche, cosse, schågne di poes u d' feves), {{caw|åd|s|wa}}, adon racuzinåve avou l' {{p|gousse|fr}} sorlon [[w:Louis Remacle|Louis Remacle]] dins [[w:E8|E8]] p. 179.<ref>{{lang|fr|se rattache sans doute, comme ''gozète'' au français « [[:fr:gousse|]] »</ref> Li cawete [[-åd]] a stî relîte e rfondou, purade ki l' moite cawete [[-å]], mågré l' ortografeye des motîs do 20inme sieke. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} {{AFE|gɔ.'zɔː|gɔ.'zaː}} {{AFE|gɔ.'zoː|odio=Wa gozåd wa-fel gozau.ogg|ling=wa}} {{BS|å}} ** {{pzc}} {{AFE|gɔ.'zɔː}} * {{Ric|go·zåd}} === {{H|sustantif|wa}} === {{~}} {{o}} # rascovrowe [[dorêye]] (avou deus coûtches di påsse, et des spotchîs fruts, u do poudingue, å mitan). #* On magnive magnî on on {{~}} d' on patår. {{s(rif~|E203|a « golzâ »}} #* E cujhant, elle a fwait sacwants {{~s}}. {{s-rif|O2}} #* Dj' a magnî on {{~}} ås pemes. {{s-rif~|S0}} #* Dinltins, nosse mere nous djheut cobén k' ele nos aléve fé on {{~}}; c' esteut ene dorêye k' on fjheut avou del påsse di pwin. # seke del feme. #* Loukîz bén a vosse {{~}}:<br>Gn a l' tchet k' l' awaite e l' årmå. {{s-rif|vî cråmignon}} # drole di djin. #* Ci n' est nén mi ki pout bén må<br>Di fé come ces {{~s}}. {{s-rif|LLag}} #* Taijhe tu, sacré {{~}} ! {{s-rif|S0}} #* Waite mu ça l' {{~}} sins peme ! {{s-rif~|S0}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[gozete]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== * (ricovrowe dorêye): [[tåte]] * (seke des comeres): [[kene]], [[mosse]], [[mozete]]; {{Lka|mozete|sinonimeye}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | gouza = [!vscr] 1595<!--Renard, Textes d'archives liégeoises, BTD 33, 1959, 76, extrait des registres de la Cour de justice d'Ocquier, province de Liège, arrondissement de Huy--> | gozå = E1,E23,G204 [https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=4&alw_page=326 p. 326] | gozâ = E8,E140,E203,S0, G204 p. 326 | {{=fon|?|gozâ}} = G152 t I p. 166 | gozåd = S117,R10 | gozaud = S117 | gozâd = S117 | gozau = C8, O2, O4 | gozô = S109, S117, FS110 (a « tarte »), G204 p. 326 | {{=fon|?|gozô}} = G152 t I p. 166 <!-- golzåd --> | golzâ = E89,E140,E203 | golzå = E1,E23,E34,G204 p. 328 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|påstedjreye ricoviete |fr= {{t+|fr|chausson}}, {{t+|fr|tarte}} recouverte, {{t+|fr|tartelette}}. }} === {{H|waitîz eto}} === *{{wp}} e3ym12ov9wz7g963zdbb8bk5l2thezn 434878 434877 2026-07-31T11:11:45Z Lucyin 218 /* {{H|waitîz eto}} */ 434878 wikitext text/x-wiki {{MR|golzå|gozå}} == {{L|wa}} == ==={{H|etimolodjeye}}=== {{e?}} * Sourdant nén cnoxhou sorlon li [[w:FEW|FEW]]. * {{Bdj|gozî}}, {{caw|åd|s|wa}} sorlon [[w:Marie-Guy Boutier|Marie-Guy Boutier]] <ref>https://orbi.uliege.be/bitstream/2268/62619/1/Gosette.pdf</ref> * {{Bdj|gossa|sourd=oc}} (tchinote, pitite lexhe) pal voye do {{vlo}} ({{bdj|gosse|sourd=fro}}, hotche, cosse, schågne di poes u d' feves), {{caw|åd|s|wa}}, adon racuzinåve avou l' {{p|gousse|fr}} sorlon [[w:Louis Remacle|Louis Remacle]] dins [[w:E8|E8]] p. 179.<ref>{{lang|fr|se rattache sans doute, comme ''gozète'' au français « [[:fr:gousse|]] »</ref> Li cawete [[-åd]] a stî relîte e rfondou, purade ki l' moite cawete [[-å]], mågré l' ortografeye des motîs do 20inme sieke. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} {{AFE|gɔ.'zɔː|gɔ.'zaː}} {{AFE|gɔ.'zoː|odio=Wa gozåd wa-fel gozau.ogg|ling=wa}} {{BS|å}} ** {{pzc}} {{AFE|gɔ.'zɔː}} * {{Ric|go·zåd}} === {{H|sustantif|wa}} === {{~}} {{o}} # rascovrowe [[dorêye]] (avou deus coûtches di påsse, et des spotchîs fruts, u do poudingue, å mitan). #* On magnive magnî on on {{~}} d' on patår. {{s(rif~|E203|a « golzâ »}} #* E cujhant, elle a fwait sacwants {{~s}}. {{s-rif|O2}} #* Dj' a magnî on {{~}} ås pemes. {{s-rif~|S0}} #* Dinltins, nosse mere nous djheut cobén k' ele nos aléve fé on {{~}}; c' esteut ene dorêye k' on fjheut avou del påsse di pwin. # seke del feme. #* Loukîz bén a vosse {{~}}:<br>Gn a l' tchet k' l' awaite e l' årmå. {{s-rif|vî cråmignon}} # drole di djin. #* Ci n' est nén mi ki pout bén må<br>Di fé come ces {{~s}}. {{s-rif|LLag}} #* Taijhe tu, sacré {{~}} ! {{s-rif|S0}} #* Waite mu ça l' {{~}} sins peme ! {{s-rif~|S0}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[gozete]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== * (ricovrowe dorêye): [[tåte]] * (seke des comeres): [[kene]], [[mosse]], [[mozete]]; {{Lka|mozete|sinonimeye}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | gouza = [!vscr] 1595<!--Renard, Textes d'archives liégeoises, BTD 33, 1959, 76, extrait des registres de la Cour de justice d'Ocquier, province de Liège, arrondissement de Huy--> | gozå = E1,E23,G204 [https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=4&alw_page=326 p. 326] | gozâ = E8,E140,E203,S0, G204 p. 326 | {{=fon|?|gozâ}} = G152 t I p. 166 | gozåd = S117,R10 | gozaud = S117 | gozâd = S117 | gozau = C8, O2, O4 | gozô = S109, S117, FS110 (a « tarte »), G204 p. 326 | {{=fon|?|gozô}} = G152 t I p. 166 <!-- golzåd --> | golzâ = E89,E140,E203 | golzå = E1,E23,E34,G204 p. 328 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|påstedjreye ricoviete |fr= {{t+|fr|chausson}}, {{t+|fr|tarte}} recouverte, {{t+|fr|tartelette}}. }} === {{H|waitîz eto}} === *{{wp}} === {{H|S}} === e6v9eyzbcof66pue6btziaj3i3gs4e8 434879 434878 2026-07-31T11:12:54Z Lucyin 218 /* {{H|etimolodjeye}} */ 434879 wikitext text/x-wiki {{MR|golzå|gozå}} == {{L|wa}} == ==={{H|etimolodjeye}}=== {{e?}} * Sourdant nén cnoxhou sorlon li [[w:FEW|FEW]]. * {{Bdj|gozî}}, {{caw|åd|s|wa}} sorlon [[w:Marie-Guy Boutier|Marie-Guy Boutier]] <ref>https://orbi.uliege.be/bitstream/2268/62619/1/Gosette.pdf</ref> * {{Bdj|gossa|sourd=oc}} (tchinote, pitite lexhe) pal voye do {{vlo}} ({{bdj|gosse|sourd=fro}}, hotche, cosse, schågne di poes u d' feves), {{caw|åd|s|wa}}, adon racuzinåve avou l' {{p|gousse|fr}} sorlon [[w:Louis Remacle|Louis Remacle]] dins [[w:E8|E8]] p. 179.<ref>{{lang|fr|se rattache sans doute, comme ''gozète'' au français « [[:fr:gousse|]] »}}</ref> Li cawete [[-åd]] a stî relîte e rfondou, purade ki l' moite cawete [[-å]], mågré l' ortografeye des motîs do 20inme sieke. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} {{AFE|gɔ.'zɔː|gɔ.'zaː}} {{AFE|gɔ.'zoː|odio=Wa gozåd wa-fel gozau.ogg|ling=wa}} {{BS|å}} ** {{pzc}} {{AFE|gɔ.'zɔː}} * {{Ric|go·zåd}} === {{H|sustantif|wa}} === {{~}} {{o}} # rascovrowe [[dorêye]] (avou deus coûtches di påsse, et des spotchîs fruts, u do poudingue, å mitan). #* On magnive magnî on on {{~}} d' on patår. {{s(rif~|E203|a « golzâ »}} #* E cujhant, elle a fwait sacwants {{~s}}. {{s-rif|O2}} #* Dj' a magnî on {{~}} ås pemes. {{s-rif~|S0}} #* Dinltins, nosse mere nous djheut cobén k' ele nos aléve fé on {{~}}; c' esteut ene dorêye k' on fjheut avou del påsse di pwin. # seke del feme. #* Loukîz bén a vosse {{~}}:<br>Gn a l' tchet k' l' awaite e l' årmå. {{s-rif|vî cråmignon}} # drole di djin. #* Ci n' est nén mi ki pout bén må<br>Di fé come ces {{~s}}. {{s-rif|LLag}} #* Taijhe tu, sacré {{~}} ! {{s-rif|S0}} #* Waite mu ça l' {{~}} sins peme ! {{s-rif~|S0}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[gozete]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== * (ricovrowe dorêye): [[tåte]] * (seke des comeres): [[kene]], [[mosse]], [[mozete]]; {{Lka|mozete|sinonimeye}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | gouza = [!vscr] 1595<!--Renard, Textes d'archives liégeoises, BTD 33, 1959, 76, extrait des registres de la Cour de justice d'Ocquier, province de Liège, arrondissement de Huy--> | gozå = E1,E23,G204 [https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=4&alw_page=326 p. 326] | gozâ = E8,E140,E203,S0, G204 p. 326 | {{=fon|?|gozâ}} = G152 t I p. 166 | gozåd = S117,R10 | gozaud = S117 | gozâd = S117 | gozau = C8, O2, O4 | gozô = S109, S117, FS110 (a « tarte »), G204 p. 326 | {{=fon|?|gozô}} = G152 t I p. 166 <!-- golzåd --> | golzâ = E89,E140,E203 | golzå = E1,E23,E34,G204 p. 328 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|påstedjreye ricoviete |fr= {{t+|fr|chausson}}, {{t+|fr|tarte}} recouverte, {{t+|fr|tartelette}}. }} === {{H|waitîz eto}} === *{{wp}} === {{H|S}} === 1ywf26l8al61f6ca5hcd2481v4x0d7l 434880 434879 2026-07-31T11:14:04Z Lucyin 218 434880 wikitext text/x-wiki {{MR|golzå|gozå}} == {{L|wa}} == ==={{H|etimolodjeye}}=== {{e?}} * Sourdant nén cnoxhou sorlon li [[w:FEW|FEW]]. * {{Bdj|gozî}}, {{caw|åd|s|wa}} sorlon [[w:Marie-Guy Boutier|Marie-Guy Boutier]] <ref>https://orbi.uliege.be/bitstream/2268/62619/1/Gosette.pdf</ref> * {{Bdj|gossa|sourd=oc}} (tchinote, pitite lexhe) pal voye do {{vlo}} ({{bdj|gosse|sourd=fro}}, hotche, cosse, schågne di poes u d' feves), {{caw|åd|s|wa}}, adon racuzinåve avou l' {{p|gousse|fr}} sorlon [[w:Louis Remacle|Louis Remacle]] dins [[w:E8|E8]] p. 179.<ref>{{lang|fr|''se rattache sans doute, comme ''gozète'' au français « [[:fr:gousse|]] »}}''</ref> Li cawete [[-åd]] a stî relîte e rfondou, purade ki l' moite cawete [[-å]], mågré l' ortografeye des motîs do 20inme sieke. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} {{AFE|gɔ.'zɔː|gɔ.'zaː}} {{AFE|gɔ.'zoː|odio=Wa gozåd wa-fel gozau.ogg|ling=wa}} {{BS|å}} ** {{pzc}} {{AFE|gɔ.'zɔː}} * {{Ric|go·zåd}} === {{H|sustantif|wa}} === {{~}} {{o}} # rascovrowe [[dorêye]] (avou deus coûtches di påsse, et des spotchîs fruts, u do poudingue, å mitan). #* On magnive magnî on on {{~}} d' on patår. {{s(rif~|E203|a « golzâ »}} #* E cujhant, elle a fwait sacwants {{~s}}. {{s-rif|O2}} #* Dj' a magnî on {{~}} ås pemes. {{s-rif~|S0}} #* Dinltins, nosse mere nous djheut cobén k' ele nos aléve fé on {{~}}; c' esteut ene dorêye k' on fjheut avou del påsse di pwin. # seke del feme. #* Loukîz bén a vosse {{~}}:<br>Gn a l' tchet k' l' awaite e l' årmå. {{s-rif|vî cråmignon}} # drole di djin. #* Ci n' est nén mi ki pout bén må<br>Di fé come ces {{~s}}. {{s-rif|LLag}} #* Taijhe tu, sacré {{~}} ! {{s-rif|S0}} #* Waite mu ça l' {{~}} sins peme ! {{s-rif~|S0}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[gozete]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== * (ricovrowe dorêye): [[tåte]] * (seke des comeres): [[kene]], [[mosse]], [[mozete]]; {{Lka|mozete|sinonimeye}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | gouza = [!vscr] 1595<!--Renard, Textes d'archives liégeoises, BTD 33, 1959, 76, extrait des registres de la Cour de justice d'Ocquier, province de Liège, arrondissement de Huy--> | gozå = E1,E23,G204 [https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=4&alw_page=326 p. 326] | gozâ = E8,E140,E203,S0, G204 p. 326 | {{=fon|?|gozâ}} = G152 t I p. 166 | gozåd = S117,R10 | gozaud = S117 | gozâd = S117 | gozau = C8, O2, O4 | gozô = S109, S117, FS110 (a « tarte »), G204 p. 326 | {{=fon|?|gozô}} = G152 t I p. 166 <!-- golzåd --> | golzâ = E89,E140,E203 | golzå = E1,E23,E34,G204 p. 328 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|påstedjreye ricoviete |fr= {{t+|fr|chausson}}, {{t+|fr|tarte}} recouverte, {{t+|fr|tartelette}}. }} === {{H|waitîz eto}} === *{{wp}} === {{H|S}} === a6wqodq3252xrajder4ziixg3dujx9i 434882 434880 2026-07-31T11:30:21Z Lucyin 218 434882 wikitext text/x-wiki {{MR|golzå|gozå}} == {{L|wa}} == ==={{H|etimolodjeye}}=== {{e?}} * Sourdant nén cnoxhou sorlon li [[w:FEW|FEW]]. * {{Bdj|gozî}}, {{caw|åd|s|wa}}<ref>sorlon [[w:Marie-Guy Boutier|Marie-Guy Boutier]], [https://orbi.uliege.be/bitstream/2268/62619/1/Gosette.pdf cial]</ref> * {{Bdj|gossa|sourd=oc}} (tchinote, pitite lexhe) pal voye do {{vlo}} ({{bdj|gosse|sourd=fro}}, hotche, cosse, schågne di poes u d' feves), {{caw|åd|s|wa}}, adon racuzinåve avou l' {{p|gousse|fr}}<ref>sorlon [[w:Louis Remacle|Louis Remacle]] dins [[w:E8|E8]] p. 179.{{lang|fr|''se rattache sans doute, comme ''gozète'' au français « [[:fr:gousse|]] »}}'' eyer [[w:Léon Warnant|]] pa Warnant ([[w:E21|E21]] p. 189) : {{lang|fr|''à rattacher probablement au fr. "gousse" (comp l'anc.fr. ''gossart'', ''gossette''; la forme ''golzå'' est due a l'influence de [[golzå]], colza''}}.</ref> Li cawete [[-åd]] a stî relîte e rfondou, purade ki l' moite cawete [[-å]], mågré l' ortografeye des motîs do 20inme sieke. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} {{AFE|gɔ.'zɔː|gɔ.'zaː}} {{AFE|gɔ.'zoː|odio=Wa gozåd wa-fel gozau.ogg|ling=wa}} {{BS|å}} ** {{pzc}} {{AFE|gɔ.'zɔː}} * {{Ric|go·zåd}} === {{H|sustantif|wa}} === {{~}} {{o}} # rascovrowe [[dorêye]] (avou deus coûtches di påsse, et des spotchîs fruts, u do poudingue, å mitan). #* On magnive magnî on on {{~}} d' on patår. {{s(rif~|E203|a « golzâ »}} #* E cujhant, elle a fwait sacwants {{~s}}. {{s-rif|O2}} #* Dj' a magnî on {{~}} ås pemes. {{s-rif~|S0}} #* Dinltins, nosse mere nous djheut cobén k' ele nos aléve fé on {{~}}; c' esteut ene dorêye k' on fjheut avou del påsse di pwin. # seke del feme. #* Loukîz bén a vosse {{~}}:<br>Gn a l' tchet k' l' awaite e l' årmå. {{s-rif|vî cråmignon}} # drole di djin. #* Ci n' est nén mi ki pout bén må<br>Di fé come ces {{~s}}. {{s-rif|LLag}} #* Taijhe tu, sacré {{~}} ! {{s-rif|S0}} #* Waite mu ça l' {{~}} sins peme ! {{s-rif~|S0}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[gozete]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== * (ricovrowe dorêye): [[tåte]] * (seke des comeres): [[kene]], [[mosse]], [[mozete]]; {{Lka|mozete|sinonimeye}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | gouza = [!vscr] 1595<!--Renard, Textes d'archives liégeoises, BTD 33, 1959, 76, extrait des registres de la Cour de justice d'Ocquier, province de Liège, arrondissement de Huy--> | gozå = E1,E23,G204 [https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=4&alw_page=326 p. 326] | gozâ = E8,E140,E203,S0, G204 p. 326 | {{=fon|?|gozâ}} = G152 t I p. 166 | gozåd = S117,R10 | gozaud = S117 | gozâd = S117 | gozau = C8, O2, O4 | gozô = S109, S117, FS110 (a « tarte »), G204 p. 326 | {{=fon|?|gozô}} = G152 t I p. 166 <!-- golzåd --> | golzâ = E89,E140,E203 | golzå = E1,E23,E34,G204 p. 328 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|påstedjreye ricoviete |fr= {{t+|fr|chausson}}, {{t+|fr|tarte}} recouverte, {{t+|fr|tartelette}}. }} === {{H|waitîz eto}} === *{{wp}} === {{H|S}} === 1wbfhutmqqja2zjpoidjgw67wn3sjyr 434885 434882 2026-07-31T11:35:56Z Lucyin 218 /* {{H|sustantif|wa}} */ 434885 wikitext text/x-wiki {{MR|golzå|gozå}} == {{L|wa}} == ==={{H|etimolodjeye}}=== {{e?}} * Sourdant nén cnoxhou sorlon li [[w:FEW|FEW]]. * {{Bdj|gozî}}, {{caw|åd|s|wa}}<ref>sorlon [[w:Marie-Guy Boutier|Marie-Guy Boutier]], [https://orbi.uliege.be/bitstream/2268/62619/1/Gosette.pdf cial]</ref> * {{Bdj|gossa|sourd=oc}} (tchinote, pitite lexhe) pal voye do {{vlo}} ({{bdj|gosse|sourd=fro}}, hotche, cosse, schågne di poes u d' feves), {{caw|åd|s|wa}}, adon racuzinåve avou l' {{p|gousse|fr}}<ref>sorlon [[w:Louis Remacle|Louis Remacle]] dins [[w:E8|E8]] p. 179.{{lang|fr|''se rattache sans doute, comme ''gozète'' au français « [[:fr:gousse|]] »}}'' eyer [[w:Léon Warnant|]] pa Warnant ([[w:E21|E21]] p. 189) : {{lang|fr|''à rattacher probablement au fr. "gousse" (comp l'anc.fr. ''gossart'', ''gossette''; la forme ''golzå'' est due a l'influence de [[golzå]], colza''}}.</ref> Li cawete [[-åd]] a stî relîte e rfondou, purade ki l' moite cawete [[-å]], mågré l' ortografeye des motîs do 20inme sieke. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} {{AFE|gɔ.'zɔː|gɔ.'zaː}} {{AFE|gɔ.'zoː|odio=Wa gozåd wa-fel gozau.ogg|ling=wa}} {{BS|å}} ** {{pzc}} {{AFE|gɔ.'zɔː}} * {{Ric|go·zåd}} === {{H|sustantif|wa}} === {{~}} {{o}} # rascovrowe [[dorêye]] (avou deus coûtches di påsse, et des spotchîs fruts, u do poudingue, å mitan). #* On magnive magnî on on {{~}} d' on patår. {{s(rif~|E203|a « golzâ »}} #* E cujhant, elle a fwait sacwants {{~s}}. {{s-rif|O2}} #* Dj' a magnî on {{~}} ås pemes. {{s-rif~|S0}} #* Dinltins, nosse mere nous djheut cobén k' ele nos aléve fé on {{~}}; c' esteut ene dorêye k' on fjheut avou del påsse di pwin. {{s-rif|Thérèse Mahin|[[s:Lu gozâ|lijhåve so Wikisourd]]}} # seke del feme. #* Loukîz bén a vosse {{~}}:<br>Gn a l' tchet k' l' awaite e l' årmå. {{s-rif|vî cråmignon}} # drole di djin. #* Ci n' est nén mi ki pout bén må<br>Di fé come ces {{~s}}. {{s-rif|LLag}} #* Taijhe tu, sacré {{~}} ! {{s-rif|S0}} #* Waite mu ça l' {{~}} sins peme ! {{s-rif~|S0}} <center><gallery> Goza.JPG Gozåd ås pemes.jpg Gozåd cwårtî.jpg </gallery></center> ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[gozete]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== * (ricovrowe dorêye): [[tåte]] * (seke des comeres): [[kene]], [[mosse]], [[mozete]]; {{Lka|mozete|sinonimeye}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | gouza = [!vscr] 1595<!--Renard, Textes d'archives liégeoises, BTD 33, 1959, 76, extrait des registres de la Cour de justice d'Ocquier, province de Liège, arrondissement de Huy--> | gozå = E1,E23,G204 [https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=4&alw_page=326 p. 326] | gozâ = E8,E140,E203,S0, G204 p. 326 | {{=fon|?|gozâ}} = G152 t I p. 166 | gozåd = S117,R10 | gozaud = S117 | gozâd = S117 | gozau = C8, O2, O4 | gozô = S109, S117, FS110 (a « tarte »), G204 p. 326 | {{=fon|?|gozô}} = G152 t I p. 166 <!-- golzåd --> | golzâ = E89,E140,E203 | golzå = E1,E23,E34,G204 p. 328 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|påstedjreye ricoviete |fr= {{t+|fr|chausson}}, {{t+|fr|tarte}} recouverte, {{t+|fr|tartelette}}. }} === {{H|waitîz eto}} === *{{wp}} === {{H|S}} === tl2tx9hjaooqeergw1ezacw3uiw51kh 434886 434885 2026-07-31T11:40:32Z Lucyin 218 434886 wikitext text/x-wiki {{MR|golzå|gozå}} == {{L|wa}} == ==={{H|etimolodjeye}}=== {{e?}} * Sourdant nén cnoxhou sorlon li [[w:FEW|FEW]]. * {{Bdj|gossa|sourd=oc}} (tchinote, pitite lexhe) pal voye do {{vlo}} ({{bdj|gosse|sourd=fro}}, hotche, cosse, schågne di poes u d' feves), {{caw|åd|s|wa}}, adon racuzinåve avou l' {{p|gousse|fr}}<ref>sorlon [[w:Louis Remacle|Louis Remacle]] dins [[w:E8|E8]] p. 179.{{lang|fr|''se rattache sans doute, comme ''gozète'' au français « [[:fr:gousse|gousse]] »}}'' eyer [[w:Léon Warnant|]] pa Warnant ([[w:E21|E21]] p. 189) : {{lang|fr|''à rattacher probablement au fr. "gousse" (comp l'anc.fr. ''gossart'', ''gossette''; la forme ''golzå'' est due a l'influence de [[golzå]], colza''}}.</ref> * {{Bdj|gozî}}, {{caw|åd|s|wa}}<ref>sorlon [[w:Marie-Guy Boutier|Marie-Guy Boutier]], [https://orbi.uliege.be/bitstream/2268/62619/1/Gosette.pdf cial]</ref> Li cawete [[-åd]] a stî relîte e rfondou, purade ki l' moite cawete [[-å]], mågré l' ortografeye des motîs do 20inme sieke. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} {{AFE|gɔ.'zɔː|gɔ.'zaː}} {{AFE|gɔ.'zoː|odio=Wa gozåd wa-fel gozau.ogg|ling=wa}} {{BS|å}} ** {{pzc}} {{AFE|gɔ.'zɔː}} * {{Ric|go·zåd}} === {{H|sustantif|wa}} === {{~}} {{o}} # rascovrowe [[dorêye]] (avou deus coûtches di påsse, et des spotchîs fruts, u do poudingue, å mitan). #* On magnive magnî on on {{~}} d' on patår. {{s(rif~|E203|a « golzâ »}} #* E cujhant, elle a fwait sacwants {{~s}}. {{s-rif|O2}} #* Dj' a magnî on {{~}} ås pemes. {{s-rif~|S0}} #* Dinltins, nosse mere nous djheut cobén k' ele nos aléve fé on {{~}}; c' esteut ene dorêye k' on fjheut avou del påsse di pwin. {{s-rif|Thérèse Mahin|[[s:Lu gozâ|lijhåve so Wikisourd]]}} # seke del feme. #* Loukîz bén a vosse {{~}}:<br>Gn a l' tchet k' l' awaite e l' årmå. {{s-rif|vî cråmignon}} # drole di djin. #* Ci n' est nén mi ki pout bén må<br>Di fé come ces {{~s}}. {{s-rif|LLag}} #* Taijhe tu, sacré {{~}} ! {{s-rif|S0}} #* Waite mu ça l' {{~}} sins peme ! {{s-rif~|S0}} <center><gallery> Goza.JPG Gozåd ås pemes.jpg Gozåd cwårtî.jpg </gallery></center> ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[gozete]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== * (ricovrowe dorêye): [[tåte]] * (seke des comeres): [[kene]], [[mosse]], [[mozete]]; {{Lka|mozete|sinonimeye}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | gouza = [!vscr] 1595<!--Renard, Textes d'archives liégeoises, BTD 33, 1959, 76, extrait des registres de la Cour de justice d'Ocquier, province de Liège, arrondissement de Huy--> | gozå = E1,E23,G204 [https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=4&alw_page=326 p. 326] | gozâ = E8,E140,E203,S0, G204 p. 326 | {{=fon|?|gozâ}} = G152 t I p. 166 | gozåd = S117,R10 | gozaud = S117 | gozâd = S117 | gozau = C8, O2, O4 | gozô = S109, S117, FS110 (a « tarte »), G204 p. 326 | {{=fon|?|gozô}} = G152 t I p. 166 <!-- golzåd --> | golzâ = E89,E140,E203 | golzå = E1,E23,E34,G204 p. 328 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|påstedjreye ricoviete |fr= {{t+|fr|chausson}}, {{t+|fr|tarte}} recouverte, {{t+|fr|tartelette}}. }} === {{H|S}} === <references/> === {{H|waitîz eto}} === *{{wp}} 5mogcwskipcnfh5tu3amr5wdvbp8mo8 434888 434886 2026-07-31T11:42:17Z Lucyin 218 434888 wikitext text/x-wiki {{MR|golzå|gozå}} == {{L|wa}} == ==={{H|etimolodjeye}}=== {{e?}} * Sourdant nén cnoxhou sorlon li [[w:FEW|FEW]]. * {{Bdj|gossa|sourd=oc}} (tchinote, pitite lexhe) pal voye do {{vlo}} ({{bdj|gosse|sourd=fro}}, hotche, cosse, schågne di poes u d' feves), {{caw|åd|s|wa}}, adon racuzinåve avou l' {{p|gousse|fr}}<ref>sorlon [[w:Louis Remacle|Louis Remacle]] dins [[w:E8|E8]] p. 179.{{lang|fr|''se rattache sans doute, comme ''gozète'' au français « [[:fr:gousse|gousse]] »}}'' eyet [[w:Léon Warnant|Léon Warnant]] ([[w:E23|E23]] p. 189) : {{lang|fr|''à rattacher probablement au fr. "gousse" (comp l'anc.fr. ''gossart'', ''gossette''; la forme ''golzå'' est due a l'influence de [[golzå]], colza''}}.</ref> * {{Bdj|gozî}}, {{caw|åd|s|wa}}<ref>sorlon [[w:Marie-Guy Boutier|Marie-Guy Boutier]], [https://orbi.uliege.be/bitstream/2268/62619/1/Gosette.pdf cial]</ref> Li cawete [[-åd]] a stî relîte e rfondou, purade ki l' moite cawete [[-å]], mågré l' ortografeye des motîs do 20inme sieke. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{AFEW}} ** {{prcoi}} {{AFE|gɔ.'zɔː|gɔ.'zaː}} {{AFE|gɔ.'zoː|odio=Wa gozåd wa-fel gozau.ogg|ling=wa}} {{BS|å}} ** {{pzc}} {{AFE|gɔ.'zɔː}} * {{Ric|go·zåd}} === {{H|sustantif|wa}} === {{~}} {{o}} # rascovrowe [[dorêye]] (avou deus coûtches di påsse, et des spotchîs fruts, u do poudingue, å mitan). #* On magnive magnî on on {{~}} d' on patår. {{s(rif~|E203|a « golzâ »}} #* E cujhant, elle a fwait sacwants {{~s}}. {{s-rif|O2}} #* Dj' a magnî on {{~}} ås pemes. {{s-rif~|S0}} #* Dinltins, nosse mere nous djheut cobén k' ele nos aléve fé on {{~}}; c' esteut ene dorêye k' on fjheut avou del påsse di pwin. {{s-rif|Thérèse Mahin|[[s:Lu gozâ|lijhåve so Wikisourd]]}} # seke del feme. #* Loukîz bén a vosse {{~}}:<br>Gn a l' tchet k' l' awaite e l' årmå. {{s-rif|vî cråmignon}} # drole di djin. #* Ci n' est nén mi ki pout bén må<br>Di fé come ces {{~s}}. {{s-rif|LLag}} #* Taijhe tu, sacré {{~}} ! {{s-rif|S0}} #* Waite mu ça l' {{~}} sins peme ! {{s-rif~|S0}} <center><gallery> Goza.JPG Gozåd ås pemes.jpg Gozåd cwårtî.jpg </gallery></center> ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[gozete]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== * (ricovrowe dorêye): [[tåte]] * (seke des comeres): [[kene]], [[mosse]], [[mozete]]; {{Lka|mozete|sinonimeye}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | gouza = [!vscr] 1595<!--Renard, Textes d'archives liégeoises, BTD 33, 1959, 76, extrait des registres de la Cour de justice d'Ocquier, province de Liège, arrondissement de Huy--> | gozå = E1,E23,G204 [https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=4&alw_page=326 p. 326] | gozâ = E8,E140,E203,S0, G204 p. 326 | {{=fon|?|gozâ}} = G152 t I p. 166 | gozåd = S117,R10 | gozaud = S117 | gozâd = S117 | gozau = C8, O2, O4 | gozô = S109, S117, FS110 (a « tarte »), G204 p. 326 | {{=fon|?|gozô}} = G152 t I p. 166 <!-- golzåd --> | golzâ = E89,E140,E203 | golzå = E1,E23,E34,G204 p. 328 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|påstedjreye ricoviete |fr= {{t+|fr|chausson}}, {{t+|fr|tarte}} recouverte, {{t+|fr|tartelette}}. }} === {{H|S}} === <references/> === {{H|waitîz eto}} === *{{wp}} f00mlq9tupmet73dfku00wgc7rqgifr 0 13679 434871 417166 2026-07-30T13:02:55Z Lucyin 218 434871 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|samiare|[[ribasti]]|sourd=la}}, {{dcaw|yî|v|wa}} {{e?}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|sɛ̃miː|sɛ̃myiː|siːmyiː|ʃymi|ʃyːmiː}} {{BS|sh}} ** {{pzc}} {{AFE|ʃɛ̃mjiː}} === {{H|viebe|wa}} === {{-cotcher-|shinm}} {{~}} {{vc}} # rinde (ene [[usteye]]) bén [[côpant]]e. #* (I vos fåt) {{~}} vosse coutea {{s-rif|C13}} #* Nosse pa {{~|shinmyive}} si få avou ene cawe (ene pire a fås) {{s-rif|JDes}} #* Del pikete do djoû al vesprêye,<br>ene pitite soris dramtêye; <br>Li tchet ôt l’ disdut;<br>i shinmeye ses grawes, sins brut. {{s|JoSp}} {{LKa}} « [[vièspréye]] » pol mwaisse fråze. #* N' est ç' nén come çoula k' fwait l' siyete,<br>{{~|Shinmiant}} tot l' avri so s' violon ? {{s-rif|BSLLW|oteur=MLej|"Eco todis", tome 34, p. 131}} #* Onk ripasse si fåceye,<br>Tot do long di s' grawtea</br>Sol tins k' ene ôte {{~|shinmeye}}<br>Si tchet dvins les djaveas. {{s-rif|JDcoh|1939, p.34 ''L'awous′'' (1906)}} #* Adon, nos waiténs a coine les bayonetes bén {{~|shinmeyes}} aligneyes å ruslî. {{s-rif|EWET|p. 55}} # {{im}} (come on coutea rawijhî disk' a todi) rinde sins foice, tot djåzant d' on laid moumint a passer, po ene djin. #* Si man n’ esteut nén co rlevêye, {{~|shinmeye}} so s’ lét, et les medcéns estént dedja la ! {{s|JDsp}} <gallery> A traditional grinding of scissors.JPG|On vî ome ki shinmeye on coutea Rawijheu couteas mieules.jpg|pareymint, divant l' [[w:fiesse di l' ofrixhaedje|]] </gallery> ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[shinmiaedje]], [[shinmieu]] * [[rishinmyî]], [[rishinmiaedje]], [[rishinmieu]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== * [[rishinmyî]] * [[awijhî]] * [[rawijhî]] * [[ripasser]] * [[afiler]] * [[afuter]] * [[keujhî]] * [[keujhter]] ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{WM}}, {{WL}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | sin.mî = C99 | sin.myî = C99 | sinmyi = C13 | sèmî = E34 | chûmi = JDes | chîmer = C61 | shinmî = R11 {{rif?}} |- = S109, S117 (k' a « russinmer »), R13 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|rinde bén côpant {{Lka-ra|rawijhî}} |fr= {{t+|fr|aiguiser}} }} {{ratour|rinde sins foice, tot djåzant d' on laid moumint a passer, po ene djin |fr= {{t+|fr|lessiver}} }} === {{H|PE|wa}} === {{-perwa-yî|shinm}} {{PE=}} #* Si man n’ esteut nén co rlevêye, {{~|shinmeye}} so s’ lét, et les medcéns estént dedja la ! {{s|JDsp}} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|rindou bén côpant {{Lka-ra|rawijhî}} |fr= {{t+|fr|aiguiser}} }} {{ratour|rindou sins foice, tot djåzant d' on laid moumint passé, po ene djin |fr= {{t+|fr|lessivé}} }} 5dtw8tu3fp2tcgbtefxrdlh5hjzayhu 0 38588 434866 245238 2026-07-30T12:05:47Z Lucyin 218 434866 wikitext text/x-wiki == {{L|wa-fel}} == === {{H|Su|wa-fel}} === {{~}} {{f}} # [[vesprêye]]. #* {{lang|wa-fel|Dèl piquète do djoû al {{~}},<br>one pitite soris trometéye.<br>Li tchèt ôt l’ disdût,</br>i chîme sès grawes, sins brût…}}. {{s|JoSp}} #** Del pikete do djoû al vesprêye,<br>ene pitite soris dramtêye; <br>Li tchet ôt l’ disdut;<br>i shinmeye ses grawes, sins brut. {{s|JoSp}} ==== {{H|Sp}} ==== {{WC-Fel}} ==== {{H|Pa}} ==== [[viesses]] ==== {{H|Or}} ==== {{Orto | vièspréye = O0 }} ij17cm0kwnxzfse8wlmrjljzd9wg2np 3 68194 434881 434530 2026-07-31T11:26:54Z Lucyin 218 /* etimolodjeye di gozåd / gozete */ novele seccion 434881 wikitext text/x-wiki == Wilicom amon nozôtes ! == {{Bénvnowe}} [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 3 d' avri 2023 a 23:37 (UTC) == [[viyoler]] => [[violer]] == Proficiate po vos årtikes (dji vén fok di discovri l' prumî). "violer" shût li rîle des rîlêyes come "violon", "violete", rais "ultraviolés". https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=7860#7860 Si vos avoz les "dialogues de paysans" et ki Haust a rortografyî avou -iyo-, vos ploz rcopyî li scrijha Feller so [[viyoler]] Si vos vloz ki dji "rpasse" des noveas årtikes, metoz m' on messaedje so m' pådje di copene. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 18 di djulete 2023 a 12:33 (UTC) == kékes amidraedjes == so [[valet manké]]n vos vieroz kékes amidraedjes ki vos ploz fé: * tåvlea des pluriyals * rimete ki definixha (pus court, kécfeye avou des ôtes mots), dins "ratournaedjes". * pont d' pont (.) divant <nowiki>{{s-rif}}</nowiki> Dji vén fok di discovri totes vos novelès pådjes. Proficiate co on côp !!! ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' djulete 2023 a 19:43 (UTC) == Fråzes da Jean-François Renkin == Dji vos a fwait on modele; si vos vloz, vos ploz revoyî so Wikisourd po lére tot l' tecse. Loukîz a [[plake]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 30 di djulete 2023 a 11:27 (UTC) == Barillié + 4 payizans == po fé des modeles sourdants, [[Sujet:Xmvjsyjr82otpmlo|loukîz so m' pådje]] Ci sereut clapant ki vos metrîz les nouvès pådjes ki vos fjhoz, et les cis ki vos rboutez dsu so vosse pådje d' uzeu, come [[Uzeu:Souzanemahin|mi feye el fwait]]. Ci sereut pus åjhey por mi d' î aler taper èn ouy. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' awousse 2023 a 20:37 (UTC) :Dj a fwait l' modele po Tchantchet Bariyî: c' est "FrBa" (ca "FBar" esteut ddja prins pa Félicien Barry). Loukîz a [[schite]]. :Come vos l' veyoz, deus d' ses ouves sont ddja scanêyes so Wikisourd. Fåt djusse aveuri li scanaedje. Dj' a fwait l' pådje di coviete: [[s:Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie, 1852.djvu/1|Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie]]. :--[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 3 d' awousse 2023 a 11:19 (UTC) == Modele des rahoucas (referinces) == Gråces d' awè metou tos vos ovraedje so vosse pådje d' uzeu. Dj' a rpassé [[souwé come ene hatchrote]] Pol [[modele:Sh-m]] vos ploz mete tos les mots ådvins des crolêyès åtchetes ({{}}) [[Modele:s|Pol rahouca]], si vos avoz des ôtes fråze di l' "imitåcion", metoz l' come dji l' a rmetou lavola. Dins èn årtike e rfondou, les fråzes divèt esse e rfondou. Vos ploz mete li fråze téle ké si vos scrijhoz li minme årtike e Feller. Metans: [[souwé come ine hatcherote]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 d' awousse 2023 a 14:25 (UTC) == Kékès idêyes == Dj' a rbouté so deus d' vos novelès intrêyes: [[kifession]] & [[fé faccion]]. Loukîz les piceures k' ont stî candjeyes. Dji vos a fwait èn egzimpe po mete li mot et l' fråze dins ene pådje tote seule (po les vîs scrijhaedjes): [[qu’feſſion]]. Co gråces po tot vost ovraedje ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' awousse 2023 a 21:17 (UTC) == Candjmint d' voyale "copene" => "copiner" == Come [[ansene]] => [[ansinî]] Foirt corant. Vost årtike a don stî rcandjî a [[ansenî]] (rifondaedje nén standård) eyet [[ancènî]] (scrijha Feller, ou puvite did divant Feller, ki n' est nén dins les motîs, mins ki rshonne å ci da Forir: ancènî). [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 di setimbe 2023 a 11:39 (UTC) == Pititès bouyes come manaedjeu == Proficiate po vosse "montaedje e gråde". Pôrîz ramidrer les pådjes avou l' modele <nowiki>{{caw-ete}}</nowiki> et mete e l' plaece <nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki> ? [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete]] Cwand vos åroz tot fwait, disfacer li pådje [[Modele:caw-ete]]. Gråces. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 10 di nôvimbe 2023 a 18:59 (UTC) Djel fijhreus voltî, mins dji n' sé waire co cmint m' î prinde. Sårîz vs m' escoler? ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 11 di nôvimbe 2023 a 11:13 (UTC) : Lucyin dmande di candjî (a l' mwin) dins totes [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|les pådjes cial]] li wikicôde <code><nowiki>{{caw-ete}}</nowiki></code> pa l' wikicôde <code><nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki></code>, come dj' a fwait [[Special:diff/387914|la]] ; paski l' modele {{modele|caw-ete}} c' est on vî ki n' fåt plus eployî. Si vos n' î arivoz nén djel pou otomatijhî. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 11 di nôvimbe 2023 a 20:04 (UTC) Mins cmint lzès trover? Si dji tape "{{caw-ete}} sol ricwirrece, dji n' trouve rén. ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 12 di nôvimbe 2023 a 16:56 (UTC) : Cwand vos clitchîz so [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|ci loyén ci]], vos av ene djivêye (ene lisse) di pådjes. C' est totes les pådjes ki loynut aviè l' modele, la k' el modele si trove (divins l' wikicôde). Avou vosse manire di fé ça n' pout roter k' si vos tapez : [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?search=insource%3A%2F%5C%7B%5C%7Bcaw-ete%5C%7D%5C%7D%2F&title=Sipeci%C3%A5s%3ACweri&ns0=1 <code>insource:/\{\{caw-ete\}\}/</code>]. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 12 di nôvimbe 2023 a 16:03 (UTC) == Modele caw-ea == Come l' ôte parey. Les pådjes sont cial: [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ea]] <nowiki>{{caw-ea}} => {{caw|ea|s|wa}}</nowiki> Gråces co 13 côps [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' decimbe 2023 a 19:23 (UTC) == [[haetche]] & [[hetche]] == Merci po vos årtikes ki dj' discovere a l' astcheyance. Po ene trinnêye al tere, on corwaite pus voltî l' mot come vinant di [[hertchî]] (trinner al tere) ki di [[haetchî]] (saetchî, metans a ene coide). Ri-boune anêye ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 28 di decimbe 2023 a 19:53 (UTC) == Av co ene miete di tins ? == Ké novele ? Av trové d' l' ovraedje ? Si vos av co on pô d' tins, i fåreut ricandjî, divins les mots rahoukî so: [[Categoreye:Mots_do_walon_d'_etimolodjeye_tîxhone]] li modele <nowiki>{{Bdjti}} / {{bdjti}}</nowiki> pa <nowiki>{{Bdj|*mot tîxhon|sourd=gem}}</nowiki>. Gråces co 13 côps ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djanvî 2024 a 17:42 (UTC) == Spameu a bloker == Bondjoû Scribus, <br /> Dj' a veyou ki @[[Uzeu:Srtxg|Pablo]] a disfacé on candjmint d' on spameu. Pôrîz bloker l' [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?title=Categoreye%3AMots_do_franc%C3%A8s&diff=391415&oldid=391410 ipé rwaitêye] ? <br /> Ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 8 di fevrî 2024 a 18:47 (UTC) == Bondjoû Scribus == Dji n' comprind rén å wiccionaire, ni comint ç' k' on fwait po-z aidî (åjheymint). Dji n' voe nén ddja cmint ç' ki dji doe fé po responde å messaedje ki vos m' avoz leyî å dfait di "èn aveur après". Ça fwait ki dji respond vaici. Dins tos les egzimpes ki vos dnez ("èn pus awè ki l’ pea so les oxhs", "èn pont awè d’ ouxh padrî", "èn nén esse a ene barbôjhe près" et tchik et tchak), "èn" e-st l' adviebe di niyaedje do walon d' Tchålerwè (francès: "ne... pas", "ne... plus"...). Dins m' walon, ou a Lidje, on dîreut: "NI pus awè ki l’ pea so les oxhs", "NI pont awè d’ ouxh padrî", "NI nén esse a ene barbôjhe près"...). Mins dins "èn aveur après", li "èn" doet esse li cogne sipotcheye di l' adviebe/prono "ENDE". Dins m' walon (ou a Lidje) on direut: "dj' end a après lu", "elle ènd a après lu", "i nd a après lu..." (Feller: dj' ènn' a après lu, èlle ènn' a après lu, i 'nn' a après lu..."; francès: "en", come dins "en vouloir à"). Mâria k' c' est målåjhey di s' î rtrover po dner on côp d' mwin sol wiccionnaire! I fåreut d' abôrd awè on doctorå e wiccionairaedje. Dj' espere ki vos vieroz ci messaedje ci, et dj' endè (eco on côp "ENDÈ" :-) ) profite po v' dire on grand proféciyate po l' fel ovraedje ki vos fjhoz, c' e-st a n' nén croere come vos estoz on vayant et come vos boutez bén! A onk di ces djoûs! Li Bioutî [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 16 di måss 2024 a 17:56 (UTC) ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 16 di måss 2024 a 19:55 (UTC) Meya coulpa [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ! * [[endè låtchî ene]] * [[endè prinde po s’ catåre]] * [[endè raler]] * [[endè…dipus]] * [[endè…pont]] * [[endè…pus]] Vos avoz pår råjhon! Dj' a stî forovoyî cåze do walon di Lidje "ènnè"/"ènn’"/‘nnè/‘nn’. Houte di çoula "èn" n' î egzistêye nén ossu. Po candjî, dji vis va mostrer: A vosse droete, i gn a ene colone Outils masquer Actions Displaecî Général Pådjes ki loynut cial evnd. Aspoyî so "Displaecî" Metoz l' boune ortografeye tot-z acsegnant "titre mal orthographié". '''Mins asteme ! Po les tites des pådjes, i fåt nén di côpyî-plaker li sene « ’ » ki n' est nén l' minme ki « ' »''' si ene voyale est spotcheye. Dji voerè cwè mi-minme po vos candjmints et respondrè voltî a vos kesses. N' åyîz nole sogne : mi ossu i gn a co toplin d' sacwès tecnikes ki dji n' sai co nén fé ! Et cwand dji lé mes prumîs, årtikes, i m' avizèt seur nén teribes. Mins c' est tot foirdjant k' on dvént foirdjeu … == Arondêye == Sereut motoit bén a rfonde avou « enondêye », pus corant. Tchålerwè a- done e- ôte påt. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 20 d' måss 2024 a 16:52 (UTC) == awè idêye == Dins l' egzimpe da Paul-Henri Thomsin "... dj' a-st idêye ki Cadoudal ni taprè nén djus", "awè idêye" ni vout nén dire "voleur sayî di (fé ene novele sacwè)" come dins l' definicion, mins simplumint: pinser, supôzer, wadjî, croere. Dj' a l' idêye, todi! [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 21 di måss 2024 a 07:46 (UTC) == Des kesses == Bondjoû Scribus Electronicus, et gråces poz awè ramîdré sacwantes di mes årtikes, metans "djowea" enute. Dji voe k' vos avoz metou des longous tites come: H|ratournaedjes estô des courts tites come: H|Ra et des ôtes candjmints d' tites del minme cogne. Les longous tites sont bråmint pus clair, dji doe dire. Est ç' k' i gn a ene pådje/ene plaece eyu ç' ki ces afwaires la sont-st esplikêyes, por mi comprinde on pô mî kimint fé ? [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 3 d' avri 2024 a 19:31 (UTC) == Dji fwai des biestreyes == 'mande escuze, dj' a stî fé des candjmints dins troes årtikes sins vey ki c' esteut des årtikes "Feller". Come dji voeyeu bén k' ça åreut dvou esse rifondou mins k' i gn aveut nén "tchivålî", "schayete" et "arpéje", dj' a fwait des candjmints trop rade. Dji waitrè do fé atincion a ça, a l' avni. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 4 d' avri 2024 a 20:24 (UTC) == Prononçaedje zero-cnoxheu do betchfessî ô == Asteme ! Li prononçaedje zero-cnoxheu [[w:Betchfessî_ô|Betchfessî_ô]], ci n' est nén /ɔː/ (çoula, c' est l' betchfessî å). C' est õ, on long O naziålijhî, li prononçaedje di toplin des plaeces, lomé ossu [[w:rastrindou long O|rastrindou long O]] (''O long entravé''). Les prononçaedjes coinreces foirt rilomés c' est /oː/ (Nameur, ...). Mins lavola, il est omofone do betchfessî å (les 2 estént scrîts "au" divinltins). Loukîz a: [[w:Scrijha_au|Scrijha_au]]. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 d' avri 2024 a 17:54 (UTC) == Sacwants/sacwantes == Dj' a l' idêye ki ça n' est nén ene dobe rifondowe: "sacwants/sacwantès" e-st on determinant ("dj' a veyou sacwants gaméns, sacwantès crapôdes") et "sacwants/sacwantes" (sins li -ès) e-st on prono ("des vatches, li cinsî end a sacwantes; des pourceas i nd a sacwants"). Infin dji croe. [[Sipeciås:Contributions/170.255.255.185|170.255.255.185]] 23 d' avri 2024 a 09:08 (UTC) == mousse == Divins l' fråze: "Mins d'one sôte, i vint à l'ôte. Come s'i causeut li tot seû. Mi, ça m' '''mousse''' ci qu'i dit. I gn'a rin qui s' pièd, di nos djôyes, s'apinse li, si wêre qui ç' seûye ; co mwins′ di nos pwin.nes {{s|ALal|Li ptit Bert}}", "mousse" mi shonne esse li codjowaedje do Coûtchant walon di "[[moustrer]]" => e rfondou: [[mostere]]. Dji rmete li fråze a [[https://wa.wiktionary.org/wiki/mousse#Codjowa]]. Froz on papî pol Rantoele 110 (i n' dimeure ki 5 djoûs) ? [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 26 di may 2024 a 11:20 (UTC) == biscoirnaedje (etimolodjeye) == Merci po l' årtike. Po l' etimolodjeye, on n' sait mete ene cawete -aedje so èn addjectif. C' est 95 å cint so on viebe. Kékes cas so on no : Categoreye:Sustantifs do walon avou l' cawete -aedje acawêye a on no (https://wa.wiktionary.org/wiki/Categoreye:Sustantifs_do_walon_avou_l%27_cawete_-aedje_acaw%C3%AAye_a_on_no) Cial, come gn a l' viebe "biscoirner" (https://dtw.walon.org/index.php?id=6386), c' est s' no d' fijhaedje. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 6 di djun 2024 a 19:53 (UTC) == Fråzes e Feller dins èn årtike e rfondou == Shuvant ene bat di dvizes avou Lorint Hendschel https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?t=2981 ki si sbare di trover des fråzes e Feller dins les årtikes e rfondou, dj' a-st atåvlé ki, si on n' a waire li tins di rfé èn årtike Feller po les î rmete, di stitchî l' fråze divins l' modele shuvant : {{lang|wa-fel|.... fråze e Feller}}. Si vos avoz l' tins, pitchote a midjote... Mins l' mî, ci sereut di les rfonde tot wårdant li mwaisse ortogrefeye so ene pådje e Feller. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 7 di djulete 2024 a 11:09 (UTC) == Referinces == Dj' a respondou a vosse messaedje "Referinces" so l' ôte pådje mins - diåle m' arawe - dji n' a co måy compris cmint ç' k' on fwait po taper ene divize/responde a ene sakî so Wikipedia. Ktvvb [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 8 di djulete 2024 a 16:03 (UTC) == Po les kesses so li rfondaedje... == ... våt mî fé on seu sudjet pa kesse po poleur wårder des egurniyaedjes del bate di dvizes åjheys a lére (et revoyî so on mier sudjet do Wiccionaire). *twezer : https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8360 *moustî: https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8361 Po les ponts al fén del fråze, c' est l' Bioutî k' est dins l' bon. Dji n' voe nén wice k' i fåt responde. Eyet: wårder on deujhinme pont après l' sourdant u nén ? Pol novea modele so les cmeres, oyi, vos l' ploz ahiver. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 12 di djulete 2024 a 09:59 (UTC) == hazi == so [[hazi]], dj' a assez bén rcandjî les definixhas et les ratournaedjes, pus près des dnêyes des motîs et do prumî sinse do tayon-bodje (tchåfer, broûler). Li mwaisse sinse, c' est broûler & souwer, çou ki sait espliker les fråzes "hazi inte cwate plantche" (coir d' on moirt ki sowe e waxhea), l' amour ki restchåfe li cour; les grands sintimints ki "tchåfèt" (si diswalpèt) emey ene ureuse famile. Sol DTW, dj' a wårdé deus intrêyes diferinnes po les 2 sinses ki E1 schåye (hazi 1, hazi 2), mins ki E212b shonne revoyî å minme bodje (francike haitjan =~ almand heizen di E1). ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 di setimbe 2024 a 12:26 (UTC) == rifondaedje mar(i)xhå, pir(i)xheus, magn(i)jhon, tinr(i)jhon, bat(i)jhî == On a ptchî di wårder li "i" dins tote li rîlêye. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 24 di setimbe 2024 a 21:54 (UTC) == kékès tchitchêyes == Ké novele ? Bén passé les egzamins d' djanvî ? cwand gn a l' francès "en" si l' mot est femrin, våt mî mete "e l'" (u "el", mins asteure, dji wåde "el" djusse po l' årtike eyet l' prono. => [[viker come on cok e l’ påsse]]. les fotos, on aveut decidé d' elzès mete dizo l' mwaisse hagnon (sustantif...) a môde di galreye. Insi, on è pout mete sacwantes, ey ele ni disrindjèt nén li tåvlea croejhetrece. A bénrade. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' måss 2025 a 17:41 (UTC) == Modele:Epr == Loukîz a [[Uzeu_copene:Srtxg]] ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 20 d' djulete 2025 a 21:06 (UTC) == L' ortografe d' oridjene == Bondjoû Dåvide, <br /> Pôrîz-mi dner l' ortografe d' oridjene di cisse fråze ci : « Cwand c' est k' ourit fwait cisse pertinne. ». C' est dvins ''Ine cohe so l'aute'' di Jean Dessard, al pådje 141 ? <br /> Dedja gråces eyet ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 7 di måss 2026 a 12:53 (UTC) == Ratourneures walones avou les minmes mots k' e francès == I m' shonne ki, po les ratourneures dedja bén eployeyes - k' on rtrouve dins les motîs, les scrijhaedjes et les cåzaedjes do 20inme sieke -, i n' les fåt nén corwaitî come des calcaedjes do francès (<nowiki>{{calc|...[fr|wa}}</nowiki>. C' est motoit l' francès k' a calké l' walon (comme [[prendre ses jambes à son cou]], [[ne pas valoir tripette]]). Metans: [[î mete li mwin]]. Dj' a ptchî di scrire - cwand vos avoz ddja metou l' cogne francesse -: "li minme k' e (<nowiki>{{p|y mettre la main|fr}}"</nowiki>). Dji metreu motoit cisse fôrmule la po des ratourneures clairmint copieyes do francès al fén do 20inme sieke u å 21inme, et djusse siervowes pa onk u deus scrijheus, come: * [[prinde si pî]] (Jean Goffart, Jacques Lefèvre) * [[riprinde do poyaedje del biesse]] ([[w:tchansons d' Måmdiy|tchansons d' Måmdiy]]) * [[n’ î nén aler avou l’ dos del coyire]] (Jean Goffart, [[w:Èl famîye Walmère (live di sinnetes)|Èl famîye Walmère]]). Si ç' sereut d' mi, li ratourneure francesse, dj' el rimetreu djusse dins les ratournaedjes (come po: "[[î piede si latén]]"). Parey po des mots ki l' passaedje do latén å walon ni dmande nén d' awè passé på francès come : "[[latén]]". [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djun 2026 a 10:46 (UTC) == odio å cou des fråzes == pus vite come [[stoelî|cial]]. Ki ça vos våye bén ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 19 di djulete 2026 a 12:30 (UTC) == etimolodjeye di gozåd / gozete == Merci po l' etimolodjeye propôzêye pa M.G. Boutier. Li tayon-bodje come li francès "gousse" est atåvlé pa Remacle (1937) dins [[w:E8|E8]] (avou on "sans doute"), pu pa Warnant ([[w:E21|E21]] p. 189) : ''à rattacher probablement au fr. "gousse" (comp l'anc.fr. ''gossart'', ''gossette''; la forme ''golzå'' est due a l'influence de [[golzå]], colza''. On pout laire les 3 propôzucions. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 31 di djulete 2026 a 11:26 (UTC) aosmfhbf3vcg76wjmqh777mlfctn4ib 434883 434881 2026-07-31T11:31:37Z Lucyin 218 /* etimolodjeye di gozåd / gozete */ 434883 wikitext text/x-wiki == Wilicom amon nozôtes ! == {{Bénvnowe}} [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 3 d' avri 2023 a 23:37 (UTC) == [[viyoler]] => [[violer]] == Proficiate po vos årtikes (dji vén fok di discovri l' prumî). "violer" shût li rîle des rîlêyes come "violon", "violete", rais "ultraviolés". https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=7860#7860 Si vos avoz les "dialogues de paysans" et ki Haust a rortografyî avou -iyo-, vos ploz rcopyî li scrijha Feller so [[viyoler]] Si vos vloz ki dji "rpasse" des noveas årtikes, metoz m' on messaedje so m' pådje di copene. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 18 di djulete 2023 a 12:33 (UTC) == kékes amidraedjes == so [[valet manké]]n vos vieroz kékes amidraedjes ki vos ploz fé: * tåvlea des pluriyals * rimete ki definixha (pus court, kécfeye avou des ôtes mots), dins "ratournaedjes". * pont d' pont (.) divant <nowiki>{{s-rif}}</nowiki> Dji vén fok di discovri totes vos novelès pådjes. Proficiate co on côp !!! ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' djulete 2023 a 19:43 (UTC) == Fråzes da Jean-François Renkin == Dji vos a fwait on modele; si vos vloz, vos ploz revoyî so Wikisourd po lére tot l' tecse. Loukîz a [[plake]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 30 di djulete 2023 a 11:27 (UTC) == Barillié + 4 payizans == po fé des modeles sourdants, [[Sujet:Xmvjsyjr82otpmlo|loukîz so m' pådje]] Ci sereut clapant ki vos metrîz les nouvès pådjes ki vos fjhoz, et les cis ki vos rboutez dsu so vosse pådje d' uzeu, come [[Uzeu:Souzanemahin|mi feye el fwait]]. Ci sereut pus åjhey por mi d' î aler taper èn ouy. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' awousse 2023 a 20:37 (UTC) :Dj a fwait l' modele po Tchantchet Bariyî: c' est "FrBa" (ca "FBar" esteut ddja prins pa Félicien Barry). Loukîz a [[schite]]. :Come vos l' veyoz, deus d' ses ouves sont ddja scanêyes so Wikisourd. Fåt djusse aveuri li scanaedje. Dj' a fwait l' pådje di coviete: [[s:Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie, 1852.djvu/1|Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie]]. :--[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 3 d' awousse 2023 a 11:19 (UTC) == Modele des rahoucas (referinces) == Gråces d' awè metou tos vos ovraedje so vosse pådje d' uzeu. Dj' a rpassé [[souwé come ene hatchrote]] Pol [[modele:Sh-m]] vos ploz mete tos les mots ådvins des crolêyès åtchetes ({{}}) [[Modele:s|Pol rahouca]], si vos avoz des ôtes fråze di l' "imitåcion", metoz l' come dji l' a rmetou lavola. Dins èn årtike e rfondou, les fråzes divèt esse e rfondou. Vos ploz mete li fråze téle ké si vos scrijhoz li minme årtike e Feller. Metans: [[souwé come ine hatcherote]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 d' awousse 2023 a 14:25 (UTC) == Kékès idêyes == Dj' a rbouté so deus d' vos novelès intrêyes: [[kifession]] & [[fé faccion]]. Loukîz les piceures k' ont stî candjeyes. Dji vos a fwait èn egzimpe po mete li mot et l' fråze dins ene pådje tote seule (po les vîs scrijhaedjes): [[qu’feſſion]]. Co gråces po tot vost ovraedje ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' awousse 2023 a 21:17 (UTC) == Candjmint d' voyale "copene" => "copiner" == Come [[ansene]] => [[ansinî]] Foirt corant. Vost årtike a don stî rcandjî a [[ansenî]] (rifondaedje nén standård) eyet [[ancènî]] (scrijha Feller, ou puvite did divant Feller, ki n' est nén dins les motîs, mins ki rshonne å ci da Forir: ancènî). [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 di setimbe 2023 a 11:39 (UTC) == Pititès bouyes come manaedjeu == Proficiate po vosse "montaedje e gråde". Pôrîz ramidrer les pådjes avou l' modele <nowiki>{{caw-ete}}</nowiki> et mete e l' plaece <nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki> ? [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete]] Cwand vos åroz tot fwait, disfacer li pådje [[Modele:caw-ete]]. Gråces. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 10 di nôvimbe 2023 a 18:59 (UTC) Djel fijhreus voltî, mins dji n' sé waire co cmint m' î prinde. Sårîz vs m' escoler? ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 11 di nôvimbe 2023 a 11:13 (UTC) : Lucyin dmande di candjî (a l' mwin) dins totes [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|les pådjes cial]] li wikicôde <code><nowiki>{{caw-ete}}</nowiki></code> pa l' wikicôde <code><nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki></code>, come dj' a fwait [[Special:diff/387914|la]] ; paski l' modele {{modele|caw-ete}} c' est on vî ki n' fåt plus eployî. Si vos n' î arivoz nén djel pou otomatijhî. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 11 di nôvimbe 2023 a 20:04 (UTC) Mins cmint lzès trover? Si dji tape "{{caw-ete}} sol ricwirrece, dji n' trouve rén. ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 12 di nôvimbe 2023 a 16:56 (UTC) : Cwand vos clitchîz so [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|ci loyén ci]], vos av ene djivêye (ene lisse) di pådjes. C' est totes les pådjes ki loynut aviè l' modele, la k' el modele si trove (divins l' wikicôde). Avou vosse manire di fé ça n' pout roter k' si vos tapez : [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?search=insource%3A%2F%5C%7B%5C%7Bcaw-ete%5C%7D%5C%7D%2F&title=Sipeci%C3%A5s%3ACweri&ns0=1 <code>insource:/\{\{caw-ete\}\}/</code>]. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 12 di nôvimbe 2023 a 16:03 (UTC) == Modele caw-ea == Come l' ôte parey. Les pådjes sont cial: [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ea]] <nowiki>{{caw-ea}} => {{caw|ea|s|wa}}</nowiki> Gråces co 13 côps [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' decimbe 2023 a 19:23 (UTC) == [[haetche]] & [[hetche]] == Merci po vos årtikes ki dj' discovere a l' astcheyance. Po ene trinnêye al tere, on corwaite pus voltî l' mot come vinant di [[hertchî]] (trinner al tere) ki di [[haetchî]] (saetchî, metans a ene coide). Ri-boune anêye ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 28 di decimbe 2023 a 19:53 (UTC) == Av co ene miete di tins ? == Ké novele ? Av trové d' l' ovraedje ? Si vos av co on pô d' tins, i fåreut ricandjî, divins les mots rahoukî so: [[Categoreye:Mots_do_walon_d'_etimolodjeye_tîxhone]] li modele <nowiki>{{Bdjti}} / {{bdjti}}</nowiki> pa <nowiki>{{Bdj|*mot tîxhon|sourd=gem}}</nowiki>. Gråces co 13 côps ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djanvî 2024 a 17:42 (UTC) == Spameu a bloker == Bondjoû Scribus, <br /> Dj' a veyou ki @[[Uzeu:Srtxg|Pablo]] a disfacé on candjmint d' on spameu. Pôrîz bloker l' [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?title=Categoreye%3AMots_do_franc%C3%A8s&diff=391415&oldid=391410 ipé rwaitêye] ? <br /> Ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 8 di fevrî 2024 a 18:47 (UTC) == Bondjoû Scribus == Dji n' comprind rén å wiccionaire, ni comint ç' k' on fwait po-z aidî (åjheymint). Dji n' voe nén ddja cmint ç' ki dji doe fé po responde å messaedje ki vos m' avoz leyî å dfait di "èn aveur après". Ça fwait ki dji respond vaici. Dins tos les egzimpes ki vos dnez ("èn pus awè ki l’ pea so les oxhs", "èn pont awè d’ ouxh padrî", "èn nén esse a ene barbôjhe près" et tchik et tchak), "èn" e-st l' adviebe di niyaedje do walon d' Tchålerwè (francès: "ne... pas", "ne... plus"...). Dins m' walon, ou a Lidje, on dîreut: "NI pus awè ki l’ pea so les oxhs", "NI pont awè d’ ouxh padrî", "NI nén esse a ene barbôjhe près"...). Mins dins "èn aveur après", li "èn" doet esse li cogne sipotcheye di l' adviebe/prono "ENDE". Dins m' walon (ou a Lidje) on direut: "dj' end a après lu", "elle ènd a après lu", "i nd a après lu..." (Feller: dj' ènn' a après lu, èlle ènn' a après lu, i 'nn' a après lu..."; francès: "en", come dins "en vouloir à"). Mâria k' c' est målåjhey di s' î rtrover po dner on côp d' mwin sol wiccionnaire! I fåreut d' abôrd awè on doctorå e wiccionairaedje. Dj' espere ki vos vieroz ci messaedje ci, et dj' endè (eco on côp "ENDÈ" :-) ) profite po v' dire on grand proféciyate po l' fel ovraedje ki vos fjhoz, c' e-st a n' nén croere come vos estoz on vayant et come vos boutez bén! A onk di ces djoûs! Li Bioutî [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 16 di måss 2024 a 17:56 (UTC) ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 16 di måss 2024 a 19:55 (UTC) Meya coulpa [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ! * [[endè låtchî ene]] * [[endè prinde po s’ catåre]] * [[endè raler]] * [[endè…dipus]] * [[endè…pont]] * [[endè…pus]] Vos avoz pår råjhon! Dj' a stî forovoyî cåze do walon di Lidje "ènnè"/"ènn’"/‘nnè/‘nn’. Houte di çoula "èn" n' î egzistêye nén ossu. Po candjî, dji vis va mostrer: A vosse droete, i gn a ene colone Outils masquer Actions Displaecî Général Pådjes ki loynut cial evnd. Aspoyî so "Displaecî" Metoz l' boune ortografeye tot-z acsegnant "titre mal orthographié". '''Mins asteme ! Po les tites des pådjes, i fåt nén di côpyî-plaker li sene « ’ » ki n' est nén l' minme ki « ' »''' si ene voyale est spotcheye. Dji voerè cwè mi-minme po vos candjmints et respondrè voltî a vos kesses. N' åyîz nole sogne : mi ossu i gn a co toplin d' sacwès tecnikes ki dji n' sai co nén fé ! Et cwand dji lé mes prumîs, årtikes, i m' avizèt seur nén teribes. Mins c' est tot foirdjant k' on dvént foirdjeu … == Arondêye == Sereut motoit bén a rfonde avou « enondêye », pus corant. Tchålerwè a- done e- ôte påt. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 20 d' måss 2024 a 16:52 (UTC) == awè idêye == Dins l' egzimpe da Paul-Henri Thomsin "... dj' a-st idêye ki Cadoudal ni taprè nén djus", "awè idêye" ni vout nén dire "voleur sayî di (fé ene novele sacwè)" come dins l' definicion, mins simplumint: pinser, supôzer, wadjî, croere. Dj' a l' idêye, todi! [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 21 di måss 2024 a 07:46 (UTC) == Des kesses == Bondjoû Scribus Electronicus, et gråces poz awè ramîdré sacwantes di mes årtikes, metans "djowea" enute. Dji voe k' vos avoz metou des longous tites come: H|ratournaedjes estô des courts tites come: H|Ra et des ôtes candjmints d' tites del minme cogne. Les longous tites sont bråmint pus clair, dji doe dire. Est ç' k' i gn a ene pådje/ene plaece eyu ç' ki ces afwaires la sont-st esplikêyes, por mi comprinde on pô mî kimint fé ? [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 3 d' avri 2024 a 19:31 (UTC) == Dji fwai des biestreyes == 'mande escuze, dj' a stî fé des candjmints dins troes årtikes sins vey ki c' esteut des årtikes "Feller". Come dji voeyeu bén k' ça åreut dvou esse rifondou mins k' i gn aveut nén "tchivålî", "schayete" et "arpéje", dj' a fwait des candjmints trop rade. Dji waitrè do fé atincion a ça, a l' avni. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 4 d' avri 2024 a 20:24 (UTC) == Prononçaedje zero-cnoxheu do betchfessî ô == Asteme ! Li prononçaedje zero-cnoxheu [[w:Betchfessî_ô|Betchfessî_ô]], ci n' est nén /ɔː/ (çoula, c' est l' betchfessî å). C' est õ, on long O naziålijhî, li prononçaedje di toplin des plaeces, lomé ossu [[w:rastrindou long O|rastrindou long O]] (''O long entravé''). Les prononçaedjes coinreces foirt rilomés c' est /oː/ (Nameur, ...). Mins lavola, il est omofone do betchfessî å (les 2 estént scrîts "au" divinltins). Loukîz a: [[w:Scrijha_au|Scrijha_au]]. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 d' avri 2024 a 17:54 (UTC) == Sacwants/sacwantes == Dj' a l' idêye ki ça n' est nén ene dobe rifondowe: "sacwants/sacwantès" e-st on determinant ("dj' a veyou sacwants gaméns, sacwantès crapôdes") et "sacwants/sacwantes" (sins li -ès) e-st on prono ("des vatches, li cinsî end a sacwantes; des pourceas i nd a sacwants"). Infin dji croe. [[Sipeciås:Contributions/170.255.255.185|170.255.255.185]] 23 d' avri 2024 a 09:08 (UTC) == mousse == Divins l' fråze: "Mins d'one sôte, i vint à l'ôte. Come s'i causeut li tot seû. Mi, ça m' '''mousse''' ci qu'i dit. I gn'a rin qui s' pièd, di nos djôyes, s'apinse li, si wêre qui ç' seûye ; co mwins′ di nos pwin.nes {{s|ALal|Li ptit Bert}}", "mousse" mi shonne esse li codjowaedje do Coûtchant walon di "[[moustrer]]" => e rfondou: [[mostere]]. Dji rmete li fråze a [[https://wa.wiktionary.org/wiki/mousse#Codjowa]]. Froz on papî pol Rantoele 110 (i n' dimeure ki 5 djoûs) ? [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 26 di may 2024 a 11:20 (UTC) == biscoirnaedje (etimolodjeye) == Merci po l' årtike. Po l' etimolodjeye, on n' sait mete ene cawete -aedje so èn addjectif. C' est 95 å cint so on viebe. Kékes cas so on no : Categoreye:Sustantifs do walon avou l' cawete -aedje acawêye a on no (https://wa.wiktionary.org/wiki/Categoreye:Sustantifs_do_walon_avou_l%27_cawete_-aedje_acaw%C3%AAye_a_on_no) Cial, come gn a l' viebe "biscoirner" (https://dtw.walon.org/index.php?id=6386), c' est s' no d' fijhaedje. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 6 di djun 2024 a 19:53 (UTC) == Fråzes e Feller dins èn årtike e rfondou == Shuvant ene bat di dvizes avou Lorint Hendschel https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?t=2981 ki si sbare di trover des fråzes e Feller dins les årtikes e rfondou, dj' a-st atåvlé ki, si on n' a waire li tins di rfé èn årtike Feller po les î rmete, di stitchî l' fråze divins l' modele shuvant : {{lang|wa-fel|.... fråze e Feller}}. Si vos avoz l' tins, pitchote a midjote... Mins l' mî, ci sereut di les rfonde tot wårdant li mwaisse ortogrefeye so ene pådje e Feller. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 7 di djulete 2024 a 11:09 (UTC) == Referinces == Dj' a respondou a vosse messaedje "Referinces" so l' ôte pådje mins - diåle m' arawe - dji n' a co måy compris cmint ç' k' on fwait po taper ene divize/responde a ene sakî so Wikipedia. Ktvvb [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 8 di djulete 2024 a 16:03 (UTC) == Po les kesses so li rfondaedje... == ... våt mî fé on seu sudjet pa kesse po poleur wårder des egurniyaedjes del bate di dvizes åjheys a lére (et revoyî so on mier sudjet do Wiccionaire). *twezer : https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8360 *moustî: https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8361 Po les ponts al fén del fråze, c' est l' Bioutî k' est dins l' bon. Dji n' voe nén wice k' i fåt responde. Eyet: wårder on deujhinme pont après l' sourdant u nén ? Pol novea modele so les cmeres, oyi, vos l' ploz ahiver. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 12 di djulete 2024 a 09:59 (UTC) == hazi == so [[hazi]], dj' a assez bén rcandjî les definixhas et les ratournaedjes, pus près des dnêyes des motîs et do prumî sinse do tayon-bodje (tchåfer, broûler). Li mwaisse sinse, c' est broûler & souwer, çou ki sait espliker les fråzes "hazi inte cwate plantche" (coir d' on moirt ki sowe e waxhea), l' amour ki restchåfe li cour; les grands sintimints ki "tchåfèt" (si diswalpèt) emey ene ureuse famile. Sol DTW, dj' a wårdé deus intrêyes diferinnes po les 2 sinses ki E1 schåye (hazi 1, hazi 2), mins ki E212b shonne revoyî å minme bodje (francike haitjan =~ almand heizen di E1). ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 di setimbe 2024 a 12:26 (UTC) == rifondaedje mar(i)xhå, pir(i)xheus, magn(i)jhon, tinr(i)jhon, bat(i)jhî == On a ptchî di wårder li "i" dins tote li rîlêye. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 24 di setimbe 2024 a 21:54 (UTC) == kékès tchitchêyes == Ké novele ? Bén passé les egzamins d' djanvî ? cwand gn a l' francès "en" si l' mot est femrin, våt mî mete "e l'" (u "el", mins asteure, dji wåde "el" djusse po l' årtike eyet l' prono. => [[viker come on cok e l’ påsse]]. les fotos, on aveut decidé d' elzès mete dizo l' mwaisse hagnon (sustantif...) a môde di galreye. Insi, on è pout mete sacwantes, ey ele ni disrindjèt nén li tåvlea croejhetrece. A bénrade. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' måss 2025 a 17:41 (UTC) == Modele:Epr == Loukîz a [[Uzeu_copene:Srtxg]] ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 20 d' djulete 2025 a 21:06 (UTC) == L' ortografe d' oridjene == Bondjoû Dåvide, <br /> Pôrîz-mi dner l' ortografe d' oridjene di cisse fråze ci : « Cwand c' est k' ourit fwait cisse pertinne. ». C' est dvins ''Ine cohe so l'aute'' di Jean Dessard, al pådje 141 ? <br /> Dedja gråces eyet ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 7 di måss 2026 a 12:53 (UTC) == Ratourneures walones avou les minmes mots k' e francès == I m' shonne ki, po les ratourneures dedja bén eployeyes - k' on rtrouve dins les motîs, les scrijhaedjes et les cåzaedjes do 20inme sieke -, i n' les fåt nén corwaitî come des calcaedjes do francès (<nowiki>{{calc|...[fr|wa}}</nowiki>. C' est motoit l' francès k' a calké l' walon (comme [[prendre ses jambes à son cou]], [[ne pas valoir tripette]]). Metans: [[î mete li mwin]]. Dj' a ptchî di scrire - cwand vos avoz ddja metou l' cogne francesse -: "li minme k' e (<nowiki>{{p|y mettre la main|fr}}"</nowiki>). Dji metreu motoit cisse fôrmule la po des ratourneures clairmint copieyes do francès al fén do 20inme sieke u å 21inme, et djusse siervowes pa onk u deus scrijheus, come: * [[prinde si pî]] (Jean Goffart, Jacques Lefèvre) * [[riprinde do poyaedje del biesse]] ([[w:tchansons d' Måmdiy|tchansons d' Måmdiy]]) * [[n’ î nén aler avou l’ dos del coyire]] (Jean Goffart, [[w:Èl famîye Walmère (live di sinnetes)|Èl famîye Walmère]]). Si ç' sereut d' mi, li ratourneure francesse, dj' el rimetreu djusse dins les ratournaedjes (come po: "[[î piede si latén]]"). Parey po des mots ki l' passaedje do latén å walon ni dmande nén d' awè passé på francès come : "[[latén]]". [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djun 2026 a 10:46 (UTC) == odio å cou des fråzes == pus vite come [[stoelî|cial]]. Ki ça vos våye bén ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 19 di djulete 2026 a 12:30 (UTC) == etimolodjeye di gozåd / gozete == Merci po l' etimolodjeye propôzêye pa M.G. Boutier. Li tayon-bodje come li francès "gousse" est atåvlé pa Remacle (1937) dins [[w:E8|E8]] (avou on "sans doute"), pu pa Warnant ([[w:E21|E21]] p. 189) (1949) : ''à rattacher probablement au fr. "gousse" (comp l'anc.fr. ''gossart'', ''gossette''; la forme ''golzå'' est due a l'influence de [[golzå]], colza''. On pout laire les 3 propôzucions. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 31 di djulete 2026 a 11:26 (UTC) izzvq7fdfllje9wyos9b4ls1bitglu6 434884 434883 2026-07-31T11:32:01Z Lucyin 218 /* etimolodjeye di gozåd / gozete */ 434884 wikitext text/x-wiki == Wilicom amon nozôtes ! == {{Bénvnowe}} [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 3 d' avri 2023 a 23:37 (UTC) == [[viyoler]] => [[violer]] == Proficiate po vos årtikes (dji vén fok di discovri l' prumî). "violer" shût li rîle des rîlêyes come "violon", "violete", rais "ultraviolés". https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=7860#7860 Si vos avoz les "dialogues de paysans" et ki Haust a rortografyî avou -iyo-, vos ploz rcopyî li scrijha Feller so [[viyoler]] Si vos vloz ki dji "rpasse" des noveas årtikes, metoz m' on messaedje so m' pådje di copene. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 18 di djulete 2023 a 12:33 (UTC) == kékes amidraedjes == so [[valet manké]]n vos vieroz kékes amidraedjes ki vos ploz fé: * tåvlea des pluriyals * rimete ki definixha (pus court, kécfeye avou des ôtes mots), dins "ratournaedjes". * pont d' pont (.) divant <nowiki>{{s-rif}}</nowiki> Dji vén fok di discovri totes vos novelès pådjes. Proficiate co on côp !!! ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' djulete 2023 a 19:43 (UTC) == Fråzes da Jean-François Renkin == Dji vos a fwait on modele; si vos vloz, vos ploz revoyî so Wikisourd po lére tot l' tecse. Loukîz a [[plake]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 30 di djulete 2023 a 11:27 (UTC) == Barillié + 4 payizans == po fé des modeles sourdants, [[Sujet:Xmvjsyjr82otpmlo|loukîz so m' pådje]] Ci sereut clapant ki vos metrîz les nouvès pådjes ki vos fjhoz, et les cis ki vos rboutez dsu so vosse pådje d' uzeu, come [[Uzeu:Souzanemahin|mi feye el fwait]]. Ci sereut pus åjhey por mi d' î aler taper èn ouy. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' awousse 2023 a 20:37 (UTC) :Dj a fwait l' modele po Tchantchet Bariyî: c' est "FrBa" (ca "FBar" esteut ddja prins pa Félicien Barry). Loukîz a [[schite]]. :Come vos l' veyoz, deus d' ses ouves sont ddja scanêyes so Wikisourd. Fåt djusse aveuri li scanaedje. Dj' a fwait l' pådje di coviete: [[s:Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie, 1852.djvu/1|Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie]]. :--[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 3 d' awousse 2023 a 11:19 (UTC) == Modele des rahoucas (referinces) == Gråces d' awè metou tos vos ovraedje so vosse pådje d' uzeu. Dj' a rpassé [[souwé come ene hatchrote]] Pol [[modele:Sh-m]] vos ploz mete tos les mots ådvins des crolêyès åtchetes ({{}}) [[Modele:s|Pol rahouca]], si vos avoz des ôtes fråze di l' "imitåcion", metoz l' come dji l' a rmetou lavola. Dins èn årtike e rfondou, les fråzes divèt esse e rfondou. Vos ploz mete li fråze téle ké si vos scrijhoz li minme årtike e Feller. Metans: [[souwé come ine hatcherote]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 d' awousse 2023 a 14:25 (UTC) == Kékès idêyes == Dj' a rbouté so deus d' vos novelès intrêyes: [[kifession]] & [[fé faccion]]. Loukîz les piceures k' ont stî candjeyes. Dji vos a fwait èn egzimpe po mete li mot et l' fråze dins ene pådje tote seule (po les vîs scrijhaedjes): [[qu’feſſion]]. Co gråces po tot vost ovraedje ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' awousse 2023 a 21:17 (UTC) == Candjmint d' voyale "copene" => "copiner" == Come [[ansene]] => [[ansinî]] Foirt corant. Vost årtike a don stî rcandjî a [[ansenî]] (rifondaedje nén standård) eyet [[ancènî]] (scrijha Feller, ou puvite did divant Feller, ki n' est nén dins les motîs, mins ki rshonne å ci da Forir: ancènî). [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 di setimbe 2023 a 11:39 (UTC) == Pititès bouyes come manaedjeu == Proficiate po vosse "montaedje e gråde". Pôrîz ramidrer les pådjes avou l' modele <nowiki>{{caw-ete}}</nowiki> et mete e l' plaece <nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki> ? [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete]] Cwand vos åroz tot fwait, disfacer li pådje [[Modele:caw-ete]]. Gråces. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 10 di nôvimbe 2023 a 18:59 (UTC) Djel fijhreus voltî, mins dji n' sé waire co cmint m' î prinde. Sårîz vs m' escoler? ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 11 di nôvimbe 2023 a 11:13 (UTC) : Lucyin dmande di candjî (a l' mwin) dins totes [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|les pådjes cial]] li wikicôde <code><nowiki>{{caw-ete}}</nowiki></code> pa l' wikicôde <code><nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki></code>, come dj' a fwait [[Special:diff/387914|la]] ; paski l' modele {{modele|caw-ete}} c' est on vî ki n' fåt plus eployî. Si vos n' î arivoz nén djel pou otomatijhî. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 11 di nôvimbe 2023 a 20:04 (UTC) Mins cmint lzès trover? Si dji tape "{{caw-ete}} sol ricwirrece, dji n' trouve rén. ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 12 di nôvimbe 2023 a 16:56 (UTC) : Cwand vos clitchîz so [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|ci loyén ci]], vos av ene djivêye (ene lisse) di pådjes. C' est totes les pådjes ki loynut aviè l' modele, la k' el modele si trove (divins l' wikicôde). Avou vosse manire di fé ça n' pout roter k' si vos tapez : [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?search=insource%3A%2F%5C%7B%5C%7Bcaw-ete%5C%7D%5C%7D%2F&title=Sipeci%C3%A5s%3ACweri&ns0=1 <code>insource:/\{\{caw-ete\}\}/</code>]. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 12 di nôvimbe 2023 a 16:03 (UTC) == Modele caw-ea == Come l' ôte parey. Les pådjes sont cial: [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ea]] <nowiki>{{caw-ea}} => {{caw|ea|s|wa}}</nowiki> Gråces co 13 côps [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' decimbe 2023 a 19:23 (UTC) == [[haetche]] & [[hetche]] == Merci po vos årtikes ki dj' discovere a l' astcheyance. Po ene trinnêye al tere, on corwaite pus voltî l' mot come vinant di [[hertchî]] (trinner al tere) ki di [[haetchî]] (saetchî, metans a ene coide). Ri-boune anêye ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 28 di decimbe 2023 a 19:53 (UTC) == Av co ene miete di tins ? == Ké novele ? Av trové d' l' ovraedje ? Si vos av co on pô d' tins, i fåreut ricandjî, divins les mots rahoukî so: [[Categoreye:Mots_do_walon_d'_etimolodjeye_tîxhone]] li modele <nowiki>{{Bdjti}} / {{bdjti}}</nowiki> pa <nowiki>{{Bdj|*mot tîxhon|sourd=gem}}</nowiki>. Gråces co 13 côps ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djanvî 2024 a 17:42 (UTC) == Spameu a bloker == Bondjoû Scribus, <br /> Dj' a veyou ki @[[Uzeu:Srtxg|Pablo]] a disfacé on candjmint d' on spameu. Pôrîz bloker l' [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?title=Categoreye%3AMots_do_franc%C3%A8s&diff=391415&oldid=391410 ipé rwaitêye] ? <br /> Ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 8 di fevrî 2024 a 18:47 (UTC) == Bondjoû Scribus == Dji n' comprind rén å wiccionaire, ni comint ç' k' on fwait po-z aidî (åjheymint). Dji n' voe nén ddja cmint ç' ki dji doe fé po responde å messaedje ki vos m' avoz leyî å dfait di "èn aveur après". Ça fwait ki dji respond vaici. Dins tos les egzimpes ki vos dnez ("èn pus awè ki l’ pea so les oxhs", "èn pont awè d’ ouxh padrî", "èn nén esse a ene barbôjhe près" et tchik et tchak), "èn" e-st l' adviebe di niyaedje do walon d' Tchålerwè (francès: "ne... pas", "ne... plus"...). Dins m' walon, ou a Lidje, on dîreut: "NI pus awè ki l’ pea so les oxhs", "NI pont awè d’ ouxh padrî", "NI nén esse a ene barbôjhe près"...). Mins dins "èn aveur après", li "èn" doet esse li cogne sipotcheye di l' adviebe/prono "ENDE". Dins m' walon (ou a Lidje) on direut: "dj' end a après lu", "elle ènd a après lu", "i nd a après lu..." (Feller: dj' ènn' a après lu, èlle ènn' a après lu, i 'nn' a après lu..."; francès: "en", come dins "en vouloir à"). Mâria k' c' est målåjhey di s' î rtrover po dner on côp d' mwin sol wiccionnaire! I fåreut d' abôrd awè on doctorå e wiccionairaedje. Dj' espere ki vos vieroz ci messaedje ci, et dj' endè (eco on côp "ENDÈ" :-) ) profite po v' dire on grand proféciyate po l' fel ovraedje ki vos fjhoz, c' e-st a n' nén croere come vos estoz on vayant et come vos boutez bén! A onk di ces djoûs! Li Bioutî [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 16 di måss 2024 a 17:56 (UTC) ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 16 di måss 2024 a 19:55 (UTC) Meya coulpa [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ! * [[endè låtchî ene]] * [[endè prinde po s’ catåre]] * [[endè raler]] * [[endè…dipus]] * [[endè…pont]] * [[endè…pus]] Vos avoz pår råjhon! Dj' a stî forovoyî cåze do walon di Lidje "ènnè"/"ènn’"/‘nnè/‘nn’. Houte di çoula "èn" n' î egzistêye nén ossu. Po candjî, dji vis va mostrer: A vosse droete, i gn a ene colone Outils masquer Actions Displaecî Général Pådjes ki loynut cial evnd. Aspoyî so "Displaecî" Metoz l' boune ortografeye tot-z acsegnant "titre mal orthographié". '''Mins asteme ! Po les tites des pådjes, i fåt nén di côpyî-plaker li sene « ’ » ki n' est nén l' minme ki « ' »''' si ene voyale est spotcheye. Dji voerè cwè mi-minme po vos candjmints et respondrè voltî a vos kesses. N' åyîz nole sogne : mi ossu i gn a co toplin d' sacwès tecnikes ki dji n' sai co nén fé ! Et cwand dji lé mes prumîs, årtikes, i m' avizèt seur nén teribes. Mins c' est tot foirdjant k' on dvént foirdjeu … == Arondêye == Sereut motoit bén a rfonde avou « enondêye », pus corant. Tchålerwè a- done e- ôte påt. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 20 d' måss 2024 a 16:52 (UTC) == awè idêye == Dins l' egzimpe da Paul-Henri Thomsin "... dj' a-st idêye ki Cadoudal ni taprè nén djus", "awè idêye" ni vout nén dire "voleur sayî di (fé ene novele sacwè)" come dins l' definicion, mins simplumint: pinser, supôzer, wadjî, croere. Dj' a l' idêye, todi! [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 21 di måss 2024 a 07:46 (UTC) == Des kesses == Bondjoû Scribus Electronicus, et gråces poz awè ramîdré sacwantes di mes årtikes, metans "djowea" enute. Dji voe k' vos avoz metou des longous tites come: H|ratournaedjes estô des courts tites come: H|Ra et des ôtes candjmints d' tites del minme cogne. Les longous tites sont bråmint pus clair, dji doe dire. Est ç' k' i gn a ene pådje/ene plaece eyu ç' ki ces afwaires la sont-st esplikêyes, por mi comprinde on pô mî kimint fé ? [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 3 d' avri 2024 a 19:31 (UTC) == Dji fwai des biestreyes == 'mande escuze, dj' a stî fé des candjmints dins troes årtikes sins vey ki c' esteut des årtikes "Feller". Come dji voeyeu bén k' ça åreut dvou esse rifondou mins k' i gn aveut nén "tchivålî", "schayete" et "arpéje", dj' a fwait des candjmints trop rade. Dji waitrè do fé atincion a ça, a l' avni. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 4 d' avri 2024 a 20:24 (UTC) == Prononçaedje zero-cnoxheu do betchfessî ô == Asteme ! Li prononçaedje zero-cnoxheu [[w:Betchfessî_ô|Betchfessî_ô]], ci n' est nén /ɔː/ (çoula, c' est l' betchfessî å). C' est õ, on long O naziålijhî, li prononçaedje di toplin des plaeces, lomé ossu [[w:rastrindou long O|rastrindou long O]] (''O long entravé''). Les prononçaedjes coinreces foirt rilomés c' est /oː/ (Nameur, ...). Mins lavola, il est omofone do betchfessî å (les 2 estént scrîts "au" divinltins). Loukîz a: [[w:Scrijha_au|Scrijha_au]]. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 d' avri 2024 a 17:54 (UTC) == Sacwants/sacwantes == Dj' a l' idêye ki ça n' est nén ene dobe rifondowe: "sacwants/sacwantès" e-st on determinant ("dj' a veyou sacwants gaméns, sacwantès crapôdes") et "sacwants/sacwantes" (sins li -ès) e-st on prono ("des vatches, li cinsî end a sacwantes; des pourceas i nd a sacwants"). Infin dji croe. [[Sipeciås:Contributions/170.255.255.185|170.255.255.185]] 23 d' avri 2024 a 09:08 (UTC) == mousse == Divins l' fråze: "Mins d'one sôte, i vint à l'ôte. Come s'i causeut li tot seû. Mi, ça m' '''mousse''' ci qu'i dit. I gn'a rin qui s' pièd, di nos djôyes, s'apinse li, si wêre qui ç' seûye ; co mwins′ di nos pwin.nes {{s|ALal|Li ptit Bert}}", "mousse" mi shonne esse li codjowaedje do Coûtchant walon di "[[moustrer]]" => e rfondou: [[mostere]]. Dji rmete li fråze a [[https://wa.wiktionary.org/wiki/mousse#Codjowa]]. Froz on papî pol Rantoele 110 (i n' dimeure ki 5 djoûs) ? [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 26 di may 2024 a 11:20 (UTC) == biscoirnaedje (etimolodjeye) == Merci po l' årtike. Po l' etimolodjeye, on n' sait mete ene cawete -aedje so èn addjectif. C' est 95 å cint so on viebe. Kékes cas so on no : Categoreye:Sustantifs do walon avou l' cawete -aedje acawêye a on no (https://wa.wiktionary.org/wiki/Categoreye:Sustantifs_do_walon_avou_l%27_cawete_-aedje_acaw%C3%AAye_a_on_no) Cial, come gn a l' viebe "biscoirner" (https://dtw.walon.org/index.php?id=6386), c' est s' no d' fijhaedje. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 6 di djun 2024 a 19:53 (UTC) == Fråzes e Feller dins èn årtike e rfondou == Shuvant ene bat di dvizes avou Lorint Hendschel https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?t=2981 ki si sbare di trover des fråzes e Feller dins les årtikes e rfondou, dj' a-st atåvlé ki, si on n' a waire li tins di rfé èn årtike Feller po les î rmete, di stitchî l' fråze divins l' modele shuvant : {{lang|wa-fel|.... fråze e Feller}}. Si vos avoz l' tins, pitchote a midjote... Mins l' mî, ci sereut di les rfonde tot wårdant li mwaisse ortogrefeye so ene pådje e Feller. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 7 di djulete 2024 a 11:09 (UTC) == Referinces == Dj' a respondou a vosse messaedje "Referinces" so l' ôte pådje mins - diåle m' arawe - dji n' a co måy compris cmint ç' k' on fwait po taper ene divize/responde a ene sakî so Wikipedia. Ktvvb [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 8 di djulete 2024 a 16:03 (UTC) == Po les kesses so li rfondaedje... == ... våt mî fé on seu sudjet pa kesse po poleur wårder des egurniyaedjes del bate di dvizes åjheys a lére (et revoyî so on mier sudjet do Wiccionaire). *twezer : https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8360 *moustî: https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8361 Po les ponts al fén del fråze, c' est l' Bioutî k' est dins l' bon. Dji n' voe nén wice k' i fåt responde. Eyet: wårder on deujhinme pont après l' sourdant u nén ? Pol novea modele so les cmeres, oyi, vos l' ploz ahiver. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 12 di djulete 2024 a 09:59 (UTC) == hazi == so [[hazi]], dj' a assez bén rcandjî les definixhas et les ratournaedjes, pus près des dnêyes des motîs et do prumî sinse do tayon-bodje (tchåfer, broûler). Li mwaisse sinse, c' est broûler & souwer, çou ki sait espliker les fråzes "hazi inte cwate plantche" (coir d' on moirt ki sowe e waxhea), l' amour ki restchåfe li cour; les grands sintimints ki "tchåfèt" (si diswalpèt) emey ene ureuse famile. Sol DTW, dj' a wårdé deus intrêyes diferinnes po les 2 sinses ki E1 schåye (hazi 1, hazi 2), mins ki E212b shonne revoyî å minme bodje (francike haitjan =~ almand heizen di E1). ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 di setimbe 2024 a 12:26 (UTC) == rifondaedje mar(i)xhå, pir(i)xheus, magn(i)jhon, tinr(i)jhon, bat(i)jhî == On a ptchî di wårder li "i" dins tote li rîlêye. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 24 di setimbe 2024 a 21:54 (UTC) == kékès tchitchêyes == Ké novele ? Bén passé les egzamins d' djanvî ? cwand gn a l' francès "en" si l' mot est femrin, våt mî mete "e l'" (u "el", mins asteure, dji wåde "el" djusse po l' årtike eyet l' prono. => [[viker come on cok e l’ påsse]]. les fotos, on aveut decidé d' elzès mete dizo l' mwaisse hagnon (sustantif...) a môde di galreye. Insi, on è pout mete sacwantes, ey ele ni disrindjèt nén li tåvlea croejhetrece. A bénrade. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' måss 2025 a 17:41 (UTC) == Modele:Epr == Loukîz a [[Uzeu_copene:Srtxg]] ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 20 d' djulete 2025 a 21:06 (UTC) == L' ortografe d' oridjene == Bondjoû Dåvide, <br /> Pôrîz-mi dner l' ortografe d' oridjene di cisse fråze ci : « Cwand c' est k' ourit fwait cisse pertinne. ». C' est dvins ''Ine cohe so l'aute'' di Jean Dessard, al pådje 141 ? <br /> Dedja gråces eyet ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 7 di måss 2026 a 12:53 (UTC) == Ratourneures walones avou les minmes mots k' e francès == I m' shonne ki, po les ratourneures dedja bén eployeyes - k' on rtrouve dins les motîs, les scrijhaedjes et les cåzaedjes do 20inme sieke -, i n' les fåt nén corwaitî come des calcaedjes do francès (<nowiki>{{calc|...[fr|wa}}</nowiki>. C' est motoit l' francès k' a calké l' walon (comme [[prendre ses jambes à son cou]], [[ne pas valoir tripette]]). Metans: [[î mete li mwin]]. Dj' a ptchî di scrire - cwand vos avoz ddja metou l' cogne francesse -: "li minme k' e (<nowiki>{{p|y mettre la main|fr}}"</nowiki>). Dji metreu motoit cisse fôrmule la po des ratourneures clairmint copieyes do francès al fén do 20inme sieke u å 21inme, et djusse siervowes pa onk u deus scrijheus, come: * [[prinde si pî]] (Jean Goffart, Jacques Lefèvre) * [[riprinde do poyaedje del biesse]] ([[w:tchansons d' Måmdiy|tchansons d' Måmdiy]]) * [[n’ î nén aler avou l’ dos del coyire]] (Jean Goffart, [[w:Èl famîye Walmère (live di sinnetes)|Èl famîye Walmère]]). Si ç' sereut d' mi, li ratourneure francesse, dj' el rimetreu djusse dins les ratournaedjes (come po: "[[î piede si latén]]"). Parey po des mots ki l' passaedje do latén å walon ni dmande nén d' awè passé på francès come : "[[latén]]". [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djun 2026 a 10:46 (UTC) == odio å cou des fråzes == pus vite come [[stoelî|cial]]. Ki ça vos våye bén ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 19 di djulete 2026 a 12:30 (UTC) == etimolodjeye di [[gozåd]] / gozete == Merci po l' etimolodjeye propôzêye pa M.G. Boutier. Li tayon-bodje come li francès "gousse" est atåvlé pa Remacle (1937) dins [[w:E8|E8]] (avou on "sans doute"), pu pa Warnant ([[w:E21|E21]] p. 189) (1949) : ''à rattacher probablement au fr. "gousse" (comp l'anc.fr. ''gossart'', ''gossette''; la forme ''golzå'' est due a l'influence de [[golzå]], colza''. On pout laire les 3 propôzucions. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 31 di djulete 2026 a 11:26 (UTC) mvtqugmyvb458yr3077uu5x76o1f8sd 434887 434884 2026-07-31T11:42:00Z Lucyin 218 /* etimolodjeye di gozåd / gozete */ 434887 wikitext text/x-wiki == Wilicom amon nozôtes ! == {{Bénvnowe}} [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 3 d' avri 2023 a 23:37 (UTC) == [[viyoler]] => [[violer]] == Proficiate po vos årtikes (dji vén fok di discovri l' prumî). "violer" shût li rîle des rîlêyes come "violon", "violete", rais "ultraviolés". https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=7860#7860 Si vos avoz les "dialogues de paysans" et ki Haust a rortografyî avou -iyo-, vos ploz rcopyî li scrijha Feller so [[viyoler]] Si vos vloz ki dji "rpasse" des noveas årtikes, metoz m' on messaedje so m' pådje di copene. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 18 di djulete 2023 a 12:33 (UTC) == kékes amidraedjes == so [[valet manké]]n vos vieroz kékes amidraedjes ki vos ploz fé: * tåvlea des pluriyals * rimete ki definixha (pus court, kécfeye avou des ôtes mots), dins "ratournaedjes". * pont d' pont (.) divant <nowiki>{{s-rif}}</nowiki> Dji vén fok di discovri totes vos novelès pådjes. Proficiate co on côp !!! ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' djulete 2023 a 19:43 (UTC) == Fråzes da Jean-François Renkin == Dji vos a fwait on modele; si vos vloz, vos ploz revoyî so Wikisourd po lére tot l' tecse. Loukîz a [[plake]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 30 di djulete 2023 a 11:27 (UTC) == Barillié + 4 payizans == po fé des modeles sourdants, [[Sujet:Xmvjsyjr82otpmlo|loukîz so m' pådje]] Ci sereut clapant ki vos metrîz les nouvès pådjes ki vos fjhoz, et les cis ki vos rboutez dsu so vosse pådje d' uzeu, come [[Uzeu:Souzanemahin|mi feye el fwait]]. Ci sereut pus åjhey por mi d' î aler taper èn ouy. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' awousse 2023 a 20:37 (UTC) :Dj a fwait l' modele po Tchantchet Bariyî: c' est "FrBa" (ca "FBar" esteut ddja prins pa Félicien Barry). Loukîz a [[schite]]. :Come vos l' veyoz, deus d' ses ouves sont ddja scanêyes so Wikisourd. Fåt djusse aveuri li scanaedje. Dj' a fwait l' pådje di coviete: [[s:Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie, 1852.djvu/1|Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie]]. :--[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 3 d' awousse 2023 a 11:19 (UTC) == Modele des rahoucas (referinces) == Gråces d' awè metou tos vos ovraedje so vosse pådje d' uzeu. Dj' a rpassé [[souwé come ene hatchrote]] Pol [[modele:Sh-m]] vos ploz mete tos les mots ådvins des crolêyès åtchetes ({{}}) [[Modele:s|Pol rahouca]], si vos avoz des ôtes fråze di l' "imitåcion", metoz l' come dji l' a rmetou lavola. Dins èn årtike e rfondou, les fråzes divèt esse e rfondou. Vos ploz mete li fråze téle ké si vos scrijhoz li minme årtike e Feller. Metans: [[souwé come ine hatcherote]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 d' awousse 2023 a 14:25 (UTC) == Kékès idêyes == Dj' a rbouté so deus d' vos novelès intrêyes: [[kifession]] & [[fé faccion]]. Loukîz les piceures k' ont stî candjeyes. Dji vos a fwait èn egzimpe po mete li mot et l' fråze dins ene pådje tote seule (po les vîs scrijhaedjes): [[qu’feſſion]]. Co gråces po tot vost ovraedje ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' awousse 2023 a 21:17 (UTC) == Candjmint d' voyale "copene" => "copiner" == Come [[ansene]] => [[ansinî]] Foirt corant. Vost årtike a don stî rcandjî a [[ansenî]] (rifondaedje nén standård) eyet [[ancènî]] (scrijha Feller, ou puvite did divant Feller, ki n' est nén dins les motîs, mins ki rshonne å ci da Forir: ancènî). [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 di setimbe 2023 a 11:39 (UTC) == Pititès bouyes come manaedjeu == Proficiate po vosse "montaedje e gråde". Pôrîz ramidrer les pådjes avou l' modele <nowiki>{{caw-ete}}</nowiki> et mete e l' plaece <nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki> ? [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete]] Cwand vos åroz tot fwait, disfacer li pådje [[Modele:caw-ete]]. Gråces. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 10 di nôvimbe 2023 a 18:59 (UTC) Djel fijhreus voltî, mins dji n' sé waire co cmint m' î prinde. Sårîz vs m' escoler? ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 11 di nôvimbe 2023 a 11:13 (UTC) : Lucyin dmande di candjî (a l' mwin) dins totes [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|les pådjes cial]] li wikicôde <code><nowiki>{{caw-ete}}</nowiki></code> pa l' wikicôde <code><nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki></code>, come dj' a fwait [[Special:diff/387914|la]] ; paski l' modele {{modele|caw-ete}} c' est on vî ki n' fåt plus eployî. Si vos n' î arivoz nén djel pou otomatijhî. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 11 di nôvimbe 2023 a 20:04 (UTC) Mins cmint lzès trover? Si dji tape "{{caw-ete}} sol ricwirrece, dji n' trouve rén. ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 12 di nôvimbe 2023 a 16:56 (UTC) : Cwand vos clitchîz so [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|ci loyén ci]], vos av ene djivêye (ene lisse) di pådjes. C' est totes les pådjes ki loynut aviè l' modele, la k' el modele si trove (divins l' wikicôde). Avou vosse manire di fé ça n' pout roter k' si vos tapez : [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?search=insource%3A%2F%5C%7B%5C%7Bcaw-ete%5C%7D%5C%7D%2F&title=Sipeci%C3%A5s%3ACweri&ns0=1 <code>insource:/\{\{caw-ete\}\}/</code>]. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 12 di nôvimbe 2023 a 16:03 (UTC) == Modele caw-ea == Come l' ôte parey. Les pådjes sont cial: [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ea]] <nowiki>{{caw-ea}} => {{caw|ea|s|wa}}</nowiki> Gråces co 13 côps [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' decimbe 2023 a 19:23 (UTC) == [[haetche]] & [[hetche]] == Merci po vos årtikes ki dj' discovere a l' astcheyance. Po ene trinnêye al tere, on corwaite pus voltî l' mot come vinant di [[hertchî]] (trinner al tere) ki di [[haetchî]] (saetchî, metans a ene coide). Ri-boune anêye ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 28 di decimbe 2023 a 19:53 (UTC) == Av co ene miete di tins ? == Ké novele ? Av trové d' l' ovraedje ? Si vos av co on pô d' tins, i fåreut ricandjî, divins les mots rahoukî so: [[Categoreye:Mots_do_walon_d'_etimolodjeye_tîxhone]] li modele <nowiki>{{Bdjti}} / {{bdjti}}</nowiki> pa <nowiki>{{Bdj|*mot tîxhon|sourd=gem}}</nowiki>. Gråces co 13 côps ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djanvî 2024 a 17:42 (UTC) == Spameu a bloker == Bondjoû Scribus, <br /> Dj' a veyou ki @[[Uzeu:Srtxg|Pablo]] a disfacé on candjmint d' on spameu. Pôrîz bloker l' [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?title=Categoreye%3AMots_do_franc%C3%A8s&diff=391415&oldid=391410 ipé rwaitêye] ? <br /> Ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 8 di fevrî 2024 a 18:47 (UTC) == Bondjoû Scribus == Dji n' comprind rén å wiccionaire, ni comint ç' k' on fwait po-z aidî (åjheymint). Dji n' voe nén ddja cmint ç' ki dji doe fé po responde å messaedje ki vos m' avoz leyî å dfait di "èn aveur après". Ça fwait ki dji respond vaici. Dins tos les egzimpes ki vos dnez ("èn pus awè ki l’ pea so les oxhs", "èn pont awè d’ ouxh padrî", "èn nén esse a ene barbôjhe près" et tchik et tchak), "èn" e-st l' adviebe di niyaedje do walon d' Tchålerwè (francès: "ne... pas", "ne... plus"...). Dins m' walon, ou a Lidje, on dîreut: "NI pus awè ki l’ pea so les oxhs", "NI pont awè d’ ouxh padrî", "NI nén esse a ene barbôjhe près"...). Mins dins "èn aveur après", li "èn" doet esse li cogne sipotcheye di l' adviebe/prono "ENDE". Dins m' walon (ou a Lidje) on direut: "dj' end a après lu", "elle ènd a après lu", "i nd a après lu..." (Feller: dj' ènn' a après lu, èlle ènn' a après lu, i 'nn' a après lu..."; francès: "en", come dins "en vouloir à"). Mâria k' c' est målåjhey di s' î rtrover po dner on côp d' mwin sol wiccionnaire! I fåreut d' abôrd awè on doctorå e wiccionairaedje. Dj' espere ki vos vieroz ci messaedje ci, et dj' endè (eco on côp "ENDÈ" :-) ) profite po v' dire on grand proféciyate po l' fel ovraedje ki vos fjhoz, c' e-st a n' nén croere come vos estoz on vayant et come vos boutez bén! A onk di ces djoûs! Li Bioutî [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 16 di måss 2024 a 17:56 (UTC) ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 16 di måss 2024 a 19:55 (UTC) Meya coulpa [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ! * [[endè låtchî ene]] * [[endè prinde po s’ catåre]] * [[endè raler]] * [[endè…dipus]] * [[endè…pont]] * [[endè…pus]] Vos avoz pår råjhon! Dj' a stî forovoyî cåze do walon di Lidje "ènnè"/"ènn’"/‘nnè/‘nn’. Houte di çoula "èn" n' î egzistêye nén ossu. Po candjî, dji vis va mostrer: A vosse droete, i gn a ene colone Outils masquer Actions Displaecî Général Pådjes ki loynut cial evnd. Aspoyî so "Displaecî" Metoz l' boune ortografeye tot-z acsegnant "titre mal orthographié". '''Mins asteme ! Po les tites des pådjes, i fåt nén di côpyî-plaker li sene « ’ » ki n' est nén l' minme ki « ' »''' si ene voyale est spotcheye. Dji voerè cwè mi-minme po vos candjmints et respondrè voltî a vos kesses. N' åyîz nole sogne : mi ossu i gn a co toplin d' sacwès tecnikes ki dji n' sai co nén fé ! Et cwand dji lé mes prumîs, årtikes, i m' avizèt seur nén teribes. Mins c' est tot foirdjant k' on dvént foirdjeu … == Arondêye == Sereut motoit bén a rfonde avou « enondêye », pus corant. Tchålerwè a- done e- ôte påt. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 20 d' måss 2024 a 16:52 (UTC) == awè idêye == Dins l' egzimpe da Paul-Henri Thomsin "... dj' a-st idêye ki Cadoudal ni taprè nén djus", "awè idêye" ni vout nén dire "voleur sayî di (fé ene novele sacwè)" come dins l' definicion, mins simplumint: pinser, supôzer, wadjî, croere. Dj' a l' idêye, todi! [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 21 di måss 2024 a 07:46 (UTC) == Des kesses == Bondjoû Scribus Electronicus, et gråces poz awè ramîdré sacwantes di mes årtikes, metans "djowea" enute. Dji voe k' vos avoz metou des longous tites come: H|ratournaedjes estô des courts tites come: H|Ra et des ôtes candjmints d' tites del minme cogne. Les longous tites sont bråmint pus clair, dji doe dire. Est ç' k' i gn a ene pådje/ene plaece eyu ç' ki ces afwaires la sont-st esplikêyes, por mi comprinde on pô mî kimint fé ? [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 3 d' avri 2024 a 19:31 (UTC) == Dji fwai des biestreyes == 'mande escuze, dj' a stî fé des candjmints dins troes årtikes sins vey ki c' esteut des årtikes "Feller". Come dji voeyeu bén k' ça åreut dvou esse rifondou mins k' i gn aveut nén "tchivålî", "schayete" et "arpéje", dj' a fwait des candjmints trop rade. Dji waitrè do fé atincion a ça, a l' avni. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 4 d' avri 2024 a 20:24 (UTC) == Prononçaedje zero-cnoxheu do betchfessî ô == Asteme ! Li prononçaedje zero-cnoxheu [[w:Betchfessî_ô|Betchfessî_ô]], ci n' est nén /ɔː/ (çoula, c' est l' betchfessî å). C' est õ, on long O naziålijhî, li prononçaedje di toplin des plaeces, lomé ossu [[w:rastrindou long O|rastrindou long O]] (''O long entravé''). Les prononçaedjes coinreces foirt rilomés c' est /oː/ (Nameur, ...). Mins lavola, il est omofone do betchfessî å (les 2 estént scrîts "au" divinltins). Loukîz a: [[w:Scrijha_au|Scrijha_au]]. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 d' avri 2024 a 17:54 (UTC) == Sacwants/sacwantes == Dj' a l' idêye ki ça n' est nén ene dobe rifondowe: "sacwants/sacwantès" e-st on determinant ("dj' a veyou sacwants gaméns, sacwantès crapôdes") et "sacwants/sacwantes" (sins li -ès) e-st on prono ("des vatches, li cinsî end a sacwantes; des pourceas i nd a sacwants"). Infin dji croe. [[Sipeciås:Contributions/170.255.255.185|170.255.255.185]] 23 d' avri 2024 a 09:08 (UTC) == mousse == Divins l' fråze: "Mins d'one sôte, i vint à l'ôte. Come s'i causeut li tot seû. Mi, ça m' '''mousse''' ci qu'i dit. I gn'a rin qui s' pièd, di nos djôyes, s'apinse li, si wêre qui ç' seûye ; co mwins′ di nos pwin.nes {{s|ALal|Li ptit Bert}}", "mousse" mi shonne esse li codjowaedje do Coûtchant walon di "[[moustrer]]" => e rfondou: [[mostere]]. Dji rmete li fråze a [[https://wa.wiktionary.org/wiki/mousse#Codjowa]]. Froz on papî pol Rantoele 110 (i n' dimeure ki 5 djoûs) ? [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 26 di may 2024 a 11:20 (UTC) == biscoirnaedje (etimolodjeye) == Merci po l' årtike. Po l' etimolodjeye, on n' sait mete ene cawete -aedje so èn addjectif. C' est 95 å cint so on viebe. Kékes cas so on no : Categoreye:Sustantifs do walon avou l' cawete -aedje acawêye a on no (https://wa.wiktionary.org/wiki/Categoreye:Sustantifs_do_walon_avou_l%27_cawete_-aedje_acaw%C3%AAye_a_on_no) Cial, come gn a l' viebe "biscoirner" (https://dtw.walon.org/index.php?id=6386), c' est s' no d' fijhaedje. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 6 di djun 2024 a 19:53 (UTC) == Fråzes e Feller dins èn årtike e rfondou == Shuvant ene bat di dvizes avou Lorint Hendschel https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?t=2981 ki si sbare di trover des fråzes e Feller dins les årtikes e rfondou, dj' a-st atåvlé ki, si on n' a waire li tins di rfé èn årtike Feller po les î rmete, di stitchî l' fråze divins l' modele shuvant : {{lang|wa-fel|.... fråze e Feller}}. Si vos avoz l' tins, pitchote a midjote... Mins l' mî, ci sereut di les rfonde tot wårdant li mwaisse ortogrefeye so ene pådje e Feller. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 7 di djulete 2024 a 11:09 (UTC) == Referinces == Dj' a respondou a vosse messaedje "Referinces" so l' ôte pådje mins - diåle m' arawe - dji n' a co måy compris cmint ç' k' on fwait po taper ene divize/responde a ene sakî so Wikipedia. Ktvvb [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 8 di djulete 2024 a 16:03 (UTC) == Po les kesses so li rfondaedje... == ... våt mî fé on seu sudjet pa kesse po poleur wårder des egurniyaedjes del bate di dvizes åjheys a lére (et revoyî so on mier sudjet do Wiccionaire). *twezer : https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8360 *moustî: https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8361 Po les ponts al fén del fråze, c' est l' Bioutî k' est dins l' bon. Dji n' voe nén wice k' i fåt responde. Eyet: wårder on deujhinme pont après l' sourdant u nén ? Pol novea modele so les cmeres, oyi, vos l' ploz ahiver. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 12 di djulete 2024 a 09:59 (UTC) == hazi == so [[hazi]], dj' a assez bén rcandjî les definixhas et les ratournaedjes, pus près des dnêyes des motîs et do prumî sinse do tayon-bodje (tchåfer, broûler). Li mwaisse sinse, c' est broûler & souwer, çou ki sait espliker les fråzes "hazi inte cwate plantche" (coir d' on moirt ki sowe e waxhea), l' amour ki restchåfe li cour; les grands sintimints ki "tchåfèt" (si diswalpèt) emey ene ureuse famile. Sol DTW, dj' a wårdé deus intrêyes diferinnes po les 2 sinses ki E1 schåye (hazi 1, hazi 2), mins ki E212b shonne revoyî å minme bodje (francike haitjan =~ almand heizen di E1). ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 di setimbe 2024 a 12:26 (UTC) == rifondaedje mar(i)xhå, pir(i)xheus, magn(i)jhon, tinr(i)jhon, bat(i)jhî == On a ptchî di wårder li "i" dins tote li rîlêye. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 24 di setimbe 2024 a 21:54 (UTC) == kékès tchitchêyes == Ké novele ? Bén passé les egzamins d' djanvî ? cwand gn a l' francès "en" si l' mot est femrin, våt mî mete "e l'" (u "el", mins asteure, dji wåde "el" djusse po l' årtike eyet l' prono. => [[viker come on cok e l’ påsse]]. les fotos, on aveut decidé d' elzès mete dizo l' mwaisse hagnon (sustantif...) a môde di galreye. Insi, on è pout mete sacwantes, ey ele ni disrindjèt nén li tåvlea croejhetrece. A bénrade. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' måss 2025 a 17:41 (UTC) == Modele:Epr == Loukîz a [[Uzeu_copene:Srtxg]] ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 20 d' djulete 2025 a 21:06 (UTC) == L' ortografe d' oridjene == Bondjoû Dåvide, <br /> Pôrîz-mi dner l' ortografe d' oridjene di cisse fråze ci : « Cwand c' est k' ourit fwait cisse pertinne. ». C' est dvins ''Ine cohe so l'aute'' di Jean Dessard, al pådje 141 ? <br /> Dedja gråces eyet ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 7 di måss 2026 a 12:53 (UTC) == Ratourneures walones avou les minmes mots k' e francès == I m' shonne ki, po les ratourneures dedja bén eployeyes - k' on rtrouve dins les motîs, les scrijhaedjes et les cåzaedjes do 20inme sieke -, i n' les fåt nén corwaitî come des calcaedjes do francès (<nowiki>{{calc|...[fr|wa}}</nowiki>. C' est motoit l' francès k' a calké l' walon (comme [[prendre ses jambes à son cou]], [[ne pas valoir tripette]]). Metans: [[î mete li mwin]]. Dj' a ptchî di scrire - cwand vos avoz ddja metou l' cogne francesse -: "li minme k' e (<nowiki>{{p|y mettre la main|fr}}"</nowiki>). Dji metreu motoit cisse fôrmule la po des ratourneures clairmint copieyes do francès al fén do 20inme sieke u å 21inme, et djusse siervowes pa onk u deus scrijheus, come: * [[prinde si pî]] (Jean Goffart, Jacques Lefèvre) * [[riprinde do poyaedje del biesse]] ([[w:tchansons d' Måmdiy|tchansons d' Måmdiy]]) * [[n’ î nén aler avou l’ dos del coyire]] (Jean Goffart, [[w:Èl famîye Walmère (live di sinnetes)|Èl famîye Walmère]]). Si ç' sereut d' mi, li ratourneure francesse, dj' el rimetreu djusse dins les ratournaedjes (come po: "[[î piede si latén]]"). Parey po des mots ki l' passaedje do latén å walon ni dmande nén d' awè passé på francès come : "[[latén]]". [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djun 2026 a 10:46 (UTC) == odio å cou des fråzes == pus vite come [[stoelî|cial]]. Ki ça vos våye bén ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 19 di djulete 2026 a 12:30 (UTC) == etimolodjeye di [[gozåd]] / gozete == Merci po l' etimolodjeye propôzêye pa M.G. Boutier. Li tayon-bodje come li francès "gousse" est atåvlé pa Remacle (1937) dins [[w:E8|E8]] (avou on "sans doute"), pu pa Warnant ([[w:E23|E23]] p. 189) (1949) : ''à rattacher probablement au fr. "gousse" (comp l'anc.fr. ''gossart'', ''gossette''; la forme ''golzå'' est due a l'influence de [[golzå]], colza''. On pout laire les 3 propôzucions. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 31 di djulete 2026 a 11:26 (UTC) ts4bv2f2vaxaolwoemno3qe0dy5kiue 434891 434887 2026-07-31T11:52:11Z Lucyin 218 /* etimolodjeye di gozåd / gozete */ 434891 wikitext text/x-wiki == Wilicom amon nozôtes ! == {{Bénvnowe}} [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 3 d' avri 2023 a 23:37 (UTC) == [[viyoler]] => [[violer]] == Proficiate po vos årtikes (dji vén fok di discovri l' prumî). "violer" shût li rîle des rîlêyes come "violon", "violete", rais "ultraviolés". https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=7860#7860 Si vos avoz les "dialogues de paysans" et ki Haust a rortografyî avou -iyo-, vos ploz rcopyî li scrijha Feller so [[viyoler]] Si vos vloz ki dji "rpasse" des noveas årtikes, metoz m' on messaedje so m' pådje di copene. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 18 di djulete 2023 a 12:33 (UTC) == kékes amidraedjes == so [[valet manké]]n vos vieroz kékes amidraedjes ki vos ploz fé: * tåvlea des pluriyals * rimete ki definixha (pus court, kécfeye avou des ôtes mots), dins "ratournaedjes". * pont d' pont (.) divant <nowiki>{{s-rif}}</nowiki> Dji vén fok di discovri totes vos novelès pådjes. Proficiate co on côp !!! ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' djulete 2023 a 19:43 (UTC) == Fråzes da Jean-François Renkin == Dji vos a fwait on modele; si vos vloz, vos ploz revoyî so Wikisourd po lére tot l' tecse. Loukîz a [[plake]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 30 di djulete 2023 a 11:27 (UTC) == Barillié + 4 payizans == po fé des modeles sourdants, [[Sujet:Xmvjsyjr82otpmlo|loukîz so m' pådje]] Ci sereut clapant ki vos metrîz les nouvès pådjes ki vos fjhoz, et les cis ki vos rboutez dsu so vosse pådje d' uzeu, come [[Uzeu:Souzanemahin|mi feye el fwait]]. Ci sereut pus åjhey por mi d' î aler taper èn ouy. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' awousse 2023 a 20:37 (UTC) :Dj a fwait l' modele po Tchantchet Bariyî: c' est "FrBa" (ca "FBar" esteut ddja prins pa Félicien Barry). Loukîz a [[schite]]. :Come vos l' veyoz, deus d' ses ouves sont ddja scanêyes so Wikisourd. Fåt djusse aveuri li scanaedje. Dj' a fwait l' pådje di coviete: [[s:Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie, 1852.djvu/1|Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie]]. :--[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 3 d' awousse 2023 a 11:19 (UTC) == Modele des rahoucas (referinces) == Gråces d' awè metou tos vos ovraedje so vosse pådje d' uzeu. Dj' a rpassé [[souwé come ene hatchrote]] Pol [[modele:Sh-m]] vos ploz mete tos les mots ådvins des crolêyès åtchetes ({{}}) [[Modele:s|Pol rahouca]], si vos avoz des ôtes fråze di l' "imitåcion", metoz l' come dji l' a rmetou lavola. Dins èn årtike e rfondou, les fråzes divèt esse e rfondou. Vos ploz mete li fråze téle ké si vos scrijhoz li minme årtike e Feller. Metans: [[souwé come ine hatcherote]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 d' awousse 2023 a 14:25 (UTC) == Kékès idêyes == Dj' a rbouté so deus d' vos novelès intrêyes: [[kifession]] & [[fé faccion]]. Loukîz les piceures k' ont stî candjeyes. Dji vos a fwait èn egzimpe po mete li mot et l' fråze dins ene pådje tote seule (po les vîs scrijhaedjes): [[qu’feſſion]]. Co gråces po tot vost ovraedje ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' awousse 2023 a 21:17 (UTC) == Candjmint d' voyale "copene" => "copiner" == Come [[ansene]] => [[ansinî]] Foirt corant. Vost årtike a don stî rcandjî a [[ansenî]] (rifondaedje nén standård) eyet [[ancènî]] (scrijha Feller, ou puvite did divant Feller, ki n' est nén dins les motîs, mins ki rshonne å ci da Forir: ancènî). [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 di setimbe 2023 a 11:39 (UTC) == Pititès bouyes come manaedjeu == Proficiate po vosse "montaedje e gråde". Pôrîz ramidrer les pådjes avou l' modele <nowiki>{{caw-ete}}</nowiki> et mete e l' plaece <nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki> ? [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete]] Cwand vos åroz tot fwait, disfacer li pådje [[Modele:caw-ete]]. Gråces. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 10 di nôvimbe 2023 a 18:59 (UTC) Djel fijhreus voltî, mins dji n' sé waire co cmint m' î prinde. Sårîz vs m' escoler? ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 11 di nôvimbe 2023 a 11:13 (UTC) : Lucyin dmande di candjî (a l' mwin) dins totes [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|les pådjes cial]] li wikicôde <code><nowiki>{{caw-ete}}</nowiki></code> pa l' wikicôde <code><nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki></code>, come dj' a fwait [[Special:diff/387914|la]] ; paski l' modele {{modele|caw-ete}} c' est on vî ki n' fåt plus eployî. Si vos n' î arivoz nén djel pou otomatijhî. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 11 di nôvimbe 2023 a 20:04 (UTC) Mins cmint lzès trover? Si dji tape "{{caw-ete}} sol ricwirrece, dji n' trouve rén. ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 12 di nôvimbe 2023 a 16:56 (UTC) : Cwand vos clitchîz so [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|ci loyén ci]], vos av ene djivêye (ene lisse) di pådjes. C' est totes les pådjes ki loynut aviè l' modele, la k' el modele si trove (divins l' wikicôde). Avou vosse manire di fé ça n' pout roter k' si vos tapez : [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?search=insource%3A%2F%5C%7B%5C%7Bcaw-ete%5C%7D%5C%7D%2F&title=Sipeci%C3%A5s%3ACweri&ns0=1 <code>insource:/\{\{caw-ete\}\}/</code>]. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 12 di nôvimbe 2023 a 16:03 (UTC) == Modele caw-ea == Come l' ôte parey. Les pådjes sont cial: [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ea]] <nowiki>{{caw-ea}} => {{caw|ea|s|wa}}</nowiki> Gråces co 13 côps [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' decimbe 2023 a 19:23 (UTC) == [[haetche]] & [[hetche]] == Merci po vos årtikes ki dj' discovere a l' astcheyance. Po ene trinnêye al tere, on corwaite pus voltî l' mot come vinant di [[hertchî]] (trinner al tere) ki di [[haetchî]] (saetchî, metans a ene coide). Ri-boune anêye ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 28 di decimbe 2023 a 19:53 (UTC) == Av co ene miete di tins ? == Ké novele ? Av trové d' l' ovraedje ? Si vos av co on pô d' tins, i fåreut ricandjî, divins les mots rahoukî so: [[Categoreye:Mots_do_walon_d'_etimolodjeye_tîxhone]] li modele <nowiki>{{Bdjti}} / {{bdjti}}</nowiki> pa <nowiki>{{Bdj|*mot tîxhon|sourd=gem}}</nowiki>. Gråces co 13 côps ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djanvî 2024 a 17:42 (UTC) == Spameu a bloker == Bondjoû Scribus, <br /> Dj' a veyou ki @[[Uzeu:Srtxg|Pablo]] a disfacé on candjmint d' on spameu. Pôrîz bloker l' [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?title=Categoreye%3AMots_do_franc%C3%A8s&diff=391415&oldid=391410 ipé rwaitêye] ? <br /> Ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 8 di fevrî 2024 a 18:47 (UTC) == Bondjoû Scribus == Dji n' comprind rén å wiccionaire, ni comint ç' k' on fwait po-z aidî (åjheymint). Dji n' voe nén ddja cmint ç' ki dji doe fé po responde å messaedje ki vos m' avoz leyî å dfait di "èn aveur après". Ça fwait ki dji respond vaici. Dins tos les egzimpes ki vos dnez ("èn pus awè ki l’ pea so les oxhs", "èn pont awè d’ ouxh padrî", "èn nén esse a ene barbôjhe près" et tchik et tchak), "èn" e-st l' adviebe di niyaedje do walon d' Tchålerwè (francès: "ne... pas", "ne... plus"...). Dins m' walon, ou a Lidje, on dîreut: "NI pus awè ki l’ pea so les oxhs", "NI pont awè d’ ouxh padrî", "NI nén esse a ene barbôjhe près"...). Mins dins "èn aveur après", li "èn" doet esse li cogne sipotcheye di l' adviebe/prono "ENDE". Dins m' walon (ou a Lidje) on direut: "dj' end a après lu", "elle ènd a après lu", "i nd a après lu..." (Feller: dj' ènn' a après lu, èlle ènn' a après lu, i 'nn' a après lu..."; francès: "en", come dins "en vouloir à"). Mâria k' c' est målåjhey di s' î rtrover po dner on côp d' mwin sol wiccionnaire! I fåreut d' abôrd awè on doctorå e wiccionairaedje. Dj' espere ki vos vieroz ci messaedje ci, et dj' endè (eco on côp "ENDÈ" :-) ) profite po v' dire on grand proféciyate po l' fel ovraedje ki vos fjhoz, c' e-st a n' nén croere come vos estoz on vayant et come vos boutez bén! A onk di ces djoûs! Li Bioutî [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 16 di måss 2024 a 17:56 (UTC) ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 16 di måss 2024 a 19:55 (UTC) Meya coulpa [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ! * [[endè låtchî ene]] * [[endè prinde po s’ catåre]] * [[endè raler]] * [[endè…dipus]] * [[endè…pont]] * [[endè…pus]] Vos avoz pår råjhon! Dj' a stî forovoyî cåze do walon di Lidje "ènnè"/"ènn’"/‘nnè/‘nn’. Houte di çoula "èn" n' î egzistêye nén ossu. Po candjî, dji vis va mostrer: A vosse droete, i gn a ene colone Outils masquer Actions Displaecî Général Pådjes ki loynut cial evnd. Aspoyî so "Displaecî" Metoz l' boune ortografeye tot-z acsegnant "titre mal orthographié". '''Mins asteme ! Po les tites des pådjes, i fåt nén di côpyî-plaker li sene « ’ » ki n' est nén l' minme ki « ' »''' si ene voyale est spotcheye. Dji voerè cwè mi-minme po vos candjmints et respondrè voltî a vos kesses. N' åyîz nole sogne : mi ossu i gn a co toplin d' sacwès tecnikes ki dji n' sai co nén fé ! Et cwand dji lé mes prumîs, årtikes, i m' avizèt seur nén teribes. Mins c' est tot foirdjant k' on dvént foirdjeu … == Arondêye == Sereut motoit bén a rfonde avou « enondêye », pus corant. Tchålerwè a- done e- ôte påt. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 20 d' måss 2024 a 16:52 (UTC) == awè idêye == Dins l' egzimpe da Paul-Henri Thomsin "... dj' a-st idêye ki Cadoudal ni taprè nén djus", "awè idêye" ni vout nén dire "voleur sayî di (fé ene novele sacwè)" come dins l' definicion, mins simplumint: pinser, supôzer, wadjî, croere. Dj' a l' idêye, todi! [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 21 di måss 2024 a 07:46 (UTC) == Des kesses == Bondjoû Scribus Electronicus, et gråces poz awè ramîdré sacwantes di mes årtikes, metans "djowea" enute. Dji voe k' vos avoz metou des longous tites come: H|ratournaedjes estô des courts tites come: H|Ra et des ôtes candjmints d' tites del minme cogne. Les longous tites sont bråmint pus clair, dji doe dire. Est ç' k' i gn a ene pådje/ene plaece eyu ç' ki ces afwaires la sont-st esplikêyes, por mi comprinde on pô mî kimint fé ? [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 3 d' avri 2024 a 19:31 (UTC) == Dji fwai des biestreyes == 'mande escuze, dj' a stî fé des candjmints dins troes årtikes sins vey ki c' esteut des årtikes "Feller". Come dji voeyeu bén k' ça åreut dvou esse rifondou mins k' i gn aveut nén "tchivålî", "schayete" et "arpéje", dj' a fwait des candjmints trop rade. Dji waitrè do fé atincion a ça, a l' avni. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 4 d' avri 2024 a 20:24 (UTC) == Prononçaedje zero-cnoxheu do betchfessî ô == Asteme ! Li prononçaedje zero-cnoxheu [[w:Betchfessî_ô|Betchfessî_ô]], ci n' est nén /ɔː/ (çoula, c' est l' betchfessî å). C' est õ, on long O naziålijhî, li prononçaedje di toplin des plaeces, lomé ossu [[w:rastrindou long O|rastrindou long O]] (''O long entravé''). Les prononçaedjes coinreces foirt rilomés c' est /oː/ (Nameur, ...). Mins lavola, il est omofone do betchfessî å (les 2 estént scrîts "au" divinltins). Loukîz a: [[w:Scrijha_au|Scrijha_au]]. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 d' avri 2024 a 17:54 (UTC) == Sacwants/sacwantes == Dj' a l' idêye ki ça n' est nén ene dobe rifondowe: "sacwants/sacwantès" e-st on determinant ("dj' a veyou sacwants gaméns, sacwantès crapôdes") et "sacwants/sacwantes" (sins li -ès) e-st on prono ("des vatches, li cinsî end a sacwantes; des pourceas i nd a sacwants"). Infin dji croe. [[Sipeciås:Contributions/170.255.255.185|170.255.255.185]] 23 d' avri 2024 a 09:08 (UTC) == mousse == Divins l' fråze: "Mins d'one sôte, i vint à l'ôte. Come s'i causeut li tot seû. Mi, ça m' '''mousse''' ci qu'i dit. I gn'a rin qui s' pièd, di nos djôyes, s'apinse li, si wêre qui ç' seûye ; co mwins′ di nos pwin.nes {{s|ALal|Li ptit Bert}}", "mousse" mi shonne esse li codjowaedje do Coûtchant walon di "[[moustrer]]" => e rfondou: [[mostere]]. Dji rmete li fråze a [[https://wa.wiktionary.org/wiki/mousse#Codjowa]]. Froz on papî pol Rantoele 110 (i n' dimeure ki 5 djoûs) ? [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 26 di may 2024 a 11:20 (UTC) == biscoirnaedje (etimolodjeye) == Merci po l' årtike. Po l' etimolodjeye, on n' sait mete ene cawete -aedje so èn addjectif. C' est 95 å cint so on viebe. Kékes cas so on no : Categoreye:Sustantifs do walon avou l' cawete -aedje acawêye a on no (https://wa.wiktionary.org/wiki/Categoreye:Sustantifs_do_walon_avou_l%27_cawete_-aedje_acaw%C3%AAye_a_on_no) Cial, come gn a l' viebe "biscoirner" (https://dtw.walon.org/index.php?id=6386), c' est s' no d' fijhaedje. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 6 di djun 2024 a 19:53 (UTC) == Fråzes e Feller dins èn årtike e rfondou == Shuvant ene bat di dvizes avou Lorint Hendschel https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?t=2981 ki si sbare di trover des fråzes e Feller dins les årtikes e rfondou, dj' a-st atåvlé ki, si on n' a waire li tins di rfé èn årtike Feller po les î rmete, di stitchî l' fråze divins l' modele shuvant : {{lang|wa-fel|.... fråze e Feller}}. Si vos avoz l' tins, pitchote a midjote... Mins l' mî, ci sereut di les rfonde tot wårdant li mwaisse ortogrefeye so ene pådje e Feller. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 7 di djulete 2024 a 11:09 (UTC) == Referinces == Dj' a respondou a vosse messaedje "Referinces" so l' ôte pådje mins - diåle m' arawe - dji n' a co måy compris cmint ç' k' on fwait po taper ene divize/responde a ene sakî so Wikipedia. Ktvvb [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 8 di djulete 2024 a 16:03 (UTC) == Po les kesses so li rfondaedje... == ... våt mî fé on seu sudjet pa kesse po poleur wårder des egurniyaedjes del bate di dvizes åjheys a lére (et revoyî so on mier sudjet do Wiccionaire). *twezer : https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8360 *moustî: https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8361 Po les ponts al fén del fråze, c' est l' Bioutî k' est dins l' bon. Dji n' voe nén wice k' i fåt responde. Eyet: wårder on deujhinme pont après l' sourdant u nén ? Pol novea modele so les cmeres, oyi, vos l' ploz ahiver. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 12 di djulete 2024 a 09:59 (UTC) == hazi == so [[hazi]], dj' a assez bén rcandjî les definixhas et les ratournaedjes, pus près des dnêyes des motîs et do prumî sinse do tayon-bodje (tchåfer, broûler). Li mwaisse sinse, c' est broûler & souwer, çou ki sait espliker les fråzes "hazi inte cwate plantche" (coir d' on moirt ki sowe e waxhea), l' amour ki restchåfe li cour; les grands sintimints ki "tchåfèt" (si diswalpèt) emey ene ureuse famile. Sol DTW, dj' a wårdé deus intrêyes diferinnes po les 2 sinses ki E1 schåye (hazi 1, hazi 2), mins ki E212b shonne revoyî å minme bodje (francike haitjan =~ almand heizen di E1). ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 di setimbe 2024 a 12:26 (UTC) == rifondaedje mar(i)xhå, pir(i)xheus, magn(i)jhon, tinr(i)jhon, bat(i)jhî == On a ptchî di wårder li "i" dins tote li rîlêye. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 24 di setimbe 2024 a 21:54 (UTC) == kékès tchitchêyes == Ké novele ? Bén passé les egzamins d' djanvî ? cwand gn a l' francès "en" si l' mot est femrin, våt mî mete "e l'" (u "el", mins asteure, dji wåde "el" djusse po l' årtike eyet l' prono. => [[viker come on cok e l’ påsse]]. les fotos, on aveut decidé d' elzès mete dizo l' mwaisse hagnon (sustantif...) a môde di galreye. Insi, on è pout mete sacwantes, ey ele ni disrindjèt nén li tåvlea croejhetrece. A bénrade. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' måss 2025 a 17:41 (UTC) == Modele:Epr == Loukîz a [[Uzeu_copene:Srtxg]] ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 20 d' djulete 2025 a 21:06 (UTC) == L' ortografe d' oridjene == Bondjoû Dåvide, <br /> Pôrîz-mi dner l' ortografe d' oridjene di cisse fråze ci : « Cwand c' est k' ourit fwait cisse pertinne. ». C' est dvins ''Ine cohe so l'aute'' di Jean Dessard, al pådje 141 ? <br /> Dedja gråces eyet ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 7 di måss 2026 a 12:53 (UTC) == Ratourneures walones avou les minmes mots k' e francès == I m' shonne ki, po les ratourneures dedja bén eployeyes - k' on rtrouve dins les motîs, les scrijhaedjes et les cåzaedjes do 20inme sieke -, i n' les fåt nén corwaitî come des calcaedjes do francès (<nowiki>{{calc|...[fr|wa}}</nowiki>. C' est motoit l' francès k' a calké l' walon (comme [[prendre ses jambes à son cou]], [[ne pas valoir tripette]]). Metans: [[î mete li mwin]]. Dj' a ptchî di scrire - cwand vos avoz ddja metou l' cogne francesse -: "li minme k' e (<nowiki>{{p|y mettre la main|fr}}"</nowiki>). Dji metreu motoit cisse fôrmule la po des ratourneures clairmint copieyes do francès al fén do 20inme sieke u å 21inme, et djusse siervowes pa onk u deus scrijheus, come: * [[prinde si pî]] (Jean Goffart, Jacques Lefèvre) * [[riprinde do poyaedje del biesse]] ([[w:tchansons d' Måmdiy|tchansons d' Måmdiy]]) * [[n’ î nén aler avou l’ dos del coyire]] (Jean Goffart, [[w:Èl famîye Walmère (live di sinnetes)|Èl famîye Walmère]]). Si ç' sereut d' mi, li ratourneure francesse, dj' el rimetreu djusse dins les ratournaedjes (come po: "[[î piede si latén]]"). Parey po des mots ki l' passaedje do latén å walon ni dmande nén d' awè passé på francès come : "[[latén]]". [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djun 2026 a 10:46 (UTC) == odio å cou des fråzes == pus vite come [[stoelî|cial]]. Ki ça vos våye bén ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 19 di djulete 2026 a 12:30 (UTC) == etimolodjeye di [[gozåd]] / gozete == Merci po l' etimolodjeye propôzêye pa M.G. Boutier. Li tayon-bodje come li francès "gousse" est atåvlé pa Remacle (1937) dins [[w:E8|E8]] (avou on "sans doute"), pu pa Warnant ([[w:E23|E23]] p. 189) (1949) : ''à rattacher probablement au fr. "gousse" (comp l'anc.fr. ''gossart'', ''gossette''; la forme ''golzå'' est due a l'influence de [[golzå]], colza''. Li tayon-bodje occitan vént do wiccionaire francès; mins dji n' voe nén kimint k' ene pitite lexhe sait divni ene hotche di poes. Si vos vloz, dji plans rsaetchî ci boket la. On pout laire les 3 propôzucions. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 31 di djulete 2026 a 11:26 (UTC) 2dqcesag4g4984kk8xsebfgq2lcr241 434892 434891 2026-07-31T11:52:51Z Lucyin 218 /* etimolodjeye di gozåd / gozete */ 434892 wikitext text/x-wiki == Wilicom amon nozôtes ! == {{Bénvnowe}} [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 3 d' avri 2023 a 23:37 (UTC) == [[viyoler]] => [[violer]] == Proficiate po vos årtikes (dji vén fok di discovri l' prumî). "violer" shût li rîle des rîlêyes come "violon", "violete", rais "ultraviolés". https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=7860#7860 Si vos avoz les "dialogues de paysans" et ki Haust a rortografyî avou -iyo-, vos ploz rcopyî li scrijha Feller so [[viyoler]] Si vos vloz ki dji "rpasse" des noveas årtikes, metoz m' on messaedje so m' pådje di copene. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 18 di djulete 2023 a 12:33 (UTC) == kékes amidraedjes == so [[valet manké]]n vos vieroz kékes amidraedjes ki vos ploz fé: * tåvlea des pluriyals * rimete ki definixha (pus court, kécfeye avou des ôtes mots), dins "ratournaedjes". * pont d' pont (.) divant <nowiki>{{s-rif}}</nowiki> Dji vén fok di discovri totes vos novelès pådjes. Proficiate co on côp !!! ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' djulete 2023 a 19:43 (UTC) == Fråzes da Jean-François Renkin == Dji vos a fwait on modele; si vos vloz, vos ploz revoyî so Wikisourd po lére tot l' tecse. Loukîz a [[plake]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 30 di djulete 2023 a 11:27 (UTC) == Barillié + 4 payizans == po fé des modeles sourdants, [[Sujet:Xmvjsyjr82otpmlo|loukîz so m' pådje]] Ci sereut clapant ki vos metrîz les nouvès pådjes ki vos fjhoz, et les cis ki vos rboutez dsu so vosse pådje d' uzeu, come [[Uzeu:Souzanemahin|mi feye el fwait]]. Ci sereut pus åjhey por mi d' î aler taper èn ouy. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' awousse 2023 a 20:37 (UTC) :Dj a fwait l' modele po Tchantchet Bariyî: c' est "FrBa" (ca "FBar" esteut ddja prins pa Félicien Barry). Loukîz a [[schite]]. :Come vos l' veyoz, deus d' ses ouves sont ddja scanêyes so Wikisourd. Fåt djusse aveuri li scanaedje. Dj' a fwait l' pådje di coviete: [[s:Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie, 1852.djvu/1|Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie]]. :--[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 3 d' awousse 2023 a 11:19 (UTC) == Modele des rahoucas (referinces) == Gråces d' awè metou tos vos ovraedje so vosse pådje d' uzeu. Dj' a rpassé [[souwé come ene hatchrote]] Pol [[modele:Sh-m]] vos ploz mete tos les mots ådvins des crolêyès åtchetes ({{}}) [[Modele:s|Pol rahouca]], si vos avoz des ôtes fråze di l' "imitåcion", metoz l' come dji l' a rmetou lavola. Dins èn årtike e rfondou, les fråzes divèt esse e rfondou. Vos ploz mete li fråze téle ké si vos scrijhoz li minme årtike e Feller. Metans: [[souwé come ine hatcherote]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 d' awousse 2023 a 14:25 (UTC) == Kékès idêyes == Dj' a rbouté so deus d' vos novelès intrêyes: [[kifession]] & [[fé faccion]]. Loukîz les piceures k' ont stî candjeyes. Dji vos a fwait èn egzimpe po mete li mot et l' fråze dins ene pådje tote seule (po les vîs scrijhaedjes): [[qu’feſſion]]. Co gråces po tot vost ovraedje ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' awousse 2023 a 21:17 (UTC) == Candjmint d' voyale "copene" => "copiner" == Come [[ansene]] => [[ansinî]] Foirt corant. Vost årtike a don stî rcandjî a [[ansenî]] (rifondaedje nén standård) eyet [[ancènî]] (scrijha Feller, ou puvite did divant Feller, ki n' est nén dins les motîs, mins ki rshonne å ci da Forir: ancènî). [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 di setimbe 2023 a 11:39 (UTC) == Pititès bouyes come manaedjeu == Proficiate po vosse "montaedje e gråde". Pôrîz ramidrer les pådjes avou l' modele <nowiki>{{caw-ete}}</nowiki> et mete e l' plaece <nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki> ? [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete]] Cwand vos åroz tot fwait, disfacer li pådje [[Modele:caw-ete]]. Gråces. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 10 di nôvimbe 2023 a 18:59 (UTC) Djel fijhreus voltî, mins dji n' sé waire co cmint m' î prinde. Sårîz vs m' escoler? ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 11 di nôvimbe 2023 a 11:13 (UTC) : Lucyin dmande di candjî (a l' mwin) dins totes [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|les pådjes cial]] li wikicôde <code><nowiki>{{caw-ete}}</nowiki></code> pa l' wikicôde <code><nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki></code>, come dj' a fwait [[Special:diff/387914|la]] ; paski l' modele {{modele|caw-ete}} c' est on vî ki n' fåt plus eployî. Si vos n' î arivoz nén djel pou otomatijhî. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 11 di nôvimbe 2023 a 20:04 (UTC) Mins cmint lzès trover? Si dji tape "{{caw-ete}} sol ricwirrece, dji n' trouve rén. ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 12 di nôvimbe 2023 a 16:56 (UTC) : Cwand vos clitchîz so [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|ci loyén ci]], vos av ene djivêye (ene lisse) di pådjes. C' est totes les pådjes ki loynut aviè l' modele, la k' el modele si trove (divins l' wikicôde). Avou vosse manire di fé ça n' pout roter k' si vos tapez : [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?search=insource%3A%2F%5C%7B%5C%7Bcaw-ete%5C%7D%5C%7D%2F&title=Sipeci%C3%A5s%3ACweri&ns0=1 <code>insource:/\{\{caw-ete\}\}/</code>]. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 12 di nôvimbe 2023 a 16:03 (UTC) == Modele caw-ea == Come l' ôte parey. Les pådjes sont cial: [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ea]] <nowiki>{{caw-ea}} => {{caw|ea|s|wa}}</nowiki> Gråces co 13 côps [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' decimbe 2023 a 19:23 (UTC) == [[haetche]] & [[hetche]] == Merci po vos årtikes ki dj' discovere a l' astcheyance. Po ene trinnêye al tere, on corwaite pus voltî l' mot come vinant di [[hertchî]] (trinner al tere) ki di [[haetchî]] (saetchî, metans a ene coide). Ri-boune anêye ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 28 di decimbe 2023 a 19:53 (UTC) == Av co ene miete di tins ? == Ké novele ? Av trové d' l' ovraedje ? Si vos av co on pô d' tins, i fåreut ricandjî, divins les mots rahoukî so: [[Categoreye:Mots_do_walon_d'_etimolodjeye_tîxhone]] li modele <nowiki>{{Bdjti}} / {{bdjti}}</nowiki> pa <nowiki>{{Bdj|*mot tîxhon|sourd=gem}}</nowiki>. Gråces co 13 côps ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djanvî 2024 a 17:42 (UTC) == Spameu a bloker == Bondjoû Scribus, <br /> Dj' a veyou ki @[[Uzeu:Srtxg|Pablo]] a disfacé on candjmint d' on spameu. Pôrîz bloker l' [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?title=Categoreye%3AMots_do_franc%C3%A8s&diff=391415&oldid=391410 ipé rwaitêye] ? <br /> Ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 8 di fevrî 2024 a 18:47 (UTC) == Bondjoû Scribus == Dji n' comprind rén å wiccionaire, ni comint ç' k' on fwait po-z aidî (åjheymint). Dji n' voe nén ddja cmint ç' ki dji doe fé po responde å messaedje ki vos m' avoz leyî å dfait di "èn aveur après". Ça fwait ki dji respond vaici. Dins tos les egzimpes ki vos dnez ("èn pus awè ki l’ pea so les oxhs", "èn pont awè d’ ouxh padrî", "èn nén esse a ene barbôjhe près" et tchik et tchak), "èn" e-st l' adviebe di niyaedje do walon d' Tchålerwè (francès: "ne... pas", "ne... plus"...). Dins m' walon, ou a Lidje, on dîreut: "NI pus awè ki l’ pea so les oxhs", "NI pont awè d’ ouxh padrî", "NI nén esse a ene barbôjhe près"...). Mins dins "èn aveur après", li "èn" doet esse li cogne sipotcheye di l' adviebe/prono "ENDE". Dins m' walon (ou a Lidje) on direut: "dj' end a après lu", "elle ènd a après lu", "i nd a après lu..." (Feller: dj' ènn' a après lu, èlle ènn' a après lu, i 'nn' a après lu..."; francès: "en", come dins "en vouloir à"). Mâria k' c' est målåjhey di s' î rtrover po dner on côp d' mwin sol wiccionnaire! I fåreut d' abôrd awè on doctorå e wiccionairaedje. Dj' espere ki vos vieroz ci messaedje ci, et dj' endè (eco on côp "ENDÈ" :-) ) profite po v' dire on grand proféciyate po l' fel ovraedje ki vos fjhoz, c' e-st a n' nén croere come vos estoz on vayant et come vos boutez bén! A onk di ces djoûs! Li Bioutî [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 16 di måss 2024 a 17:56 (UTC) ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 16 di måss 2024 a 19:55 (UTC) Meya coulpa [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ! * [[endè låtchî ene]] * [[endè prinde po s’ catåre]] * [[endè raler]] * [[endè…dipus]] * [[endè…pont]] * [[endè…pus]] Vos avoz pår råjhon! Dj' a stî forovoyî cåze do walon di Lidje "ènnè"/"ènn’"/‘nnè/‘nn’. Houte di çoula "èn" n' î egzistêye nén ossu. Po candjî, dji vis va mostrer: A vosse droete, i gn a ene colone Outils masquer Actions Displaecî Général Pådjes ki loynut cial evnd. Aspoyî so "Displaecî" Metoz l' boune ortografeye tot-z acsegnant "titre mal orthographié". '''Mins asteme ! Po les tites des pådjes, i fåt nén di côpyî-plaker li sene « ’ » ki n' est nén l' minme ki « ' »''' si ene voyale est spotcheye. Dji voerè cwè mi-minme po vos candjmints et respondrè voltî a vos kesses. N' åyîz nole sogne : mi ossu i gn a co toplin d' sacwès tecnikes ki dji n' sai co nén fé ! Et cwand dji lé mes prumîs, årtikes, i m' avizèt seur nén teribes. Mins c' est tot foirdjant k' on dvént foirdjeu … == Arondêye == Sereut motoit bén a rfonde avou « enondêye », pus corant. Tchålerwè a- done e- ôte påt. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 20 d' måss 2024 a 16:52 (UTC) == awè idêye == Dins l' egzimpe da Paul-Henri Thomsin "... dj' a-st idêye ki Cadoudal ni taprè nén djus", "awè idêye" ni vout nén dire "voleur sayî di (fé ene novele sacwè)" come dins l' definicion, mins simplumint: pinser, supôzer, wadjî, croere. Dj' a l' idêye, todi! [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 21 di måss 2024 a 07:46 (UTC) == Des kesses == Bondjoû Scribus Electronicus, et gråces poz awè ramîdré sacwantes di mes årtikes, metans "djowea" enute. Dji voe k' vos avoz metou des longous tites come: H|ratournaedjes estô des courts tites come: H|Ra et des ôtes candjmints d' tites del minme cogne. Les longous tites sont bråmint pus clair, dji doe dire. Est ç' k' i gn a ene pådje/ene plaece eyu ç' ki ces afwaires la sont-st esplikêyes, por mi comprinde on pô mî kimint fé ? [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 3 d' avri 2024 a 19:31 (UTC) == Dji fwai des biestreyes == 'mande escuze, dj' a stî fé des candjmints dins troes årtikes sins vey ki c' esteut des årtikes "Feller". Come dji voeyeu bén k' ça åreut dvou esse rifondou mins k' i gn aveut nén "tchivålî", "schayete" et "arpéje", dj' a fwait des candjmints trop rade. Dji waitrè do fé atincion a ça, a l' avni. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 4 d' avri 2024 a 20:24 (UTC) == Prononçaedje zero-cnoxheu do betchfessî ô == Asteme ! Li prononçaedje zero-cnoxheu [[w:Betchfessî_ô|Betchfessî_ô]], ci n' est nén /ɔː/ (çoula, c' est l' betchfessî å). C' est õ, on long O naziålijhî, li prononçaedje di toplin des plaeces, lomé ossu [[w:rastrindou long O|rastrindou long O]] (''O long entravé''). Les prononçaedjes coinreces foirt rilomés c' est /oː/ (Nameur, ...). Mins lavola, il est omofone do betchfessî å (les 2 estént scrîts "au" divinltins). Loukîz a: [[w:Scrijha_au|Scrijha_au]]. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 d' avri 2024 a 17:54 (UTC) == Sacwants/sacwantes == Dj' a l' idêye ki ça n' est nén ene dobe rifondowe: "sacwants/sacwantès" e-st on determinant ("dj' a veyou sacwants gaméns, sacwantès crapôdes") et "sacwants/sacwantes" (sins li -ès) e-st on prono ("des vatches, li cinsî end a sacwantes; des pourceas i nd a sacwants"). Infin dji croe. [[Sipeciås:Contributions/170.255.255.185|170.255.255.185]] 23 d' avri 2024 a 09:08 (UTC) == mousse == Divins l' fråze: "Mins d'one sôte, i vint à l'ôte. Come s'i causeut li tot seû. Mi, ça m' '''mousse''' ci qu'i dit. I gn'a rin qui s' pièd, di nos djôyes, s'apinse li, si wêre qui ç' seûye ; co mwins′ di nos pwin.nes {{s|ALal|Li ptit Bert}}", "mousse" mi shonne esse li codjowaedje do Coûtchant walon di "[[moustrer]]" => e rfondou: [[mostere]]. Dji rmete li fråze a [[https://wa.wiktionary.org/wiki/mousse#Codjowa]]. Froz on papî pol Rantoele 110 (i n' dimeure ki 5 djoûs) ? [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 26 di may 2024 a 11:20 (UTC) == biscoirnaedje (etimolodjeye) == Merci po l' årtike. Po l' etimolodjeye, on n' sait mete ene cawete -aedje so èn addjectif. C' est 95 å cint so on viebe. Kékes cas so on no : Categoreye:Sustantifs do walon avou l' cawete -aedje acawêye a on no (https://wa.wiktionary.org/wiki/Categoreye:Sustantifs_do_walon_avou_l%27_cawete_-aedje_acaw%C3%AAye_a_on_no) Cial, come gn a l' viebe "biscoirner" (https://dtw.walon.org/index.php?id=6386), c' est s' no d' fijhaedje. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 6 di djun 2024 a 19:53 (UTC) == Fråzes e Feller dins èn årtike e rfondou == Shuvant ene bat di dvizes avou Lorint Hendschel https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?t=2981 ki si sbare di trover des fråzes e Feller dins les årtikes e rfondou, dj' a-st atåvlé ki, si on n' a waire li tins di rfé èn årtike Feller po les î rmete, di stitchî l' fråze divins l' modele shuvant : {{lang|wa-fel|.... fråze e Feller}}. Si vos avoz l' tins, pitchote a midjote... Mins l' mî, ci sereut di les rfonde tot wårdant li mwaisse ortogrefeye so ene pådje e Feller. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 7 di djulete 2024 a 11:09 (UTC) == Referinces == Dj' a respondou a vosse messaedje "Referinces" so l' ôte pådje mins - diåle m' arawe - dji n' a co måy compris cmint ç' k' on fwait po taper ene divize/responde a ene sakî so Wikipedia. Ktvvb [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 8 di djulete 2024 a 16:03 (UTC) == Po les kesses so li rfondaedje... == ... våt mî fé on seu sudjet pa kesse po poleur wårder des egurniyaedjes del bate di dvizes åjheys a lére (et revoyî so on mier sudjet do Wiccionaire). *twezer : https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8360 *moustî: https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8361 Po les ponts al fén del fråze, c' est l' Bioutî k' est dins l' bon. Dji n' voe nén wice k' i fåt responde. Eyet: wårder on deujhinme pont après l' sourdant u nén ? Pol novea modele so les cmeres, oyi, vos l' ploz ahiver. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 12 di djulete 2024 a 09:59 (UTC) == hazi == so [[hazi]], dj' a assez bén rcandjî les definixhas et les ratournaedjes, pus près des dnêyes des motîs et do prumî sinse do tayon-bodje (tchåfer, broûler). Li mwaisse sinse, c' est broûler & souwer, çou ki sait espliker les fråzes "hazi inte cwate plantche" (coir d' on moirt ki sowe e waxhea), l' amour ki restchåfe li cour; les grands sintimints ki "tchåfèt" (si diswalpèt) emey ene ureuse famile. Sol DTW, dj' a wårdé deus intrêyes diferinnes po les 2 sinses ki E1 schåye (hazi 1, hazi 2), mins ki E212b shonne revoyî å minme bodje (francike haitjan =~ almand heizen di E1). ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 di setimbe 2024 a 12:26 (UTC) == rifondaedje mar(i)xhå, pir(i)xheus, magn(i)jhon, tinr(i)jhon, bat(i)jhî == On a ptchî di wårder li "i" dins tote li rîlêye. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 24 di setimbe 2024 a 21:54 (UTC) == kékès tchitchêyes == Ké novele ? Bén passé les egzamins d' djanvî ? cwand gn a l' francès "en" si l' mot est femrin, våt mî mete "e l'" (u "el", mins asteure, dji wåde "el" djusse po l' årtike eyet l' prono. => [[viker come on cok e l’ påsse]]. les fotos, on aveut decidé d' elzès mete dizo l' mwaisse hagnon (sustantif...) a môde di galreye. Insi, on è pout mete sacwantes, ey ele ni disrindjèt nén li tåvlea croejhetrece. A bénrade. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' måss 2025 a 17:41 (UTC) == Modele:Epr == Loukîz a [[Uzeu_copene:Srtxg]] ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 20 d' djulete 2025 a 21:06 (UTC) == L' ortografe d' oridjene == Bondjoû Dåvide, <br /> Pôrîz-mi dner l' ortografe d' oridjene di cisse fråze ci : « Cwand c' est k' ourit fwait cisse pertinne. ». C' est dvins ''Ine cohe so l'aute'' di Jean Dessard, al pådje 141 ? <br /> Dedja gråces eyet ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 7 di måss 2026 a 12:53 (UTC) == Ratourneures walones avou les minmes mots k' e francès == I m' shonne ki, po les ratourneures dedja bén eployeyes - k' on rtrouve dins les motîs, les scrijhaedjes et les cåzaedjes do 20inme sieke -, i n' les fåt nén corwaitî come des calcaedjes do francès (<nowiki>{{calc|...[fr|wa}}</nowiki>. C' est motoit l' francès k' a calké l' walon (comme [[prendre ses jambes à son cou]], [[ne pas valoir tripette]]). Metans: [[î mete li mwin]]. Dj' a ptchî di scrire - cwand vos avoz ddja metou l' cogne francesse -: "li minme k' e (<nowiki>{{p|y mettre la main|fr}}"</nowiki>). Dji metreu motoit cisse fôrmule la po des ratourneures clairmint copieyes do francès al fén do 20inme sieke u å 21inme, et djusse siervowes pa onk u deus scrijheus, come: * [[prinde si pî]] (Jean Goffart, Jacques Lefèvre) * [[riprinde do poyaedje del biesse]] ([[w:tchansons d' Måmdiy|tchansons d' Måmdiy]]) * [[n’ î nén aler avou l’ dos del coyire]] (Jean Goffart, [[w:Èl famîye Walmère (live di sinnetes)|Èl famîye Walmère]]). Si ç' sereut d' mi, li ratourneure francesse, dj' el rimetreu djusse dins les ratournaedjes (come po: "[[î piede si latén]]"). Parey po des mots ki l' passaedje do latén å walon ni dmande nén d' awè passé på francès come : "[[latén]]". [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djun 2026 a 10:46 (UTC) == odio å cou des fråzes == pus vite come [[stoelî|cial]]. Ki ça vos våye bén ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 19 di djulete 2026 a 12:30 (UTC) == etimolodjeye di [[gozåd]] / gozete == Merci po l' etimolodjeye propôzêye pa M.G. Boutier. Li tayon-bodje come li francès "gousse" est atåvlé pa Remacle (1937) dins [[w:E8|E8]] (avou on "sans doute"), pu pa Warnant ([[w:E23|E23]] p. 189) (1949) : ''à rattacher probablement au fr. "gousse" (comp l'anc.fr. ''gossart'', ''gossette''); la forme ''golzå'' est due a l'influence de [[golzå]], colza''. Li tayon-bodje occitan vént do wiccionaire francès; mins dji n' voe nén kimint k' ene pitite lexhe sait divni ene hotche di poes. Si vos vloz, dji plans rsaetchî ci boket la. On pout laire les 3 propôzucions. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 31 di djulete 2026 a 11:26 (UTC) 2mzz7m3tuvei2rwyp962cq7gyfbwgil 434894 434892 2026-07-31T11:58:04Z Lucyin 218 /* etimolodjeye di gozåd / gozete */ 434894 wikitext text/x-wiki == Wilicom amon nozôtes ! == {{Bénvnowe}} [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 3 d' avri 2023 a 23:37 (UTC) == [[viyoler]] => [[violer]] == Proficiate po vos årtikes (dji vén fok di discovri l' prumî). "violer" shût li rîle des rîlêyes come "violon", "violete", rais "ultraviolés". https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=7860#7860 Si vos avoz les "dialogues de paysans" et ki Haust a rortografyî avou -iyo-, vos ploz rcopyî li scrijha Feller so [[viyoler]] Si vos vloz ki dji "rpasse" des noveas årtikes, metoz m' on messaedje so m' pådje di copene. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 18 di djulete 2023 a 12:33 (UTC) == kékes amidraedjes == so [[valet manké]]n vos vieroz kékes amidraedjes ki vos ploz fé: * tåvlea des pluriyals * rimete ki definixha (pus court, kécfeye avou des ôtes mots), dins "ratournaedjes". * pont d' pont (.) divant <nowiki>{{s-rif}}</nowiki> Dji vén fok di discovri totes vos novelès pådjes. Proficiate co on côp !!! ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' djulete 2023 a 19:43 (UTC) == Fråzes da Jean-François Renkin == Dji vos a fwait on modele; si vos vloz, vos ploz revoyî so Wikisourd po lére tot l' tecse. Loukîz a [[plake]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 30 di djulete 2023 a 11:27 (UTC) == Barillié + 4 payizans == po fé des modeles sourdants, [[Sujet:Xmvjsyjr82otpmlo|loukîz so m' pådje]] Ci sereut clapant ki vos metrîz les nouvès pådjes ki vos fjhoz, et les cis ki vos rboutez dsu so vosse pådje d' uzeu, come [[Uzeu:Souzanemahin|mi feye el fwait]]. Ci sereut pus åjhey por mi d' î aler taper èn ouy. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' awousse 2023 a 20:37 (UTC) :Dj a fwait l' modele po Tchantchet Bariyî: c' est "FrBa" (ca "FBar" esteut ddja prins pa Félicien Barry). Loukîz a [[schite]]. :Come vos l' veyoz, deus d' ses ouves sont ddja scanêyes so Wikisourd. Fåt djusse aveuri li scanaedje. Dj' a fwait l' pådje di coviete: [[s:Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie, 1852.djvu/1|Pådje:Chanchet (François) Barillié - Li Camarad’ dè l’joie]]. :--[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 3 d' awousse 2023 a 11:19 (UTC) == Modele des rahoucas (referinces) == Gråces d' awè metou tos vos ovraedje so vosse pådje d' uzeu. Dj' a rpassé [[souwé come ene hatchrote]] Pol [[modele:Sh-m]] vos ploz mete tos les mots ådvins des crolêyès åtchetes ({{}}) [[Modele:s|Pol rahouca]], si vos avoz des ôtes fråze di l' "imitåcion", metoz l' come dji l' a rmetou lavola. Dins èn årtike e rfondou, les fråzes divèt esse e rfondou. Vos ploz mete li fråze téle ké si vos scrijhoz li minme årtike e Feller. Metans: [[souwé come ine hatcherote]]. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 d' awousse 2023 a 14:25 (UTC) == Kékès idêyes == Dj' a rbouté so deus d' vos novelès intrêyes: [[kifession]] & [[fé faccion]]. Loukîz les piceures k' ont stî candjeyes. Dji vos a fwait èn egzimpe po mete li mot et l' fråze dins ene pådje tote seule (po les vîs scrijhaedjes): [[qu’feſſion]]. Co gråces po tot vost ovraedje ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' awousse 2023 a 21:17 (UTC) == Candjmint d' voyale "copene" => "copiner" == Come [[ansene]] => [[ansinî]] Foirt corant. Vost årtike a don stî rcandjî a [[ansenî]] (rifondaedje nén standård) eyet [[ancènî]] (scrijha Feller, ou puvite did divant Feller, ki n' est nén dins les motîs, mins ki rshonne å ci da Forir: ancènî). [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 di setimbe 2023 a 11:39 (UTC) == Pititès bouyes come manaedjeu == Proficiate po vosse "montaedje e gråde". Pôrîz ramidrer les pådjes avou l' modele <nowiki>{{caw-ete}}</nowiki> et mete e l' plaece <nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki> ? [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete]] Cwand vos åroz tot fwait, disfacer li pådje [[Modele:caw-ete]]. Gråces. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 10 di nôvimbe 2023 a 18:59 (UTC) Djel fijhreus voltî, mins dji n' sé waire co cmint m' î prinde. Sårîz vs m' escoler? ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 11 di nôvimbe 2023 a 11:13 (UTC) : Lucyin dmande di candjî (a l' mwin) dins totes [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|les pådjes cial]] li wikicôde <code><nowiki>{{caw-ete}}</nowiki></code> pa l' wikicôde <code><nowiki>{{caw|ete|s|wa}}</nowiki></code>, come dj' a fwait [[Special:diff/387914|la]] ; paski l' modele {{modele|caw-ete}} c' est on vî ki n' fåt plus eployî. Si vos n' î arivoz nén djel pou otomatijhî. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 11 di nôvimbe 2023 a 20:04 (UTC) Mins cmint lzès trover? Si dji tape "{{caw-ete}} sol ricwirrece, dji n' trouve rén. ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 12 di nôvimbe 2023 a 16:56 (UTC) : Cwand vos clitchîz so [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ete|ci loyén ci]], vos av ene djivêye (ene lisse) di pådjes. C' est totes les pådjes ki loynut aviè l' modele, la k' el modele si trove (divins l' wikicôde). Avou vosse manire di fé ça n' pout roter k' si vos tapez : [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?search=insource%3A%2F%5C%7B%5C%7Bcaw-ete%5C%7D%5C%7D%2F&title=Sipeci%C3%A5s%3ACweri&ns0=1 <code>insource:/\{\{caw-ete\}\}/</code>]. [[Uzeu:Reptilien.19831209BE1|Reptilien.19831209BE1]] ([[Uzeu copene:Reptilien.19831209BE1|copene]]) 12 di nôvimbe 2023 a 16:03 (UTC) == Modele caw-ea == Come l' ôte parey. Les pådjes sont cial: [[Sipeciås:Pages_liées/Modele:caw-ea]] <nowiki>{{caw-ea}} => {{caw|ea|s|wa}}</nowiki> Gråces co 13 côps [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 2 d' decimbe 2023 a 19:23 (UTC) == [[haetche]] & [[hetche]] == Merci po vos årtikes ki dj' discovere a l' astcheyance. Po ene trinnêye al tere, on corwaite pus voltî l' mot come vinant di [[hertchî]] (trinner al tere) ki di [[haetchî]] (saetchî, metans a ene coide). Ri-boune anêye ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 28 di decimbe 2023 a 19:53 (UTC) == Av co ene miete di tins ? == Ké novele ? Av trové d' l' ovraedje ? Si vos av co on pô d' tins, i fåreut ricandjî, divins les mots rahoukî so: [[Categoreye:Mots_do_walon_d'_etimolodjeye_tîxhone]] li modele <nowiki>{{Bdjti}} / {{bdjti}}</nowiki> pa <nowiki>{{Bdj|*mot tîxhon|sourd=gem}}</nowiki>. Gråces co 13 côps ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djanvî 2024 a 17:42 (UTC) == Spameu a bloker == Bondjoû Scribus, <br /> Dj' a veyou ki @[[Uzeu:Srtxg|Pablo]] a disfacé on candjmint d' on spameu. Pôrîz bloker l' [https://wa.wiktionary.org/w/index.php?title=Categoreye%3AMots_do_franc%C3%A8s&diff=391415&oldid=391410 ipé rwaitêye] ? <br /> Ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 8 di fevrî 2024 a 18:47 (UTC) == Bondjoû Scribus == Dji n' comprind rén å wiccionaire, ni comint ç' k' on fwait po-z aidî (åjheymint). Dji n' voe nén ddja cmint ç' ki dji doe fé po responde å messaedje ki vos m' avoz leyî å dfait di "èn aveur après". Ça fwait ki dji respond vaici. Dins tos les egzimpes ki vos dnez ("èn pus awè ki l’ pea so les oxhs", "èn pont awè d’ ouxh padrî", "èn nén esse a ene barbôjhe près" et tchik et tchak), "èn" e-st l' adviebe di niyaedje do walon d' Tchålerwè (francès: "ne... pas", "ne... plus"...). Dins m' walon, ou a Lidje, on dîreut: "NI pus awè ki l’ pea so les oxhs", "NI pont awè d’ ouxh padrî", "NI nén esse a ene barbôjhe près"...). Mins dins "èn aveur après", li "èn" doet esse li cogne sipotcheye di l' adviebe/prono "ENDE". Dins m' walon (ou a Lidje) on direut: "dj' end a après lu", "elle ènd a après lu", "i nd a après lu..." (Feller: dj' ènn' a après lu, èlle ènn' a après lu, i 'nn' a après lu..."; francès: "en", come dins "en vouloir à"). Mâria k' c' est målåjhey di s' î rtrover po dner on côp d' mwin sol wiccionnaire! I fåreut d' abôrd awè on doctorå e wiccionairaedje. Dj' espere ki vos vieroz ci messaedje ci, et dj' endè (eco on côp "ENDÈ" :-) ) profite po v' dire on grand proféciyate po l' fel ovraedje ki vos fjhoz, c' e-st a n' nén croere come vos estoz on vayant et come vos boutez bén! A onk di ces djoûs! Li Bioutî [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 16 di måss 2024 a 17:56 (UTC) ---- [[Uzeu:Scribus electronicus|Scribus electronicus]] 16 di måss 2024 a 19:55 (UTC) Meya coulpa [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ! * [[endè låtchî ene]] * [[endè prinde po s’ catåre]] * [[endè raler]] * [[endè…dipus]] * [[endè…pont]] * [[endè…pus]] Vos avoz pår råjhon! Dj' a stî forovoyî cåze do walon di Lidje "ènnè"/"ènn’"/‘nnè/‘nn’. Houte di çoula "èn" n' î egzistêye nén ossu. Po candjî, dji vis va mostrer: A vosse droete, i gn a ene colone Outils masquer Actions Displaecî Général Pådjes ki loynut cial evnd. Aspoyî so "Displaecî" Metoz l' boune ortografeye tot-z acsegnant "titre mal orthographié". '''Mins asteme ! Po les tites des pådjes, i fåt nén di côpyî-plaker li sene « ’ » ki n' est nén l' minme ki « ' »''' si ene voyale est spotcheye. Dji voerè cwè mi-minme po vos candjmints et respondrè voltî a vos kesses. N' åyîz nole sogne : mi ossu i gn a co toplin d' sacwès tecnikes ki dji n' sai co nén fé ! Et cwand dji lé mes prumîs, årtikes, i m' avizèt seur nén teribes. Mins c' est tot foirdjant k' on dvént foirdjeu … == Arondêye == Sereut motoit bén a rfonde avou « enondêye », pus corant. Tchålerwè a- done e- ôte påt. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 20 d' måss 2024 a 16:52 (UTC) == awè idêye == Dins l' egzimpe da Paul-Henri Thomsin "... dj' a-st idêye ki Cadoudal ni taprè nén djus", "awè idêye" ni vout nén dire "voleur sayî di (fé ene novele sacwè)" come dins l' definicion, mins simplumint: pinser, supôzer, wadjî, croere. Dj' a l' idêye, todi! [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 21 di måss 2024 a 07:46 (UTC) == Des kesses == Bondjoû Scribus Electronicus, et gråces poz awè ramîdré sacwantes di mes årtikes, metans "djowea" enute. Dji voe k' vos avoz metou des longous tites come: H|ratournaedjes estô des courts tites come: H|Ra et des ôtes candjmints d' tites del minme cogne. Les longous tites sont bråmint pus clair, dji doe dire. Est ç' k' i gn a ene pådje/ene plaece eyu ç' ki ces afwaires la sont-st esplikêyes, por mi comprinde on pô mî kimint fé ? [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 3 d' avri 2024 a 19:31 (UTC) == Dji fwai des biestreyes == 'mande escuze, dj' a stî fé des candjmints dins troes årtikes sins vey ki c' esteut des årtikes "Feller". Come dji voeyeu bén k' ça åreut dvou esse rifondou mins k' i gn aveut nén "tchivålî", "schayete" et "arpéje", dj' a fwait des candjmints trop rade. Dji waitrè do fé atincion a ça, a l' avni. [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 4 d' avri 2024 a 20:24 (UTC) == Prononçaedje zero-cnoxheu do betchfessî ô == Asteme ! Li prononçaedje zero-cnoxheu [[w:Betchfessî_ô|Betchfessî_ô]], ci n' est nén /ɔː/ (çoula, c' est l' betchfessî å). C' est õ, on long O naziålijhî, li prononçaedje di toplin des plaeces, lomé ossu [[w:rastrindou long O|rastrindou long O]] (''O long entravé''). Les prononçaedjes coinreces foirt rilomés c' est /oː/ (Nameur, ...). Mins lavola, il est omofone do betchfessî å (les 2 estént scrîts "au" divinltins). Loukîz a: [[w:Scrijha_au|Scrijha_au]]. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 13 d' avri 2024 a 17:54 (UTC) == Sacwants/sacwantes == Dj' a l' idêye ki ça n' est nén ene dobe rifondowe: "sacwants/sacwantès" e-st on determinant ("dj' a veyou sacwants gaméns, sacwantès crapôdes") et "sacwants/sacwantes" (sins li -ès) e-st on prono ("des vatches, li cinsî end a sacwantes; des pourceas i nd a sacwants"). Infin dji croe. [[Sipeciås:Contributions/170.255.255.185|170.255.255.185]] 23 d' avri 2024 a 09:08 (UTC) == mousse == Divins l' fråze: "Mins d'one sôte, i vint à l'ôte. Come s'i causeut li tot seû. Mi, ça m' '''mousse''' ci qu'i dit. I gn'a rin qui s' pièd, di nos djôyes, s'apinse li, si wêre qui ç' seûye ; co mwins′ di nos pwin.nes {{s|ALal|Li ptit Bert}}", "mousse" mi shonne esse li codjowaedje do Coûtchant walon di "[[moustrer]]" => e rfondou: [[mostere]]. Dji rmete li fråze a [[https://wa.wiktionary.org/wiki/mousse#Codjowa]]. Froz on papî pol Rantoele 110 (i n' dimeure ki 5 djoûs) ? [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 26 di may 2024 a 11:20 (UTC) == biscoirnaedje (etimolodjeye) == Merci po l' årtike. Po l' etimolodjeye, on n' sait mete ene cawete -aedje so èn addjectif. C' est 95 å cint so on viebe. Kékes cas so on no : Categoreye:Sustantifs do walon avou l' cawete -aedje acawêye a on no (https://wa.wiktionary.org/wiki/Categoreye:Sustantifs_do_walon_avou_l%27_cawete_-aedje_acaw%C3%AAye_a_on_no) Cial, come gn a l' viebe "biscoirner" (https://dtw.walon.org/index.php?id=6386), c' est s' no d' fijhaedje. ----[[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 6 di djun 2024 a 19:53 (UTC) == Fråzes e Feller dins èn årtike e rfondou == Shuvant ene bat di dvizes avou Lorint Hendschel https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?t=2981 ki si sbare di trover des fråzes e Feller dins les årtikes e rfondou, dj' a-st atåvlé ki, si on n' a waire li tins di rfé èn årtike Feller po les î rmete, di stitchî l' fråze divins l' modele shuvant : {{lang|wa-fel|.... fråze e Feller}}. Si vos avoz l' tins, pitchote a midjote... Mins l' mî, ci sereut di les rfonde tot wårdant li mwaisse ortogrefeye so ene pådje e Feller. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 7 di djulete 2024 a 11:09 (UTC) == Referinces == Dj' a respondou a vosse messaedje "Referinces" so l' ôte pådje mins - diåle m' arawe - dji n' a co måy compris cmint ç' k' on fwait po taper ene divize/responde a ene sakî so Wikipedia. Ktvvb [[Uzeu:Li Bioutî|Li Bioutî]] ([[Uzeu copene:Li Bioutî|copene]]) 8 di djulete 2024 a 16:03 (UTC) == Po les kesses so li rfondaedje... == ... våt mî fé on seu sudjet pa kesse po poleur wårder des egurniyaedjes del bate di dvizes åjheys a lére (et revoyî so on mier sudjet do Wiccionaire). *twezer : https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8360 *moustî: https://berdelaedje.walon.org/viewtopic.php?p=8361 Po les ponts al fén del fråze, c' est l' Bioutî k' est dins l' bon. Dji n' voe nén wice k' i fåt responde. Eyet: wårder on deujhinme pont après l' sourdant u nén ? Pol novea modele so les cmeres, oyi, vos l' ploz ahiver. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 12 di djulete 2024 a 09:59 (UTC) == hazi == so [[hazi]], dj' a assez bén rcandjî les definixhas et les ratournaedjes, pus près des dnêyes des motîs et do prumî sinse do tayon-bodje (tchåfer, broûler). Li mwaisse sinse, c' est broûler & souwer, çou ki sait espliker les fråzes "hazi inte cwate plantche" (coir d' on moirt ki sowe e waxhea), l' amour ki restchåfe li cour; les grands sintimints ki "tchåfèt" (si diswalpèt) emey ene ureuse famile. Sol DTW, dj' a wårdé deus intrêyes diferinnes po les 2 sinses ki E1 schåye (hazi 1, hazi 2), mins ki E212b shonne revoyî å minme bodje (francike haitjan =~ almand heizen di E1). ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 14 di setimbe 2024 a 12:26 (UTC) == rifondaedje mar(i)xhå, pir(i)xheus, magn(i)jhon, tinr(i)jhon, bat(i)jhî == On a ptchî di wårder li "i" dins tote li rîlêye. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 24 di setimbe 2024 a 21:54 (UTC) == kékès tchitchêyes == Ké novele ? Bén passé les egzamins d' djanvî ? cwand gn a l' francès "en" si l' mot est femrin, våt mî mete "e l'" (u "el", mins asteure, dji wåde "el" djusse po l' årtike eyet l' prono. => [[viker come on cok e l’ påsse]]. les fotos, on aveut decidé d' elzès mete dizo l' mwaisse hagnon (sustantif...) a môde di galreye. Insi, on è pout mete sacwantes, ey ele ni disrindjèt nén li tåvlea croejhetrece. A bénrade. [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 23 d' måss 2025 a 17:41 (UTC) == Modele:Epr == Loukîz a [[Uzeu_copene:Srtxg]] ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 20 d' djulete 2025 a 21:06 (UTC) == L' ortografe d' oridjene == Bondjoû Dåvide, <br /> Pôrîz-mi dner l' ortografe d' oridjene di cisse fråze ci : « Cwand c' est k' ourit fwait cisse pertinne. ». C' est dvins ''Ine cohe so l'aute'' di Jean Dessard, al pådje 141 ? <br /> Dedja gråces eyet ki ça vos våye bén, <br /> [[Uzeu:Èl-Gueuye-Noere|Èl-Gueuye-Noere]] ([[Uzeu copene:Èl-Gueuye-Noere|Ene sacwè ? => Dijhoz-m' el !]]) 7 di måss 2026 a 12:53 (UTC) == Ratourneures walones avou les minmes mots k' e francès == I m' shonne ki, po les ratourneures dedja bén eployeyes - k' on rtrouve dins les motîs, les scrijhaedjes et les cåzaedjes do 20inme sieke -, i n' les fåt nén corwaitî come des calcaedjes do francès (<nowiki>{{calc|...[fr|wa}}</nowiki>. C' est motoit l' francès k' a calké l' walon (comme [[prendre ses jambes à son cou]], [[ne pas valoir tripette]]). Metans: [[î mete li mwin]]. Dj' a ptchî di scrire - cwand vos avoz ddja metou l' cogne francesse -: "li minme k' e (<nowiki>{{p|y mettre la main|fr}}"</nowiki>). Dji metreu motoit cisse fôrmule la po des ratourneures clairmint copieyes do francès al fén do 20inme sieke u å 21inme, et djusse siervowes pa onk u deus scrijheus, come: * [[prinde si pî]] (Jean Goffart, Jacques Lefèvre) * [[riprinde do poyaedje del biesse]] ([[w:tchansons d' Måmdiy|tchansons d' Måmdiy]]) * [[n’ î nén aler avou l’ dos del coyire]] (Jean Goffart, [[w:Èl famîye Walmère (live di sinnetes)|Èl famîye Walmère]]). Si ç' sereut d' mi, li ratourneure francesse, dj' el rimetreu djusse dins les ratournaedjes (come po: "[[î piede si latén]]"). Parey po des mots ki l' passaedje do latén å walon ni dmande nén d' awè passé på francès come : "[[latén]]". [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 17 di djun 2026 a 10:46 (UTC) == odio å cou des fråzes == pus vite come [[stoelî|cial]]. Ki ça vos våye bén ! [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 19 di djulete 2026 a 12:30 (UTC) == etimolodjeye di [[gozåd]] / gozete == Merci po l' etimolodjeye propôzêye pa M.G. Boutier. Li tayon-bodje come li francès "gousse" est atåvlé pa Remacle (1937) dins [[w:E8|E8]] (avou on "sans doute"), pu pa Warnant ([[w:E23|E23]] p. 189) (1949) : ''à rattacher probablement au fr. "gousse" (comp l'anc.fr. ''gossart'', ''gossette''); la forme ''golzå'' est due a l'influence de [[golzå]], colza'', et pa Francard : probablement type <gousse-ette>. Li tayon-bodje occitan vént do wiccionaire francès; mins dji n' voe nén kimint k' ene pitite lexhe sait divni ene hotche di poes. Si vos vloz, dji plans rsaetchî ci boket la. On pout laire les 3 propôzucions. ---- [[Uzeu:Lucyin|Lucyin]] ([[Uzeu copene:Lucyin|copene]]) 31 di djulete 2026 a 11:26 (UTC) t0rhm42kpdpxju3miv4d2y8ihsmzd3v 0 70782 434867 405325 2026-07-30T12:27:24Z Lucyin 218 434867 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == {{!Rif|siyete}} === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|salire|sourd=la|potchî}}, pal voye do {{p|saillir|fro}} avou l' {{caw|ete|s|wa}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|sɛ.ˈjɛt|si.jɛt}} ** {{pzc}} {{AFE|sɛ.ˈjɛt}} * {{Ric|se·yete}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{f}} # {{dj-bi|wa}} {{inseke|wa}} [[molon]] del ''Piophila casei'' ki crexhe e froumadje. #: {{djermon-egzimpe|wa}} #{{inseke|wa}} [[potcha]]. #* N' est-ç' nén come çoula k' fwait l' {{~}},</br>Shinmiant tot l' avri so s' violon? {{s-rif|BSLLW|oteur=MLej|"Eco todis", tome 34, p. 131}} # efant avou trop d' exhowe. #: {{djermon-egzimpe|wa}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|c=2|tite=molon| * [[vier di froumadje]] }} {{Boesse|c=2|tite=efant avou trop d' exhowe| * [[roufion]] * [[zwer]] }} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[seyter]] * [[seyoete]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | sèyète = E1 | sèïett = E203 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|molon del ''Piophila casei'' ki crexhe e froumadje |fr= larve du Piophila casei qui se développe dans le fromage {{wa+fr}} }} {{ratour|efant avou trop d' exhowe |fr= {{t+|fr|poète}} }} {{ratour|efant avou trop d' exhowe |fr= {{t+|fr|poète}} }} g8s1w6tw8jy8pkd1hrlcvlluoo3biga 0 77101 434868 2026-07-30T12:28:01Z Lucyin 218 Pådje ahivêye avou «== {{L|wa}} == {{!Rif|siyete}}» 434868 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == {{!Rif|siyete}} 5g3o9j14w4k1b2so9nld0ag40p2mmvj 434869 434868 2026-07-30T12:59:10Z Lucyin 218 434869 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == {{!Rif|seyete}} ==={{H|etimolodjeye}}=== {{Bdj|siy-}} (siyî) {{caw|ete|s|wa}}, djin u biesse ki seye, ki soye les coisses {{e?}} 9a599twql64ahbyqj80p1558eledc8n 434870 434869 2026-07-30T13:00:50Z Lucyin 218 434870 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == {{!Rif|seyete}} ==={{H|etimolodjeye}}=== {{Bdj|siy-}} (siyî) {{caw|ete|s|wa}}, djin u biesse ki seye, ki soye les coisses {{e?}}. ==== {{H|rilomêye do mot}} ==== {{Tit}} * [[s:Li_siyete_et_l’_frumijhe|Li_siyete_et_l’_frumijhe]]: rilomé ratournaedje d' ene fåve Lafontinne. 3tw2x3otc6yujmkstk5dcsc00db4iui 0 77102 434875 2026-07-31T09:57:43Z Lucyin 218 Pådje ahivêye avou «== {{L|wa-vsis}} == === {{H|Pr}} === * {{WAFE}} {{AFE|liːʧ}} === {{H|np|wa-vsis}} === {{~}} # [[Lidje]]. #* I m'faut cité voci les noms da Monsieu Bauvir, professeur à Virton, da Monsieu J. Calozet, préfet d'Athénée du Namer, lu fin auteur wallon connu, et d'Monsieu J. Haust, lu savant professeur du l'Université d' {{~}}. {{s|PJD|dins [[w:L'Ardenne fouyue|]] [[s:L’Ardenne_fouyue/00|lijhåve so Wikisourd]]}} #** I m' fåt citer voci les nos da monsieu...» 434875 wikitext text/x-wiki == {{L|wa-vsis}} == === {{H|Pr}} === * {{WAFE}} {{AFE|liːʧ}} === {{H|np|wa-vsis}} === {{~}} # [[Lidje]]. #* I m'faut cité voci les noms da Monsieu Bauvir, professeur à Virton, da Monsieu J. Calozet, préfet d'Athénée du Namer, lu fin auteur wallon connu, et d'Monsieu J. Haust, lu savant professeur du l'Université d' {{~}}. {{s|PJD|dins [[w:L'Ardenne fouyue|L'Ardenne fouyue]] [[s:L’Ardenne_fouyue/00|lijhåve so Wikisourd]]}} #** I m' fåt citer voci les nos da monsieu Bauvir, professeur a Vierton, da Monsieu J. Calozet, prefet d' atenêye di Nameur, li fén oteur walon cnoxhou, et d' monsieu J. Haust, li savant professeur di l' Univiersité d' Lidje. ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | Lîtche = [!s20es] PJD }} 7nxv1rc3w93dik3jh8362rbc0a1bvre 434876 434875 2026-07-31T09:58:16Z Lucyin 218 434876 wikitext text/x-wiki == {{L|wa-vsis}} == === {{H|Pr}} === * {{WAFE}} {{AFE|liːʧ}} === {{H|np|wa-vsis}} === {{~}} # [[Lidje]]. #* I m'faut cité voci les noms da Monsieu Bauvir, professeur à Virton, da Monsieu J. Calozet, préfet d'Athénée du Namer, lu fin auteur wallon connu, et d'Monsieu J. Haust, lu savant professeur du l'Université d' {{~}}. {{s|PJD|dins [[w:L'Ardenne fouyue|L'Ardenne fouyue]] ([[s:L’Ardenne_fouyue/00|lijhåve so Wikisourd]])}} #** I m' fåt citer voci les nos da monsieu Bauvir, professeur a Vierton, da Monsieu J. Calozet, prefet d' atenêye di Nameur, li fén oteur walon cnoxhou, et d' monsieu J. Haust, li savant professeur di l' Univiersité d' Lidje. ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | Lîtche = [!s20es] PJD }} 75e3ci6dmtjldxn4mb9970i500h7l7a 0 77103 434889 2026-07-31T11:46:43Z Lucyin 218 Pådje ahivêye avou «== {{L|wa-fel}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Lka|gozåd|Etimolodjeye}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} {{AFE|gɔ.'zɔː}} === {{H|sustantif|wa-fel}} === {{~}} {{o}} # [[gozåd]]. ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | gozå = E1,E23,G204 }}» 434889 wikitext text/x-wiki == {{L|wa-fel}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Lka|gozåd|Etimolodjeye}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} {{AFE|gɔ.'zɔː}} === {{H|sustantif|wa-fel}} === {{~}} {{o}} # [[gozåd]]. ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | gozå = E1,E23,G204 }} bq3egaqn6lu0zukkq5mmo00atjvvzpy 434890 434889 2026-07-31T11:47:10Z Lucyin 218 434890 wikitext text/x-wiki {{MR|gozâ}} == {{L|wa-fel}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Lka|gozåd|Etimolodjeye}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} {{AFE|gɔ.'zɔː}} === {{H|sustantif|wa-fel}} === {{~}} {{o}} # [[gozåd]]. ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | gozå = E1,E23,G204 }} r18enohyj8epkdt8h97p7gvwxnlaqg5 0 77104 434893 2026-07-31T11:54:25Z Lucyin 218 Pådje ahivêye avou «{{MR|gozâ}} == {{L|wa-fel}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Lka|gozåd|Etimolodjeye}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} {{AFE|gɔ.'zaː}} === {{H|sustantif|wa-fel}} === {{~}} {{o}} # [[gozåd]]. #* {{lang|wa-fel|Dins l' tins, nosse mére nous d'jot co bin qu'èle nous-alot fére in {{~}}.}} #** Dinltins, nosse mere nos djheut cobén k' ele nos aléve fé on gozåd. ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | gozâ = E8,E140,E203,G204,S0 }}» 434893 wikitext text/x-wiki {{MR|gozâ}} == {{L|wa-fel}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Lka|gozåd|Etimolodjeye}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} {{AFE|gɔ.'zaː}} === {{H|sustantif|wa-fel}} === {{~}} {{o}} # [[gozåd]]. #* {{lang|wa-fel|Dins l' tins, nosse mére nous d'jot co bin qu'èle nous-alot fére in {{~}}.}} #** Dinltins, nosse mere nos djheut cobén k' ele nos aléve fé on gozåd. ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | gozâ = E8,E140,E203,G204,S0 }} 4of4omw1f8c132543nbcdvi4wy54wu4