plouzer

Wiccionaire wawiktionary https://wa.wiktionary.org/wiki/Wiccionaire:Mwaisse_p%C3%A5dje MediaWiki 1.47.0-wmf.14 case-sensitive Media Sipeciås Copene Uzeu Uzeu copene Wiccionaire Wiccionaire copene Imådje Imådje copene MediaWiki MediaWiki copene Modele Modele copene Aidance Aidance copene Categoreye Categoreye copene Rawete Rawete copene Sourdant Sourdant copene Motyince Motyince copene TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Sujet plouzer 0 11765 434923 377894 2026-08-07T13:50:54Z Lucyin 218 434923 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == ==={{H|etimolodjeye}}=== Bodje ? {{caw|er|v|wa}}. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|pluː.'ze|plyː.'ze|plyː.'zɛ}} ** {{pzc}} {{AFE|pluː.'ze}} * {{Ric|plou·zer}} ==={{H|viebe|wa}}=== {{-codjow-|troke=1|A=plouz|come=bouter}} {{~}} {{vc}} {{loyén prono}} # {{industreye|wa}} sitinde del [[linne]] avou ses doets, avou des pingues-di-macrales u des machenes ås pikes, po k' ele soeye [[houf|houfe]]. #* On {{~|plouze}} li linne, ça vout dire k' on xherpêye divins po l' disnuker. {{s-rif|S117}} #* On {{~|plouzéve}} li linne po mete dins des cosséns, fé on matrasse, ene courtupwinte. {{s-rif|G215|p. 360}} #* On {{~|plouze}} li linne po k' ele soeye houfe. {{s-rif|G215|p. 360}} # bouxhî mwints côps so (ene djin, ene biesse). #* I s' a fwait {{~}}, l' pôve gamén. {{s-rif|S117}} # bate (sins tchicter) dins ene lûte (èn ôte lûteu, ene ôte ekipe). #* Dj' els {{~|avans plouzé}}, les Lidjwès. {{s-rif|S117}} <gallery> Plouzeuse ås tcherdons ås folons (Vervî Muzêye del linne).jpg|machene po plouzer l' linne </gallery> ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[plouzêye]] * [[plouzaedje]] * [[plouzeuse]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|tite=saetchî sol linne pol rinde pus houfe| * [[droussî]] * [[pingnî]] }} {{Boesse|c=2|tite=bouxhî mwints côps so| * [[ridobler]] * {{Lka}} [[Motyince:bouxhî a grands côps/walon]] }} ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{BA}} ==== {{H|ortografeye}} ==== {{Orto | ploûzer = S117] | plûzer = S109,S117,G215 [https://alw.uliege.be/alw/?alw_volume=15&alw_page=360 p. 360] | plûzè = G215 p. 360 |- = S0 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|stinde les fis d' linne, di lén |fr= {{t+|fr|carder}}, {{t+|fr|charpir}} }} {{ratour|bouxhî mwints côps so ene sakî |fr= {{t+|fr|rosser}} }} === {{H|waitîz eto}} === *{{wp|plouzaedje (linne)}} c0imgpinlr616inhmadx93nprdz899w plouzêye 0 11766 434928 377895 2026-08-07T15:18:56Z Lucyin 218 434928 wikitext text/x-wiki =={{L|wa}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{V|plouzer}} {{caw|êye|p+s|wa}}. ==== {{H|prononçaedje}} ==== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|pluː.ˈzɛːj|tuʀ.ˈnɛːj|tuʀ.ˈneːj|pluː.ˈze}} ** {{pzc}} {{AFE|pluː.ˈzɛːj}} * {{Ric|plou·zêye}} === {{H|PE|wa}} === {{-perwa-é|plouz}} {{~}} {{f}} # {{Fpe}} « [[plouzer]] ». #* L' ekipe di Nameur a stî {{~}} pa Belgråde. ==== {{H|sustantif|wa}} ==== {{-su-}} {{~}} {{f}} # volêye di côps. # pierdaedje sins rispiter. ==== {{H|Reu}} ==== # [[fote ene plouzêye]], [[fote li plouzêye]] # [[ramasser ene plouzêye]] ## bate platmint. ''Il ont fotou l' plouzêye ås omes di Rdû : cénk a onk.'' Loukîz al [[sinonimeye]]. {{lang|fr|F. raclée.}} {{lang|fr|F. vaincre à plate couture.}} ## touwer, distrure. ''Fåreut bén deus troes tchets d' bwès po fote li plouzêye ås rates ki vnèt rawyî ås ptits sapéns ''([[L. Mahin]]). {{lang|fr|F. détruire, supprimer.}} ==== {{H|Sinonimeye}} ==== * [[dobleure]] ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|volêye di côps {{Lka|Motyince:volêye di côps/walon|ratournaedjes}} |fr= {{t+|fr|raclée}}, {{t+|fr|rossée}} }} {{ratour|pierdaedje sins rispiter |fr= {{t+|fr|défaite}} ''(cuisante)'' }} hzo5psgtczmhg20mudlh5jx6wzkm440 434929 434928 2026-08-07T15:19:27Z Lucyin 218 /* {{H|Reu}} */ 434929 wikitext text/x-wiki =={{L|wa}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{V|plouzer}} {{caw|êye|p+s|wa}}. ==== {{H|prononçaedje}} ==== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|pluː.ˈzɛːj|tuʀ.ˈnɛːj|tuʀ.ˈneːj|pluː.ˈze}} ** {{pzc}} {{AFE|pluː.ˈzɛːj}} * {{Ric|plou·zêye}} === {{H|PE|wa}} === {{-perwa-é|plouz}} {{~}} {{f}} # {{Fpe}} « [[plouzer]] ». #* L' ekipe di Nameur a stî {{~}} pa Belgråde. ==== {{H|sustantif|wa}} ==== {{-su-}} {{~}} {{f}} # volêye di côps. # pierdaedje sins rispiter. ==== {{H|Reu}} ==== # [[fote ene plouzêye]], [[fote li plouzêye]] # [[ramasser ene plouzêye]] ## bate platmint. ''Il ont fotou l' plouzêye ås omes di Rdû : cénk a onk.'' Loukîz al [[sinonimeye]]. {{lang|fr|F. raclée.}} {{lang|fr|F. vaincre à plate couture.}} ## touwer, distrure. ''Fåreut bén deus troes tchets d' bwès po fote li plouzêye ås rates ki vnèt rawyî ås ptits sapéns {{s-rif|S117}}. {{lang|fr|F. détruire, supprimer.}} ==== {{H|Sinonimeye}} ==== * [[dobleure]] ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|volêye di côps {{Lka|Motyince:volêye di côps/walon|ratournaedjes}} |fr= {{t+|fr|raclée}}, {{t+|fr|rossée}} }} {{ratour|pierdaedje sins rispiter |fr= {{t+|fr|défaite}} ''(cuisante)'' }} q5d7s1q2ngcw70wcuapicmb15ra9b0s tournêye 0 73536 434924 429626 2026-08-07T14:04:50Z Lucyin 218 434924 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{V|tourner}} {{caw|êye|p+s|wa}}. === {{H|PE|wa}} === {{-perwa-é|tourn}} {{~}} {{f}} # {{Fpe}} « [[tourner]] ». #* Avou tot l' amour k' il î ont metou tos les deus, eyet ene boune muzeure di volté, el vwele di leu batea a todi stî {{~}} å petaedje do bon vint. {{s-rif|MVSeb}} ==== {{H|prononçaedje}} ==== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|tuːʀ.ˈnɛːj|tuʀ.ˈnɛːj|tuʀ.ˈneːj|tuʀ.ˈneː}} ** {{frcjh}} {{AFE|tuʁ.ˈne}} ** {{pzc}} {{AFE|tuːʀ.ˈnɛːj|odio=Lang-wa-fel Lidje toûrnêye.wav|linɡ=wa}} * {{Ric|tour·nêye}} ==== {{H|sustantif|wa}} ==== {{-su-}} {{~}} {{f}} # court rotaedje ådfoû po fé aler ses djambes ou [[si discandjî|s' discandjî]]. #* Fé ene pitite {{~}} po s' renairi. {{s-rif|E203}} #* Les djoûs d' bea tins, tot-z alant fé ene {{~}} Do lon des åbes k' ebelixhèt nos cais, Dj' a bon d' vey cisse bele pitite årmêye Ki rote å pas come tirêye å coirdea ! {{s-rif|HFbl|On pansiona, 1843, p.24}} #* I n' esteut nole eure å maténKi dj' aléve fé m' {{~}}, Poirtant dzo m' bresse on gros baston, Po bracner les bwès, les cortis. {{s-rif|JDcoh|1939, p.105, ''Ombåde a m’ vî pere''}} #* Cwand i m’ vént do toumer sins exhowe, Dj’ endè va l’ tiesse baxhowe Avou mes screts mawets, Fé ene {{~}} e bwès. {{s-rif|JCmp|« Anôy’mint », 1925, p.40}} # [[hiedlêye]] di henas payîs å cåbaret pa ene sakî po ses camaerådes. #* Il î passe li shijhe. Et puski c' esteut l' dicåce, i l' fwait ene miete pus longowe. On ptit vere par ci, on ptit vere par la. Et tchaeconk si {{~}}. Vola k' ås ptitès eures, nost ome aveut ramassé s' tchike. {{s-rif|AHen}} #* Les Moncrabeaucyins k' alént å Purgatwere divént payî a leus soçons ene {{~}} di vîkeutes et on bon plat d' cawî: c' esteut l' uzance. {{s-rif|CMas}} #* Pus k’ on påle, pus k’ on-z a soe ! Et come i berdelnut bråmint, c’ est åjhey a comprinde ki les {{~s}} ès shuvnut ! {{s-rif|JGof}} #* Vla ene {{~}} di Stella-Djoupiyire ki lzî va coster dins les trinte miyårds; kéne emacralêye pinte a vudî. {{s-rif|JSch}} #* Ossu, nd avans ns xhuflé ir des tournêyes et des ratournêyes al Société… Fåt-st assoti ! {{s-rif|HSbb|1886, p.9}} # longue [[rîlêye]]. #* Il ont sôrti l' grand pantomime: adjåzia avou les gaztîs so l' atol minme et {{~}} d' esplicaedjes do minisse Hervé De Charette en Ostraleye ey el Nouve Zelande. {{s|LM}} # voyaedje po-z inspecter, po rinde vizite a sacwantès djins. #* Li controleu e-st evoye fé s' {{~}} a tchvå. {{s-rif|E203}} #* MAREYE. – Ki voloz vs don, poekets ? Est çk’ i l’ ome ås poûssire a cmincî s’ {{~}} ? Il est bén timprou ! Pa, li Bon Diu atake aprume a-z esprinde ses tchandeles. {{s-rif|JMtbr|1922, p.7}} # {{str|wa}} tot djåzant d' årtisses. #* Liza ripudrè s' {{~}} fwait a mzeure ki les ovraedjes seront finis {{s-rif|RHos|divins [[w:Vîs mestîs, vîs cayets (tecses)|Vîs mestîs, vîs cayets]] p. 17}} ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|al tournêye}}. #* Tchantez, tchantez, tos eshonne {{~|al tournêye}},Cwand vs seroz vîs, vos n’ pôroz pus tchanter. {{s-rif|LLagan|(1908-1912), «Consèy’s al djonnèsse » p.22}} # {{r|[[fé ene fåsse tournêye]]}} # {{r|payî s’ tournêye}} # {{r|viol al tournêye}}, {{r|violer al tournêye}} : foircixhaedje d' ene feme pa sacwants omes l' onk après l' ôte. #* I l' {{~|ont violé al tournêye}}, Come si c' esteut ene novele marieye. {{s-rif|''Quatre dialogues de paysans'' (1631-1636), eplaidî pa [[w:Jean Haust|Jean Haust]]}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|c=2|tite=court rotaedje ådfoû po fé aler ses djambes ou s' discandjî| * [[porminåde]] * [[rôbalaedje]] }} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | toûrnêye = S0,S117 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|court rotaedje ådfoû po fé aler ses djambes ou s' discandjî |fr= {{t+|fr|promenade}}, {{t+|fr|tour}} }} {{ratour|hiedlêye di henas payîs å cåbaret pa ene sakî po ses camaerådes |fr= {{t+|fr|tournée}} }} {{ratour|longue rîlêye |fr= {{t+|fr|liste}}, {{t+|fr|succession}} }} {{ratour|voyaedje po-z inspecter, po rinde vizite a sacwantès djins |fr= {{t+|fr|tournée}} }} ex8l39s5e88cslzos5ve6b8eap6ng2e 434925 434924 2026-08-07T14:12:12Z Lucyin 218 434925 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{V|tourner}} {{caw|êye|a+p+s|wa}}. ==== {{H|prononçaedje}} ==== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|tuːʀ.ˈnɛːj|tuʀ.ˈnɛːj|tuʀ.ˈneːj|tuʀ.ˈneː}} ** {{pzc}} {{AFE|tuːʀ.ˈnɛːj|odio=Lang-wa-fel Lidje toûrnêye.wav|linɡ=wa}} * {{Ric|tour·nêye}} === {{H|PE|wa}} === {{-perwa-é|tourn}} {{~}} {{f}} # {{Fpe}} « [[tourner]] ». #* Avou tot l' amour k' il î ont metou tos les deus, eyet ene boune muzeure di volté, el vwele di leu batea a todi stî {{~}} å petaedje do bon vint. {{s-rif|MVSeb}} ==={{H|addjectif|wa}}=== {{-addjwa-|o=tourné|f=tournêye}} {{~}} {{o}} {{a-pdvpdr}} # {{cins|wa}} k' a on gros drî, po ene djinixhe. #* I n' ont k' des åmayes {{~s}}. ==== {{H|sinonimeye}} ==== [[cou-d’-polén]] ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|k' a on lådje dirî po ene djinixhe, ene vatche |fr= {{t+|fr|cularde}} }} ==== {{H|sustantif|wa|1}} ==== {{-su-}} {{~}} {{f}} # court rotaedje ådfoû po fé aler ses djambes ou [[s’ discandjî]]. #* Fé ene pitite {{~}} po s' renairi. {{s-rif|E203}} #* Les djoûs d' bea tins, tot-z alant fé ene {{~}} Do lon des åbes k' ebelixhèt nos cais, Dj' a bon d' vey cisse bele pitite årmêye Ki rote å pas come tirêye å coirdea ! {{s-rif|HFbl|On pansiona, 1843, p.24}} #* I n' esteut nole eure å matén Ki dj' aléve fé m' {{~}}, Poirtant dzo m' bresse on gros baston, Po bracner les bwès, les cortis. {{s-rif|JDcoh|1939, p.105, ''Ombåde a m’ vî pere''}} #* Cwand i m’ vént do toumer sins exhowe, Dj’ endè va l’ tiesse baxhowe Avou mes screts mawets, Fé ene {{~}} e bwès. {{s-rif|JCmp|« Anôy’mint », 1925, p.40}} # [[hiedlêye]] di henas payîs å cåbaret pa ene sakî po ses camaerådes. #* Il î passe li shijhe. Et puski c' esteut l' dicåce, i l' fwait ene miete pus longowe. On ptit vere par ci, on ptit vere par la. Et tchaeconk si {{~}}. Vola k' ås ptitès eures, nost ome aveut ramassé s' tchike. {{s-rif|AHen}} #* Les Moncrabeaucyins k' alént å Purgatwere divént payî a leus soçons ene {{~}} di vîkeutes et on bon plat d' cawî: c' esteut l' uzance. {{s-rif|CMas}} #* Pus k’ on påle, pus k’ on-z a soe ! Et come i berdelnut bråmint, c’ est åjhey a comprinde ki les {{~s}} ès shuvnut ! {{s-rif|JGof}} #* Vla ene {{~}} di Stella-Djoupiyire ki lzî va coster dins les trinte miyårds; kéne emacralêye pinte a vudî. {{s-rif|JSch}} #* Ossu, nd avans ns xhuflé ir des tournêyes et des ratournêyes al Société… Fåt-st assoti ! {{s-rif|HSbb|1886, p.9}} # longue [[rîlêye]]. #* Il ont sôrti l' grand pantomime: adjåzia avou les gaztîs so l' atol minme et {{~}} d' esplicaedjes do minisse Hervé De Charette en Ostraleye ey el Nouve Zelande. {{s|LM}} # voyaedje po-z inspecter, po rinde vizite a sacwantès djins. #* Li controleu e-st evoye fé s' {{~}} a tchvå. {{s-rif|E203}} #* MAREYE. – Ki voloz vs don, poekets ? Est çk’ i l’ ome ås poûssire a cmincî s’ {{~}} ? Il est bén timprou ! Pa, li Bon Diu atake aprume a-z esprinde ses tchandeles. {{s-rif|JMtbr|1922, p.7}} # {{str|wa}} tot djåzant d' årtisses. #* Liza ripudrè s' {{~}} fwait a mzeure ki les ovraedjes seront finis {{s-rif|RHos|divins [[w:Vîs mestîs, vîs cayets (tecses)|Vîs mestîs, vîs cayets]] p. 17}} ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|al tournêye}}. #* Tchantez, tchantez, tos eshonne {{~|al tournêye}},Cwand vs seroz vîs, vos n’ pôroz pus tchanter. {{s-rif|LLagan|(1908-1912), «Consèy’s al djonnèsse » p.22}} # {{r|[[fé ene fåsse tournêye]]}} # {{r|payî s’ tournêye}} # {{r|viol al tournêye}}, {{r|violer al tournêye}} : foircixhaedje d' ene feme pa sacwants omes l' onk après l' ôte. #* I l' {{~|ont violé al tournêye}}, Come si c' esteut ene novele marieye. {{s-rif|''Quatre dialogues de paysans'' (1631-1636), eplaidî pa [[w:Jean Haust|Jean Haust]]}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|c=2|tite=court rotaedje ådfoû po fé aler ses djambes ou s' discandjî| * [[porminåde]] * [[rôbalaedje]] }} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | toûrnêye = S0,S117 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|court rotaedje ådfoû po fé aler ses djambes ou s' discandjî |fr= {{t+|fr|promenade}}, {{t+|fr|tour}} }} {{ratour|hiedlêye di henas payîs å cåbaret pa ene sakî po ses camaerådes |fr= {{t+|fr|tournée}} }} {{ratour|longue rîlêye |fr= {{t+|fr|liste}}, {{t+|fr|succession}} }} {{ratour|voyaedje po-z inspecter, po rinde vizite a sacwantès djins |fr= {{t+|fr|tournée}} }} ==== {{H|sustantif|wa|2}} ==== {{-su-|o=tourné|f=tournêye}} {{~}} {{f}} # vea-djinixhe, åmaye, vatche avou on lådje dirî. #* Waite kés belès djinixhes; c' est totes des {{~s}} ! ==== {{H|sinonimeye}} ==== [[cou-d’-polén]] ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|k' a on lådje dirî po ene djinixhe, ene vatche |fr= {{t+|fr|cularde}} }} b3dxxy4lhikjneiauq1qdbndg4asyve 434926 434925 2026-08-07T14:15:42Z Lucyin 218 434926 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{V|tourner}} {{caw|êye|a+p+s|wa}}. ==== {{H|prononçaedje}} ==== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|tuːʀ.ˈnɛːj|tuʀ.ˈnɛːj|tuːʀ.ˈne}} ** {{pzc}} {{AFE|tuːʀ.ˈnɛːj|odio=Lang-wa-fel Lidje toûrnêye.wav|linɡ=wa}} * {{Ric|tour·nêye}} === {{H|PE|wa}} === {{-perwa-é|tourn}} {{~}} {{f}} # {{Fpe}} « [[tourner]] ». #* Avou tot l' amour k' il î ont metou tos les deus, eyet ene boune muzeure di volté, el vwele di leu batea a todi stî {{~}} å petaedje do bon vint. {{s-rif|MVSeb}} ==={{H|addjectif|wa}}=== {{-addjwa-|o=tourné|f=tournêye}} {{~}} {{o}} {{a-pdvpdr}} # {{cins|wa}} k' a on gros drî, po ene djinixhe. #* I n' ont k' des åmayes {{~s}}. ==== {{H|sinonimeye}} ==== [[cou-d’-polén]] ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|k' a on lådje dirî po ene djinixhe, ene vatche |fr= {{t+|fr|cularde}} }} ==== {{H|sustantif|wa|1}} ==== {{-su-}} {{~}} {{f}} # court rotaedje ådfoû po fé aler ses djambes ou [[s’ discandjî]]. #* Fé ene pitite {{~}} po s' renairi. {{s-rif|E203}} #* Les djoûs d' bea tins, tot-z alant fé ene {{~}} Do lon des åbes k' ebelixhèt nos cais, Dj' a bon d' vey cisse bele pitite årmêye Ki rote å pas come tirêye å coirdea ! {{s-rif|HFbl|On pansiona, 1843, p.24}} #* I n' esteut nole eure å matén Ki dj' aléve fé m' {{~}}, Poirtant dzo m' bresse on gros baston, Po bracner les bwès, les cortis. {{s-rif|JDcoh|1939, p.105, ''Ombåde a m’ vî pere''}} #* Cwand i m’ vént do toumer sins exhowe, Dj’ endè va l’ tiesse baxhowe Avou mes screts mawets, Fé ene {{~}} e bwès. {{s-rif|JCmp|« Anôy’mint », 1925, p.40}} # [[hiedlêye]] di henas payîs å cåbaret pa ene sakî po ses camaerådes. #* Il î passe li shijhe. Et puski c' esteut l' dicåce, i l' fwait ene miete pus longowe. On ptit vere par ci, on ptit vere par la. Et tchaeconk si {{~}}. Vola k' ås ptitès eures, nost ome aveut ramassé s' tchike. {{s-rif|AHen}} #* Les Moncrabeaucyins k' alént å Purgatwere divént payî a leus soçons ene {{~}} di vîkeutes et on bon plat d' cawî: c' esteut l' uzance. {{s-rif|CMas}} #* Pus k’ on påle, pus k’ on-z a soe ! Et come i berdelnut bråmint, c’ est åjhey a comprinde ki les {{~s}} ès shuvnut ! {{s-rif|JGof}} #* Vla ene {{~}} di Stella-Djoupiyire ki lzî va coster dins les trinte miyårds; kéne emacralêye pinte a vudî. {{s-rif|JSch}} #* Ossu, nd avans ns xhuflé ir des tournêyes et des ratournêyes al Société… Fåt-st assoti ! {{s-rif|HSbb|1886, p.9}} # longue [[rîlêye]]. #* Il ont sôrti l' grand pantomime: adjåzia avou les gaztîs so l' atol minme et {{~}} d' esplicaedjes do minisse Hervé De Charette en Ostraleye ey el Nouve Zelande. {{s|LM}} # voyaedje po-z inspecter, po rinde vizite a sacwantès djins. #* Li controleu e-st evoye fé s' {{~}} a tchvå. {{s-rif|E203}} #* MAREYE. – Ki voloz vs don, poekets ? Est çk’ i l’ ome ås poûssire a cmincî s’ {{~}} ? Il est bén timprou ! Pa, li Bon Diu atake aprume a-z esprinde ses tchandeles. {{s-rif|JMtbr|1922, p.7}} # {{str|wa}} tot djåzant d' årtisses. #* Liza ripudrè s' {{~}} fwait a mzeure ki les ovraedjes seront finis {{s-rif|RHos|divins [[w:Vîs mestîs, vîs cayets (tecses)|Vîs mestîs, vîs cayets]] p. 17}} ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|al tournêye}}. #* Tchantez, tchantez, tos eshonne {{~|al tournêye}},Cwand vs seroz vîs, vos n’ pôroz pus tchanter. {{s-rif|LLagan|(1908-1912), «Consèy’s al djonnèsse » p.22}} # {{r|[[fé ene fåsse tournêye]]}} # {{r|payî s’ tournêye}} # {{r|viol al tournêye}}, {{r|violer al tournêye}} : foircixhaedje d' ene feme pa sacwants omes l' onk après l' ôte. #* I l' {{~|ont violé al tournêye}}, Come si c' esteut ene novele marieye. {{s-rif|''Quatre dialogues de paysans'' (1631-1636), eplaidî pa [[w:Jean Haust|Jean Haust]]}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|c=2|tite=court rotaedje ådfoû po fé aler ses djambes ou s' discandjî| * [[porminåde]] * [[rôbalaedje]] }} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | toûrnêye = S0,S117 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|court rotaedje ådfoû po fé aler ses djambes ou s' discandjî |fr= {{t+|fr|promenade}}, {{t+|fr|tour}} }} {{ratour|hiedlêye di henas payîs å cåbaret pa ene sakî po ses camaerådes |fr= {{t+|fr|tournée}} }} {{ratour|longue rîlêye |fr= {{t+|fr|liste}}, {{t+|fr|succession}} }} {{ratour|voyaedje po-z inspecter, po rinde vizite a sacwantès djins |fr= {{t+|fr|tournée}} }} ==== {{H|sustantif|wa|2}} ==== {{-su-|o=tourné|f=tournêye}} {{~}} {{f}} # {{cins|wa}} vea-djinixhe, åmaye, vatche avou on lådje dirî. #* Waite kés belès djinixhes; c' est totes des {{~s}} ! ==== {{H|sinonimeye}} ==== [[cou-d’-polén]] ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|k' a on lådje dirî po ene djinixhe, ene vatche |fr= {{t+|fr|cularde}} }} oxvfuerwn5g4lij5td9223dxj05l3ki 434927 434926 2026-08-07T14:55:14Z Lucyin 218 434927 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{V|tourner}} {{caw|êye|a+p+s|wa}}. ==== {{H|prononçaedje}} ==== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|tuːʀ.ˈnɛːj|tuːʀ.ˈne}} ** {{pzc}} {{AFE|tuːʀ.ˈnɛːj|odio=Lang-wa-fel Lidje toûrnêye.wav|linɡ=wa}} * {{Ric|tour·nêye}} === {{H|PE|wa}} === {{-perwa-é|tourn}} {{~}} {{f}} # {{Fpe}} « [[tourner]] ». #* Avou tot l' amour k' il î ont metou tos les deus, eyet ene boune muzeure di volté, el vwele di leu batea a todi stî {{~}} å petaedje do bon vint. {{s-rif|MVSeb}} ==={{H|addjectif|wa}}=== {{-addjwa-|o=tourné|f=tournêye}} {{~}} {{o}} {{a-pdvpdr}} # {{cins|wa}} k' a on gros drî, po ene djinixhe. #* I n' ont k' des åmayes {{~s}}. ==== {{H|sinonimeye}} ==== [[cou-d’-polén]] ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|k' a on lådje dirî po ene djinixhe, ene vatche |fr= {{t+|fr|cularde}} }} ==== {{H|sustantif|wa|1}} ==== {{-su-}} {{~}} {{f}} # court rotaedje ådfoû po fé aler ses djambes ou [[s’ discandjî]]. #* Fé ene pitite {{~}} po s' renairi. {{s-rif|E203}} #* Les djoûs d' bea tins, tot-z alant fé ene {{~}} Do lon des åbes k' ebelixhèt nos cais, Dj' a bon d' vey cisse bele pitite årmêye Ki rote å pas come tirêye å coirdea ! {{s-rif|HFbl|On pansiona, 1843, p.24}} #* I n' esteut nole eure å matén Ki dj' aléve fé m' {{~}}, Poirtant dzo m' bresse on gros baston, Po bracner les bwès, les cortis. {{s-rif|JDcoh|1939, p.105, ''Ombåde a m’ vî pere''}} #* Cwand i m’ vént do toumer sins exhowe, Dj’ endè va l’ tiesse baxhowe Avou mes screts mawets, Fé ene {{~}} e bwès. {{s-rif|JCmp|« Anôy’mint », 1925, p.40}} # [[hiedlêye]] di henas payîs å cåbaret pa ene sakî po ses camaerådes. #* Il î passe li shijhe. Et puski c' esteut l' dicåce, i l' fwait ene miete pus longowe. On ptit vere par ci, on ptit vere par la. Et tchaeconk si {{~}}. Vola k' ås ptitès eures, nost ome aveut ramassé s' tchike. {{s-rif|AHen}} #* Les Moncrabeaucyins k' alént å Purgatwere divént payî a leus soçons ene {{~}} di vîkeutes et on bon plat d' cawî: c' esteut l' uzance. {{s-rif|CMas}} #* Pus k’ on påle, pus k’ on-z a soe ! Et come i berdelnut bråmint, c’ est åjhey a comprinde ki les {{~s}} ès shuvnut ! {{s-rif|JGof}} #* Vla ene {{~}} di Stella-Djoupiyire ki lzî va coster dins les trinte miyårds; kéne emacralêye pinte a vudî. {{s-rif|JSch}} #* Ossu, nd avans ns xhuflé ir des tournêyes et des ratournêyes al Société… Fåt-st assoti ! {{s-rif|HSbb|1886, p.9}} # longue [[rîlêye]]. #* Il ont sôrti l' grand pantomime: adjåzia avou les gaztîs so l' atol minme et {{~}} d' esplicaedjes do minisse Hervé De Charette en Ostraleye ey el Nouve Zelande. {{s|LM}} # voyaedje po-z inspecter, po rinde vizite a sacwantès djins. #* Li controleu e-st evoye fé s' {{~}} a tchvå. {{s-rif|E203}} #* MAREYE. – Ki voloz vs don, poekets ? Est çk’ i l’ ome ås poûssire a cmincî s’ {{~}} ? Il est bén timprou ! Pa, li Bon Diu atake aprume a-z esprinde ses tchandeles. {{s-rif|JMtbr|1922, p.7}} # {{str|wa}} tot djåzant d' årtisses. #* Liza ripudrè s' {{~}} fwait a mzeure ki les ovraedjes seront finis {{s-rif|RHos|divins [[w:Vîs mestîs, vîs cayets (tecses)|Vîs mestîs, vîs cayets]] p. 17}} ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|al tournêye}}. #* Tchantez, tchantez, tos eshonne {{~|al tournêye}},Cwand vs seroz vîs, vos n’ pôroz pus tchanter. {{s-rif|LLagan|(1908-1912), «Consèy’s al djonnèsse » p.22}} # {{r|[[fé ene fåsse tournêye]]}} # {{r|payî s’ tournêye}} # {{r|viol al tournêye}}, {{r|violer al tournêye}} : foircixhaedje d' ene feme pa sacwants omes l' onk après l' ôte. #* I l' {{~|ont violé al tournêye}}, Come si c' esteut ene novele marieye. {{s-rif|''Quatre dialogues de paysans'' (1631-1636), eplaidî pa [[w:Jean Haust|Jean Haust]]}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|c=2|tite=court rotaedje ådfoû po fé aler ses djambes ou s' discandjî| * [[porminåde]] * [[rôbalaedje]] }} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | toûrnêye = S0,S17,S117,E34 | tournêye = R13 | toûrnéye = O4 | toûrnée = S109 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|court rotaedje ådfoû po fé aler ses djambes ou s' discandjî |fr= {{t+|fr|promenade}}, {{t+|fr|tour}} }} {{ratour|hiedlêye di henas payîs å cåbaret pa ene sakî po ses camaerådes |fr= {{t+|fr|tournée}} }} {{ratour|longue rîlêye |fr= {{t+|fr|liste}}, {{t+|fr|succession}} }} {{ratour|voyaedje po-z inspecter, po rinde vizite a sacwantès djins |fr= {{t+|fr|tournée}} }} ==== {{H|sustantif|wa|2}} ==== {{-su-|o=tourné|f=tournêye}} {{~}} {{f}} # {{cins|wa}} vea-djinixhe, åmaye, vatche avou on lådje dirî. #* Waite kés belès djinixhes; c' est totes des {{~s}} ! ==== {{H|sinonimeye}} ==== [[cou-d’-polén]] ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|k' a on lådje dirî po ene djinixhe, ene vatche |fr= {{t+|fr|cularde}} }} ddw9l16229c8ggibdokmdgwxn19pnkb