coulot

Wiccionaire wawiktionary https://wa.wiktionary.org/wiki/Wiccionaire:Mwaisse_p%C3%A5dje MediaWiki 1.47.0-wmf.23 case-sensitive Media Sipeciås Copene Uzeu Uzeu copene Wiccionaire Wiccionaire copene Imådje Imådje copene MediaWiki MediaWiki copene Modele Modele copene Aidance Aidance copene Categoreye Categoreye copene Rawete Rawete copene Sourdant Sourdant copene Motyince Motyince copene TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk Sujet coulot 0 6699 437758 417087 2026-10-06T22:41:10Z Scribus electronicus 3672 Egzimpe 437758 wikitext text/x-wiki [[File:Bietris_plake_Coulot.JPG|thumb|Plake "rowe do coulot" a [[Bietris]]]] == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj}} "coul" ([[cou]]), {{caw|ot|s|wa}} === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|kulɔ|kylɔ|kœlɔ|hu.'lɔ}} ** {{pzc}} {{AFE|ku.'lɔ}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # ''(Mitan)'', ''(Coûtchant)'' plaece a costé do feu, el måjhone. #* Li londmwin, el coujhene, come ene ki n' a måy fwait k' çoula, elle arindjive tos les mets å {{~}} do feu, tot gruzinant si tchanson favorite. {{s-rif|ALeb}} # ''(Mitan)'', ''(Coûtchant)'' boket d' on viyaedje, d' ene veye, copurade metou lon erî do cinte #* Ele ni dmeure nén e nosse {{~}}coulot. #* Nos avans-st aprins ki, di ç' tins la, gn aveut ene peclêye di ptits mestîs dins c' {{~}} la. {{s-rif|JPH}} # ''(Levant)'' dierin efant d' ene famile. #* Pere et mere guidèt ci ptit monde, Et si leu {{~}} dmeure å drî, Li famile ratind k' i s' enonde : C' e-st eshonne k' on vout s' enairi. {{s-rif|JDcoh|1939, p.30 ''Amon lès oûhês'' (1934)}} # ''(Levant)'' {{djeu|wa}} dierin djouweu. #* C' est mi k' est l' {{~}} ci djeu cial. {{s-rif|E203}} # restant d' toubak ki dmeure e fond d' ene pupe après aveur foumé. ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|Les Coulots|cat=npl}} : no d' ene plaece [[Smu]]. ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[recouloter]] * [[coulêye]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== * (plaece metowe dilé l' feu) : [[coulêye]], [[cwén]] * (boket d' on viyaedje, d' ene veye) : [[coulêye]], [[coron]], [[cwårtî]], [[dibout]], [[cazer]] * (dierin efant d' ene famile) : [[racoulot]], [[roytea]], [[ritrové]], [[parponon]], [[scurlot]], [[houlot]]. ==== {{H|RM}} ==== {{Tit}} * [[w:Les biestreyes da Miyin do coulot (pinsêyes)|Les biestreyes da Miyin do coulot]]: live da Jean-Luc Fauconnier. * [[w:Å coulot do feu (noveles)|Å coulot do feu]]: live da Eugène Gillain ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | coulot = E1,R9,R10 | koulo = E203 | coul'tot = E1 | culo = C8 | culot = O4  | houlot = E1,E89 | houlo = E203 |- = R13 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|plaece metowe dilé l' feu |fr= {{t+|fr|coin}} de l’{{t+|fr|âtre}} }} {{ratour|boket d' on viyaedje, d' ene veye |fr= {{t+|fr|quartier}} |es= {{t+|es|barrio}} |ar= Hay {{=ral}} {{t+|ar|حي}} {{=dsf-ar}} {{t+|ar|حَي}} |ary= {{t+|ary|درب|ral=dreb}} }} {{ratour|dierin efant d' ene famile. |fr= {{t+|fr|benjamin}} }} ==={{H|VE}}=== {{wp|coulot}} 8voa2482shlqlijffsrruqhsn2q9285 hosse-cawe 0 9844 437741 423360 2026-10-06T21:05:00Z Scribus electronicus 3672 Amidraedjes 437741 wikitext text/x-wiki [[File:Citrine Wagtail (Motacilla citreola)- Breeding Male of calcarata race at Bharatpur I IMG 5755.jpg|thumb]] == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Apl-vc}} « [[hosse]] » (viebe « [[hossî]] ») + « [[cawe]] » === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|hɔs.kaw|hɔs.kaːw|hɔs.kɔw|hɔs.kɛw|hɔs.kœw|ɔs.kaw|ɔs.kœw|ɔs.kɛw|ɔs.køː}} {{Hp}} {{miers|8|56}}. ** {{pzc}} {{AFE|hɔs.kaw}} * {{Ric|hosse-·cawe}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-suwa-=}} {{~}} {{of}} # {{rad}} {{oujh|wa}} [[hosse-cou]] (oujhea et djonne feye ki rote tot hossant do drî). #* Li {{~}} magne voltî les moxhes. {{s-rif|E203}} #* Les {{~}}, c' est les prumîs a rivni å prétins {{s-rif|S0}} #* Li tchet, tot passant dlé l' grand flo, Shuveut des ouys li fir {{~}}, Sol tins ki l' råle, inte les cladjots, Si porminéve tot rschoyant s' cawe. {{s-rif|JDcoh|1939, p.18, ''Matinêye di prétins'' (1904)}} #* Ene trûlêye di {{~}}, fritchtant dvins les ôneas Batént l' muzeure tot schoûtant l' tchant ki l' tere sospire {{s-rif|JMign}}  ==== {{H|mots d’ aplacaedje}} ==== * [[hosse-cawe d' aiwe]] * [[blanc hosse-cawe]] ([[blanke hosse-cawe]]) * [[noer hosse-cawe]] ([[noere hosse-cawe]]) * [[djaene hosse-cawe]] ([[djaene hosse-cawe]]) ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Lka-si|hosse-cou}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | hoskow = E203 | hosse-cawe = FE1 a "bergeronette", R9, R10, R11, R13, S117 | hosse cawe = S0 | hossecâwe = E34 | hosse-quåwe = E170 | hosse-cowe = E1,E89 | osse-cawe = S36 | osse-kèwe = C1 | osse-quèwe = C99 | osse-keùwe = C9 | osse-queuwe = C99 |- = C8, O4 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|oujhea {{Lka-ra|hosse-cou}} |fr= {{t+|fr|bergeronette}} }} ==={{H|VE}}=== {{wp}} ce9r4cck62n20ptfrljp5vq3tanorz0 hossåd 0 9846 437740 258710 2026-10-06T21:01:33Z Scribus electronicus 3672 Amidraedjes 437740 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{V|hossî}}, {{caw|åd|s|wa}} === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|hɔ.ˈsɔː|hɔ.ˈsaː|hɔ.ˈsoː}} {{BS|å}} ** {{pzc}} {{AFE|hɔ.ˈsɔː}} * {{Ric|ho·ssåd}} === {{H|sustantif|wa}} === {{~}} {{o}} # {{djeyol|wa}} plaece ki hosse en ene [[fagne]], ene [[troufire]]. #* Les tchvås ni polèt passer la, cåze do {{~}}. {{s-rif|E203}} #* E plin mitan des nåves, i s' droveut des {{~s}}, Les curés, les mårlîs end avént plin les botes. {{s-rif|EMich}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== * [[bolant såvlon]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | hoçâ = E203 | hossâ = E89 | hosså = E1 | hossåd = R10,R12 | hossô = G206 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour| |fr= {{t+|fr|fondrière}}, {{t+|fr|sable mouvant}} }} ddtpg51triiiyd0n4kkr1pjoink25u6 hossî 0 9847 437746 429759 2026-10-06T21:23:04Z Scribus electronicus 3672 Amidraedjes 437746 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|*hottisô|sourd=scheure}} adon parint avou l' neyerlandès «hotsen», «hutsen» et l' francès «hocher», «hochet»; {{çdom}} {{caw|î|v|wa}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|hɔ.siː|hɔ.se|hɔ.sɛ|ɔ.siː|ɔ.si|ɔ.se|ɔ.sɛ}} ** {{pzc}} {{AFE|hɔ.siː}} * {{Ric|hos·sî}} === {{H|viebe|wa}} === {{-cotches-|ho}} {{~}} # {{vsc}} bodjî d' on costé et d' l' ôte. #* Dj' a on dint ki {{~|hosse}}. {{s-rif|E1}} #* Nos alans abimer e l' fosse Binamé Diè tot l' beur ki {{~|hosse}}, Ay, ay ay, dji sin l' plantchî, Ki va disfoncer padzo nos pîs. {{s-rif|E183|[[w:Paskeye so les lotchets|Paskeye so les lotchets]] (1640)}} # {{vsc}} (po ene usteye avou on mantche) bodjî ey esse presse a s' [[dismantchî]]. #* Si tiesse {{~|hossive}} so s’ pôve sicrene. {{s-rif|MLol|p.186, « Lu cane d’a grand-pêre»}} # {{vsc}} {{im}} esse presse a mori. # {{vsc}} [[bouter]] ([[ovrer]]), puvite dins des fråzes di noyaedje. #* On a bråmint des djins toumetnant ki divnèt vayants cwand s' adjixh di s' diner do plaijhi; pol resse vos n' les såriz fé {{~}}. {{s|RPain}} {{dal}} II. [v.c.] # [[bercî]] (berlondjî douçmint). #* Alez hossî vosse pitite sour. #* Nos n'avans nén maryî totes les cenes ki ns avans hossî. #* Po èn efant k’ on {{~|hossive}}E s’ banse et k’ on loukiveS’ edoirmi påjhûlmint,Nole tchanson ni valeutLi Côpareye ki vneutL’ edoirmi doûçmint. {{s-rif|E176|(1846)}} #* Vî walon, hossîz mes orayes disk' å dierin djoû di m' veye {{s-rif|NDef}}. #* Po l' edoirmi, kéne mizere ! I fåt k' dji tchante tot l' {{~|hossant}} ; C' est mi ki rsaiwe les clicotes, Po l' rixhorbi cwand il a stou. {{s-rif|TBowp|''Ji d'véve ine dette â bon Diu'', 1886, p.16}} #* A poenne ashiowe, li grand-mere s’ essoctêye, L’ vint {{~|hosse}} li crole moussant foû di s’ madou. {{s-rif|MLol|"L’orake dèl magriyète"}} #* I s’ lait {{~}} di s’ pinsêye ou puvite si pinsêye el {{~|hosse}} sins lyi dmander l’ permission. {{s-rif|AXbg|1912, p.27}} #* Pontisse, dji t' inme do pus parfond d' mi åme, Vicant hamtea, wice ki m' mere m' {{~|a hossî}}, Leye ki saveut si bén rsouwer mes låmes, Mi candôzer, mi fé rire et m' fiesti. {{s-rif|JDcoh|1939, p.9, ''A m’ vî hametê'' (1923)}} #* C' est vos ki {{~|hosse}} e mi åme li tchanson del Hesbaye Ki s' sitåre lumcinante so nos beas prés floris, Nos dveres et nos cortis. {{s-rif|LLaginm|''Tchanson po l’ Mouhagne'', (1947), p. 141}} #* Coûtchî so m' vinte, a l' ombe d' ene melêye, dji leye hossî m' sondje. {{s-rif|MHic}} #* {{lang|wa-fel|Volà deûs grossès-eûres d’ôrlodje Qu’èle vis '''hosse''' so s’ brès´ tot tchantant Èl’ plèce qui vos dwèrmîz-st-è hotche Come on brave pitit coûr d’èfant.}} {{s|EBra}} # {{im}} esse foirt bénvolant, tinrûle foirt ahåyant avou ene sakî. #* L' espwer m' '''a''' todi {{~}}. {{s-rif|TBowp|''Mad'leine'', 1887, p.29}} [[File:20 lang wa Lidje Toussaint Brahy œuvres posthumes.wav]] # fé berlondjî. #* Ni hossîz nén tant l' termosse; vos l' sipiyroz. #* Fé {{~}} s' boûsse. {{s-rif|E1}} #* Po-z etinde leus badjawes, Et lzî vey {{~}} leus cous, Pus d’ on vijhén vineut a s’ finiesse. {{s-rif|JVvl|1901, p.121, “Nos Bottresses”}} #* E hamtea d' nosse viyaedje L' ivier {{~|hosse}} des vûs nis ; On n' ôt pus ki l' tchîptaedje Des moxhons tot maigris. {{s-rif|JDcoh|1939, p.45, ''Qwand l’ tère soketêye'' (1933)}} # bodjî l' tiesse di droete a hintche po dire neni. #* I {{~|hosse}} si tiesse a droete a schlintche po dire nonna, mins n’ cwite t i nén des ouys li ptite båshele, et ses beas ctapés tchveas, et ses noers ouys, et s’ rislet. {{s-rif|AXbg|1912, p.20}} # {{np-vprC}} ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|[[aveur li cour ki hosse]]}} : esse presse a [[rnåder]]. # {{r|[[ci n’ est nén l’ åbe ki hosse ki tome li prumî]]}} # {{r|cwand ti l' årès, tel hosrès}} dijhêye a onk ki s' rafeye d' ene sacwè k' i n' a nén co. On dit ossu : "Ni vind l' oû k' est co å cou del poye." #: {{lang|fr|F. Ne te réjouis pas trop vite.}} # {{r|hossî les orayes}} esse plaijhant a-z ôre, tot cåzant d' on lingaedje, d' ene muzike. # {{r|[[hossî e mantche]]}} # {{r|[[hossî s’ cawe]]}} # {{r|[[hossî s’ tiesse]]}} # {{r|[[kî fwait des efants, k’ i les hosse]]}} # {{r|i n' hosse nén co}} : il est co bén po on vî ome. ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[hossaedje]], [[hosseu]] * [[hosseuse]], [[hossåd]] * [[kihossî]] * [[cahossî]], [[cahossaedje]], [[cahossa]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|c=2|tite= rimouwer tinrûlmint po fé doirmi| * [[bercî]] }} {{Boesse|c=2|tite=bodjî d' on costé et d' l' ôte| * [[balter]] * [[berlondjî]] * [[halcoter]] }} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | hocî = E203 | hossî = E1,E34,E89, S117 ,R9,R10,R11,R13 | hossi = C8,S0 | hosser = S117 | hossè = S117 | ossî = C9,C99,O4 | ossi = C1, C8, C13, C101, O81, O100 | osser = S117 | ossè = S117 | ochî = O4 |- = C65 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|bodjî d' on costé et d' l' ôte |fr= {{t+|fr|balancer}}, {{t+|fr|bouger}} }} === {{H|pårticipe erirece|wa}} === {{-perwa-î|catch}} {{PE=}} === {{H|addjectif|wa}} === {{-addjwa-î|hoss}} {{~}} {{o}} {{a-pdvpdr}} # k' est hossî. #*I fåt briber l' crossete k' on vs dene come a ene viye biesse, Et kxhiyî s' some a l' ouxh avou ene pire dizo l' tiesse, {{~|Hossî}} des côps d' rahia d' ene volêye di coirbås. {{s-rif|JMfp|p.43 (1929), "Li walon’rèye" (1916)}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | hossî = JMign }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour| | fr = {{t+|fr|bercé}} }} te47jeerstv1jgw7p1eu2dbdgudcq0y hote 0 9848 437753 410689 2026-10-06T22:12:22Z Scribus electronicus 3672 Amidraedjes 437753 wikitext text/x-wiki {{MR|hôte}} == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa|1}} === {{Bdjar}} "حط" {{=ral}} "haTإ" (ôre d' arester å tchvå, pol distcherdjî sol droete) {{e?}} {{FEW}} '''16''' 229b; '''23''', 61a. ==== {{H|MC|wa}} ==== {{~}} {{n-c|wa}} #[[ôre]] a on [[tchvå]] d' tourner a droete. #* Alez, hote ! A hote ! Hote, yû ! #*Hu*… {{~}} … ôt i braire a s’ nexhance {{s-rif|JVri|”Vîx Lîge” (1901), p.17, “Li Ch’vâ”}} ==== {{H|mots d’ aplacaedje}} ==== * [[håre et hote]] * [[èn pus saveur hote]], [[ni pus polu hote]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== * [[huyo]] ==== {{H|contråve}} ==== * [[håre]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | hote = C9, O2 | hot′ = E1 | hott = G209 | ut = O3 | ote = C60, C105 ===== {{H|ratournaedjes}} ===== {{ratour |fr= {{t+|fr|hue}}, {{t+|fr|huhau}}; ''a håre et hote'' : à [[droite]] et à [[gauche]]; ''èn pus saveur hote'' : être [[épuisé]], [[exténué]], à bout de force. }} === {{H|etimolodjeye|wa|2}} === {{Etim?}} ==== {{H|sustantif|wa}} ==== {{-su-}} {{~}} {{f}} # sôre di banse k' on poite sol dos. # trô fwait pa li mnujhî dins on bwès po-z î mete l' aweye d' èn ôte bos, et lzès fé tni eshonne. #* Mete l' aweye e l' {{~}}. {{s-rif|E203}} # trô po mete li fier ki tént ene poite et l' fé tourner. ==== {{H|parintaedje}} ==== (banse di dos) * [[hotlêye]] * [[hotlî]] (trô po fé tni) * [[dihoter]] * [[dihotler]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== (banse di dos) * [[bote]] | hote = E1 (munujhreye, houyreye); S0 (banse di dos) | hott = E203 (munujhreye) | hotte = E89 (munujhreye) |- = C60, C105 }} ===== {{H|ratournaedje}} ===== {{ratour |fr= {{t+|fr|mortaise}} (munujhreye); {{t+|fr|hotte}} (banse di dos) | }} ==={{H|VE}}=== {{wp|atelaedje des tchvås}} s4emnd6puf10umqkhcnrmp8osvj2ptm houmer 0 9854 437760 432873 2026-10-06T22:51:48Z Scribus electronicus 3672 Ortografeye 437760 wikitext text/x-wiki {{MR|schoumer}} == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{BdjMB|houm}} (movmint d' air), {{caw|er|v|wa}}. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|hu.ˈme|u.ˈme|y.ˈme}} {{Hp}} ** {{pzc}} {{AFE|hu.ˈme}} * {{Ric|hou·mer}} === {{H|viebe|wa}} === {{-codjow-|troke=1|A=houm|C=hom|come=alouwer}} {{~}} {{vc}} # [[noder]] (ene sacwè d' bon) d' on grand côp d' nez, et nd aveur do plaijhi. #* Et vo-m'-la, balzinant, do long des waides, des hourds, {{~|Houmant}} l' forfante odeur di waessén, d' oidje et d' four. {{s-rif|JDcoh|1939, p.28, ''Porminåde d'osté'' (1937)}} #* Si, zels {{~|houmèt}} l' grand air tot l' payant d' leus ritchesses I dvrént tuzer k' des ôtes djourmåy vikèt la. {{s-rif|LLaginm|''Å neûr payîs dè l’ hoye'', (1947), p. 129}} #* Dj' a fwait houmer les boesses d' amagnî å tchén {{s-rif|RDam}} # {{str|wa}} [[oder]]. #* Tot {{~|houmant}} l' odeur d' ene tchevnêye, On gros pansåd vôreut djuner ; En ôte ki tofer si cpagntêye Promete k' i n' boerè pus k' do té. {{s-rif|HFbl|(ratourné do francès), 1843, p.10}} #* Ca m' polî s' trouve el cåve,Et mes oûs dj' les {{~|home}} al tåve. {{s-rif|LLagan|(1908-1912), «L'istwére dè vî molin» p.87}} # magnî (èn oû tot crou) pa on ptit trô l' on fwait al copete. #* Il a houmé on pouri oû. #* Dj' {{~|a houmé}} do si bon brouwet Ki dj' voe dobe s' a dj' ene boune perike. {{s-rif|HFbl|Po beûr on kô al fiess, 1843, p.23}} # boere raddimint. #* {{~|Houmer}} ene locêye di bouyon. {{s-rif|E203}} #* So les foûzeures, les cotjhîs n' ont nén sogne di s' astårdjî, li tins d' houmer kékès gotes {{s-rif|GGra}} #* Tant k' nos î estans, {{~|houmans}} eco on vere {{s-rif|BSLLW|oteur =ERem|Bulletin de 1858, «[[w:Li savtî]]», 77-143}} #* C' est a t' toû, vola l' djusse, mi dit-st i, fwai t' tournêye, Vass rimpli les aboeres, end åront po ene hapêye ; Pwis ti vénrès {{~}} ene gote di frisse peket ; C' est bon pol vier do cour, come les beveus l' dijhèt. {{s-rif|TBowp|''Li songe da Babilone'', 1887, p.38}} [[File:75 lang wa Lidje Toussaint Brahy œuvres posthumes 01.wav]] # fé avni l' air dins les peumons. #* Shoflez tot dschindant; {{~|houmez}} tot rmontant. # fé contni on likide e lu-minme tot l' aduzant. #* Li papî {{~|home}} l' intche. {{s-rif|E203}} #* Li såvlon {{~|home}} li plouve. {{s-rif|E203}} ==== {{H|parintaedje}} ==== # {{r|fé houmer}} : [[acroere]]. #* C' est ç' poureye biesse la k' a sayî di vs {{~|fé houmer}} tolminme cwè. {{s-rif|PHTmdg|1994, {{p.|33}}}} # {{r|[[houmer l’ air]]}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[houmaedje]] * [[rihoumer]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== * (noder): [[oder]], [[sinti]] ==== {{H|contråve}} ==== * (fé avni l' air dins les peumons): [[shofler]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | houmé = E89,E203 | houmer = E1, R9,R10,R11,R13 | oumer = O4 | umè = C8 | umer = C9 | xhoumez = E212 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|noder (ene sacwè d' bon) d' on grand côp d' nez, et nd aveur do plaijhi | fr = {{t+|fr|humer}}, {{t+|fr|respirer}}, {{t+|fr|inhaler}} }} {{ratour|magnî (èn oû tot crou) pa on ptit trô l' on fwait al copete | fr = {{t+|fr|gober}} }} {{ratour|boere raddimint | fr = {{t+|fr|avaler}}, {{t+|fr|ingurgiter}} }} {{ratour|fé avni l' air dins les peumons | fr = {{t+|fr|inspirer}} }} {{ratour|fé houmer | fr = faire avaler, faire croire }} 4qsqw5xwn8ngu904q39ivdbap5lm4br 437763 437760 2026-10-06T23:13:39Z Scribus electronicus 3672 Amidraedjes 437763 wikitext text/x-wiki {{MR|schoumer}} == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{BdjMB|houm}} (movmint d' air), {{caw|er|v|wa}}. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|hu.ˈme|u.ˈme|y.ˈme}} {{Hp}} ** {{pzc}} {{AFE|hu.ˈme}} * {{Ric|hou·mer}} === {{H|viebe|wa}} === {{-codjow-|troke=1|A=houm|C=hom|come=alouwer}} {{~}} {{vc}} # [[noder]] (ene sacwè d' bon) d' on grand côp d' nez, et nd aveur do plaijhi. #* Et vo-m'-la, balzinant, do long des waides, des hourds, {{~|Houmant}} l' forfante odeur di waessén, d' oidje et d' four. {{s-rif|JDcoh|1939, p.28, ''Porminåde d'osté'' (1937)}} #* Si, zels {{~|houmèt}} l' grand air tot l' payant d' leus ritchesses I dvrént tuzer k' des ôtes djourmåy vikèt la. {{s-rif|LLaginm|''Å neûr payîs dè l’ hoye'', (1947), p. 129}} #* Dj' a fwait houmer les boesses d' amagnî å tchén {{s-rif|RDam}} # {{str|wa}} [[oder]]. #* Tot {{~|houmant}} l' odeur d' ene tchevnêye, On gros pansåd vôreut djuner ; En ôte ki tofer si cpagntêye Promete k' i n' boerè pus k' do té. {{s-rif|HFbl|(ratourné do francès), 1843, p.10}} #* Ca m' polî s' trouve el cåve,Et mes oûs dj' les {{~|home}} al tåve. {{s-rif|LLagan|(1908-1912), «L'istwére dè vî molin» p.87}} # magnî (èn oû tot crou) pa on ptit trô l' on fwait al copete. #* Il a houmé on pouri oû. #* Dj' {{~|a houmé}} do si bon brouwet Ki dj' voe dobe s' a dj' ene boune perike. {{s-rif|HFbl|Po beûr on kô al fiess, 1843, p.23}} # boere raddimint. #* {{~|Houmer}} ene locêye di bouyon. {{s-rif|E203}} #* So les foûzeures, les cotjhîs n' ont nén sogne di s' astårdjî, li tins d' houmer kékès gotes {{s-rif|GGra}} #* Tant k' nos î estans, {{~|houmans}} eco on vere {{s-rif|BSLLW|oteur =ERem|Bulletin de 1858, «[[w:Li savtî]]», 77-143}} #* C' est a t' toû, vola l' djusse, mi dit-st i, fwai t' tournêye, Vass rimpli les aboeres, end åront po ene hapêye ; Pwis ti vénrès {{~}} ene gote di frisse peket ; C' est bon pol vier do cour, come les beveus l' dijhèt. {{s-rif|TBowp|''Li songe da Babilone'', 1887, p.38}} [[File:75 lang wa Lidje Toussaint Brahy œuvres posthumes 01.wav]] # fé avni l' air dins les peumons. #* Shoflez tot dschindant; {{~|houmez}} tot rmontant. # fé contni on likide e lu-minme tot l' aduzant. #* {{~|Houmer}} l' aiwe. {{s-rif|E89}} #* Li papî {{~|home}} l' intche. {{s-rif|E203}} #* Li såvlon {{~|home}} li plouve. {{s-rif|E203}} #* Li papî d' taetches {{~|home}} l' intche. {{s-rif|E1}} ==== {{H|parintaedje}} ==== # {{r|fé houmer}} : [[acroere]]. #* C' est ç' poureye biesse la k' a sayî di vs {{~|fé houmer}} tolminme cwè. {{s-rif|PHTmdg|1994, {{p.|33}}}} # {{r|[[houmer l’ air]]}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[houmaedje]] * [[houmresse]] * [[rihoumer]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== * (noder): [[oder]], [[sinti]] ==== {{H|contråve}} ==== * (fé avni l' air dins les peumons): [[shofler]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | houmé = E89,E203 | houmer = E1, R9,R10,R11,R13 | oumer = O4 | umè = C8 | umer = C9 | xhoumez = E212 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|noder (ene sacwè d' bon) d' on grand côp d' nez, et nd aveur do plaijhi | fr = {{t+|fr|humer}}, {{t+|fr|respirer}}, {{t+|fr|inhaler}} }} {{ratour|magnî (èn oû tot crou) pa on ptit trô l' on fwait al copete | fr = {{t+|fr|gober}} }} {{ratour|boere raddimint | fr = {{t+|fr|avaler}}, {{t+|fr|ingurgiter}} }} {{ratour|fé avni l' air dins les peumons | fr = {{t+|fr|inspirer}} }} {{ratour|fé houmer | fr = faire avaler, faire croire }} kv3tjkylbxk45g8ofuvq4kze8705b6l houpe 0 9857 437765 432888 2026-10-06T23:32:56Z Scribus electronicus 3672 Ortografeye 437765 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|*ūppa|sourd=la-vul}} === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|hup|up}} ** {{pzc}} {{AFE|hup}} * {{Ric}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{f}} # {{tchvea|wa}} picêye di tchveas ki [[bize]] foû del tiesse. #* T' åreus yeu dit Tintin avou si ptite {{~}}. # {{Lka}} R10 ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|[[fé s’ houpe]]}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[houpou]] * [[houpete]], [[houpea]] * [[houpî]] * [[houptiket]] ==== {{H|mots d’ aplacaedje}} ==== * [[houpea do curé]] ==== {{H|Of}} ==== * /hup/ /up/ ** [[houp]] ! (mot-criya) ** dji [[houpe]] ({{V}} «[[houper]]») * /hop/ / op/ ** [[hope]] (f.n., zouplaedje, sôtaedje, e plaeces : ''houpe'') ** [[hop]] ! (mot-brut, po-z enonder on mouvmint, e plaeces ''houp'') ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | houp = E89,E203 | houpe = E1, R9,R10,R11 | hupe = E1 | oupe = C8,C65 | woupe = O82 | xhouppe = E212 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour| |fr= {{t+|fr|mèche rebelle}}, {{t+|fr|touffe de cheveux}} }} n5ck1pc74yw64zzm1lqr0sifradif0s houpler 0 9862 437767 411703 2026-10-06T23:38:06Z Scribus electronicus 3672 Ortografeye 437767 wikitext text/x-wiki {{MR|schoupler}} == {{L|wa}} == {{-drif-|houper}} ==={{H|etimolodjeye}}=== {{BdjMB|houp}} (criyaedje d’ å lon) {{dcaw|ler|v|wa}}. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|hu.'ple|u.'ple|u.'plɛ|u.'flɛ}} {{Hp}} ** {{pzc}} {{AFE|hu.'ple}} * {{Ric|hou·pler}} ==={{H|viebe|wa}}=== {{-codjow-|troke=1|A=houpl|B=houpel|come=shofler}} {{~}} {{vc}} {{vcnd|après}} # houkî (ene sakî) tot criyant foirt. #* Dji l’ a ddja {{~|houpé}} deus côps. {{s-rif|O0}} #* Eco on côp, l’ andje do Signeur a {{~|houplé}} Abraham då cir. {{s|LHdjn}} #* Les tienes covrous d’ bwès fijhît les cwanses di {{~}} après l’ diè d’ amour. {{s-rif|AGau}} ===={{H|ortografeyes}}==== {{Orto | houpeler = E1 | hoûpeler = E1 | houplé = E89,E203 | houpler = R9,R10,R11 }} ===={{H|ratournaedje}}==== {{ratour |fr = {{t+|héler}}, {{t+|appeler}} }} ps0s4d3sn2gios8x1kqstpin0huyxn7 hourlea 0 9878 437768 430156 2026-10-06T23:41:07Z Scribus electronicus 3672 Ortografeye 437768 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|houre}} {{dcaw|lea|s|wa}} (tote pitite hourêye) {{e?}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|huʀ.'lɛː|hɔʀ.'le|uʀ.'ja}} {{BS|ea}} {{Hp}} ** {{pzc}} {{AFE|huʀ.'lja}} {{pzc0}} * {{Ric|hour·lea}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # {{djeyo|wa}} pitit dislivlaedje di terén, aprume inte deus tchamps, ou tot do long d' ene voye. #* On-z aveut avadjî l' {{~}} po poleur aler a nosse tchamp {{s-rif|E203}} #* {{lang|wa-fel|– Qui v’ fåt-i è l’air ? – Lès timpèsses èt lès '''hoûrlês'''. – Acwèrdé. Qui v’fåt-i è l’êwe ? – Sès trèfonds èt sès tchantwéres. – Ciète. Qui v’ fåt-i sol tére ? – Lès gonhîres èt lès fagnes. – Poqwè nin ? …. Et d’vins lès djins ? – Lès Tîhons.}} {{s|AXhi}} #* Et cwand les fåtcheus vnèt so posse, Tot bouxhant djus les hôts djaveas, C' e-st on vûd nid ki l' fier atrosse Et fwait carôler sol {{~}}. {{s-rif~|JDcoh|1939, p.30 ''Amon lès oûhês'' (1934)}} # grand dislivlaedje di terén. #* Forire est boirdé pa cwate gros {{~s}}: li Porea, l' Horzea, li Fayijhea et Tchantî (Louis Grandmont). ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|Inte les hourleas|cat=npl}} : no d' ene plaece di [[Mårcin]]. # {{r|e Gros Hourlea|cat=npl}} : no d' ene plaece di [[Céle]] (la-minme: ouria). ==== {{H|mots vijhéns}} ==== * (pitit dislivlaedje): [[hourêye]], [[talus]] * (grand dislivlaedje): [[tera]], [[tiene]]; {{Lka-si|tiene}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto|croejh=Su | horlé = G206, S24 | horlê = G206 | hoûrlai = E89,E203 | hourlê = G206 | hoûrlê = E1, G206, S117 | hourlea = R9,R10,R11:heure_(di_singlé),R13 | orlé = G206 | xhourlai = E212 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour| |fr= bord de démarcation entre deux pièces de terre }} ==={{H|VE}}=== {{wp}} qzup2s5gbtik9lf3iqdl4vudveebo70 hozete 0 9906 437734 417550 2026-10-06T20:18:46Z Scribus electronicus 3672 Amidraedjes 437734 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == ==={{H|etimolodjeye}}=== {{Bdj|hosa|sourd=frk}} {{m-s}} {{caw|ete|s|wa}}. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|hɔ.'zɛt|ɔ.'zɛt}} {{Hp}} ** {{pzc}} {{AFE|hɔ.'zɛt}} * {{Ric|ho·zete}} ==={{H|sustantif|wa}}=== {{-su-}} {{~}} {{f}} {{spl}} # {{mous|wa}} sôre di grande [[guete]]. ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|[[leyî ses hozetes]]}} # {{r|rinde ses hozetes}} #* Il {{~|a rindou ses hozetes}}. {{s-rif|E203}} # {{r|[[rivey ses hozetes]]}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[hozea]] * [[hozler]], [[hozlêye]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | hosette = E89 | hossette = [!d1900] (1717) | houzètes = C8 (pl) | hozete = R9,R10 | hozètes = E1 | hozett = E203 | ouzètes = C8 (pl) }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour| |fr= {{t+|fr|guêtres}} }} 8dc9j70celz8pvh346lkzniwhk40ooz hoûler 0 9910 437757 436240 2026-10-06T22:32:01Z Scribus electronicus 3672 Amidraedjes 437757 wikitext text/x-wiki {{MR|schouler|houlé}} == {{L|wa}} == ==={{H|etimolodjeye|wa}}=== {{BdjB|hoûl}}, a rmete avou l' {{p|huilen|nl}} li {{p|heulen|de}} ou l' {{p|ululare|la}}, dit-st i Haust. I s' pôreut ki l' disfondowe « heûler » vnaxhe do {{p|huilen|nl}}. ==={{H|prononçaedje}}=== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|huː.ˈle|yː.le|øː.ˈle|uʀ.ˈlɛ|huʀ.ˈlɛ}} {{Hp}} ** {{pzc}} {{AFE|huː.ˈle}} * {{Ric|hoû·ler}} ==={{H|sustantif|wa}}=== {{-su-}} {{~}} {{vsc}} # criyî, tot djåzant d’ on leu. #* Les leus {{~|hoûlèt}}. {{s-rif|E203}} #* Mins totenoncô, li « tchén » s’ mete a {{~}} ; i veya bén adon çou ki lyi arivéve : li biesse k’ el shuveut, c’ esteut beazebén on leu. {{s-rif|LNis}} # tchoûler (po ene djin, ene biesse). #* Li sour lyi mete si novele calote, Li fiestixh et pwis l' prind pal mwin… Mins s' boune volté est ddja so flote, Ca vla k' on ôt {{~}} l' gamén ! {{s-rif|MLol|p.156, « Lu novê scolî »}} #* Li pôve Batisse {{~|a hoûlé}} tote li nute, cåze ki Rogneuse n’ est pus la. {{s-rif|AXbg|1912, p.21}} #* MAREYE. […] Tos mes sondjes sont revolés, et çoula po todi, creyoz m’. BÊTRI. – Bah ! Ci n’ serè motoit k’ on tahourea (li tchén {{~|hoûle}} on côp) Sacrêye laide biesse !... {{s-rif|JMtbr|1922, p.33}} #* Les deus gaméns påmént a s' disbouter l' garguete, I pîtlént e breyant, tchoûlant, {{~|hoûlant}}, boerlant, S' agripant a deus mwins ås cotes di leus momans. {{s-rif|LouH|divins [[w:Li bidete da Colas (arimé)|Li bidete da Colas]] p. 44}} #* Et l’ vint huzéve e bwès come on tchén {{~|hoûle}} a moirt. {{s-rif|LLph|1926, Tchant III, Saint Roch}} #* Li sôdård {{~|hoûle}} po n’ nén sondjî k’ i n’ est k’ ene popnete k’ on vout acsure. {{s-rif|RVir}} #* Pocwè çki m’ cour tocant Vout {{~}} dzo les stoeles ? Pocwè çki dj’ a cint ansTot d’ on côp so mes spales… ? {{s-rif|ABac}} # fé on sourd xhufelmint. #* Li vint {{~|hoûle}}. {{s-rif|E203}} #* Li vint {{~|hoûle}} e li tchminêye. {{s-rif|E1}} # C’ est l’ ivier. E l’ aisse, li feu {{~|hoûle}}, Et l’ tchamarete fruzixh e lét {{s-rif|MLol|p.128, « Lès treûs madous»}} #* So mi eglome li feu raetche Des poes d’ ôr et d’ årdjint. Avou l’ brut d’ èn oraedje Mi shoflet {{~|hoûle}} tot l’ tins. {{s-rif|JVpr|1897, «Li vreie richesse», p.159}} # {{vm}} [[rôler]] (tot djåzant do tonire). #* Cwand ene feye des cmeres di cisse tire Cactèt eshonne, on n' ôreut nén Li diåle mi fût, {{~}} l' tonire ! {{s-rif|"[[w:Voyaedje a Tchôfontinne|Voyaedje a Tchôfontinne]]" (1757), ake II, sinne IV}} # {{str}} sinti on xhuflotmint e ses orayes #* Ou '''hoûlèt'''-ele vos orayes Ki vos oyoz, mins foirt pô Avou troes coyîs di m' botaye C' e-st assez po-z esse sourdåd. {{s-rif|FrBcj|1852}} # {{vsc}} fé do brut d' aveur fwin (tot djåzant do vinte). #* Li stoumak vû, li vinte ki {{~|hoûle}}, Les ouys nåjhis, les pîs tot dschås, Les tchifes rintrêyes, èn air ki tchoûle, I vont, sofrixhant d' tos les mås. {{s-rif~|JBjr|1899, "Les p’tits mâlhureux"}} ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|alez ås cint meyes diåles, k’ i vs hoûlexhe e voste åme}} #* TÅTÎ (tot s’ emontant). – Neni, et tot çoula, edon, c’ est cåze di vos ! Asteure, baguez m’ foû d’ cial ; {{~|alez ås cint meyes diåles K’ i v’ hoûlexhe e voste åme}} ! {{s-rif|ERtp|1884, Ake III, sinne XXI, v. 1079-1081 [[s:Tåtî l’ pèriquî/Ake III, Sinne XXI|lijhåve e Feller vaici]]}} # {{r|[[hoûler avou les leus et bawer avou les tchéns]]}} # {{r|[[hoûler a moirt]]}} ==== {{H|parintaedje}} ==== {{Boesse|c=2| * [[hoûla]] * [[hoûlaedje]] * [[hoûleu]] * [[hoûlåd]] * [[hoûlreye]] * [[hoûlmint]] * [[hoûlåjhe]] * [[hoûlåjhreye]] * [[ahoûler]] * [[ahoûlreye]] }} ===={{H|ortografeyes}}==== {{Orto | eûler = O0,O3 | hoûlé = E89,E203 | hoûler = E1,E165, R9,R10,R13 | hourlè = C8 | ourlè = C8 | ûler = O4,{{s|LouH}}, ABac | urlè = C8 | xhoûlez = E212 }} ===={{H|ratournaedjes}}==== {{ratour |fr = {{t+|fr|hurler}} }} {{ratour |fr = {{t+|fr|hurler}}, {{t+|fr|geindre}} }} {{ratour |fr = {{t+|fr|hurler}}, {{t+|fr|souffler}} }} ec110uca2forwuer3k22kd0h7mfdk9i hoûlåd 0 9912 437756 411659 2026-10-06T22:27:05Z Scribus electronicus 3672 Ortografeye 437756 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{V|hoûler}} {{caw|åd|s|wa}} ==={{H|prononçaedje}}=== *{{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|huː.lɔː|huː.laː|uː.loː|yː.loː}} {{Hp}} {{BS|å}} ** {{pzc}} {{AFE|huː.lɔː}} * {{Ric|hoû.låd}} ==={{H|sustantif|wa}}=== {{-su-}} {{~}} {{o}} # ahesse des oujhenes, des bateas, des imbulances, des otos d’ djindåres, ki hoûle po-z anoncî ene sacwè. #* Ele drouve ès boke, eyet ça dvént pire k' on {{~}} d' fosse; ay, mes orayes ! {{s-rif|DHey}} #* Ça fwait k' dji lyi a mostré sacwantès carotes do mestî. Dins ké cas k' i fåt fé bebele avou les sôdårds, et s' ahoter påjhûlmint ås båraedjes, et dins kés cas k' i fåt passer li pus rade possibe, avou l' {{~}} del djipe ki boerlêye, et les blancs mousmints avou l' rodje crexhant d' lune des ekipes medicåles, sins trop si rtourner des mitrayetes ki n' oizront tolminme nén tirer {{s|LMen}} # éndjin ki hoûle po dire ki c’ est l’ eure (di moussî en ene oujhene u d’ djoker l’ ovraedje). # sôre di tourpene ki hoûle cwand ele toûne. # vî gros fizik al lådje buze, al poure, ripoirté dins les [[w:måtches di l' Eter-Sambe-et-Mouze|måtches di l' Eter-Sambe-et-Mouze]]. #* Vos vloz triyaner ? Vinoz vey et schoûter on feu rôlant d' {{~s}} {{s-rif|MRob|dins [[w:Sifes, taburîs et hoûlåds (tecses)|Sifes, taburîs et hoûlåds]] p. 103]]}} # {{do-cr|wa}} sôre di biesse del nute ki hoûle tot cwerant après ene sakî a haper, metans on [[waerleu]]. ===={{H|sinonimeye}}==== * [[boerlåd]] (po l’ usteye des oujhenes, evnd.) * [[boerla]] (po on batea ki va ndaler) ===={{H|ortografeyes}}==== {{Orto | eûlaud = O0 | eûlô = O3 | hoûlâ = E89,E203 | hoûlåd = R9:hoûler,R10,R11:hoûler,R13 | ûlaud = O0 | ûlô = O3,O4 | ûlôd = O106 }} ===={{H|ratournaedjes}}==== {{ratour|usteye des oujhenes ki hoûle po-z anoncî ene sacwè |fr = {{t+|fr|sirène}}, {{t+|fr|hurleur}} }} {{ratour|vî lådje fizik al poure |fr = {{t+|fr|tromblon}} }} p9scseecysm0kone49nai11hcd233zh håsse 0 9954 437736 399337 2026-10-06T20:33:41Z Scribus electronicus 3672 Amidraedjes 437736 wikitext text/x-wiki {{MR|Hasse|hasse}} == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa|1}} === {{Bdj|haist|sourd=frk|violince}}. ==== {{H|prononçaedje}} ==== * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|hɔːs|haːs|oːs}} {{BS|å}} ** {{pzc}} {{AFE|hɔːs}} * {{Ric}} ==== {{H|sustantif|wa|1}} ==== {{-su-}} {{~}} {{f}} # dizir d' aler rade ''(sovint dvins l' ratourneure « [[aveur håsse]] ». # tolminme ké [[dzir]] ''(sovint dvins l' ratourneure « [[aveur håsse]] ». # {{biyo|wa}} tolminme ké [[dzir]], aprume biyolodjike (aler pixhî). # peu, [[målåjhmince]]. ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|[[aveur håsse]]}} # {{r|håsse di viker}} : coraedje di n' si måy leyî mori. Franwal: ahåyant po: "{{lang|fr|instinct de conservation}}". # {{r|awè håsse di viker}} : awè peu d' viker, télmint k' on-z est pôve. #* Si fi ramasséve des efants, et cwatès grandès djins avou çoula: il årént bén yeu håsse di viker (L. Remacle). # {{r|[[kî ratind n’ a nén håsse]]}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[ehåster|s' ehåster]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | ause = C9, S17 | ausse = C1,C8,C13, O0,O4 | hansse = E165 | hâss = E203 | håsse = E1, R9,R10:6833,R13 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour| | fr = {{t+|fr|hâte}} }} {{ratour| | fr= {{t+|fr|envie}} }} === {{H|etimolodjeye|wa|2}} === {{Bdj|altiare|sourd=la|[[hôt]]}}; {{FEW|24|362|a}}. ==== {{H|sustantif|wa|2}} ==== {{-su-}} {{~}} {{f}} # {{Fijh|håssî}}. #* {{~|Håsse}} des salaires. {{s-rif|E1}} # {{econ|wa}} [[vinte]] a crexhant pris. #* Mete ene {{~}}. {{s-rif|E203}} {{s-rif|E1}} #* Vinde al {{~}}. {{s-rif|E203}} {{s-rif|E1}} #* Il estént tertos al {{~}} des tchamps da Batisse. {{s-rif|JCal}} #* Gn aveut k' onk des shabotîs k' aléve al {{~}}, po n' nén fé monter les bwès, et on s' les ratchtéve so plaece {{RDed}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[rahåsse]] * [[håssî]], [[håsaedje]], [[håssire]] (F. haussier) * [[rihåssî]], [[rihåssaedje]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== [[passêye]], [[vindicion]], [[vinte]] ==== {{H|contråve}} ==== [[rabat]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | hâss = E203 | håsse = R10:14794 | hôse = E89 | hôss = E203 | hôsse = E1 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour| |fr= {{t+|fr|vente aux enchères}} }} i75dx17q2t9me2uerapo5er31nwqywi håssî 0 9957 437739 437672 2026-10-06T20:49:45Z Scribus electronicus 3672 Amidraedjes 437739 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|[[håsse#Walon 2|håsse]]}}, {{caw|î|v|wa}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|hɔː.'siː|haː.'siː|haː.'sɛ|oː.'siː}} {{BS|å}} ** {{pzc}} {{AFE|hɔː.'siː}} * {{Ric|hås.sî}} === {{H|viebe|wa}} === {{-codjow-|troke=2|A=hås|come=tchessî}} {{~}} # {{vsc}} lever l' bresse, les spales ou l' pougne, (po bouxhî ou mancî ene sakî). #* Tot {{~|håssant}} les deus spales a ndè divni croufieus, On bleu mayté dijheut ås cis k' fjhént l' londjin feu : « Acoroz, vinoz vite, dixhombrez vs, vinoz vey Di totes les colebires li pus grande des merveyes, Ci rwè des decorés, cisse crinme des parvinous… » {{s-rif|TBowp|''Li songe da Babilone'', 1887, p.37}} [[File:62 lang wa Lidje Toussaint Brahy œuvres posthumes.wav]] #* Por vos, mayon, dj’ a divnou sot, Å pont k’ dj’ {{~|a håssî}} so m’ viye mere {{s-rif|ALed}} # {{vc}} lever (l' pougn po mancî). #* Dji lyi a veyou {{~}} s' pougn po l' feri {{s-rif|E203}} # {{vc}} lever les spales po mostrer k' on nd a d' keure. #* Cwand dji lyi a yeu dit po s' feye, il {{~|a håssî}} les spales {{s-rif~|O4}} # {{vsc}} rimonter. #* Les pris vont {{~}} {{s-rif|O4}} # {{vsc}} diner on drole d' efet. #* Li cour mi {{~|håsse}}. {{s-rif|E1}} #* Pouwâ, mi cour {{~|håssse}}. {{s-rif|JLpml|1928, ake II, sinne XXIII, p.38}} # {{vsc}} {{vcnd|so}} dire on pris pus hôt ki l' ci k’ on a dit dvant vos, dins ene håsse. #* Il a {{~}} dzo mwin {{s-rif|S0}} #* Bén, vos comprindoz k’ i n’ åreut nén volou {{~}} conte Louwis, edon ? {{s-rif|HSjan|1911, p.130}} #* Pocwè ass sitî {{~}} sor mi, ti, nodidju !? # {{vc}} rimonter (les salåres). ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|[[håssî l’ ton]]}} # {{r|[[håssî les spales]]}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== * [[rihåssî]] ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[håssaedje]], [[håssete]], [[håsmint]] * [[håsseu]] * {{loyén|håsse|Walon 2}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | aussî = O4 | ossî = O4 | håssî = E170,R10 | hâcî = E203 | hâsî = E89 | hâssè = S1 | hôsî = E89  | hôci = E203 (4inme troke) | hôssi = E1 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|rimonter ({{vc}} & {{vsc}}) |fr= {{t+|fr|augmenter}}, {{t+|fr|hausser}} }} {{ratour|dire dissu l’ pris do ci k’ a dit dvant vos, dins ene håsse |fr= {{t+|fr|enchérir}}, {{t+|fr|surenchérir}} }} ==={{H|PE|wa}}=== {{-perwa-î|håss}} {{PE=}} #* Il ont {{~}} leu spales. === {{H|waitîz eto}} === * {{wp|håsse (vinte)}}. h7p88qaa5z17tyr0di43latnymdkqyh schoumrece 0 13523 437762 436964 2026-10-06T23:01:48Z Scribus electronicus 3672 Amidraedjes 437762 wikitext text/x-wiki {{MR|schoumrete|houmresse}} == {{L|wa}} == {{-SCH-}} === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|schoume}}, {{caw|rece|s|wa}}. Miersipepieuzmint el Mape ALW l° 4.59 (notule 4.117). === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{f}} # usteye del [[coujhnire]], sôre di rond trawé, avou on mantche, po rsaetchî l' [[schome]] did disso l' bire, li confiteure, envd. #* {{~|Schoumrece}} di fier sitinné. {{s-rif|E203}} #* Les femes divént rissaetchî l' cråxhe avou l' schoumrece, divant d' fé rboure li bouyon pol siervi {{s-rif|EGil}} #* Li cinsrece rissaetche li makêye avou l' schoumrece. ==== {{H|ratourneures}} ==== {{r|Al Vete Schoumrece}} (disfondowe: Al vète houmrèce) no d' ene cinse (et asteure d' ene rowe) di Grimgnêye, e F. {{lang|fr|"La verte houmeresse"}}. # {{r|[[aveur on vizaedje come ene schoumrece]]}} #* Elle {{~|a on vizaedje come ene schoumrece}}. {{s-rif|E1}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | chimerèce = C62 | chim’rèce = O0 | chumerèce = C13 | houmerèce = E1 | houmress = E203 | houm'resse = E89 | schoumrece = R10,R11:schoume | xhoumresse = E212 }} biaqbg3e2cfrmixc8zu94od38mns3v8 schôpyî 0 13583 437729 410793 2026-10-06T12:03:02Z Scribus electronicus 3672 Ortografeye 437729 wikitext text/x-wiki {{RAwa}} == {{L|wa}} == {{-SCH-}} === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|scalpere|sourd=la}} (greter avou ses ongues, schaver), {{dcaw|yî|v|wa}}; {{FEW|11|273|b}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|hoːpiː|hoːpi|çoːpi|ʃoːpjiː|ʃoːpjiː|ʃɔ̃pjiː|ʃɔ̃pji|ʃoːpijiː|ʃoːpiji|ʃoːpjɛ|ʃɔ̃pjɛ|ʃɔ̃pje|skoːpjiː}} {{BS|sch}}, {{BS|ô|-}} ** {{pzc}} {{AFE|skōːpjiː}} === {{H|viebe|wa}} === {{-cotcher-|schôp}} {{~}} # {{vsc}} diner ene sinsåcion k' i fåt k' on s' grete. #* El må {{~|schôpeye}}; i s' va erweri {{s-rif|O4}} # {{vcnd}} diner cisse sinsåcion la a (l' sakî k' i fåt ki s' grete). #* Dj' a les talons ki m' {{~|schôpièt}} {{s-rif|E203}} # {{vsdj}} aspiter cisse sinsåcion la a (l' sakî k' i fåt ki s' grete). #* I m' {{~|schôpeye}} sol tiesse {{s-rif|E1}} # {{vsdj}} aspiter ene [[håsse]] a (ene sakî). #* Ça m' {{~|schôpeye}} d' aler vaila, et dji n' såreu {{s-rif|C13}} #* Ça m' {{~|schôpeye}} dins l' dos {{s-rif|S117}} # {{np-vprC}} si [[greter]] la k' gn a cisse sinsåcion la. #* Mi tchet a des pouces; i s' {{~|schôpeye}} {{s-rif|E213}} #* Fjhoz m’ on plaijhi : mostrez vs moens straegne, Aha,Mes berbis {{~|s’ schôpièt}}… C’ est vola ene prouve ele ont des megnes ! {{s-rif|LLph|Tchant I, Hanèsse èt Magrite}} # {{vc}} {{im}} : ## [[haper]] ([[voler#Walon 2|voler]]). ##* Nosse pere aveut on bea mete, mins on lyi a vnou {{~}} {{s-rif|S117}} ## fé piede tos les cwårs a (on [[tremleu]]). ##* I s' a fwait {{~}} ås cwåtes {{s-rif|S0}} ==== {{H|ratourneures}} ==== [[i fåt greter wice k' i schôpeye]] ==== {{H|parintaedje}} ==== *[[schôpe]] *[[schôpiaedje]], [[schôpiant]], [[schôpeymint]], [[schôpiêye]], [[schôpieure]], [[schôpia]] *[[rischôpyî]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== [[greter]], [[kihagnî]], [[dimagnî]] ==== {{H|mots vijhéns}} ==== [[catyî]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | chaupiyè = S117 | chaupyi = C13, O2 | chaupyî = O0 | chompier = S17 p. 233, S117 | chôpî = C9 | chôpier = S17 p. 233, S117 | {{=fon|?|chôpiyè}} = S38 | chôpi.yî = S109 | chôpyi = C1,C8,C13, S0 | chôpyî = C62,C99, S117 | [[hompî|homp(y)î]] = LLag | hôpi = (4inme troke) E213 | hôpî = E1,E89,E203 | scaupyî = O0 (a "scau") | (è)scaupyî = O3,O4 | schôpyî = R10,R11,R13 | scôpyî = O0 (a "scau") | shôpi = E165 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|diner ene sinsåcion k' i fåt k' on s' grete |fr= {{t+|fr|démanger}}, {{t+|fr|gratouiller}}, {{t+|fr|picoter}} |en= to {{t+|en|itch}} }} {{ratour|v.pr. si greter a cåze di cisse sinsåcion la |fr= {{t+|fr|se gratter}} |en= to {{t+|en|itch}} }} {{ratour|v.s.dj. aspiter ene håsse a ene sakî |fr= {{t+|fr|démanger}}, {{t+|fr|châtouiller}} |en= to {{t+|en|itch}} }} {{ratour|haper (voler) {{Lka-ra|haper}} }} {{ratour|fé piede tos les cwårs a {{Lka-ra|ploumer}} |fr= {{t+|fr|ruiner}}, {{t+|fr|plumer}} }} === {{H|PE|wa}} === {{-perwa-yî|schôp}} {{PE=}} #* Ça m' a {{~}} tote li nute. ==={{H|VE}}=== {{wp|schôpe}} e6ipz7k4ogfufbklkyjennm5zgfonta xhorbi 0 15830 437730 410801 2026-10-06T12:09:41Z Scribus electronicus 3672 437730 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdjfrk|skurbjan}} ([[rinetyî]]) ; {{FEW|17|140|b}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} chorbi, horbi, horbë, hourbi, hyorbi, hyourbi, hyoubri, chourbi, choûrbi, chourbu, choûrbu, chorbu, chourbë, choûrbë ; {{miers|5|179}} ** {{pzc}} {{AFE|ʃɔʀ.bi}} * {{Ric|xhor·bi}} === {{H|viebe|wa}} === {{-cosiev-|xhorb|xhoub|}} {{~}} {{vc}} # froter ene sacwè ou passer ene loke, on papî so ene sitindêye po ndè rsaetchî del poûssire, des mannestés u li [[rsouwer]]. #* {{~|Xhorbi}} ses mwins. {{s-rif|E203}} #* Dji {{~|xhoube}} si vizaedje avou l' coine do drap d' mwin. {{s-rif|C106}} #* Vinoz {{~}} l' bagaedje avou mi. {{s-rif|C106}} #* Po {{~}} leu raezoe, i metént on drap d’ schieles so li spale del pratike. {{s-rif|HFnot|1862}} #* {{~|Xhorboz}} bén vos pîs, savoz, paski t'taleure, mi feme... {{s-rif|EWET|p. 47}} ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|[[xhorbi l’ cou]]}} # {{r|xhorbi s’ nez}} : fé vni l’ [[nåze]] foû del narene. {{lang|fr|F. se moucher.}} # {{r|aveur si nez xhorbou}} : ni nén aveur çou k’ on ratindeut. {{lang|fr|F. essuyer une déconvenue.}} # {{r|raetchî e vizaedje d’ ene sakî et l’ xhorbi avou s’ pougn}} # {{r|xhorbi l' nez a ene sakî}} : li rmete a s' plaece. # {{r|tchaeconk xhoube si [[cou]] come i vout}} : tchaeconk s’ arindje come i vout po-z avni a çou k’ il a håsse. On dit eto: fwait s’ [[lét]] come i vout coûtchî. {{lang|fr|F. se débrouiller.}} ==== {{H|parintaedje}} ==== * [[xhorbaedje]], [[xhorbeu]], [[xhorboe]] * [[rixhorbi]], [[raxhorbi]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== * [[stiede]] * [[toirtchî]] * [[spoujhî]] * [[rissetchi]] * [[rissouwer]] * [[fourbi]] * [[rifourbi]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | chorbi = G205 p. 336 | chourbi = G205 p. 208 | choûrbu = C1,C106, O0, S109,S117 | chourbù = G205 p. 128 | horbeú = G205 p. 336 | horbi = E1,E89,E203, G205 p. 336 | hourbi = G205 p. 336 | hyorbi = G205 p. 336 | hyourbi = E200, G205 p. 336 | shourbi = E165 | xhorbi = R9,R10,R13 |- = C13 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|rissetchi avou ene loke; {{Lka-ra|rixhorbi}} |fr= {{t+|fr|essuyer}}, {{t+|fr|éponger}} |en= to {{t+|en|wipe}} }} 0w0t7hw11r0che7dksaijo12vny18zr hossî e mantche 0 38795 437749 425766 2026-10-06T21:32:01Z Scribus electronicus 3672 Amidraedjes 437749 wikitext text/x-wiki =={{L|wa|bl}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Sh-m|hossî|e|mantche}} === {{H|vierbire|wa}} === {{~}} # {{mpm}} aveur li mantche ki hosse, et ki va dabôrd si dismantchî, tot djåzant d' ene usteye. #* Li truvele est tote diholtêye, ele {{~|hosse e mantche}}. {{s-rif|E1}} #* A ! Come i dvént halcrosse li pôve pitit poncea Ki rloye les êrives do rew et k' {{~|hosse e mantche}}, La k' ses longowès coxhes et kékès viyès plantches Sont divnowes viermouyeuses do mossea. {{s-rif|LLaginm|(1947), p. 75}} # esse presse a [[mori]]. #* {{lang|wa-fel|L’ome: Tin! vo-l'-là mwért? Li feume: Nèl savîz-v’ nin ? L’ome: '''I hosse è mantche''' dispôy lontins. Li feume: Çou qu’ c’est d’ nos-ôtes ! L’ome: Awè, c’èst vrêye !}} {{s|HSpbd|''Li priyeû''}} # [[esse so ene måle coxhe]]. #* I {{~|hosse e mantche}}. {{s-rif|E203}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== * {{Lka|[[Motyince:mori/walon]]}} ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{WL}}, {{BA}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | hossî ou mantche = S117 | hossî å mantche = R11:hossî (a "hossî") }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|esse presse a mori |fr= être {{t+|fr|au bout du rouleau}}, {{t+|fr|être à l’article de la mort}}, {{t+|fr|vivre ses derniers instants}} }} ehbjwikiz11bl69kog8bwcntli7t84b 437751 437749 2026-10-06T22:04:13Z Scribus electronicus 3672 437751 wikitext text/x-wiki =={{L|wa|bl}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Sh-m|hossî|e|mantche}} === {{H|vierbire|wa}} === {{~}} # {{mpm}} aveur li mantche ki hosse, et ki va dabôrd si dismantchî, tot djåzant d' ene usteye. #* Li truvele est tote diholtêye, ele {{~|hosse e mantche}}. {{s-rif|E1}} #* A ! Come i dvént halcrosse li pôve pitit poncea Ki rloye les êrives do rew et k' {{~|hosse e mantche}}, La k' ses longowès coxhes et kékès viyès plantches Sont divnowes viermouyeuses do mossea. {{s-rif|LLaginm|(1947), p. 75}} # esse presse a [[mori]]. #* {{lang|wa-fel|L’ome: Tin! vo-l'-là mwért? Li feume: Nèl savîz-v’ nin ? L’ome: '''I hosse è mantche''' dispôy lontins. Li feume: Çou qu’ c’est d’ nos-ôtes ! L’ome: Awè, c’èst vrêye !}} {{s|HSpbd|''Li priyeû''}} # [[esse so ene måle coxhe]]. #* I {{~|hosse e mantche}}. {{s-rif|E203}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== * {{Lka|[[Motyince:mori/walon]]}} ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{WL}}, {{BA}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | hossî ou mantche = S117 | hossî å mantche = R11:hossî (a "hossî") | hossî & mange = E89 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|esse presse a mori |fr= être {{t+|fr|au bout du rouleau}}, {{t+|fr|être à l’article de la mort}}, {{t+|fr|vivre ses derniers instants}} }} r534adbvuv5hsed0sgdcrbkxjwrobtw hougnete 0 40902 437755 432885 2026-10-06T22:24:11Z Scribus electronicus 3672 Egzimpe 437755 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|hougne}}, {{caw|ete|s|wa}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|hu.ɲɛt|hy.ɲɛt|y.ɲɛt}}, {{miers|9|153}} {{Hp}}. ** {{pzc}} {{AFE|hu.ɲɛt}} * {{Ric|hou·gnete}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{f}} {{vm}} # {{cins|wa}} [[moncea]] d' [[four]] fwait so l' tchamp po co souwer on pô divant d' esse regregnî. #* Vocial li plouve : fåt bén rade mete li four e {{~s}}. {{s-rif|E203}} #* Mete li four a {{~s}}. {{s-rif|E1}} #* Et vola tot d’ on côp les {{~s}} ki s’ dressèt d’ costé : vos dirîz ene trope di berbis k’ vént d’ abrotchî foû d’ tere {{s-rif|HSpbd|"Fènå-meûs" (1907)}} #* Cwand c' est l' fenå-moes å viyaedje, Maria todi m' feye, ké dalaedje ! On voet, on côp k' i lût l' solea, Les feneuses avou leu rustea, Dins des vweteures, des ptits efants, Et pa l' mwin les cias k' sont pus grands, On les mete subtilmint e coete Drî ene {{~}} ''([http://rifondou.walon.org/cambier-rif.html#hougnete Mme Cambier]). #* L' ome si coûtcha so ene {{~}} et ses ouys si rpaxhît do pus vî spectåke do monde. {{s-rif|JPD}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== * [[houtea]], [[cojhea]], [[hopea]], [[hopion]], [[hopiron]], [[pirceye]], [[pietchron]], [[burea]], [[buron]], [[burton]], [[burtulet]], [[croupete]], [[moulea]], [[moyete]]; {{miers|9|153}}. ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | ègnète = E1 (Petigny-lez-Couvin) | hognète = E1 (Glons) | hougnett = E203 | hougnette = E89 | hougnète = E1 | ognète = E1 (Djiblou) | ougnète = C8,E1 (Nameur & Djivet) | - = R10 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|hopea d' four fwait so l' tchamp po co souwer |fr= {{t+|fr|melon}}, {{t+|fr|vieillote}} }} ==={{H|VE}}=== {{wp}} 12l9r6ea03bo4eua06vxte3scyt8tb4 hourmint 0 42118 437769 411715 2026-10-06T23:47:32Z Scribus electronicus 3672 Ortografeye 437769 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|hour}} {{caw|mint|s|wa|fwaitso=n}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # {{bast|wa}} [[hourdaedje]]. #* Fé {{~}}. {{s-rif|E203}} #* Cwand les {{~s}} sont mås fwaits, il arive des måleurs. {{s-rif|E203}} #* Louke on pô çou ki dj' vén do trover; des viyès caisses (…) Avou çoula, nos alans-st emantchî on {{~}}. {{s-rif|PHT}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto|croejh=Su | hoûdmin = G204 | hoûd’mint = E1 | hoûgnmin = G204 | hoûlmin = E203, G204 | hoûl’mint = E1 | hoûrmin = E89,E203, G204 | hourmint = R10 | hoûr’mint = E1 | hoûrdimint = E1 | hoûymin = G204  | hourdimin = G204 | hoûrdimint = E1 | hoûrdumin = G204 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour| {{Lka-ra|hourdaedje}} |fr= {{t+|fr|échaffaudage}} | }} p0bqug5gtuus401ignti4viafajdiv8 hôtitche 0 45966 437752 431214 2026-10-06T22:09:17Z Scribus electronicus 3672 Ortografeye 437752 wikitext text/x-wiki {{MR|hôtîtche}} == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|houtic|sourd=dum}} (èn ôte pexhon, li coregone, ''Coregona spp.''). === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|hõ.'tiʧ|hoː.'tik|hoː.'tiːʧ|hoː.'tiʃ}}; {{Hp}} {{miers|8|112}}. ** {{pzc}} {{AFE|hõ.'tiːʧ}} * {{Ric|hô·titche}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # {{pexhon|wa}} pexhon des doûcès aiwes, avou des rodjes [[naivuron]]s, {{sla|Chondrostoma nasus}}. #* Pexhî ås {{~s}}. {{s-rif|E203}} #* C’ e-st on {{~}} ki n’ a nén l’ mezeure. {{s-rif|HSsb|1889, p.50}} #* Tén, n a m’ gamén ki prind des {{~s}} al påsse avou on dmey mete di fond. {{s-rif|FNyn}} <gallery> Chondrostoma nasus (aka).jpg La Pêche et les poissons (6266711391).jpg </gallery> ==== {{H|parintaedje}} ==== [[hôtu]], [[hôtea]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== [[hôtu]] ==== {{H|dizotrins mots}} ==== * (pitit hôtitche) : [[hôtea]], [[balowe]], [[cayet]] ==== {{H|dischindance}} ==== {{Dischindance |fr= {{loyén|hotu|ling=fr}} }} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | hôtich = E203 | hôtig = E89 | hôtitche = E1, G208 p. 252, R10 | hôtîtche = G208 p. 252 | hôtike = E1, G208 p. 251 |-= R13 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|''Chondrostoma nasus'' |fr= {{t+|fr|nase}}, {{t+|fr|hotu}} |en= {{t+|en|nase}} |nl= {{t+|nl|sneep}} |de= {{t+|de|Nase}} }} === {{H|VE}} === {{wp|hôtitche}} 8a7hcii2e1cpfumqxp40aujsk3zq8nj schouplêye 0 47195 437766 411700 2026-10-06T23:36:17Z Scribus electronicus 3672 Egzimpe 437766 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == {{-SCH-}} === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|schoupe}}, {{Ris-L}}, {{caw|êye|s|wa}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|ʃup.'lɛːj|ʃyp.'leːj|ʃip.'leːj|hɔp.'lɛːj}} {{BS|sch}} ** {{pzc}} {{AFE|skup.'lɛːj}} * {{Ric|schoup·lêye}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{f}} # {{cont|wa}} çou k' i gn so ene [[schoupe]]. #* {{~|Houplêye}} di diele, di cindrisses. {{s-rif|E203}} #* Del poûssire di fåde: c' est l' noere tere ki gn è dmeure so l' aire di fåde cwand on nd a yeu tiré l' tcherbon d' bwès evoye après l' cûtêye. On-z è ståréve kékès {{~}} pattavå {{s-rif|LMbba}} ==== {{H|ratourneures}} ==== # [[a schouplêye]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | chipeléye = C1,C62 | chip'léye = O0 | chouplêye = S0 | chupeléye = C1,C13 | hoplaie = E203 | houplaie = E89,E203 | schouplêye = R10 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|çou k' i gn a so ene schoupe |fr= {{t+|fr|pelletée}} }} lr851dqjezawen7v3vyrah3ab2fr4ob si hiner 0 48815 437747 344092 2026-10-06T21:23:46Z Scribus electronicus 3672 Amidraedjes 437747 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == {{-vprwa-|hiner}} === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Apl-vprC}} «[[hiner]]» === {{H|viebe|wa}} === {{~}} {{vprmur}} # si fé aler raddimint. #* I s' a stî {{~}} e l' aiwe. # {{djeyo|wa}} cori e-n ene pus grande [[aiwe]], tot djåzant d' on [[rixhea]], d' ene [[rivire]]. #* Li Vesse si {{~|hene}} e Mouze nén lon do maxhaedje des aiwes di l' Ambleve. ==== {{H|sinonimeye}} ==== * (cori e-n ene pus grande aiwe): [[egoliner]], [[si maxhî]], [[si taper]], [[si djeter]] ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|si fé aler raddimint |fr= {{t+|fr|se jeter}} }} {{ratour|cori e-n ene pus grande aiwe |fr= {{t+|fr|se jeter}} }} . a4d73cxl0qwr8qonqfn9av7um0ou6gf hoper 0 48898 437728 410795 2026-10-06T12:00:32Z Scribus electronicus 3672 437728 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == {{-drif-|hopler}} === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|hop}} {{caw|er|v|wa}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|hɔ.'pe|ɔ.'pe|ɔ.'pɛ}} {{Hp}} ** {{pzc}} {{AFE|hɔ.'pe}} * {{Ric|ho·per}} === {{H|viebe|wa}} === {{-codjow-|troke=1|A=hop|come=bouter}} {{~}} # {{Lka}} «[[hopler]]». ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto  | hopé = E203 | hoper = E1,E170, R10 | opè = C1,C99 | oper = C99,C106 | oupè = C8 |- = E165 }} 8hbkmwglfsnm61zhoxcvsjej8m9yxr6 houbionire 0 52254 437754 362082 2026-10-06T22:20:24Z Scribus electronicus 3672 Ortografeye 437754 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Bdj|houbion}} {{caw|ire|s|wa}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{f}} # {{cins|wa}} tchamp la l' on-z ahive do houbion. #* Les plocresses sont-st evoye e l' {{~}}. {{s-rif|E203}} #* I gn aveut toplin des {{~s}} åtoû d' Lidje. {{s-rif|E1}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | hoûbionîre = E9 | eubyonère = C8 | oubionêre = C106,O0 | houbionire = R10 |- = R13  | hoûbîr = E203 | hoûbîre = E1,E89,E170 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour| |fr= {{t+|fr|houblonnière}}, champ de houblon }} 8m13b1if4fsvreql701onkoyn2ad5kv xhorea 0 54250 437732 410799 2026-10-06T20:05:58Z Scribus electronicus 3672 Ortografeye 437732 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|xhore}} {{caw|ea|s|wa}}. === {{H|sustantif|wa}} === {{~}} {{o}} # {{voyr|a}} pitite colire ki l' aiwe court divins, metowe dilé on ptit tchmin. #* Ene feye ki l’ måleur el vént djonde, I n’ pout s’ saetchî foû d’ nou {{~}}. {{s-rif|JVvl|1901, p.83, “Li Vôye di l’Eglise”}} # pitit baxhaedje do terén. #* Mi poenne, ki dj' poirtéve a crås vea Esteut trop pezante po mi screne; dji l' a leyî scheure e {{~}} {{s-rif|JDuch}} # bî d' raiwaedje. # tot ptit ri. ==== {{H|sinonimeye}} ==== * (colire dilé on tchmin): [[xhore]], [[xhoråd]], [[xhorote]], [[corote]], [[gråve]], [[fossé]] * (baxhaedje di terén): [[schavea]], [[golete]], [[colene]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | horai = E203 | horê = G206 p. 34\,42\,138 | horé = E89,E170, G206 p. 138 | horia = G206 p. 138 | {{=fon|?|chorê}} = G206 p. 138 | xhorea= R10 |- = R13 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|colire dilé on tchmin {{Lka-ra|xhoråd}} |fr= {{t+|fr|caniveau}} }} 9icj76ic3yip412a7o0lah17y6wrx0z chnou 0 70441 437770 397777 2026-10-07T11:04:51Z Lucyin 218 437770 wikitext text/x-wiki == {{L|wa-nst}} == == {{H|addj|wa-nst}} == {{~}} # [[chnu]]. dmyn15in4vse1qk65auagpn5wvpnho8 437771 437770 2026-10-07T11:06:34Z Lucyin 218 437771 wikitext text/x-wiki == {{L|wa-nst}} == == {{H|addj|wa-nst}} == {{-addjwa-tpdr|o=chnou|f=chnowe}} {{~}} # [[chnu]]. h2ehw9cds5y3dhynvph7sq8o1jyhlg3 horon 0 70728 437733 411128 2026-10-06T20:09:30Z Scribus electronicus 3672 Ortografeye 437733 wikitext text/x-wiki {{!Rif|schoron}} == {{L|wa}} == === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|*escouron}} do {{bdj|cor|sourd=la}} {{e?}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|hɔ.ˈʀɔ̃}} {{Hp}} ** {{frcjh}} {{AFE|ɔ.ˈʀɔ̃}} ** {{pzc}} {{AFE|hɔ.ˈʀɔ̃}} * {{Ric|ho·ron}} [[File:Madriers01.JPG|thumb|230px]] === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{o}} # {{munu|wa}} spesse plantche di tchinne ou d' faw. #* Li pavé do Pont d' Serè est fwait avou des {{~s}}. {{s-rif|E203}} #* Et, so l' plaece k' i crexha, k' i vica, k' i mora, Si dressa, come ene tour, èn adjeyant moncea D' {{~s}}, d' plantches et d' waxhlins, k' les martchands s' dispitît… {{s-rif|HSpbd|"Li rvindje di l' åbe"}} ==== {{H|mots vijhéns}} ==== * [[plantche]] * [[sômî]] * [[viene]] ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{WL}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | horon = E1,E89,E203,E212b, R10 | shoron = E165 | xhoron = E212 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|spesse plantche di bwès | fr = {{t+|fr|madrier}} (souvent de chêne ou de hêtre) }} qpbjj2lb7f4divhz4wg2yboz3vys272 aveur håsse 0 71508 437735 399339 2026-10-06T20:30:20Z Scribus electronicus 3672 Amidraedjes 437735 wikitext text/x-wiki == {{L|wa|bl}} == === {{H|etimolodjeye}} === {{Sh-m|aveur|håsse}} === {{H|vierbire|wa}} === {{~}} (si codjowe avou ''[[aveur]]'') # è nén poleur ratinde d' ene sacwè k' on djereye dissus. #* Adon, les flots ki s’ kihinèt Ont l’ air d’ {{~|aveur håsse d’}} esse evoye. {{s-rif|JVvl|1901, p.11-12, “Li Bonne Chance fait tot”}} #* S’ on m’ dinreut des aiyes, dj’ åreu håsse di cwiter m’ viyaedje et dj’ ireu vey Lidje et ses belès dicåces tot djhant Diewåde ås distrîxheus. {{s-rif|LLag}} #* C' esteut on martchand di perfecsioneyès pilules po n' pus aveur soe. Vos è purdoz ene al samwinne, et vos n' {{~|avoz pus håsse di}} boere. {{s|LHen|[[w:Li_Ptit_Prince_(Hendschel,_2000)/XXIII|lijhåve so Wikisourd]]}} #* Seulmint, si t’ {{~|end as håsse}}, mi, dji t’ pôrè motoit bén aprinde sol contaedje des coides di bwès (…) {{s-rif|LMbba}} #* Les cis ki bôreatèt sins triyaner, Et ki s’ savèt co {{~}} dins l’ muroe Sins aveur håsse di fote leu pougn didins. {{s-rif|JBoi}} # {{str|wa}} rissinti l' mezåjhe d' aler a l' ouxh. #* {{~|Aveur håsse di}} tchire. {{s-rif|E1}} #* {{~|Aveur håsse di}} pixhî. {{s-rif|E1}} # esse e dandjî, [[poleur må]]. #* Il {{~|a-st avou håsse}}. {{s-rif|E1}} #* Vosse boûsse {{~|årè håsse}}. {{s-rif|E1}} ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|li ci ki ratind n’ a nén håsse}}. ==== {{H|mots vijhéns}} ==== * [[djeryî]] so * [[si rafiyî]] di ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | avu hâss = E203 | avu håsse = E1 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|è nén poleur ratinde d' ene sacwè k' on djereye dissus |fr= {{t+|fr|avoir hâte}} (de), {{t+|fr|être impatient}} de }} 3mf35ng9x64gawj2c3ln04opwkzcr14 håssî les spales 0 72071 437737 427216 2026-10-06T20:47:20Z Scribus electronicus 3672 Amidraedjes 437737 wikitext text/x-wiki =={{L|w|bla}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Sh-m|håssî|les|[[spale|spales]]}}, lu-minme {{calc|hausser les épaules|fr|wa}}. === {{H|vierbire|wa}} === {{~}} # håyner do [[dispréjhaedje]], di l' [[indiferince]], fé l' mawe tot fjhant lever les spales. #* Il {{~|a håssî les spales}} sins rén dire. {{s-rif|E1}} #* D' abîme, vos n' åroz k' aprinde li ramon k' est e l' schayeye. (Djeråd sôrtixh pal droete tot {{~|håssant les spales}}) {{s-rif|ABbdj|1900, sinne XI, p.28}} #* On {{~|håsse les spales}}, et, l’ ouy el five, On s’ renonde tot djhant : « Kî sait ? » {{s-rif|JCmp|« Quî sét ?», 1909, p.134}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== * [[crincî]] les spales ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | hôcî lè spal = E203 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|håyner do dispréjhaedje, di l' indiferince, fé l' mawe tot fjhant lever les spales | fr = {{t+|fr|hausser les épaules}} }} 73j6vpnupfilbacyv2h3vjk7auwzajp 437738 437737 2026-10-06T20:47:33Z Scribus electronicus 3672 437738 wikitext text/x-wiki =={{L|wa|bl}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Sh-m|håssî|les|[[spale|spales]]}}, lu-minme {{calc|hausser les épaules|fr|wa}}. === {{H|vierbire|wa}} === {{~}} # håyner do [[dispréjhaedje]], di l' [[indiferince]], fé l' mawe tot fjhant lever les spales. #* Il {{~|a håssî les spales}} sins rén dire. {{s-rif|E1}} #* D' abîme, vos n' åroz k' aprinde li ramon k' est e l' schayeye. (Djeråd sôrtixh pal droete tot {{~|håssant les spales}}) {{s-rif|ABbdj|1900, sinne XI, p.28}} #* On {{~|håsse les spales}}, et, l’ ouy el five, On s’ renonde tot djhant : « Kî sait ? » {{s-rif|JCmp|« Quî sét ?», 1909, p.134}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== * [[crincî]] les spales ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | hôcî lè spal = E203 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|håyner do dispréjhaedje, di l' indiferince, fé l' mawe tot fjhant lever les spales | fr = {{t+|fr|hausser les épaules}} }} 1m50gjesggkwdtxxqv59gxybl9p9yiv 437743 437738 2026-10-06T21:17:23Z Scribus electronicus 3672 437743 wikitext text/x-wiki =={{L|wa|bl}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Sh-m|håssî|les|[[spale|spales]]}}, lu-minme {{calc|hausser les épaules|fr|wa}}. === {{H|vierbire|wa}} === {{~}} # håyner do [[dispréjhaedje]], di l' [[indiferince]], fé l' mawe tot fjhant lever les spales. #* Il {{~|a håssî les spales}} sins rén dire. {{s-rif|E1}} #* D' abîme, vos n' åroz k' aprinde li ramon k' est e l' schayeye. (Djeråd sôrtixh pal droete tot {{~|håssant les spales}}) {{s-rif|ABbdj|1900, sinne XI, p.28}} #* On {{~|håsse les spales}}, et, l’ ouy el five, On s’ renonde tot djhant : « Kî sait ? » {{s-rif|JCmp|« Quî sét ?», 1909, p.134}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== * [[crincî]] les spales * [[hossî les spales]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | hôcî lè spal = E203 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|håyner do dispréjhaedje, di l' indiferince, fé l' mawe tot fjhant lever les spales | fr = {{t+|fr|hausser les épaules}} }} l7cvwrzyinvra260osv5b3rwegere10 437744 437743 2026-10-06T21:18:21Z Scribus electronicus 3672 437744 wikitext text/x-wiki =={{L|wa|bl}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Sh-m|håssî|les|[[spale|spales]]}}, lu-minme {{calc|hausser les épaules|fr|wa}}. === {{H|vierbire|wa}} === {{~}} # håyner do [[dispréjhaedje]], di l' [[indiferince]], fé l' mawe tot fjhant lever les spales. #* Il {{~|a håssî les spales}} sins rén dire. {{s-rif|E1}} #* D' abîme, vos n' åroz k' aprinde li ramon k' est e l' schayeye. (Djeråd sôrtixh pal droete tot {{~|håssant les spales}}) {{s-rif|ABbdj|1900, sinne XI, p.28}} #* On {{~|håsse les spales}}, et, l’ ouy el five, On s’ renonde tot djhant : « Kî sait ? » {{s-rif|JCmp|« Quî sét ?», 1909, p.134}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== * [[crincî]] les spales ==== {{H|mots vijhéns}} ==== * [[hossî les spales]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | hôcî lè spal = E203 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|håyner do dispréjhaedje, di l' indiferince, fé l' mawe tot fjhant lever les spales | fr = {{t+|fr|hausser les épaules}} }} oxxblc0en98iy4tku60f2iln4me55ll hossî s’ cawe 0 73061 437742 408877 2026-10-06T21:12:13Z Scribus electronicus 3672 Amidraedjes 437742 wikitext text/x-wiki =={{L|wa|bl}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Sh-m|hossî|s’|cawe}} === {{H|vierbire|wa}} === {{~}} # rimouwer s' cawe di contintmint tot djåzant d' on tchén. #* Li tchén {{~|hosse si cawe}}. {{s-rif|E1}} #* Li ptit bouzé valet soreye, Å grand gros noer tchén tot crespou, Ki fwait {{~}} tant k’ i pout. Binåjhe di cisse fiesse sins parey. {{s-rif|JVpr|1897, «Blanc-pîd et s’maisse», p.94 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|rimouwer s' cawe di contintmint tot djåzant d' on tchén |fr= {{t+|fr|remuer la queue}} |grc= {{t+|grc|σαίνω|ral=sainô}} }} c0rl0evlcjm07elb75xcy5x8en6imhc hoûlote 0 73097 437759 430065 2026-10-06T22:44:22Z Scribus electronicus 3672 Ortografeye 437759 wikitext text/x-wiki =={{L|wa}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Bdj|hûwela|sourd=goh}} {{m-s}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|hu.ˈlɔt|u.lɔt|huː.ˈlɔt|u.ˈlɛt|yː.ˈlɔt}} {{Hp}} ** {{pzc}} {{AFE|huː.ˈlɔt}} * {{Ric|hoû·lote}} [[File:Tawny wiki edit1.jpg|thumb|220px]] === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{f}} # {{oujh|wa}} {{do-cr|wa}} sôre di blanc moxhet d' nute raloyî al macralreye ezès doûcès creyances, s' no sincieus est ''Strix aluco''. #* Li {{~}} hoûle. {{s-rif|E1}} #* Et cwand l' andje ås ouys di {{~}}Ava bén fwait, bén edvinté,Diè, rilujhant come li Beaté,So ene nûlêye pus tene k' ene pelote,Aroufla dvant nosse noer cabê,Ki bateut des aiyes e l' nuteye. {{s-rif|JVri|« Pâhûles rîmês » (1897), "Les deus sèmeus", p.24}} #* Torade, divant nost ouxh, ene {{~}} m’ aduza l’ tiesse di si aiye. {{s-rif|JMign| « Li tchèsturlinne dèl Bèle Rotche, 1922, p.24-25}} #* A ! Cwand on lyi djåzéve di macrales et d' loumrotes,Di leus-waerous, di spéres, di noere poye ou d' {{~}},Tot si esprit s' ripoirtéve ås contes les pus fayés. {{s-rif|LLag|"Li ptit hierdî" (1926), p. 64}} #* Ene {{~}}, sol piket do pré Roland, tchawa... Li grand Djam fruzixha et dna-st on côp d' corijhe al Rossete po lyi fé wangnî å pus abeye li måjhinete do vî Pagna {{s-rif|MHic}} ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|tiesse di hoûlote}} : sote kimere. ==== {{H|mots d’ aplacaedje}} ==== * [[duk di hoûlote]] ==== {{H|mots vijhéns}} ==== * [[blanke houprale di nivaye]] * [[houprale]] * [[hourete]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | houlète = G209 | houlote = E1, G209 | hoûlote = G209, R10,R13 | houlott = E203 | houlotte = E89 | hulote = G209 | oolaut = Wi2 | oulète = G209 | oulote = C8, G209, O4 | oûlote = G209 | ûlote = G209 | xhoulotte = E212 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|sôre di blanc moxhet d' nute raloyî al macralreye ezès doûcès creyances |fr= {{t+|fr|hulotte}}, {{t+|fr|chat-huant}} }} cy3k46r1u0m4y1i2w1p0f2vne1kdbz2 houmer l’ air 0 76394 437761 429202 2026-10-06T22:55:08Z Scribus electronicus 3672 437761 wikitext text/x-wiki =={{L|wa|bl}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Sh-m|houmer|l’|air}} === {{H|vierbire|wa}} === {{~}} # sôrti po s' [[ranairi]]. #* Cwand c' est ki l' samwinne est fineye On s' rafeye d' esse li leddimwin ; Dj' emoenne tot l' manaedje foû del veye {{~|Houmer l' air}} ki fwait tant do bén. {{s-rif|TBowp|''Ji sos st'hûreux di m'pauvrité'', avri 1888, p.19}} [[File:Toussaint Brahy œuvres wallonnes posthumes 1892 odio 30.wav]] ==== {{H|variantes}} ==== * [[haper l’ air]] * [[prinde l’ air]] ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{WL}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | houmer l’êr = E1 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|sôrti po s' ranairi |fr= {{t+|fr|prendre l’air}} }} 83vu9xm6p95c0qdz10cxqn0vnvwzdo2 xhorbi l’ cou 0 77540 437731 2026-10-06T12:14:17Z Scribus electronicus 3672 Ahivaedje 437731 wikitext text/x-wiki =={{L|wa|bl}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Sh-m|xhorbi|l’|cou}} === {{H|vierbire|wa}} === {{~}} # rissaetchî l' schite foû del faxhe d' on [[påpåd]]. ==== {{H|ratourneures}} ==== # {{r|[[bon po xhorbi s’ cou]]}} # {{r|[[xhorbi s’ cou dvant d’ aler tchire]]}} ==== {{H|mots vijhéns}} ==== * [[discroter]] * [[faxhî]] ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{WL}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | horbi l’cou = E89 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour| |fr= essuyer le derrière }} 3gkhj6yzj8ihbtlu7jzdwjc4vujdf8m hossî les spales 0 77541 437745 2026-10-06T21:19:48Z Scribus electronicus 3672 Ahivaedje 437745 wikitext text/x-wiki =={{L|wa|bl}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Sh-m|hossî|les|[[spale|spales]]}} === {{H|vierbire|wa}} === {{~}} # fé rmouwer ses spales. #: {{djermon-egzimpe|wa}} ==== {{H|mots vijhéns}} ==== * [[crincî]] les spales * [[håssî les spales]] ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | hossî sès spales }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|fé rmouwer ses spales | fr = remuer les épaules }} 5t5pznb7peyhf6jobtwx9ehvp6gldra si hossî 0 77542 437748 2026-10-06T21:26:24Z Scribus electronicus 3672 Amidraedjes 437748 wikitext text/x-wiki == {{L|wa}} == {{-vprwa-|hossî}} === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{Apl-vprC}} «[[hossî]]» === {{H|viebe|wa}} === {{~}} {{vprmur}} # si fé bodjî d' on costé pus d' l' ôte. #* {{~|Si hossî}} so s' tcheyire. {{s-rif|E1}} ==== {{H|sinonimeye}} ==== {{Boesse|c=2|tite=si fé bodjî d' on costé pus d' l' ôte| * [[si berlondjî]] * [[si birlancer]] }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|si fé bodjî d' on costé pus d' l' ôte |fr= {{t+|fr|se balancer}} }} k1nvzosruroes6ptjxw9igfxi9cb0da kî fwait des efants, k’ i les hosse 0 77543 437750 2026-10-06T21:34:33Z Scribus electronicus 3672 Ahivaedje 437750 wikitext text/x-wiki =={{L|wa|bl}}== ==={{H|etimolodjeye|wa}}=== {{Sh-m|kî|fwait|des|[[efant|efants]]|k’|i|les|[[hossî|hosse]]}} ==={{H|spot|wa}}=== {{~}} # li ci k' fwait des efants lzès doet sognî. #: {{djermon-egzimpe|wa}} ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{WL}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | kî fai dè-z-èfan ki lè hoss = E203 | quî fêt lès-èfants, qu’i lès hosse = E1 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour|li ci k' fwait des efants lzès doet sognî |fr= que celui qui fait des enfants s'en occupe }} 0vxtzjpkuxd9d5dz5kx6cjm2f70owbz houmresse 0 77544 437764 2026-10-06T23:21:06Z Scribus electronicus 3672 Ahivaedje 437764 wikitext text/x-wiki {{MR|schoumrece}} =={{L|wa}}== === {{H|etimolodjeye|wa}} === {{V|houmer}}, {{caw|resse|s|wa}}. === {{H|prononçaedje}} === * {{WAFE}} ** {{prcoi}} {{AFE|hum.ˈʀɛs}} **{{pzc}} {{AFE|hum.ˈʀɛs}} * {{Ric|houmresse}} === {{H|sustantif|wa}} === {{-su-}} {{~}} {{f}} # {{mauh|wa}} feme ki boet bråmint, come li schoumrece ki leye passer l' aiwe. ==== {{H|mots d’ aplacaedje}} ==== * [[houmresse di peket]] ==== {{H|sinonimeye}} ==== * [[ragognasse]] ==== {{H|omofoneye possibe}} ==== * [[schoumrece]] ==== {{H|sipårdaedje}} ==== {{WL}} ==== {{H|ortografeyes}} ==== {{Orto | houmerèsse = E1 | houmress = E203 | houmresse = R10 }} ==== {{H|ratournaedjes}} ==== {{ratour| |fr= femme {{t+|fr|ivrogne}}, {{t+|fr|saoûlarde}} }} == {{H|VE}} == * {{BRIF|9353}} lkmvq5xp6esoundghsx0xxqpci4c961