IRashiya

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="xh">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>xhwiki</dbname>
    <base>https://xh.wikipedia.org/wiki/Iphepha_Elingundoqo</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.4</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">iMedia</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Mahluko</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Ingxoxo</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Ilungu</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Ingxoxo nelungu</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Ingxoxo ngeWikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Ngokweenkcukacha</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Ingxoxo ngokweenkcukacha</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">iMediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Ingxoxo ngeMediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">iThemplethi</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Ingxoxo yethemplethi</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Uncedo</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Ingxoxo ngoncedo</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Uluhlu</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Ingxoxo ngoluhlu</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>IRashiya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3282</id>
    <revision>
      <id>40598</id>
      <parentid>39337</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T11:54:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dr-Andr888</username>
        <id>16060</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>40598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18212" sha1="sehzj2bfzf573d3w7a5x1n5k0c42ojg" xml:space="preserve">{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style=&quot;margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|+&lt;big&gt;&lt;big&gt;'''IRashiya'''&lt;/big&gt;

| align=&quot;center&quot; width=&quot;300px&quot; | &lt;/big&gt;Российская Федерация&lt;/big&gt;
|-
| style=&quot;background:#efefef;&quot; align=&quot;center&quot; colspan=2 |
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot; | [[File:Flag of Russia.svg|125px]]
| align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot; | [[File:Coat_of_Arms_of_the_Russian_Federation.svg|125px]]
|}
|-
| align=&quot;center&quot; colspan=2 | &lt;/big&gt;
|-
| align=center colspan=2 | [[File:Russian Federation (orthographic projection) - 2014, 2022 Annexed Territories disputed.svg|300px]]
|}

'''iRashiya''' lilizwe [[IYurophu|eYurophu]]. Ikomkhulu [[Moscou]].

== Imbali yelizwe ==
Ngenkulungwane yesi-7 ukuya kweye-9, izizwe zaseMpuma zamaSlav zahlala apha, eziye zafuduka ngokuyinxenye zisuka kummandla we[[IYukreyini]] yanamhlanje zaya kummandla osentshona weRashiya yanamhlanje. KumaXesha Aphakathi, amazwe omabini la mazwe ayeyinxalenye yelizwe elinye, ikomkhulu lalo laliyi[[Kyiv]] (ikomkhulu IYukreyini). Ngenkulungwane ye-12, urhulumente Kievan waqalisa ukuqhekeka kwiinqununu ezahlukeneyo. Ngenkulungwane ye-12, uYuri Dolgoruky, unyana we-6 wenkosana yaseKivan uVolodymyr Monomakh, wayengenalo ilungelo etroneni, ngoko ke wazimisela ukoyisa amazwe akumntla-mpuma.

Ngaloo ndlela, embindini wenkulungwane ye-12, izizwe zamaSlav zazifumana zikumazwe akuMbindi Rashiya. Ngaphambi kokufika kwabo, indawo yaseMoscow, eyasekwa nguDolgoruky njengendawo yokuhlala encinci, yayihlala izizwe ezikufutshane neFinns zanamhlanje. Kwaqhambuka imfazwe phakathi kwe ilizwe Vladimir-Suzdal (Central IRashiya) kunye neKiev, nto leyo eyakhokelela ekwahlukaneni kwayo neKivan ilizwe&lt;ref&gt;Прибалтийско-финские народы России / Отв. ред. Е.И. Клементьев, Н.В. Шлыгина. — М.,: Наука, 2003. — С. 361. — 671 с.&lt;/ref&gt;
[[File:Alexander Nevsky shroud 03 by shakko.JPG|thumb|170px|Odexanlr Nevstky - uyise inkosana yokuqala eMoscow]]

Emva kokuhlasela kukaBatu ngo-1240, inkokeli yeenkosana zasemntla, uAlexander Nevsky, waba ngunyana nomfundi owamkelwa nguBatu, kwaye ukuthatha inxaxheba kuka-Alexander emfazweni kwicala leHorde kwakhokelela kunyana wakhe oneminyaka eli-16 ubudala, uDaniil, waba yinkosana yokuqala yaseMuscovite, ekhokelela ekuphuhlisweni kweRashiya yanamhlanje.Esini isixeko esikhulu samaxesha phakathi kwiRashiya yanamhlanje yayiyi Veliky Novgorod, eyayisoloko isilwa neMoscow yaza yoyiswa yiMoscow kuphela ngowe-1478.

Abantu bexesha elizayo baseUkraine nabaseBelarusian ekugqibeleni bahlukana namaRashiya azayo ngenkulungwane ye-14, baba yinxalenye yeGrand Duchy yaseLithuania (kude kube ngenkulungwane ye-18, aba bantu babini babezalana ngokusondeleyo, kwaye ngoku amagama avela kwiilwimi zaseUkraine naseBelarusian angama-84% afanayo).

Ngasekupheleni kwenkulungwane ye-15, iGolden Horde yaqhekeka yaya kutsho kwiCrimea Krai, iAstrakhan neKazan Krais, neRashiya, eyayisilwa iimfazwe eziqhubekayo zogonyamelo nxamnye namaqabane ayo angaphambili nabamelwane, ngokuyintloko iGrand Duchy yaseLithuania. Amadabi esixeko saseSmolensk ayeqhelekile. Abantu baseRashiya baphuma kwizizwe zamaSlavic aseMpuma baza benza isizwe esahlukileyo ngexesha leMuscovite ngenkulungwane ye-17&lt;ref&gt;Тарас А. Е. Войны Московской Руси с Великим княжеством Литовским и Речью Посполитой в XIV—XVII вв. — М.; Минск : АСТ; Харвест, 2006. — 800&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Русско-литовские и русско-польские войны // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Кром М. М. Стародубская война (1534—1537). Из истории русско-литовских отношений. — М.: Рубежи XXI, 2008.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Записки о Московіи XVI вѣка сэра Джерома Горсея. Переводъ съ англійскаго Н. А. Бѣлозерской. Съ предисловіемъ и примечаніями Н. И. Костомарова.— С.-Петербургъ: Изданіе А. С. Суворина, 1909. — 159 с.&lt;/ref&gt;.
[[File:Muscovy 1390 1525.png|thumb|220px|Imephu yenkulungwane ye-15]]
Abantu baseRashiya banamhlanje beza kumazwe ase-IYukreyini ngenkulungwane ye-17, kwaye ngexesha lomzabalazo wama-IYukreyini ukuze bazimele kunye nokuchasa uhlaselo lwasePoland ngo-1648-1654, phantsi kobunkokeli bukaBogdan Khmelnytsky, isivumelwano se-truce neRashiya sagqitywa ngo-1654&lt;ref&gt;[http://litopys.org.ua/ohienko/oh14.htm XIVЯК МОСКВА ЗНИЩИЛА ВОЛЮ ДРУКУ КИЄВО-ПЕЧЕРСЬКОЇ ЛАВРИ]&lt;/ref&gt;.

Abemi baseIYukreyini babengagqalwa ngokusemthethweni njengabemi kwaye babethunyelwa rhoqo kunye ukuya kusebenza ngenkani nzulu eRashiya, ukwaphulwa kwesivumelwano sika-1654. (Abemi baseIYukreyini abayi-10 000 bafa ngenxa yeemeko ezingacocekanga ngexesha lokwakhiwa kweLadoga Canal.) Oku kwakhokelela ekuvukeleni kukaHetman Ivan Mazepa ngowe-1708, owaqhawula ubudlelwane neRashiya waza wafuna ukuba phantsi kokhuseleko lwaseSweden&lt;ref&gt;[https://archive.org/details/OtmStMalPechSl1905/1905/page/n5/mode/1up?view=theater Об отмене стеснений малорусского печатного слова]&lt;/ref&gt;.

Ngomnyaka we-1775, iRashiya yatshabalalisa i-Cossacks yase-IYukreyini kunye neenqaba zabo - iSich, eyakhokelela ekugqilazweni kwabantu base-IYukreyini kunye nomgaqo-nkqubo we-Russification - ukutshatyalaliswa ngokusemthethweni kolwimi lwase-IYukreyini kunye nenkcubeko&lt;ref&gt;[https://archive.org/details/sirio007/page/n389/mode/1up?view=theater Собственноручное наставление Екатерины II князю Вяземскому при вступлении им в должность генерал-прокурора (1764 года)]&lt;/ref&gt;. 
[[File:Валуєвський циркуляр. Valuev Circular.jpg|thumb|200px|Umyalelo we-Valuev we-1863: &quot;Ulwimi lwase-Ukraine aluzange lubekho, alukho, kwaye alukwazi ukubakho, kwaye nabani na ongavumelaniyo nale nkcazo ulutshaba lwaseRashiya.&quot;]]
Imizekelo ebalaseleyo yalo mgaqo-nkqubo nguMyalelo we-Ems (Эмский указ) kunye nommiselo woMphathiswa weMicimbi yaNgaphakathi eRashiya uPyotr Valuev (Валуевский зиклуар), owalela abantu baseIYukreyini ukusebenzisa ulwimi lwabo lwenkobe&lt;ref&gt;[http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&amp;I21DBN=EIU&amp;P21DBN=EIU&amp;S21STN=1&amp;S21REF=10&amp;S21FMT=eiu_all&amp;C21COM=S&amp;S21CNR=20&amp;S21P01=0&amp;S21P02=0&amp;S21P03=TRN=&amp;S21COLORTERMS=0&amp;S21STR=Valuievskyj_tsyrkuliar ВАЛУЄВСЬКИЙ ЦИРКУЛЯР]&lt;/ref&gt;.

Ngomnyaka we-1914, uMlawuli uNicholas II wavala ukubhiyozela iminyaka eyi-100 yokuzalwa kombhali odumileyo waseIYukreyini uTaras Shevchenko, owabangela ukucaphuka kwi-Empire yaseRashiya&lt;ref&gt;[https://kpi.ua/shevchenko-revolt Ювілей Т.Г. Шевченка і студентські заворушення в Києві 100 років тому]&lt;/ref&gt;.

Ekuqaleni kowe-1917, iMvukelo kaFebruwari eyayikhokelwa nguAlexander Kerensky yabhukuqa ubukhosi yaza yabhengeza iRashiya njengeriphabliki, inika abantu abaninzi ababecinezelwe ngaphambili ithuba lokulwela inkululeko yabo&lt;ref&gt;Корніеєнко Агніешка Розстріляне відродження / Rozstrzeelane odrodzenie, Краків-Перемишль 2010 (пол.), 272 с.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt; Від українізації до русифікації. Інформаційний бюлетень ЗП УГВР. — Ч. 2. — Нью-Йорк, 1970.&lt;/ref&gt;.

Emva kokuba ethabathe ulawulo ngasekupheleni kowe-1917, uVladimir Lenin wabhengeza imfazwe yamakhaya kwindawo eyayisakuba yiRiphabliki yaseRashiya, inxalenye yayo yayiyimfazwe yowe-1917–1921 phakathi kweUkraine neRashiya, eyakhokelela kukwahlulwahlulwa kweUkraine phakathi kwePoland neRashiya (ukususela ngowe-1922 yiSoviet Union)&lt;ref&gt;Історія української літератури XX століття: у 2 кн.: 1910—1930-ті роки: Навч. посібник/ за ред. В. Г. Дончика. — Кн. 1. — К.: Либідь, 1993. — С. 21.&lt;/ref&gt;.

Ngowe-1932-1933, urhulumente waseSoviet phantsi kukaJoseph Stalin waqhuba iHolodomor (indlala yokwenziwa), amazwe amaninzi ayibona njengembubhiso yabantu baseUkraine yaza yasuba ubomi babantu abafikelela kwizigidi ezili-10 IYukreyini nakumazantsi eRashiya, uninzi lwabo luhlala abantu baseIYukreyini&lt;ref&gt;Репресовані кінематографісти. Актуальна пам'ять: Статті й документи /Кінематографічні студії. Випуск п'ятий. — К.: «Кіно-Театр»; «АРТ КНИГА», 2017. — 176 с.&lt;/ref&gt;.
[[File:Gulag Location Map.png|thumb|250px|Imephu yeenkampu zoxinaniso zaseGulag ezenziwe ngexesha lobuzwilakhe bukaStalin]]
Ngowe-1937, i-NKVD (kamva yabizwa ngokuba yi-ISebe leMicimbi yaNgaphakathi yeSoviet Union) yadubula ininzi ye-intelligentsia yase-Ukraine, amanani enkcubeko, kunye nososayensi, kwaye iintsalela zabo zangcwatywa ngokufihlakeleyo kwiHlathi laseBykivnyan, apho isikhumbuzo sakhiwa emva kokuwa kweSoviet Union. Imeko efanayo yayikhona eBelarus ngo-1937&lt;ref&gt;Українська література XX століття: навч.-метод. посіб. для студентів 2-го курсу, які навчаються за спец. 035 — Філологія (заоч. форма) / Нар. укр. акад., каф. українознавства; упоряд. О. В. Слюніна. — Харків: Вид-во НУА, 2018. — 128 с.&lt;/ref&gt;.

Ngowe-1939, iSoviet Union, ikunye neJamani, yahlasela iPoland, nto leyo eyakhokelela ekuqaliseni kweMfazwe Yehlabathi II, yaye de kwaluhlaselo ngowe-1941, yayixhasa iJamani ngokwezoqoqosho&lt;ref&gt;Каганов Ю. О. Опозиційний виклик: Україна і Центрально-Східна Європа 1980-х — 1991 рр. — Запоріжжя, 2009.Касьянов Г. В. Незгодні: українська інтелігенція в русі опору 1960- 80-х років. — К., 1995&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Русначенко А. М. Національно-визвольний рух в Україні середина 1950-х — початок 1990-х років. — К., 1998.&lt;/ref&gt;.

Ngeminyaka yee-1960 kunye neyee-1980, urhulumente waseSoviet wacinezela abantu abaphikisayo, wabathumela ezintolongweni nakwizibhedlele zabagula ngengqondo, oyena mchasi udumileyo yayinguVasyl Stus waseIYukreyini. Ngowe-1985-1991, iSoviet Union yawa ngenxa yohlaziyo lwedemokhrasi, yaye ngowe-1991, amazwe ali-14 avakalisa inkululeko&lt;ref&gt;Каганов Ю. О. Опозиційний виклик: Україна і Центрально-Східна Європа 1980-х — 1991 рр. — Запоріжжя, 2009.Касьянов Г. В. Незгодні: українська інтелігенція в русі опору 1960- 80-х років. — К., 1995&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Русначенко А. М. Національно-визвольний рух в Україні середина 1950-х — початок 1990-х років. — К., 1998.&lt;/ref&gt;.
[[File:Evstafiev-chechnya-palace-gunman.jpg|thumb|250px|Amabhodlo esixeko saseGrozny, ngo-1995]]

Ngeminyaka yee-1990, iRashiya yalwa imfazwe eqatha neRiphabliki yaseChechen, eyayisele ifumene inkululeko (eli lizwe lincinane lathinjwa yiRashiya ngenkulungwane ye-19), yalitshabalalisa ngokupheleleyo ikomkhulu, iGrozny &lt;ref&gt;Mirosław Kuleba. Imperium na kolanach. Wojna w Czeczenii 1994—1996. Oficyna Wydawnicza VOLUMEN, 1998. — 392 s&lt;/ref&gt;.

Ngo-2008, iRashiya yahlasela iGeorgia, yathimba ummandla weSouth Ossetia&lt;ref&gt;Niedermaier, Ana K. Countdown to War in Georgia, Russia's Foreign Policy and Media Coverage of the Conflict in South Ossetia and Abkhazia (2008); a Russian perspective&lt;/ref&gt;.

Emva kwesihlandlo sesithathu sika-Vladimir Putin ekulawuleni ngo-2012, iRashiya yaqalisa ukuqhawuka okukhulu kwintetho yasimahla, kwaye uPutin waqala ukuqokelela amajoni kufutshane nemimandla esempuma yeIYukreyini. Ukugcina amandla, uMongameli wase-IYukreyini ngoko uViktor Yanukovych wacela uPutin ukuba athumele imikhosi kwaye ahlasele i-IYukreyini ngo-2013, ekhokelela kuqhanqalazo olubizwa ngokuba yi-Euromaidan.

Ngomhla wama-20 kuFebruwari 2014, ngoxa uYanukovych wayeseKyiv, iRashiya yaqalisa ukuthimba usingasiqithi weCrimea kumazantsi eIYukreyini, yaza kamva yamnkela uYanukovych emva kokuba ebalekile. Ngomhla we-12 ku-Epreli 2014, iRashiya yaqalisa umsebenzi womkhosi kwimpuma yeIYukreyini, xa imikhosi ephantsi komyalelo wegosa leNkonzo yoKhuseleko yaseRashiya u-Igor Girkin wahlasela isixeko saseSloiansk. Ngomhla we-13 ku-Epreli, i-IYukreyini yaqalisa umsebenzi wokulwa nabanqolobi, i-ATO&lt;ref&gt;
[https://nikvesti.com/news/incidents/59805 Террористы привязали мужчину с украинским флагом к столбу в Зугрэсе]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;
[https://news.obozrevatel.com/politics/80167-popavshij-v-plen-boets-ato-rasskazal-ob-izdevatelstvah-tolpyi-u-stolba-pozora.htm Попавший в плен боец АТО рассказал об издевательствах толпы у &quot;столба позора&quot;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
[https://www.5.ua/suspilstvo/nezlamni-iryna-dovhan-istoriia-donechchanky-katovanoi-okupantamy-za-dopomohu-ukrainskym-biitsiam-197262.html НЕZЛАМНІ: Ірина Довгань - історія донеччанки, катованої окупантами за допомогу українським бійцям ]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
[https://web.archive.org/web/20160902091720/http://uapress.info/uk/news/show/37843 Патріотка Ірина Довгань, яку катували терористи, розповіла, чому не вважає себе героїнею]&lt;/ref&gt;.
[[File:Ruins of Donetsk International airport (16).jpg|thumb|250px|Isikhululo seenqwelomoya saseDonetsk satshatyalaliswa yimikhosi yaseRussia ngexesha lokuhlala esixekweni, ngo-2014]]
Kuze kube ngu-2022, iRashiya, ngopopi &quot;weRiphabhliki yaseDonetsk&quot;, umlawuli wakhe wokuqala wayengumongameli waseMoscow u-Alexander Borodai, walwa imfazwe efihlakeleyo elwa ne-IYukreyini, eyakhula yaba yimfazwe epheleleyo. Ngo-2022, uqhanqalazo oluninzi oluchasene nemfazwe lwenzeka kulo lonke elaseiRashiya, olwalucinezelwa ziinkonzo zokhuseleko&lt;ref&gt;Laruelle M. Accusing Russia of fascism (англ.) // Russia in Global Affairs. — 2020. — Iss. 18, no. 4. — P. 100—123.&lt;/ref&gt; 
&lt;ref&gt;Garaev D. The Methodology of the ‘Russian World’and ‘Russian Islam:’New Ideologies of the Post-Socialist Context (англ.) // The Soviet and Post-Soviet Review. — 2021. — Iss. 48, no. 3. — P. 367—390.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Лариса Дмитрівна Якубова. Рашизм: звір з безодні. — Akademperiodyka, 2023. — 315 с. &lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Tsygankov, Daniel Beruf, Verbannung, Schicksal: Iwan Iljin und Deutschland // Archiv fuer Rechts- und Sozialphilosophie. — Bielefeld, 2001. — Vol. 87. — 1. Quartal. — Heft 1. — S. 44—60.&lt;/ref&gt;.

E-IYukreyini, iRashiya yenza ulwaphulo-mthetho olunzima lwemfazwe, olufana nokugqobhoza iindawo zokuhlala, ukutshatyalaliswa ngokupheleleyo kwezixeko ezifana neMariupol, kunye nokutshutshiswa kwabemi ngenxa yesimo sabo saseIYukreyini, kuquka ukungcungcuthekiswa kwiindawo ezingaphantsi kwamakhaya abo. Olona lwaphulo-mthetho lunobuzaza olujoliswe kubemi baseIYukreyini kukudubula eBucha, okwenzeka ngoMatshi ka-2022&lt;ref&gt;[https://memopzk.org/figurant/moskalyov-aleksej-vladimirovich/ Москалёв Алексей Владимирович]&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;[https://suspilne.media/kyiv/785809-poskodzena-budivla-med-zakladu-e-zagibli-rf-zavdala-povtornogo-udaru-po-kievu/ Пошкоджена будівля медзакладу, є загиблі: РФ завдала повторного удару по Києву]&lt;/ref&gt;.

Kwiindawo ezihlaselweyo, amaRashiya aqala ukutshatyalaliswa ngobuninzi beencwadi zolwimi lwaseIYukreyini ezivela kumaziko emfundo, iimyuziyam, kunye namathala eencwadi angahambelani nomgaqo-nkqubo waseRashiya, kwaye adala inkqubo yeenkampu &quot;ukuhluza&quot; (IsiRashiya: Фильтрационные лагеря России на Украине) apho abemi bavalelwa entolongweni kwaye bathuthunjiswa&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 'You can't imagine the conditions' - Accounts emerge of Russian detention camps]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps']&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’]&lt;/ref&gt;.
[[File:Mariupol 20220323 001.jpg|thumb|250px|Esinye sezakhiwo ezininzi zokuhlala eMariupol zatshatyalaliswa yiRashiya, abantu abaninzi baseIYukreyini batshiswa bephila kumagumbi abo ebudeni bokuhlasela kweenqwelo-moya ebusuku.]]
kunye nenqaku lesazinzulu sezobupolitika saseRashiya uTimofey Sergeytsev, “Ifanele Yenze Ntoni IRashiya NgeIYukreyini?” (IsiRashiya: Что Россия должна сделать с Украиной?), yabizwa ngokuba &quot;ngumbhalo-ngqangi waseRashiya ongokubulawa kwabantu&quot; ngumbhali-mbali waseMelika uTimothy Snyder&lt;ref&gt;[https://snyder.substack.com/p/russias-genocide-handbook Russia's genocide handbook]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://kanaldim.tv/ru/eto-nastoyashhij-konczlager-21-filtraczionnyj-lager-sozdali-okkupanty-na-donetchine/ Это настоящий концлагерь: 21 фильтрационный лагерь создали оккупанты на Донетчине]&lt;/ref&gt;.
== References ==
{{DEFAULTSORT:Rashiya}}
[[Category:iRashiya| ]]
[[Category:Amazwe]]


{{stub}}</text>
      <sha1>sehzj2bfzf573d3w7a5x1n5k0c42ojg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>John solilo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7448</id>
    <revision>
      <id>40596</id>
      <parentid>37136</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T00:43:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>10408</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>40596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2107" sha1="qj47h6jo2hry853gi91q1hzhzlm0vdb" xml:space="preserve">== John Patrick Solilo ==
UJohn Patrick Solilo waazalwa e[https://web.archive.org/web/20231030142703/https://openafrica.org/participant/mgwali-cultural-village/ Mgwali], isikhululo semishini esinelifa lencwadi eliqinileyo, ngowe-1 kweyoMqungu, ngokutsho kukaJabavu (1936). Nangona kunjalo kwi sifi esibhalwe nguVulindlela, uSolilo waazalwa e[https://www.mindat.org/feature-977400.html Mdizeni] kwi-district yase[[:en:Qonce|Qonce]] ngo-1866. Ilitye lakhe lengcwaba libhala iminyaka yakhe yokuba eswelekile engu-76, ngoku ke inokuba waazalwa ngo-1864. Njenge lungu lama[https://web.archive.org/web/20231030142702/https://iafrika.org/xh/iziduko-zoo-cirha-clan-names/ Cirha], wayesaziwa njengo[https://web.archive.org/web/20231030142702/https://iafrika.org/xh/iziduko-zoo-cirha-clan-names/ Qhanqolo], njengesinye isinyanya sakokwabo. Ukhulele eziHlahleni ([[:en:Debe_Nek|Debe Nek]]) waze wafunda isikolo eMdizeni naseMgwali. Ngo-1888 waabhalisa kwi ziko eLovedale apho waphumelela ukuba yititshala ngo-1891. Emva kweminyaka emine ese[[:en:Kimberley,_Northern_Cape|Kimberly]] usuka ku-1900 ukuya ku-1903 uye wabuyela entshona koloni, watshata, waze wafudukela e[[:en:Cape_Town|Kapa]]. Njengokuba ekhonza iAnglican icawe njengomfundisi, uye waqhubekeka ngezifundo zakhe zobufundisi kwi mishini yase Saint Matthews kude kufutshane kuneKeiskamahoek; wenziwa idikoni ngo-1910 wase wamiselwa kweyeSilimela ngo-1916. Waaphangela eHershel (1910-13), ePeddi (1913-17), eRhafu (1917-19), eHershel okwesibini (1919-20) emva koko nasemishini yaseSt Andrew’s eKomani (1920-23), kwi mishini yaseSt Peter’s eCradock (1923-28) kwaye, ekugqibeleni, eAnne’s mishini eRhini usuka ku-1928 de ukufeni kwakhe kweyoMqungu ngo-1940. 

Amaxesha jikelele, abo babhala ngoSolilo bathetha ngegalelo lakhe kuluntu aluncedileyo, kanye nokukhululeka kwakhe kucalucalulo, ngakumbi kwintsebenziswano yakhe nabantu bakwaXhosa nama[https://www.sahistory.org.za/sites/default/files/archive_files/AmaMfengu%20Debate%20-%20Manduleli%20Bikitsha.pdf Mfengu], phakathi kwabo kwakukho ubutshaba obukhulu. 

==== Imithobo Yolwazi ====
Tom, E. 2023.</text>
      <sha1>qj47h6jo2hry853gi91q1hzhzlm0vdb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Juventus Football Club</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7625</id>
    <revision>
      <id>40597</id>
      <parentid>38278</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T00:46:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>10408</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>40597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6671" sha1="e7p83z29z96t5sc4yzubtotzzhjkyja" xml:space="preserve">'''IJuventus Football Club''' eyaziwa ngcono '''njengeJuventus''',  yiklabhu [[Ibhola ekhatywayo|yebhola ekhatywayo]] [[IItaly|yase-Italian]] esekelwe kwisixeko [[ITurin|saseTurin]]. Idlala kwiSerie [[Serie A|A]], icandelo eliphezulu lobuntshatsheli base-Italiya.

Yasekwa ngo-1897 liqela labafundi besikolo samabanga aphakamileyo basekhaya,  ''Juve'', njengoko ifinyeziwe,  yiklabhu yesibini yakudala phakathi kwezo zisasebenza elizweni, emva IGenoa (1893); ungoyena unesihloko kwaye unesona sithethe sikhulu sezemidlalo kunye nenye yezona zidumileyo kwihlabathi kunye neendebe ezisemthethweni ezingama-70 eziphumelele ngexesha lakhe encotsheni yephiramidi yezemidlalo yesizwe, kubandakanya irekhodi le-36 izihloko zeentshatsheli zase-Italiya kunye ne-11 kwi. Ukhuphiswano lweUEFA . &lt;ref&gt;{{Cite web|date=20 novembre 2006|title=Juventus building bridges in Serie B|url=http://www.fifa.com/live-scores/news/y=2006/m=11/news=juventus-building-bridges-serie-107733.html#juventus+building+bridges+serie+b|language=en}}&lt;/ref&gt; Ithathe inxaxheba kwintshatsheli yesizwe ephezulu rhoqo ukususela ekuqaleni kwayo kwi -1900, ngaphandle kwexesha le-2006-2007. Emva kokuba enze umdlalo wakhe wokuqala kwiyunifomu ye-rosanero, ekuqaleni kwenkulungwane yamashumi amabini wamkela iyunifomu yokudlala emnyama nemhlophe namhlanje. &lt;ref name=&quot;Vaciago&quot;&gt;{{Cite web|date=14 settembre 2019|title=Juventus, ecco perché le maglie sono bianconere|url=https://www.tuttosport.com/news/calcio/serie-a/juventus/2019/09/14-61056847/juventus_ecco_perche_le_maglie_sono_bianconere}}&lt;/ref&gt;

Ubudlelwane kunye nosapho lwakwa-Agnelli, oluye lwahlala luhlala lungaphazamiseki ukususela ngo-1923, lubambiswano lokuqala kunye nexesha elide loshishino lwezemidlalo e-Italy;  ngokusebenzisa imodeli yolawulo ekhethekileyo esekiweyo okwangoku, iklabhu yeJuventus yaba yenye yeeklabhu zezemidlalo zaseTaliyane zokuqala ukuphumeza ''ubume'' bobuchwephesha ''ante litteram'',  izimise kwinqanaba lesizwe ukusuka kwiminyaka elishumi elandelayo nakwamanye amazwe ukusuka phakathi. -1970 kwinkulungwane. &lt;ref&gt;{{Cite web|date=8 gennaio 2015|title=Breathing in football and Alpine air in Turin|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2195157.html|language=en}}&lt;/ref&gt; Kwiminyaka elishumi elandelayo baba yiklabhu yokuqala yokuphumelela yonke imincintiswano emithathu yaseYurophu: i [[UEFA Europa League|-UEFA Cup]] (1976-1977), i- Cup Winners 'Cup (1983-1984) kunye ne- [[I-UEFA Champions League|European Cup]] (1984-1985); &lt;ref&gt;{{Cite web|date=21 giugno 2019|title=Le cinque che hanno vinto tutto|url=https://it.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2518940.html}}&lt;/ref&gt; kunye noloyiso kwi- 1984 UEFA Super Cup kunye ne- Intercontinental Cup ka-1985 naye waba ngowokuqala emhlabeni ukuba aphumelele zonke iindebe ezisemthethweni ze-UEFA zamadoda ngoko zisebenza, &lt;ref name=&quot;Caroli&quot;&gt;{{Cite news|date=9 dicembre 1985|title=Juve, Grande Slam|url=http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,16/articleid,1370_02_1985_0314_0023_13784774/|access-date=2023-11-11|archive-date=2022-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20221114213437/http://www.archiviolastampa.it/component/option,com_lastampa/task,search/mod,libera/action,viewer/Itemid,3/page,16/articleid,1370_02_1985_0314_0023_13784774/|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt; irekhodi liphuculwe ngakumbi ngempumelelo kwi- Intertoto ka-1999 . Indebe . &lt;ref name=&quot;Saffer&quot;&gt;{{Cite web|date=10 aprile 2016|title=Paris sulle orme della Juventus|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0252-0d04623c4c2f-62fb1e2d232c-1000--paris-sulle-orme-della-juventus/}}&lt;/ref&gt;

Udweliswe kwi- Italian Stock Exchange ukususela 2001, &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Juventus Football Club|url=http://www.borsaitaliana.it/borsa/azioni/dati-completi.html?isin=IT0000336518&amp;lang=it}}&lt;/ref&gt; Juventus yinkampani joint-stock ibekwe phantse ngokusisigxina, ukususela kwisiqingatha sesibini 90s, phakathi kweeklabhu zebhola ekhatywayo ezilishumi phezulu kwinqanaba lehlabathi kwicandelo lezemali ngokwemiqathango yengeniso, ixabiso lemarike yemasheya kunye nenzuzo .  Abadlali bebhola ekhatywayo abaninzi baye bavuzwa ngexesha labo kwiklabhu enawona mabhaso aphezulu kakhulu, afana neBallon d'Or (8) kunye neFIFA World Player (3), zombini iirekhodi kwinqanaba lase-Italiyane labelwana ngalo IMilan; igalelo lakhe kwiqela lesizwe lase-Italiya, ngaphandle kokuphazanyiswa ukususela ekuqaleni kweminyaka yoo-1920 kwakunye nelona qela libalaseleyo phakathi kwamaqela ase-Italiyane, lalisenza isigqibo kwimpumelelo yeqela lesizwe . &lt;ref name=&quot;López Carreño&quot;&gt;{{Cite news|title=Los Campeones de los Mundiales y la influencia de sus jugadores|language=es|url=http://www.cihefe.es/cuadernosdefutbol/2014/10/los-campeones-de-los-mundiales-y-la-influencia-de-sus-jugadores/|issn=1989-6379}}&lt;/ref&gt; Ikwaxhaswa yeyona nkxaso inkulu yesizwe kunye nokuba ixhaphake kakhulu kwinqanaba lehlabathi, &lt;ref name=&quot;ricerca&quot;&gt;{{Cite journal|last=Demos &amp; Pi|date=settembre 2016|title=LI Osservatorio sul Capitale Sociale degli italiani – Il tifo calcistico in Italia|url=http://www.demos.it/2016/pdf/4054capsoc51_2016-10-01tifo.pdf|pages=3; 10|archive-url=https://web.archive.org/web/20161031030044/http://www.demos.it/2016/pdf/4054capsoc51_2016-10-01tifo.pdf}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;tifosi&quot;&gt;{{Cite web|date=16 ottobre 2019|title=Juve, oltre un milione di magliette vendute nel 2019|url=https://www.calcioefinanza.it/2019/10/16/quante-magliette-ha-venduto-la-juve-grazie-a-ronaldo/}}&lt;/ref&gt; ikakhulu kumazwe anemigration ephezulu yase-Italiya, eyenza ngaxeshanye ibe sisimboli esichasene ne-parochial kunye nesiTaliyane .  &lt;ref&gt;{{Cite news|date=14 aprile 2015|title=La Juventus, dernier rescapé d'un football italien en déclin|language=fr|url=https://www.lemonde.fr/football/article/2015/04/14/la-juventus-turin-porte-drapeau-d-un-football-italien-en-declin_4614951_1616938.html}}&lt;/ref&gt; Ngo-2000 iJuventus yabekwa [[FIFA|yiFIFA]] kwindawo yesixhenxe (yokuqala isiTaliyane) kwindawo yelizwe yeeklabhu ezingcono kakhulu kwihlabathi, &lt;ref&gt;{{Cite web|date=23 dicembre 2000|title=The FIFA Clubs of the 20th Century|url=http://www.fifa.com/events/playergala00/documents/Club.pdf|language=en}}&lt;/ref&gt; ngelixa ngo-2009 babizwa ngokuba liqela elingcono kakhulu kweli lizwe kwaye okwesibini kwinqanaba laseYurophu yi- IFFHS, emva koko. IReal madrid, yenkulungwane yama-20. &lt;ref&gt;{{Cite web|date=10 settembre 2009|title=Europe's Club of the Century|url=http://www.iffhs.de/?a413f0e03790c443e0f40390b41be8b01905fdcdc3bfcdc0aec70aeedb883ccb05ff1d|publisher=International Federation of Football History &amp; Statistics|language=en}}&lt;/ref&gt;

== Iimbekiselo ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>e7p83z29z96t5sc4yzubtotzzhjkyja</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>