Wikipedia
xhwiki
https://xh.wikipedia.org/wiki/Iphepha_Elingundoqo
MediaWiki 1.47.0-wmf.6
first-letter
iMedia
Mahluko
Ingxoxo
Ilungu
Ingxoxo nelungu
Wikipedia
Ingxoxo ngeWikipedia
Ngokweenkcukacha
Ingxoxo ngokweenkcukacha
iMediaWiki
Ingxoxo ngeMediaWiki
iThemplethi
Ingxoxo yethemplethi
Uncedo
Ingxoxo ngoncedo
Uluhlu
Ingxoxo ngoluhlu
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Ebhayi
0
2269
40676
36806
2026-06-11T11:05:38Z
CharlieSakza2002
16122
Ndilifake phakathi kwamagama
40676
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Port Elizabeth Donkin Reserve.jpg|thumb|Heart of Elizabeth]]
'''[[iBhayi]]''' yidolophu esentshona [[iPhondo yaMpuma-Koloni|yase mpuma koloni]], kulapho ezinye inkokheli zenkululeko zakhulela khona. iBhayi yenye yedolopho ezinkulu [[uMzantsi Afrika|eMzantsi Afrika]], kulapho inkampani zenqwelo mafutha zenziwa khona inkampani ezinje ngo [[General Motors]], [[Volkswagen]] nezinye. Yindawo eyaziwayo nehlonitshwayo ngenxa yoko ikwenzayo nangengxeni yokuba yayilikhaya leenkokheli zeenkululeko.
==Umlando==
*[[iBhayi]]
{{DEFAULTSORT:Bhayi}}
[[Category:iDolophu]]
[[Category:IPhondo yaMpuma-Koloni]]
6wyo6ifmgk25r32x7b868963kb75cqt
Incwadi
0
2282
40659
38856
2026-06-11T08:48:57Z
Zuki Maya
16120
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1358328530|Book]]"
40659
wikitext
text/x-wiki
'''Incwadi''' ngumsebenzi obhaliweyo ubude bayo buxhomekeke kumbhali. Zifumaneka ngeendlela ezahlukeneyo ezifana neencwadi eziprintiweyo, iincwadi ezivakalayo, kunye neencwadi ze-elektroniki ( ii-ebook ). Iincwadi zahlulwe ngokubanzi zibe yintsomi, equlethe amabali aqanjiweyo okanye eminye imixholo ecingelwayo, kunye nengeyontsomi, equlethe umxholo ojoliswe njengenyaniso yokwenyani.
Eli gama lisenokubhekisa nakwinto ebonakalayo okanye ye-elektroniki equlethe loo msebenzi. Iincwadi zanamhlanje zihlala ziprintwa kwifomathi ye-codex, zenziwe ngamaphepha amaninzi adityanisiweyo kwaye akhuselwe liqweqwe . Ngaphambi kokuba umatshini wokuprinta wanamhlanje wamkelwe ngokubanzi, ii-codex zazisetyenziselwa ukwenza imibhalo-ngqangi ebhalwe ngesandla. Izixhobo zokubhala ezindala ziquka imisongo kunye namacwecwe odongwe nezinye nezinye .
Inkqubo yokupapasha iincwadi luluhlu lwamanyathelo abandakanyekayo ekudalweni nasekusasazweni kwayo, edla ngokwenziwa kwixesha lanamhlanje yinkampani yokupapasha yorhwebo. Ishishini lokupapasha libone utshintsho olukhulu kutshanje ngenxa yetekhnoloji entsha, kubandakanya ii-ebooks kunye neencwadi zeaudio (iirekhodi zeencwadi ezifundwa ngokuvakalayo). Ukuqonda iimfuno zabantu abakhubazekileyo bokuprinta kukhokelele ekunyukeni kweefomathi zokupapasha ezifikelelekayo ezifana nokuprinta i-braille kunye noshicilelo olukhulu . Iincwadi zikaGoogle ziqikelele ngo-2010 ukuba malunga nezigidi ezili-130 zeencwadi ezizodwa ezipapashiweyo. Akhona ke namanye amaqonga e internet incwadi ezifumaneka kuzo
Iincwadi zithengiswa kwiivenkile zikawonke wonke, nakwivenkile ezithengisa iincwadi , kunye nakwi-intanethi, kwaye zinokubolekwa kwithala leencwadi. Ukwamkelwa kweencwadi kukhokelele kwimiphumo emininzi yentlalo, kubandakanya nokuhlolwa kweencwadi .
[[Uluhlu:Amaxwebhu]]
[[Uluhlu:Iincwadi]]
4po08b4g174aprl11n5wl9pgp8ypve3
IKapa
0
2345
40672
37437
2026-06-11T10:58:20Z
CharlieSakza2002
16122
Ndilifake kumanye amaphepha.
40672
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = IKapa
| image_flag =
| image_shield =
| blank_emblem_type = Logo
| blank_emblem_size = 100px
| motto = ''Spes Bona'' (Latin for Good Hope)
| pushpin_map =
| image = [[File:Cape Town Montage.png|thumb|iKapa]]
[[File:Cape Town population density map.svg|thumb|Population density in Cape Town]]
}}
'''[[iKapa]]''' ([[IsiNgesi|ngesiNgesi]]: ''Cape Town'', [[IsiBhulu|ngesiBhulu]]: ''Kaapstad'') yeyona dolophu inkulu [[IPhondo yaNtshona-Koloni|kwiPhondo lasentshona-Koloni]].
Abantu abakule ndawo bazizigidi ezintathu.
Zintathu ezona dolophu zakhe zankulu nezaziwayo apha eMzantsi Afrika. eyokuqala yidolophu yas[[eGoli]] ezinze kwiphondo [[IPhondo yaRhawuti|laseGauteng]], kulandele eyaseKapa yona iphaya kwiPhondo [[IPhondo yaNtshona-Koloni|laseNtshona-Koloni]], kugqibele idolophu yas[[eThekwini]] yona ikwiPhondo [[KwaZulu-Natal|lakwaZulu-Natal]].
Le dolophu yaseKapa ngqongwe lulwandle I-Atlantic ikapa iququnjelwe ngolwandleiKapa lesiiphethelo [[ulwandle]] oluAtlantic.
iKapa ke iqulathe izinto ezinika umdla nezithi zibenomntsalane nakubemi bamanye amazwe. Lo nto ke ithi yenze ungeniso olumandla kwisizwe somzantsi Afrika. Ndothi ndikhankanye nje iznto ezimbalwa ezifana nolwandle, [[intaba]]
iKapa yeyona ndawo intle elizweni liphela yaziwa njenge ntshona-koloni ilizwe lentlantsi, ikapaa lendawo ezibukekayo kakhulu kubakhenkethi bangaphandle kukho iNtaba yeTafile (Table Mountain) kwaye likwanaso nesiqithi esaziwa ngokuba yi[[Robben island]] esikwincami yekapa enxwemeni lwelwandle kuhlala zonke intlanga kukho [[amaXhosa|abaXhosa]], mangesi, abeSuthu nabanye nabanye basemaphandleni kukho namasebe wezemfundo aphambili jikelele UCT (University of Cape Town), CPUT (Cape Peninsula University of Cape Town) nezinye ke zkhna endingazikhankanyanga ezinje nge stellenbocsh kunye ne UWC.{{Provincial capitals of South Africa}}
{{DEFAULTSORT:Kapa}}
[[Category:IDolophu]]
[[Category:IPhondo yaNtshona-Koloni]]
Ikapa yindawo ethandwa ngabantu abaninzi kunye ziya thandeka izinto zapha.
l27dtbqfijkith7i0m4gkug0qtc2dqq
40674
40672
2026-06-11T11:02:33Z
CharlieSakza2002
16122
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357424436|Cape Town]]"
40674
wikitext
text/x-wiki
yeyona dolophu inkulu [[IPhondo yaNtshona-Koloni|kwiPhondo lasentshona-Koloni]].
Abantu abakule ndawo bazizigidi ezintathu.
Zintathu ezona dolophu zakhe zankulu nezaziwayo apha eMzantsi Afrika. eyokuqala yidolophu yas[[eGoli]] ezinze kwiphondo [[IPhondo yaRhawuti|laseGauteng]], kulandele eyaseKapa yona iphaya kwiPhondo [[IPhondo yaNtshona-Koloni|laseNtshona-Koloni]], kugqibele idolophu yas[[eThekwini]] yona ikwiPhondo [[KwaZulu-Natal|lakwaZulu-Natal]].
Le dolophu yaseKapa ngqongwe lulwandle I-Atlantic ikapa iququnjelwe ngolwandleiKapa lesiiphethelo [[ulwandle]] oluAtlantic.
iKapa ke iqulathe izinto ezinika umdla nezithi zibenomntsalane nakubemi bamanye amazwe. Lo nto ke ithi yenze ungeniso olumandla kwisizwe somzantsi Afrika. Ndothi ndikhankanye nje iznto ezimbalwa ezifana nolwandle, [[intaba]]
iKapa yeyona ndawo intle elizweni liphela yaziwa njenge ntshona-koloni ilizwe lentlantsi, ikapaa lendawo ezibukekayo kakhulu kubakhenkethi bangaphandle kukho iNtaba yeTafile (Table Mountain) kwaye likwanaso nesiqithi esaziwa ngokuba yi[[Robben island]] esikwincami yekapa enxwemeni lwelwandle kuhlala zonke intlanga kukho [[AmaXhosa|abaXhosa]], mangesi, abeSuthu nabanye nabanye basemaphandleni kukho namasebe wezemfundo aphambili jikelele UCT (University of Cape Town), CPUT (Cape Peninsula University of Cape Town) nezinye ke zkhna endingazikhankanyanga ezinje nge stellenbocsh kunye ne UWC.{{Infobox settlement|name=Cape Town|native_name={{small|{{Plainlist|
* {{native name |af|Kaapstad}}
* {{native name |xh|eKapa}}
* {{native name|naq|ǁHui!gaeb}}
}}}}|official_name=|settlement_type=[[Capital city]] ([[Legislature|legislative branch]])|image_skyline={{multiple image
| border = infobox
| perrow = 1/2/3/2
| total_width = 320
| align = center
| caption_align = center
| image1 = Cape Town City DSC 3621 (cropped).jpg
| caption1 = Skyline of the [[Cape Town CBD|Cape Town CBD]]
| image2 = Camps bay (53460319478) (cropped).jpg
| caption2 = [[Camps Bay|Camps Bay Beach]]
| image3 = Signal Hill and Ferris wheel from Victoria Wharf balcony, Cape Town.jpg
| caption3 = [[V&A Waterfront]]
| image4 = Kirstenbosch National Botanical Garden 2024 7th batch 09 (cropped).jpg
| caption4 = [[Kirstenbosch National Botanical Garden|Kirstenbosch Garden]]
| image5 = Castle of Good Hope, Cape Town 01 (cropped).jpg
| caption5 = [[Castle of Good Hope]]
| image6 = Kapské město, fotbalový stadion - Jihoafrická republika - panoramio (cropped).jpg
| caption6 = [[Cape Town Stadium|DHL Stadium]]
| image7 = CT City Hall with Palms.jpg
| caption7 = [[Cape Town City Hall]]
| image8 = Boe-Kaap (cropped 3).jpg
| caption8 = [[Bo-Kaap]]
| image9 = Cape Town Mountain.jpg
| caption9 = [[Devil's Peak (Cape Town)|Devil's Peak]] and [[Table Mountain]] from [[Signal Hill (Cape Town)|Signal Hill]]
}}|image_flag=<!--Flag of Cape Town, South Africa.svg-->|image_shield=Coat of arms of Cape Town, South Africa.png|blank_emblem_type=Logo|blank_emblem_size=100px|blank_emblem_alt=|image_blank_emblem=Logo of Cape Town, South Africa.svg|blank_emblem_link=|motto={{lang|la|Spes Bona}} ([[Latin]] for "Good Hope")|pushpin_map=South Africa Western Cape#South Africa#Africa|subdivision_type=[[Country]]|subdivision_name={{flag|South Africa}}|subdivision_type1=[[Provinces of South Africa|Province]]|subdivision_name1={{flag|Western Cape}}|subdivision_type2=District|subdivision_type3=[[Municipalities of South Africa|Municipality]]|subdivision_name3=[[City of Cape Town]]|subdivision_type4=Main Place|established_title=Founded|established_date={{start date and age|1652|4|6|df=y}}|established_title1=Municipal government|established_date1={{start date and age|1839|df=y}}|government_footnotes=<ref name="news24.com">{{Cite news |date=26 April 2018 |title=City of Cape Town announces new city manager |url=https://www.news24.com/SouthAfrica/News/city-of-cape-town-announces-new-city-manager-20180426 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190815085442/https://www.news24.com/SouthAfrica/News/city-of-cape-town-announces-new-city-manager-20180426 |archive-date=15 August 2019 |access-date=5 February 2019 |publisher=[[News24 (website)|News24]]}}</ref>|government_type=[[Metropolitan municipality (South Africa)|Metropolitan municipality]]|leader_title1=[[Mayor of Cape Town|Mayor]]|leader_name1=[[Geordin Hill-Lewis]] ([[Democratic Alliance (South Africa)|DA]])|leader_title2=Deputy Mayor|leader_name2=[[Eddie Andrews (rugby union)|Eddie Andrews]] ([[Democratic Alliance (South Africa)|DA]])|area_footnotes=<ref name="census-muni">{{Cite web |title=Community survey 2016 – City of Cape Town |url=https://resource.capetown.gov.za/documentcentre/Documents/Maps%20and%20statistics/2016%20Community%20Survey%20Cape%20Town%20Trends.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210425123037/http://cs2016.statssa.gov.za/wp-content/uploads/2018/07/WesternCape.pdf |archive-date=25 April 2021 |access-date=16 September 2020 |website=Survey 2016 |publisher=Statistics South Africa}}</ref>|area_total_km2=2461<!-- urban: 400.28-->|elevation_max_m=1590.4|population_demonym=Capetonian|demographics_type1=Racial makeup {{nobold|(2022)}}|demographics1_footnotes=<ref>{{cite web |author=<!-- not stated --> |date=2023-12-18 |title=Census 2022: Cape Town Profile |url=https://resource.capetown.gov.za/documentcentre/Documents/City%20research%20reports%20and%20review/2022_Census_Cape_Town_profile.pdf |website=resource.capetown.gov.za}}</ref>|demographics1_title1={{nobold|[[Bantu-speaking peoples of South Africa|Black African]]}}|demographics1_info1=45.7%|demographics1_title2={{nobold|[[Coloureds|Coloured]]}}|demographics1_info2=35.0%|demographics1_title3={{nobold|[[Indian South African|Indian]]/[[Asian South African|Asian]]}}|demographics1_info3=1.6%|demographics1_title4={{nobold|[[White South African|White]]}}|demographics1_info4=16.2%|demographics1_title5={{nobold|Other}}|demographics1_info5=1.5%
<!-- demographics (section 2) -->|demographics_type2=[[First language]]s {{nobold|(2011)}}|demographics2_footnotes=<ref name="muni_population">{{cite web |url=http://www.statssa.gov.za/?page_id=964 |title=Statistics by place |publisher=Statistics South Africa |access-date=14 August 2025}}</ref>|demographics2_title1={{nobold|[[Afrikaans]]}}|demographics2_info1=35.7%|demographics2_title2={{nobold|[[Xhosa language|Xhosa]]}}|demographics2_info2=29.2%|demographics2_title3={{nobold|[[English language|English]]}}|demographics2_info3=27.8%|demographics2_title4={{nobold|Other languages}}|demographics2_info4=7.3%{{efn|It is estimated that at least 90% of Capetonians can speak English, even though less than 30% speak it as their native language.<ref>{{cite web | url=https://www.expatinfodesk.com/destinations/cape-town/language/ | title=Cape Town Language Guide for Expats}}</ref>}}|blank_name_sec1=[[Human Development Index|HDI]]|blank_info_sec1=0.82<ref>{{Cite web |title=HDIs FOR CAPE TOWN AREAS |url=https://www.westerncape.gov.za/Text/2005/6/hdi_cape_metro_dev_report.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240922141613/https://www.westerncape.gov.za/Text/2005/6/hdi_cape_metro_dev_report.pdf |archive-date=22 September 2024 |access-date=15 September 2024 |website=Western Cape Government}}</ref> – {{colour|darkgreen|very high}}|blank_name_sec2=[[Gross metropolitan product|GMP]] (2020)|blank_info_sec2=[[American dollar|US$]]121{{spaces}}billion<ref name="The 150 Richest cities in the world">{{Cite web |title=Richest cities in the world in 2020 by GDP |url=http://www.citymayors.com/statistics/richest-cities-2020.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200604174033/http://www.citymayors.com/statistics/richest-cities-2020.html |archive-date=4 June 2020 |access-date=19 February 2023 |publisher=City Mayors}}</ref>|blank1_name_sec2=GMP per capita (2011)|blank1_info_sec2=US$19,656<ref name="brookingsgdp">{{Cite web |title=Global city GDP 2011 |url=http://www.brookings.edu/research/interactives/global-metro-monitor-3 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130605135349/http://www.brookings.edu/research/interactives/global-metro-monitor-3 |archive-date=5 June 2013 |access-date=18 November 2014 |publisher=Brookings Institution}}</ref>|timezone1=[[South Africa Standard Time|SAST]]|utc_offset1=+2|postal_code_type=[[List of postal codes in South Africa|Postal codes]] (street)|postal_code=7400–8099|postal2_code_type=[[Post-office box|PO box]]|postal2_code=7000|area_code_type=[[Telephone numbers in South Africa|Area code]]|website={{URL|www.capetown.gov.za|capetown.gov.za}}|population_urban=433,688|population_metro=4,772,846<ref name="City of Cape Town Census 2022 Infographic">{{Cite web |title=City of Cape Town Census 2022 Infographic |url=https://resource.capetown.gov.za/documentcentre/Documents/Graphics%20and%20educational%20material/Census_2022_Infographic.pdf |access-date=22 November 2024 |publisher=The City of Cape Town}}</ref>|population_density_metro_km2=1,952<ref name="City of Cape Town Census 2022 Infographic"/>|population_density_urban_km2=1,083|population_metro_footnotes={{nbsp}}(2022)|population_urban_footnotes={{nbsp}}(2011)|population_footnotes=<ref name="census2011-place199041">{{Cite web |title=Cape Town, Main Place 199041 from Census 2011 |url=http://census2011.adrianfrith.com/place/199041 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140731081139/http://census2011.adrianfrith.com/place/199041 |archive-date=31 July 2014 |access-date=24 February 2024 |website=Census 2011}}</ref><ref>{{Cite report |url=http://cs2016.statssa.gov.za/wp-content/uploads/2018/07/WesternCape.pdf#page17 |title=Community Survey 2016: Provincial profile: Western Cape |date=2018 |publisher=Statistics South Africa |page=7}}</ref>|population_rank=[[List of cities in Africa by population|13th]] in Africa<br />[[List of municipalities in South Africa|2nd]] in South Africa}}
9ahf1kqgb52hj3nogcgo42aaleea0kw
FIFuRoni da Futboll
0
3544
40670
34934
2026-06-11T10:53:32Z
CharlieSakza2002
16122
40670
wikitext
text/x-wiki
[[File:World cup countries best results.png|frameless|right|upright=2]]
'''Redirected:[[FIFA]]'''
INdebe [[YeZizwe Zehlabathi|yeHlabathi]] yeFIFA, edla ngokubizwa ngokuba yiNdebe yeHlabathi, lukhuphiswano lwebhola ekhatywayo phakathi kwamaqela esizwe amadoda aphezulu amalungu e-Fédération Internationale de Football Association (FIFA), ibhodi elawulayo yemidlalo yehlabathi. Olukhuphiswano lubanjwa rhoqo emva kweminyaka emine ukusukela oko kwasungulwa itumente ngo-1930, ngaphandle kuka-1942 kunye no-1946 ngenxa yeMfazwe Yehlabathi yesiBini, nangonyaka ka - 2020 khange ibekho le tumente ngenxa yesifo esaye sagabadela ihlabathi esibizwa nge covid-19, yaye yamiselwa unyaka ka 2021. Iintshatsheli ezilawulayo yiArgentina, ephumelele intshinga yayo yesithathu kwitumente ka-2022.
{| border="1" style="border-collatie:collatie; font-size:90%;" cellpadding="3" cellspacing="0" width="100%"
! rowspan="2" width="5%" |iRuhu
! rowspan="2" width="10%" |uZatsa
! colspan="3" |Capionté
! colspan="3" |Drowa de Bronze
|- bgcolor="#EFEFEF" align="center"
! width="15%" |Campionté
! width="8%" |Rataka
! width="15%" |Silvreton
! width="15%" |da Bronze
! width="8%" |Rataka
! width="15%" |4. Monumi
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''[[1930 FIFuRoni da Futboll|1930 iRoknezta]]''
|[[Uruqwe]]
|'''[[Uruqwe]]'''
|'''4 – 2'''
|'''Argentina'''
|[[IYunayithedi Steyitsi]]
|–
|[[eYugoslavia]]
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''[[1934 FIFuRoni da Futboll|1934 iRoknezta]]''
|[[Italé]]
|'''[[Italé]]'''
|'''2 – 1''' A.E.T
|[[Tshikoslovakiya]]
|'''[[IJamani]]'''
|'''3 – 2'''
|[[Ostriya|eOstriya]]
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''[[1938 FIFuRoni da Futboll|1938 iRoknezta]]''
|[[eFransi]]
|'''[[Italé]]'''
|'''4 – 2'''
|[[Hangari|IHungariya]]
|[[Brésil]]
|'''4 – 2'''
|[[Swiden]]
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''1942 iRoknezta''
| colspan="7" rowspan="2" |(Ayibanjwanga ngenxa yeMfazwe Yehlabathi II)
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''1946 iRoknezta''
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''[[1950 FIFuRoni da Futboll|1950 iRoknezta]]''
|[[Brésil]]
|'''[[Uruqwe]]'''
|'''2 – 1'''
|[[Brésil]]
|[[Swiden]]
|'''3 – 1'''
|[[Spagna]]
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''[[1954 FIFuRoni da Futboll|1954 iRoknezta]]''
|[[ISwitzerland|eSwisi]]
|[[IJamani|eNtshona Jamani]]
|'''3 – 2'''
|[[Hangari|IHungariya]]
|[[Ostriya|eOstriya]]
|'''3 – 1'''
|[[Uruqwe]]
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''[[1958 FIFuRoni da Futboll|1958 iRoknezta]]''
|[[Swiden]]
|'''[[Brésil]]'''
|'''5 – 2'''
|[[Swiden]]
|[[eFransi]]
|'''6 – 3'''
|[[IJamani|eNtshona Jamani]]
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''[[1962 FIFuRoni da Futboll|1962 iRoknezta]]''
|[[Tshile]]
|'''[[Brésil]]'''
|'''3 – 1'''
|[[Tshikoslovakiya]]
|[[Tshile]]
|'''1 – 0'''
|[[eYugoslavia]]
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''[[1966 FIFuRoni da Futboll|1966 iRoknezta]]''
|[[ENgilani]]
|'''[[ENgilani]]'''
|'''4 – 2'''
|[[IJamani|eNtshona Jamani]]
|[[I-Portugal|Portugal]]
|'''2 – 1'''
|[[isoviet Union]]
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''[[1970 FIFuRoni da Futboll|1970 iRoknezta]]''
|[[Mexico]]
|'''[[Brésil]]'''
|'''4 – 1'''
|[[Italé]]
|[[IJamani|eNtshona Jamani]]
|'''1 – 0'''
|[[Uruqwe]]
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''[[1974 FIFuRoni da Futboll|1974 iRoknezta]]''
|[[IJamani|eNtshona Jamani]]
|[[IJamani|eNtshona Jamani]]
|'''2 – 1'''
|[[ENetherlands]]
|[[IPoland]]
|'''1 – 0'''
|[[Brésil]]
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''[[1978 FIFuRoni da Futboll|1978 iRoknezta]]''
|Spagna
|'''Argentina'''
|'''3 – 1''' A.E.T
|[[ENetherlands]]
|[[Brésil]]
|'''2 – 1'''
|[[Italé]]
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''[[1982 FIFuRoni da Futboll|1982 iRoknezta]]''
|Spagna
|'''[[Italé]]'''
|'''3 – 1'''
|[[IJamani|eNtshona Jamani]]
|[[IPoland]]
|'''3 – 2'''
|[[eFransi]]
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''[[1986 FIFuRoni da Futboll|1986 iRoknezta]]''
|[[Mexico]]
|'''Argentina'''
|'''3 – 2'''
|[[IJamani|eNtshona Jamani]]
|[[eFransi]]
|'''4 – 2''' A.E.T
|[[EBelgium]]
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''[[1990 FIFuRoni da Futboll|1990 iRoknezta]]''
|[[Italé]]
|[[IJamani|'''eNtshona Jamani''']]
|'''1 – 0'''
|Argentina
|[[Italé]]
|'''2 – 1'''
|[[ENgilani]]
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''[[1994 FIFuRoni da Futboll|1994 iRoknezta]]''
|[[IYunayithedi Steyitsi]]
|'''[[Brésil]]'''
|'''0 – 0''' A.E.T
(3'''–'''2 p)
|[[Italé]]
|[[Swiden]]
|'''4 – 0'''
|Bhulgariya
|- bgcolor="#F5FAFF" align="center"
|''[[1998 FIFuRoni da Futboll|1998 iRoknezta]]''
|[[eFransi]]
|[[eFransi|'''eFransi''']]
|'''3 – 0'''
|[[Brésil]]
|Khroweyishiya
|'''2 – 1'''
|[[ENetherlands]]
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''[[2002 FIFuRoni da Futboll|2002 iRoknezta]]''
|[[Coreia do Twoaie|EMzantsi Korea]]
[[Japhan]]
|'''[[Brésil]]'''
|'''2 – 0'''
|[[IJamani]]
|[[ETurkey]]
|'''3 – 2'''
|[[Coreia do Twoaie|EMzantsi Korea]]
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''[[2006 FIFuRoni da Futboll|2006 iRoknezta]]''
|[[UMzantsi Afrika|IJamani]]
|'''ElamaTaliyane'''
|'''1 – 1''' A.E.T
(5'''–'''3 p)
|[[ENetherlands]]
|[[IJamani]] ||'''3 – 1''' ||[[I-Portugal|Portugal]]
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''[[2010 FIFuRoni da Futboll|2010 iRoknezta]]''
|[[UMzantsi Afrika]]
|'''Spagna'''
|'''1 – 0''' A.E.T
|[[ENetherlands]]
|[[IJamani]] ||'''3 – 2''' ||Uruqwe
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''[[2014 FIFuRoni da Futboll|2014 iRoknezta]]''
|[[Brésil]]
|'''[[IJamani]]'''
|'''1 – 0''' A.E.T
|Argentina
| [[ENetherlands]] ||'''3 – 0''' || [[Brésil]]
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''[[2018 FIFuRoni da Futboll|2018 iRoknezta]]''
|[[IRashiya|IRhashiya]]
|[[eFransi|'''eFransi''']]
|'''4 – 2'''
|Khroweyishiya
|[[EBelgium]]
|2 '''– 0'''
|[[ENgilani]]
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''[[2022 FIFuRoni da Futboll|2022 iRoknezta]]''
|[[Khwatha]]
|'''Argentina'''
|'''3 – 3''' A.E.T
(4'''–'''2 p)
|[[eFransi]]
|Khroweyishiya
|'''2 – 1'''
|[[Morokho]]
|- align="center" bgcolor="#F5FAFF"
|''[[2026 FIFuRoni da Futboll|2026 iRoknezta]]''
|[[Khanada]] [[Mexico]]
[[IYunayithedi Steyitsi]]
|
|
|
|
|
|
|}
== Cups World FIFA ==
=== FIFuRoni da Futboll ===
==== Iintlelo ====
[[2010 FIFuRoni da Futboll|South Africa 2010]]•
[[2014 FIFuRoni da Futboll|Brasil 2014]]•
[[2018 FIFuRoni da Futboll|''Russia 2018'']]•
[[2022 FIFuRoni da Futboll|''Qatar 2022'']]
cyod1ci1knsh9iajecdyvzdp9u2ie77
EMonti
0
4126
40668
37617
2026-06-11T10:51:34Z
KreleSword
16118
Ndilidibanise namanye amagama.
40668
wikitext
text/x-wiki
'''[[eMonti]]''' ([[isiNgesi]]: '''East London''', [[isiBhulu|ngesiBhulu]]: '''Oos-Londen'''),<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/176733/East-London |title=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/176733/East-London |publisher=Britannica.com |accessdate=15 May 2011}}</ref> esi sisixeko esizinze phaya kunxweme lwakummzantsi-mpuma [[waseMzantsi Afrika]].
Esi sixeko simi kuma-32.97°S nakuma-27.87°E<ref>{{cite web |url=http://wwp.greenwichmeantime.com/time-zone/africa/south-africa/cities.htm |title=South Africa Cities |publisher=Wwp.greenwichmeantime.com |date=15 April 2011 |accessdate=15 May 2011 |archive-date=14 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110514084248/http://wwp.greenwichmeantime.com/time-zone/africa/south-africa/cities.htm }}</ref> kwisixeko iBuffalo City kwi[[IPhondo laseMpuma-Koloni|Phondo laseMpuma Koloni]]. Isixeko sizinze phaya ngakunxweme lolwandle lwaseIndiya, ubukhulu becacala siphakathi komlambo iBuffalo nakumlambo iNxarhun, kwangu nguwo owamkela iziko lemilambo kweli lizwe. Sithetha nje esi sixeko saseMonti sinoluntu olungaphaya kwama-267,000 kummamndla osisixekokazi.<ref>[http://census2011.adrianfrith.com/place/260]</ref>
== Imbali ==
[[File:City Hall Oxford Street.jpg|thumb|250px|]]
uLieutenant John Bailie womkhosi waselwandle, omnye wabaphangi-mhlaba weminyaka yoo-1820, wahlola umlomo womlambo iBuffalo waza wafumana idolophu ngo-1836, isikhumbuzo seNduli esisisiBonakaliso sokukhumbula nokunika imbeko kwesi siganeko.<ref>''The Story of the British Settlers of 1820 in South Africa'' - H. E. Hockly (Juta & Co., 1948)</ref>
Isixeko sakhiwa ngakumlambo eMzantsi Afrika kwaye sasisaya kwaziwa ngokokuba yiPort Rex. Oku kuzinza kunxweme lwaseNtshona kwaba yinkaba yeMonti, eyathi yakhuliswa de yaba kwizinga lesixeko ngokupheleleyo ngo-1914.
Ngeminyaka yokuqala kwiNkulungwane ye-19th iimfazwe ezazibanjwe phakathi kwabavukeli baseBritane kunye nabahlali bakule ngingqi ababeng[[amaXhosa]], isixeko saseMonti sasisebenza njengovimba oxhobisa imikhosi amakomkhulu emikhosi eyayikufuphi ne Qonce, eyayikude kangangamashumi amathathu eemayile. Isakhiwo somkhosi waseBritane, i-Fort Glamorgan, sakhiwa ekuNxweme lwaseMntla ngo-1847, saza sanikezelwa kiKoloni yaseKapa kwakuloo mnyaka mnye. Esi sakhiwo sesinye semingcelele yezakhiwo ezi lolu hlobo ezathi zakhiwa yiBritane, eziquka iFort Murray, iFort White, iFort Cox, iFort Hare kunye neFort Beaufort, kwingingqi eyayizinze umkhosi neyathi yabizwa ngokuba yiBritish Kaffraria.
Kwathi ngokuya kusakhiwa iziko elukunxweme bafika abavukeli beenzalelwane zale ngingqi, sele bequka nabavukeli baseJamani, uninzi lwabo ingamasoka. ngabo kaloku abafika bafaka amagama esiJamani kwinxalenye yeedolophu kule ngingqi yaseMonti amagama afana neCumakala kunye neBerlin. Unanamhla oku, iifani zamaJamani ezifana noo- Gehring, Salzwedel kunye noo-Peinke zisaxhaphakile eMonti, kodwa zona iinzalelwane zabavukeli zakhawuleza zatshintsha zaphila ubuNgesi.
Indawo eyakhelwa umkhosi ngakunxweme ekhoyo kungoku nje, kanye kumlomo womlambo iBuffalo, othungela kulwandle lwaseIndiya, yaqala ukusebenza ngo-1870. Ngo-1872, ikoloni yaseKapa, phantsi kweNkulumbusoyokuqala uJohn Molteno, wathi wawongwa ngesidanga sokuzimela geqe yiBritani. Lo rhulumente mtsha wathi wamanya indawo ezintathu zaseMonti ezazingabamelwane, iMonti, impuma yeMonti kunye nePanmure ngo-1873, zatsho zenza lo Masipala simbonayo ngoku, kwaye ngo-1876 yaqala yaba sisakhiwo kwingingqi yeendlela zikaloliwe, yaqala kunxweme lomlambo. Ngaxesha nye, yaqala yakha isakhiwo sesitishi seenqanawa nezikhephe. Esi sakhiwo sitsha saxesha ukwanda kwesi sixeko, satsho ngesixeko saseMonti, isixeko sanamhlanje esimbeje-mbeje nesiqaqambileyo. <ref>Burman, Jose (1984). ''Early Railways at the Cape''. Cape Town. Human & Rousseau, p.81. ISBN 0-7981-1760-5</ref><ref>Bond J.: ''They were South Africans''. London: Oxford University Press. 1956. Chapter 19, ''The Makers of Railways: John Molteno''. p.170.</ref>
Ibhlorho elihlobo olulodwa ezibhlorho ezimbini ezibelekeneyo phezu komlambo iBuffalo yaaqgitywa ukwakhiwa ngo-1935 kwaye unanamhla oku, ikukuphela kwebhlorho elolu hlobo kuMzantsi afrika uphela. Ezona ndawo zimtsalane ngempucuko zibandakanya i ziko lemiboniso yezilwanyana nezinto zemveli eMonti ekulikhaya leecoelacanth, intlanzi yembali zamandulo, ekucingwa ukuba azisekho, zifumaneka ngqo eChalumna Mouth kufuphi naseMonti zifunyanwa ngabalobi ngo-1938, kunye nenqwaba yemifanekiso eqingqiweyo nekuyeyesikhumbuzo. Esi sixeko saziwa njengendawo yokuloba, kunjalo nje iindawo zokonwaba nekudadwa kuzo ziyinxalenye yeendawo ezakhe zantle apha kweli lizwe.
== UbuRhulumente nezoPolitiko ==
Ngo-1961, imimandla exhake iMonti yaamiselwa njengamaphandle abantu abamnyama kwabaseCiskei ngaseNtshona kwaza kwas eTranskei ngaseMpuma. Yazibona iMonti sele irhangqiwe macala onke ngaphandle kwaseMantla yaza yenza loo nto ukuba ingabinakuzinza ngokupheleleyo ngexesha lengcinezelo. Umhleli wephepha-ndaba laloo ngingqi, i''Daily Dispatch'', yayinguDonald Woods, owaphalaza imbali yokugetyengwa kuka[[Steve Biko|Steve Biko]], itshantlizyo lenkokheli yomanyano lwamaAfrika nombhali wencwadi esihloko sayo sithi ''I Write What I Like'', egetyengwa ekwizandla zamapolisa okhuselo lwaseMzantsi Afrika eBhayi, kweyomMsintsi ngo-1977. Ibali likaDonald Woods lashicilelwa kumboniso bhanya-bhanya weHollywood othi ''Cry Freedom''. Sithetha nje nanko umfanekiso oqingqiweyo kaBiko uthe ngcu unomtsalane ngaphandle kweholokazi lesixeko saseMonti.
Ixesha lokukwaywa koMzantsi Afrika lihlabathi olwathi lwalandela ngeminyaka yoo-1980s lwalwenzakalisa uqoqosho lwesitishi seenqanawa saseMonti. Uqoqosho olumandla lwakutsha nje kuleminyaka imbalwa igqithileyo, lusenziwa ngamaqumrhu afana noo-Daimler Chrysler, yaza loo nto yangunozala wokuphuhliswa nokukhuliswa nokuphuculwa kwesi sitishi seenqanawa kuquka nesemoto entsha.
Ngo-2000, iMonti yaba yinxalenye yeBuffalo City Metropolitan Municipality, umdibaniso wedolophu yaseQonce, [[iBhisho]] kunye noMdantsane kwaye inesihlalo kwi-Metro.
== Uqoqosho ==
[[File:East London Airport, South Africa.jpg|thumb|Isikhululo seenqwelo-ntaka zaseMonti]]
iMonti iliziko loshishino lwesibini ukubalikhulu kweli Phondo. Ushishino lweemoto lungoyena mqeshi ukhonyayo. esona sityalo seDaimler sithe ngcu ecaleni kwesitishi seenqanawa, apho kwenziwa khona i[[Mercedes-Benz]] nezinye iinqwelo-mafutha ezenzelwa ukuthengiswa kwalapha ekuhlaleni, nokuthunyelwa e[[United States|Melika]] naseiBrazil. Aanye amashishini aquka impahla yokunxiba, iindwangu, amachiza, nokwenziwa kokutya.
Ukususela kwiminyaka yoo-1960 kude kuye kutsho kwiminyaka yoo-1990s, urhulumente weingcinezelo nocalu-calulo waloba ngokuveza irhafu ehamba nomvuzo ngeenjongo zokutsala oosomashishini kwinto eyayibizwa ngokuba ngoko ng[['amazwe abantu abamnyama abazimeleyo', kuquka elikufutshane iCiskei. Lwatsho lwavela macala uqoqosho kumazwe aye engomakhelwane afana neFort Jackson kunye naseDimbaza, lushiya iMonti iyodwa ngokufanelekileyo. Imisebenzi yombutho olwel yangelo xesha ayizange ibenakho ukwenza nto malunga nenkqubela ekwenzeni ubuhlobo obububo kwezemesebenzi. Ukwakhiwa kwesiseko kwezothutho kwaya kusiba kubi ngakumbi zaza neenzame eziyimisebenzi yawa phantis.
Ukukhuthaza ukonga eMonti, indawo yokuphuhlisa ushishino eMonti ''East London Industrial Development Zone'' (IDZ) yathi yafunyanwa eWest Bank ngo-2004, kufutshane nedolophu nesikhululo seenqwelo-moya. umhlaba ongangama-1500ha waveliswa, kwaye isiza sesinye samaziko ophuhliso amane emzantsi afrika.
Ezothutho eMonti zixhumana nazo zonke ezinye iindawo eMzantsi afrika. Umgaqo okumphakamo iN2 uxhumana neendlela ezinqumla kwesi sixeko zisiya e[[iKapa|kapa]] neziya e[[Thekwini|Thekwini]], ube okumphakamo weN6 udibana neMonti ngendlela eya kwisixeko sase[[iBloemfontein|Bloemfontein]]. Isikhululo seenqwelo-moya saseMonti, esili-10 leekhilomitha ukusuka phakathi naphakathi kwisixeko saseMonti, luneenqwelo-moya ezihamba mihla le zisiya kuzo zonke izixeko zaseMzantsi Afrika.
== Ezemidlalo==
[[iQakambha]] ngumdlalo othandwa kakhulu apha eMonti. Icala leQakambha elingumdibaniso webhoda/neQakambha yephondo leMpuma Koloni laziwa ngokuba yiWarriors lilo elithabatha inxaxheba kukhuphiswano lwephondo olukwinqanaba eliphezulu. Owayesakuba yi-Proteas wicketkeeper uMark Boucher nekungoku nje ubambe iingxelo zovavanyo kumatyeli amaninzi ngokuchithwa yi-wicketkeeper ngokwesiphakamiso saseMonti. KwiStadium saseesikwipaki yase-Buffalo eMonti saasingatha umdlalo ngokhuphiswano lweICC indebe yeQakambha kwihlabathi ngo-2003 nakwimidlalo emibini ka2009 ye-League i-Indian Premier League.
<!--
The Buffalo Road Running Club of East London has created two established events that have gained international recognition. They are the Old Mutual Buffalo 42,2 km marathon, which is held in February/March each year, and South Africa's oldest 160 km extreme ultra marathon, the Washie, over a picturesque and undulating coastal route from Port Alfred to the city.-->
Eminye imidlalo ebanjwayo apha iquka [[amanqindi]], imountain biking, iskydiving, aeyeembaleki, umdyarho wamahashe nemmidlalo emininzi yamanzi efana nesurfing, ukuqubha, iscuba diving, ukuloba, ukudada ngesikhephe, kunye newindsurfing.
==Utyelelo ==
[[File:East london beach1.jpg|thumb|Ulwandle lwaseMonti]]
Iindawo zokutyelela ziquka:
iYellowsands, iGlen Eden, iGqunube, iQueensbury Bay, [[iCintsa]] eNtshona naseMpuma Cintsa.
== Iindawo ezinomtsalane ==
*Umzi wezilwanyana eMonti
*Umzi waseMonti onezinto zembali nezinto ezonwabisayo
*Inkwenkwezi Private Game Reserve
*uMpongo Private Game Reserve
*iYellow Sands Caravan Park
== Iziphaluka nemozulu ==
{{climate chart
|East London
|18 |26 |69
|19 |26 |92
|18 |25 |105
|15 |24 |83
|13 |23 |52
|11 |21 |40
|10 |21 |47
|11 |21 |78
|12 |21 |80
|14 |22 |102
|16 |23 |110
|17 |25 |63
|float = right
|clear = right
|source = SAWS
}}
iMonti linemozulu eshushu (Köppen ''Cfa/Cfb''), iqondo layo lifudumele njengakunxweme lwaseMonti. Nangona kungekho xesha lanyaka lunembalela apha, kubakho ukoma ebusika, kutsho kubekho intwasahlobo ne.....
<!-- O DEAR! NEEDS TRANSLATION.............. there is a drying trend in the winter, with the wettest times of year being "spring" and "autumn". There is also a shorter and lesser dry period in December and January. The all-time record low is 3 C, and the all-time record high is 42 C. The hottest temperatures have been recorded in springtime, rather than the summer months. Temperatures above 38 C have only been recorded early in the season, from August to December. Although temperatures have never dropped below freezing since records began, East London has recorded snowfall in 1985 and 1989.<ref name="East London Historical Weather Records">{{cite web |url = http://www.tutiempo.net/en/Climate/East_London/688580.htm |title = East London Historical Weather Records |accessdate = 25 February 2012 |publisher=TuTiempo.net}}</ref>...............-->
==Imithombo==
{{Reflist}}
[[Category:Izixeko zasemZantsi Afrika]]
0bjv3rm3ztmbwwbxqyn1ta637rn60ml
40673
40668
2026-06-11T11:01:24Z
KreleSword
16118
Ndidibanise namanye amaphepha.
40673
wikitext
text/x-wiki
'''[[eMonti]]''' ([[isiNgesi]]: '''East London''', [[isiBhulu|ngesiBhulu]]: '''Oos-Londen'''),<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/176733/East-London |title=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/176733/East-London |publisher=Britannica.com |accessdate=15 May 2011}}</ref> esi sisixeko esizinze phaya kunxweme lwakummzantsi-mpuma [[waseMzantsi Afrika]].
Esi sixeko simi kuma-32.97°S nakuma-27.87°E<ref>{{cite web |url=http://wwp.greenwichmeantime.com/time-zone/africa/south-africa/cities.htm |title=South Africa Cities |publisher=Wwp.greenwichmeantime.com |date=15 April 2011 |accessdate=15 May 2011 |archive-date=14 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110514084248/http://wwp.greenwichmeantime.com/time-zone/africa/south-africa/cities.htm }}</ref> kwisixeko iBuffalo City kwi[[IPhondo laseMpuma-Koloni|Phondo laseMpuma Koloni]]. Isixeko sizinze phaya ngakunxweme lolwandle lwaseIndiya, ubukhulu becacala siphakathi komlambo iBuffalo nakumlambo iNxarhun, kwangu nguwo owamkela iziko lemilambo kweli lizwe. Sithetha nje esi sixeko saseMonti sinoluntu olungaphaya kwama-267,000 kummamndla osisixekokazi.<ref>[http://census2011.adrianfrith.com/place/260]</ref>
== Imbali ==
[[File:City Hall Oxford Street.jpg|thumb|250px|]]
uLieutenant John Bailie womkhosi waselwandle, omnye wabaphangi-mhlaba weminyaka yoo-1820, wahlola umlomo womlambo iBuffalo waza wafumana idolophu ngo-1836, isikhumbuzo seNduli esisisiBonakaliso sokukhumbula nokunika imbeko kwesi siganeko.<ref>''The Story of the British Settlers of 1820 in South Africa'' - H. E. Hockly (Juta & Co., 1948)</ref>
Isixeko sakhiwa ngakumlambo eMzantsi Afrika kwaye sasisaya kwaziwa ngokokuba yiPort Rex. Oku kuzinza kunxweme lwaseNtshona kwaba yinkaba yeMonti, eyathi yakhuliswa de yaba kwizinga lesixeko ngokupheleleyo ngo-1914.
Ngeminyaka yokuqala kwiNkulungwane ye-19th iimfazwe ezazibanjwe phakathi kwabavukeli baseBritane kunye nabahlali bakule ngingqi ababeng[[amaXhosa]], isixeko saseMonti sasisebenza njengovimba oxhobisa imikhosi amakomkhulu emikhosi eyayikufuphi ne Qonce, eyayikude kangangamashumi amathathu eemayile. Isakhiwo somkhosi waseBritane, i-Fort Glamorgan, sakhiwa ekuNxweme lwaseMntla ngo-1847, saza sanikezelwa kiKoloni yaseKapa kwakuloo mnyaka mnye. Esi sakhiwo sesinye semingcelele yezakhiwo ezi lolu hlobo ezathi zakhiwa yiBritane, eziquka iFort Murray, iFort White, iFort Cox, iFort Hare kunye neFort Beaufort, kwingingqi eyayizinze umkhosi neyathi yabizwa ngokuba yiBritish Kaffraria.
Kwathi ngokuya kusakhiwa iziko elukunxweme bafika abavukeli beenzalelwane zale ngingqi, sele bequka nabavukeli baseJamani, uninzi lwabo ingamasoka. ngabo kaloku abafika bafaka amagama esiJamani kwinxalenye yeedolophu kule ngingqi yaseMonti amagama afana neCumakala kunye neBerlin. Unanamhla oku, iifani zamaJamani ezifana noo- Gehring, Salzwedel kunye noo-Peinke zisaxhaphakile eMonti, kodwa zona iinzalelwane zabavukeli zakhawuleza zatshintsha zaphila ubuNgesi.
Indawo eyakhelwa umkhosi ngakunxweme ekhoyo kungoku nje, kanye kumlomo womlambo iBuffalo, othungela kulwandle lwaseIndiya, yaqala ukusebenza ngo-1870. Ngo-1872, ikoloni yaseKapa, phantsi kweNkulumbusoyokuqala uJohn Molteno, wathi wawongwa ngesidanga sokuzimela geqe yiBritani. Lo rhulumente mtsha wathi wamanya indawo ezintathu zaseMonti ezazingabamelwane, iMonti, impuma yeMonti kunye nePanmure ngo-1873, zatsho zenza lo Masipala simbonayo ngoku, kwaye ngo-1876 yaqala yaba sisakhiwo kwingingqi yeendlela zikaloliwe, yaqala kunxweme lomlambo. Ngaxesha nye, yaqala yakha isakhiwo sesitishi seenqanawa nezikhephe. Esi sakhiwo sitsha saxesha ukwanda kwesi sixeko, satsho ngesixeko saseMonti, isixeko sanamhlanje esimbeje-mbeje nesiqaqambileyo. <ref>Burman, Jose (1984). ''Early Railways at the Cape''. Cape Town. Human & Rousseau, p.81. ISBN 0-7981-1760-5</ref><ref>Bond J.: ''They were South Africans''. London: Oxford University Press. 1956. Chapter 19, ''The Makers of Railways: John Molteno''. p.170.</ref>
Ibhlorho elihlobo olulodwa ezibhlorho ezimbini ezibelekeneyo phezu komlambo iBuffalo yaaqgitywa ukwakhiwa ngo-1935 kwaye unanamhla oku, ikukuphela kwebhlorho elolu hlobo kuMzantsi afrika uphela. Ezona ndawo zimtsalane ngempucuko zibandakanya i ziko lemiboniso yezilwanyana nezinto zemveli eMonti ekulikhaya leecoelacanth, intlanzi yembali zamandulo, ekucingwa ukuba azisekho, zifumaneka ngqo eChalumna Mouth kufuphi naseMonti zifunyanwa ngabalobi ngo-1938, kunye nenqwaba yemifanekiso eqingqiweyo nekuyeyesikhumbuzo. Esi sixeko saziwa njengendawo yokuloba, kunjalo nje iindawo zokonwaba nekudadwa kuzo ziyinxalenye yeendawo ezakhe zantle apha kweli lizwe.
== UbuRhulumente nezoPolitiko ==
Ngo-1961, imimandla exhake iMonti yaamiselwa njengamaphandle abantu abamnyama kwabaseCiskei ngaseNtshona kwaza kwas eTranskei ngaseMpuma. Yazibona iMonti sele irhangqiwe macala onke ngaphandle kwaseMantla yaza yenza loo nto ukuba ingabinakuzinza ngokupheleleyo ngexesha lengcinezelo. Umhleli wephepha-ndaba laloo ngingqi, i''Daily Dispatch'', yayinguDonald Woods, owaphalaza imbali yokugetyengwa kuka[[Steve Biko|Steve Biko]], itshantlizyo lenkokheli yomanyano lwamaAfrika nombhali wencwadi esihloko sayo sithi ''I Write What I Like'', egetyengwa ekwizandla zamapolisa okhuselo lwaseMzantsi Afrika eBhayi, kweyomMsintsi ngo-1977. Ibali likaDonald Woods lashicilelwa kumboniso bhanya-bhanya weHollywood othi ''Cry Freedom''. Sithetha nje nanko umfanekiso oqingqiweyo kaBiko uthe ngcu unomtsalane ngaphandle kweholokazi lesixeko saseMonti.
Ixesha lokukwaywa koMzantsi Afrika lihlabathi olwathi lwalandela ngeminyaka yoo-1980s lwalwenzakalisa uqoqosho lwesitishi seenqanawa saseMonti. Uqoqosho olumandla lwakutsha nje kuleminyaka imbalwa igqithileyo, lusenziwa ngamaqumrhu afana noo-Daimler Chrysler, yaza loo nto yangunozala wokuphuhliswa nokukhuliswa nokuphuculwa kwesi sitishi seenqanawa kuquka nesemoto entsha.
Ngo-2000, iMonti yaba yinxalenye yeBuffalo City Metropolitan Municipality, umdibaniso wedolophu yaseQonce, [[iBhisho]] kunye noMdantsane kwaye inesihlalo kwi-Metro.
== Uqoqosho ==
[[File:East London Airport, South Africa.jpg|thumb|Isikhululo seenqwelo-ntaka zaseMonti]]
iMonti iliziko loshishino lwesibini ukubalikhulu kweli Phondo. Ushishino lweemoto lungoyena mqeshi ukhonyayo. esona sityalo seDaimler sithe ngcu ecaleni kwesitishi seenqanawa, apho kwenziwa khona i[[Mercedes-Benz]] nezinye iinqwelo-mafutha ezenzelwa ukuthengiswa kwalapha ekuhlaleni, nokuthunyelwa e[[United States|Melika]] naseiBrazil. Aanye amashishini aquka impahla yokunxiba, iindwangu, amachiza, nokwenziwa kokutya.
Ukususela kwiminyaka yoo-1960 kude kuye kutsho kwiminyaka yoo-1990s, urhulumente weingcinezelo nocalu-calulo waloba ngokuveza irhafu ehamba nomvuzo ngeenjongo zokutsala oosomashishini kwinto eyayibizwa ngokuba ngoko ng[['amazwe abantu abamnyama abazimeleyo', kuquka elikufutshane iCiskei. Lwatsho lwavela macala uqoqosho kumazwe aye engomakhelwane afana neFort Jackson kunye naseDimbaza, lushiya iMonti iyodwa ngokufanelekileyo. Imisebenzi yombutho olwel yangelo xesha ayizange ibenakho ukwenza nto malunga nenkqubela ekwenzeni ubuhlobo obububo kwezemesebenzi. Ukwakhiwa kwesiseko kwezothutho kwaya kusiba kubi ngakumbi zaza neenzame eziyimisebenzi yawa phantis.
Ukukhuthaza ukonga eMonti, indawo yokuphuhlisa ushishino eMonti ''East London Industrial Development Zone'' (IDZ) yathi yafunyanwa eWest Bank ngo-2004, kufutshane nedolophu nesikhululo seenqwelo-moya. umhlaba ongangama-1500ha waveliswa, kwaye isiza sesinye samaziko ophuhliso amane emzantsi afrika.
Ezothutho eMonti zixhumana nazo zonke ezinye iindawo eMzantsi afrika. Umgaqo okumphakamo iN2 uxhumana neendlela ezinqumla kwesi sixeko zisiya e[[iKapa|kapa]] neziya e[[Thekwini|Thekwini]], ube okumphakamo weN6 udibana neMonti ngendlela eya kwisixeko sase[[iBloemfontein|Bloemfontein]]. Isikhululo seenqwelo-moya saseMonti, esili-10 leekhilomitha ukusuka phakathi naphakathi kwisixeko saseMonti, luneenqwelo-moya ezihamba mihla le zisiya kuzo zonke izixeko zaseMzantsi Afrika.
== Ezemidlalo==
[[iQakambha]] ngumdlalo othandwa kakhulu apha eMonti. Icala leQakambha elingumdibaniso webhoda/neQakambha yephondo leMpuma Koloni laziwa ngokuba yiWarriors lilo elithabatha inxaxheba kukhuphiswano lwephondo olukwinqanaba eliphezulu. Owayesakuba yi-Proteas wicketkeeper uMark Boucher nekungoku nje ubambe iingxelo zovavanyo kumatyeli amaninzi ngokuchithwa yi-wicketkeeper ngokwesiphakamiso saseMonti. KwiStadium saseesikwipaki yase-Buffalo eMonti saasingatha umdlalo ngokhuphiswano lweICC indebe yeQakambha kwihlabathi ngo-2003 nakwimidlalo emibini ka2009 ye-League [[Indian Premier League|i-Indian Premier League.]]
<!--
The Buffalo Road Running Club of East London has created two established events that have gained international recognition. They are the Old Mutual Buffalo 42,2 km marathon, which is held in February/March each year, and South Africa's oldest 160 km extreme ultra marathon, the Washie, over a picturesque and undulating coastal route from Port Alfred to the city.-->
Eminye imidlalo ebanjwayo apha iquka [[amanqindi]], imountain biking, iskydiving, aeyeembaleki, umdyarho wamahashe nemmidlalo emininzi yamanzi efana nesurfing, ukuqubha, iscuba diving, ukuloba, ukudada ngesikhephe, kunye newindsurfing.
==Utyelelo ==
[[File:East london beach1.jpg|thumb|Ulwandle lwaseMonti]]
Iindawo zokutyelela ziquka:
iYellowsands, iGlen Eden, iGqunube, iQueensbury Bay, [[iCintsa]] eNtshona naseMpuma Cintsa.
== Iindawo ezinomtsalane ==
*Umzi wezilwanyana eMonti
*Umzi waseMonti onezinto zembali nezinto ezonwabisayo
*Inkwenkwezi Private Game Reserve
*uMpongo Private Game Reserve
*iYellow Sands Caravan Park
== Iziphaluka nemozulu ==
{{climate chart
|East London
|18 |26 |69
|19 |26 |92
|18 |25 |105
|15 |24 |83
|13 |23 |52
|11 |21 |40
|10 |21 |47
|11 |21 |78
|12 |21 |80
|14 |22 |102
|16 |23 |110
|17 |25 |63
|float = right
|clear = right
|source = SAWS
}}
iMonti linemozulu eshushu (Köppen ''Cfa/Cfb''), iqondo layo lifudumele njengakunxweme lwaseMonti. Nangona kungekho xesha lanyaka lunembalela apha, kubakho ukoma ebusika, kutsho kubekho intwasahlobo ne.....
<!-- O DEAR! NEEDS TRANSLATION.............. there is a drying trend in the winter, with the wettest times of year being "spring" and "autumn". There is also a shorter and lesser dry period in December and January. The all-time record low is 3 C, and the all-time record high is 42 C. The hottest temperatures have been recorded in springtime, rather than the summer months. Temperatures above 38 C have only been recorded early in the season, from August to December. Although temperatures have never dropped below freezing since records began, East London has recorded snowfall in 1985 and 1989.<ref name="East London Historical Weather Records">{{cite web |url = http://www.tutiempo.net/en/Climate/East_London/688580.htm |title = East London Historical Weather Records |accessdate = 25 February 2012 |publisher=TuTiempo.net}}</ref>...............-->
==Imithombo==
{{Reflist}}
[[Category:Izixeko zasemZantsi Afrika]]
1h4ut34lj5evwlclz55j7coztdqzgm4
Iinwele
0
4484
40657
34802
2026-06-11T08:48:53Z
Cokotho
16123
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1356477782|Hair]]"
40657
wikitext
text/x-wiki
'''Iinwele''' yi-filament yeproteni ekhula kwiifollicles ezifumaneka kwi- dermis . Iinwele zezinye zeempawu ezahlula izilwanyana ezincancisayo . Umzimba womntu, ngaphandle kweendawo zesikhumba esikhanyayo, ugqunywe ziifollicles ezivelisa iinwele ezinde kunye neenwele ezimfutshane ze-vellus . Eyona nto inomtsalane kakhulu kwiinwele kukhula kwazo, iintlobo zeenwele, kunye nendlela yokuzikhathelela, kodwa iinwele zikwayinto ebalulekileyo yendalo eyenziwe ngeproteni, ikakhulukazi i-alpha-keratin .
7kzqcw9hi7glrxyrcozp0ddwtn31d34
IsiHlangu
0
5057
40650
32322
2026-06-11T08:33:13Z
Sam17Qwa
13674
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1358620163|Shoe]]"
40650
wikitext
text/x-wiki
'''Isihlangu''' luqweqwe olukhusela unyawo lomntu, senziwe ukulingana unyawo lwasekhohlo kunye nonyawo lwasekunene.
9xcvlt8qzfhzueirrxqe5cd2quyr6vk
Imoto
0
5976
40664
40466
2026-06-11T08:55:05Z
CharlieSakza2002
16122
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1356872101|Car]]"
40664
wikitext
text/x-wiki
imoto yinto othi uyikhwele xa ngaba usiya endaweni ekude ekwenza ungahambi ngenyawo ukuzikhusela ukuze ungadinwa. imoto iyinto ethi ihambe ngamafutha ayo, ithi idinge umqhubi oza kuyiqhuba ukuze ihambe,lamafutha ihamba ngawo uthi uwafumane kwisikhululo seenqwelo mafutha. Le nto iyimoto ungena nje kuyo emva koko umqhubi ayiqhube ihambe iye apho uthe uya khona. Ikwalawulwa ngumqhubi xa ihamba.<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>
aqg1y00hlxmsdn35ljafr8hj3mw6jlp
APR FC
0
8283
40654
39370
2026-06-11T08:48:09Z
Makenzis
8220
40654
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club||clubname=APR FC|image=|fullname=Armée Patriotique Rwandaise Football Club|nickname=Intare(The Lions), The Army|founded={{start date and years ago|df=yes|1993|6|1}}|ground=[[Amahoro Stadium]]<ref>{{cite web|url=http://www.aprfc.rw/|title=APR FC – Intsinzi – Umurava|website=aprfc.rw|access-date=14 March 2019|archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306234610/http://www.aprfc.rw/|url-status=live}}</ref>|capacity=22,000|chairman=Col Richard KARASIRA|manager=[[Thierry Froger Christian]]
|league=[[Rwanda Premier League]]|season=2024–2025|position=Rwanda Premier League, 1st of 16 (champions)
|website=http://www.aprfc.rw/|title=APR FC (Umurava - Intsinzi)
|pattern_la1=|pattern_b1=_blackstripes|pattern_ra1=|leftarm1=FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=FFFFFF|socks1=000000|current=2023–24 Rwanda Premier League}}'''UArmée Patriotique Rwandaise Football Club''' ('''APR FC''' okanye '''APR''') liqela [[Ibhola ekhatywayo|lebhola ekhatywayo]] eliqeqeshiweyo elisuka [[eKigali]] [[Rhuwanda|eRwanda]]. Iqela lidlala imidlalo yalo yasekhaya e[[Stade Amahoro|-Amahoro Stadium]]. Eli qela lasekwa ngoJuni ka-1993 njengeqela [[iRwanda Patriotic Front|leRwandese Patriotic Front]].<ref>{{Cite web|last=Roy D. Hacksaw|date=22 April 2010|title=Armee Patriotique Rwandaise FC (Rwanda)|url=http://boysinblackandwhite.blogspot.com/2010/04/armee-patriotique-rwandaise-fc-rwanda.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151008215502/http://boysinblackandwhite.blogspot.com/2010/04/armee-patriotique-rwandaise-fc-rwanda.html|archive-date=8 October 2015|accessdate=15 July 2012|publisher=The Boys in Black and White. [[Blogspot]].com}}</ref>
== Imbali ==
Ngaphandle kwembali yabo emfutshane, baba lelona qela liphumeleleyo kwiligi yebhola ekhatywayo yaseRwanda ephumelele izihloko ezingamashumi amabini anesibini zeligi yaseRwanda kunye neshumi elinesithathu leendebe zaseRwanda. I-APR FC yaphinda yaphumelela indebe ye[[CECAFA Clubs Cup|-CECAFA Clubs Cup]] ngo-2004, ka-2007, kunye no-2010 emva kokuba ephulukene nabagqwesileyo kolu khuphiswano ngo-1996 nango-2000.
Ngo-2022, iklabhu ifikelele kuMjikelo weSibini weCAF Champions League okokuqala imbali yeklabhu.
== Iimbeko ==
=== Ukhuphiswano lwasekhaya ===
* '''[[IPremier League yaseRwanda|I-Rwandan Premier League]] : 23'''
:: 1995, 1996, 1999, 2000, 2001, 2003, 2005, 2006, 2007, 2009, 2010, 2011, 2012, 2014, 2015, 2016, 2020, 2021, 2002, 2023, 2024, 2025
* '''[[Indebe yaseRwanda]]: 13'''
:: 1994, 1996, 1999, 2000, 2002, 2006, 2007, 2008, 2010, 2011, 2012, 2014, 2017.
* '''[[Rwandan Super Cup|iRwandan Super Cup]]: 3'''
:: 2002, 2016, 2018.
=== Amazwe ngamazwe ===
* '''[[Indebe yeKagame Interclub|I-Kagame Interclub Cup]]: 3'''
:: 2004, 2007, 2010.
== Ukusebenza kukhuphiswano lweCAF ==
* '''[[I-CAF Champions League]]: idlale imidlalo elishumi elinesibhozo'''
* '''[[Indebe ye-Afrika yeeKlabhu zeeNtshatsheli|I-African Cup of Champions Clubs]]: Imbonakalo enye'''
:: [[Indebe yeeNtshatsheli ze-Afrika ngo-1996|1996]] – Umjikelo wesibini
* '''[[Indebe yeConfederations yeCAF|I-CAF Confederation Cup]]: imidlalo emi-3'''
:: [[CAF Confederation Cup 2004|2004]] – Umjikelo oPhakathi
:: [[CAF Confederation Cup 2005|2005]] – Umjikelo wesibini
:: [[CAF Confederation Cup 2009|2009]] – Umjikelo wokuqala
* '''[[Indebe yeCAF yabaphumeleleyo|I-CAF Cup Winners' Cup]]: Imbonakalo enye'''
:: 2003 – Umdlalo owandulela owokugqibela
* '''[[Indebe yeCAF]]: imidlalo emi-2'''
:: 1998 – Umjikelo wokuqala
:: 1999 – Umjikelo wokuqala
'''Ulawulo'''
''UMongameli obekekileyo weKlabhu''
* [[Gen RTD James Kabarebe]]
''Umongameli weklabhu''
* [[Col Richard KARASIRA]]
''Usekela Sihlalo weKlabhu''
* [[Uwayezu François Régis]]
UNONDYEBO
* [[Lt Col Emmanuel Rutebuka]]
I-ASSE UNONDYEBO
* [[Kalisa Georgine]]
''Isithethi''
* [[Tony Kabanda]]
IGOSA LEZINDABA
* [[Mutoni Claire]]
ABASEBENZI BEZOBUGCISA
Umqeqeshi oyintloko
* [[Thierry Froger Christian|Thierry Froger ngumKristu]]
Asst. Umqeqeshi
* [[Karim Khouda]]
UMQEQESHI WOKUGCINA IINJONGO
* [[Ndizeye Aime Desire]]
UMQEQESHI WOKUGCINA IINJONGO
* [[Mugabo Alex]]
UMPHATHI WEQELA
* [[Ntazinda Eric]]
IQELA likaGqr
* [[Hope Jean Marie Vianney|Ndiyathemba uJean Marie Vianney]]
INGQIZI YOMZIMBA
* [[Twagirayezu Jacques]]
UMBONISI WEVIDIYO
* [[Uwihanganye Hardi]]
== Iimbekiselo ==
<references />
{{Reflist}}
== Amakhonkco angaphandle ==
* [http://www.aprfc.rw/ Iwebhusayithi esemthethweni]
[[Category:Iiklabhu zebhola ekhatywayo zomkhosi]]
[[Category:1993 ukusekwa eRwanda]]
[[Category:Association football clubs established in 1993]]
[[Category:Iiklabhu zeBhola ekhatywayo eRwanda]]
[[Category:Ezemidlalo eKigali]]
[[Category:APR F.C.]]
osecm4tly5t5skd8wpwz0h0d3np87jl
40656
40654
2026-06-11T08:48:39Z
Makenzis
8220
40656
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club||clubname=APR FC|image=|fullname=Armée Patriotique Rwandaise Football Club|nickname=Intare(The Lions), The Army|founded={{start date and years ago|df=yes|1993|6|1}}|ground=[[Amahoro Stadium]]<ref>{{cite web|url=http://www.aprfc.rw/|title=APR FC – Intsinzi – Umurava|website=aprfc.rw|access-date=14 March 2019|archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306234610/http://www.aprfc.rw/|url-status=live}}</ref>|capacity=22,000|chairman=Col Richard KARASIRA|manager=[[Thierry Froger Christian]]
|league=[[Rwanda Premier League]]|season=2024–2025|position=Rwanda Premier League, 1st of 16 (champions)
|website=http://www.aprfc.rw/|title=APR FC (Umurava - Intsinzi)
|pattern_la1=|pattern_b1=_blackstripes|pattern_ra1=|leftarm1=FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=FFFFFF|socks1=000000|current=2023–24 Rwanda Premier League
}}
'''UArmée Patriotique Rwandaise Football Club''' ('''APR FC''' okanye '''APR''') liqela [[Ibhola ekhatywayo|lebhola ekhatywayo]] eliqeqeshiweyo elisuka [[eKigali]] [[Rhuwanda|eRwanda]]. Iqela lidlala imidlalo yalo yasekhaya e[[Stade Amahoro|-Amahoro Stadium]]. Eli qela lasekwa ngoJuni ka-1993 njengeqela [[iRwanda Patriotic Front|leRwandese Patriotic Front]].<ref>{{Cite web|last=Roy D. Hacksaw|date=22 April 2010|title=Armee Patriotique Rwandaise FC (Rwanda)|url=http://boysinblackandwhite.blogspot.com/2010/04/armee-patriotique-rwandaise-fc-rwanda.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151008215502/http://boysinblackandwhite.blogspot.com/2010/04/armee-patriotique-rwandaise-fc-rwanda.html|archive-date=8 October 2015|accessdate=15 July 2012|publisher=The Boys in Black and White. [[Blogspot]].com}}</ref>
== Imbali ==
Ngaphandle kwembali yabo emfutshane, baba lelona qela liphumeleleyo kwiligi yebhola ekhatywayo yaseRwanda ephumelele izihloko ezingamashumi amabini anesibini zeligi yaseRwanda kunye neshumi elinesithathu leendebe zaseRwanda. I-APR FC yaphinda yaphumelela indebe ye[[CECAFA Clubs Cup|-CECAFA Clubs Cup]] ngo-2004, ka-2007, kunye no-2010 emva kokuba ephulukene nabagqwesileyo kolu khuphiswano ngo-1996 nango-2000.
Ngo-2022, iklabhu ifikelele kuMjikelo weSibini weCAF Champions League okokuqala imbali yeklabhu.
== Iimbeko ==
=== Ukhuphiswano lwasekhaya ===
* '''[[IPremier League yaseRwanda|I-Rwandan Premier League]] : 23'''
:: 1995, 1996, 1999, 2000, 2001, 2003, 2005, 2006, 2007, 2009, 2010, 2011, 2012, 2014, 2015, 2016, 2020, 2021, 2002, 2023, 2024, 2025
* '''[[Indebe yaseRwanda]]: 13'''
:: 1994, 1996, 1999, 2000, 2002, 2006, 2007, 2008, 2010, 2011, 2012, 2014, 2017.
* '''[[Rwandan Super Cup|iRwandan Super Cup]]: 3'''
:: 2002, 2016, 2018.
=== Amazwe ngamazwe ===
* '''[[Indebe yeKagame Interclub|I-Kagame Interclub Cup]]: 3'''
:: 2004, 2007, 2010.
== Ukusebenza kukhuphiswano lweCAF ==
* '''[[I-CAF Champions League]]: idlale imidlalo elishumi elinesibhozo'''
* '''[[Indebe ye-Afrika yeeKlabhu zeeNtshatsheli|I-African Cup of Champions Clubs]]: Imbonakalo enye'''
:: [[Indebe yeeNtshatsheli ze-Afrika ngo-1996|1996]] – Umjikelo wesibini
* '''[[Indebe yeConfederations yeCAF|I-CAF Confederation Cup]]: imidlalo emi-3'''
:: [[CAF Confederation Cup 2004|2004]] – Umjikelo oPhakathi
:: [[CAF Confederation Cup 2005|2005]] – Umjikelo wesibini
:: [[CAF Confederation Cup 2009|2009]] – Umjikelo wokuqala
* '''[[Indebe yeCAF yabaphumeleleyo|I-CAF Cup Winners' Cup]]: Imbonakalo enye'''
:: 2003 – Umdlalo owandulela owokugqibela
* '''[[Indebe yeCAF]]: imidlalo emi-2'''
:: 1998 – Umjikelo wokuqala
:: 1999 – Umjikelo wokuqala
'''Ulawulo'''
''UMongameli obekekileyo weKlabhu''
* [[Gen RTD James Kabarebe]]
''Umongameli weklabhu''
* [[Col Richard KARASIRA]]
''Usekela Sihlalo weKlabhu''
* [[Uwayezu François Régis]]
UNONDYEBO
* [[Lt Col Emmanuel Rutebuka]]
I-ASSE UNONDYEBO
* [[Kalisa Georgine]]
''Isithethi''
* [[Tony Kabanda]]
IGOSA LEZINDABA
* [[Mutoni Claire]]
ABASEBENZI BEZOBUGCISA
Umqeqeshi oyintloko
* [[Thierry Froger Christian|Thierry Froger ngumKristu]]
Asst. Umqeqeshi
* [[Karim Khouda]]
UMQEQESHI WOKUGCINA IINJONGO
* [[Ndizeye Aime Desire]]
UMQEQESHI WOKUGCINA IINJONGO
* [[Mugabo Alex]]
UMPHATHI WEQELA
* [[Ntazinda Eric]]
IQELA likaGqr
* [[Hope Jean Marie Vianney|Ndiyathemba uJean Marie Vianney]]
INGQIZI YOMZIMBA
* [[Twagirayezu Jacques]]
UMBONISI WEVIDIYO
* [[Uwihanganye Hardi]]
== Iimbekiselo ==
<references />
{{Reflist}}
== Amakhonkco angaphandle ==
* [http://www.aprfc.rw/ Iwebhusayithi esemthethweni]
[[Category:Iiklabhu zebhola ekhatywayo zomkhosi]]
[[Category:1993 ukusekwa eRwanda]]
[[Category:Association football clubs established in 1993]]
[[Category:Iiklabhu zeBhola ekhatywayo eRwanda]]
[[Category:Ezemidlalo eKigali]]
[[Category:APR F.C.]]
0mzxtnqvyesmmwnconsmjw4mmzetd6p
40658
40656
2026-06-11T08:48:56Z
Makenzis
8220
/* Ukhuphiswano lwasekhaya */
40658
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club||clubname=APR FC|image=|fullname=Armée Patriotique Rwandaise Football Club|nickname=Intare(The Lions), The Army|founded={{start date and years ago|df=yes|1993|6|1}}|ground=[[Amahoro Stadium]]<ref>{{cite web|url=http://www.aprfc.rw/|title=APR FC – Intsinzi – Umurava|website=aprfc.rw|access-date=14 March 2019|archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306234610/http://www.aprfc.rw/|url-status=live}}</ref>|capacity=22,000|chairman=Col Richard KARASIRA|manager=[[Thierry Froger Christian]]
|league=[[Rwanda Premier League]]|season=2024–2025|position=Rwanda Premier League, 1st of 16 (champions)
|website=http://www.aprfc.rw/|title=APR FC (Umurava - Intsinzi)
|pattern_la1=|pattern_b1=_blackstripes|pattern_ra1=|leftarm1=FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=FFFFFF|socks1=000000|current=2023–24 Rwanda Premier League
}}
'''UArmée Patriotique Rwandaise Football Club''' ('''APR FC''' okanye '''APR''') liqela [[Ibhola ekhatywayo|lebhola ekhatywayo]] eliqeqeshiweyo elisuka [[eKigali]] [[Rhuwanda|eRwanda]]. Iqela lidlala imidlalo yalo yasekhaya e[[Stade Amahoro|-Amahoro Stadium]]. Eli qela lasekwa ngoJuni ka-1993 njengeqela [[iRwanda Patriotic Front|leRwandese Patriotic Front]].<ref>{{Cite web|last=Roy D. Hacksaw|date=22 April 2010|title=Armee Patriotique Rwandaise FC (Rwanda)|url=http://boysinblackandwhite.blogspot.com/2010/04/armee-patriotique-rwandaise-fc-rwanda.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151008215502/http://boysinblackandwhite.blogspot.com/2010/04/armee-patriotique-rwandaise-fc-rwanda.html|archive-date=8 October 2015|accessdate=15 July 2012|publisher=The Boys in Black and White. [[Blogspot]].com}}</ref>
== Imbali ==
Ngaphandle kwembali yabo emfutshane, baba lelona qela liphumeleleyo kwiligi yebhola ekhatywayo yaseRwanda ephumelele izihloko ezingamashumi amabini anesibini zeligi yaseRwanda kunye neshumi elinesithathu leendebe zaseRwanda. I-APR FC yaphinda yaphumelela indebe ye[[CECAFA Clubs Cup|-CECAFA Clubs Cup]] ngo-2004, ka-2007, kunye no-2010 emva kokuba ephulukene nabagqwesileyo kolu khuphiswano ngo-1996 nango-2000.
Ngo-2022, iklabhu ifikelele kuMjikelo weSibini weCAF Champions League okokuqala imbali yeklabhu.
== Iimbeko ==
=== Ukhuphiswano lwasekhaya ===
* '''[[IPremier League yaseRwanda|I-Rwandan Premier League]] : 24'''
:: 1995, 1996, 1999, 2000, 2001, 2003, 2005, 2006, 2007, 2009, 2010, 2011, 2012, 2014, 2015, 2016, 2020, 2021, 2002, 2023, 2024, 2025, 2026*
* '''[[Indebe yaseRwanda]]: 13'''
:: 1994, 1996, 1999, 2000, 2002, 2006, 2007, 2008, 2010, 2011, 2012, 2014, 2017.
* '''[[Rwandan Super Cup|iRwandan Super Cup]]: 3'''
:: 2002, 2016, 2018.
=== Amazwe ngamazwe ===
* '''[[Indebe yeKagame Interclub|I-Kagame Interclub Cup]]: 3'''
:: 2004, 2007, 2010.
== Ukusebenza kukhuphiswano lweCAF ==
* '''[[I-CAF Champions League]]: idlale imidlalo elishumi elinesibhozo'''
* '''[[Indebe ye-Afrika yeeKlabhu zeeNtshatsheli|I-African Cup of Champions Clubs]]: Imbonakalo enye'''
:: [[Indebe yeeNtshatsheli ze-Afrika ngo-1996|1996]] – Umjikelo wesibini
* '''[[Indebe yeConfederations yeCAF|I-CAF Confederation Cup]]: imidlalo emi-3'''
:: [[CAF Confederation Cup 2004|2004]] – Umjikelo oPhakathi
:: [[CAF Confederation Cup 2005|2005]] – Umjikelo wesibini
:: [[CAF Confederation Cup 2009|2009]] – Umjikelo wokuqala
* '''[[Indebe yeCAF yabaphumeleleyo|I-CAF Cup Winners' Cup]]: Imbonakalo enye'''
:: 2003 – Umdlalo owandulela owokugqibela
* '''[[Indebe yeCAF]]: imidlalo emi-2'''
:: 1998 – Umjikelo wokuqala
:: 1999 – Umjikelo wokuqala
'''Ulawulo'''
''UMongameli obekekileyo weKlabhu''
* [[Gen RTD James Kabarebe]]
''Umongameli weklabhu''
* [[Col Richard KARASIRA]]
''Usekela Sihlalo weKlabhu''
* [[Uwayezu François Régis]]
UNONDYEBO
* [[Lt Col Emmanuel Rutebuka]]
I-ASSE UNONDYEBO
* [[Kalisa Georgine]]
''Isithethi''
* [[Tony Kabanda]]
IGOSA LEZINDABA
* [[Mutoni Claire]]
ABASEBENZI BEZOBUGCISA
Umqeqeshi oyintloko
* [[Thierry Froger Christian|Thierry Froger ngumKristu]]
Asst. Umqeqeshi
* [[Karim Khouda]]
UMQEQESHI WOKUGCINA IINJONGO
* [[Ndizeye Aime Desire]]
UMQEQESHI WOKUGCINA IINJONGO
* [[Mugabo Alex]]
UMPHATHI WEQELA
* [[Ntazinda Eric]]
IQELA likaGqr
* [[Hope Jean Marie Vianney|Ndiyathemba uJean Marie Vianney]]
INGQIZI YOMZIMBA
* [[Twagirayezu Jacques]]
UMBONISI WEVIDIYO
* [[Uwihanganye Hardi]]
== Iimbekiselo ==
<references />
{{Reflist}}
== Amakhonkco angaphandle ==
* [http://www.aprfc.rw/ Iwebhusayithi esemthethweni]
[[Category:Iiklabhu zebhola ekhatywayo zomkhosi]]
[[Category:1993 ukusekwa eRwanda]]
[[Category:Association football clubs established in 1993]]
[[Category:Iiklabhu zeBhola ekhatywayo eRwanda]]
[[Category:Ezemidlalo eKigali]]
[[Category:APR F.C.]]
kohivp92nxdivq9spc1q1o1eemc7gbv
40661
40658
2026-06-11T08:49:27Z
Makenzis
8220
40661
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club||clubname=APR FC|image=|fullname=Armée Patriotique Rwandaise Football Club|nickname=Intare(The Lions), The Army|founded={{start date and years ago|df=yes|1993|6|1}}|ground=[[Amahoro Stadium]]<ref>{{cite web|url=http://www.aprfc.rw/|title=APR FC – Intsinzi – Umurava|website=aprfc.rw|access-date=14 March 2019|archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306234610/http://www.aprfc.rw/|url-status=live}}</ref>|capacity=22,000|chairman=Col Richard KARASIRA|manager=[[Thierry Froger Christian]]
|league=[[Rwanda Premier League]]|season=2025–2026|position=Rwanda Premier League, 2nd of 16 (national champions)
|website=http://www.aprfc.rw/|title=APR FC (Umurava - Intsinzi)
|pattern_la1=|pattern_b1=_blackstripes|pattern_ra1=|leftarm1=FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=FFFFFF|socks1=000000|current=2023–24 Rwanda Premier League
}}
'''UArmée Patriotique Rwandaise Football Club''' ('''APR FC''' okanye '''APR''') liqela [[Ibhola ekhatywayo|lebhola ekhatywayo]] eliqeqeshiweyo elisuka [[eKigali]] [[Rhuwanda|eRwanda]]. Iqela lidlala imidlalo yalo yasekhaya e[[Stade Amahoro|-Amahoro Stadium]]. Eli qela lasekwa ngoJuni ka-1993 njengeqela [[iRwanda Patriotic Front|leRwandese Patriotic Front]].<ref>{{Cite web|last=Roy D. Hacksaw|date=22 April 2010|title=Armee Patriotique Rwandaise FC (Rwanda)|url=http://boysinblackandwhite.blogspot.com/2010/04/armee-patriotique-rwandaise-fc-rwanda.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151008215502/http://boysinblackandwhite.blogspot.com/2010/04/armee-patriotique-rwandaise-fc-rwanda.html|archive-date=8 October 2015|accessdate=15 July 2012|publisher=The Boys in Black and White. [[Blogspot]].com}}</ref>
== Imbali ==
Ngaphandle kwembali yabo emfutshane, baba lelona qela liphumeleleyo kwiligi yebhola ekhatywayo yaseRwanda ephumelele izihloko ezingamashumi amabini anesibini zeligi yaseRwanda kunye neshumi elinesithathu leendebe zaseRwanda. I-APR FC yaphinda yaphumelela indebe ye[[CECAFA Clubs Cup|-CECAFA Clubs Cup]] ngo-2004, ka-2007, kunye no-2010 emva kokuba ephulukene nabagqwesileyo kolu khuphiswano ngo-1996 nango-2000.
Ngo-2022, iklabhu ifikelele kuMjikelo weSibini weCAF Champions League okokuqala imbali yeklabhu.
== Iimbeko ==
=== Ukhuphiswano lwasekhaya ===
* '''[[IPremier League yaseRwanda|I-Rwandan Premier League]] : 24'''
:: 1995, 1996, 1999, 2000, 2001, 2003, 2005, 2006, 2007, 2009, 2010, 2011, 2012, 2014, 2015, 2016, 2020, 2021, 2002, 2023, 2024, 2025, 2026*
* '''[[Indebe yaseRwanda]]: 13'''
:: 1994, 1996, 1999, 2000, 2002, 2006, 2007, 2008, 2010, 2011, 2012, 2014, 2017.
* '''[[Rwandan Super Cup|iRwandan Super Cup]]: 3'''
:: 2002, 2016, 2018.
=== Amazwe ngamazwe ===
* '''[[Indebe yeKagame Interclub|I-Kagame Interclub Cup]]: 3'''
:: 2004, 2007, 2010.
== Ukusebenza kukhuphiswano lweCAF ==
* '''[[I-CAF Champions League]]: idlale imidlalo elishumi elinesibhozo'''
* '''[[Indebe ye-Afrika yeeKlabhu zeeNtshatsheli|I-African Cup of Champions Clubs]]: Imbonakalo enye'''
:: [[Indebe yeeNtshatsheli ze-Afrika ngo-1996|1996]] – Umjikelo wesibini
* '''[[Indebe yeConfederations yeCAF|I-CAF Confederation Cup]]: imidlalo emi-3'''
:: [[CAF Confederation Cup 2004|2004]] – Umjikelo oPhakathi
:: [[CAF Confederation Cup 2005|2005]] – Umjikelo wesibini
:: [[CAF Confederation Cup 2009|2009]] – Umjikelo wokuqala
* '''[[Indebe yeCAF yabaphumeleleyo|I-CAF Cup Winners' Cup]]: Imbonakalo enye'''
:: 2003 – Umdlalo owandulela owokugqibela
* '''[[Indebe yeCAF]]: imidlalo emi-2'''
:: 1998 – Umjikelo wokuqala
:: 1999 – Umjikelo wokuqala
'''Ulawulo'''
''UMongameli obekekileyo weKlabhu''
* [[Gen RTD James Kabarebe]]
''Umongameli weklabhu''
* [[Col Richard KARASIRA]]
''Usekela Sihlalo weKlabhu''
* [[Uwayezu François Régis]]
UNONDYEBO
* [[Lt Col Emmanuel Rutebuka]]
I-ASSE UNONDYEBO
* [[Kalisa Georgine]]
''Isithethi''
* [[Tony Kabanda]]
IGOSA LEZINDABA
* [[Mutoni Claire]]
ABASEBENZI BEZOBUGCISA
Umqeqeshi oyintloko
* [[Thierry Froger Christian|Thierry Froger ngumKristu]]
Asst. Umqeqeshi
* [[Karim Khouda]]
UMQEQESHI WOKUGCINA IINJONGO
* [[Ndizeye Aime Desire]]
UMQEQESHI WOKUGCINA IINJONGO
* [[Mugabo Alex]]
UMPHATHI WEQELA
* [[Ntazinda Eric]]
IQELA likaGqr
* [[Hope Jean Marie Vianney|Ndiyathemba uJean Marie Vianney]]
INGQIZI YOMZIMBA
* [[Twagirayezu Jacques]]
UMBONISI WEVIDIYO
* [[Uwihanganye Hardi]]
== Iimbekiselo ==
<references />
{{Reflist}}
== Amakhonkco angaphandle ==
* [http://www.aprfc.rw/ Iwebhusayithi esemthethweni]
[[Category:Iiklabhu zebhola ekhatywayo zomkhosi]]
[[Category:1993 ukusekwa eRwanda]]
[[Category:Association football clubs established in 1993]]
[[Category:Iiklabhu zeBhola ekhatywayo eRwanda]]
[[Category:Ezemidlalo eKigali]]
[[Category:APR F.C.]]
7c7qy62p9rdrsould6zmffdif7iauu8
40662
40661
2026-06-11T08:50:01Z
Makenzis
8220
40662
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club||clubname=APR FC|image=|fullname=Armée Patriotique Rwandaise Football Club|nickname=Intare(The Lions), The Army|founded={{start date and years ago|df=yes|1993|6|1}}|ground=[[Amahoro Stadium]]<ref>{{cite web|url=http://www.aprfc.rw/|title=APR FC – Intsinzi – Umurava|website=aprfc.rw|access-date=14 March 2019|archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306234610/http://www.aprfc.rw/|url-status=live}}</ref>|capacity=22,000|chairman=Col Richard KARASIRA|manager=[[Thierry Froger Christian]]
|league=[[Rwanda Premier League]]|season=2025–2026|position=Rwanda Premier League, 2nd of 16 (national champions)
|website=http://www.aprfc.rw/|title=APR FC (Umurava - Intsinzi)
| pattern_la1 = _zamora15h
| pattern_b1 = _zamora15h
| pattern_ra1 = _zamora15h
| pattern_sh1 = _zamora15h
| pattern_so1 = _rmcf1415t
| leftarm1 = 141927
| body1 = 141927
| rightarm1 = 141927
| shorts1 = 141927
| socks1 = FEFEFE
| pattern_la2 = _fulham1516a
| pattern_b2 = _fulham1516a
| pattern_ra2 = _fulham1516a
| pattern_sh2 = _fulham1516a
| pattern_so2 = _fulham1516a
| leftarm2 = FECD27
| body2 = FECD27
| rightarm2 = FECD27
| shorts2 = 141927
| socks2 = FECD27
| pattern_la3 = _aik1617a
| pattern_b3 = _valencia1516h
| pattern_ra3 = _aik1617a
| pattern_sh3 = _juve1516h
| pattern_so3 = _juve1516h
| leftarm3 = 1980CD
| body3 = 1980CD
| rightarm3 = 1980CD
| shorts3 = 195237
| socks3 = 1980CD
}}
'''UArmée Patriotique Rwandaise Football Club''' ('''APR FC''' okanye '''APR''') liqela [[Ibhola ekhatywayo|lebhola ekhatywayo]] eliqeqeshiweyo elisuka [[eKigali]] [[Rhuwanda|eRwanda]]. Iqela lidlala imidlalo yalo yasekhaya e[[Stade Amahoro|-Amahoro Stadium]]. Eli qela lasekwa ngoJuni ka-1993 njengeqela [[iRwanda Patriotic Front|leRwandese Patriotic Front]].<ref>{{Cite web|last=Roy D. Hacksaw|date=22 April 2010|title=Armee Patriotique Rwandaise FC (Rwanda)|url=http://boysinblackandwhite.blogspot.com/2010/04/armee-patriotique-rwandaise-fc-rwanda.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151008215502/http://boysinblackandwhite.blogspot.com/2010/04/armee-patriotique-rwandaise-fc-rwanda.html|archive-date=8 October 2015|accessdate=15 July 2012|publisher=The Boys in Black and White. [[Blogspot]].com}}</ref>
== Imbali ==
Ngaphandle kwembali yabo emfutshane, baba lelona qela liphumeleleyo kwiligi yebhola ekhatywayo yaseRwanda ephumelele izihloko ezingamashumi amabini anesibini zeligi yaseRwanda kunye neshumi elinesithathu leendebe zaseRwanda. I-APR FC yaphinda yaphumelela indebe ye[[CECAFA Clubs Cup|-CECAFA Clubs Cup]] ngo-2004, ka-2007, kunye no-2010 emva kokuba ephulukene nabagqwesileyo kolu khuphiswano ngo-1996 nango-2000.
Ngo-2022, iklabhu ifikelele kuMjikelo weSibini weCAF Champions League okokuqala imbali yeklabhu.
== Iimbeko ==
=== Ukhuphiswano lwasekhaya ===
* '''[[IPremier League yaseRwanda|I-Rwandan Premier League]] : 24'''
:: 1995, 1996, 1999, 2000, 2001, 2003, 2005, 2006, 2007, 2009, 2010, 2011, 2012, 2014, 2015, 2016, 2020, 2021, 2002, 2023, 2024, 2025, 2026*
* '''[[Indebe yaseRwanda]]: 13'''
:: 1994, 1996, 1999, 2000, 2002, 2006, 2007, 2008, 2010, 2011, 2012, 2014, 2017.
* '''[[Rwandan Super Cup|iRwandan Super Cup]]: 3'''
:: 2002, 2016, 2018.
=== Amazwe ngamazwe ===
* '''[[Indebe yeKagame Interclub|I-Kagame Interclub Cup]]: 3'''
:: 2004, 2007, 2010.
== Ukusebenza kukhuphiswano lweCAF ==
* '''[[I-CAF Champions League]]: idlale imidlalo elishumi elinesibhozo'''
* '''[[Indebe ye-Afrika yeeKlabhu zeeNtshatsheli|I-African Cup of Champions Clubs]]: Imbonakalo enye'''
:: [[Indebe yeeNtshatsheli ze-Afrika ngo-1996|1996]] – Umjikelo wesibini
* '''[[Indebe yeConfederations yeCAF|I-CAF Confederation Cup]]: imidlalo emi-3'''
:: [[CAF Confederation Cup 2004|2004]] – Umjikelo oPhakathi
:: [[CAF Confederation Cup 2005|2005]] – Umjikelo wesibini
:: [[CAF Confederation Cup 2009|2009]] – Umjikelo wokuqala
* '''[[Indebe yeCAF yabaphumeleleyo|I-CAF Cup Winners' Cup]]: Imbonakalo enye'''
:: 2003 – Umdlalo owandulela owokugqibela
* '''[[Indebe yeCAF]]: imidlalo emi-2'''
:: 1998 – Umjikelo wokuqala
:: 1999 – Umjikelo wokuqala
'''Ulawulo'''
''UMongameli obekekileyo weKlabhu''
* [[Gen RTD James Kabarebe]]
''Umongameli weklabhu''
* [[Col Richard KARASIRA]]
''Usekela Sihlalo weKlabhu''
* [[Uwayezu François Régis]]
UNONDYEBO
* [[Lt Col Emmanuel Rutebuka]]
I-ASSE UNONDYEBO
* [[Kalisa Georgine]]
''Isithethi''
* [[Tony Kabanda]]
IGOSA LEZINDABA
* [[Mutoni Claire]]
ABASEBENZI BEZOBUGCISA
Umqeqeshi oyintloko
* [[Thierry Froger Christian|Thierry Froger ngumKristu]]
Asst. Umqeqeshi
* [[Karim Khouda]]
UMQEQESHI WOKUGCINA IINJONGO
* [[Ndizeye Aime Desire]]
UMQEQESHI WOKUGCINA IINJONGO
* [[Mugabo Alex]]
UMPHATHI WEQELA
* [[Ntazinda Eric]]
IQELA likaGqr
* [[Hope Jean Marie Vianney|Ndiyathemba uJean Marie Vianney]]
INGQIZI YOMZIMBA
* [[Twagirayezu Jacques]]
UMBONISI WEVIDIYO
* [[Uwihanganye Hardi]]
== Iimbekiselo ==
<references />
{{Reflist}}
== Amakhonkco angaphandle ==
* [http://www.aprfc.rw/ Iwebhusayithi esemthethweni]
[[Category:Iiklabhu zebhola ekhatywayo zomkhosi]]
[[Category:1993 ukusekwa eRwanda]]
[[Category:Association football clubs established in 1993]]
[[Category:Iiklabhu zeBhola ekhatywayo eRwanda]]
[[Category:Ezemidlalo eKigali]]
[[Category:APR F.C.]]
bohdiw5dunwph0f4n7u1blat8ykecym
Ingonyama
0
8569
40653
39611
2026-06-11T08:44:24Z
CharlieSakza2002
16122
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1358748764|Lion]]"
40653
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>'''Ingonyama''' yikati enkulu yasendle, okwangoku isafumaneka kuphela kwi -Afrika esemazantsi eSahara [[IIndia|naseIndiya]] . Inomzimba omkhulu ukodlula ezinye izilwanyana ezikumila njengayo. Ayifani ngokwesondo ; iingonyama ezingamadoda ezindala zinkulu kuneemazi kwaye zinoboya obubonakalayo obuqala entloko ukuya emagxeni nasesifubeni. Ingonyama ikwayinkosi yezilwanyana kuba akho silwanyana esohlula isilwanyana.
gf9cp04k0fr10q06ub9f44n0orl9whc
KwaBhaca
0
8923
40675
40255
2026-06-11T11:04:45Z
EnzoNomcutsha
16119
linked kwabhaca to Mzantsi Afrika
40675
wikitext
text/x-wiki
'''IMount Frere''', ngokusemthethweni kukwa'''Bhaca''',<ref name="2016_rename">{{Cite web|date=2016-02-09|title=Government Gazette No. 39669|url=http://www.gpwonline.co.za/Gazettes/Gazettes/39669_9-2_ArtsCulture.pdf|accessdate=8 August 2019|publisher=South African Government|page=9|archive-date=2017-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20170207180144/http://www.gpwonline.co.za/Gazettes/Gazettes/39669_9-2_ArtsCulture.pdf|dead-url=yes}}</ref> yidolophu ekwiphondo laseMpuma Koloni, ngaphambili eyaziwa njengeTranskei kumandla, [[UmZantsi Afrika mandulo!!!|waseMzantsi Afrika]]. KwaBhaca kuphakathi kweKokstad ne dolophu yaseMthatha, ecaleni kwendlela yeN2 malunga neekhilomitha ezili-100 kumntla-mpuma weMthatha. Ilawulwa nguMasipala weSithili saseMzimvubu kwaye iilali zilawulwa yinkokeli yeSizwe eneemida eziphakathi.
== Imbali ==
Igama layo ngesiNguni ku'''KwaBhaca''', okanye "isixeko sobukhosi bamaBhaca ", okanye "indawo yabantu bamaBhaca ", <ref name="Ro01">{{Cite book|last=Erasmus|first=B. P. J.|url=http://archive.org/details/onrouteinsouthaf0000eras|title=On Route in South Africa|publisher=Jonathan Ball Publishers|others=Internet Archive|year=1995|isbn=978-1-86842-026-1|location=Johannesburg|pages=209}}</ref> abahlala apho konyaka u1825.
IMount Frere yasekwa ngo-1876 yaza yathiywa ngegama lika Mnumzana uHenry Bartle Edward Frere . <ref name="Ro01"/> KwiNyanga YoMdumba KuNyaka u2016, iMount iFrere yathiywa igama elitsha lokuba kuKwaBhaca. <ref name="2016_rename"/>
== Imithombo ==
<references />
== Amakhonkco angaphandle ==
ovyzxilhtgnf9mshxy52xfig1gn0uzx
I-Qonce
0
9016
40671
40419
2026-06-11T10:56:34Z
BathandeBONKE
16121
Ndilifake kumanye amaphepha.
40671
wikitext
text/x-wiki
'''[[Ifonetiki|IQonce]]''', eyayisakuba i'''yi [[King William's Town]]''',<ref name="businessinsider-23Feb01">{{Cite news|date=23 February 2021|title=Two SA airports – and Port Elizabeth – just got official new names|work=businessinsider.co.za|url=https://www.businessinsider.co.za/name-changes-for-pe-and-east-london-airports-plus-port-elizabeth-and-uitenhage-2021-2|access-date=24 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211117172442/https://www.businessinsider.co.za/name-changes-for-pe-and-east-london-airports-plus-port-elizabeth-and-uitenhage-2021-2|archive-date=2021-11-17}}</ref> yidolophu ekwiphondo [[IPhondo laseMpuma-Koloni|laseMpuma Koloni]] [[UMzantsi Afrika|eMzantsi Afrika]] kufuthane koMlambo iBuffalo. Le dolophu imalunga nama {{Convert|60|km}} kumntla-ntshona wezibuko loLwandlekazi iIndiya [[EMonti|eMpuma London]]. Inabemi abamalunga nama-35,000 kwaye iyinxalenye yoMasipala oMbaxa weSixeko saseBuffalo.
Le dolophu ikwindawo ezingama 389 m (1,276 ft) ngaphezulu komphakamo wolwandle umlinganiselo phantsi kweeNtaba zaseAmathole kwindawo edume ngezolimo. Le dolophu inenye yeeofisi zeposi ezindala kweli lizwe evaliswa ngabavangeli abakhokelwa nguCharles Brownlee.<ref>{{Cite web|title=King William's Town – Steeped in History|url=https://www.privateproperty.co.za/advice/property/articles/king-williams-town-steeped-in-history/1878|accessdate=24 August 2021|website=www.privateproperty.co.za}}</ref>
== Imbali ==
Kangangamawaka eminyaka, le ndawo yayizula-zula ngamaQembu, yaze emva koko yasetyenziswa njengedlelo ngamaKhoikhoi awayehlala eBuffalo River ''Qonce''. [[AmaXhosa]] ayehlala kufutshane namaKhoikhoi ekugqibeleni athabatha umhlaba emva kokuba uKumkanikazi uHoho oyisiwe emfazweni noKumkani uNgqika kaMlawu. <ref>{{Cite book|last=Wells|first=Julia C.|title=The Return of MaKhanda: Exploring the legend|publisher=University of KwaZulu-Natal Press|year=2012|isbn=978-1-86914-238-4|location=Scottsville, South Africa|pages=76}}</ref>
Idolophu kaKing William yasekwa nguSir Benjamin d'Urban ngekaCanzibe 1835 ngexesha [[Ingxoxo ngemfazwe yamaXhosa|leMfazwe yamaXhosa]] yaloo nyaka. Le dolophu yakhiwe kwindawo yenkosi encinci uDyani Tyatyu kwaye yathiywa ngegama likaWilliam IV. Yashiywa ngeyoMnga ngonyaka ka-1836, kodwa yaphinda yahlalwa ngo-1846 kwaye yayilikomkhulu leBritish Kaffraria ukususela ekudalweni kwayo ngo-1847 ukuya kuhlanganiswa kwayo ngo-1865 neCape Colony. KwiCape Colony yayo, urhulumente wayo wasekhaya wawubizwa ngokuba yiborough, endaweni yokuba ngumasipala. Uninzi lwamakoloniyali kwizithili ezikufutshane luyinzala yamalungu eBritish German Legion awachithwa emva kweMfazwe yaseCrimea kwaye anikwa amakhaya kwiCape Colony; yiyo loo nto amagama anje ngeBerlin, Braunschweig, Frankfurt, Hamburg, Potsdam kunye neStutterheim anikwa iindawo zokuhlala kweli candelo lelizwe.
== Imithombo ==
{{reflist}}
ih1605dmcz5lntqwettq3t4lt5s38zm
Iglosi yomlomo
0
9061
40651
2026-06-11T08:43:52Z
EnzoNomcutsha
16119
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1353762018|Lip gloss]]"
40651
wikitext
text/x-wiki
'''I-Lip gloss''' sisithambiso esisetyenziselwa ukunika imilebe ukukhanya okukhazimlayo, kwaye ngamanye amaxesha ukongeza umbala omncinci. Isasazwa ifaniswa njegamanzi okanye into ethambileyo (akufuneki ibhidaniswe ne -lip balm, edla ngokuba neenjongo zonyango okanye zokuthomalalisa, okanye i-lipstick, edla ngokuba yinto eqinileyo, efana nesithambiso esikhupha umbala onombala ongaphezulu. Le mveliso ifumaneka kwiindidi ezahlukeneyo zokungacaci ukusuka [[Ukucaca|ekukhanyeni]] ukuya kokuqinileyo kwaye inokuba nokukhazimla, ukumenyezela, kunye ne-metallic zokugqibela ezahlukeneyo.
aqmdviwxgf0oihjwvg37g11udkypv2m
40663
40651
2026-06-11T08:53:41Z
EnzoNomcutsha
16119
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1353762018|Lip gloss]]"
40663
wikitext
text/x-wiki
'''I-Lip gloss''' sisithambiso esisetyenziselwa ukunika imilebe ukukhanya okukhazimlayo, kwaye ngamanye amaxesha ukongeza umbala omncinci. Isasazwa ifaniswa njegamanzi okanye into ethambileyo (akufuneki ibhidaniswe ne -lip balm, edla ngokuba neenjongo zonyango okanye zokuthomalalisa, okanye i-lipstick, edla ngokuba yinto eqinileyo, efana nesithambiso esikhupha umbala onombala ongaphezulu. Le mveliso ifumaneka kwiindidi ezahlukeneyo zokungacaci ukusuka [[Ukucaca|ekukhanyeni]] ukuya kokuqinileyo kwaye inokuba nokukhazimla, ukumenyezela, kunye ne-metallic zokugqibela ezahlukeneyo.
Njenge -lipstick, i-lip gloss iza ngeendlela ezininzi kwaye ingasetyenziswa ngeendlela ezahlukeneyo. Ingafakwa kwisilinda encinci kwaye isetyenziswe ngentonga yayo ejikelezileyo okanye ethambekileyo (eyaziwa ngokuba yi-doe foot applicator) okanye ngesixukuxo yemilebe eyakhelwe ngaphakathi. Ingafika isilinda yeplastiki encinci, ethambileyo, ecinezelwayo eyenzelwe ukusetyenziswa ngqo kwimilebe okanye isetyenziswe okwesithambiso seminwe okanye semilebe, kunye nendlela ye-roll-on. IiLip-gloss eziqinileyo ziza kwiibhokisi okanye kwiityhubhu kwaye ngamanye amaxesha zenza kube nzima ukuhlukanisa phakathi kwe-lip gloss kunye ne-lip balm. <ref>{{Cite web|title=Why Roll on Lip Gloss is the Future of Lip Gloss Dispensing|url=https://www.blossombeauty.com/blogs/news/why-roll-on-lip-gloss-is-the-future-of-lip-gloss-dispensing|accessdate=2026-05-12|website=Blossom®|language=en}}</ref>
jr4zxh5z7s712xm800m6qm0djtnkjje
40665
40663
2026-06-11T08:56:05Z
EnzoNomcutsha
16119
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1353762018|Lip gloss]]"
40665
wikitext
text/x-wiki
'''I-Lip gloss''' sisithambiso esisetyenziselwa ukunika imilebe ukukhanya okukhazimlayo, kwaye ngamanye amaxesha ukongeza umbala omncinci. Isasazwa ifaniswa njegamanzi okanye into ethambileyo (akufuneki ibhidaniswe ne -lip balm, edla ngokuba neenjongo zonyango okanye zokuthomalalisa, okanye i-lipstick, edla ngokuba yinto eqinileyo, efana nesithambiso esikhupha umbala onombala ongaphezulu. Le mveliso ifumaneka kwiindidi ezahlukeneyo zokungacaci ukusuka [[Ukucaca|ekukhanyeni]] ukuya kokuqinileyo kwaye inokuba nokukhazimla, ukumenyezela, kunye ne-metallic zokugqibela ezahlukeneyo.
Njenge -lipstick, i-lip gloss iza ngeendlela ezininzi kwaye ingasetyenziswa ngeendlela ezahlukeneyo. Ingafakwa kwisilinda encinci kwaye isetyenziswe ngentonga yayo ejikelezileyo okanye ethambekileyo (eyaziwa ngokuba yi-doe foot applicator) okanye ngesixukuxo yemilebe eyakhelwe ngaphakathi. Ingafika isilinda yeplastiki encinci, ethambileyo, ecinezelwayo eyenzelwe ukusetyenziswa ngqo kwimilebe okanye isetyenziswe okwesithambiso seminwe okanye semilebe, kunye nendlela ye-roll-on. IiLip-gloss eziqinileyo ziza kwiibhokisi okanye kwiityhubhu kwaye ngamanye amaxesha zenza kube nzima ukuhlukanisa phakathi kwe-lip gloss kunye ne-lip balm. <ref>{{Cite web|title=Why Roll on Lip Gloss is the Future of Lip Gloss Dispensing|url=https://www.blossombeauty.com/blogs/news/why-roll-on-lip-gloss-is-the-future-of-lip-gloss-dispensing|accessdate=2026-05-12|website=Blossom®|language=en}}</ref>
I-lip gloss esisiseko yongeza nje ukukhazimla kwimilebe ngaphandle kokuvele kombala. I-lip gloss enombala yongeza zombini umbala kunye nokukhazimla. I-lip gloss ekhazimlayo inesiseko esikhazimlayo, nokuba inombala okanye ingenawo.
gpn71at8lta6eq43rssay9oit0my9fk
UCyril Ramaphosa
0
9062
40652
2026-06-11T08:44:21Z
BathandeBONKE
16121
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1358567040|Cyril Ramaphosa]]"
40652
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>'''Matamela Cyril''' / ( / ˌ ræm ə ˈfɔː sə / RAM RAM FAW / ] okanye / ˌ rɑː mə ˈpoʊ sə / ⓘ RAH ( owazalelwa 17 November 1952 ) ngusomashishini waseMzantsi Afrika kunye nosopolitiko osebenza njengomongameli waseMzantsi Afrika ukusukela ngo-2018. Owayesakuba litshantliziyo elichasene nocalucalulo kunye nenkokeli yemanyano zabasebenzi, ukwangumongameli wombutho ophetheyo i [[African National Congress]] (ANC).
URamaphosa waphakama waba ngunobhala jikelele wemanyano yabasebenzi enkulu nenamandla eMzantsi Afrika, iNational Union of Mineworkers . <ref>{{Cite book|last=Saul|first=John S.|title=South Africa – the present as history : from Mrs. Ples to Mandela & Marikana|year=2014|isbn=9781847010926|location=Woodbridge, Suffolk|oclc=872681428}}</ref> Ngo-1991, wonyulwa njengonobhala jikelele we-ANC phantsi komongameli we-ANC [[Nelson Mandela|uNelson Mandela]] waza waba ngumxoxisi oyintloko we-ANC ngexesha leengxoxo ezaphelisa ucalucalulo . <ref>{{Cite news|title=Ramaphosa has what it takes to fix South Africa's ailing ANC. But ...|work=[[TimesLIVE]]|url=https://www.timeslive.co.za/politics/2017-01-07-ramaphosa-has-what-it-takes-to-fix-south-africas-ailing-anc-but-/|url-status=live|access-date=12 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170812142434/https://www.timeslive.co.za/politics/2017-01-07-ramaphosa-has-what-it-takes-to-fix-south-africas-ailing-anc-but-/|archive-date=12 August 2017}}</ref> <ref>{{Cite news|last=tinashe|date=30 June 2011|title=Negotiations and the transition|work=South African History Online|url=http://www.sahistory.org.za/topic/negotiations-and-transition|url-status=live|access-date=12 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170812141813/http://www.sahistory.org.za/topic/negotiations-and-transition|archive-date=12 August 2017}}</ref> Wonyulwa njengosihlalo we -Constitutional Assembly emva konyulo lokuqala lwentando yesininzi lwelizwe ngo-1994 kwaye abanye ababukeli babekholelwa ukuba ngumongameli ozakulandela emveni kuka Nelson Mandela. <ref name="Chosen one">{{Cite web|last=Munusamy|first=Ranjeni|date=20 December 2012|title=Cyril Ramaphosa: the return of Nelson Mandela's chosen one|url=http://www.theguardian.com/world/2012/dec/20/cyril-ramaphosa-return-nelson-mandela|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240615143909/https://www.theguardian.com/world/2012/dec/20/cyril-ramaphosa-return-nelson-mandela|archive-date=15 June 2024|accessdate=15 January 2022|website=The Guardian}}</ref> Nangona kunjalo,wathatha uRamaphosa umhlala phantsi kwezopolitiko ngo-1996 waza waziwa njengosomashishini, kuquka nomnini weMcDonald 's South Africa, usihlalo webhodi yeMTN, ilungu lebhodi yeLonmin, kunye nomseki weShanduka Group .
ta52a0emsijt4z0w7zqdiuzk82adjh7
Indlu
0
9063
40655
2026-06-11T08:48:22Z
KhanyaMaseti
16117
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357376809|Hut]]"
40655
wikitext
text/x-wiki
[[Ngokweenkcukacha:Chozos_de_ganaderos,_El_Torno,_Cáceres.jpg|thumb|''Indlu enguronta'' entshona [[ISpain|yeSpain]]]]
'''Uronta''' yindlu encinci yokuhlala, enokwakhiwa ngezinto ezahlukeneyo zasekuhlaleni. Izindlu luhlobo loyilo lwamandulo (olungekho phantsi kwezemfundo), olwakhiwe ngezinto ezifumaneka lula njengodaka.
== Intsingiselo yegama elithi “Etymology” ==
[[Ngokweenkcukacha:Petroglpyhs_Tagar_Culture.jpg|thumb|Imizobo ye -petroglyphs evela kwinkcubeko yamaTagar.]]
Eli gama ekuqaleni lalibhekisa kwityotyombe elincinci elakhiwe ngokukhawuleza nelihlala ixesha elifutshane. <ref name=":0">{{Cite web|title=History of the Huts|url=https://huts.org/history-of-the-huts/|accessdate=2025-11-24|website=10th Mountain Division Hut Association|language=en}}</ref> Kubonakala ngathi laqala ukusetyenziswa kwisiNgesi njengegama lempi ngeminyaka yoo-1650, livela [[Ulwimi lwasiFrentshi|kwisiFrentshi]].
Ikhata yase-Ukraine kubonakala ngathi yaziwa nakwiminyaka yamandulo, kuquka imvelaphi yase-Avestan okanye yase-Iran yamandulo. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2025)">isicatshulwa siyafuneka</span></nowiki>'' ]</sup>
== Isishwankathelo ==
[[Ngokweenkcukacha:Kuonjarjoen_autiotupa.JPG|thumb|Indlu encinci esentabeni kumantla [[IFinland|eFinland]]]]
Ukwakhiwa kwendlu yokuhlala ngokuqhelekileyo akunabunzima kangako kunendlu (indawo yokuhlala eyomeleleyo kwaye eyakhiwe kakuhle) kodwa kungaphezulu kunendlu yokuhlala efana nentente kwaye isetyenziswa njengendawo yokuhlala yexeshana okanye yexesha elithile okanye njengendawo yokuhlala esisigxina kwezinye iindawo zomthonyama. Ukongeza, igama elithi ''indlu'' lidla ngokusetyenziswa kwihlabathi laseNtshona ukubhekisa kwishedi eyenziwe ngemithi.
== Ukusetyenziswa ==
Ooronta basetyenziswa njengezindlu zokuhlala zokugcina izinto, iiworkshops, kunye nokufundisa.
Kwiminyaka engamakhulu ambalwa edlulileyo, ''uronta oyindlu kamalusi'' ubusetyenziswa njengekhaya elineenjongo ezininzi, ikhusela abelusi njengoko behamba nemihlambi yabo. <ref>{{Cite web|date=2017-09-20|title=What is a Shepherd's Hut? History of Shepherd Huts UK|url=https://www.blackdownshepherdhuts.co.uk/about/what-is-a-shepherds-hut/|accessdate=2025-11-24|website=Blackdown Shepherd Huts|language=en-US}}</ref>
Abanye abantu abafudukileyo basebenzisa izindlu kwihlabathi liphela ngexesha lokuhlala kwamanye amazwe . Umzekelo, abaqokeleli bexeshana entlango abasebenzi bezolimo kumasimi akwihlathi laseAmazon .
Eli gama lamkelwe ngabakhweli beentaba ukubhekisa kwisakhiwo esiqinileyo nesihlala sihleli esibonelela indawo yokukhusela. Ezi zahluka ukusuka kwiindawo ezilula zokukhusela – ezingezizo nje iindawo zokukhusela ezilula – ukuya kwiindawo zokuhlala ezisezintabeni ezinokuba zizinto ezintle ngakumbi, umz. kuquka amagumbi amaninzi <ref name=":0">{{Cite web|title=History of the Huts|url=https://huts.org/history-of-the-huts/|accessdate=2025-11-24|website=10th Mountain Division Hut Association|language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://huts.org/history-of-the-huts/ "History of the Huts"]. ''10th Mountain Division Hut Association''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-11-24</span></span>.</cite></ref> kunye nezibonelelo ezifana neendawo zokutyela .
[[Ngokweenkcukacha:MarinoDelNorteEscalante.jpg|thumb|Indlu ye-nipa esetyenziselwa ukuhlalisa abakhenkethi.]]
[[Ngokweenkcukacha:Resting_hut_kambalakonda_eco_park_Visakhapatnam.jpg|thumb|Indlu empuma [[IIndia|yeIndiya]]]]
Iindlu ezininzi zenzelwe ukuba zikhawuleze kwaye zingabizi amaxabiso aphezulu kakhulu. Ukwakhiwa rhoqo akudingi zixhobo okanye ulwazi olukhethekileyo.
Iindlu zokuhlala zikhona phantse kuzo zonke iinkcubeko zabantu abaphila ubomi obuqhelekileyo, zakhiwe ngezinto ezifana nomthi, ikhephu, ilitye, ingca, amagqabi esundu, amasebe, udongwe, izikhumba namafele, ilaphu, okanye udaka <ref name=":1">{{Cite news|last=Aizenman|first=Nurith|date=2017-11-12|title=Is It Insulting To Call This A 'Hut'?|language=en|work=NPR|url=https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2017/11/12/563305753/is-it-insulting-to-call-this-a-hut|access-date=2025-11-24}}</ref> kusetyenziswa iindlela ezidluliselwe kwizizukulwana ngezizukulwana. Ezinye izindlu zokuhlala zimelana neemeko ezininzi zemozulu. Kwiindawo ezishushu, izindlu zokuhlala ezisetyenziswa njengezindlu zokuchitha ubushushu. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2025)">isicatshulwa siyafuneka</span></nowiki>'' ]</sup>
=== Yemveli ===
* I-Bahay kubo (indlu kaNipa) – indlu yesintu yasePhilippines eyenziwe ngezinti ezenziwe ngoqalo kunye namagqabi esundu njengophahla. Zenzelwe ukuba zibe lula ukuze zikwazi ukufuduswa ukusuka kwenye indawo ukuya kwenye ngokuthwalwa liqela lamadoda, umkhwa obizwa ngokuba ''yi-bayanihan .''
* IBalok – indlu yasendle yaseSiberia eyenziwe ngezigodo, ezidla ngokuba zezoluntu, ezisetyenziswa ngabazingeli, abalobi kunye nabahambi kwiindawo ezikude zaseSiberia. Ezinye iiBalok ziyahambahamba kwaye zifakwe kwizileyi.
* IBarabara – ikhaya lasebusika elikhuselweyo ngumhlaba labantu base-Aleut
* IiBarracks – igama elidala lendlu yexeshana, ngoku lisetyenziswa ngakumbi njengegama lezindlu zomkhosi kunye nesakhiwo esikhethekileyo sokugcina ingca esibizwa ngokuba yi- hay barrack
* UBothy – ekuqaleni yayiyindlu enegumbi elinye yabasebenzi basefama abangamadoda e-United Kingdom, ngoku yindlu yasezintabeni yabantu abahambahamba ubusuku bonke
* IBurdei okanye iBordei – indlu yomgodi okanye indlu yomgodi enophahla lwesodi eRomania, eUkraine naseKhanada
* ICabana – indawo yokukhosela evulekileyo
* Iindlu ezenziwe ngamatye omileyo
** UClochán – indlwana yamatye eyomileyo yaseIreland
** UMitato – indlu encinci, eyomileyo eyenziwe ngamatye eGrisi
** I-Orri – indlu yaseFransi eyakhiwe ngelitye elomileyo neyomileyo
** I-Sheiling – ekuqaleni yayiyindawo yokukhosela okanye indlu yokuhlala yexeshana yabelusi, ngoku isenokuba sisakhiwo samatye. Ixhaphakile eScotland.
** ITrullo - indlu eyakhiwe ngamatye eyomileyo e -Apulia, [[IItaly|e-Itali]]
* Indawo yokuhlala yomhlaba – Indawo yokuhlala yaseMelika yoMthonyama
* [[Heartebeest Hut|IHeartebeest Hut]] – indlu eyayisetyenziswa yiTrekboer yaseMzantsi Afrika eyakhiwe ngeengcongolo, ngamanye amaxesha ityatyekwe ngodaka
* IHytte – indlu okanye indlwana yaseNorway
* Igloo – indlu eyakhiwe ngekhephu okanye umkhenkce oqinileyo
* Indlu [[Kolba (hut)|yaseKolba]] - eAfghanistan
* [[Khata (dwelling)|I-Khata]] - indlu yesintu yase-Ukraine epeyintwe nge-wattle-and-daub, edla ngokuba namagumbi amabini, i-loft, kunye nophahla lwengca
* I-Lodge ligama eliqhelekileyo lendlu okanye ikhabhini efana nekhabhini yemithi okanye indlu encinci . I-Lodge isetyenziselwa ukubhekisa kwi-tipi, i-sweat lodge, kunye nokuzingela, ukuloba, ukuskiya, kunye ne -safari lodge .
* Rondavel – Embindini naseMzantsi Afrika
* Indlu ejikelezileyo (indlu yokuhlala) – indlu ejikelezileyo okanye indlu edla ngokuba nophahla oluyi-conical
* Shepherd's hut – Indawo yokuhlala yezolimo ehambayo
* Indlu yeSod – uhlobo lwendlu yovulindlela e-American Plains apho imithi yayinqabile khona
* I-Sukkah – uSirayeli kunye nabantu bamaJuda abahlala kwamanye amazwe
* [[Tule hut|Indlu yaseTule]] – elunxwemeni lolwandle eMntla Melika, eNtshona Melika, eMntla California
* I-Oca – indlu yaseBrazil
* IQuinzhee - indawo yokuhlala yekhephu yaseKhanada
* I-Yurt - Embindini naseMntla Asia
* Indlu yeHORSA – isakhiwo sesikolo esenziwe ngaphambili esakhiwe ukuze sihlangabezane neemfuno ezongezelelweyo ezivela kuMthetho wezeMfundo ka-1944
* Indlu yokulala – iinxalenye zodonga ezenziwe ngomthi olukhaphukhaphu ezenziwe ngaphambili ezidityaniswe kunye, zigqunywe ngeplasterboard kunye nefelt ngaphandle; ziyilelwe ngo-1940 ukuze zihlale ebaleni <ref>{{Cite web|title=Warwickshire County Council Museum: Laing hut|url=http://timetrail.warwickshire.gov.uk/searchglossary.aspx?term=hut|accessdate=27 January 2016}}</ref>
* Indlu kaNissen – isakhiwo sentsimbi esenziwe kwangaphambili esenziwe ngesangqa sentsimbi eyomileyo, esasungulwa ekuqaleni kwenkulungwane yama-20
** Indlu kaJamesway – uhlobo lwendlu kaNissen
** Indlu kaRomney – uhlobo lwendlu kaNissen
** Indlu yeQuonset – uhlobo lwendlu yeNissen eyenziwe ngentsimbi ekhaphukhaphu eyenziwe ngaphambili
* Indlu yePratten – isakhiwo esenziwe kwangaphambili esisetyenziswa rhoqo kwizikolo zamagumbi okufundela e-UK emva kweMfazwe Yehlabathi yesiBini
* Indlu yamaScout – igama elinikwe izakhiwo ezisetyenziswa njengendawo yokuhlangana yamalungu e -Scout Association kwihlabathi liphela
jtr6gju9xgwcbeu2fl9an0v7133nckc
Ucalucalulo lwabantu basemzini kunye nokucalucalulwa kwabantu eTurkey
0
9064
40660
2026-06-11T08:49:08Z
KreleSword
16118
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1358166247|Xenophobia and discrimination in Turkey]]"
40660
wikitext
text/x-wiki
[[Ngokweenkcukacha:Long_live_racist_Turkey.jpg|thumb|280x280px|'ITurkey Enobuhlanga Ehlala Ihleli' epeyintwe ngabantu abangaziwayo eludongeni lwecawa yaseArmenia eIstanbul <ref name="weekly">{{Cite news|date=22 February 2015|title=Khojali: A Pretext to Incite Ethnic Hatred|agency=[[Armenian Weekly]]|url=http://armenianweekly.com/2015/02/22/ethnic-hate-against-armenians/}}</ref>]]
[[ITurkiya|ETurkey]], ucalucalulo lwabantu bamanye amazwe kunye nocalucalulo kuluntu lwayo nakwimbali yayo yonke lukho, kuqukwa ucalucalulo ngokobuhlanga, ucalucalulo ngokwenkolo kunye [[Ucalucalulo lwamaziko|nocalucalulo ngokweziko]] kubantu abangengabo abantu baseTurkey, abangengabo amaKemalist, abangengabo amaSilamsi kunye nabangengabo amaSunni . {{Refn|<ref>{{Cite journal|last=Xypolia|first=Ilia|date=2016-02-18|title=Racist Aspects of Modern Turkish Nationalism|journal=Journal of Balkan and Near Eastern Studies|volume=18|issue=2|pages=111–124|doi=10.1080/19448953.2016.1141580|issn=1944-8953|hdl=2164/9172|s2cid=147685130|hdl-access=free}}</ref><ref name="Racist violence in Europe">{{cite book|editor-last=Björgo|editor-first=Tore|editor2=Witte, Rob|title=Racist violence in Europe|year=1993|publisher=Macmillan Press|location=Basingstoke [etc.]|isbn=9780312124090}}</ref><ref name="Human rights in Turkey">{{cite book|editor-first=Zehra F. Kabasakal|editor-last=Arat|others=Foreword by Richard Falk|title=Human rights in Turkey|year=2007|publisher=Univ. of Pennsylvania Press|location=Philadelphia, Pa.|isbn=9780812240009}}</ref><ref>{{cite journal|last=Lauren|first=Fulton|title=A Muted Controversy: Freedom of Speech in Turkey|journal=Harvard International Review|date=Spring 2008|volume=30|issue=1|pages=26–29|issn=0739-1854|quote=Free speech is now in a state reminiscent of the days before EU accession talks. Journalists or academics who speak out against state institutions are subject to prosecution under the aegis of loophole laws. Such laws are especially objectionable because they lead to a culture in which other, more physically apparent rights abuses become prevalent. Violations of freedom of expression can escalate into other rights abuses, including torture, racism, and other forms of discrimination. Because free speech is suppressed, the stories of these abuses then go unreported in what becomes a vicious cycle.}}</ref><ref>{{cite book|last=Gooding|first=Emily|title=Armchair Guide to Discrimination: Religious Discrimination in Turkey|year=2011|publisher=BiblioBazaar|isbn=9781241797812}}</ref><ref name=Pinar>{{cite journal|last=Kenanoğlu|first=Pinar Dinç|title=Discrimination and silence: minority foundations in Turkey during the Cyprus conflict of 1974|journal=Nations and Nationalism|year=2012|volume=18|issue=2|pages=267–286|quote=Comprehensive reading of the newspaper articles show that the negative attitude towards the non-Muslim minorities in Turkey does not operate in a linear fashion. There are rises and falls, the targets can vary from individuals to institutions, and the agents of discrimination can be politicians, judicial offices, government-operated organisations, press members or simply individuals in society.|doi=10.1111/j.1469-8129.2011.00531.x}}</ref><ref name=bulent>{{cite journal|last1=Toktas|first1=Sule|last2=Aras|first2=Bulent|title=The EU and Minority Rights in Turkey|journal=Political Science Quarterly|date=Winter 2009|volume=124|issue=4|pages=697–0_8|issn=0032-3195|quote=In the Turkish context, the solution to minority rights is to handle them through improvements in three realms: elimination of discrimination, cultural rights, and religious freedom. However, reforms in these spheres fall short of the spirit generated in the Treaty of Lausanne.|doi=10.1002/j.1538-165x.2009.tb00664.x}}</ref>}} Oku kucace gca ngendlela yeengcinga nezenzo ezimbi ezenziwa ngabanye abantu kubantu abangathathwa njengabaseTurkey ngokobuhlanga, ngakumbi amaKurd, amaArmenia, ama-Arabhu, amaAsiriya, amaGrike, amaJuda, <ref name="cirakman">{{Cite journal|last=Cirakman|first=Asli|year=2011|title=Flags and traitors: The advance of ethno-nationalism in the Turkish self-image|journal=Ethnic and Racial Studies|volume=34|issue=11|pages=1894–1912|doi=10.1080/01419870.2011.556746|issn=0141-9870|hdl-access=free}}</ref> kunye namaqela ahlala ecaleni njengabantu baseRoma, <ref>{{Cite web|last=Makogon|first=Kateryna|date=3 November 2022|title=Roma in Turkey: discrimination, exclusion, deep poverty and deprivation|url=https://crd.org/2022/11/03/roma-in-turkey-discrimination-exclusion-deep-poverty-and-deprivation/|accessdate=17 August 2023}}</ref> uDomari, uAbdals <ref name="ercc">{{Cite web|title=Romani, Domari, and Abdal earthquake victims face discrimination and hate crimes in Turkey|url=https://www.errc.org/news/romani-domari-and-abdal-earthquake-victims-face-discrimination-and-hate-crimes-in-turkey|accessdate=17 August 2023|website=European Roma Rights Centre}}</ref> kunye noLom . <ref>{{Cite web|date=13 February 2017|title=Lom or Bosha people from past to present|url=https://www.agos.com.tr/en/article/17704/lom-or-bosha-people-from-past-to-present|accessdate=17 August 2023|website=Agos}}</ref> Kwiminyaka yakutshanje, ucalucalulo noku bekelwa bucala ngokobuhlanga eTurkey luye lwakhula kubantu baseMbindi Mpuma abanjengababaleki baseSyria, ama-Afghanistan, amaPakistan, kunye nabantu abavela e Afrika.<ref name=":0">{{Cite news|date=2019-07-16|title=Palestinians Were Spared Turkey's Rising anti-Arab Hate. Until Now|language=en|work=Haaretz|url=https://www.haaretz.com/world-news/2019-07-16/ty-article/.premium/palestinians-were-spared-turkeys-rising-anti-arab-hate-until-now/0000017f-f76a-ddde-abff-ff6ff4ed0000|access-date=2019-08-27}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|last=Tremblay|first=Pinar|date=2014-08-21|title=Anti-Arab sentiment on rise in Turkey|url=https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2014/08/turkey-syria-anti-arab-sentiment-tremblay.html|accessdate=2019-08-27|website=Al-Monitor|language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web|date=18 March 2019|title=Syrian refugees who were welcomed in Turkey now face backlash|url=https://www.nbcnews.com/news/world/syrian-refugees-who-fled-turkey-face-backlash-n978831|accessdate=2019-08-27|website=NBC News|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Halis|first=Mujgan|date=2013-11-13|title=Anti-Syrian sentiment on the rise in Turkey|url=https://www.al-monitor.com/pulse/tr/politics/2013/11/turkey-anti-syria-sentiment-increase.html|accessdate=2019-08-29|website=Al-Monitor|language=tr}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Afghan Migrants in Turkey Worried About Increased Deportations|url=https://www.voanews.com/a/afghan-migrants-in-turkey-worried-about-increased-deportations/6683702.html|accessdate=2022-08-27|website=Voice of America}}</ref> <ref>{{Cite web|last=ANI|last2=ANI|date=2022-04-22|title=Videos of 'Pakistani perverts' cause outrage on social media in Turkey|url=https://theprint.in/world/videos-of-pakistani-perverts-cause-outrage-on-social-media-in-turkey/927335/|accessdate=2022-08-27|website=ThePrint|language=en-US}}</ref>
Kukwakho nengxelo yokuba kukho iintshukumo ezintsulayo malunga nokufika kwabantu baseRashiya, baseUkraine mhlawumbi nabaseBelarus kunye nabaseBulgaria kweli lizwe ngenxayo dushu nongqgquzulwano kwilizwe I-[[Ungquzulwano Russian-Ukrainian|Ukraine]] evela kubantu baseTurkey abathi idala ingxaki yezindlu kubemi balapha. <ref>{{Cite web|last=Soyturk|first=Kaan|last2=Caglayan|first2=Ceyda|last3=Erkoyun|first3=Ezgi|date=2022-12-14|title=Influx of Russians drives up home prices in Turkish resort, prompts call for ban|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/influx-russians-drives-up-home-prices-turkish-resort-prompts-call-ban-2022-12-14/|website=www.reuters.com|publisher=[[Reuters]]}}</ref> <ref>{{Cite web|date=7 May 2022|title=A tragedy for Ukraine, a housing crisis for Turkey|url=https://asiatimes.com/2022/05/a-tragedy-for-ukraine-a-housing-crisis-for-turkey/}}</ref> <ref>{{Cite web|date=28 March 2022|title=The Russian-Ukrainian War Has Increased House Rents in Antalya by 100 Percent – Turkish Resident Permit, Visa|url=https://turkishresidencepermit.com/russian-ukrainian-antalya-property}}</ref> <ref>{{Cite web|date=15 October 2023|title=Russians have overrun my city and now we can't afford to live|url=https://www.express.co.uk/news/world/1822574/turkey-Russia-Antalya-inflation}}</ref>
6luic8h52w90irjv2orqq6fj2a6hgpi
Ithala leeNcwadi
0
9065
40666
2026-06-11T08:59:15Z
Zuki Maya
16120
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354824487|Library]]"
40666
wikitext
text/x-wiki
Amathala eencwadi anokwahluka kakhulu ngobukhulu kwaye nangeenkonzo azenzayo , akhona kumaziko kaRhulumente,kwiizikolo, kwii dyunivesithi , kwiinkampani, nakomasipala . Ukongeza ekunikezeni izixhobo, amathala eencwadi akwabonelela ngeenkonzo zoonolayibrari abaziingcali eziqeqeshwe ekufumaneni, ekukhetheni, ekujikeleziseni nasekuhleleni ulwazi ngelixa betolika iimfuno zolwazi kunye nokuhamba nokuhlalutya ulwazi oluninzi ngezixhobo ezahlukeneyo. Indawo yokufunda yaziwa ngokuba yilayibrari kunye nesayensi yolwazi okanye izifundo.
kw0txt6bs6hqgribzhw5x5xysj0qg18
Ibhola yomnyazi kwiMidlalo yeCommonwealth ka-2006
0
9066
40667
2026-06-11T08:59:58Z
KreleSword
16118
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1344437362|Netball at the 2006 Commonwealth Games]]"
40667
wikitext
text/x-wiki
'''Ibhola yomnyazi kwiMidlalo yeCommonwealth Games zonyaka ka 2006'''yayiyitumente yesithathu ye kwiMidlalo yeCommonwealth . Amaqela alishumi elinesibini, kuquka ilizwe iAustralia eyayibambe imidlalo, abonakala kuthotho lwemidlalo edlalwe ngenyanga yoKwindla ka 2006 eMelbourne . Imidlalo yeqonga kunye nemidlalo yokuhlelwa kwemidlalo yabanjwa kwiState Netball Hockey Centre ngelixa imidlalo ye-semi-finals, i-bronze kunye ne-gold medals yabanjwa kwiMelbourne Multi Purpose Venue . <ref name="ifna091205">{{Cite web|date=9 December 2005|title=Commonwealth Games Melbourne, 2006|url=http://www.netball.org/events.aspx?id=22|archive-url=https://web.archive.org/web/20121015085303/http://www.netball.org/events.aspx?id=22|archive-date=15 October 2012|accessdate=15 October 2012|publisher=www.netball.org}}</ref> <ref name="m2006">{{Cite web|date=|title=Netball|url=http://melbourne2006.com.au/Sports+and+Venues/Netball|archive-url=https://web.archive.org/web/20060820144426/http://melbourne2006.com.au/Sports+and+Venues/Netball|archive-date=20 August 2006|accessdate=4 September 2025|publisher=melbourne2006.com.au}}</ref> <ref name="170306mel2006">{{Cite web|date=17 March 2006|title=Netball Schedule and Results|url=http://www.melbourne2006.com.au/Schedule%2Band%2BResults/By%2BSport/Netball/|archive-url=https://web.archive.org/web/20060819232314/http://www.melbourne2006.com.au/Schedule%2Band%2BResults/By%2BSport/Netball/|archive-date=19 August 2006|accessdate=28 August 2025|publisher=www.melbourne2006.com.au}}</ref> <ref name="2006todor66">{{Cite web|title=Women Netball Commonwealth Games Melbourne (AUS) 2006|url=http://www.todor66.com/others/Netball/Commonwealth/Women_2006.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20241126211518/http://www.todor66.com/others/Netball/Commonwealth/Women_2006.html|archive-date=26 November 2024|accessdate=8 July 2021|publisher=www.todor66.com}}</ref> <ref name="bbc260306">{{Cite web|date=26 March 2006|title=(2006) Commonwealth Games – Results – Netball|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/commonwealth_games/results/4783002.stm|archive-url=https://web.archive.org/web/20210722072410/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/commonwealth_games/results/4783002.stm|archive-date=22 July 2021|accessdate=20 July 2021|publisher=news.bbc.co.uk}}</ref> Iqela elalikhokelwa ngu- Adine Wilson kwaye liqeqeshwa nguRuth Aitken, iNew Zealand iphumelele imbasa yegolide okokuqala ngokuphumelela i-Australia ngo-60-55. <ref name="cgf260306">{{Cite web|date=26 March 2006|title=Golden Ferns' final fairytale|url=http://melbourne2006.com.au/Sports+and+Venues/Netball/News/20060326+Netball+Medal+Moments.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20060820145755/http://melbourne2006.com.au/Sports+and+Venues/Netball/News/20060326+Netball+Medal+Moments.htm|archive-date=20 August 2006|accessdate=4 September 2025|publisher=melbourne2006.com.au}}</ref> <ref name="nzherald260306">{{Cite web|date=26 March 2006|title=Golden Ferns down Aussies in netball final|url=https://www.nzherald.co.nz/sport/golden-ferns-down-aussies-in-netball-final/XDTSXEQK4BBFSKDNJUUODZJPAU/|accessdate=8 July 2021|publisher=www.nzherald.co.nz}}</ref> <ref name="silverferns141015">{{Cite web|date=14 October 2015|title=The rivalry: NZL win Comm Games gold|url=https://www.silverferns.co.nz/silver-ferns/news/latest-news/the-rivalry-nzl-win-comm-games-gold.html|accessdate=14 March 2022|publisher=www.silverferns.co.nz}}</ref> <ref name="netballnz200009">{{Cite web|title=Our Game – History (2000-2009)|url=https://www.netballnz.co.nz/our-game/history/2000-2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20161207080818/https://www.netballnz.co.nz/our-game/history/2000-2009|archive-date=7 December 2016|accessdate=20 July 2021|publisher=www.netballnz.co.nz}}</ref> <ref name="silverferns2014cwg">{{Cite web|title=Media Guide – 2014 New Zealand Netball Team – 2014 Glasgow Commonwealth Games|url=https://www.silverferns.co.nz/images/silver-ferns/documents/Comm-Games-2014-MG_Final.pdf|accessdate=14 March 2022|publisher=www.silverferns.co.nz}}</ref> I-England igqibe itumente kwindawo yesithathu emva kokoyisa iJamaica ngo-53-52 kumdlalo wembasa yebronze. <ref name="cgf260306" /> <ref name="bbc260306b">{{Cite web|date=26 March 2006|title=England clinch netball bronze|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/commonwealth_games/4846318.stm|archive-url=|archive-date=|accessdate=2 September 2025|publisher=bbc.co.uk}}</ref>
djjylfio799m4ehw71lre29f6ggtbdn
Ingwenya
0
9067
40669
2026-06-11T10:51:49Z
Cokotho
16123
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1357366877|Cheetah]]"
40669
wikitext
text/x-wiki
Ingwenkala isongelwa kukulahlekelwa yindawo yokuhlala, ukungavisisani nabantu, ukuzingela kwayo ngokungekho mthethweni kunye nokuchaphazeleka kakhulu zizifo. Inani lengwenkala kwihlabathi liphela liqikelelwe kwi-6,517 ngo-2021; idweliswe njengengakhuselekanga kuLuhlu oluBomvu lwe-IUCN . Iboniswe kakhulu kubugcisa, uncwadi, intengiso, kunye ne-animation. Nangona ingaqhelekanga ukuthathwa njengexhoba lokufuywa, ingwenkala yayithothisiwe eYiputa yamandulo kwaye yaqeqeshwa ukuzingela izilwanyana ezingenazilwanyana kwiPeninsula yase-Arabia [[IIndia|naseIndiya]], kwaye ibigcinwe kwithala lezilwanyane ukusukela ekuqaleni kwenkulungwane ye-19.
nc6nh01hj8wuce0xkwwk45mtyok14g3