Wikipedia xhwiki https://xh.wikipedia.org/wiki/Iphepha_Elingundoqo MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter iMedia Mahluko Ingxoxo Ilungu Ingxoxo nelungu Wikipedia Ingxoxo ngeWikipedia Ngokweenkcukacha Ingxoxo ngokweenkcukacha iMediaWiki Ingxoxo ngeMediaWiki iThemplethi Ingxoxo yethemplethi Uncedo Ingxoxo ngoncedo Uluhlu Ingxoxo ngoluhlu TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk AmaXhosa 0 3270 42235 42184 2026-10-01T23:38:04Z InternetArchiveBot 10408 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 42235 wikitext text/x-wiki [[File:Frederick Timpson I'Ons03.JPG|thumb|Xhosa men resting during a hunt.]] [[File:Amaxhosa wear.jpg|thumb|Modern Xhosa attire.]] [[File:Xhosa people, Eastern Cape, South Africa (20518645211).jpg|thumb|Xhosa man, Eastern Cape.]] [[File:Xhosa girl, Eastern Cape, South Africa (20512280765).jpg|thumb|Xhosa girl.]] '''AmaXhosa''' ( / ˈkɔː sə / KAW KAW, / ˈkoʊ sə / KOH KOH ; <ref>{{Cite web|title=Xhosa – Definition and pronunciation|url=http://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/xhosa|accessdate=16 April 2014|website=Oxford Learner's Dictionaries|publisher=Oxford University Press}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Xhosa – pronunciation of Xhosa|url=http://www.macmillandictionary.com/pronunciation/british/Xhosa|accessdate=16 April 2014|website=Macmillan Dictionary|publisher=Macmillan Publishers Limited|archive-url=https://web.archive.org/web/20180821113707/https://www.macmillandictionary.com/pronunciation/british/xhosa|archive-date=21 August 2018|dead-url=yes}}</ref> <ref>{{Cite book|last=Bauer|first=Laurie|title=The Linguistics Student's Handbook|date=2007|publisher=[[Edinburgh University Press]]|isbn=978-0-74862-759-2|location=Edinburgh}}</ref>) liqela lobuhlanga eMzantsi Afrika, eZimbabwe, eBotswana, eNamibia naseLesotho. Baluhlanga lwesibini ngobukhulu eMzantsi Afrika kwaye bathetha ulwimi lwesiXhosa. . Abantu bakwaXhosa ngabantu abavela kwizizwana zakwaNguni ezahlala kumzantsi-mpuma we-Afrika, zaza zagxotha abemi bokuqala, amaKhoisan . Ubungqina bezinto zakudala bubonisa ukuba amaXhosa ebehlala kule ndawo ukususela kwinkulungwane yesixhenxe. Okwangoku, kukho abantu abangaphezu kwezigidi ezilishumi abathetha isiXhosa abasasazeke kuMzantsi Afrika. Ngonyaka ka 1994 iindawo ezazizilawula ngokwazo, [[I-Transkei|aseTranskei]] [[Ciskei|naseCiskei]] zadityaniswa noMzantsi Afrika, zaza zaba liphondo [[IPhondo laseMpuma-Koloni|leMpuma Koloni]] . Ukusukela ngonhaka ka 2003, uninzi lwabantu abathetha isiXhosa, abamalunga nezigidi eziyi 19.8, bahlala eMpuma Koloni, kulandele iNtshona Koloni (malunga nesigidi esi-1), [[IPhondo yaRhawuti|iGauteng]] (971,045), [[IPhondo yaFreyistata|iFree State]] (546,192), [[IPhondo yaKwaZulu-Natala|iKwaZulu-Natal]] (219,826), [[IPhondo yaseMntla-Ntshona|iNorth West]] (214,461), [[IPhondo yaMpumalanga|iMpumalanga]] (46,553), [[IPhondo yaseMntla-Koloni|iNorthern Cape]] (51,228), kunye [[IPhondo yaLimpopo|neLimpopo]] (14,225). <ref>{{Cite web|date=9 July 2003|title=SouthAfrica.info|url=http://www.southafrica.info/ess_info/sa_glance/demographics/census-main.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20050522081642/http://www.southafrica.info/ess_info/sa_glance/demographics/census-main.htm|archive-date=22 May 2005|accessdate=2011-12-20|publisher=SouthAfrica.info}}</ref> Kukho uluntu oluncinci kodwa olubalulekileyo oluthetha isiXhosa ( amaMfengu ) eZimbabwe, kwaye ulwimi lwabo, isiXhosa, luqatshelwe njengolwimi olusemthethweni lwesizwe. Olu luntu lwaziswa nguCecil John Rhodes ukuze kusetyenziswe abasebenzi abangabizi kakhulu kwimigodi [[IZimbabwe|yaseRhodesia]] ekuqaleni kwenkulungwane yama-20.<ref>{{Cite journal|date=2026-09-25|title=Xhosa people|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Xhosa_people&oldid=1376630165|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> == Imbali. == <templatestyles src="Stack/styles.css" /> Kufunyenwe ubungqina obuthile bemivubukulo obubonisa ukuba abantu abathetha isiXhosa bebehlala kwindawo yaseMpuma Koloni ubuncinane ukususela kwinkulungwane yesixhenxe.<ref>{{Cite web|title=Xhosa - Red Blanket People - Tribe, South Africa|url=https://www.krugerpark.co.za/africa_xhosa.html|url-status=live|accessdate=2022-03-27|website=www.krugerpark.co.za}}</ref> AmaXhosa ale mihla ngabantu bamaNguni . === Imvelaphi. === <templatestyles src="Stack/styles.css" />Abantu bakwaXhosa ngabantwana bezinyanya zamaNguni. Imbali yomlomo yakwaXhosa ikwakhankanya indawo yokuhlala yembali ebizwa ngokuba 'yi-Eluhlangeni', ekukholelwa ukuba yayikwiMpuma Afrika, apho amaNguni ahlala khona ixesha elithile ngaphambi kokuba aqhubeke nohambo lwawo lokufuduka<ref>{{Cite journal|date=2026-09-12|title=Xhosa people|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Xhosa_people&oldid=1374508787|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> Xa benqumla iintaba nemilambo eMzantsi Afrika, aba balimi bezolimo abasebenza entsimini bazisa iinkomo neebhokhwe zabo baza bathatha amaqela amaSan abuthathaka kulo mmandla. Bazisa nezixhobo, ngakumbi ii-assegais zabo kunye neekhaka zabo, baza bakha amaqela okanye ubukhosi kunye nezikumkani, ingakumbi kwindawo ngoku ebizwa ngokuba [[IPhondo laseMpuma-Koloni|yiMpuma Koloni]]<ref>{{Cite web|title=Uvelaphi|url=https://uvelaphi.africa/cultures/xhosa.html|accessdate=2026-09-22|website=uvelaphi.africa}}</ref><div class="stack mw-stack stack-right"><div>[[File:Amaxhosa_wear.jpg|thumb| Impahla yesiXhosa yale mihla.]][[File:Xhosa_people,_Eastern_Cape,_South_Africa_(20518645211).jpg|thumb| Indoda yomXhosa, eMpuma Koloni.]][[File:Xhosa_girl,_Eastern_Cape,_South_Africa_(20512280765).jpg|thumb| Intombazana yomXhosa.]]</div></div>Ngokwesithethe somlomo, uBukumkani bamaXhosa bale mihla basekwa ngaphambi kwenkulungwane ye-15 nguTshawe (igama lakhe elathatyathwa sisiduko sobukhosi samaXhosa), owabhukuqa umntakwabo uCirha (encediswa ngomnye umntakwabo uJwarha) ngoncedo lwesiduko samaNgwevu soBukumkani bamaMpondomise . UTshawe kunye nomkhosi wakhe bahlanganisa amaqela azimeleyo akwaNguni kwiKumkani yamaXhosa. Izizwe zamaKhoekhoe zahlanganiswa, kuquka ama-Inqu, amaGiqwa, kunye {{Lang|xh|amaNgqosini}} (zombini imvelaphi yamaKhoi namaSotho). <ref>{{Cite book|title=The House of Phalo: A History of the Xhosa People in the Days of Their Independence|date=1981|publisher=Ravan Press (Pty) Ltd|isbn=1868421597|edition=1st|location=Johannesburg|publication-date=1981|pages=13–20|language=en|trans-title=The House of Phalo: A History of the Xhosa People in the Days of Their Independence}}</ref> Imizalwane eyayikade izimele (uninzi lwayo luvela kwizizwe zakwaKhoekhoe) kunye nobukumkani obuncinci kulo mmandla zaba phantsi kolawulo lwamaTshawe, zaza zamkela [[isiXhosa]] njengolwimi lwazo oluphambili. Uluntu lwamaXhosa lwafikelela kwisikhundla sokulawula uninzi lwamaKhoe aseKapa, ​​lwandisa ulawulo lwalo lwada lwaya kutsho kwimida ekude yeCape Peninsula. <ref>{{Cite web|title=The House of Phalo: A History of the Xhosa People in the Days of Their Independence By Jeffrey B. Peires {{!}} South African History Online|url=https://www.sahistory.org.za/archive/house-phalo-history-xhosa-people-days-their-independence-jeffrey-b-peires|url-status=live|accessdate=2022-03-27|website=www.sahistory.org.za}}</ref>  Ngokuhlaliswa kweKapa ngabemi baseYurophu ngonyaka ka 1652, abemi bomthonyama abangamaKhoisan batyhalwa ngokuthe ngcembe ukuya ngasempuma de, ngeminyaka yoo-1700, imida yeKoloni yaseKoloni yabatyhalela kude empuma ngokwaneleyo (kunye nobudlelwane phakathi kwamakholoniyali nabemi bomthonyama obuqhekeka kakhulu) ukudala inkitha yabantu abanobutshaba ukumelana namakoloniyali eMpuma Koloni. Oku kuye kwaphumela ngaphandle [[Ingxoxo ngemfazwe yamaXhosa|iimfazwe zaseKapa]], ezimele ezinye zezona mfazwe zinde ezazichasene nobukoloniyali. <ref>{{Cite book|title=A History of the Xhosa C.1700-1835|date=1976|publisher=Rhodes University|language=en}}</ref>  Isiphumo sembali yayikukubekwa kwenxalenye enkulu yabemi bomthonyama baseKapa kwiindawo ezazibekelwe bucala zona kwelona cala lasempuma leKapa. Nangona kunjalo, aba bantu babeza kuqhubeka nokusebenza njengabasebenzi ngaphakathi kwiKoloni yaseKapa. Ezi ndawo zazibekelwe bucala abantu bomthonyama zatshintshwa amagama zathiwa zii-"homelands" (amakhaya esizwe) kwinkulungwane yama-20, zaza zapheliswa ngokupheleleyo ngonyaka ka1994, apho abantu babuyela kwimimandla ebanzi yaseKapa. [[File:Lucas1861,_pg061_A_SKIRCMICH_IN_THE_OPEN.jpg|thumb| Ungquzulwano oluncinci ngexesha [[Ingxoxo ngemfazwe yamaXhosa|leeMfazwe zamaXhosa]]]] Ngenkulungwane ye-19, amaXhosa alwa aza agxotha izizwe ezininzi ezazibaleka amaZulu kwiKoloni yaseNatal, oku kwakungexesha lembali ye -mfecane . Abo bamkelweyo bahlanganiswa nendlela yokuphila yenkcubeko yamaXhosa baza balandela amasiko amaXhosa. AmaXhosa abiza ezi zizwe ngeendidi ngeendidi ngokuthi ngamaMfengu, okuthetha abahambi, kwaye zazakhiwe zizizwe ezifana {{Lang|xh|[[amaBhaca]]}}, {{Lang|xh|[[Bhele|amaBhele]]}}, {{Lang|xh|[[Hlubi people|amaHlubi]]}}, {{Lang|xh|[[House of Dlamini|amaZizi]]}} kunye noRhadebe. Unanamhla, inzala yamaMfengu iyinxalenye yamaXhosa kwaye ithetha isiXhosa kwaye ilandela inkcubeko yamaXhosa.<ref>{{Cite web|title=Uvelaphi|url=https://www.uvelaphi.africa/cultures/fengu.html|accessdate=2026-09-22|website=www.uvelaphi.africa}}</ref>  Umanyano lwamaXhosa kunye nokukwazi kwawo ukumelana nokungena kwabahlali baseYurophu kwakuzakuthotywa ngamandla ziindlala kunye nohlukwano lwezopolitiko olwalandela intshukumo yokubulala iinkomo ka-1856–1858 . Izazi-mbali ngoku zijonga le ntshukumo njengempendulo yabantu abakholelwa kwimillennialism, zombini kwisifo semiphunga esasisasazeka phakathi kweenkomo zamaXhosa ngelo xesha, kwaye zingajongi ngqo uxinzelelo kuluntu lwamaXhosa olwalubangelwa kukulahlekelwa okuqhubekayo komhlaba wabo kunye nokuzimela. <ref>{{Cite journal|last=Lewis|first=Jack|date=1984|title=The Rise and Fall of the South African Peasantry: A Critique and Reassessment|url=https://www.jstor.org/stable/2636544|journal=[[Journal of Southern African Studies]]|publisher=[[Taylor & Francis]]|volume=11|issue=1|pages=1–24|doi=10.1080/03057078408708086|jstor=2636544|access-date=26 February 2026}}</ref> Abanye ababhali-mbali bathi oku kungena kwangoko kuqoqosho lwemivuzo yimvelaphi yokugqibela yembali ende yobulungu bemibutho yabasebenzi kunye nobunkokeli bezopolitiko phakathi kwabantu baseXhosa<ref>{{Cite web|title=Client Challenge|url=https://www.scribd.com/document/226756141/Xhosa-People|accessdate=2026-09-22|website=www.scribd.com}}</ref>. Loo mbali izibonakalisa namhlanje ngamanqanaba aphezulu okumelwa kwamaXhosa kubunkokeli be- [[African National Congress]] (ANC), iqela lezopolitiko elilawulayo eMzantsi Afrika [[Urhulumente waseMzantsi Afrika|kurhulumente]] . <ref>{{Cite web|title=The truth about the Xhosa Nostra|url=https://hsf.org.za/publications/focus/issue-8-third-quarter-1997/the-truth-about-the-xhosa-nostra|accessdate=2024-02-22|website=Helen Suzman Foundation|language=en-us}}</ref><templatestyles src="Stack/styles.css" /><templatestyles src="Stack/styles.css" /> [[File:South_Africa_2011_Xhosa_speakers_proportion_map.svg|thumb| Imephu yaseMzantsi Afrika ebonisa indawo ephambili apho kuthethwa khona ulwimi [[IsiXhosa|lwesiXhosa]] oluphambili ngombala oluhlaza.]] IsiXhosa lulwimi olusebenzisa izimamkeli (agglutinative) kunye neethoni, oluwela kudidi lweelwimi zesiBantu. Nangona amaXhosa ebiza ulwimi lwawo ngokuthi "isiXhosa", ludla ngokubizwa ngokuba "yisiXhosa" ngesiNgesi. IsiXhosa esibhaliweyo sisebenzisa inkqubo esekelwe kuonobumba besiLatini . IsiXhosa sithethwa ngabantu abamalunga ne-18% baseMzantsi Afrika, kwaye siqondakala ngokufanayo nesiZulu, ingakumbi isiZulu esithethwa kwiindawo zasezidolophini. Uninzi lwabantu abathetha isiXhosa, ingakumbi abo bahlala kwiindawo zasezidolophini, bathetha nesiZulu kunye/okanye [[isiBhulu]] kunye/okanye isiNgesi. <ref name="ucla">{{Cite web|title=Xhosa|url=http://www.lmp.ucla.edu/Profile.aspx?LangID=21&menu=004|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20071214071133/http://www.lmp.ucla.edu/Profile.aspx?LangID=21&menu=004|archive-date=14 December 2007|accessdate=13 December 2006|website=UCLA Language Materials Project}}</ref> == Izithethe ezinxulumene nomtshato wesiXhosa == Umtshato wamaXhosa uqulethe amasiko nezenzo ezininzi ezinxulumene nokugcinwa kwesithethe samaXhosa. Ezi zenzo ziye zaqhutywa ngabantu bakwaXhosa amashumi eminyaka, kwaye ziye zafakwa nakwimitshato yale mihla. Injongo yezi zenzo kukudibanisa iintsapho ezimbini ezahlukeneyo kunye nokunika isikhokelo kwisibini esisandul’ ukutshata kuyo yonke inkqubo. <ref name="middelburgec.co.za">{{Cite web|title=The Xhosa|url=http://www.middelburgec.co.za/page/culture|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170729124742/http://www.middelburgec.co.za/page/culture|archive-date=29 July 2017|accessdate=14 July 2017|website=Middelburg}}</ref> Ukuqala iinkqubo indoda efuna ukutshata nayo idlula kwi ''{{Lang|xh|[[Ukuthwalwa]]}}'' oku kuthetha ukuba ukhetha umtshakazi wakhe wexesha elizayo aze azise iinjongo zakhe zomtshato, <ref>{{Cite web|last=Dayimani|first=Phumela|date=19 October 2016|title=What really goes down at a traditional Xhosa wedding|url=http://www.w24.co.za/Bride/Perfect-wedding/what-really-goes-down-at-a-traditional-xhosa-wedding-20161019|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170118031915/http://www.w24.co.za/Bride/Perfect-wedding/what-really-goes-down-at-a-traditional-xhosa-wedding-20161019|archive-date=18 January 2017|website=[[News24 (website)|w24]]}}</ref> nangona kunjalo, le ndlela ayizange yenziwe zizizwe zonke ngaphakathi kwabantu baseXhosa. Kule mihla, indoda nomfazi kusenokwenzeka ukuba babethandana ngaphambi ''{{Lang|xh|Ukuthwalwa}}'' . <ref>{{Cite web|title=A Union of Families (Xhosa Wedding)|url=http://www.matrimony.co.za/uw/azindex.asp?id=2697|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223042931/http://www.matrimony.co.za/uw/azindex.asp?id=2697|archive-date=23 December 2017|accessdate=14 July 2017|website=Matrimony Online}}</ref> Kwiminyaka emininzi ngaphambi ''{{Lang|xh|Ukuthwalwa}}'' kuya kuthetha ukubiwa komtshakazi ngokusemthethweni, apho indoda inokukhetha umfazi emthandayo ukuba abe ngumtshakazi wayo ize ithethe nosapho lomtshakazi ngaphandle kolwazi okanye imvume yakhe. Kwakufuneka athobele umthetho womtshato ngokwesiko.  Emva kwesiko ''{{Lang|xh|Ukuthwala}}'', indoda iye incokole nabazali bayo okanye izalamane zayo ukuze ibazise ngomfazi ekhethe ukutshata naye. Kule ncoko, kuxoxwa ngesiduko saloo mfazi<ref name="middelburgec.co.za" /> Ukuba kufunyaniswe ukuba umfazi nendoda banesibongo esinye, bebengayi kuvunyelwa ukuba baqhubeke nomtshato kuba kuthiwa abantu abanesibongo esinye bangabahlobo abafanayo kwaye abanakutshata. <ref name="middelburgec.co.za" /> <ref>{{Cite web|title=Iziduko nezithakazelo nezinqulo zamaXhosa – Xhosa Clan Names|url=http://www.xhosaculture.co.za/about-us/iziduko|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170701075127/http://xhosaculture.co.za/about-us/iziduko/|archive-date=1 July 2017|accessdate=2018-09-17|website=Xhosa Culture|language=en-US}}</ref> Xa iingxoxo nosapho zigqityiwe kwaye kufumaneke ulwazi olwanelisayo ngale nkosikazi, usapho lwendoda luya kuqhubeka ngokutyumba abantu bokuthetha ngomtshato. Ngaba bantu bathetha ngomtshato abaya kuhamba baye kusapho lwaloo nkosikazi ukuze bazise indoda kunye neenjongo zayo. Xa aba bantu befika kusapho lwaloo nkosikazi, baya kuhlaliswa kwinkundla okanye kwisibaya saloo sapho. Ukuba usapho alunasibaya okanye inkundla, baya kuhlaliswa ngaphandle kwendlu kuba abayi kuvunyelwa ukuba bangene endlwini ngaphandle kokwamkelwa nokuvunyelwa lusapho lwaloo nkosikazi. Kulapho ke kuya kuqala khona iingxoxo zelobola.<ref>{{Cite web|last=African|first=Being|title=Xhosa Marriage Practices|url=https://beingafrican.org/culture-panel/xhosa-marriage-practices/|accessdate=2026-09-27|website=BeingAfrican|language=en}}</ref> Usapho lwalo mfazi luza kubanika ixabiso lelobolo kunye nomhla ekufuneka babuye ngawo ukuze bahlawule elo xabiso.<ref>{{Cite journal|date=2026-09-25|title=Bride price|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Bride_price&oldid=1376663168|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> lobola ixhomekeke kwizinto ezininzi ezifana nenqanaba lakhe lemfundo, <ref name=":0">{{Cite web|last=De Swart|first=Dorette|date=20 March 2014|title=Lobola ins and outs|url=http://www.heraldlive.co.za/my-heraldlive/2014/03/20/lobola-ins-and-outs|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170715153000/http://www.heraldlive.co.za/my-heraldlive/2014/03/20/lobola-ins-and-outs|archive-date=15 July 2017|accessdate=14 July 2017|website=[[The Herald (South Africa)|HeraldLIVE]]}}</ref> imeko yobutyebi bosapho lwakhe xa ithelekiswa neyentsapho yendoda, oko indoda inokukuzuza emtshatweni kunye nokunqweneleka komfazi ngokubanzi.<ref>{{Cite web|last=African|first=Being|title=Xhosa Marriage Practices|url=https://beingafrican.org/culture-panel/xhosa-marriage-practices/|accessdate=2026-09-29|website=BeingAfrican|language=en}}</ref> Intlawulo yelobola inokuba ngeenkomo okanye ngemali kuxhomekeke kusapho lomfazi. <ref name=":0" /> Iintsapho zanamhlanje zamaXhosa zikhetha imali njengoko uninzi lwazo lukwizixeko zasezidolophini apho kungekho ndawo okanye mvume yokuthenga imfuyo.<ref>{{Cite journal|date=2026-09-29|title=Xhosa people|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Xhosa_people&oldid=1377430974|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> [[File:Xhosa_woman,_Eastern_Cape,_South_Africa_(20322193590).jpg|thumb| Ibhinqa lomXhosa lilungiselela ukutya amaqela amakhulu abantu.]] [[File:Umqombothi_in_Langa.jpg|thumb| Utywala besiXhosa [[Umqombothi]] kwaLanga]] [[File:Xhosa_women's_outfit.jpg|thumb| Isinxibo sabafazi baseXhosa, esenziwe ngelaphu lengubo yomqhaphu elinombala wobomvu (imbola) yaye lihonjiswe ngamaso eglasi, amaqhosha enziwe ngamaqokobhe e-oyster kunye nomphetho welaphu elimnyama (i-felt).]] == Imithombo esetyenzisiweyo == {{Reflist|30em}}   [[Uluhlu:Pages with unreviewed translations]] a7rox0ainpddo655sziugapexwho8v2 Tyla 0 8962 42234 40453 2026-10-01T23:14:09Z Dostojewskij 4463 Ngokweenkcukacha:Guests at the 2026 Met Gala 384 (Tyla).jpg 42234 wikitext text/x-wiki [[Ngokweenkcukacha:Guests at the 2026 Met Gala 384 (Tyla).jpg|thumb|Tyla (2026)]] '''UTyla Laura Seethal''', owaziwa ngegama lakhe '''njengoTyla''',(30 EyoMqungu 2002) ngumculi nombhali weengoma waseMzantsi Afrika. Uhlobo lwakhe lomculo luphawulwa kukudibana kwe -pop kunye ne -amapiano, kunye neempapasho ezininzi ezimbiza ngokuba yi " Queen of Popiano." Wafumana udumo kwihlabathi liphela emva kokukhutshwa kwengoma yakhe ka-2023 ethi "Water," eyangena kwishumi eliphezulu kumazwe amaninzi kuquka uMzantsi Afrika, iUnited Kingdom kunye ne United States. Wazalelwa waza wakhulela e- East Rand eGoli; uTyla wasayina ne- Epic Records ngo-2021 emva kwempumelelo yasekhaya yengoma yakhe yokuqala ka-2019, ethi " Getting Late." Ingoma yakhe ethi "Water" yayiyeyokuqala yomculi waseMzantsi Afrika ukungena kwi-US <nowiki><i id="mwMQ">Billboard</i></nowiki> Hot 100 kwiminyaka engamashumi amahlanu nantlanu kwaye yanikwa iGrammy Award yokuqala yeBest African Music Performance .Le ngoma yandulela i-albhamu yakhe yokuqala eyayibizwa ngokuba yi-albhamu yokuqala (2024),eyakhutshwa yanconywa kakhulu kwaye yaphumelela kakhulu kwezorhwebo.Iimveliso ezilandelayo ziquka umdlalo omde othi ''We Wanna Party'' (2025) kunye ne-single ethi "Chanel",eyaphumelela kwezorhwebo ngakumbi. [[Uluhlu:Articles with hCards]] [[Uluhlu:Umculo]] 6f4add0olw9xw22y7zs0qv534en7gbn