ვიკიპედია xmfwiki https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%B7%E1%83%9A%E1%83%90 MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter მედია სპეციალური განხილვა მომხმარებელი მომხმარებლის განხილვა ვიკიპედია ვიკიპედია სხუნუა ფაილი ფაილის განხილვა მედიავიკი მედიავიკის განხილვა თარგი თარგის განხილვა დახმარება დახმარების განხილვა კატეგორია კატეგორიის განხილვა TimedText TimedText talk მოდული მოდულის განხილვა Event Event talk 0 3876 250324 244411 2026-05-20T22:51:43Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 250324 wikitext text/x-wiki {|border="1" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" style="margin: 2px 2px 2px 1em;" |----- ! colspan="2" bgcolor=#FF0000 |[[ფაილი:Flag of Turkey.svg|25px|left]] <font size="+0" color=white>ამასია</font> |----- ! colspan="2" bgcolor=#FBBBB9| <font size="+0" color=black>ამასიაშ პროვინციაშ <br />ორენი [[თურქეთი|თურქეთის]]</font> |----- | colspan="2" align="center" | [[ფაილი:Afyonkarahisar districts.png|300px]]<br /> |----- ! colspan="2" bgcolor=#FBBBB9 | ინფორმაცია |----- |[[თურქეთიშ რეგიონეფი|რეგიონი]]|| [[შავი ზღვის რეგიონი|შავი ზღვის<br /> რეგიონი]] |----- | [[ფართობი]]: ||5520 (კმ²) |----- | [[მახორობა]]: || 352,452 (2007) |----- | [[მახორობაშ მეჭედალა]]: || 70 (ად/კმ²) |----- | ოავტომობილე ნომერეფი: || 05 |----- | ოტელეფონე კოდი|| 0358 |----- | ოფიციალური <br />ვებ-ხასჷლა ||[http://www.amasya.gov.tr ოფიციალური საიტი] |----- | ტაროსიშ პროგნოზი || [http://www.turkeyforecast.com/ თურქეთიშ<br /> პროგნოზეფიშ საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111117022524/http://www.turkeyforecast.com/ |date=2011-11-17 }} |----- |} '''ამასია''' – პროვინცია (ილი) ოორუე–ბჟაეიოლ [[თურქეთი|თურქეთის]], [[უჩა ზუღაშ რეგიონი|უჩა ზუღაშ რეგიონს]]. ადმინისტრაციული ცენტრი – [[ნოღა]] [[ამასია (ნოღა)|ამასია]]. ფორუნს 7 რაიონს. == გეოგრაფია == ამასიაშ პროვინციას უხურგანს [[თოქათი (პროვინცია)|თოქათიშ]], [[იოზგათი (პროვინცია)|იოზგათიშ]], [[სამსუნი (პროვინცია)|სამსუნიშ]] დო [[ჩორუმი (პროვინცია)|ჩორუმიშ]] პროვინციეფი. პროვინცია იდვალუაფჷ [[წყარმალუ]] [[იეშილ-ირმაქი]]შ შქა მალუს. == მახორობა == მახორობა 352,452 ადამიერი ([[2007]]). უდიდაში ნოღეფი რე: [[ამასია (ნოღა)|ამასია]] (74 ვითოში ადამიერი, 2000), [[მერზიფონი]]. == ქოძირით თაშნეშე == * [[თურქეთიშ პროვინციეფი]] * [[თურქეთიშ რეგიონეფი]] == რესურსეფი ინტერნეტის == * {{en icon}} [http://www.pbase.com/dosseman/amasya_turkey Pictures of the city of Amasya] * {{en icon}} [http://www.turkeyforecast.com/weather/amasya/ Amasya Weather Forecast Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051029130505/http://www.turkeyforecast.com/weather/amasya/ |date=2005-10-29 }} * {{en icon}} [http://www.sanalfotograf.com/tag/amasya/ Amasya VR Photography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928031936/https://www.sanalfotograf.com/tag/amasya |date=2020-09-28 }} {{მერკე}} {{თურქეთიშ პროვინციეფი}} [[კატეგორია:თურქეთიშ პროვინციეფი]] mqrspbxgmzwm0nlagif7v7wrf410bc9 0 6918 250326 190102 2026-05-20T23:52:30Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 250326 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Tectonical map of East Africa.png|მინი|მარჯვნივ|200px|ხუალაშ ღოზი]] '''ბჟაეიოლ აფრიკაშ ხუალაშ ღოზი''' ({{lang-en|Great Rift Valley}}) – ართ-ართი უშხუაშ ხუალაშ ღოზი ბჟაეიოლ აფრიკას.გჷნოზინდილიე დახე 6 000 კმ-ის ოორუე [[სირია|სირიაშე]] ცენტრალურ [[მოზამბიკი|მოზამბიკშახ]]. ხუალაშ ღოზიშ სიგანა იძანძჷ 30-100 კმ-იშ ფარგალეფც, ოდო სიტომბა მუსხირენ ოშურშე ვითოშ მეტრაშახ. გიჭყჷ [[აფრიკაშ ფილა|აფრიკაშ]] დო [[არაბეთიშ ფილა|არაბეთიშ]] ტექტონიკურ ფილეფიშ თანჯას თინეფიშ ყარაფიშ გეშა. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.infoplease.com/ce6/world/A0821681.html Geographical description] {{en}} * [http://www.riannek.de/spip.php?article111 Geologie des Ostafrikanischen Grabens] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723202617/http://www.riannek.de/spip.php?article111 |date=2012-07-23 }} {{მერკე}} [[კატეგორია:აფრიკაშ გეოგრაფია]] 63v9j64umc5llzqoapw3uzew4lrjqm7 0 16986 250327 242167 2026-05-21T00:06:54Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 250327 wikitext text/x-wiki {{ქიანა| |ედომუშამი_ჯოხო = გაიანაშ კოოპერატიული რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო = გაიანა |შილა = Flag of Guyana.svg |გერბი = Coat of Arms of Guyana.svg |რუკა = Guyana (orthographic projection).svg |ჰიმნი = <big> "One People, One Nation, One Destiny" </big>&nbsp;(''[[ართი კათა, ართი ერი, ართი ბედი]]'')</small> |დევიზი = [[გაიანაშ ძვირფასი დიხა წყარმალუეფით დო ჩანარეფით]] |ნანანოღა= [[ჯორჯტაუნი]] |ოფიციალური_ნინეფი = [[ინგლისური ნინა|ინგლისური]]<br />აღიარებული ნინეფი - 11 რეგიონული ნინა |უდიდაში_ნოღა = [[ჯორჯტაუნი]] |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარული]] [[რესპუბლიკა|რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[გაიანაშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ირფაან ალი]] (2023) |ლიდერიშ_ტიპი_2 = ვიცე-პრეზიდენტი დო<br>[[გაიანაშ პრემიერ-მინისტრეფიში ერკებული|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =მარკ ფილიპსი |რანგი_ფართობით = 85-ა |ფართობი =214,970 |წყარი_% =8.4 |ოეგებიე_მახორობა =735,554 ¹ |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 165-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2014 |მახორობაშ_ცენზი = 751,223 |მახორობაშ_ცენზი_წანას = 2002 |მახორობაშ_მეჭედალა = 3.502 ად. |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 232=ა |ედპ_ppp_წანა = 2012 |ედპ_ppp = $6.155 მილიარდი |ედპ_ppp_რანგი = 118-ო |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე = $2.788 |მშპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 32-ა |აგი =0.866 |აგი_ტენდენცია =({{ძინა}} |აგი_კატეგორია = <font color="#009900">ოშქაშე</font> |აგი_რანგი =118-ო |აგი_წანა = 2013 |ვალუტა= [[გაიანური დოლარი]] |ვალუტაშ_კოდი =GYD |ქიანაშ_კოდი =GYT |ბორჯიშ_ორტყაფუ = (GYT-4) |cctld = [[.gy]] |ოტელეფონე_კოდი =+592 |სქოლიო= ¹750,000 ადამიერი ოხორანს ქიანაშ ნანანოღა [[ჯორჯტაუნი|ჯორჯტაუნს]] ( 2012 წანაშ მუნაჩემეფით). }} '''გაიანა''' ([[ინგლისური ნინა|ინგ.]] Guyana [ɡaɪˈænə]) (ოფიციალური ჯოხოდვალა - '''გაიანაშ კოოპერატიული რესპუბლიკა'''), 1966 წანაშახ ბრიტანეთიშ გვიანა — [[სახენწჷფო|სახენწჷფო]] ობჟათე ამერიკაშ ოორე-ბჟაეიოლ წყარპიჯის. ოორუეშე უხურგანს ატალანტიშ ოკიანეს, ბჟადალშე უხურგანს [[ვენესუელა|ვენესუელას]], ობჟათეშე - [[ბრაზილია|ბრაზილიას]], ბჟაეიოლშე - [[სურინამი|სურინამს]]. გაიანა — ობჟათე ამერიკაშ აკა ქიანა რე, ნამუთ მიშმურს ერეფიშ ომაჸალეშა, დო კონტინენტის აკა [[ინგლისური ნინა|ინგლისურნინამი]] ქიანა რე. == გეოგრაფია == გაიანა იდვალუაფუ [[გვიანაშ ლაკადა|გვიანაშ ლაკადაშ]] ბჟაეიოლ ნორთის. ქიანაშ ბჟადალს მილარე ქიანაშ არძაშე უმოს მაღალი გვალა - [[რორაიმა (გვალა)|რორაიმა]] (2772მ). ატლანტიშ ოკიანეშ ნთელ წყარპიჯის ალმათხოზუ ჭყენჭყამი რზენი, ნამუშ ფართობი 100 კმ-ს ანჭუ. ქიანაშ კლიმატი სუბეკვატორიალური, ჩხე დო ლენჭყამიე. ქიანაშ წყარპიჯის ოშქაშე ტემპერატურა რე - 26-შე 28-შა °C. ჭვემეფიშ ჟირი სეზონიე — პირელიშე მარაშინათუთანაშახ დო გერგობათუთაშე ღურათუთაშახ. [[ფაილი:Rupununi Savannah.jpg|thumb|სავანა რუპუპუნი.]] ქიანას მიარე წყარმალუ, ტობა დო წყარგელაფუ რე, წყარგელაფუეფშე არძაშე დიდიე - [[კაიეტური (წყარგელაფუ)|კაიეტურიშ წყარგელაფუ]], 5-შახ უმოს მაღალი რე ვინდარო [[ნიაგარაშ წყარგელაფუ|ნიაგარაშ წყარგელაფუ]]. [[ფაილი:Rurrenabaque Bolivia - The Amazon.jpg|thumb|ჰოატცინი, გაიანაშ ერუანული ფურინჯი.]] ქიანაშ ტერიტორიაშ დოხოლაფირო 90 % ლენჭყამი ჯუნგლეფითიე ფორილი. [[ფაილი:Guyana BMNG.png|thumb|გაიანაშ სატელიტური სურათი 2004 წანას.]] ჩხოლარეფიშ ოქიანუ დიდარი დო შხვადოშხანერიე. 100-შე მეტი გვარობაშ მაღირღონალი, თენეფ შქას ჩორჩილეფი, ჭკიჭკიდიაჭკომიეფი, კაჟანამეფი, ტაპირეფი. შხვადოშხვა მაიმუნეფიშ მიარეჸოფა. წყარმალუეფს გილმანჩურუნს წვინორეფი, შხვადოშხვა ჩხომეფი (თენეფს შქას [[პირანია (ჩხომი)|პირანიეფი]]), კაიმანეფი. მაფურინჯეეფი - კოლიბრი, თუთიყუშეფი, ტუკანეფი, ქილორეფი, ჸანჩეფი. მაჭანდიეფშე - გიგანტური ხოჭოეფი დო ფარფალიეფი. ოკიანეშ წყარპიჯეის ალახე მიარე კრევეტეფი. == ისტორია == ამდღანერი გაიანაშ ტერიტორიას, ევროპალეფიშ მულაშახ, ინდიალი არავაკეფი ოხორანდეს. XV ოშწანურაშ დალიას ესპანარეფქ გონწყეს გაიანაშ წყარპიჯი, მარა თინეფქ ვენკანჭეს თე აბანიშ სილენჭყეშ დო გლახა კლიმატიშ გეშა, მარა გაიანათ დეინტერესეს შხვა ევროპალეფქ. === კოლონიური პერიოდი === XVIII—XIX ოშწანურეფს [[გოართიანაფილი ომაფე|გოართიანაფილი ომფეშ]], [[ნიდერლანდეფი|ნიდერლანდეფი]] დო [[საფრანგეთი|საფრანგეთიშ]] შქას რდჷ ლჷმა გვიანაშ გოლინაშო. მაართა გომორძგუას მიანჭუ [[ნიდერლანდეფი|ნიდერლანდეფქ]], ნამუქჷთ 1773 წანას ქჷდარსხუ მუშ სუმი დოხორუა, წყარმალუეფიშ - იესეკიბოშ, დემერარაშ დო ბერბისიშ ნოჸელეფს. დუდშე [[ნიდერლანდარეფი|ჰოლანდიარეფი]] დოკაფილი რდეს ინდიალ ტომეფწჷკმა ვაჭარუათ. უკული ქჷდიჭყეს პლანტაციური მეურნობაშ, [[თუთუმი (ჩანარი)|თუთუმიშ]], [[ბამბე (ჩანარი)|ბამბეშ]], [[ყავა (ჩანარი)|ყავაშ]], ჭაშანქარიშ კულტივირებაშ გოვითარაფა.თიშ ცადუაქ, ნამდა თე პლანტაციეფს ინდიელეფს უხანდებდესკონი, ვაგამართლუ, თიშ გეშა ნამდა ინდიელეფს თექ ხანდუა ვაკოდესი. XVII ოშწანურაშ ოშქაშეშე [[ნიდერლანდარი ხალხი|ჰოლანდიარეფქ]] [[აფრიკა|აფრიკაშე]] უჩაკანამი-ჭკორეფიშ მიშაჸონაფა ქჷდიჭყეს. მარა ნეგრეფიშ ნორთი მირტებუდუ პლანტაციეფშე ჯუნგლეფშა, თენეფქ თექ ქჷდარსხუეს ჯარალუეფი თაშ ჯოხოდვალირი ,,ტყაშ ნეგრეფი". 1803 წანას [[გოართოიანაფილი ომაფე|გოართოიანაფილ ომფექ]] გეჭოფუ ჰოლანდიური დოხორუეფი, დო 1814 წანას ვენაშ აპიჯალათ ოფიციალურო მიღუ დიხეფი, ნამუთ 1831 წანას აკაართიანჷ ბრიტანეთიშ გვიანაშ ჯოხოდვალაშ თუდო. [[გოართოიანაფილი ომაფე|დიდ ბრიტანალეფქ]] ხოლო დეკინეს რინელი დიდი კოლუმბიაშ პერიფერიული დიხეფი, თაჸურეშე დიჭყჷ ზოხორინელი [[ვენესუელა|ვენესუელაწჷკმა]] ტერიტორიულ ნირზიქ გაიანა-იესკიბოშ ტერიტორიაშ (ბჟადალი გაიანა) გეშა. 1834 წანას [[გოართოიანაფილი ომაფე|დიდ ბრიტანეთშე]] ჭკორობუაშ გოუქვაფაშ შედეგო, უჩაკანამი ჭკორუეფიშ პლანტაციეფშე ნოღეფშაა მასობურო ულა ქიდიჭყეს. ნეგრეფიშ ნორთიქ ქუდარსხუეს მუშ დოხორუეფი. გოდუდიშულაფირი ერი ნეგრეფიშ პლანტაციეფს ხანდაშ ვაკორნებაქ, მოხანდე ნძალაშ ოკითხი კინე ქჷდახუნუ. ინგლისარეფქ ქჷდიჭყეს მახანდე-კონტრაქტორეფიშ მიშაჸონაფა. თენეფი რდეს [[პორტუგალიარეფი|პორტუგალიარეფი]] [[მადეირა (კოკი)|კოკი მადეირაშე]], [[ჩინარი|ჩინელეფი]], მარა უმოს მეტი - ინდიალეფი. 1926 წანას მიშეღეს ბრიტანეთიშ გვიანაშ მაართა კონსტიტუცია, დორსხილიე აბანური კანონდუმადვალუ ორსხუე. 1950 წანას დირსხუ გაიანაშ საკათო პროგრესიულ პარტიაქ, ნამუთ მარქსისტულ-ლელინურ იდეოლოგიას გეჸუნდჷ. ფაქტობურო, 1964 წანაშე თე პარტია მართუნს თარობას. === ზოხორინალაშ პერიოდი === 1966 წანაშ 26 მესის გაიანა გჷმოცხადებულიე ზოხორინელ სახენწჷფოთ, 1970 წანაშ 23 ფურთუთას ქიანა თირანს ოფიციალურ ჯოხოდვალას - გაიანაშ კოოპერატიული რესპუბლიკა. ზოხორინაშ მეღებაშ უკული, ქიანაშ მახორობაშ უმენტაშ ნორთიქ ემიგრაციაშა მიდართჷ, უმენტაშო [[გოართოიანაფილი ომაფე|გოართოიანაფილ ომფეშა]], [[ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფი|ააშ-შა]] დო [[კანადა|კანადაშა]]. დიპლომატიური ურთიართობეფქ საქორთუოს დო გაიანაშ კოოპერატიული რესპუბლიკას შქას დიჭყჷ 2012 წანაშ 23 პირელს. == მახორობა == [[ფაილი:Golden frog Kaieteur (2).jpg|thumb|ორქოშ გორდი (კაიეტეური), დუმახასიათაფალიე გვინეაშო.]] მახორობაშ მუდანობა — 0,75 მლნ (2010 წანაშ კვირკვეშ მუნაჩმეფით). დოხოლაფირო მახორობაშ 90 % ქიანაშ წყარპიჯ რაიონეფს ოხორანს. მახორობაშ წანმოწანური რკება — 0,5 % (ქიანაშე ემიგრაციაშ მაღალი გეჸე). დაბადება — 17,6 1000 მახორუშე. ღურა — 7,2 1000 მახორუშე. ემიგრაცია — 15,8 1000 მახორუშე. მახორობაშ თელარაშ ოშქაშე მუდანობა — 63 წანა ქომოლკათაშო, 71 წანა ოსურკათაშო. ნოღაშ მახორობა — 28 % ეთნო-რასობური აკოდგინალუა (2002 წანაშ ეჭარუათ): *43,5 % — ინდოელეფი *30,2 % — უჩაკანამეფი *16,7 % — კათაფილი გამნარყობა (მეტისეფი დო მულატეფი) *9,1 % — ინდიელეფი *0,4 % — შხვეფი (პორტუგალიარეფი, ჩინარეფი, არაბეფი) ნინეფი: *ინგლისური (ოფიციალური) *კრეოლური (ინგლისურიშ ოსხირით) *კარიბული ჰინდუსტანი (ჰინდიშ დიალექტი) *ინდიური ნინეფი [[File:St georges.jpg|left|upright|წიმინდე გერგიშ ოხიდა, ჯორჯტაუნი]] რელიგიეფი (2002 წანაშ ეჭარუათ): *ინდუისტეფი 28,4 % *ჟარნეჩდოვითიანარეფი 16,9 % (ღორონთიშ ასამბლეეფი დო შხვ.) *კათოლიკეფი 8,1 % *ანგლიკანეფი 6,9 % *მაშქვითა დღაშ ადვენტისტეფი 5 % *მეთოდისთეფი 1,7 % *იეღოვაშ მაწამეეფი 1,1 % *შხვა ქირსიანეფი 17,7 % *მუსულმანეფი 7,2 % *შხვეფი 4,3 % *ათეისტეფი 4,3 % == ეკონომიკა == ორთაშობური რესურსეფი: ბოქსიტეფი, ორქო, ალმასეფი, სამასალე ჯალეფი, ჩხომი. ქიანას რე მარგანეციშ, რკინაშ, მოლიბდენიშ, ნიკელიშ მადენეფი, მარა თენეფი ვეგინმიმუშებუაფუ. თეწჷკმა ართო მერკეთ გიმირინუაფუ ჰიდროენერგეტიკული რესურსეფი. გაიანაშ ეკონომიკაშ ოსხირს აკმადგინანს - ოფუტეშ მეურნობა დო ოგვალე წარმება (6 თარი პროდუქტი - შანქარი, ორქო, ბოქსიტეფი, კრევეტეფი, ტყა, ორზა). თარი პრობლემეფი — კვალიფიციური მოხანდე ნძალაშ ვაბაღება დო დაღარო გოვითარაფილი ინფრასტრუქტურა. დიდი გალენი ვალი — 0,8 მლრდ დოლ. 2008 წანაშ დალიაშო. უმუშელობა — 11 % (2007 წანას). ოფუტე მეურნობა (25 % ედპ) — ჭაშანქარი, ორზა, კრევეტეფი, ჩხომი, ჩანარული ზეთი; ორინჯი, ღეჯეფი, ფურინჯი. წარმება (24 % ედპ) — ბოქსიტეფიშ შიბა, შანქარიშ წარმება, ორზაშ დამუშება, ტყაშ წარმობუა, ტექსტილი, ორქოშ შიბა. ომოინალე სფერო — 51 % ედპ. ექსპორტი (0,8 მლრდ დოლ. 2008 წანას) — შანქარი, ორქო, ბოქსიტეფი, ალუმინი, ორზა, კრევეტეფი, მოლუსკეფი, რომი (ალკოჰოლური ოშუმალი),ტყაშ მასალეფი. თარი ნაჸიდეფი — [[კანადა|კანადა]] 20,8 %, [[ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფი|ააშ]] 15,2 %, [[გოართიანაფილი ომაფე|გოართიანაფილი ომაფე]] 12,3 %, [[ნიდერლანდეფი|ნიდერლანდეფი]] 7,2 %, [[პორტუგალია|პორტუგალია]] 4,7 %, [[ტრინიდადი დო ტობაგო|ტრინიდადი დო ტობაგო]] 4,7 %, [[იამაიკა|იამაიკა]] 4,5 %,[[უკრაინა|უკრაინა]] 4,3 %. იმპორტი (1,3 მლრდ დოლ. 2008 წანას) — ოწარმე მეკონ-მოკონეფი, ნავთობპროდუქტეფი. თარი მიმაჭირინაფალეფი — [[ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფი|ააშ]] 23,4 %, [[ტრინიდადი დო ტობაგო|ტრინიდადი დო ტობაგო]] 22,3 %, [[ფინეთი|ფინეთი]] 7,7 %, [[კუბა|კუბა]] 6,1 %, [[ჩინეთი|ჩინეთი]] 5,7 %. == ტრანსპორტი == გაიანას ტრანსპორტიშ თარი გვარობა ავტომობილეფი რე. ავტოშარეფიშ 8 ვითოში კილომეტრიშე 590 კილომეტრი ასფალტითიე ფორილი. 2005 წანაშ მუნაჩამეფით, გაიანას რკინაშ შარაშ სიგირძა ეკმადგინანს 187 კილომეტრის. თარი ოზუღე ონიშოლეფი: ჯორჯტაუნი, ნიუ-ამსტერდამი, ევერტონი. ქიანას 3 ოერეფშქაშე აეროპორტიე დო დოხოლაფირო 40 აბანური აეროდრომი. == ხოლო ქოძირით == *[[გაიანაშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|გაიანაშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული]] == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.krugosvet.ru/articles/117/1011734/1011734a1.htm ინფორმაცია გაიანაშე] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929194443/http://www.krugosvet.ru/articles/117/1011734/1011734a1.htm |date=2007-09-29 }} * [http://mfa.gov.ge/index.php?sec_id=693&lang_id=GEO საქორთუოშ გალენ საქვარეფიშ ომინისტრე] * [http://www.op.gov.gy/ პრეზიდენტიშ ოფისი, გაიანაშ რესპუბლიკა] (ოფიციალური ვებ-ხასჷლა) * [http://www.parliament.gov.gy/ გაიანაშ პარლამენტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180116011804/http://parliament.gov.gy/ |date=2018-01-16 }} (ოფიციალური ვებ-ხასჷლა) * [http://www.guyanatourism.org/ გაიანაშ ტურიზმი დო შარალუაშ რშვილი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141217102117/http://guyanatourism.org/ |date=2014-12-17 }} * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/country_profiles/1211325.stm ქიანაშ პროფილი] BBC News-შე [[კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] mc6oluupy123kmgez005dbi7yozs0c4 0 17245 250330 223761 2026-05-21T02:49:32Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 250330 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Olympic Rings.svg|230px|right|thumb|ერეფოშქაშე ოლიმპიური კომიტეტიშ ემბლემა]] [[ფაილი:Siege cio.jpg|230px|right|thumb|ერეფოშქაშე ოლიმპიური კომიტეტიშ შტაბ-ორენი ნოღა [[ლოზანა|ლოზანას]], [[შვეიცარია]]ს]] '''ერეფოშქაშე ოლიმპიური კომიტეტი''' ({{lang-fr|Comité international olympique}}) — ერეფოშქაშე სპორტული ორგანიზაცია, 1894 წანას დარსხუ ბარონ [[პიერ დე კუბერტენი]]ქ, [[ოლიმპიური ლაჸაფეფი]]შ ეპეულუაშოთ. კომიტეტიშ შტაბ-ორენი იდვალუაფუ [[ლოზანა]]ს, [[შვეიცარია]]ს. ასე კომიტეტი არძაშე გოლინამი სპორტული ორგანიზაცია რე მოსოფელს. კომიტეტი ორგანიზებას უკეთენს ალმახანურ ოლიმპიურ ლაჸაფეფს ზარხულს დო ზოთონჯის, ირ ოთხი წანმოწანას. მაართა ზარხულიშ ოლიმპიადა, ნამუშ ორგანიზება კომიტეტქ იდუდუნჷ, [[ათენი|ათენს]] რდჷ, [[საბერძნეთი]]ს, 1896 წანას. მაართა ზოთონჯიშ ოლიმპიადა - ჩამონიქსის, [[საფრანგეთი]]ს, 1924 წანას. 1992 წანაშახ საზარხულო დო საზოთო ოლიმპიადეფი ართ წანას იტარებუაფუდჷ. 1994 წანაშე კომიტეტიქ ზოთონჯიშ ოლიმპიადეფი ზარხულიშ ოლიმპიადეფიშ შქაშა გეგნიღჷ, ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ ორგანიზაფაშ დოგეგმუაშ გოლექინაფაშ ღანკით. == ოოკ-იშ პრეზიდენტრფი == {| class=wikitable ! პრეზიდენტეფი !! ქიანა !! პრეზიდენტობაშ პრეზიდენტეფი || ხვილაფა |- | [[დემეტრიუს ვიკელასი]] | {{შილა|საბერძნეთი}} | [[1894]]—[[1896]] | |- | [[ბარნი]] [[პიერ დე კუბერტენი]] | {{შილა|საფრანგეთი}} | [[1896]]—[[1916]] დო [[1919]]—[[1925]] | სოკ-შ საპატიო პრეზიდენტი 1925-შე 1937-შახ |- | ბარონი [[გოდფრუა დე ფლონე]] | {{შილა|შვეიცარია}} | [[1916]]—[[1919]] (მოღ. მასრ.) | |- | [[გრაფი (ტიტული)|გრაფი]] [[ანრი დე ბაილე-ლატური]] | {{შილა|ბელგია}} | [[1925]]—[[1942]] | |- | [[ზიგფრიდ ედსტრომი]] | {{შილა|შვედეთი}} | [[1946]]—[[1952]] (მოღ. მასრ. [[1942]]—[[1946]]) | |- | [[ევერი ბრენდეჯი]] | {{შილა|ააშ}} | [[1952]]—[[1972]] | სოკ-შ მაართა პრეზიდენტი, ნამუთ წოხოლე ოკათუდჷ [[ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფი 1912|ოლიმპიურ ლაჸაფეფს]] მუჭოთ სპორტსმენინ |- | [[ლორდი]] [[მაიკლ კილანინი|მაიკლ მორისი, 3-ა ბარონი კილანინი]] | {{შილა|ირლანდია}} | [[1972]]—[[1980]] | |- | [[მარკიზი]] [[ხუან ანტონიო სამარანჩი]] | {{შილა|ესპანეთი}} | [[1980]]—[[2001]] | სოკ-შ საპატიო პრეზიდენტი 2001-შე 2010-შახ |- | გრაფი [[ჟაკ როგე]] | {{შილა|ბელგია}} | [[2001]]—[[2013]] | სოკ-შ მაართა პრეზიდენტი, ნამუთ მუსხირენშახ ოკათუდჷ ოლიმპიურ ლაჸაფეფს, მუჭოთ სპორტსმენი ([[ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფი 1968|1968]], [[ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფი 1972|1972]] დო [[ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფი 1976|1976]]) |- | [[თომას ბახი]]<ref>[http://www.championat.com/other/news-1626994-tomas-bakh-stan-novym-prezidentom-mezhdunarodnogo-olimpijskogo-komiteta.html</ref> | {{შილა|გერმანია}} | [[2013]] წანაშე ამდღარშახ | სოკ-შ მაართა პრეზიდენტი, ნამუთ ოლიმპიურ ჩემპიონო გჷნირთჷნ ([[ზარხულიშ ოლიმპირი ლაჸაფეფი 1976|1976, ფარიკაობას]]) |} სერეფოშქაშე ოლიმპიური კომიტეტიშ პრეზიდენტი, მუჭოთ წესინ, ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ გონწყჷმას და კილუეფს ოკათჷ. == სქოლიო == {{სქოლიო}} == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.olympic.org/ ერეფოშქაშე ოლიმპიური კომიტეტიშ ოფიციალური ვებ-ხასლა] ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]]) დო ([[ფრანგული ნინა|ფრან.]]) * [http://www.olympic-history.ru/olimpijjskoe_dvizhenie/mok.html ოოკი ხასჷლას olympic-history.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150409235626/http://www.olympic-history.ru/olimpijjskoe_dvizhenie/mok.html |date=2015-04-09 }} [[კატეგორია:ოლიმპიური ლაჸაფეფი]] [[კატეგორია:ერეფოშქაშე სპორტული ორგანიზაციეფი]] diykc6ic0jel4q9tan1ij1qsagz6lj3 0 17246 250318 243184 2026-05-20T13:32:35Z Narazeni 826 250318 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = جمهورية العراق ([[არაბული ნინა|არაბ.]])<br />كۆماری عێراق ([[ქურთული ნინა|ქურთ.]])<br />{{lang-arc|ܩܘܛܢܝܘܬܐ ܕܥܝܪܐܩ}} |ედომუშამი_ჯოხო = ერაყიშ რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =ერაყი |შილა = Flag of Iraq.svg |გერბი = Coat of arms of Iraq.svg |რუკა = Iraq_(orthographic_projection).svg |ჰიმნი = Mawtini<br />''ჩქიმი ოდაბადე''<br />I<br /><center>[[ფაილი:United States Navy Band - Mawtini.ogg]]</center> |დევიზი =الله أكبر<br />''[[ალაჰ აკბარი|ღორონთი დიდიე]]'' |ოფიციალური_ნინეფი =[[არაბული ნინა|არაბული]], [[ქურთული ნინა|ქურთული]], [[არამეული ნინა|არამეული]] |რელიგია= {{Tree list}} * 90–95% [[ისლამი ერაყის|ისლამი]] ([[სახენწჷფო რელიგია|ოფიციალური]]) ** 61-64% [[შიიზმი ერაყის|შიიტეფი]] ** 29-34% [[სუნიზმი ერაყის|სუნიტეფი]] * 5–10% [[ქირსიანობა ერაყის|ქირსიანობა]], [[მანდეიზმი]], [[იეზიდეფი|იეზიდიზმი]], [[ერაყალი ურიეფი|იუდაიზმი]], [[აჰლ-ე ჰაქი|იარსანიზმი]], [[ზოროასტრიზმი]], [[ვარელიგიურობა|ვარელიგიურობა]] დო შხვა<ref>{{cite web |title=Iraqi religions |url=https://www.state.gov/reports/2020-report-on-international-religious-freedom/iraq/ |publisher=Office of International Religious Freedom |website=www.state.gov |date=12 May 2021 |quote= The constitution establishes Islam as the official religion and states no law may be enacted contradicting the "established provisions of Islam." It provides for freedom of religious belief and practice for all individuals, including Muslims, Christians, Yezidis, and Sabean-Mandeans, but does not explicitly mention followers of other religions or atheists.}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iraq/ | title=Iraq }}</ref> {{Tree list/end}} |ნანანოღა= [[ბაღდადი]] |latd=33 |latm=20 |latNS=N |longd=44 |longm=26 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = ფედერალური [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ერაყიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ნიზარ ამიდი]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ერაყიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[ალი ეზ-ზეიდი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 157-ა |ფართობი =438,317 |წყარი_% =1.1 |ოეგებიე_მახორობა ={{ძინა}}36 004 552<ref>[http://www.mofamission.gov.iq Embassies overseas of Republic of İraq]: [http://www.mofamission.gov.iq/nld/ab/articledisplay.aspx?gid=1&id=14075 جريدة الصباح تنشر احصائية وزارة التخطيط لعدد نفوس سكان العراق لسنة]</ref><ref>{{cite web|url=http://www.census.gov/population/international/data/countryrank/rank.php|title=Country Rank. Countries and Areas Ranked by Population: 2013|author=Census.gov|date=2013|publisher=U.S. Department of Commerce|accessdate=2013-05-09|archiveurl=http://www.webcitation.org/6GUHbJYCI|archivedate=2013-05-09}}</ref><ref name="imf2">{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=433&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=83&pr.y=17|title=Iraq|publisher=International Monetary Fund|accessdate=2009-04-27|archiveurl=http://www.webcitation.org/6174iGOPc|archivedate=2011-08-22}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 39-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2014 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 82,7 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 125-ა |ედპ_ppp_წანა = 2009 |ედპ_ppp = $111.5 მილიარდი |ედპ_ppp_რანგი = 61-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$3,570 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 130-ა |აგი ={{ძინა}} 0,590 |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = <span style="color:#fc0;">'''ოშქაშე'''</span> |აგი_რანგი =131-ა |აგი_წანა =2013 |ვალუტა= [[ერაყული დინარი]] |ვალუტაშ_კოდი =IQD |ქიანაშ_კოდი =IRQ |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[მოსოფელიშ კოორდინირებული ბორჯი|UTC]] +3სთ. |ზარხულიშ_ბორჯი = [[მოსოფელიშ კოორდინირებული ბორჯი|UTC]] +3სთ. |cctld = [[.iq]] |ოტელეფონე_კოდი = +964 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''ერაყი''',{{Efn|{{lang-ar|ٱلْعِرَاق|translit=al-ʿIrāq}}; {{lang-ku|عێراق|translit=Êraq}}}} ოფიციალურო '''ერაყიშ რესპუბლიკა''',{{Efn|{{lang-ar|جُمْهُورِيَّة ٱلْعِرَاق}} ''{{transliteration|ar|{{Audio|Ar-Jumhūriyyat al-‘Irāq.oga|Jumhūriyyat al-ʿIrāq|help=no}}}}''; {{lang-ku|کۆماری عێراق|translit=Komarî Êraq}}}} — სახენწჷფო [[ბჟადალი აზია]]ს. ობჟათეშე უხურგანს [[საუდიშ არაბეთი]], ოორუეშე — [[თურქეთი]], ბჟაეიოლშე — [[ირანი]], ობჟათე-ბჟაეიოლშე — [[ქუვეითი]], ობჟათე-ბჟადალშე — [[იორდანია]], ბჟადალშე — [[სირია]]; ობჟათე-ბჟაეიოლშე ომძღჷ [[სპარსეთიშ ჸუჯი]]. ქიანაშ ფართობ რე 438,317კმ², მახორობა — 46 მილიონშე უმოსი. ტერიტორიაშ მეჯინათ მოსოფელს 58-ო აბანს იკენს, მახორობაშ მეჯინათ — 31-ა აბანს. ქიანაშ ნანანოღა დო [[ერაყიშ ნოღეფიშ ერკებული|უკაბეტაშ ნოღა]] რე [[ბაღდადი]], 8 მილიონშე უმოს მახორუთ. [[ჯვ. წ. VI ვითოშწანურა]]შ დაჭყაფუშე, წყარმალუეფ [[ტიგროსი]]შ დო [[ევფრატი]]შ ოშქაშეთ მადვალ ხორგიშ რზენეფი, ნამუეფსჷთ ჯოხოდჷ [[მესოპოტამია]], ხე ქეშუნწყუ ორდოიან ნოღეფიშ, ცივილიზაციეფიშ დო იმპერიეფიშ გოჭყაფას, თინეფს შქას [[შუმერი]]შ, [[აქადიშ იმპერია|აქადი]]შ დო [[ასურეთი|ასურეთი]]შ. ჩინებულ რე [[ცივილიზაციაშ ონწე]]თ, მესოპოტამიას გიჭყჷ ჭარალუაქ, მათემატიკაქ, ნავიგაციაქ, სათიშ ჩინებაქ, კალენდარქ, ასტროლოგიაქ, ბარბალქ, ნიშარქანუაქ დო კანონეფიშ კოდექსეფქ. მესოპოტამიაშა მუსლიმეფიშ მინოკათუაშ დო ეჭოფუაშ უკული, ბაღდადიქ [[აბასიანეფიშ სახალიფო]]შ ნანანოღათ გჷნირთუ, თაშნეშე ისლამურ ორქოშ ხანიშ ბორჯის რდჷ მოსოფელიშ კულტურაშ დო ინტელექტუალურ ცენტრი, სოდე იდვალუაფუდჷ თიჯგურა დჷნაწესებუეფი, მუჭომით რდჷ [[რჩქინაშ ჸუდე]]. [[1258]] წანას, მონღოლეფიშით ნოღაშ აკორაბადუაშ უკული, რეგიონქ განწე ხანით ქუდანთხჷ ეპიდემიეფიშ დო წოროგემაჸვენჯ იმპერიეფიშ გეშა. თეშ მოხ, ერაყის ქვერსემ რელიგიურ შანულობა უღჷ ქირსიანობას, იუდაიზმის, იეზიდიზმის დო მანდეიზმის. ქიანას უღჷ ტომბა ბიბლიურ ისტორია. [[1932]] წანას, ზოხორინალაშ მოპალუაშ უკული, ერაყიქ მუკორთჷ შანულამ [[ერაყიშ ეკონომიკა|ეკონომიკურ]] დო [[ერაყიშ ოურდუმე აკოანჯარაფილი ნძალეფი|ოურდუმე ძინაშ]] პერიოდეფი, თაშნეშე [[არხო ბჟაეიოლიშ კონფლიქტეფი|ვასტაბილურ დო კონფლიქტურ]] პერიოდეფი. [[მაართა მოსოფელიშ ლჷმა|პირველ მოსოფელიშ ლჷმაშ]] თებაშახ [[ოსმალეთიშ იმპერია]]შ აკოდგინალუაშა მიშმეშჷ. [[1921]] წანას ბრიტანალეფქ გაჭყეს [[ბრიტანეთიშ მანდატი მესოპოტამიას|ერაყიშ სამანდატო]]. 1932 წანას ქიანაქ გჷნირთუ [[ერაყიშ ომაფე|ზოხორინელ ომაფეთ]]. [[1958]] წანაშ მინორთაშ უკული, ქიანაქ [[ერაყიშ პირველი რესპუბლიკა|რესპუბლიკათ]] გჷნირთუ, ნამუშ პირველ მადუდე რდჷ [[აბდულ კარიმი ყასიმი]], ნამუსჷთ წორო გიაჸუნეს [[აბდულ სალამი არეფი]]ქ დო [[აბდულ რაჰმანი არეფი]]ქ. [[1968]] წანას ხეშუულობაშა ქუმორთჷ [[არაბეთიშ სოციალისტური ბაასიშ პარტია – ერაყიშ რეგიონი|ბაასიშ პარტიაქ]], ნამუქჷთ ქიანაშა გენშეღჷ [[ართპარტიული სახენწჷფო|ართპარტიულ სახენწჷფო]] [[აჰმედ ჰასან ალ-ბაქრი]]შ დუდალათ, ნამუთ უკულ დოთირჷ [[სადამ ჰუსეინი|სადამ ჰუსეინქ]] დო [[1980]]-[[1988]] წანეფს ირანიშ მეხჷ ლჷმას დუდენდჷ, თაშნეშე[[1990]] წანას [[ერაყიშ მინოკათუა ქუვეითიშა|გემნაკათჷ ქუვეითის]]. [[2003]] წანას, [[ერეფოშქაშე კოალიციური ნძალეფი ერაყის|ააშ-ით ნადუდებუ კოალიციურ ნძალეფქ]] [[ააშ-იშ დო თიში მორსხუეეფიშ მინოკათუა ერაყიშა (2003)|გემნაკათეს ერაყის]] დო თიშ [[ერაყიშ ოკუპაცია (2003-2011)|ოკუპაცია იქუეს]], [[ბაღდადიშ ბურჯაფი (2003)|გექთახუეს ჰუსეინი]], ნამუქჷთ გეგმიჭანჷ ებუძოლეფ დო [[ერაყიშ ომენოღალე ლჷმა (2005-2008)|კონფესიეფოშქაშე მენწყუმინაფა]]. [[ერაყიშ ლჷმა]]თ ჩინებულ კონფლიქტიქ [[2011]] წანას გეთჷ. [[2013]] წანაშე [[2017]] წანაშა, ერაყიქ ახალ ლჷმაშ წჷმ იჸუ, ნამუთ მერსხილ რდჷ [[ისლამური სახენწჷფო|ისლაურ სახენწჷფო]]შ ეჸონუათ დო მარცხებათ. ასეშო [[ერაყიშ კონფლიქტი|ლჷმაშ უკულიან კონფლიქტ]] იგჷნძორებუ უმოს მორჩილ მასშტაბით, ნამუთ ჯინჯის გჷთმუნთხორჷნს სტაბილურალას [[ირანიშ ინტერვენცია ერაყის (2014–ასეშა)|ირანიშ მაძინუ გაულაშ]] ფონს. ერაყ რე [[საპარლამენტო რესპუბლიკა|ფედერალურ საპარლამენტო რესპუბლიკა]] დო მერჩქინელ რე წუმმაძინე ოშქაშე ნძალათ. ქიანას ოხორანს დო უღჷ ანდაკორობამ მახორობა, [[ერაყიშ გეოგრაფია|გეოგრაფია]] დო [[ერაყიშ ტყარი ორთა|ტყარ ორთა]]. ერაყალეფიშ უმენტაშობა რე მუსლიმი, მარა შანულამ უჭიჭაშობაშა მიშმულა ქირისანეფი, ზოროასტრეფი, მანდეეფი, იეზიდეფი, იარსანიტეფ დო ურიეფი. [[ერაყალეფი|ერაყალეფ]] ეთნიკურო ანდაკორობამ რენა; თარო რენა: [[არაბეფი]], თაშნეშე [[ქურთეფი]], [[ერაყიშ თურქმენეფი|თურქმენეფი]], [[იეზიდეფი]], [[ასურალეფი]], [[ერაყიშ სომეხეფი|სომეხეფი]], [[ერაყიშ ჩაჩანეფი|ჩაჩანეფი (დომეფი)]], [[ერაყიშ სპარსალეფი|სპარსალეფ]] დო [[შაბაკეფი]]. [[არაბული ნინა|არაბულ]] დო [[ქურთული ნინა|ქურთულ]] ქიანაშ ოფიციალურ ნინეფ რე, მუჟანსჷთ [[ასურული ნინა|ასურული]], [[თურქული ნინა|თურქულ]] დო [[მანდეური ნინა|მანდეურ]] რეგიონალურ ნინეფო რე მოდვალირი. ერაყ რე ქიანა, ნამუსჷთ აპალუ მოსოფელიშ ართ-ართ უკაბეტაშ ნაფთობიშ ოზირუე, ომანგეთ უღჷ წუმოძინელ ნაფთობიშ დო გაზიშ ხერეჭუა. თაშნეშე პოპულარულ რე ოფუტეშ მეურნალათ დო ტურიზმით. ასეშო, ერაყ [[ერაყიშ რეკონსტრუქცია|განთხეფს გეთმედირთუ]] შხვაშ თურ აზარათ. == ჯოხოდვალაა == * '''ოფიციალური''' - ერაყიშ რესპუბლიკა. * '''ერუანული''': العراق, Al Jumhuriyah al Iraqiyah. * '''ეტიმოლოგია''': ჯოხო მოურს ჯვეშ სემიტურ ურუქიშე. თაშ ჯოხოდჷ [[შუმერი|შუმერულ]]-[[აქადი|აქადურ]] ნოღას, ნამუშ შანულობა რე „წყარმალუეფიშ ოშქაშე“. თიშ ჯვეშ ჯოხო რე [[მესოპოტამია]], ნამუთ ბერძენულო “წყარმალონას” შანენს. == გეოგრაფია == [[ფაილი:Iraq-CIA WFB Map.png|thumb|left]] ქიანა იდვალუაფუ ობჟათე-ბჟადალ [[აზია]]ს, [[ევფრატი]]შ დო [[ტიგროსი]]შ წყარმალონას. მოხურგე ქიანე რე: [[თურქეთი]], [[ირანი]], [[ქუვეითი]], [[საუდიშ არაბეთი]], [[იორდანია]], [[სირია]]. ქიანაშ ფართობ აკმადგინანს 435.072 კვ.კმ-ს. == სახენწჷფო == * '''სახენწჷფო სისტემა''' - 2003-05 წანეფს, გინმალ გამაგალაშ გიმე მარენჯ რესპუბლიკა რდჷ. * '''სახენწჷფოშ მადუდე''' - პრეზიდენტი. * '''თარობაშ მადუდე''' - პრემიერ-მინისტრი. * '''ადმინისტრაციულ დორთუალა''' - 18 ოლქი (muhafazat). == დემოგრაფია == * '''მახორობა''' - 36 004 552 (2014), თინეფს შქას - [[არაბეფი]] 77%, [[ქურთეფი]] 19%, ერუანულ უჭიჭაშობეფი: [[თურქმენეფი]], [[ასურელეფი|ასურალეფ]] დო შხვეფი. * '''სახენწჷფო ნინა''' - [[არაბული ნინა|არაბული]]; [[ქურთული ნინა|ქურთული]] (ქურთისტანს). მოდვალირ რე [[ასურული ნინა|ასურულ]] ნინა. * '''რელიგია''' - [[ისლამი]]. * '''ნანანოღა''' - [[ბაღდადი]] (5,772 ვითოში). * '''უკაბეტაშ ნოღეფი''' - [[ბასრა]] (1,377), [[მოსული]] (1,792), ერბილი (865), კირკუკი (756). [[ფაილი:Ethnoreligious Iraq.svg|250px|thumb|ერაყიშ ეთნო-რასობური ბუნეფი]] {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #ffffee; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95 %;" |----- ! წანა ! მახორობა |----- | 10000 ჩქინ წ. ეჭ.-შახ | 60 000 |----- | 1000 ჩქინ წ. ეჭ.-შახ | 3 000 000 |----- | 500 ჩქინ წ. ეჭ.-შახ | 5 000 000 |----- | 1 | 3 000 000 |----- | 500 | 5 000 000 |----- | 1000 | 5 000 000 |----- | 1500 | 1 000 000 |----- | 1900 | 2 000 000 |----- | 1950 | 7 000 000 |----- | 2000 | 24 000 000 |----- | 2014 | 31 000 000 |----- | 2030 (პროგნოზი) | 51 000 000 |----- | 2100 (პროგნოზი) | 293 000 000 |} 2009 წანაშ მუნაჩემეფით, ერაყის 3 მილიონ მახორუ რდჷ. == ეკონომიკა == ნაფთობიქ ქიანას ჯგირობუა მუღჷ. 1972 წანას, ერაყიშ ონაფთობე კომპანიაქ ნაციონალიზებულქ იჸუ. 1979 წანას ნაფთობ ქიანაშ სავალუტო მიშნალეფიშ 95%-ს ირზენდჷ. * '''რესურსეფი''' - ნაფთი, ორთაშობურ გაზი, ფოსფატეფი, წურწუფა. * '''ექსპორტი''' - ნაფთობი, შალეული, ფინიკი. * '''ვალუტა''' - ერაყიშ დინარი (IQD). == ადმინისტრაციულ დორთუალა == ერაყი დორთილ რე 18 [[პროვინცია]]თ, (არაბულო: მუხაფაზათი, {{lang-ku|پاریزگه}} - ფარიშა). პროვინციეფ დორთილ რე ოლქეფო (ქადაში). ერაყიშ ქურთისტან რე გჷშაკერზაფილ სტატუსშ მოღვენ რეგიონი, ნამუსჷთ მუშ დუდგამაგალა დო მილიცია ჸუნსჷნ. [[ფაილი:Iraqi Governorates (numbered).png|300px|right|ერაყიშ პროვინციეფი]] * 1-[[ბაღდადიშ პროვინცია|ბაღდადი]] * 2-[[სალახ-ედ-დინიშ პროვინცია|სალახ-ედ-დინი]] * 3-[[დიიალაშ პროვინცია|დიიალა]] * 4-[[ვასიტიშ პროვინცია|ვასიტი]] * 5-[[მაისანი]] * 6-[[ალ-ბასრა პროვინცია|ალ-ბასრა]] * 7-[[დი-ქარი]] * 8-[[ალ-მუტანა]] * 9-[[ალ-ქადისია პროვინცია|ალ-ქადისია]] * 10-[[ბაბილიშ პროვინცია]] * 11-[[კარბალაშ პროვინცია|კარბალა]] * 12-[[ნაჯაფიშ პროვინცია|ან ნაჯაფი]] * 13-[[ალ ანბარი]] * 14-[[ნანავა (პროვინცია)|ნანავა]] * 15-[[დუოკიშ პროვინცია|დუოკი]] * 16-[[არბილიშ პროვინცია|არბილი]] * 17-[[კირკუკი]] * 18-[[სულაიმანიაშ პროვინცია|სულაიმანია]] == ისტორია == [[ფაილი:Milkau Oberer Teil der Stele mit dem Text von Hammurapis Gesetzescode 369-2.jpg|მინი|[[ხამურაბი]]შ [[ხამურაბიშ კანონეფი|კანონეფიშ ნაკორობაშ]] სტელაშ ფრაგმენტი]] ერაყიქ [[1921]] წანას გჷმაცხადჷ ზოხორინალა. [[1958]] წანაშახ, ქიანას გამაგენდჷ [[ჰაშიმიტეფი]]შ დინასტია (ფაისალ I დო ფაისალ II ). მონარქიაშ დონთხაფაშ უკულ ერაყშა რესპუბლიკურ გამაგალაქ გემშართჷ. [[1968]] წანას, ხეშუულებაშ ოდუდეშახ ქჷმორთუ პარტია ბაასიქ, ნამუქჷთ “ანტიიმპერიალისტურ კურს” გეჭოფჷ დო დიჭყჷ რეფორმეფიშ მანჯება. [[1974]] წანას, ქიანაშ ოორუეს გეგმიცხადჷ [[ქურთისტანი]]შ ავტონომიაქ. [[1980]]-[[1988|88]] წანეფს ერაყ ოკათუდჷ ფართომასშტაბიან ლჷმას [[ირანი|ირანწკჷმა]],[[1990]] წანას, ერაყიქ გემნაკათჷ მეძობელ ქიანა [[ქუვეითი]]შ ტერიტორიას დო ანიქსირებულ აფუდჷ. ხვალე ოერეფოშქაშე კოალიციურ ნძალეფიშ აქტიურ კათუთ მიხუჯინჷ აგრესიაშ შედეგეფიშ ლიკვიდაციაქ. დოდგენილ რე, ნამჷ-და ირანწკჷმა ლჷმაშ ბორჯის, ერაყიქ ქიმიურ ანჯარ გჷმირინჷნ, თაშნეშე [[1988]] წანას - ქიაანაშ დინოხოლეთ, ქურთეფიშ სააწმარენჯოთ. თე ლჷმეფიშ გეშა, [[1991]] წანას, [[გოერო]]ქ ერაყის ოეროეფოშქაშე სანქციეფ გენშუღჷ, ნამუქჷთ მუმაჯალიგარ ეფექტ იღვენუ ქიანაშ ეკონომიკაშო დო მახორობაშო. ერაყიშ ოორუეს დო ობჟათეს - აკიქიმინჷ კილერ ზონეფქ, სოდეთ პატრულირენდჷ [[ააშ]]-იშ დო [[გოართოიანაფილი ომაფე|გოართ. ომაფეშ]] ავიაცია. ოორუეშ კილერ ზონას ქურთეფქ ავტონომიურ რეგიონ გაჭყეს. ეკონია წანეფს გოერო ოცადუდჷ ერაყიშ გამაგე რეჟიმიშ დოჸუნაფას, მასობურ მოჯალაგუაშ ანჯარიშ ეშალაფაშო, მარა უშედეგეთ. [[2003]] წანაშ მელახის, ააშ-ს დო ბჟადალურ კოალიციაშ ოურდუმე ინტერვენციაშ შედეგო [[სადამ ჰუსეინი]]შ რეჟიმქ დოთხინაფილქ იჸუ ხეშუულებაშე. ჟირ წანაშ გოძვენას ქიანას, გამაგენდჷ საოკუპაციო კუნტახანურ ადმინისტრაცია, ნამუქჷთ მახაზირჷ ერაყიშ ომენოღალე ნძალეფშო ხეშუულობაშ გჷნოჩამაშ წიმოხპიჯალეფი. [[2005]] წანაშ [[6 პირელი|6 პირელს]], იმანჯჷ ერაყიშ ისტორიას მაართა დემოკრატიულ გჷშაგორუეფქ. ქიანაშ პრეზიდენტო გჷშაგორილქ იჸუ ჯალალ თალაბანქ, ქურთ არყებულეფიშ ჸოფირ ლიდერქ. == მონძალა == * '''ბაღდადი''' – ერაყიშ ერუანულ დო ოურდუმე მუზეუმეფი, აბასიდეფიშ დოხორე (XII ო.), უნივერსისტეტიშ დჷგმილი (XIII ო.), მეჩეთი მირჯა (XVI ო.), ორქოშ მეჩეთი (XV ო.); * '''სამარა''' - მინარეთ დო კაბეტ მეჩეთი (IX ო.); * ბაბილონიშ დო ნინევიაშ ნოღეფიშ ნოსქჷლედი; * პართიულ ნოღა ჰათრა. მესოპოტამიას მითმიარსხუაფუ არაბეფიშ სახალიფოშ დო უჯვეშაშ ცივილიზაციეფიშ - [[შუმერი]]შ, [[აქადი]]შ, [[ბაბილონი]]შ დო [[ასურეთი]]შ ჯოხოეფი. ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{აზიაშ ქიანეფი}} [[კატეგორია:ერაყი|*]] [[კატეგორია:არხო ბჟაეიოლიშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:არაბულნინამი ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] 1uhuqk6oo4a4wvq8jmosaqrzplus5w8 0 18887 250336 240666 2026-05-21T06:38:38Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 250336 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = المملكة الأردنية الهاشمية |ედომუშამი_ჯოხო = იორდანიაშ ჰაშიმიტური ომაფე |ოართე_ჯოხო =იორდანია |შილა = Flag of Jordan.svg |გერბი = Coat_of_arms_of_Jordan.svg |რუკა = LocationJordan.svg |ჰიმნი = {{lang-ar|السلام الملكي الأردني}}<br/>{{small|{{lang-xmf|[[იორდანიაშ ჰიმნი|იორდანიაშ ომაფე ჰიმნი]]}}}})<br /><center>[[File:National anthem of Jordan instrumental.ogg]]</center> |დევიზი ={{lang-ar|الله، الوطن، الملك}}<br/>{{small|„ალაჰი, ქიანა, მაფა“}} |ოფიციალური_ნინეფი =[[არაბული ნინა|არაბული]] |რელიგია= {{unbulleted list |95% [[ისლამი იორდანიას|სუნიტური ისლამი]] ([[სახენწჷფო რელიგია|ოფიციალური]]) |3% [[ქირსიანობა იორდანიას|ქირსიანობა]] |1% [[დრუზეფი]], [[ბაჰაიზმი]]}} 1% შხვა |ნანანოღა= [[ამანი]] |latd=31 |latm=57 |latNS=N |longd=35 |longm=56 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარული]] [[კონსტიტუციური მონარქია]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[იორდანიაშ მაფა|მაფა]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[აბდულა II]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[იორდანიაშ პრემიერმინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[ჯაფარ ჰასანი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 110-ა |ფართობი =89,342 |წყარი_% =0.6 |ოეგებიე_მახორობა =11,484,805 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 84-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2023 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 114 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 70-ა |ედპ_ppp_წანა = 2023 |ედპ_ppp = $132.092 მილიარდი |ედპ_ppp_რანგი = 91-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$12,809 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 112-ა |აგი =0.736 |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = <font color="#ffcc00">ოშქაშე</font> |აგი_რანგი =99-ა |აგი_წანა =2022 |ვალუტა= [[იორდანიული დინარი]] |ვალუტაშ_კოდი =JOD |ქიანაშ_კოდი =JOR |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC]] +2სთ |ზარხულიშ_ბორჯი =[[UTC]] +3სთ |cctld = [[.jo]]<br>[[.الاردن]] |ოტელეფონე_კოდი =+962 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''იორდანია''',{{efn|{{lang|ar|الأردن|translit=al-Urdun}} {{IPA|ar|al.ʔʊr.dʊn|}}}} ოფიციალურო '''იორდანიაშ ჰაშიმიტური ომაფე''',{{efn|{{lang|ar|المملكة الأردنية الهاشمية|translit=al-Mamlaka al-Urduniyya al-Hāshimiyya}}}} — სახენწჷფო [[ბჟადალი აზია]]შ [[ლევანტი|ობჟათე ლევანტიშ რეგიონს]]. იორდანიას ოორუეშე უხურგანს [[სირია]], ბჟაეიოლშე — [[ერაყი]], ობჟათეშე — [[საუდიშ არაბეთი]], ბჟადალშე — [[ისრაელი]] დო [[ისრაელიშით ოკუპირებული ტერიტორიეფი|პალესტინაშ ოკუპირებული ტერიტორიეფი]]. [[ღურელი ზუღა|ღურელ ზუღაშა]] ინმაკათე წყარმალუ [[იორდანე]] იდვალუაფუ ქიანაშ ბჟადალი ხურგიშ მანგას [[იორდანიაშ რიფტიშ ლეხერი|იორდანიაშ რიფტიშ ლეხერს]]. იორდანიას ობჟათე-ბჟადაშე მორჩილი წყარპიჯიშ ღოზი უღჷ [[ჭითა ზუღა]]ს, [[ეგვიპტე]]შე გიშართილი რე [[აკაბიშ ჸუჯი]]თ. [[ამანი]] რე ქიანაშ ნანანოღა [[იორდანიაშ ნოღეფიშ ერკებული|უკაბეტაში ნოღა]] დო ლევანტიშ რეგიონიშ არძაშე დოხორელი აბანი. [[ტრანსიორდანია]]შ ტერიტორიას, ნამუთ დოხორელი რე დიო ხოლო [[პალეოლითი]]შ ბორჯიშე, [[რკინაშ ხანა]]ს გიჭყჷ სუმი ომაფექ: [[ამონიშ ომაფე|ამონი]], [[მოაბიშ ომაფე|მოაბი]] დო [[ედომიშ ომაფე|ედომი]]. [[ჯვ. წ. III ოშწანურა]]ს არაბი [[ნაბატალეფი|ნაბატალეფქ]] ქუდარსხუეს მუნეფიშ ომაფე, ნამუშ ცენტრი რდჷ [[პეტრა (იორდანია)|პეტრა]]. [[ბერძენულ-რომაული ოქიანუ|ბერძენულ-რომაულ]] პერიოდის ტრანსიორდანიას გიჭყჷ მუსხირენი ნოღაქ, ნამუეფჷთ [[დეკაპოლისი]]შ აკოდგინალაუშა მიშმეშეს. მოგვიანეთ, [[ბიზანტიაშ იმპერია|ბიზანტიური]] გამაგალაშ თებაშ უკული, რეგიონი გეჸვენჯი ისლამური სახალიფოეფიშ აკოდგინალაუშა მიშმეშჷ: [[ოთხი მართალმორწუმე ხალიფა|რაშიდუნეფი]], [[ომაიანეფიშ სახალიფო|ომაიენფი]], [[აბასიანეფიშ სახალიფო|აბასიანეფი]] დო [[ოსმალეთიშ იმპერია]]. [[1916]] წანაშ [[არაბული ებუძოლი|კაბეტი არაბული ებუძოლიშ]] უკილი, [[მაართა მოსოფელიშ ლჷმა|პირველი მოსოფელიშ ლჷმაშ]] ბორჯის, ჸოფირი [[სირიაშ ვილაიეთი|ოსმალეთიშ სირიაქ]] გორთილქ იჸუ, ნამუშეთ [[1921]] წანას გიჭყჷ [[ტრანსიორდანიაშ საამირო]]ქ დო ბრიტანეთიშ მანდატიშ გიმე რდჷ. [[1946]] წანას, ქიანაქ მიპალჷ ზოხორინალა დო ოფიციალურო ჯოხოიდვალუაფუდჷ მუჭოთ იორდანიაშ ჰაშიმიტური ომაფე.{{efn|The country became officially known as the Hashemite Kingdom of Jordan in Arabic; however, it continued to be referred to as the Hashemite Kingdom of Transjordan in English until 1949.}} [[1948]] წანას, [[პალესტინაშ ლჷმა (1947-1979)|პალესტინაშ ლჷმაშ]] მალობაშის, იორდანიაქ [[ბჟადალი წყარპიჯი]] [[იორდანიაშით ბჟადალი წყარპიჯისშ ანექსია|გეჭოფუ დო ანექსია]] იქჷ, [[1967]] წანას ისრაელქ თე ტერიტორიაშ [[ამშვდღარი ლჷმა|ოკუპაცია]] იქჷ. [[1988]] წანას, იორდანიაქ ივარუ თე ტერიტორიეფშენ პრეტენზიეფიშ ღვენა პალესტინარეფწკჷმა დო [[1994]] წანას, ისრაელწკჷმა ოთინჩალე ხეკულუას მაჭარჷ ხე. იორდანია რე [[გვერდო ტიოზიშ ზონეფი|გვერდო ტიოზური]] ქიანა 89 342კმ² ფართობით დო 11,5 მილიონიანი მახორობათ, ნამუშით არაბულ ქიანეფს შქას მავითაართა აბანს იკენს. ქიანაშ მახორობაშ აბსოლუტური უმენტაშობ ვარ-და მეხოლაფირო 95% [[სუნიზმი|სუნიტური]] [[ისლამი]]შ გემაჸვენჯი რე, დოსქიალდირი — [[ქირისანობა იორდანიას|არაბი ქირსიანეფი]]. იორდანიაშა პრაქტიკულო გულა ვაუღუდჷ რეგიონს თიმ ბორჯიშო მიმალი, [[2010]] წანაშ [[არაბული ფუნი|არაბულ აფუნს]]. [[1948]] წანაშე იორდანიაქ ანდა რაჸილი მიღჷ რეგიონიშ მეძობელ კონფლიქტის მარენჯი სახენწჷფოეფშე. [[2015]] წანაშ დგომარობათ, იორდანიას ოხორანს 2,1 მილიონი პალესტინარი რაჸილეფი, ნამუეფიშ უმენტაშობას იორდანაიშ მენმოღალობა უღჷ, თაშნეშე — 1,4 მილიონი სირიალი რაჸილეფი. ქიანა თაშნეშე რე თხოზინელი ვითოშობათ [[ქირსიანობა ერაყის|ქირსიანი ერაყალიშ]] ხვაშია.<ref>{{Cite web |date=2010-09-20 |title=The Politics of Aid to Iraqi Refugees in Jordan |url=https://merip.org/2010/09/the-politics-of-aid-to-iraqi-refugees-in-jordan/ |access-date=2022-04-05 |website=MERIP |language=en-US |archive-date=8 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220308051727/https://merip.org/2010/09/the-politics-of-aid-to-iraqi-refugees-in-jordan/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite journal |date=2006-11-27 |title="The Silent Treatment": Fleeing Iraq, Surviving in Jordan |journal=Human Rights Watch |url=https://www.hrw.org/report/2006/11/27/silent-treatment/fleeing-iraq-surviving-jordan |language=en |last1=Frelick |first1=Bill |access-date=5 April 2022 |archive-date=5 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220405163411/https://www.hrw.org/report/2006/11/27/silent-treatment/fleeing-iraq-surviving-jordan |url-status=live }}</ref> თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და იორდანია აგჷნძორენს რაჸილეფიშ მეღებასჷნ, 2010-იან წანეფს სირიაშე ტოლვილეფიშ კაბეტი მიშულაქ შანულამო გეუნჭირჷ ქიანაშ ერუანულ რესურსეფს დო ინფრასტრუქტურას.<ref name="UNHCR">{{cite web|url=http://www.unhcr.org/pages/49e486566.html|access-date=12 October 2015|title=2015 UNHCR country operations profile – Jordan|work=UNHCR |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20141002061205/http://www.unhcr.org/pages/49e486566.html|archive-date=2 October 2014}}</ref> იორდანია რე სუვერენული სახენწჷფო [[კონსტიტუციური მონარქია]]თ, სოდე მაფას უღჷ ფართო ემაჸონაფალი დო კანონმადვალუ ხემანჭუეფი. ქიანა რე [[არაბული ქიანეფიშ ლიგა]]შ დო [[ისლამური წოროხანდაშ ორგანიზაცია]]შ ართ-ართი დჷმარსხუაფალი. [[ადამიერიშ გოვითარაფაშ ინდექსი]]ს ქიანა 100-ა აბანს იკენს დო ოშქაშეშე მაღალი მიშნაველიშ მოღვენი ეკონომიკათ იკოროცხუ. [[იორდანიაშ ეკონომიკა]] რე რეგიონიშ ართ-ართი არძაშე უჭიჭაში ეკონომიკა, ნამუთ შხვაში თური ინვესტორეფშო მიკონჭაფური რე კვალიფიციური მოხანდე გეგუთიეფიშ გეშა. ქიანა რე კაბეტი ტურისტული ოულური, თაშნეშე ჯგირო წუმოძინელი ჭყანთხილუაშ ჭყოლოფუათ მიკონჭაფური რე სამედიცინო ტურიზმიშო.<ref name="tourists">{{cite news|url=http://www.petra.gov.jo/Public_News/Nws_NewsDetails.aspx?Site_Id=1&lang=2&NewsID=242529&CatID=13&Type=Home&GType=1|archive-url=https://web.archive.org/web/20160312061219/http://www.petra.gov.jo/Public_News/Nws_NewsDetails.aspx?Site_Id=1&lang=2&NewsID=242529&CatID=13&Type=Home&GType=1|url-status=dead|archive-date=12 March 2016|title=Jordan second top Arab destination to German tourists|publisher=Petra|agency=Jordan News|date=11 March 2016|access-date=12 March 2016}}</ref> თეშ უმკუჯინალო, ორთაშობური რესურსეფიშ ნარკულობაქ, ტოლვილეფიშ კაბეტი მუდანობაქ დო რეგიონული არულობაქ ეკონომიკური ძინა აკობორკუ. == რესურსეფი ინტერნეტის == {{commonscat|Jordan|იორდანია}} * [http://www.arabic.com.ua/article.php?art=14 იორდანია დო არაბული ქიანეფი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090819090717/http://www.arabic.com.ua/article.php?art=14 |date=2009-08-19 }} * [http://www.jordan.com.ua იორდანია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151016183108/http://jordan.com.ua/ |date=2015-10-16 }} * [http://www.jordania-travel.ru იორდანია-საინტერესო ინფორმაცია მოშარეეფშო] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190118123753/http://www.jordania-travel.ru/ |date=2019-01-18 }} * [http://www.kinghussein.gov.jo/constitution_jo.html იორდანიაშ კონსტიტუცია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130426230052/http://www.kinghussein.gov.jo/constitution_jo.html |date=2013-04-26 }} ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{მერკე}} {{აზიაშ ქიანეფი}} [[კატეგორია:იორდანია|*]] [[კატეგორია:ხოლო ბჟაეიოლიშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:არაბულნინამი ქიანეფი]] [[კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] kww00crc7plnrm5ultblnimf40dy7lg 0 22166 250338 236220 2026-05-21T10:13:13Z ~2026-29948-88 23025 250338 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მობურთეშ ბიოგრაფია |ჯოხო = ჟოზე მოურინიო |სურათი = José Mourinho 20250206 (1).jpg |სურათიშ ზჷმა = |მიკნაჭარა = |ედომუშამი ჯოხო = ჟოზე მარიო დოს სანტოს მაურინიო ფელიქს |დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1963|01|26}} |დაბადებაშ აბანი = [[სეტუბალი]], [[პორტუგალია]] |ღურაშ თარიღი = |ღურაშ აბანი = |სიმაღალა = 174 სმ |პოზიცია = [[ოშქაშემათხილე (კუჩხბურთი)|ცენტრალური ოშქაშემათხილე]] |თეჟამიანი კლუბი = |ახალნორდული წანა1 = |ახალნორდული კლუბი1 = |წანა1 = 1980–1982 |კლუბი1 = [[რიუ ავი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რიუ ავი]] |მატჩი1 = 16 |გოლი1 = 2 |გვალო მატჩი = |გვალო გოლი = |ერუანული წანა1 = |ერუანული ნაკორობა1 = |ერუანული მატჩი1 = |ერუანული გოლი1 = |მედალიშ თანგეფი = |წვართუაშ წანა1 = |ნაწვართა კლუბი1 = |კლუბი-გოახალაფა = 2019.08.03. |ერუანული ნაკორობა-გოახალაფა = }} '''ჟოზე მოურინიუ''' ({{lang-pt|José Mourinho}} {{IPA|[ʒuˈzɛ moˈɾiɲu]}}; დ. [[26 ღურთუთა]], [[1963]]) — [[პორტუგალიარეფი|პორტუგალიარი]] [[კუჩხბურთი]]შ მაწვართალი დო ჸოფილი მობურთე. == ოწვართალე კარიერა == {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !rowspan=2! width=100|ბუნა !rowspan=2! width=50|ქიანა !rowspan=2! width=90|სოჸურეშე !rowspan=2! width=90|სოიშა !colspan=8|სტატისტიკა |- !width=30|ლ !width=30|გ !width=30|ყ !width=30|წ !width=50|გომ (%) !width=40|მითოღალირი გოლი !width=40|მეღებული გოლი !width=40|+/- |- |align=left|[[ბენფიკა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბენფიკა]] |{{flagicon|Portugal}} |align=left|20 ეკენია, 2000 |align=left|5 ქირსეთუთა, 2000 | 11 || 6 || 3 || 2 || {{#expr: 6/11 * 100 round 2}} ||17||9||+8 |- |align=left|[[უნიაო დე ლეირია]] |{{flagicon|Portugal}} |align=left|14 პირელი, 2001 |align=left|20 ღურთუთა, 2002 | 20 || 11 || 5 || 4 || {{#expr: 17/31 * 100 round 2}} ||47||28||+19 |- |align=left|[[პორტუ (ოკუჩხბურთე კლუბი)|პორტუ]] |{{flagicon|Portugal}} |align=left|23 ღურთუთა, 2002 |align=left|26 მესი, 2004 | 127 || 88 || 24 || 15 || {{#expr: 87/123 * 100 round 2}} ||222||79||+143 |- |align=left|[[ჩელსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ჩელსი]] |{{flagicon|England}} |align=left|2 მანგი, 2004 |align=left|20 ეკენია, 2007 | 185 || 131 || 36 || 18 || {{#expr: 131/185 * 100 round 2}} ||330||119||+211 |- |align=left|[[ინტერი მილანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ინტერი]] |{{flagicon|Italy}} |align=left|2 მანგი, 2008 |align=left|28 მესი, 2010 | 108 || 68 || 25 || 15 || {{#expr: 68/108 * 100 round 2}} ||185||94||+91 |- |align=left|[[მადრიდის რეალი|რეალი]] |{{flagicon|Spain}} |align=left|31 მესი, 2010 |align=left|1 მანგი, 2013 | 178 || 128 || 28 || 22 || {{#expr: 45/62 * 100 round 2}} ||475||169||+307 |- |align=left|[[ჩელსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ჩელსი]] |{{flagicon|England}} |align=left|3 მანგი, 2013 |align=left|[[2015]] | 0 || 0 || 0 || 0 || {{#expr: 0 * 100 round 2}} ||0||0||0 |- |align=left|[[მანჩესტერ იუნაიტედი]] |{{flagicon|England}} |align=left|27 მესი, 2016 |align=left|''30 may 2026'' | 0 || 0 || 0 || 0 || {{#expr: 0 * 100 round 2}} ||0||0||0 |- ! colspan=4 style="text-align:center; vertical-align:middle;"|სულ ! 635 !! 430 !! 126 !! 79 !! {{#expr: 430/635 * 100 round 2}} !!1,307!!514!!+793 |} :''[[2016]] წანაშ 27 მესიშ მუნაჩამეფით.'' == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.soccerbase.com/managers/manager.sd?manager_id=1908 ჟოზე მოურინიო – სტატისტიკა]. {{მანჩესტერ იუნაიტედიშ აკოდგინალუა}} {{DEFAULTSORT:მოურინიუ, ჟოზე}} [[კატეგორია:დუნაბადი 1963]] [[კატეგორია:პორტუგალიარი მობურთეეფი]] [[კატეგორია:პორტუგალიარი კუჩხბურთიშ მაწვართალეფი]] b9c1hc4mnerq4dr4yfdi5wxshk75wv7 0 22263 250332 207017 2026-05-21T03:35:32Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 250332 wikitext text/x-wiki {{მიარეშანულამი}} {{ინდუიზმიშ თემეფი}} '''ვედეფი''' ([[სანსკრიტი|სანსკრ.]] वेद „რჩქინა“) — უჯვეშაში ინდური სიჭკვერაშრაგადუაშ წინგეფი, რელიგიურ-ლიტერატურული ძეგლეფი, მორალიშ დო სამართალიშ კოდექსეფი, ფილოსოფიური, ხანტურული, მითოლოგიური დინორეეფიშ მაღვენჯი, ნამუეფიშ აკოქიმინუაშ ნოფული [[ჯვ. წ. II ვითოშწანურა|ჯვ. წ. მაჟირა ვითოშწანურაშ]] უკული დინუ. [[ფაილი:Rigveda MS2097.jpg|მინი|მარცხნივ|[[რიგვედა]], [[დევანაგარი|დევანაგარშა]] რსულებური მანუსკრიპტი, ორდოშიანი მავითოჩხორა ოშწანურა]] გვალო ოთხი თარი წინგი რე (დინოჭარუაქ უმოს მოგვიანაფათ მოხვად, [[ჯვ. წ. 1500]]-[[ჯვ. წ. 1000|1000]] წანეფს): 3 წოდებაშ რჩქინა: [[რიგვედა]] (ანუ ჰიმნეფიშ ვედა), [[იაჯურვედა]] (თენა რე მსხვერპლიშ წირუაშწკჷმა მერსხილი ვედა), [[სამავედა]], [[ათარვავედა]] (მოგვეფიშ ვედას) თინეფს ორხველჷ დო თინეფშე მოურს [[ბრაჰმანა]] (ე. ი. ვედეფიშ კომენტარეფი), [[სუტრა]], ერუანული [[ეპოსი|ეპოსეფიშ]] — [[მაჰაბჰარატა]]შ დო [[რამაიანა]]შ ჯინჯეფი დო შხვა, უკული გეჸუნს [[გვიანი ვედაშ ლიტერატურა]] (დოხოლ. [[ჯვ. წ. 500]] წანა). ათარვავედა იკათუანდჷ დაჩხირიშ [[ქურუმი|ქურუმეფიშ]] [[მაგიური ფორმულეფი|მაგიურ ფორმულეფს]], [[ავშური|ავშურეფიშ]] გჷმარიდაფალ [[შელორსა|შელორსეფს]], სამავედა — სამსხვერპლო ბირეფს დო თიჯგ. ვედეფქ ოსხირო გიადჷ [[ვედური რელიგია|ვედური რელიგიაშ]] აკოქიმინუას. ვედური ღორონთეფშე ჩინებული რე: ცაშ ღორონთი [[დიაუსი]], დაჩხირიშ ღორონთი [[აგნი]], ჭვემაშ დო მეხიშ — [[ინდრა]], ბჟაშ ღორონთი — [[სურია]] (ინდრაშ ნოჟირული რე [[რუდრა]]). ვედეფი ჩინებულენა ბოროტ [[დემონი|დემონეფს]]. თარ დემონი რდჷ წყარიშ მიდმაღალარი [[ვრიტრა]], [[გოლოფა|გოლოფაშ]] გონსახიარაფა. დიხაუჩას თაქ ხოლო ოსურღორონთი ჸუნს — [[პრითხივი]], გოთანას — [[უშასი]] (ინდოარეფიშ [[ეოსი]]), ღორონთეფიშ ნანა რდჷ [[ადითი]]. ვედური რელიგიაშ კულტი თხულენდჷ სხვერპლთშეწირუას, მაგიური ადათ-წესეფიშ თხილუას. თიშ უკულიანი გოვითარაფაშ შედეგო აკიქიმინჷ [[ბრაჰმანიზმი]]ქ, ნამუთ უკვე ჩინებულენს უჟინაშ ღორონთის — [[ბრაჰმა]]ს დო წიმინდე სუმელას, [[ტრიმურტი|ტრიმურტის]]: [[ბრაჰმა]]-[[ვიშნუ]]-[[შივა]]. ხელუანობაშ ძეგლეფს სუმდუდიანი ელდაშ მორგვალაფირი ღორონთიერობა. ვედეფიშ ნაკორობა კათეფიშ ართ-ართი თარი რელიგიაშ მუშობური „კოდექსი“ რე, „ინდუიზმიშ ბიბლია“. [[ქირსიანობა]]ქ უდშე ნტერულო აუხვადჷ, შხვა [[ინდური რელიგიეფი|ინდურ რელიგიეფწკჷმა]] ართო, [[წარმართობა|წარმართულ]] მწვალებლობათ გჷმაცხადჷ., „უარზო სიხანგე“ დო „ღორონთიშ გალენური“ გიოდჷ. [[ვედიზმი]] — კათური რელიგია (თარი ღორონთი — [[ინდრა]]). სასხვერპლო კულტი, მითიური სიმბოლიკა, მისანობა — თარი მოტივეფი რე. == ლიტერატურა == * [[აკაკი გელოვანი]] „მითოლოგიური ლექსიკონი“ * {{citation |last=Apte |first=Vaman Shivram |authorlink= |coauthors= |title=The Practical Sanskrit Dictionary |year=1965 | edition=4th revised & enlarged |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |isbn=81-208-0567-4 }}. * {{citation |last=Avari |first=Burjor |authorlink= |coauthors= |title=India: The Ancient Past|year=2007 |publisher=Routledge|location=London |isbn= 978-0-415-35616-9}} * {{citation |last=Flood |first=Gavin |authorlink= |coauthors= |title=An Introduction to Hinduism |year=1996 |publisher=Cambridge University Press |location= |isbn= 0-521-43878-0}} * {{citation |editor-last=Flood |editor-first=Gavin |authorlink= |coauthors= |title=The Blackwell Companion to Hinduism|year=2003 |publisher=Blackwell|location=Malden, MA|isbn=1-4051-3251-5 }} == რესურსეფი ინტერნეტის == {{Commons category|Vedas}} * [http://www.aryasamajjamnagar.org/veda.htm Veda In Hindi & Sanskrit] * [http://www.sub.uni-goettingen.de/ebene_1/fiindolo/gretil.htm#Veda GRETIL etexts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101107022605/http://www.sub.uni-goettingen.de/ebene_1/fiindolo/gretil.htm#Veda |date=2010-11-07 }} * [http://www.sacred-texts.com/hin/index.htm#vedas The Vedas at sacred-texts.com] * [http://www.comparative-religion.com/hinduism/vedas/ Vedas: Rig, Sama, Yajur, and Atharva] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080504160357/http://www.comparative-religion.com/hinduism/vedas/ |date=2008-05-04 }} * [http://www.gayathrimanthra.com/Library.html Vedas and Upanishads Complete set] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090828134133/http://www.gayathrimanthra.com/Library.html |date=2009-08-28 }} {{ინდუიზმი}} [[კატეგორია:მიარეშანულამი]] [[კატეგორია:ინდუისტური ტექსტეფი]] [[კატეგორია:სანსკრიტული ტექსტეფი]] [[კატეგორია:ვედეფი| ]] dblzay5m72lkt8slmbkhp7s9kw1727y 0 23128 250339 160898 2026-05-21T11:22:25Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 250339 wikitext text/x-wiki [[Image:Homemade strawberry liqueur.jpg|thumb|300px||[[ციმუა]]შ ჸუდეშ პიჯალეფს დუნადგინა ლიქიორიშ ბოთილეფი]] '''ლიქიორი''' ([[ფრანგული ნინა|ფრ]]. liqueur < [[ლათინური ნინა|ლათ]]. licour — ქვანთი) — მანგარი სპირტიანი ოშუმალი, ნამუთ იკათუანს 35%-შახ [[შანქარი|შანქარს]] დო 45%-შახ (ონტირონათ) [[სპირტი|სპირტის]]. [[ბჟადალი ევროპა|ბჟადალ ევროპას]] ლიქიორი მაართათ [[ჰოლანდია]]ს ზადეს. ჯვეშო ლიქიორიშ ოზადალო გჷმირინუანდეს საწამალო ოდიარეეფს, პეულეფს, გუმნაღელს. გიშაკერზაფილო მაღალი ხარისხიშ ლიქიორს ზადუნდეს [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]]. უჯვეშაში ფრანგული ლიქიორეფი რე შარტრეზი დო ბენედიქტინი. გიშმაგორუნა მანგარ, სადესერტო დო კრემლიქიორეფს. ლიქიორს ზადჷნა ხილიშ დო კანკარიშ დოსპირტელი წვენეფიშ, ჯინჯეფიშ, თასეფიშ, პეულეფიშ, ციტრუსეფიშ გუმნაღელიშ ტყებიშ, კაკაოშ დო ყავაშ ბწკარეფიშ, სუნელეფიშ ([[ვანილი]], [[მიხაკი]], [[დარიჩინი]] დო შხვა.). დოსპირტელი დუნადგინაშ, ეთერზეთეფიშ, არომატული სპირტეფიშ, შანქრიშ სიროფიშ (კანკალეშა ცაცლაბიშ მაჭარიშ), ჯგირო წიმინდელი რექტეფიცირაფილი სპირტიშ (კანკალეშა კონიაკიშ სპირტიშ), ლიმონიშ ბჟეშ დო დალიბარებულ წყარშე. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.foodsubs.com/Liqueurs.html Comprehensive coverage of most liqueurs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210226002223/http://www.foodsubs.com/Liqueurs.html |date=2021-02-26 }} == ლიტერატურა == * {{ქსე|VI|269}} {{ალკოჰოლური ოშუმალეფი}} [[კატეგორია:ლიქიორეფი]] [[კატეგორია:ალკოჰოლური ოშუმალეფი]] iqng6a2zzfpqds9g0o2fz0cz5ujsxhr 0 23401 250325 231023 2026-05-20T23:33:45Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 250325 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დოხორინი |სტატუსი = ნოღა |მარგალური ჯოხო = ბერნაბი |ოდაბადური ჯოხო =Burnaby |ქიანა = კანადა |დუდალაშ თუდო = |პანორამა = |პანორამაშ სიგანა = |მუკნაჭარა =ბერნაბიშ ცენტრი |შილა = Flag of Burnaby, BC.svg |შილმუკნაჭ = |გერბი =Burnaby BC coat of arms.svg |გერბმუკნაჭ = |გერბიშ სიგანა = |შილაშ სიგანა = |ჩარჩო = |ქიანაშ რუკა2 =GVRD Burnaby.svg |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 = |მუკნაჭარა2= |lat_dir =N |lat_deg =53 |lat_min =16 |lat_sec =28 |lon_dir =W |lon_deg =134 |lon_min =58 |lon_sec = 22 |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა = |ქიანაშ რუკა= |რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ რუკა= |რაიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ ტიპი = კანადაშ პროვინციეფი დო ტერიტორიეფი{{!}}პროვინცია |რეგიონი = ბრიტანეთიშ კოლუმბია |რეგიონი ცხირს = |დინოხოლენი დორთუალა = |რაიონიშ ტიპი =კანადაშ პროვინციეფი დო ტერიტორიეფი{{!}}რეგიონი |რაიონი = კაბეტი ვანკუვერი |მადუდეშ ტიპი = ნოღაშ მერი{{!}}მერი |მადუდე = დერეკ კორიგანი |დორსხუაფაშ თარიღი = 1892 (მუნიციპალური სტატუსი) |მაართა შინუა = |წოხოლენი ჯოხოეფი = |სტატუსი-შე = 1992 |ფართობი = 90.61 |სიმაღალაშ ტიპი= |დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა=370 |კლიმატი= |ოფიციალური ნინა= |მახორობა = 223,218 |ეჭარუაშ წანა = 2011 |მეჭედალა = 2463.5 |აგლომერაცია = |ერუანული აკოდგინალუა = |ორწუმობური აკოდგინალუა = |ეთნოქორონიმი = |ბორჯიშ ორტყაფუ = -8 |DST = |ოტელეფონე კოდი = |ოფოსტე ინდექსი = V3N, V5A to V5J |ოავტომობილე კოდი=604, 778 |საიტი = www.burnaby.ca/ |კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Burnaby |add1n= |add1= }} '''ბერნაბი''' ({{Lang-en|Burnaby}}) — [[ნოღა]] [[კანადა]]ს [[ბრიტანეთიშ კოლუმბია]]შ პროვინციას, მახორობაშ მეჯინათ პროვინციას მასუმა აბანი უკებჷ (203 ვთშ. ადმ. 2006 წანას). [[ვანკუვერი]]შ ბჟაეიოლი ელახიანი ნოღა. დირსხუ 1892 წანას, ნოღაშ სტატუსი ეჭოფჷ — 1992 წანას, დორსხუაფაშე ოში წანაშ უკული. ბერნაბი — მეტრო ვანკუვერიშ ადმინისტრაციაშ ორენი — 24 მუნიციპალიტეტიშ რეგიონული სხუნუ. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.city.burnaby.bc.ca/ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] {{ref-en}} * [http://www.tourismburnaby.com/ ტურიზმი ნოღას] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190414051236/http://www.tourismburnaby.com/ |date=2019-04-14 }} {{ref-en}} * [http://www.bpl.bc.ca/ ნოღაშ ბიბლიოთეკა] {{ref-en}} * [http://www.traveltips24.com/Vancouver.htm შარალუა ვანკუვერს] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090523122803/http://www.traveltips24.com/Vancouver.htm |date=2009-05-23 }} {{ref-en}} {{მერკე-კანადა}} [[კატეგორია:ბრიტანეთიშ კოლუმბიაშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:კანადაშ ნოღეფი]] grxs2p6pg8zox1euak1beqxuc8enzoi 0 30842 250319 239183 2026-05-20T13:36:29Z Narazeni 826 /* ერაყიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული */ 250319 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |პოსტი =<big>ერაყიშ პრეზიდენტი</big> |ორგანიზაცია = |შილა =Coat of arms (emblem) of Iraq 2008.svg |შილაშ ზჷმა =170 |შილაშ მუკნაჭარა =ერაყიშ ემბლემა |შანი = |შანიშ ზჷმა = |შანიშ მუკნაჭარა = |ოდაბადური ჯოხო =رئيس جمهورية العراق |სურათი =Abdul Latif Rashid 2023 (cropped).jpg |პოსტიშ პიჯი =[[აბდულ ლატიფ რაშიდი]] |პოსტიშ დაკება =[[17 გჷმათუთა]] [[2022]] |მემართუაშ სტილი =თიში უდიდაშულობა |ტიპი = |სტატუსი = |კუნტას = |მაკათური = |ანგარიშვალდვალირი რე = |რეზიდენცია =[[რადვანიაშ დოხორე|პრეზიდენტიშური დოხორე]], [[ბაღდადი]], [[ერაყი]] |ოლქი = |წჷმმარინაფალი = |პოსტიშა გემარინაფალი =ქიანაშ პარლამენტი |გემარინაფალიშ პოსტი = |ხანიშ განწეობა =4 წანა, არძაშ უკულაში 2 ხანით |წიმოხონი = |დირსხუ =[[14 კვირკვე]], [[1958]] |დჷმარსხუაფალი = |მაართა პოსტის =[[მუჰამედ ნაჯიბ ალ-რუბაი]] |გეუქვუ = |აკიდგინჷ= |ბოლო პოსტის = |მონძე = |წორომოხვარე = |ხელფასი =809,673 ააშ დოლარი, წანმოწანას |ვებ-ხასჷლა =[http://www.presidency.iq/EN/default.aspx ოფიხციალური ვებ-ხასჷლა] }} '''ერაყიშ პრეზიდენტი''' - [[ერაყი]]შ სახენწჷფოშ მადუდე. [[1958]] წანაშ [[14 კვირკვე]]ს მონარქიაშ დორაგვაფაშ უკული, ქიანას ქიმინჯი დიჭყჷ ობორჯე კონსტიტუციაქ, ნამუშ მეჯინათ ქიანაქ რესპუბლიკაქ გჷმიცხადჷ. კონსტიტუციაშ მაართ ბირგულით გითანჯჷ ქიანაშ მართუალაშ ფორმაქ: ერაყიქ გჷნირთჷ ზოხორინელ, სუვერენულ სახენწჷფოთ რესპუბლიკური მართუალაშ ფორმათ. მორო ხეშულობაშ კონცენტრაციაქ ქჷმოხვადჷ [[ერაყიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრიშ]] ხეს. ასეიანი მოქიმინჯე კონსტიტუციაშ მეჯინათ, პრეზიდენტი წჷმარინუანს ერუანული ართიანობაშ სიმბოლოს, კონსტიტუციაშ გარანტის, ერაყიშ ზოხორინალაშ, თელუანობაშ დო უშქურანჯობაშ მათხილეს. თის 4 წანაშ ხანით გიშმაგორჷნს წჷმმარინაფალეფიშ სხუნუ ხონარეფიშ უმენტაშობათ. ==ერაყიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული== {| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2 |- bgcolor="#D3D3D3" !! ! !! სურათი!! ჯოხო !! საღალობაშ <br /> დოჭყაფა!! საღალობაშ <br /> თება |- |1. || [[ფაილი:Muhammad al-Rubaiai.jpg|50px]] || [[მუჰამედ ნაჯიბ ალ-რუბაი]] || [[14 კვირკვე]] [[1958]] || [[8 ფურთუთა]] [[1963]] |- |2. || [[ფაილი:Salammq.png|50px]] || [[აბდულ სალამ არეფი]] || [[8 ფურთუთა]] [[1963]] || [[13 პირელი]] [[1966]] |- |{{აბრ|ს/მ|პრეზიდენტიშ საღალობაშ მარსულებერი}} || [[ფაილი:Bazzaz.jpg|50px]] || [[ აბდელ რაჰმან ალ-ბაზაზი]] || [[13 პირელი]] [[1966]] || [[16 პირელი]] [[1966]] |- |3. || [[ფაილი:Abdul Rahman Arif.jpg|50px]] || [[აბდელ რაჰმან არეფი]] ||[[16 პირელი]] [[1966]] || [[17 კვირკვე]] [[1968]] |- |4. || [[ფაილი:Hassan bakr.gif|50px]] || [[აჰმედ ჰასან ალ-ბაქრი]]|| [[17 კვირკვე]] [[1968]] || [[16 კვირკვე]] [[1979]] |- |5. || [[ფაილი:Iraq, Saddam Hussein (222).jpg|50px]] || [[სადამ ჰუსეინი]] || [[16 კვირკვე]] [[1979]] || [[9 პირელი]] [[2003]] |- |{{აბრ|ს/მ|პრეზიდენტიშ საღალობაშ მარსულებერი}} || [[ფაილი:Ghazi al Jawar.jpg|50px]]|| [[გაზი მაშალ აჯილ ალ-იავერი]] || [[28 მანგი]] [[2004]] ||[[6 პირელი]] [[2005]] |- |6. || [[ფაილი:Jalal Talabani.jpg|50px]] ||[[ჯალალ თალაბანი]] || [[6 პირელი]] [[2005]] || [[24 კვირკვე]], [[2014]] |- |7. || [[ფაილი:Fuad_Masum_2014.jpg|50პქ]] ||[[ფუად მასუმი]] || [[24 კვირკვე]], [[2014]] || [[2 გჷმათუთა]], [[2018]] |- |8. || [[ფაილი:Barham Salih portrait.jpg|50პქ]] ||[[ბარჰამ სალეჰი]] || [[2 გჷმათუთა]], [[2018]]|| [[17 გჷმათუთა]], [[2022]] |- |9. || [[ფაილი:Abdul Latif Rashid in 2023.jpg|50პქ]] ||[[აბდულ ლატიფ რაშიდი]] || [[17 გჷმათუთა]], [[2022]]|| [[11 პირელი]], [[2026]] |- |10. || [[ფაილი:نزار آميدي 2026.jpg|50პქ]] ||[[ნიზარ ამიდი]] || [[11 პირელი]], [[2026]]|| ასეშა |} ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [https://archive.is/20130106151813/www.terra.es/personal/mothman/iraq.htm ერაყიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული] {{ერაყიშ პრეზიდენტეფი}} {{აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი}} [[კატეგორია:ერაყი]] [[კატეგორია:აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:ერაყიშ პრეზიდენტეფი|*]] 8kqxjlr9w5ntobhf9nipihdg3uz4wvq 250320 250319 2026-05-20T13:37:18Z Narazeni 826 250320 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |პოსტი =<big>ერაყიშ პრეზიდენტი</big> |ორგანიზაცია = |შილა =Coat of arms (emblem) of Iraq 2008.svg |შილაშ ზჷმა =170 |შილაშ მუკნაჭარა =ერაყიშ ემბლემა |შანი = |შანიშ ზჷმა = |შანიშ მუკნაჭარა = |ოდაბადური ჯოხო =رئيس جمهورية العراق |სურათი =نزار آميدي 2026.jpg |პოსტიშ პიჯი =[[ნიზარ ამიდი]] |პოსტიშ დაკება =[[11 პირელი]], [[2022]] |მემართუაშ სტილი =თიში უდიდაშულობა |ტიპი = |სტატუსი = |კუნტას = |მაკათური = |ანგარიშვალდვალირი რე = |რეზიდენცია =[[რადვანიაშ დოხორე|პრეზიდენტიშური დოხორე]], [[ბაღდადი]], [[ერაყი]] |ოლქი = |წჷმმარინაფალი = |პოსტიშა გემარინაფალი =ქიანაშ პარლამენტი |გემარინაფალიშ პოსტი = |ხანიშ განწეობა =4 წანა, არძაშ უკულაში 2 ხანით |წიმოხონი = |დირსხუ =[[14 კვირკვე]], [[1958]] |დჷმარსხუაფალი = |მაართა პოსტის =[[მუჰამედ ნაჯიბ ალ-რუბაი]] |გეუქვუ = |აკიდგინჷ= |ბოლო პოსტის = |მონძე = |წორომოხვარე = |ხელფასი =809,673 ააშ დოლარი, წანმოწანას |ვებ-ხასჷლა =[http://www.presidency.iq/EN/default.aspx ოფიხციალური ვებ-ხასჷლა] }} '''ერაყიშ პრეზიდენტი''' - [[ერაყი]]შ სახენწჷფოშ მადუდე. [[1958]] წანაშ [[14 კვირკვე]]ს მონარქიაშ დორაგვაფაშ უკული, ქიანას ქიმინჯი დიჭყჷ ობორჯე კონსტიტუციაქ, ნამუშ მეჯინათ ქიანაქ რესპუბლიკაქ გჷმიცხადჷ. კონსტიტუციაშ მაართ ბირგულით გითანჯჷ ქიანაშ მართუალაშ ფორმაქ: ერაყიქ გჷნირთჷ ზოხორინელ, სუვერენულ სახენწჷფოთ რესპუბლიკური მართუალაშ ფორმათ. მორო ხეშულობაშ კონცენტრაციაქ ქჷმოხვადჷ [[ერაყიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრიშ]] ხეს. ასეიანი მოქიმინჯე კონსტიტუციაშ მეჯინათ, პრეზიდენტი წჷმარინუანს ერუანული ართიანობაშ სიმბოლოს, კონსტიტუციაშ გარანტის, ერაყიშ ზოხორინალაშ, თელუანობაშ დო უშქურანჯობაშ მათხილეს. თის 4 წანაშ ხანით გიშმაგორჷნს წჷმმარინაფალეფიშ სხუნუ ხონარეფიშ უმენტაშობათ. ==ერაყიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული== {| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2 |- bgcolor="#D3D3D3" !! ! !! სურათი!! ჯოხო !! საღალობაშ <br /> დოჭყაფა!! საღალობაშ <br /> თება |- |1. || [[ფაილი:Muhammad al-Rubaiai.jpg|50px]] || [[მუჰამედ ნაჯიბ ალ-რუბაი]] || [[14 კვირკვე]] [[1958]] || [[8 ფურთუთა]] [[1963]] |- |2. || [[ფაილი:Salammq.png|50px]] || [[აბდულ სალამ არეფი]] || [[8 ფურთუთა]] [[1963]] || [[13 პირელი]] [[1966]] |- |{{აბრ|ს/მ|პრეზიდენტიშ საღალობაშ მარსულებერი}} || [[ფაილი:Bazzaz.jpg|50px]] || [[ აბდელ რაჰმან ალ-ბაზაზი]] || [[13 პირელი]] [[1966]] || [[16 პირელი]] [[1966]] |- |3. || [[ფაილი:Abdul Rahman Arif.jpg|50px]] || [[აბდელ რაჰმან არეფი]] ||[[16 პირელი]] [[1966]] || [[17 კვირკვე]] [[1968]] |- |4. || [[ფაილი:Hassan bakr.gif|50px]] || [[აჰმედ ჰასან ალ-ბაქრი]]|| [[17 კვირკვე]] [[1968]] || [[16 კვირკვე]] [[1979]] |- |5. || [[ფაილი:Iraq, Saddam Hussein (222).jpg|50px]] || [[სადამ ჰუსეინი]] || [[16 კვირკვე]] [[1979]] || [[9 პირელი]] [[2003]] |- |{{აბრ|ს/მ|პრეზიდენტიშ საღალობაშ მარსულებერი}} || [[ფაილი:Ghazi al Jawar.jpg|50px]]|| [[გაზი მაშალ აჯილ ალ-იავერი]] || [[28 მანგი]] [[2004]] ||[[6 პირელი]] [[2005]] |- |6. || [[ფაილი:Jalal Talabani.jpg|50px]] ||[[ჯალალ თალაბანი]] || [[6 პირელი]] [[2005]] || [[24 კვირკვე]], [[2014]] |- |7. || [[ფაილი:Fuad_Masum_2014.jpg|50პქ]] ||[[ფუად მასუმი]] || [[24 კვირკვე]], [[2014]] || [[2 გჷმათუთა]], [[2018]] |- |8. || [[ფაილი:Barham Salih portrait.jpg|50პქ]] ||[[ბარჰამ სალეჰი]] || [[2 გჷმათუთა]], [[2018]]|| [[17 გჷმათუთა]], [[2022]] |- |9. || [[ფაილი:Abdul Latif Rashid in 2023.jpg|50პქ]] ||[[აბდულ ლატიფ რაშიდი]] || [[17 გჷმათუთა]], [[2022]]|| [[11 პირელი]], [[2026]] |- |10. || [[ფაილი:نزار آميدي 2026.jpg|50პქ]] ||[[ნიზარ ამიდი]] || [[11 პირელი]], [[2026]]|| ასეშა |} ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [https://archive.is/20130106151813/www.terra.es/personal/mothman/iraq.htm ერაყიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული] {{ერაყიშ პრეზიდენტეფი}} {{აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი}} [[კატეგორია:ერაყი]] [[კატეგორია:აზიაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:ერაყიშ პრეზიდენტეფი|*]] 26mx4k1cingfsu6azfoz93wsvxl9e1j 0 34693 250329 161807 2026-05-21T02:05:36Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 250329 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დოხორინი |სტატუსი = ნოღა |მარგალური ჯოხო = ევორა |ოდაბადური ჯოხო ={{lang-pt|Évora}} |ქიანა = პორტუგალია |დუდალაშ თუდო = |პანორამა =22002-Evora (48542044262) (cropped).jpg |პანორამაშ სიგანა = |მუკნაჭარა = |შილა = Pt-evr1.png |შილმუკნაჭ = |გერბი =COA of Évora municipality (Portugal).png |გერბმუკნაჭ = |გერბიშ სიგანა = 90 |შილაშ სიგანა = 90 |ჩარჩო = |ქიანაშ რუკა2 = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 = |მუკნაჭარა2= |lat_dir = N|lat_deg = 38|lat_min =34 |lat_sec = 21 |lon_dir = W|lon_deg = 7|lon_min = 54|lon_sec = 26 |CoordAddon = type:city(55620)_region:PT |CoordScale = 10000 |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა =300 |ქიანაშ რუკა= |რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა =250 |რეგიონიშ რუკა= |რაიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ ტიპი = პორტუგალიაშ ადმინისტრაციული დორთუალა{{!}}რეგიონი |რეგიონი = ალტენეჟუშ რეგიონი{{!}}ალტენეჟუ |რეგიონი ცხირს = |დინოხოლენი დორთუალა =19 რაიონი |რაიონიშ ტიპი =პორტუგალიაშ ადმინისტრაციული დორთუალა{{!}}ოლქი |რაიონი = ევორაშ ოლქი{{!}}ევორა |მადუდეშ ტიპი = ნოღაშ მერი{{!}}მერი |მადუდე = კარლუშ პინტუ დე სა |დორსხუაფაშ თარიღი = 1166 |მაართა შინუა = |წოხოლენი ჯოხოეფი = |სტატუსი-შე = |ფართობი = 1,307.08 |სიმაღალაშ ტიპი= |დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა= |კლიმატი= |ოფიციალური ნინა=პორტუგალიური |მახორობა = 56,596 |ეჭარუაშ წანა = 2011 |მეჭედალა = 43 |აგლომერაცია = |ერუანული აკოდგინალუა = |ორწუმობური აკოდგინალუა = |ეთნოქორონიმი =Eborense |ბორჯიშ ორტყაფუ = +0 |DST = ქო |ოტელეფონე კოდი = +351 66 |ოფოსტე ინდექსი = 7000 |ოავტომობილე კოდი= |საიტი =www.cm-evora.pt |კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Évora |add1n= |add1= }} {{მოსოფელიშ მონძალა|361}} '''ევორა''' ({{lang-pt|Évora}}; {{IPA|[ˈɛvuɾɐ]}}) – [[ნოღა]] [[პორტუგალია]]შ ობჟათე-ბჟაეიოლშე. ევორაშ ოლქიშ დო მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა [[ლისაბონი]]შ ბჟაეიოლშე 109 კმ-შ მეძენას იდვალუაფჷ. [[2011]] წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღას ოხორანს 56,596 ადამიერი. [[ალენტეჟუ]]შ ისტორიული პროვინციაშ ცენტრი. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.cm-ah.pt/ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121022065313/http://www.cm-ah.pt/ |date=2012-10-22 }} * [http://www.manorhouses.com/unesco/whangra.html იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ძეგლი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110714031446/http://www.manorhouses.com/unesco/whangra.html |date=2011-07-14 }} {{მერკე-პორტუგალია}} [[კატეგორია:პორტუგალიაშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ძეგლეფი პორტუგალიას]] ivso80z94bjo3ks3kcdhnhhfbiha5yr 0 37704 250328 175843 2026-05-21T00:28:17Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 250328 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მენცარი | ჯოხო = გრეის ჰოპერი | ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Grace Hopper | ფოტო =Commodore Grace M. Hopper, USN (covered).jpg | სიგანა =250პქ | მუკნაჭარა = | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|9|12|1906}} | დაბადებაშ აბანი = [[ნიუ-იორკი]], [[ააშ]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1992|1|1|1906|12|9}} | ღურაშ აბანი = [[არლინგტონი (ოლქი)|არლინგტონი]], [[ვირჯინია]], ააშ | მენოღალობა = {{შილა|ააშ}} | ომენცარე სფერო = [[ინფორმატიკა]] | მუშობაშ აბანი = [[ვასარიშ კოლეჯი]]<br>[[Eckert–Mauchly Computer Corporation]]<br>[[ააშ-იშ ოზუღე ნძალეფი]] | ალმა-მატერი = [[ვასარიშ კოლეჯი]]<br>[[იელიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხემანჯღვერი = | ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = | ჩინებული რე მუჭოთ = | ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[File:Defense Distinguished Service Medal ribbon.svg|50px]] [[File:Legion of Merit ribbon.svg|50px]] [[File:Meritorious Service Medal ribbon.svg|50px]] [[File:American Campaign Medal ribbon.svg|50px]] [[File:World War II Victory Medal ribbon.svg|50px]] [[File:National Defense Service Medal ribbon.svg|50px]] [[File:AFRM with Hourglass Device (Silver).jpg|50px]] [[File:U.S. Naval Reserve Medal ribbon.svg|50px]] [[ტექნოლოგიაშ დო ინოვაციაშ ერუანული მენდალი]] (1991)<br>[[დუდიშალაშ ოპრეზიდენტე მენდალი]] (2016) | ხეშმოჭარუა = | სიგანა = | საიტი = }} '''გრეის ბრიუსტერ მიურეი ჰოპერი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Grace Brewster Murray Hopper; დაბადებაშ გვარი - Murray; დ. [[9 ქირსეთუთა]], [[1906]], [[ნიუ-იორკი]], [[ააშ]] — ღ. [[1 ღურთუთა]], [[1992]], [[არლინგტონი (ოლქი)|არლინგტონი]], [[ვირჯინია]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ინფორმატიკა|ინფორმატიკოსი]] დო [[ააშ-იშ ოზუღე ნძალეფი]]შ კონტრადმირალი. ==ბიოგრაფია== გრეის ჰოპერი გურაფულენდჷ მათემატიკას, [[იელიშ უნივერსიტეტი]]ს, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ [[ვასარიშ კოლეჯი]]შ მათემატიკაშ პროფესორო. [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ ბორჯის ჰოპერიქ ქაკათჷ [[ააშ-იშ ოზუღე ნძალეფი]]შ რეზერვეფს. ჰოპერიქ კომპიუტერულ-ტექნოლოგიური კარიერა დიჭყჷ 1944 წანას. ჸათე პერიოდის ჰოპერი ოკათუდჷ [[Harvard Mark I]]-იშ ომენცარე ბუნას, [[ჰოვარდ ეიკენი]]შ ხემანჯღვერობათ. 1949 წანას ჰოპერიქ ომუშებუშა გეგნორთჷ კომპანია [[Eckert–Mauchly Computer Corporation]]-იშა, სოდეთ ჰოპერიქ მიშეღჷ დიდი თია კომპიუტერი [[UNIVAC I]]-შ გოვითარაფაშა. ჸათე კომპანიას მუშობაშ ბორჯის ჰოპერი ხემანჯღვერენდჷ [[კობოლი]]შ კომპილატორი, კომპიუტერულ-პროგრამული ნინაშ გოვითარაფას. 1952 წანას ჰოპერიქ დარსხუ პროგრამული ლინკერი, ნამუქჷთ იჭარჷ [[A-0 System]]-შო. 1954 წანაშე ჰოპერი რდჷ Eckert–Mauchly Computer Corporation-იშ ავტომატური პროგრამაშ დეპარტამენტიშ მადუდე. 1950-იან წანეფს ჰოპერიშ ხემანჯღვერობათ გიშართჷ [[FLOW-MATIC]]-იშ კომპიუტერულ ნინაქ. თის გიარსხუ კობოლიშ უკულიან გოვითარაფაქ. 1959 წანას ჰოპერი ოკათუდჷ [[CODASYL]]-იშ კონსორციუმს. კონსორციუმქ მიშეღჷ დიდი კონტრიბუცია კობოლიშ, CODASYL Data Model-იშ დო შხვა ტექნიკური სტანდარტეფიშ დორსხუაფაშა დო გოვითარაფაშა. 1966 წანას ჰოპერიქ ოზუღე რეზერვეფი ქიდიტუ, მარა ართ წანაშ უკულ კინ დირთჷ. 1986 წანას ჰოპერიქ გათუ ოურდუმე კარიერა დო მუშობა ქიდიჭყჷ ამერიკულ კომპიუტერულ კომპანია [[Digital Equipment Corporation]]-იშ კონსულტანტო. გრეის ჰოპერიქ ღურუ 1992 წანაშ 1 ღურთუთას, 85 წანერქ. ნთხორილი რე [[არლინგტონიშ ერუანული სასაფლა|არლინგტონიშ ერუანულ სასაფლას]]. გრეის ჰოპერი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1991 წანას ჰოპერიქ მიპალუ ტექნოლოგიაშ ერუანული მენდალი. [[2016]] წანაშ [[22 გერგობათუთა]]ს, ღურაშ უკულ, ჰოპერის, ააშ-იშ პრეზიდენტიქ [[ბარაკ ობამა]]ქ გინოჩჷ [[დუდიშალაშ ოპრეზიდენტე მენდალი]]. გრეის ჰოპერი რდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფიშ საპატიო დოქტორი. ჰოპერიშ ჯოხონობაშ რე იელიშ უნივერსიტეტიშ ართ-ართი [[გრეის ჰოპერიშ კოლეჯი|კოლეჯი]]. ==რესურსეფი ინტერნეტის== {{Commons category}} {{Wikiquote}} * [https://web.archive.org/web/20171225202555/http://archive.computerhistory.org/resources/text/Oral_History/Hopper_Grace/102702026.05.01.pdf Oral History of Captain Grace Hopper – Interviewed by: Angeline Pantages] 1980, Naval Data Automation Command, Maryland. * {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20100224101438/http://www.chips.navy.mil/links/grace_hopper/womn.htm |date=February 24, 2010 |title=RADM Grace Hopper, USN Ret.}} from ''Chips'', the United States Navy information technology magazine. * [http://usnhistory.navylive.dodlive.mil/2014/12/09/grace-hopper-navy-to-the-core-a-pirate-at-heart/ ''Grace Hopper: Navy to the Core, a Pirate at Heart''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170922165446/http://usnhistory.navylive.dodlive.mil/2014/12/09/grace-hopper-navy-to-the-core-a-pirate-at-heart/ |date=September 22, 2017 }} (2014), To learn more about Hopper's story and Navy legacy navy.mil. * [http://fivethirtyeight.com/features/the-queen-of-code/ ''The Queen of Code''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170923143016/http://fivethirtyeight.com/features/the-queen-of-code/ |date=2017-09-23 }} (2015), a documentary film about Grace Hopper produced by FiveThirtyEight. * Norwood, Arlisha. [https://www.womenshistory.org/education-resources/biographies/grace-hopper "Grace Hopper"]. National Women's History Museum. 2017. [[კატეგორია:ამერიკალეფი]] [[კატეგორია:ამერიკალი ინფორმატიკოსეფი]] [[კატეგორია:ამერიკალი კონტრადმირალეფი]] [[კატეგორია:დუნაბადი 1906]] [[კატეგორია:ნაღურა 1992]] kro8uzjpza0kfx4a4onok1t6bgde8zo 0 38878 250333 197101 2026-05-21T03:59:27Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 250333 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მენცარი | ჯოხო = ვილიამინა ფლემინგი | ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Williamina Fleming | ფოტო =Williamina Paton Stevens Fleming circa 1890s.jpg | სიგანა =250პქ | მუკნაჭარა = ვილიამინა ფლემინგი 1890-იან წანეფს | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|5|1857}} | დაბადებაშ აბანი = [[დანდი]], [[შოტლანდია]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1911|5|21|1857|5|15}} | ღურაშ აბანი = [[ბოსტონი]], [[მასაჩუსეტსი]], [[ააშ]] | მენოღალობა ={{შილა|გოართოიანაფილი ომაფე}}<br>{{შილა|ააშ}} | ომენცარე სფერო = [[ასტრონომია]] | მუშობაშ აბანი =[[ჰარვარდიშ ობსერვატორია]] | ალმა-მატერი = | ომენცარე ხემანჯღვერი =[[ედუარდ ჩარლზ პიკერინგი]] | ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = | ჩინებული რე მუჭოთ = | ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ამერიკაშ ასტრონომიული ჯარალუა]]შ მაკათური<br>[[საფრანგეთიშ ასტრონომიული ჯარალუა]]შ მაკათური<br>[[ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუა]]შ საპატიო მაკათური (1906)<br>[[მექსიკაშ ასტრონომიული ჯარალუა|გვადალუპე ალმენდაროშ მენდალი]] | ხეშმოჭარუა = Signature of Williamina Paton Stevens Fleming (1857–1911).png | სიგანა = | საიტი = }} '''ვილიამინა პატონ სტივენს ფლემინგი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Williamina Paton Stevens Fleming; დ. [[15 მესი]], [[1857]], [[დანდი]], [[შოტლანდია]] — ღ. [[21 მესი]], [[1911]], [[ბოსტონი]], [[მასაჩუსეტსი]], [[ააშ]]) — [[შოტლანდიარეფი|შოტლანდიარი-ამერიკალი]] [[ასტრონომია|ასტრონომი]]. დებადჷ დანდის, შოტლანდიას. 1878 წანას ვილიამინაქ მუში ფანიაწკჷმა ართო ოცხოვრებშა ამერიკაშა მიდართჷ. მალას თინა მუში ქომონჯიქ ქიმიოტუ. 1879 წანაშე [[ედუარდ ჩარლზ პიკერინგი]]შ ხემანჯღვერობათ მუშენდჷ ჰარვარდიშ ობსერვატორიას. ჸათაქ თიქ მიშეღჷ დიდი თია მურიცხეფიშ სპექტრიშ ფოტოგრაფიულ კლასიფიკაციაშა, აკადგინჷ კატალოგი, სოდეთ მიშეღჷ ვითი ანთასიშე მეტი მურიცხი, 59 აირული [[ნირსეული]], დოხოლაფირო 310 [[მათირუ მურიცხი]], 10 [[ნოვა]] დო შხვა ასტრონომიული ობიექტეფი. 1888 წანას ფლემინგიქ მიოგორუ [[ცხენიშ დუდიშ ნირსეული|ცხენიშ დუდიშ ნირსეულს]]. ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.projectcontinua.org/williamina-paton-fleming/ ვილიამინა ფლემინგი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190221102133/http://www.projectcontinua.org/williamina-paton-fleming/ |date=2019-02-21 }} projectcontinua.org-ის * [https://academic.oup.com/mnras/article/72/4/261/991203?login=false ნეკროლოგი] Monthly Notices of the Royal Astronomical Society-ის [[კატეგორია:ამერიკალეფი]] [[კატეგორია:ამერიკალი ასტრონომეფი]] 75s48u2uh1sqq7827gdbaw48jxjgn0o 0 39506 250334 204420 2026-05-21T05:19:36Z CommonsDelinker 2867 Replacing New_Zealand_0577.jpg with [[File:Taumatawhakatangi­hangakoauauotamatea­turipukakapikimaunga­horonukupokaiwhen­uakitanatahu_sign.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 250334 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გვალა | ჯოხო = ტაუმატა<br>Taumata | ფოტო = Taumatawhakatangi­hangakoauauotamatea­turipukakapikimaunga­horonukupokaiwhen­uakitanatahu sign.jpg | დუდჯოხო = | სიმაღალა =305 მ. | ორენი = {{შილა|ახალი ზელანდია}} | ფართობი = | სიგჷრძა = | სიგანა = | ქჷნდჷრი = |lat_dir = S |lat_deg = 40 |lat_min = 20 |lat_sec = 51 |lon_dir = E |lon_deg = 176 |lon_min = 33 |lon_sec = 02 | რანგი = | ტოპოგრაფიული რუკა = | ტიპი = | ხანი = | პოზრუკა = ახალი ზელანდია | პოზრუკა2 = | ბოლო ეშაგორგოთი = | მაართა ეშულა = | ულექინაში მარშრუტი = | ნათანგა = კონკი, სოდე ტამატეა, ადამიერი კაბეტი ბირგულეფით, გვალეფს მაცოცუ, დიხეფიშ მაყინტალი, ნამუქჷთ იშარალუ, მეთმიოგანდჷ მუშ ფლეიტას მუში ჸოროფილიშო. | ნინა = [[მაორი (ნინა)|მაორი]] | გჷმოთქუალა = }} '''ტაუმატაუაკატანგიანგაკოაუაუოტამატეატურიპუკაკაპიკიმაუნგაჰორონუკუპოკანუენუაკიტანატაჰუ''' ({{lang-mi|Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukakapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu}}) ვარ-და '''ტაუმატაუაკატანგიანგაკოაუაუოტამატეაპოკანუენუაკიტანატაჰუ''' — ზუგუ [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიას]], [[ოორუე კოკი|ოორუე კოკის]], [[ჰოკს-ბეიშ რეგიონი|ჰოკს-ბეიშ რეგიონს]]. სიმაღალა ზუღაშ დონეშწ 305 მეტრიშ აკმადგინანს. თიში ჯოხოდვალა აბანობური მახორობაშით ურთიართობაშ გოლექინაფაშ ღანკით შხირას კუნტას გჷმითქუალუ მუჭოთ '''ტაუმატა''' ({{lang-mi|Taumata}}). == ჯოხოდვალაშ შანულობა == ჯოხო „ტაუმატაუაკატანგიანგაკოაუაუოტამატეატურიპუკაკაპიკიმაუნგაჰორონუკუპოკანუენუაკიტანატაჰუ“ ითანგუ გეჸვენჯიშობურო: „კონკი, სოდე ტამატეა, ადამიერი კაბეტი ბირგულეფით, გვალეფს მაცოცუ, დიხეფიშ მაყინტალი, ნამუქჷთ იშარალუ, მეთმიოგანდჷ მუშ ფლეიტას მუში ჸოროფილიშო“. 85 სიმბოლოშ გჷმორინაფათ [[გინესიშ მოსოფელიშ რეკორდეფიშ წინგი]]შ მეჯინათ, თინა მოსოფელიშ უგჷნძაში ჯოხოშ მოღვენი აბანი რე. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.yourdictionary.com/library/article009.html მოსოფელიშ უგჷნძაში ტოპონიმი - yourDictionary.com-ზე] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060427151228/http://www.yourdictionary.com/library/article009.html |date=2006-04-27 }} * [http://www.kiwiherald.com/LongestPlaceName.html დება არძაშე უგჷნძაში ჯოხოდვალეფიშ გეშა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060507134607/http://www.kiwiherald.com/LongestPlaceName.html |date=2006-05-07 }} [[კატეგორია:ახალი ზელანდიაშ გეოგრაფია]] [[კატეგორია:გინესიშ მოსფელიშ რეკორდეფიშ წინგიშ რეკორდსმენეფი]] hc1xyb0ad1etvhid2is9cmjhina4zag 0 41828 250337 229643 2026-05-21T07:34:59Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 250337 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დოხორინი |სტატუსი = ნოღა დო მუნიციპალიტეტი |მარგალური ჯოხო =კავაია |ოდაბადური ჯოხო ={{lang-sq|Kavajë}} |ქიანა = ალბანეთი |დუდალაშ თუდო = |პანორამა =Kavajë, Albania – Main Square 2017 02.jpg |პანორამაშ სიგანა = |მუკნაჭარა = |შილა =Flamuri i Bashkisë Kavajë.svg |შილმუკნაჭ = |გერბი =Stema e Bashkisë Kavajë.svg |გერბმუკნაჭ = |გერბიშ სიგანა = |შილაშ სიგანა = |ჩარჩო = |ქიანაშ რუკა2 = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 = |მუკნაჭარა2= |lat_dir = N|lat_deg= 41 |lat_min= 11 |lat_sec=03 |lon_dir = E|lon_deg= 19 |lon_min= 33 |lon_sec=43 |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა =300 |ქიანაშ რუკა= |რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ რუკა= |რაიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ ტიპი = ალბანეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა{{!}}ოლქი |რეგიონი = ტირანაშ ოლქი{{!}}ტირანა |რეგიონი ცხირს = |დინოხოლენი დორთუალა = |რაიონიშ ტიპი = |რაიონი = |მადუდეშ ტიპი = |მადუდე = |დორსხუაფაშ თარიღი = |მაართა შინუა = |წოხოლენი ჯოხოეფი = |სტატუსი-შე = |ფართობი = 199.00 |სიმაღალაშ ტიპი= |დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა=24 |კლიმატი= |ოფიციალური ნინა=ალბანური |მახორობა = 30,012 |ეჭარუაშ წანა = 2023 |მეჭედალა = 150 |აგლომერაცია = |ერუანული აკოდგინალუა = |ორწუმობური აკოდგინალუა = |ეთნოქორონიმი = |ბორჯიშ ორტყაფუ = +1 |DST = ქო |ოტელეფონე კოდი = +355 (0) 55 |ოფოსტე ინდექსი =2501–2502 |ოავტომობილე კოდი= |საიტი =www.kavajajone.al/ |კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Kavajë |add1n= |add1= }} '''კავაია''' ({{lang-sq|Kavajë}}) — [[ნოღა]] დო [[მუნიციპალიტეტი]] [[ალბანეთი|ცენტრალური ალბანეთის]], ნოღა [[დურესი]]შ ობჟათეშე 20 კმ-შ მეძენას. ==რესურსეფი ინტერნეტის== {{Commons category|Kavajë}} {{wikivoyage|Kavajë}} * [http://www.peshkopia.com/ City of Kavajë] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303212352/http://www.peshkopia.com/ |date=2016-03-03 }} [[კატეგორია:ალბანეთიშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:ევროპაშ ნოღეფი]] 3ccc2mpz0orglmdxl83sisz3qzgvwaz 0 42313 250335 234245 2026-05-21T05:24:26Z CommonsDelinker 2867 Replacing President_Ronald_Reagan_and_Prime_Minister_Margaret_Thatcher_of_the_United_Kingdom.jpg with [[File:President_Ronald_Reagan_Meeting_with_Prime_Minister_Margaret_Thatcher_of_The_United_Kingdom_in_The_Oval_Office_-_DPLA_-_64f52c23a737742ebe6ecbe6c4 250335 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მარგარეტ ტეტჩერი<br>Margaret Thatcher | სურათი=Margaret Thatcher stock portrait (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =250პქ | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ = [[4 მესი]], [[1979]] | პოსტი დიტუ =[[28 გერგობათუთა]], [[1990]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი =[[ელისაბედ II]] | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ჯეიმზ კალაჰანი]] | მონძე =[[ჯონ მეიჯორი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[13 გჷმათუთა]], [[1925]] | დაბადებაშ აბანი= [[გრანტემი]], [[ინგლისი]] | ღურაშ თარიღი =[[8 პირელი]], [[2013]] (87 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ლონდონი]], ინგლისი | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[ჩელსიშ ოურდუმე ჰოსპიტალი]] | მენოღალობა ={{შილა|გოართოიანაფილი ომაფე}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =[[ალფრედ რობერტსი]] | ნანა =ბეატრის სტეფენსონი | ალმასქუ =[[დენის ტეტჩერი]] | სქუალეფი=[[მარკ ტეტჩერი]]<br>[[კეროლ ტეტჩერი]] | გონათაფა =[[სომერვილ-კოლეჯი (ოქსფორდი)]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =ბარისტერი, ქიმიკოსი, პოლიტიკოსი | რელიგია = | ჯილდოეფი =[[File:Order of the Garter UK ribbon.png|50px]] [[File:UK Order of Merit ribbon.svg|50px]] [[File:Order of St John (UK) ribbon -vector.svg|50px]] [[File:TCH Rad Bileho Lva 1 tridy (1990) BAR.svg|50px]] [[File:Presidential Medal of Freedom (ribbon).svg|50px]] [[File:Order Dostik 1kl rib.png|50px]] [[File:Ord.GoodHope-ribbon.gif|50px]] [[File:JPN Hokan-sho blank BAR.svg|50px]] [[File:LTU Order of Vytautas the Great - Grand Cross BAR.png|50px]] [[File:Reale ordine di francesco I.png|50px]] [[File:Ribbon of a Grand Order of King Petar Krešimir IV.png|40px]] [[File:Ribbon of a Grand Order of King Dmitar Zvonimir.png|40px]]<br>[[ომაფე ჯარალუაშ მაკათური]] (1983)<br>[[კლერ ბუტ ლიუსიშ პრემია]] (2002) | პარტია = [[კონსერვატიული პარტია (გოართოიანაფილი ომაფე)|კონსერვატიული პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ოპოზიციაშ ლიდერი (გოართოიანაფილი ომაფე)|ოპოზიციაშ ლიდერი]] | პოსტი დეკინჷ2 = [[11 ფურთუთა]], [[1975]] | პოსტი დიტუ2 =[[4 მესი]], [[1979]] | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | მონარქი2 =ელისაბედ II | პრეზიდენტი2 = | კანცლერი2 = | პრემიერ-მინისტრი2 =[[ჰაროლდ ვილსონი]]<br>ჯეიმზ კალაჰანი | დუდმახვენჯი2= | წიმოხონი2=[[ედვარდ ჰიტი]] | მონძე2 =ჯეიმზ კალაჰანი | რანწკი3 =[[კონსერვატიული პარტიაშ ლიდერი (გოართოიანაფილი ომაფე)|კონსერვატიული პარტიაშ ლიდერი]] | პოსტი დეკინჷ3 =[[11 ფურთუთა]], [[1975]] | პოსტი დიტუ3=[[28 გერგობათუთა]], [[1990]] | წიმოხონი3 =ედვარდ ჰიტი | მონძე3 =ჯონ მეიჯორი | პრეზიდენტი3= | მონარქი3 = | კანცლერი3 = | ვიცე-პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 =[[გონათაფაშ სახენწჷფო მელამოსე|გონათაფაშ დო მენცარობაშ სახენწჷფო მელამოსე]] | პოსტი დეკინჷ4 = [[20 მანგი]], [[1970]] | პოსტი დიტუ4 = [[4 მელახი]], [[1974]] | წიმოხონი4 =[[ედვარდ შორტი]] | მონძე4 =[[რეჯინალდ პრენტისი]] | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4= | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4=ედვარდ ჰიტი | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= | რანწკი6 = | პოსტი დეკინჷ6 = | პოსტი დიტუ6 = | წიმოხონი6 = | მონძე6 = | პრეზიდენტი6 = | მონარქი6 = | კანცლერი6 = | პრემიერ-მინისტრი6= | დუდმახვენჯი6= }} '''მარგარეტ ჰილდა ტეტჩერი, ბარონესა ტეტჩერი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Margaret Hilda Thatcher, Baroness Thatcher; დაბადებაშ გვარი '''რობერტსი''', დ. [[13 გჷმათუთა]], [[1925]] — ღ. [[8 პირელი]], [[2013]]) — ბრიტანალი სახენწჷფო მოღალე დო პოლიტიკოსი [[გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრი]] 1979-1990 წანეფს დო [[კონსერვატიული პარტია (გოართოიანაფილი ომაფე)|კონსერვატიული პარტიაშ]] ლიდერი 1975-1990 წანეფს. მაართა ოსური, ნამუსჷთ [[გოართოიანაფილი ომაფე]]შ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი უკებუდჷ. ==ბიოგრაფია== გურაფულენდჷ ქიმიას, [[ოქსფორდიშ უნივერსიტეტი]]შ სომერვილ-კოლეჯის, სოდეთ თიში ომენცარე ხემანჯღვერი რდჷ გიშარჩქინელი მენცარი [[დოროთი ჰოჯკინი]]. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ქიმიკოსო დო უკულ ბარისტერო. პოლიტიკათ ორდოიანი წანეფიშე დეინტერესჷ. 1959 წანას გიშაგორილქ იჸუ [[გოართოიანაფილი ომაფეშ პარლამენტი|პარლამენტიშ]] მაკათურო. 1970 წანას, პრემიერ-მინისტრი [[ედვარდ ჰიტი]]ქ ტეტჩერი ქუდარინუ გონათაფაშ დო მენცარობაშ სახენწჷფო მელამოსეთ. 1975 წანას, [[კონსერვატიული პარტიაშ ლიდერი (გოართოიანაფილი ომაფე)|კონსერვატიული პარტიაშ]] ლიდერიშ გიშაგორუეფს ტეტჩერქ ჰიტი დამარცხჷ დო [[ოპოზიციაშ ლიდერი (გოართოიანაფილი ომაფე)|ოპოზიციაშ ლიდერო]] გინირთჷ. [[File:President Ronald Reagan Meeting with Prime Minister Margaret Thatcher of The United Kingdom in The Oval Office - DPLA - 64f52c23a737742ebe6ecbe6c4a76f4d.jpg|thumb|left|250|მარგარეტ ტეტჩერი დო [[ააშ]]-იშ პრეზიდენტი [[რონალდ რეიგანი]], 1988 წანაშ 16 გერგობათუთას]] 1979 წანაშ საპარლამენტო გიშაგორუეფს გომორძგუაშ უკულ, ტეტჩერქ გინირთჷ გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრო. ტეტჩერქ მაღალი ინფლაციას დო ეკონომიკური რეცესიას ლჷმა გეგმუცხადჷ დო აკიმუშუ შანულამი რეფორმეფი. ტეტჩერიშ პოლიტიკა კაბეტი შანულობას არძენდჷ სახენწჷფო კომპანიეფიშ პრივატიზაციას. ტეტჩერქ დადაღარჷ [[პროფესიული რსხუ]]ეფიშ გოლინა. პრემიერ-მინისტრობაშ დუდშეიანი პერიოდის ტეტჩერქ პოპულარობა მიპალუ, მარა უკულ ქიმიძინჷ უმუშელობაქ დო რეცესიაქ კინ ირჩქინჷ დუდი. ჸათე პრობლემეფიშ შედეგო, ტეტჩერქ პოპულარობა ჭიეჭიეთ მიოდინუ. მარა 1982 წანაშ [[ფოლკლენდიშ ლჷმა]]ს ბრიტანეთიშ გომორძგუაშ უკულ, ტეტჩერქ პოლიტიკურო კინ გენძალიერჷ. 1983 წანაშ საპარლამენტო გიშაგორუეფს კინ კონსერვატიული პარტიაქ გემორძგუ. 1984 წანას, ირლანდიური ოურდუმე ორგანიზაციაქ [[ირლანდიაშ ობორჯე რესპუბლიკური არმია|IRA-ქ]] ტეტჩერს დო თარობაშ შხვა მაკათურეფს ტერორისტული აქტი მუნწყუ. ტერორისტეფქ ბომბა დამონტაჟეს [[ბრაიტონი]]შ სასუმაროს, სოდეთ მიშჷ კონსერვატორეფიშ კონფერენცია. ბომბა დისტანციურო აფეთქეს მარა ტეტჩერქ გინასქიდჷ. 1986 წანას, ტეტჩერიშ მანჯღვერალათ იტარინჷ [[ფინანსური ბაზარი]]შ [[დერეგულაცია]]ქ, ნამუქჷთ გიმიჭანუ ეკონომიკური ბუმი ბრიტანეთის. 1987 წანას, ტეტჩერქ მასუმაშა გემორძგუ საპარლამენტო გიშაგორუეფს. მარა უკულ, ტეტჩერიშ ოგაფურეფიშ სისტემას (''Poll tax'') დო [[ევროსკეპტიციზმი|ევროსკეპტიკური]] იდეეფს პოპულარობაქ ვეიაჭოფუ. შედეგო, 1990 წანას ტეტჩერქ პრემიერ-მინისტრიშ დო პარტიაშ ლიდერიშ პოსტიშე გეგნოდირთჷ. ტეტჩერიშ ეკონომიკური პოლიტიკა შინელი რე [[ტეტჩერიზმი]]შ ჯოხოდვალათ. მუში პოლიტიკური კარიერაშ გოძვენას, უკომპრომისო პოლიტიკაშ დო ლიდერული სტილიშ გეშა, მარგარეტ ტეტჩერი ფშხირას მიშინუაფუდჷ მუჭოთ "''რკინაშ ლედი''". ==გიშნაგორა პუბლიკაციეფი== ===მემუარეფი=== * ''დაუნინგ-სტრიტიშ წანეფი'', 1993. * ''შარა ხეშულობაშა'', 1995. ===შხვა ნახანდეფი=== * ''მათირუ მოსოფელიშ სტრატეგიეფი'', 2003. ==ქოძირით თაშნეშე== * [[ტეტჩერიზმი]] ==ლიტერატურა== * [https://www.britannica.com/biography/Margaret-Thatcher ენციკლოპედია ბრიტანიკა] [[კატეგორია:დუნაბადი 13 გჷმათუთა]] [[კატეგორია:დუნაბადი 1925]] [[კატეგორია:ნაღურა 8 პირელი]] [[კატეგორია:ნაღურა 2013]] [[კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრეფი]] [[კატეგორია:ბრიტანალი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ბრიტანალი ოსური პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:რგილი ლჷმაშ ლიდერეფი]] [[კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ კონსერვატიული პარტიაშ ლიდერეფი]] mwqofccvsacgglu1asz7zjpl664j5ib 0 43916 250331 249475 2026-05-21T03:33:01Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 250331 wikitext text/x-wiki {{short description|ინდოარ ფილოსოფოსი}} {{Distinguish|პაკშილასვამინ ვაციაიანა}} {{ინფოდაფა ჭარუ | ჯოხო = ვაციაიანა | სურათი= Vatsyayana - A Himalayan Boutique Resort.jpg | სურათიშ ზჷმა = | მუკნაჭარა = | ჩარჩო = | ფსევდონიმი = | დაბადებაშ თარიღი = | დაბადებაშ აბანი = | ღურაშ თარიღი = | ღურაშ აბანი = | საქვარუა = [[ფილოსოფოსი]] | ერუანობა = [[ინდოარეფი|ინდოარი]] | პერიოდი = II-III ოშწანურეფი | ჟანრი = | თემატიკა = [[ინდუიზმი|ინდუისტურ ფილოსოფია]] | მიმალუობა = | დებიუტი = | magnum_opus = [[კამასუტრა]] | გოულა იღვენუეს = | გოულა მახვამილუ = | ვებხასჷლა = | ხეშმოჭარუა = | სქოლიო = }} '''ვაციაიანა''' ([[სანსკრიტი|სანსკრ]]. वात्स्यायन) — ჯვეშ [[ინდოეთი|ინდოარ]] [[ფილოსოფია|ფილოსოფოსი]], ნამუთ ჩინებულ რე მუჭოთ „[[კამასუტრა]]შ“ ავტორი.<ref>{{Cite web|date=2006-09-18|title=Art of lovemaking!|url=https://www.hindustantimes.com/india/art-of-lovemaking/story-SyAj9hL9hmZLlCBIQCEjiI.html|access-date=2021-12-30|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> თინა ოხორანდჷ ინდოეთის [[II ოშწანურა|II]] ვარ-და [[III ოშწანურა]]ს, ორჩანიეთ [[პატალიპუტრა]]ს (თეხანურ [[პატნა]], [[ბიჰარი]]შ შტატი).<ref>{{cite book |author=A.N.D.Haskar|title=Kama Sutra |year=2011|publisher=Penguin Classics |isbn=978-0-14-310659-3|pages=17 and 22 (of the introduction)}}</ref> თიქ ვეშმოჩირთან ოკ [[პაკშილასვამინ ვაციაიანა]]წკჷმა, ნამუთ „ნიაია-სუტრა-ბჰაშიაშ“ (''Nyāya Sutra Bhāshya'') ავტორ რე — აქშაპადა გოტამაშ „ნიაია-სუტრეფიშ“ პირველ ასქილადირ კომენტარიში.<ref name="Banerji">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=JkOAEdIsdUsC&q=paksilisa&pg=PA104|title=A Companion to Sanskrit Literature: Spanning a Period of Over Three Thousand Years, Containing Brief Accounts of Authors, Works, Characters, Technical Terms, Geographical Names, Myths, Legends and Several Appendices|first=Sures Chandra|last=Banerji|date=November 7, 1989|publisher=Motilal Banarsidass Publ.|isbn=9788120800632 |access-date=November 8, 2022 |pages=104–105 |via=Google Books}}</ref> თიშ ჯოხო მინშა ოჩირთჷნა მალანაგაწკჷმა (Mallanaga), [[ასურეფი]]შ ოწმახმორაგადეწკჷმა, მიდგას ეროტიკულ მენცარობაშ გოჭყაფაs მიოჭარანა.<ref>Alain Daniélou, p.4. Quote: "The attribution of the first name Mallanaga to Vatsyayana is due to the confusion of his role as editor of the ''Kama Sutra'' with that of the mythical creator of erotic science."</ref> ==რესურსეფ ინტერნეტის== {{wikiquote}} * {{Gutenberg author | id=5593}} * [http://www.bharatadesam.com/literature/vatsyayana_kamasutras/vatsyayana_kamasutra_index.php Vatsyayana Kamasutra] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100131234054/http://www.bharatadesam.com/literature/vatsyayana_kamasutras/vatsyayana_kamasutra_index.php |date=2010-01-31 }} – Complete translation {{in lang|en}} * [http://www.yogavidya.com/Yoga/Unedited%20Kamasutra%20Intro.pdf Original introduction to Lars Martin Fosse's translation of the Kamasutra]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ვაცაიაიანა}} [[კატეგორია:ინდოარი ლოგიკოსეფი]] [[კატეგორია:ნიაია]] [[კატეგორია:ჯვეშ ინდოარ ფილოსოფოსეფი]] [[კატეგორია:სანსკრიტ ჭარუეფი]] gdqhiitowvla93kfrz0pumxavngcywl 10 44301 250321 2026-05-20T14:00:26Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: {{ნავდაფა |ჯოხო = ერაყიშ პრეზიდენტეფი |დუდჯოხო = [[ერაყი]]შ [[ერაყიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტეფი]] | state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} |დუდსტილი = background:{{colour|Iraq}} |ბუნასტილი = background:{{colour|Iraq}} |bodyclass = hlist |ბუნა1 = ერაყ... 250321 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |ჯოხო = ერაყიშ პრეზიდენტეფი |დუდჯოხო = [[ერაყი]]შ [[ერაყიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტეფი]] | state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} |დუდსტილი = background:{{colour|Iraq}} |ბუნასტილი = background:{{colour|Iraq}} |bodyclass = hlist |ბუნა1 = [[ერაყიშ პირველ რესპუბლიკა]] (1958–1968) |ერკებული1 = {{Navbox|child | სურათი = | ერკებული1 = [[მუჰამედ ნაჯიბ ალ-რუბაი|ალ-რუვაი]]^† {{·}} [[აბდულ სალამ არეფი]]^† {{·}} [[აბდელ რაჰმან ალ-ბაზაზი|ალ-ბაზაზი]]^†* {{·}} [[აბდელ რაჰმან არეფი]]^† }} | ბუნა2 = [[ბაასისტურ ერაყი]] (1968–2003) | ერკებული2 = {{Navbox|child | სურათი = | ერკებული1 = [[აჰმედ ჰასან ალ-ბაქრი|ალ-ბაქრი]] {{·}} [[სადამ ჰუსეინი|ჰუსეინი]] }} | ბუნა3 = [[ობორჯე კოალიციურ ადმინისტრაცია]] (2003–2004) | ერკებული3 = {{Navbox|child | სურათი = | ერკებული1 = [[ჯეი გარნერი|გარნერი]]^* {{·}} [[პოლ ბრემერი|ბრემერი]]^* }} | ბუნა4 = [[ერაყი|ერაყიშ რესპუბლიკა]] (2004 წანაშე) | ერკებული4 = {{Navbox|child | სურათი = | ერკებული1 = [[ღაზი მაშალ აჯილ ალ-იავერი|ალ-იავერი]]^* {{·}} [[ჯალალ თალაბანი|თალაბანი]] {{·}} [[ფუად მასუმი|მასუმი]] {{·}} [[ბარჰამ სალეჰი|სალეჰი]] {{·}} [[აბდულ ლატიფ რაშიდი|რაშიდი]] {{·}} [[ნიზარ ამიდი|ამიდი]] }} | გიმენი = ^* ობორჯე {{·}} ^† ოურდუმე }}<noinclude> [[კატეგორია:საქორთუოშ პრეზიდენტეფი|*]] [[კატეგორია:თარგი:პრეზიდენტეფი|{{PAGENAME}}]] </noinclude> qfndurz9wswld6w20x4unda4fycibyx 250322 250321 2026-05-20T14:00:40Z Narazeni 826 250322 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |ჯოხო = ერაყიშ პრეზიდენტეფი |დუდჯოხო = [[ერაყი]]შ [[ერაყიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტეფი]] | state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} |დუდსტილი = background:{{colour|Iraq}} |ბუნასტილი = background:{{colour|Iraq}} |bodyclass = hlist |ბუნა1 = [[ერაყიშ პირველ რესპუბლიკა]] (1958–1968) |ერკებული1 = {{Navbox|child | სურათი = | ერკებული1 = [[მუჰამედ ნაჯიბ ალ-რუბაი|ალ-რუვაი]]^† {{·}} [[აბდულ სალამ არეფი]]^† {{·}} [[აბდელ რაჰმან ალ-ბაზაზი|ალ-ბაზაზი]]^†* {{·}} [[აბდელ რაჰმან არეფი]]^† }} | ბუნა2 = [[ბაასისტურ ერაყი]] (1968–2003) | ერკებული2 = {{Navbox|child | სურათი = | ერკებული1 = [[აჰმედ ჰასან ალ-ბაქრი|ალ-ბაქრი]] {{·}} [[სადამ ჰუსეინი|ჰუსეინი]] }} | ბუნა3 = [[ობორჯე კოალიციურ ადმინისტრაცია]] (2003–2004) | ერკებული3 = {{Navbox|child | სურათი = | ერკებული1 = [[ჯეი გარნერი|გარნერი]]^* {{·}} [[პოლ ბრემერი|ბრემერი]]^* }} | ბუნა4 = [[ერაყი|ერაყიშ რესპუბლიკა]] (2004 წანაშე) | ერკებული4 = {{Navbox|child | სურათი = | ერკებული1 = [[ღაზი მაშალ აჯილ ალ-იავერი|ალ-იავერი]]^* {{·}} [[ჯალალ თალაბანი|თალაბანი]] {{·}} [[ფუად მასუმი|მასუმი]] {{·}} [[ბარჰამ სალეჰი|სალეჰი]] {{·}} [[აბდულ ლატიფ რაშიდი|რაშიდი]] {{·}} [[ნიზარ ამიდი|ამიდი]] }} | გიმენი = ^* ობორჯე {{·}} ^† ოურდუმე }}<noinclude> [[კატეგორია:ერაყიშ პრეზიდენტეფი|*]] [[კატეგორია:თარგი:პრეზიდენტეფი|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 46slxtkmgxtgm7qf390dmu4pqanpctr 0 44302 250323 2026-05-20T14:29:47Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: {{ინფოდაფა ნინა | ჯოხო = ქურთული ნინა | მუშითჯოხოდვალა = {{lang|ku-Latn|Kurdî}}, {{lang|ku-Arab|کوردی}} | მუდანობა = 29 მილიონი | ქიანეფი = [[სომხეთი]], [[აზერბაიჯანი]], [[ირანი]], [[ერაყი]], [[სირია]], [[თურქეთი]] | კლასიფიკაც... 250323 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ნინა | ჯოხო = ქურთული ნინა | მუშითჯოხოდვალა = {{lang|ku-Latn|Kurdî}}, {{lang|ku-Arab|کوردی}} | მუდანობა = 29 მილიონი | ქიანეფი = [[სომხეთი]], [[აზერბაიჯანი]], [[ირანი]], [[ერაყი]], [[სირია]], [[თურქეთი]] | კლასიფიკაცია = [[ინდოევროპული ნინეფი|ინდოევროპული]] * [[ინდოირანული ნინეფი|ინდოირანული]] ** [[ირანული ნინეფი|ირანული]] *** [[ბჟადალ ირანული ნინეფი|ბჟადალ ირანული]] **** [[ოორუე-ბჟადალ ირანული ნინეფი|ოორუე-ბჟადალ ირანული]] | ჭარალუა = ლათინური (Hawar), არაბული (Sorani), კირილიცა | სტატუსი = ოფიციალური: [[ერაყი]] ([[ქურთისტანიშ რეგიონი]]); აღიარებულ უჭიჭაშობაშ ნინათ: [[სირია]], [[სომხეთი]] | კოდეფი = [[ISO 639-1]]: ku <br />[[ISO 639-2]]: kur <br />[[ISO 639-3]]kur | რუკა = Kurdish languages map.svg | ზჷმა = 200px | ეჭარუა = ქურთულ დიალექტეფიშ გეოგრაფიულ მოდვალაშ რუკა | კოდი = ku }} '''ქურთულ ნინა''' ({{lang|ku-Latn|Kurdî}}, {{lang|ku-Arab|کوردی}}, {{აუდიო|Ku-Kurdî.ogg}}) — [[ოორუე-ბჟადალ ირანულ ნინეფი|ოორუე-ბჟადალ ირანულ]] ნინა ვარ-და [[დიალექტურ კონტინუუმი|ნინეფიშ ბუნა]], ნამუშათ რაგადანა [[Kurds|ქურთეფი]] [[Kurdistan|ქურთისტანიშ]] რეგიონს,<ref>{{Cite journal |last1=Ozek |first1=Fatih |last2=Saglam |first2=Bilgit |last3=Gooskens |first3=Charlotte |date=2023-09-01 |title=Mutual intelligibility of a Kurmanji and a Zazaki dialect spoken in the province of Elazığ, Turkey |url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/applirev-2020-0151/html?lang=en |journal=Applied Linguistics Review |language=en |volume=14 |issue=5 |pages=1411–1449 |doi=10.1515/applirev-2020-0151 |issn=1868-6311|hdl=11370/1c0f825a-2414-4c86-b1d2-c7c408e82907 |hdl-access=free }}{{Cite web |title=Kurdish language |url=https://www.britannica.com/topic/Kurdish-language |access-date=2024-05-02 |website=Encyclopædia Britannica |language=en}}</ref> კერზოთ თურქეთიშ ობჟათე-ბჟაეიოლს ([[თურქეთიშ ქურთისტაი|თურქეთიშ ქურთისტანს]]), ერაყიშ ოორუეს ([[ერაყიშ ქურთისტანი|ერაყიშ ქურთისტანს]]), ირანიშ ოორუე-ბჟადალს ([[ირანიშ ქურთისტანი|ირანიშ ქურთისტანს]]) დო სირიაშ ოორუეს ([[სირიაშ ქურთისთანი|სირიაშ ქურთისტანს]]). თე ნინაშა თაშნეშე რაგადანა ირანიშ ოორუე-ბჟაეიოლშე, თაშნეშე [[სომხეთი|სომხეთიშ]] დო [[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანიშ]] გოთანჯილ ტერიტორიეფს. {{მერკე}} == ლიტერატურა == * David Neil MacKenzie: Kurdish dialect studies. Oxford Univ. Press, London 1961-1962 (ჩრდილოური და შუაქურთული დიალექტები). * Paul Ludwig: Kurdisch Wort für Wort. Peter Rump, Bielefeld 2002, ISBN 3-89416-285-6 (კურმანჯი). * Emir Djelalet Bedir Khan, Roger Lescot: Kurdische Grammatik. Verlag Kultur und Wissenschaft, Bonn 1986, ISBN 3-926105-50-X (კურმანჯი). * Feryad Fazil Omar: Kurdisch-Deutsches Wörterbuch. Institut für Kurdische Studien, Berlin 1992/2005, ISBN 3-932574-10-9 (კურმანჯი, სორანი). * Petra Wurzel: Kurdisch in 15 Lektionen. Komkar, Köln 1992, ISBN 3-927213-05-5. * Kemal Sido-Kurdaxi: Sprachführer Kurdisch. Blaue Hörner Verlag, Marburg 1994, ISBN 3-926385-22-7 (კურმანჯი). * Joyce Blau: Manuel de Kurde. Dialecte Sorani. Grammaire, textes de lecture, vocabulaire kurde-français et français-kurde. Librairie de Kliensieck, Paris 1980, ISBN 2-252-02185-3. * Jamal Jalal Abdullah, Ernest N. McCarus: Kurdish Basic Course. Dialect of Sulaimania, Iraq. University of Michigan Press, Ann Arbour 1967, ISBN 0-916798-60-7. == ქურთულ ლექსიკონეფი == * Michael Lewisohn Chyet: Kurdish-English dictionary: Kurmanji-English. Yale University Press, New Haven 2003, ISBN 0-300-09152-4. * Nicholas Awde: Kurdish-English/English-Kurdish (Kurmanci, Sorani and Zazaki) Dictionary and Phrasebook. Hippocrene Books Inc., 2004, ISBN 0-7818-1071-X. * Raman: English-Kurdish(Sorani) Dictionary. Pen Press Publishers Ltd, 2003, ISBN 1-904018-83-1. * Salah Saadallah: Saladin's English-Kurdish Dictionary. 2. Auflage. Avesta/Paris Kurdish Institue, Istanbul 2000, ISBN 975-7112-85-2. * Amindarov, Aziz: Kurdish-English/English-Kurdish Dictionary. Hippocrene Books Inc., 1994, ISBN 0-7818-0246-6. == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ქურთული ნინა|*]] [[კატეგორია:ქურთისტანი]] [[კატეგორია:თურქეთიშ ნინეფი]] [[კატეგორია:საქორთუოშ ნინეფი]] [[კატეგორია:ერაყიშ ნინეფი]] [[კატეგორია:ირანიშ ნინეფი]] [[კატეგორია:სირიაშ ნინეფი]] [[კატეგორია:სომხეთიშ ნინეფი]] [[კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ნინეფი]] na8iuqhsxae6ddmg87simd6hlotpqg3