ვიკიპედია xmfwiki https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%B7%E1%83%9A%E1%83%90 MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter მედია სპეციალური განხილვა მომხმარებელი მომხმარებლის განხილვა ვიკიპედია ვიკიპედია სხუნუა ფაილი ფაილის განხილვა მედიავიკი მედიავიკის განხილვა თარგი თარგის განხილვა დახმარება დახმარების განხილვა კატეგორია კატეგორიის განხილვა TimedText TimedText talk მოდული მოდულის განხილვა Event Event talk 0 262 251738 242871 2026-08-01T09:06:00Z Narazeni 826 /* */ 251738 wikitext text/x-wiki {{Pp-semi-protected|small=yes}} {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = Canada |ედომუშამი_ჯოხო = |ოართე_ჯოხო =კანადა |შილა = Flag of Canada (Pantone).svg |გერბი = Royal Coat of arms of Canada.svg |რუკა =CAN orthographic.svg |ჰიმნი = „O Canada“ |დევიზი =<center>„A Mari Usque Ad Mare“ (ლათ.)</center><br><center>„ზუღაშე ზუღაშა“</center> |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი = <small>[[ინგლისური ნინა|ინგლისური]], [[ფრანგული ნინა|ფრანგული]]</small> |რელიგია= |ნანანოღა= [[ოტავა]] |latd= |latm= |latNS= |longd= |longm= |longEW= |უდიდაში_ნოღა =[[ტორონტო]] |თარობაშ_ტიპი = [[ფედერაციული სახენწჷფო|ფედერალური]] [[საპარლამენტო რესპუბლიკა|საპარლამენტო]] [[კონსტიტუციური მონარქია|კონსტიტუციური მონარქია]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[მონარქია|მონარქი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 = [[ჩარლზ III]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[კანადაშ გენერალ-გუბერნატორი|გენერალ-გუბერნატორი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[მერი სიმონი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[კანადაშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 =[[მარკ კარნი]] |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 2-ა |ფართობი =9,984,670 |წყარი_% =11.76 (2015) |ოეგებიე_მახორობა =41,465,298 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 36-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2024 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 4.2 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 236-ა |ედპ_ppp_წანა = 2024 |ედპ_ppp = $2.582 ტრილიონი |ედპ_ppp_რანგი = 16-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$62,766 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 30-ა |აგი ={{ძინა}}29.2 |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = ძალამ მაღალი |აგი_რანგი =18-ო |აგი_წანა =2022 |ვალუტა= [[კანადური დოლარი|კანადურ დოლარი]] ($) |ვალუტაშ_კოდი =CAD |ქიანაშ_კოდი =CA |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC−03:30]]-შე [[UTC-8]]-შახ |ზარხულიშ_ბორჯი =[[UTC−02:30]]-შე [[UTC-7]]-შახ |cctld = [[.ca]] |ოტელეფონე_კოდი =+1 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''კანადა''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ]]. Canada) — [[სახენწჷფო]] [[ოორუე ამერიკა|ოორუე ამერიკაშ]] ოორუეშე. აკმოდირთუ [[კანადაშ პროვინციეფი დო ტერიტორიეფი|ვით პროვინციაშე დო სუმ ტერიტორიაშე]], ნამუთ იდვალუაფუ [[ატლანტიშ ოკიანე]]შე [[რჩქალი ოკიანე|რჩქალ ოკიანე]]შა, თაშნეშე ოორუეშე [[ოორუე ჸინუამი ოკიანე|ოორუე ჸინუამ ოკიანე]]შა, ნამუშით მოსოფელს მაჟირა ქიანა რე ფართობიშ მეჯინათ დო არძაშე უგჷნძაშ წყარპიჯიშ ღოზ უღჷ. ობჟათეშე უხურგანს [[ააშ]], ნამუთ მოსოფელიშ არძაშე უგჷნძაშ ერეფოშქაშე ოსქირონე ხურგ რე. ქიანაშო დჷმახასიათაფალ რე მუჭოთ მეტეოროლოგიურინ, თეშ გეოლოგიურ რეგიონეფიშ ფართო სპექტრი. ქიანაშ მახორობა აკმადგინანს 41 მილიონშე უმოს ადამიერს, თეწკჷმა მახორობაშ მეჭედალას ძალამ კაბეტ გინორთ უღჷ: მახორობაშ უმენტაშ ნორთ ნოღეფს ოხორანს, რაიონეფიშ უმენტაშობა მერკეთ დოხორელ რე. კანადაშ ნანანოღა რე [[ოტავა]], სუმ უშხუაშ ნოღა რე: [[ტორონტო]], [[მონრეალი]] დო [[ვანკუვერი]]. [[კანადაშ ჯინჯიერ კათეფი|ჯინჯიერ კათა]] ვითოშობათ წანეფიშ გოძვენას ირიათო ოხორანს თეხანურ კანადაშ ტერიტორიას. [[XVI ოშწანურა]]შე დოჭყაფილი, ბრიტანულ დო ფრანგულ ექსპედიციეფქ მორთეს დო მოგვიანეთ ქიდიხორეს ატლანტიშ ოკიანეპიჯიშ მანგას. [[1763]] წანას, [[კანადაშ ოურდუმე ისტორია|ანდა აკოანჯარაფილ კონფლიქტიშ]] შედეგო საფრანგეთიქ [[პარიზიშ ზე (1763)|დათმჷ დახე არძა]] მუშ ოორუე ამერიკაშ კოლონია. [[1867]] წანას, სუმ [[ბრიტანეთიშ ოორუე ამერიკა|ბრიტანულ ოორუეამერიკულ]] კოლონიაქ აკიკათჷ [[კანადაშ კონფედერაცია|კონფედერაციათ]], გიჭყჷ კანადაქ მუჭოთ [[ფედერალიზმი|ფედერალურ]] [[დომინიონი]], ნამუთ აკმოდირთუდჷ ოთხ პროვინციაშე. თეთ გაჭყჷ პროვინციეფიშ დო ტერიტორიეფიშ აკოკათუა, ნამუქჷთ გჷმიჭანუ [[დონომერელ ხეკულუეფი|ჯინჯიერ მახორობაშ გინოყარაფ]] დო გოართოიანაფილ ომაფეშე ავტონომიაშ პროცესიშ დოჭყაფა. სუვერენიტეტშა ნჭაფას ღოზგოსუმალირქ იჸუ [[1931]] წანაშ [[ვესტმინსტერიშ სტატუტი (1931)|ვესტმინსტერიშ სტატუტის]] დო მუშ საბოლას მიოჭირინჷ [[1982]] წანაშ [[კანადაშ აქტი (1982)|კანადაშ აქტით]], ნამუქჷთ აკოქოსჷ გოართოიანაფილ ომაფეშ პარლამენტიშა სამართებურ დოჸუნალობაშ ნოსქილადეფი. კანადა რე [[საპარლამენტო სისტემა|საპარლამენტო დემოკრატია]] დო [[ვესტმინსტერიშ სისტემა]]შ [[კონსტიტუციური მონარქია|კონსტიტუციურ მონარქია]]. ქიანაშ [[თარობაშ მადუდე]] რე [[კანადაშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]], ნამუთ პოსტის იკენს [[კანადაშ თემეფიშ პალატა|თემეფიშ პალატაშე]] გჷმოცხადებულ ნდებაშ უკულ დო პოსტის დჷთმარინუანს ქიანაშ ცერემონიალურ მადუდეშ, [[კანადაშ მონარქია|კანადაშ მონარქიშ]] წჷმმარინაფალ [[კანადაშ გენერალ-გუბერნატორი|გენერალ-გუბერნატორი]]. ქიანა რე [[ერეფიშ წორომაჸალობა]]შ მაკათურ დო ოფიციალურო ჟირნინამ (ინგლისურ დო ფრანგული) რე ფედერალურ იურისდიქციას. ქიანა მაღალ პოზიციეფს იკენს ერეფოშქაშე რეიტინგეფს, თინეფს შქას: თარობაშ ქანთელუა, რინაშ ხარისხი, ეკონომიკურ კონკურენტკამაწუას, ინოვაციას, გონათუას დო ადმიერიშ ნებეფს. მოსოფელიშ ართ-ართ არძაშე ეთნიკურო ანდაკორობამ დო მულტიკულტურულ ქიანა რე, ნამუთ გჷმოჭანაფილ რე ფართომასშტაბურ იმიგრაციაშ შედეგო. კანადაშ განწეხანიშ დო კაჭულ ურთიართიბეფქ [[ააშ]]-წკჷმა შანულამ გაულა იღვენუ ქიანაშ [[კანადაშ ისტორია|ისტორიაშა]], [[კანადაშ ეკონომიკა|ეკონომიკაშა]] დო [[კანადაშ კულტურა|კულტურაშა]] [[წუმოძინელ ქიანა]], კანადას უღჷ მაღალ ნომინალურ მიშნაველ ართ შურ მახორუშა გლობალურო დო თიშ წუმოძინელ ეკონომიკა ნომინალურ [[ედპ]]-თ მოსოფელს უკაბეტაშ აბანს იკენს, თარო გერსხუ ხვეიან ორთაშობურ რესურსეფს დო ჯგირო გორდილ ერეფოშქაშე ოვაჭრე რშვილეფს. დოდასურებულ რე, მუჭოთ ოშქაშე ნძალა, კანადაშ ჸონიერ აზარა მულტილატერალიზმიშ დო ინტერნაციონალიზმიშოთ მეჭედელ რსხუს რე თიშ გალენურ ურთიართობეფიშ პოლიტიკაწკჷმა, ნამუთ ოწაწჷ ოთინჩალე დო წჷმმაძინე ქიანეფიშ მოხვარას. კანადა რე ანდა ერეფოშქაშე ორგანიზაციაშ დო ფორუმიშ მაკათური. == აბორიგენი კათეფი == არქეოლოგიური დო გენეტიკური გჷმორკვიებეფით იდასურებუ, ნამჷ-და ადამიერი ოხორანდჷ [[ოორუე იუკონი|ოორუე იუკონს]] 26,500 წანაშ კინოხ დო [[ობჟათე ონტარიო|ონტარიოს]] — 9,500 წანაშ კინოხ. == ევროპული კოლონიზაცია == პირველი ევროპალეფი, მიდგაქჷმ კანადაშა მორთესჷნ რდეს [[ნორვეგიალეფი|ნორვეგიალი]] მეზუღურეფი, მეხოლაფირო 1000 წანას. თეშ უკული ევროპალეფქ მუკორჩქინდეს [[1597]] წანას, მუჟანსჷთ იტალიარ მეზუღურქ, ჯოვანი გაბოტოქ [[ატლანტიშ ოკიანე]] გინონჩურჷ [[ინგლისი|ინგლისიშე]] [[კანადა|კანადაშა]]. == საინტერესო ფაქტეფი == * '''კოდმე სპირი''', კანადაშ უმაღალაში კონკი რე (თაშნეშე ედომუშამი ოორუე ამერიკაში), იდვალუაფუ ნიუფაუნდლენდის დო ლაბრადორს, [[ავალონიშ ჩქონი|ავალონიშ ჩქონს]]. საფრანგეთიშ ნანანოღა – პარიზწკჷმა უმოსი ხოლოს რე (4000 კმ.), ვინდარო ვანკუვერწკჷმა (5020 კმ.). * [[ჰუძონიშ ჸუჯი]] — მოსოფელიშ არძაშე უმოსი ფართო დინოხოლენი წყარიშ ონტირაშე რე. * [[ფანდიშ საროტი]] კანადაშ ბჟაეიოლი წყარპიჯის, ნამუთ ნიუ–ბრანსუიკონს დო ახალ შოტლანდიაშ ოშქაშეთ იდვალუაფჷნ, რჩქინელი რე მოსოფელიშ არძაშე უმოსი მაღალი მორთეფით. * სტამპედი — მოსოფელიშ უკაბეტაში ფესტივალი, ნამუთ ირი ზარხულს იმანჯებუ ნოღა [[კალგარი]]ს. * [[მონრეალი]] — მაჟირა კაბეტი ნოღა რე [[პარიზი|პარიზიშ]] უკული ფრანგულნინამი ნოღეფშე. * [[კონფედერაციაშ ხინჯი]], ნამუთ მეთმურსხუანს [[ნიუ–ბრანსუიკი]]ს პრინც ედუარდიშ კოკასჷნ, სიგჷნძათ 13 კმ. — საეგებიოშ არძაშე უგჷნძაში ხინჯი რე, ნამუთ აკოგაფილი რე გოჸინილი წყარიშ ჟინპიჯისჷმ. * [[სი–ენ ტაუერი|კონკი სი–ენ]] [[ტორონტო|ტორონტოს]] — მაჟირა რე მოსოფელს კონკიშობური სტრუქტურაშ სიმაღალათ, ნამუთ ეკოგაფილი რე კოჩიშ ხეთ, სიმაღალა რე 555 მეტრი, ნამუქჷთ [[2007]] წანას, პირველობა დუთნჷ [[ბურჯ დუბაი|დუმაიშ კონკის]]. * ნოღა [[კვებეკი (ნოღა)|კვებეკი]] — ოორუე ამერიკაშ არძაშე უჯვეშაში ნანანოღა დო ხვალახე დიო ხოლო გამანგარებული ნოღა რე. [[ოტავა]]წკჷმა ართო კანადაშ გენერალ–გუბერნატორიშ რეზიდენცია რე. * კვებეკიშ პროვინცია მუში დინოხოლენი პოლიტიკაშე უმოსის ახარჯენს, ვინდარო [[ააშ|ააშ-იშ]] არძა შტატი ართო ეჭოდილი. * ჰუძონიშ ჸუჯიშ კომპანია – ოორუე ამერიკაშ უჯვეშაშ კომპანია რე. * [[ოტავა]] — პოლიტიკური ნანანოღა რე, [[მონრეალი]] — ფრანგული კულტურაშ, მოდაშ დო ფინანსური მაღალი ტექნოლოგიეფიშ ნანანოღა რე. [[ტორონტო]] – ინგლისური კულტურაშ, კანადაშ ფინანსური, ოფონდე ვაჭარუაშ დო [[ააშ]] დო ევროპაწკჷმა მემარსხუაფალი ოვაჭრე ნანანოღა რე, [[ვანკუვერი]] – აზიურ–რჩქალოკიანურ რეგიონეფწკჷმა ოვაჭრე რსხუშ ფინანსური, ვალუტაშ ოვაჭრე დო ანდაღებული მეტალეფიშ ნანანოღა რე, [[კალგარი]] — ენერგეტიკული რესურსეფიშ ვაჭარუაშ ფინანსური ნანანოღა რე, [[ვინიპეგი]] — ომეურნე პროდუქტეფიშ ვაჭარუაშ ფინანსური ცენტრი რე, [[გალიფაქსი (ახალი შოტლანდია)|გალიფაქსი]] — ზუღაშ პროდუქტეფიშ ვაჭარუაშ ფინანსური ნანანოღა რე, [[ოშავა]] – საავტომობილო ნანანოღა რე. * ჯგირი ტაროზის ტობა ნიაგარა–ონ–ტე–ლეიკიშ ელახშე, ნიაგარაშ წყარგელაფუწკჷმა, ჰორიზონტის შილებე [[ტორონტო|ტორონტოშ]] ნოდგჷმეფიშ ძირაფა, ნამუთ 100 კმ.–თ რე მოჩილათირი. * ბე–ჟამიშ კომუნა, ნოღა ჟამეზის (ოორუე კვებეკიშ აკანს) — მოსოფელს უკაბეტაში კომუნა რე ტერიტორიაშ ფართობიშ მეჯინათ (350 000 კმ²–შე უმოსი). * კოკი [[სეიბლი]], [[ახალ შოტლანდია|ახალ შოტლანდიაშ]] წყარპიჯშე 300 კილომეტრის ([[ატლანტიკაშ ოკიანე|ატლანტიკაშ ოკიანეს]]) რე, ნამუთ ხვალახე კანადურ ტერიტორია რე, სოდე რენა ტყარი ცხენეფი, დო ნამუთი ჯგირო ხე იზოლაციას . * [[დევონიშ კოკი]] [[ნუნავუტის]] — დიხაუჩაშ უკაბეტაში უდუხორუ ტერიტორია, ნამუთ კანადაშ კოსმოსური სააგენტოშ ნინალაშ დორხველუას რე, ანდანე თიში ლანდშაფტი მარსიანული ლანდშაფტიშნერი რე. * მოსოფელიშ უკაბეტაში „პარკი“ [[ჸუდეეფიშ ბარბალეფი|ჸუდეეფიშ ბარბალეფი]] იდვალუაფუ ალბერტას, ფორტ-მაქ-მარრი–ს. * მონრეალიშ ოლიმპიური სტადიონიშ კონკა, მოსოფელიშ უკაბეტაში ეკმართუ კონკა რე. == რესურსეფი ინტერნეტის == === თარობა === * [http://www.gc.ca/ კანადაშ თარობაშ ოფიციალური ვებ–ხასჷლა] * [http://www.gg.ca/ კანადაშ გენერალ–გუბერნატორიშ ოფიციალური ვებ–ხასჷლა] * [http://www.pm.gc.ca/ კამადაშ პრემიერ–მინისტრიშ ოფიციალური ვებ–ხასჷლა] === ფედერალური კორპორაციეფი === * [http://www.canadapost.ca/ კანადაშ ფოსტა] * [http://www.cbc.ca/ კანადაშ რადიოტელევიზიაშ კორპორაცია] === შხვეფი === * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/canada.htm კანადა '''UCB Libraries GovPubs''–ს] * [http://www.iccs-ciec.ca/blackwell.html კანადური გუმორკუალა. წყუშ ერკებუა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140821200252/http://www.iccs-ciec.ca/blackwell.html |date=2014-08-21 }} * [http://www.cic.gc.ca/ კანადაშ მენოღალობაშ დო იმიგრაციაშ ოფიციალური ვებ–ხასჷლა] * [http://www.biographi.ca/index-e.html კანადური ბიოგრაფიეფიშ ლექსიკონი] * [http://atlas.nrcan.gc.ca/site/english/index.html კანადაშ გეოგრაფიული ატლასი ონლაინს, ტოპოგრაფიულ რუკეფწკჷმა ართო] * [http://wikitravel.org/en/Canada კანადა ტურისტეფიშ ოხემანჯღვერე] {{ოორუე ამერიკაშ ქიანეფი}} [[კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:დიდი ბრუოიანიშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი]] [[კატეგორია:ფრანგულნინამი ქიანეფი]] [[კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიეფი]] d29kjdx5uppzjk8pz82bvg14e8c6art 0 3823 251718 250729 2026-08-01T03:42:17Z CommonsDelinker 2867 Replacing PSR.png with [[File:Ponte_de_Sor,_Portugal_(coat_of_arms).png]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: old name is not meaningful). 251718 wikitext text/x-wiki '''პორტუგალიაშ ნოღეფიშ ერკებული''' – თაქ წჷმორინაფილი რე [[პორტუგალია]]შ ნოღეფიშ ერკებული([[პორტუგალიური ნინა|პორტ]]. cidade). პორტუგალიას ნოღაშ სტატუსიშ გიოდვალარო დოხორალა ოკო გამენდას მუდგაზმარენ კრიტერიუმს, მუჭომეფით რე მახორუეფიშ მუდანობა დო ჯგირი ინფრასტრუქტურა (სკოლა, სამედიცინო მოინალეობაშ, კულტურული დო სპორტული ნოგაფუეფი), ვარა ოკო უღუდას ისტორიული შანულობა. 1980-იან წანეფს პორტუგალიაშ დემოგრაფიულ გოფართოაფაშ გეშა მუდგაზმარენი დოხორალაშა იჸუ ნოღაშ სტატუსიქ მოიჩამალქ. 2006 წანას 151 დოხორალაქ მიღჷ თე სტატუსი. გვალო ბოლოს ნოღეფი გჷმაცხადეს [[2009]] წანაშ [[12 მანგი|12 მანგის]]: [[ვალენსა (პორტუგალია)|ვალენსა]], [[სენორა-დე-ორა]], [[სან-პედრუ-დუ-სული]], [[სამორა-კორეია]] დო [[ბორბა]]. უდიდაში ნოღეფი რე: [[ლისაბონი]], [[პორტუ]], [[ვილა-ნოვა-დე-გაია]], [[ბრაგა]], [[ამადორა]], [[კოიმბრა]], [[აგუალვა-კასემი]], [[სეტუბალი]], [[კელუში]], [[ალმადა]]... ==ერკებული== {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan=1 width="13%" |გერბი ! rowspan=1 width="30%" |ნოღა ! rowspan=1 width="25%" |მახორობა<ref name="pop"> მახორობაშ ეჭარუაშ თარიღი რე 2004 წანა, გუმორინაფილი საიტი [http://www.anmp.pt/ National Association of Portuguese Municipalities]</ref> ! rowspan=1 width="27%" |სტატუსი |- | [[File:PRT Abrantes CoA.svg|80px]] || <center>'''[[აბრანტეში]] ||align=center|18,600 ||<center>[[14 მანგი]], 1916 |- | [[File:Agualva-Cacem.png|80px]] || <center>'''[[აგუალვა-კასემი]]'''||<center>121,000 || <center>[[12 კვირკვე]], 2001 |- | [[File:Brasão de município de Águeda.png|80px]] ||<center> '''[[აგუედა]]''' ||<center>11,357 ||<center>[[14 მარაშინათუთა]], 1985 |- | [[File:COA of Albufeira municipality (Portugal).png|80px]] ||<center> '''[[ალბუფერია]]''' ||<center>16,237 ||<center> [[20 მარაშინათუთა]], 1986 |- | [[File:ASL1.png|80px]] ||<center> '''[[ალკასერ-დუ-სალი]]'''||<center>9,118 ||<center>[[12 კვირკვე]], 1997 |- | [[File:ACB1.png|80px]] || <center>'''[[ალკობასა]]'''||<center>9,775 ||<center>[[30 მარაშინათუთა]], 1995 |- | [[File:Brasão de Almada.png|80px]] || <center>'''[[ალმადა]]'''||<center>101,500 ||<center>[[16 მანგი]], 1973 |- |- | <!-- No image? -->||<center> '''[[ალმეირიმი]]'''||<center>11,607 || <center>[[16 მარაშინათუთა]], 1991 |- | [[File:VFX-alverca1.png|80px]] ||<center> '''[[ალვერკა-დუ-რიბატეჟუ]]'''||<center>29,086 ||<center> [[9 მარაშინათუთა]],1990 |- | [[File:Cidade_da_Amadora.png|80px]] ||<center> '''[[ამადორა]]''' ||<center>151,500 ||<center> [[17 ეკენია]], 1979 |- | [[File:AMT1.png|80px]] ||<center> '''[[ამარანტე (პორტუგალია)|ამარანტე]]'''||<center>11,000 ||<center> [[14 მარაშინათუთა]], 1985 |- | [[File:SXL-amora.png|80px]] ||<center> '''[[ამორა (პორტუგალია)|ამორა]]''' ||<center>53,638 ||<center> [[2 კვირკვე]], 1993 |- |||<center> '''[[ანადია]]''' ||<center>3,533 ||<center>[[9 ქირსეთუთა]], 2004 |- | [[File:AGH.png|80px]] ||<center> '''[[ანგრა-დუ-ეროიჟმუ]]''' ||<center>21,200 ||<center> [[21 მარაშინათუთა]], 1534 |- | [[File:AVR.png|80px]] ||<center> '''[[ავეირუ (პორტუგალია)|ავეირუ]]''' ||<center>67,003 ||<center> [[11 პირელი]], 1759 |- | [[File:BCL.png|80px]] ||<center> '''[[ბარსელოსი (პორტუგალია)|ბარსელოსი]]''' ||<center>20,000 ||<center> [[6 ეკენია]], 1928 |- | [[File:BRR1.png|80px]] ||<center> '''[[ბარეირო]]''' ||<center>50,232 ||<center> [[28 მანგი]], 1984 |- | [[File:BJA.png|80px]] ||<center> '''[[ბეჟა (პორტუგალია)|ბეჟა]]''' ||<center>23,475 ||<center> [[10 პირელი]], 1521 |- | [[File:Brasão de Braga.png|80px]] ||<center> '''[[ბრაგა]]''' ||<center>170,250 ||<center>გოჭყაფაშ დღაშე |- | [[File:Brasão de Bragança.png|80px]] ||<center> '''[[ბრაგანსა]]''' ||<center>19,998 ||<center> [[23 ფურთუთა]], 1464 |- | [[File:CLD.png|80px]] ||<center> '''[[კალდაშ-და-რაინია]]''' ||<center>30,006 ||<center> [[26 მარაშინათუთა]], 1927 |- | [[File:CMT1.png|80px]] ||<center> '''[[კამარა-დე-ლობუში]]''' ||<center>16,842 ||<center> [[2 მარაშინათუთა]], 1996 |- | [[File:Blank pt CoA city.png|80px]] ||<center> '''[[კანისუ (მადეირა)|კანისუ]]''' ||<center>11,586 ||<center> [[9 მანგი]], 2005 |- | [[File:CNT1.png|80px]] ||<center> '''[[კანტანედე]]''' || <center>7,066 ||<center> [[16 მარაშინათუთა]], 1991 |- | [[File:CTX1.png|80px]] ||<center> '''[[კარტაშუ]]''' ||<center>10,115 ||<center> [[30 მარაშინათუთა]], 1995 |- | [[File:CTB.png|80px]] ||<center> '''[[კაშტელუ-ბრანკუ (პორტუგალია)|კაშტელუ-ბრანკუ]]''' ||<center>34,525 ||<center> [[20 მელახი]], 1771 |- | [[File:CHV.png|80px]] ||<center> '''[[შავეში]]''' ||<center>19,307 ||<center> [[18 მელახი]], 1929 |- | [[File:CBR.png|80px]]||<center> '''[[კოიმბრა]]''' ||<center>138,540 ||<center>გოჭყაფაშ დღაშე |- | [[File:Blank pt CoA city.png|80px]] ||<center> '''[[კოშტა-და-კაპარიკა]]''' ||<center>14,100 ||<center>[[9 ქირსეთუთა]], 2004 |- | [[File:CVL.png|80px]] ||<center> '''[[კოვილიანი]]''' ||<center>36,147 ||<center> [[20 გჷმათუთა]], 1870 |- | [[File:ELV.png|80px]] ||<center> '''[[ელვაში]]''' ||<center>28,106 ||<center> [[3 პირელი]], 1513 |- | [[File:ENT1.png|80px]] ||<center> '''[[ენტრონკამენტუ]]''' ||<center>20,065 ||<center> [[16 მარაშინათუთა]], 1991 |- | [[File:Blank pt CoA city.png|80px]] ||<center> '''[[ერმეზინდე]]''' ||<center>40,139 ||<center> [[10 მარაშინათუთა]], 1990 |- | [[File:Blank pt CoA city.png|80px]] ||<center> '''[[ეჟმორეში]]'''||<center>11,200 ||<center> [[2 კვირკვე]] 1993 |- | [[File:ESP1.png|80px]] ||<center> '''[[ეშპინიუ]]''' ||<center>10,500 ||<center>16 , 1973 |- | [[File:EPS1.png|80px]] ||<center> '''[[ესპოზენდე]]''' ||<center>9,148 ||<center>[[2 კვირკვე]], 1993 |- | [[File:ETR.png|80px]] ||<center> '''[[ეშტარეჟა]]''' ||<center>7,000 ||<center>[[9 ქირსეთუთა]], 2004 |- | [[File:ETZ.png|80px]] || <center>'''[[ეშტრემუში]]''' ||<center>9,011 ||<center> [[31 მარაშინათუთა]], 1926 |- | [[File:EVR.png|80px]] ||<center> '''[[ევორა]]''' ||<center>46,417 ||<center>გოჭყაფაშ დღაშე |- | [[File:FAF1.png|80px]] ||<center> '''[[ფაფე]]''' ||<center>15,323 ||<center> [[23 მარაშინათუთა]], 1986 |- | [[File:Faroarms.svg|80px]] ||<center> '''[[ფარუ]]''' ||<center>43,757 ||<center> [[7 ეკენია]], 1540 |- | [[File:Coat of Arms Fatima.svg|80px]] ||<center> '''[[ფატიმა (ნოღა)|ფატიმა]]'''||<center>10,302 ||<center> [[12 კვირკვე]], 1997 |- | [[File:FLG1.png|80px]] ||<center> '''[[ფელგუეირაში]]''' ||<center>15,100||<center>[[10 მარაშინათუთა]], 1990 |- | [[File:FIG.png|80px]] ||<center> '''[[ფიგუეირა-და-ფოში]]''' ||<center>36,500 ||<center>[[20 ეკენია]], 1882 |- | [[File:Blank pt CoA city.png|80px]] ||<center> '''[[ფიანეში]]''' ||<center>13,100 ||<center>[[12 კვირკვე]], 2001 |- | [[File:Blank pt CoA city.png|80px]] ||<center> '''[[ფრეამუნდე]]''' ||<center>7,452 ||<center>[[12 კვირკვე]], 2001 |- | [[File:FNC.png|80px]] ||<center> '''[[ფუნშალი]]''' ||<center>100,526 ||<center>[[21 მარაშინათუთა]], 1508 |- | [[File:FND1.png|80px]] ||<center> '''[[ფუნდანი]]''' ||<center>8,957 ||<center>[[19 პირელი]], 1988 |- | [[File:ILH-gafanhanazare1.png|80px]] ||<center> '''[[გაფანია-და-ნაზარე]]''' ||<center>14,021 ||<center>[[21 კვირკვე]], 2001 |- | [[File:Blank pt CoA city.png|80px]] ||<center> '''[[განდრა]]''' ||<center>5,200 ||<center>[[26 მარაშინათუთა]], 2003 |- | [[File:GDM1.png|80px]] ||<center> '''[[გონდომარი (პორტუგალია)|გონდომარი]]''' ||<center>25,000 ||<center>[[16 მარაშინათუთა]], 1991 |- | [[File:GVA1.png|80px]] ||<center> '''[[გოვეია]]''' ||<center>3,500 ||<center>[[1 ფურთუთა]], 1988 |- | [[File:GRD.png|80px]] ||<center> '''[[გუარდა]]'''||<center>32,274 ||<center> [[27 გერგობათუთა]], 1199 |- | [[File:GMR.png|80px]] ||<center> '''[[გიმარაინში]]''' ||<center>52,181 ||<center>[[23 მანგი]], 1853 |- | [[File:HRT.png|60px]] ||<center> '''[[ორტა]]''' ||<center>9,000 ||<center>[[4 კვირკვე]], 1833 |- | [[File:ILH1.png|80px]] ||<center> '''[[ილიავუ]]''' || <center>17,200 ||<center>[[9 მარაშინათუთა]], 1990 |- | [[File:LGA1.png|80px]] ||<center> '''[[ლაგოა]]''' || <center>5,000 ||<center>[[12 კვირკვე]], 2001 |- | [[File:LGS.png|80px]] ||<center> '''[[ლაგუში]]''' || <center>20,000|| <center>[[27 ღურთუთა]], 1573 |- | [[File:LMG.png|80px]] ||<center> '''[[ლამეგუ]]''' ||<center>12,000 ||<center>გოჭყაფაშ დღაშე |- | [[File:Escudo de Leiria.svg|80px]] ||<center> '''[[ლეირია]]''' ||<center>50,264 ||<center>[[13 მანგი]], 1545 |- | [[File:LSB.png|80px]] ||<center> '''[[ლისაბონი]]''' ||<center>508,209 ||<center>გოჭყაფაშ დღაშე |- | [[File:Blank pt CoA city.png|80px]] ||<center> '''[[ლიშა]]''' ||<center>5,500 ||<center> [[30 მარაშინათუთა]], 1995 |- | [[File:LLE1.png|80px]] ||<center> '''[[ლოულე]]''' ||<center>24,000||<center> [[1 ფურთუთა]], 1988 |- | [[File:LRS.png|80px]] ||<center> '''[[ლორეში]]''' ||<center>26,000||<center> <center>[[9 მარაშინათუთა]], 1990 |- | [[File:Blank pt CoA city.png|80px]] ||<center> '''[[ლოროზა]]''' ||<center>11,300 ||<center> [[12 კვირკვე]], 2001 |- | [[File:MCD1.png|80px]] ||<center> '''[[მასედუ-დე-კავალეირუში]]''' ||<center>7,800 ||<center> [[24 მანგი]], 1999 |- | [[File:MCH1.png|80px]] ||<center> '''[[მაშიკუ]]''' || <center>13,700||<center> [[2 მარაშინათუთა]]1996 |- | [[File:MAI1.png|80px]] ||<center> '''[[მაია (პორტუგალია)|მაია]]''' ||<center>40,000||<center> [[23 მარაშინათუთა]], 1986 |- | [[File:MGL1.png|80px]] ||<center> '''[[მანგუალდე]]''' ||<center>8,107 ||<center> [[12 კვირკვე]], 2001 |- | [[File:MCN2.png|80px]] ||<center> '''[[მარკუ-დე-კანავეზეში]]''' ||<center>9,000 ||<center> [[2 კვირკვე]], 1993 |- | [[File:MGR1.png|80px]] ||<center> '''[[მარინია-გრანდე]]''' || <center>29,100 ||<center> [[19 პირელი]] 1988 |- | [[File:MTS1.png|80px]] ||<center> '''[[მატუზინიუში]]''' ||<center>47,703 ||<center> [[28 მანგი]], 1984 |- | [[File:MLD.png|80px]] ||<center> '''[[მეალადა]]''' ||<center>5,500 ||<center> [[26 მარაშინათუთა]], 2003 |- | [[File:MDA-mêda.JPG|80px]] ||<center> '''[[მედა]]''' ||<center>2,004 ||<center> [[9 ქირსეთუთა]], 2004 |- | [[File:Coat of arms of Miranda do Douro.svg|80px]] ||<center>'''[[მირანდა-დუ-დორუ]]''' ||<center>2,000 ||<center> [[10 კვირკვე]], 1545 |- | [[File:MDL1.png|80px]] ||<center> '''[[მირანდელა]]''' ||<center>11,000 ||<center> [[28 მანგი]], 1984 |- | [[File:MMN1.png|80px]] ||<center> '''[[მონტემურ-უ-ნოვუ]]''' ||<center>14,000 ||<center> [[18 პირელი]], 1988 |- | [[File:MMV.png|80px]] ||<center> '''[[მონტემურ-უ-ველუ]]''' ||<center>30,000 ||<center> 1212 |- | [[File:MTJ.png|80px]] ||<center> '''[[მონტიჟუ]]''' ||<center>30,486 ||<center> [[14 მარაშინათუთა]], 1985 |- | [[File:MRA1.png|80px]] ||<center> '''[[მორა]]''' ||<center>10,000 ||<center> [[1 ფურთუთა]], 1988 |- | [[File:ODV-odivelas.png|80px]] ||<center> '''[[ოდიველაში]]''' ||<center>54,500 ||<center> [[10 მარაშინათუთა]], 1990 |- | [[File:OLH2.png|80px]] ||<center> '''[[ოლანუ]]''' ||<center>31,100 ||<center> [[14 მარაშინათუთა]], 1985 |- | [[File:OAZ.png|80px]] ||<center> '''[[ოლივიერა-დუ-აზემეიში]]''' ||<center>15,000 ||<center> [[16 მესი]], 1984 |- | [[File:OBR1.png|80px]] ||<center> '''[[ოლივიერა-დუ-ბაირუ]]''' ||<center>5,005||<center> [[26 მარაშინათუთა]], 2003 |- | [[File:OHP1.png|80px]] ||<center> '''[[ოლივიერა-დუ-ოსპიტალი]]'''||<center>4,400 ||<center> [[2 კვირკვე]], 1993 |- | [[File:VNO1.png|80px]] ||<center> '''[[ოურენი]]''' || <center>11,100 ||<center> [[16 მარაშინათუთა]], 1991 |- | [[File:Brasão de município de Ovar.png|80px]] ||<center> '''[[ოვარი]]''' || <center>18,900 ||<center> [[28 მანგი]], 1984 |- | [[File:PFR1.png|80px]] ||<center> '''[[პასუშ-დე-ფერეირა]]''' || <center>9,000 ||<center> [[2 კვირკვე]], 1993 |- | [[File:PRD1.png|80px]] ||<center> '''[[პარადესი]]''' ||<center>12,500 ||<center> [[16 მარაშინათუთა]], 1991 |- | [[File:Brasão de Penafiel.png|80px]] ||<center> '''[[პენაფიელი]]''' ||<center>10,000 ||<center> [[3 მელახი]], 1770 |- |||<center> '''[[პენიშე]]''' ||<center>17,500 ||<center> [[1 ფურთუთა]], 1988 |- | [[File:PRG.png|80px]] ||<center> '''[[პეზუ-და-რეგუა]]''' ||<center>10,000 ||<center> [[14 მარაშინათუთა]], 1985 |- | [[File:PNH.png|80px]] ||<center> '''[[პინელი]]''' ||<center>3,500 ||<center> [[25 მარაშინათუთა]], 1770 |- | [[File:PBL1.png|80px]] ||<center> '''[[პომბალი]]''' ||<center>18,500 ||<center> [[16 მარაშინათუთა]], 1991 |- | [[File:PDL.png|80px]] ||<center> '''[[პონტა-დელგადა]]''' ||<center>46,102||<center> [[2 პირელი]], 1546 |- | [[File:Ponte de Sor, Portugal (coat of arms).png|80px]] ||<center> '''[[პონტე-დე-სორი]]''' ||<center>11,000||<center> [[14 მარაშინათუთა]], 1985 |- | [[File:PTG.png|80px]] ||<center> '''[[პორტალეგრე]]''' ||<center>15,700||<center> [[23 მესი]], 1550 |- | [[File:PTM.png|80px]] ||<center> '''[[პორტიმაუ]]''' ||<center>40,700||<center> [[11 ქირსეთუთა]], 1924 |- | [[File:PRT.png|80px]] ||<center> '''[[პორტუ]]''' ||<center>240,227||<center>გოჭყაფაშ დღაშე |- | [[File:PST1.png|80px]] ||<center> '''[[ვილა-ვალეირა]]''' ||<center>4,475 ||<center> [[2 მარაშინათუთა]], 1996 |- | [[File:VFX-povoasiria1.png|80px]] ||<center> '''[[პოვუა-დე-სანტა-ირია]]''' ||<center>28,000 ||<center> [[24 მანგი]], 1999 |- | [[File:PVZ2.png|80px]] ||<center> '''[[პოვუა-დე-ვარშინი]]''' ||<center>38,257 ||<center> [[16 მანგი]], 1973 |- | [[File:VPV1.png|80px]] ||<center> '''[[პრაია-და-ვიტორია]]'''||<center>6,500 ||<center> [[20 მანგი]], 1981 |- | [[File:LLE-quarteira1.png|80px]] ||<center> '''[[კარტეირა]]''' ||<center>21,000 ||<center> [[24 მანგი]], 1999 |- | [[File:SNT-queluz.png|80px]] ||<center> '''[[კელუში]]''' ||<center>116,124||<center> [[24 კვირკვე]], 1997 |- | [[File:Blank pt CoA city.png|80px]] ||<center> '''[[რებორდოსა]]''' ||<center>12,100 ||<center> [[26 მარაშინათუთა]], 2003 |- | [[File:RMZ.png|80px]] ||<center> '''[[რეგენგუშ-დე-მონსარაში]]'''||<center>7,900 ||<center> [[9 ქირსეთუთა]], 2004 |- | [[File:RGR1.png|80px]] ||<center> '''[[რიბეირა-გრანდე]]''' ||<center>6,350 ||<center> [[29 მანგი]], 1981 |- | [[File:RMR1.png|80px]] ||<center> '''[[რიო-მაიორი]]''' ||<center>11,102 ||<center> [[14 მარაშინათუთა]], 1985 |- | [[File:Blank pt CoA city.png|80px]] ||<center> '''[[რიო-ტინტო]]''' ||<center>61,227 ||<center> [[30 მარაშინათუთა]], 1995 |- | [[File:SBG.png|80px]] ||<center> '''[[საბუგალი]]''' ||<center>2,300 ||<center> [[9 ქირსეთუთა]], 2004 |- | [[File:LRS-sacavem.png|80px]] ||<center> '''[[საკავენი]]''' ||<center>17,000 ||<center> [[4 მანგი]], 1997 |- | [[File:SCD1.png|80px]] ||<center> '''[[სანტა-კომბა-დანი]]''' ||<center>3,200 ||<center> [[24 მანგი]], 1999 |- | [[File:SCR1.png|80px]]||<center> '''[[სანტა-კრუში (მადეირა)|სანტა-კრუში]]''' ||<center>6,500 ||<center> [[2 მარაშინათუთა]], 1996 |- | [[File:VFR1.png|80px]] ||<center> '''[[სანტა-მარია-და-ფეირა]]''' ||<center>16,900 ||<center> [[14 მარაშინათუთა]], 1985 |- | [[File:STN1.png|80px]] ||<center> '''[[სანტანა (მადეირა)|სანტანა]]''' ||<center>3,300 ||<center> [[1 ღურთუთა]], 2001 |- | [[File:STR.png|80px]] ||<center> '''[[სანტარენი (პორტუგალია)|სანტარენი]]''' ||<center>30,100 ||<center> [[24 ქირსეთუთა]], 1868 |- | [[File:STC1.png|80px]] ||<center> '''[[სანტიაგუ-დუ-კასენი]]''' ||<center>7,753 ||<center> [[16 მარაშინათუთა]], 1991 |- | [[File:STS1.png|80px]] ||<center> '''[[სანტუ-ტირსუ]]''' ||<center>14,100 ||<center> , [[14 მარაშინათუთა]] 1985 |- | [[File:Brasão de São João da Madeira.png|80px]] ||<center> '''[[სან-ჟუან-და-მადეირა]]''' ||<center>21,102 ||<center> [[28 მანგი]], 1984 |- | [[File:MTS-smamedeinfesta1.png|80px]] ||<center> '''[[სანმამედე-დე-ინფეშტა]]''' ||<center>27,000 ||<center> [[12 კვირკვე]], 2001 |- | [[File:Blank pt CoA city.png|80px]] ||<center> '''[[სან-სალვადორ-დე-ლორდელუ]]''' ||<center>11,000 ||<center> [[26 მარაშინათუთა]], 2003 |- | [[File:SEI1.png|80px]] ||<center> '''[[სეია]]''' ||<center>7,000 ||<center> [[23 მარაშინათუთა]], 1986 |- | [[File:Brasão de Seixal.png|80px]] ||<center> '''[[სეიშალი]]''' ||<center>31,101 ||<center> [[2 კვირკვე]], 1993 |- | [[File:SRP.png|80px]] ||<center> '''[[სერპა]]''' ||<center>9,990||<center> [[26 მარაშინათუთა]], 2003 |- | [[File:Coat of arms of Setúbal.svg|80px]] ||<center> '''[[სეტუბალი]]'''||<center>120,636||<center> [[19 პირელი]], 1860 |- | [[File:SLV.png|80px]] ||<center> '''[[სილვეში]]''' ||<center>11,000 ||<center>გოჭყაფაშ დღაშე |- | [[File:SNS1.png|80px]] ||<center> '''[[სინესი (პორტუგალია)|სინესი]]''' ||<center>15,555 ||<center> [[12 კვირკვე]], 1997 |- | [[File:TRC.png|80px]] ||<center> '''[[ტაროკა]]''' || <center>3,200 ||<center> [[9 ქირსეთუთა]], 2004 |- | [[File:TVR.png|80px]] ||<center> '''[[ტავირა]]''' ||<center>13,300 ||<center> [[16 მელახი]], 1520 |- | [[File:TMR.png|80px]] ||<center> '''[[ტომარი]]''' ||<center>20,000 ||<center> [[12 ფურთუთა]], 1844 |- | [[File:TND1.png|80px]] ||<center> '''[[ტონდელა]]''' ||<center>10,120 ||<center> [[1 ფურთუთა]], 1988 |- | [[File:TNV1.png|80px]] ||<center> '''[[ტორეშ-ნოვაში]]''' ||<center>14,900 ||<center> [[14 მარაშინათუთა]], 1985 |- | [[File:TVD1.png|80px]] ||<center> '''[[ტორეშ-ვედრაში]]''' || <center>27,200 ||<center> [[3 ფურთუთა]], 1979 |- | [[File:TCS.png|80px]] ||<center> '''[[ტრანკოზუ]]''' ||<center>3,350 ||<center> [[9 ქირსეთუთა]], 2004 |- | [[File:TRF.png|80px]] ||<center> '''[[ტროფა]]''' || <center>22,000 ||<center> [[2 კვირკვე]], 1993 |- | [[File:Blank pt CoA city.png|80px]] ||<center> '''[[ვალბონი]]''' ||<center>14,100 ||<center> [[9 ქირსეთუთა]], 2004 |- | [[File:VAC1.png|80px]] ||<center> '''[[ვალე-დე-კამბრა]]''' ||<center>4,200 ||<center> [[2 კვირკვე]], 1993 |- | [[File:VLG1.png|80px]] ||<center> '''[[ვალონგუ]]''' ||<center>27,900 ||<center> [[10 მარაშინათუთა]], 1990 |- | [[File:VPC1.png|80px]] ||<center> '''[[ვალპასოსი]]''' ||<center>4,102 ||<center> [[24 მანგი]], 1999 |- | [[File:VND1.png|80px]] ||<center> '''[[ვენდაშ-ნოვაში]]''' ||<center>10,103 ||<center> [[2 კვირკვე]], 1993 |- | [[File:COA of Viana do Castelo.svg|80px]] ||<center> '''[[ვიანა-დუ-კაშტელუ]]''' ||<center>36,750 ||<center> [[20 ღურთუთა]], 1848 |- | [[File:VCD1.png|80px]] ||<center> '''[[ვილა-დუ-კონდე]]''' ||<center>32,257 ||<center> [[1 ფურთუთა]], 1988 |- | [[File:VFX1.png|80px]] ||<center> '''[[ვილა-ფრანკა-დე-შირა]]'''||<center>19,000 ||<center> [[28 მანგი]], 1984 |- | [[File:VNF1.png|80px]] ||<center> '''[[ვილა-ნოვა-დე-ფამალიკანუ]]''' ||<center>30,100 ||<center> [[14 მარაშინათუთა]], 1985 |- | [[File:VLF1.png|80px]] ||<center> '''[[ვილა-ნოვა-დე-ფოშ-კოა]]''' ||<center>3,303 ||<center> [[12 კვირკვე]], 1997 |- | [[File:Vila Nova de Gaia COA.svg|80px]] ||<center> '''[[ვილა-ნოვა-დე-გაია]]''' ||<center>178,526 ||<center> [[28 მანგი]], 1984 |- | [[File:STC-sandre.png|80px]] ||<center> '''[[ვილა-ნოვა-დე-სანტუ-ანდრე]]''' ||<center>12,123 ||<center> [[26 მარაშინათუთა]], 2003 |- | [[File:VRL.png|80px]] ||<center> '''[[ვილა-რეალი]]''' ||<center>27,250 ||<center> [[20 კვირკვე]], 1925 |- | [[File:VRS1.png|80px]] ||<center> '''[[ვილა-რეალ-დე-სანტუ-ანტონიუ]]''' ||<center>11,000 ||<center> [[19 პირელი]], 1988 |- | [[File:VIS.png|80px]] ||<center> '''[[ვიზეუ]]''' ||<center>50,583 ||<center> გოჭყაფაშ დღაშე |- | [[File:VIZ.png|80px]] ||<center> '''[[ვიზელა]]''' ||<center>10,100 ||<center> [[1 ეკენია]] 1998 |} == პორტუგალიაშ საართო რუკა == რუკაშ ლეგენდა: {| |- |align=center|[[ფაილი:Capital city marker.svg|25px]] || '''ნანანოღა''' |- |align=center|[[ფაილი:Lightgreen pog.svg|15px]] || '''ადმინისტრაციული ცენტრეფი''' |} {{პოზრუკა+|პორტუგალია|width=800|float=center|caption=<center>'''[[პორტუგალიაშ ნოღეფიშ ერკებული]]'''</center> |places= {{პოზრუკა~|პორტუგალია|lat=38.725267|lon=-9.150019|background=|mark=Capital city marker.svg|marksize=15|label=<big>'''[[ლისაბონი]]'''</big>|position=top}} {{პოზრუკა~|პორტუგალია|lat=39.75|lon=-8.8|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[ლეირია]]|position=top}} {{პოზრუკა~|პორტუგალია|lat=39.233889|lon=-8.686111|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[სანტარენი (პორტუგალია)|სანტარენი]]|position=right}} {{პოზრუკა~|პორტუგალია|lat=41.162142|lon=-8.621953|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[პორტუ]]|position=right}} {{პოზრუკა~|პორტუგალია|lat=38.524306|lon=-8.892611|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[სეტუბალი]]|position=top}} {{პოზრუკა~|პორტუგალია|lat=38.033333|lon=-7.883333|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[ბეჟა (პორტუგალია)|ბეჟა]]|position=left}} {{პოზრუკა~|პორტუგალია|lat=41.551111|lon=-8.428333|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[ბრაგა]]|position=top}} {{პოზრუკა~|პორტუგალია|lat=37.016111|lon=-7.935|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[ფარუ]]|position=top}} {{პოზრუკა~|პორტუგალია|lat=38.566667|lon=-7.9|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[ევორა]]|position=right}} {{პოზრუკა~|პორტუგალია|lat=39.316667|lon=-7.416667|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[პორტალეგრი]]|position=left}} {{პოზრუკა~|პორტუგალია|lat=39.816667|lon=-7.5|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label= [[პაშტელუ-ბრანკუ]]|position=top}} {{პოზრუკა~|პორტუგალია|lat=40.533333|lon=-7.333333|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[გუარდა]]|position=top}} {{პოზრუკა~|პორტუგალია|lat=40.211111|lon=-8.429167|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[კოიმბრა]]|position=right}} {{პოზრუკა~|პორტუგალია|lat=40.633333|lon=-8.65|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[ავეირუ]]|position=right}} {{პოზრუკა~|პორტუგალია|lat=40.666667|lon=-7.916667|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[ვიზეუ]]|position=right}} {{პოზრუკა~|პორტუგალია|lat=41.806667|lon=-6.758889|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[ბრაგანსა]]|position=top}} {{პოზრუკა~|პორტუგალია|lat=41.295833|lon=-7.746111|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[ვილა-რეალი]]|position=right}} {{პოზრუკა~|პორტუგალია|lat=41.7|lon=-8.833333|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[ვიანა-დუ-კაშტელუ]]|position=right}} }} ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.anmp.pt/ National Association of Portuguese Municipalities] ==სქოლიო== <references/> {{მერკე}} {{ევროპაშ ქიანეფიშ ნოღეფიშ ერკებული}} [[კატეგორია:პორტუგალიაშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:ნოღეფიშ ერკებული ქიანეფიშ მეჯინათ|პორტუგალია]] 1ewk4ug74vviehgps050bj85eo7oj55 0 4111 251717 220187 2026-08-01T01:00:39Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251717 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |პოსტი =[[იმპერატორი]] |ორგანიზაცია =[[რომი]]შ |შილა = |შილაშ ზჷმა = |შილაშ მუკნაჭარა = |შანი =Aquila Romana.png |შანიშ ზჷმა =150პქ |შანიშ მუკნაჭარა =[[აკვილა (შტანდარტი)|რომიშ აკვილა]] |ოდაბადური ჯოხო ={{lang-la|Imperator Romanus}} |სურათი =Augusto di pirma porta, inv. 2290, 02.JPG |პოსტიშ პიჯი = |პოსტიშ დაკება = |მემართუაშ სტილი =[[პრინციპატი|Princeps]] (284 წანაშახ)<br>[[დომინატი|Dominus]] (284 წანაშე) |ტიპი = |სტატუსი = |კუნტას = |მაკათური = |ანგარიშვალდვალირი რე = |რეზიდენცია = |ოლქი = |წჷმმარინაფალი = |პოსტიშა გემარინაფალი =მონძალათ [[ჯვეშრომაუყლი არმია|არმიაშ]] ალობათ |გემარინაფალიშ პოსტი = |ხანიშ განწეობა =ირიათონი |წიმოხონი =[[რომიშ რესპუბლიკა]]შ [[მაჟირა ტრიუმვირატი|ტრიუმვირატი]] |დირსხუ =[[16 ღურთუთა]], [[ჯვ. წ. 27]] |დჷმარსხუაფალი = |მაართა პოსტის =[[ოქტავიანე ავგუსტუსი]] |გეუქვუ =[[4 ეკენია]], [[476]] წანა |აკიდგინჷ= |ბოლო პოსტის =[[თეოდოსიუს I]] (რომიშ იმპერია)<br>[[რომულუს ავგუსტულუსი]] (ბჟადალი რომიშ იმპერია) |მონძე = |წორომოხვარე = |ხელფასი = |ვებ-ხასჷლა = }} [[ფაილი:Statue-Augustus.jpg|thumbnail|200px|right|[[ავგუსტუსი]], რომიშ მაართა იმპერატორი]] ტიტული '''რომიშ იმპერატორი''' გარკვიებული სმებათ ალმახანური ჩინება რე დო აკმაშქვანს პოსტის, ნამუთ უკინებჷდეს თი კათას, მიქჷთ [[რომიშ იმპერია]]შ ხემანჭუაფაშ ოდუდეშა მოულა მიხუჯესჷნ. რომიშ იმპერიაქ გევითარჷ [[რომიშ რესპუბლიკა]]შე, თიშ უკული, მუთ დომინანტური როლი დეკინჷ [[ევროპა]]ს დო მუშო დჷმახასიათაფალქ გინირთჷ ართპიჯუანულ დუდალაქ, "სენატიშ დო რომიშ მენოღალეეფიშ" მანგიორო. [[ავგუსტუსი]]ქ, რომიშ პირველ იმპერატორქ ორდო სქილადირი რომიშ მაგისტრატიშ ხემანჭუაფა მუშ ხეშა გეჭოფუ დო რინელი ტიტული "Princeps Senatus" (სენატიშ პირველი პიჯი) გეჭოფჷ დუდშა. დუდალაშ თე სტილი, ნამუქჷთ დოხოლაფირო 300 წანას გეგინძორჷნ, "პრინციპატო" რე ჩინებული. ზიტყვა "იმპერატორიშ" ალმახანური შანულობა მოურს თე ჯოხოდვალაშ ტიტულშე, ნამუსჷთ არმია წჷმოძინელ გენერალს არზენდჷნ. ტერმინი "იმპერატორი" თეხანო შანენს რომიშ იმპერიაშ მადუდეს. ახ. წ. [[III ოშწანურა]]ს [[მასუმა ოშწანურაშ კრიზისი]]შ უკული, [[დიოკლეტიანე]]ქ იმპერიული დუდალაშ ახალ მანერას ფორმალური დო უმოსი მიკმაჭოფალი ანგარია (იერი) ქიმეჩჷ, [[დომინატი]]შ პერიოდიშ ფორმირაფათ. იმპერატორიშ პერსონას უმოს ღოზგოსუმალირ ავტორიტეტიქ ქიმიაჩჷ, თის მიოწურუანდეს 'Dominus Noster'-შ ('ჩქინი მეუფე') ჯოხოთ. დიოკლეტიანეშე მოჸუნაფილი შხირას მუდგაზმარენ ართხანური იმპერატორი დუდენდჷ იმპერიას, მუშ გეშათ იმპერიაშ ასმანცხვარი (უკიდეგანო) ტერიტორიეფი ირცუაფუდჷ. [[395]] წანაშ უკული დო [[თეოდოსიუს I]]-შ ღურათ იმპერიაქ უმოს გჷმოკვათილო გირთჷ [[ბჟადალ რომიშ იმპერია|ბჟადალ]] დო [[ბჟაეიოლ რომიშ იმპერია|ბჟაეიოლ]] ნორთეფო, მარა თე დორთუალა ოფიციალური დიო ვა რდჷ დო ბჟაეიოლ იმპერიაშ იმპერატორს შხირას უღუდჷ გულა ბჟადალ ნორთიშა. ბჟადალიშ იმპერიას გჷშაკერძაფილო მონკა პერიოდიქ გეუდირთჷ 395 წანაშ უკული დო საბოლათ აკოცჷ [[455]] წანას. ეკონია ბჟადალიშ იმპერატორქ [[476]] წანას, გინოდირთჷ ოიმპერატორე ხვისტაშე, მუშ გეშათ ბჟადალიშ ტერიტორიეფშე ნებეფს ბჟაეიოლიშ იმპერია იჩემენდჷ. ბჟაეიოლიშ იმპერიაქ სქილადა გაგინძორჷ [[1453]] წანაშახ, [[ოსმალეთიშ იმპერია|ოსმალეთიშ თურქეფშე]] [[კონსტანტინოპოლი]]შ ეჭოფუაშახ. == პრინციპატი == === იულიუს-კლავდიუსეფიშ დინასტია === {| class="wikitable" |- !rowspan=1 width="180"| ჯოხო !rowspan=1 width="100"| დაბადება !rowspan=1 width="100"| დუდალა !rowspan=1 width="190"| მონძალაშ ნება !rowspan=1 width="100"| პორტრეტი !rowspan=1 width="140"| ღურა |- | '''[[ოქტავიანე ავგუსტუსი]]''' <br /> <small>CAESAR DIVI FILIVS '''AVGVSTVS'''</small> | [[23 ეკენია]], [[ჯვ. წ. 63]] წანა, [[ნოლა]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | [[16 ღურთუთა]], [[ჯვ. წ. 27]] წანა - [[19 მარაშინათუთა]], [[14|14 წანა]] | გინირთჷ პირველ "დე ფაქტო" იმპერატორო [[რომიშ სენატი|სენატიშ]] მარცხებაშ გეშა. |align="center"| [[ფაილი:Aug11 01.jpg|100px]] | [[19 მარაშინათუთა]], 14 წანა <br /> შილებე ღურჷ სირჩინუშ გეშა, ვარ-და დოჸვილეს, ვარ-და დუდი დიჸვილჷ. |- | '''[[ტიბერიუსი]]''' <br /> <small>'''TIBERIVS''' CAESAR AVGVSTVS</small> | [[16 გერგობათუთა]], [[ჯვ. წ. 42]] წანა, [[რომი]] | [[19 მარაშინათუთა]], 14 წანა - [[16 მელახი]], [[37|37 წანა]] | ავგუსტუსიშ ჩილიშ, ლივიაშ სქუა პირველ გურგინუაშე, ავგუსტუსიშ სქუაჸონერი. |align="center"| [[ფაილი:(Venice) Tiberius Portrait of the 'Imperium Maius' type in Museo Archeologico Nazionale.jpg|100px]] | [[16 მელახი]], 37 წანა <br /> შილებე დოღურუ სირჩინათ, ვარ-და დოჸვილეს. |- | '''[[კალიგულა]]''' <br /> <small>'''GAIVS''' CAESAR AVGVSTVS GERMANICVS</small> | [[31 მარაშინათუთა]], [[12]] წანა, [[ანციო]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | [[18 მელახი]], [[37]] წანა - [[24 ღურთუთა]], [[41]] წანა | [[ტიბერიუსი]]შ ჯიმასქუაშ, [[გერმანიკუსი]]შ სქუა. |align="center"| [[ფაილი:Gaius Caligula Head.jpg|100px]] | [[24 ღურთუთა]], [[41]] წანა <br /> დოჸვილეს სენატორეფქ დო [[პრეტორიანელეფიშ გვარდია]]ქ. |- | '''[[კლავდიუსი]]''' <br /> <small>TIBERIVS '''CLAVDIVS''' CAESAR AVGVSTVS GERMANICVS</small> | [[1 მარაშინათუთა]], [[ჯვ. წ. 10]] წანა, [[ლუგდუნი]], [[გალეფიშ იმპერია|გალია]] | [[24 ღურთუთა]], [[41]] წანა - [[13 გჷმათუთა]], [[5]]4 წანა | [[ტიბერიუსი]]შ ჯიმასქუა, [[გერმანიკუსი]]შ ჯიმა დო [[კალიგულა]]შ ჯიმადი; იმპერატორო გჷმაცხადჷ [[პრეტორიანალეფიშ გვარდია]]ქ. |align="center"| [[ფაილი:Claudius (M.A.N. Madrid) 01.jpg|100px]] | [[13 გჷმათუთა]], 54 წანა <br /> შილებე დუჸვილუდჷკო ჩილს, [[აგრიპინა|აგრიპინა უკულაშის]] [[ნერონი]]შ საჯგიროთ. |- | '''[[ნერონი]]''' <br /> <small>'''NERO''' CLAVDIVS CAESAR AVGVSTVS GERMANICVS</small> | [[15 ქირსეთუთა]], [[37]] წანა, [[ანციო]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | [[13 გჷმათუთა]], [[54]] წანა - [[11 მანგი]], [[68]] წანა. | [[გერმანიკუსი]]შ მოთა დო [[კლავდიუსი]]შ სქუაჸონერი. |align="center"| [[ფაილი:Nero Glyptothek Munich 321.jpg|100px]] | [[11 მანგი]], [[68]] წანა <br /> დუდი დიჸვილჷ თიშ უკული, მუთ სენატიქ ოკათე ტერო გაგმაცხადჷ. |- |} === ოთხი იმპერატორიშ წანა დო ფლავიუსეფიშ დინასტია === {| class="wikitable" |- !rowspan=1 width="180"| ჯოხო !rowspan=1 width="100"| დაბადება !rowspan=1 width="100"| მართუა !rowspan=1 width="190"| მონძეობაშ ნება !rowspan=1 width="100"| პორტრეტი !rowspan=1 width="140"| ღურა |- | '''[[გალბა]]''' <br /> <small>SERVIVS '''GALBA''' IMPERATOR CAESAR AVGVSTVS</small> | [[24 ქირსეთუთა]], [[ჯვ. წ. 3]] წანა, [[ტერაცინა]]წკჷმა ხოლოს, [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | [[8 მანგი]], [[68]] წანა - [[15 ღურთუთა]], [[69]] წანა | ხემანჭუაფა აშეჸოთჷ [[ნერონი]]შ დუდიშჸვილუაშ უკული, ესპანეთიშ ლეგიონეფიშ მოხვარათ. | valign=top | [[ფაილი:Stockholm - Antikengalerie 4 - Büste Kaiser Galba.jpg|100px]] | [[15 ღურთუთა]], [[69]] წანა <br /> დოჸვილჷ [[პრეტორიანალეფიშ გვარდია]]ქ. |- | '''[[ოტონი]]''' <br /> <small>MARCVS '''OTHO''' CAESAR AVGVSTVS</small> | [[25 პირელი]], [[32]] წანა, [[ფერენტინო]], [[ეტრურია]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | [[15 ღურთუთა]], [[69]] წანა - [[16 პირელი]], 69 წანა | იმპერატორო დარინჷ [[პრეტორიანალეფიშ გვარდია]]ქ. |align="center"| [[ფაილი:Oth001.jpg|100px]] | [[16 პირელი]], წანა <br /> დუდი დიჸვილჷ [[Battle of Bedriacum]] წაგებაშ უკული. |- | '''[[ვიტელიუსი]]''' <br /> <small>AVLVS '''VITELLIVS''' GERMANICVS AVGVSTVS</small> | [[24 ეკენია]], [[15]] წანა, [[რომი]] | [[17 პირელი]], [[69]] წანა - [[20 ქირსეთუთა]], [[69]] წანა | ხემანჭუაფა აშეჸოთჷ გერმანიაშ ლეგიონეფიშ მოხვარათ. |align="center"| [[ფაილი:Aulus Vitellius (MRABASF Matritum) 01.jpg|100px]] | [[20 ქირსეთუთა]], 69 წანა <br /> დოჸვილეს [[ვესპასიანე]]შ ჯარიშკოჩეფქ. |- | '''[[ვესპასიანე]]''' <br /> <small>TITVS FLAVIVS CAESAR '''VESPASIANVS''' AVGVSTVS</small> | [[17 გერგობათუთა]], [[9]] წანა, [[Falacrina|Falacrine]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | [[1 კვირკვე]], 69 წანა - [[24 მანგი]], [[79]] წანა | ხემანჭუაფა აშეჸოთჷ ბჟაეიოლიშ ლეგიონეფიშ მოხვარათ. |align="center"| [[ფაილი:Vespasianus02 pushkin.jpg|100px]] | [[24 მანგი]], 79 წანა <br /> დოღურჷ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[ტიტუსი]]''' <br /> <small>'''TITVS''' FLAVIVS CAESAR VESPASIANVS AVGVSTVS</small> | [[30 ქირსეთუთა]], [[39]] წანა, [[რომი]] | [[24 მანგი]], [[79]] წანა - [[13 ეკენია]], [[81]] წანა | [[ვესპასიანე]]შ სქუა. |align="center"| [[ფაილი:Head Titus Glyptothek Munich 338.jpg|100px]] | [[13 ეკენია]], [[81]] წანა <br /> დოღურჷ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[დომიციანე]]''' <br /> <small>TITVS FLAVIVS CAESAR '''DOMITIANVS''' AVGVSTVS</small> | [[24 გჷმათუთა]], [[51]] წანა, [[რომი]] | [[14 ეკენია]], 81 წანა - [[18 ეკენია]], [[96]] წანა | [[ვესპასიანე]]შ სქუა |align="center"| [[ფაილი:Domitien.jpg|100px]] | [[18 ეკენია]], 96 წანა <br /> დოჸვილეს სასამართალო მოხელეეფქ. |- |} === ანტონინეფიშ დინასტია === {| class="wikitable" |- !rowspan=1 width="180"| ჯოხო !rowspan=1 width="100"| დაბადება !rowspan=1 width="100"| მართუა !rowspan=1 width="190"| მონძეობაშ ნება !rowspan=1 width="100"| პორტრეტი !rowspan=1 width="140"| ღურა |- | '''[[ნერვა]]''' <br /> <small>MARCVS COCCIEVS '''NERVA''' CAESAR AVGVSTVS, <small> | [[8 გერგობათუთა]], 30 წანა, [[ნარნი]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | [[18 ეკენია]], 96 წანა - [[27 ღურთუთა]] 98 წანა | იმპერატორო გჷმაცხადჷ [[რომიშ სენატი|სენატიქ]]. |align="center"| [[ფაილი:Nerva Tivoli Massimo.jpg|100px]] | [[27 ღურთუთა]], 98 წანა <br /> ღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[ტრაიანე]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS VLPIVS NERVA '''TRAIANVS''' AVGVSTVS</small> | [[18 ეკენია]], 53 წანა, [[იტალიკა]], [[ბეტიკა]] | [[28 ღურთუთა]], 98 წანა - [[7 მარაშინათუთა]], 117 წანა | [[ნერვა]]შ სქუჸაონერი. |align="center"| [[ფაილი:Trajan-Xanten.JPG|100px]] | [[7 მარაშინათუთა]], 117 წანა <br /> ღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[ადრიანე]]''' <br /> <small>CAESAR PVBLIVS AELIVS TRAIANVS '''HADRIANVS''' AVGVSTVS <small> | [[24 ღურთუთა]], 76 წანა, [[იტალიკა]], [[ბეტიკა]] ვარა [[რომი]] | [[11 მარაშინათუთა]], 117 წანა - [[10 კვირკვე]], 138 წანა | [[ტრაიანე]]შ სქუჸაონერი. |align="center"| [[ფაილი:(Venice) Ancient Roman busts in the Museo archeologico nazionale - Colossal head of Hadrian.jpg|100px]] | [[10 კვირკვე]], 138 წანა <br /> ღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[ანტონინუს პიუსი]]''' <br /> <small>CAESAR TITVS AELIVS HADRIANVS '''ANTONINVS''' AVGVSTVS PIVS</small> | [[19 ეკენია]], 86 წანა, [[ლანუვიუმი]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | [[10 კვირკვე]], 138 წანა - [[7 მელახი]], 161 წანა | [[ჰადრიანუსი]]შ სქუჸაონერი. |align="center"| [[ფაილი:Antoninus Pius Glyptothek Munich 337.jpg|100px]] | [[7 მელახი]], 161 წანა <br /> ღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[მარკუს ავრელიუსი]]''' <br /> <small>CAESAR '''MARCVS AVRELIVS''' ANTONINVS AVGVSTVS</small> | [[26 პირელი]], 121 წანა, [[რომი]] | [[7 მელახი]], 161 წანა - [[17 მელახი]], 180 წანა | [[ანტონინუს პიუსი]]შ სქუჸაონერი, მართუნდუ იმპერიას [[ლუციუს ვერუსი|ლუციუს ვერუსწკჷმა]] ართო 169 წანაშა. |align="center"| [[ფაილი:Marcus Aurelius Glyptothek Munich.jpg|100px]] | [[17 მელახი]], 180 წანა <br /> ღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[ლუციუს ვერუსი]]''' <br /> <small>CAESAR '''LVCIVS''' AVRELIVS '''VERVS''' AVGVSTVS</small> | [[15 ქირსეთუთა]], 130 წანა, [[რომი]] | [[7 მელახი]], 161 წანა - ? მელახი, 169 წანა | [[ანტონინუს პიუსი]]შ სქუა, მართუნდუ იმპერიას ღურაშა [[მარკუს ავრელიუსი|მარკუს ავრელიუსწკჷმა]] ართო. |align="center"| [[ფაილი:Lucius verus.jpg|100px]] | მელახი, 169 წანა <br /> ღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[კომოდუსი]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS AVRELIVS '''COMMODVS''' ANTONINVS AVGVSTVS <small> | [[31 მარაშინათუთა]], 161 წანა, [[ლანუვიუმი]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | 177 წანა - [[31 ქირსეთუთა]], 192 წანა | [[მარკუს ავრელიუსი]]შ სქუა. |align="center"| [[ფაილი:Commodus Musei Capitolini MC1120.jpg|100px]] | [[31 ქირსეთუთა]], 192 წანა <br /> დოჸვილეს სახენწჷფო ახნარებაშ ბორჯის. |} === ხუთი იმპერატორიშ წანა დო სევერუსეფიშ დინასტია === {| class="wikitable" |- !rowspan=1 width="180"| ჯოხო !rowspan=1 width="100"| დაბადება !rowspan=1 width="100"| მართუა !rowspan=1 width="190"| მონძეობაშ ნება !rowspan=1 width="100"| პორტრეტი !rowspan=1 width="140"| ღურა |- | '''[[პერტინაქსი]]''' <br /> <small>CAESAR PVBLIVS HELVIVS '''PERTINAX''' AVGVSTVS</small> | [[1 მარაშინათუთა]], 126 წანა, [[ალბა]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | [[1 ღურთუთა]], 193 წანა - [[28 მელახი]], 193 წანა | იმპერატორო გჷმაცხადჷ [[პრეტორიანალეფიშ გვარდია]]ქ. |align="center"| [[ფაილი:Alba Iulia National Museum of the Union 2011 - Possible Statue of Roman Emperor Pertinax Close Up, Apulum.JPG|100px]] | [[28 მელახი]], 193 წანა <br /> დოჸვილჷ [[პრეტორინალეფიშ გვარდია]]ქ. |- | '''[[იულიანე]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS '''DIDIVS''' SEVERVS '''IVLIANVS''' AVGVSTVS</small> | 133 წანა ვარა 137 წანა, [[მილანი]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | [[28 მელახი]], 193 წანა - [[1 მანგი]], 193 წანა | იმპერატორო გჷმაცხადჷ [[პრეტორიანალეფიშ გვარდია]]ქ. |align="center"| [[ფაილი:DidiusJulianusSest.jpg|100px]] | [[1 მანგი]], 193 წანა <br /> ღურათ დასაჯეს [[რომიშ სენატი|სენატიშ]] ზოჯუათ. |- | '''[[სეპტიმიუს სევერუსი]]''' <br /> <small>CAESAR LVCIVS '''SEPTIMIVS SEVERVS''' PERTINAX AVGVSTVS</small> | [[11 პირელი]], 145 წანა, [[ლეპტიშ მაგნა]], [[Africa Province|აფრიკა]] | [[9 პირელი]], 193 წანა - [[4 ფურთუთა]], 211 წანა | ნძალანება აშეჸოთჷ [[პანონია|პანონიაშ]] ლეგიონეფიშ მოხვარათ. |align="center"| [[ფაილი:Septimius Severus busto-Musei Capitolini.jpg|100px]] | [[4 ფურთუთა]], 211 წანა <br /> ღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[კარაკალა]]''' <br /> <small>CAESAR '''MARCVS AVRELIVS''' SEVERVS '''ANTONINVS''' PIVS AVGVSTVS</small> | [[4 პირელი]], 188 წანა, [[ლუგდუნი]], [[ლუგდუნიშ გალია]] | 198 წანა - [[8 პირელი]], 217 წანა | [[სეპტიმიუს სევერუსი]]შ სქუა. იმპერიას მართუნდუ მუამუშიწკჷმა ართო 198 წანაშე, [[გეტა]] დო სეპტიმუს სევერუსწკჷმა ართო 209 წანაშე 211 წანაშ ფურთუთაშახ, უკული - 211 წანაშე ხვალე გეტაწკჷმა ართო. |align="center"| | [[8 პირელი]], 217 წანა <br /> [[მარკუს ოპელიუს მაკრინუსი|მაკრინუსიშ]] შეთქმულებაშ მეჯინათ დოჸვილჷ ჯარიშკოჩიქ. |- | '''[[გეტა]]''' <br /> <small>CAESAR PVBLIVS SEPTIMIVS '''GETA''' AVGVSTUS</small> | [[7 მელახი]], 189 წანა, [[რომი]] | 209 წანა - [[26 ქირსეთუთა]], 211 წანა | [[სეპტიმიუს სევერუსი]]შ სქუა, იმპერიას მართუნდუ მუამუშიწკჷმა დო [[კარაკალა]]წკჷმა ართო მართუნდუ 209 წანაშე 211 წანაშ ფურთუთაშა, ხვალე კარაკალეწკჷმა ართო - 211 წანაშ ქირსეთუთაშახ. |align="center"| [[ფაილი:Geta.jpg|100px]] | [[26 ქირსეთუთა]], 211 წანა <br /> დოჸვილეს [[კარაკალა]]შ ზოჯუათ. |- | '''[[მაკრინუსი]]''' <br /> <small>MARCVS OPELLIVS SEVERVS '''MACRINVS''' AVGVSTVS PIVS FELIX</small> <br /> <br /> <br />'''[[დიადუმენიანი|დიადუმენიანწკჷმა]]''' ''ართო'' <br /><small>MARCVS OPELLIVS ANTONINVS '''DIADUMENIANUVS'''</small> | c. 165 წანა, [[შარშალი]], [[მავრიტანია]] | [[11 პირელი]], 217 წანა - [[8 პირელი]], 218 წანა | შილებე დოჸვილჷ [[კარაკალა]] დო დუდი გაგმაცხადჷ იმპერატორო, მუში სქუა [[დიადუმენიანი]] – ახალნარდი იმპერატორო 217 წანაშ მესის. |align="center"| [[ფაილი:Aureus Macrinus-RIC 0079.jpg|100px]] | [[8 მანგი]], 218 წანა <br /> ჟირხოლო დასაჯეს ღურათ ელაგაბალუსიშ სასარგებლოთ. |- | '''[[ჰელიოგაბალუსი]]''' <br /> <small>MARCVS AVRELIVS ANTONINVS AVGVSTVS</small> | c. 203 წანა, [[ჰომსი|ემესა]], [[სირია (რომიშ პროვინცია)|სირია]] | [[8 მანგი]], 218 წანა - [[11 მელახი]], 222 წანა | [[სეპტიმიუს სევერუსი]]შ ნოსაშ მოთა, [[კარაკალა]]შ უკანონო სქუა, იმპერატორო აღიარჷ სირიაშ ლეგიონეფქ. |align="center"| [[ფაილი:Bust of Elagabalus - Palazzo Nuovo - Musei Capitolini - Rome 2016 (2).jpg|100px]] | [[11 მელახი]], 222 წანა <br /> დოჸვილ [[პრეტორიანალეფიშ გვარდია]]ქ. |- | '''[[ალექსანდრე სევერუსი]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS AVRELIVS '''SEVERVS ALEXANDER''' AVGVSTVS</small> | [[1 გჷმათუთა]], 208 წანა, [[არკა]], [[იუდეა]] | [[13 მელახი]], 222 წანა - [[18 მელახი]], 235 წანა | [[სეპტიმიუს სევერუსი]]შ ნოსაშ მოთა, [[ელაგაბალუსი]]შ ჯიჯისქუა დო მონძე. |align="center"| [[ფაილი:Alexander severus.jpg|100px]] | [[18 მელახი]], 235 წანა <br /> დოჸვილჷ არმიაქ. |} === მასუმა ოშწანურაშ კრიზისი === {| class="wikitable" |- !rowspan=1 width="180"| ჯოხო !rowspan=1 width="100"| დაბადება !rowspan=1 width="100"| მართუა !rowspan=1 width="190"| მონძეობაშ ნება !rowspan=1 width="100"| პორტრეტი !rowspan=1 width="140"| ღურა |- | '''[[მაქსიმინუსი|მაქსიმინუს თრაკიალი]]''' <br /> <small>CAESAR GAIVS JVLIVS VERVS '''MAXIMINVS''' AVGVSTVS </small> | c.173 წანა, [[თრაკია]] ვარა [[მოეზია]] | [[20 მელახი]], 235 წანა - პირელი, 238 წანა | იმპერატორო გჷმაცხადჷ გერმანიაშ ლეგიონეფქ [[ალექსანდრე სევერუსი]]შ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Max thrax.jpg|100px]] | პირელი, 238 წანა <br /> დოჸვილჷ [[პრეტორიანალეფიშ გვარდია]]ქ. |- | '''[[გორდიანე I]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS ANTONIVS '''GORDIANVS''' SEMPRONIANVS AFRICANVS AVGVSTVS</small> | c. 159 წანა, [[ფრიგია]]? | [[22 მელახი]], 238 წანა - [[12 პირელი]], 238 წანა | დუდი გჷმაცხადჷ იმპერატორო [[გორდიანუს II]]-წკჷმა ართო. |align="center"| [[ფაილი:Gordianus elder pushkin.jpg|100px]] | პირელი, 238 წანა <br /> დუდი დიჸვილჷ გორდიანუს II-შ ღურაშ ამბეშ გაგებაშ უკული. |- | '''[[გორდიანე II]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS ANTONIVS '''GORDIANVS''' SEMPRONIANVS ROMANVS AFRICANVS AVGVSTVS</small> | c. 192 წანა, ? | [[22 მელახი]], 238 წანა - [[12 პირელი]], 238 წანა | დუდი გჷმაცხადჷ იმპერატორო [[გორდიანუს I]]-წკჷმა ართო. |align="center"| [[ფაილი:GordianusIIsest.jpg|100px]] | პირელი, 238 წანა <br /> დოღურუ [[მაქსიმინუსი]]შ წინაღმდეგ [[კართაგენიშ ბურჯაფი (238)|კართაგენიშ ბურჯაფის]]. |- | '''[[პუპიენუსი]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS CLODIVS '''PVPIENVS MAXIMVS''' AVGVSTVS</small> | c. 178 წანა, ? | [[22 პირელი]], 238 წანა - [[29 კვირკვე]], 238 წანა | რომიშ სენატიქ გჷმაცხადჷ იმპერატორო [[ბალბინუსი|ბალბინუსწკჷმა]] ართო; მოგვიანაფილო მართუნდუ იმპერიას ბალბინუსწკჷმა დო [[გორდიანუს III]]-წკჷმა ართო. |align="center"| [[ფაილი:Bust of Pupienus - Palazzo Nuovo - Musei Capitolini - Rome 2016.jpg|100px]] | [[29 კვირკვე]], 238 წანა <br /> დოჸვილჷ [[პრეტორიანალეფიშ გვარდია]]ქ. |- | '''[[ბალბინუსი]]''' <br /> <small>CAESAR DECIMVS CAELIVS CALVINVS BALBINVS PIVS AVGVSTVS</small> | ? | [[22 პირელი]], 238 წანა - [[29 კვირკვე]], 238 წანა | რომიშ სენატიქ გჷმაცხადჷ იმპერატორო [[პუპიენუსი|პუპიენუსწკჷმა]] ართო; მოგვიანაფილო მართუნდუ იმპერიას პუპიენუსწკჷმა დო [[გორდიანუს III]]-წკჷმა ართო. |align="center"| | [[29 კვირკვე]], 238 წანა <br /> დოჸვილჷ [[პრეტორიანალეფიშ გვარდია]]ქ. |- | '''[[გორდიანე III]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS ANTONIVS '''GORDIANVS''' AVGVSTVS</small> | [[20 ღურთუთა]], 225 წანა, [[რომი]] | [[22 პირელი]], 238 წანა - [[11 ფურთუთა]], 244 წანა | იმპერატორო გჷმოაცხადჷ [[გორდიანუს I]]-შ დო [[გორდიანუს II]]-შ მახუჯეეფქ, უკული - [[რომიშ სენატი|სენატიქ]]; იმეპრიას 238 წანაშე მართუნდუ [[პუპიენუსი|პუპიენუს]] დო [[ბალბინუსი|ბალბინუსწკჷმა]] ართო. |align="center"| [[ფაილი:Gordian iii.jpg|100px]] | [[11 ფურთუთა]], 244 წანა <br /> უჩინებუ რე, შილებე დოჸვილჷ [[ფილიპე არაბი|ფილიპე არაბიქ]]. |- | '''[[ფილიპე არაბი]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS IVLIVS '''PHILLIPVS''' AVGVSTVS</small> | c. 204 წანა, [[შაჰბა]], [[სირია (რომიშ პროვინცია)|სირია]] | ფურთუთა, 244 წანა - ეკენია/გჷმათუთა, 249 წანა | ნძალანება აშეჸოთჷ [[გორდიანუს III]]-შ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Bust_of_emperor_Philippus_Arabus_-_Hermitage_Museum.jpg|100px]] | ეკენია/გჷმათუთა, 249 წანა <br /> დოღურუ [[დეციუსი|დეციუსიშ]] წინაღმდეგ ბურჯაფი,, [[ვერონა]]წკჷმა ხოლოს. |- | '''[[დეციუსი]]''' <br /> <small>CAESAR GAIVS MESSIVS QVINTVS TRAIANVS '''DECIVS''' AVGVSTVS</small> <br /> <br /> '''[[ჰერენიუს ეტრუსკუსი]]''' ''ართო'' | c. 201 წანა, [[მარტინცი|ბუდალია]], [[პანონია]] | ეკენია/გჷმათუთა, 249 წანა - მანგი, 251 წანა | იმპერატორ გჷმაცხადეს დუნაიშ ლეგიონეფქ დო დამარცხ ფილიპე არაბი ბურჯაფის. მუში სქუა [[ჰერენიუს ეტრუსკუსი]] მართუნდუ იმპერიას მუმაწკჷმა ართო. |align="center"| [[ფაილი:Emperor Traianus Decius (Mary Harrsch).jpg|100px]] | მანგი, 251 წანა <br /> ჟირხოლო დოჸვილეს [[აბრიტუსიშ ბურჯაფი]]ს. |- | '''[[ჰოსტილიანუსი]]''' <br /> <small>CAESAR CAIVS VALENS '''HOSTILIANVS''' MESSIVS QVINTVS AVGVSTVS</small> | [[რომი]] | მანგი, 251 წანა - 251 წანა | [[დეციუსი]]შ სქუა დო [[რომიშ სენატი|სენატიშე]] აღიარაფილი მონძე. |align="center"| | ეკენია/გჷმათუთა 251 წანა <br /> ღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[ტრებონიანე]]''' <br /> <small>CAESAR GAIVS VIBIVS '''TREBONIANVS GALLVS''' AVGVSTVS</small> <br /> <br /> <br /> '''[[ვოლუსიანუსი|ვოლუსიანუსწკჷმა]]''' ''ართო'' | 206 წანა, [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | მანგი, 251 წანა - მარაშინათუთა, 253 წანა | იმპერატორო გჷმაცხადეს დუნაიშ ლეგიონეფქ [[დეციუსი]]შ ღურაშ უკული. იმპერიას მართუნდუ სქუაწკჷმა, [[ვოლუსიანუსი|ვოლუსიანუსწკჷმა]] ართო. |align="center"| [[ფაილი:Trebonianus Gallus bronze well-lit.jpg|100px]] | მარაშინათუთა 253 წანა <br /> დოჸვილეს მუშ ჯარიშკოჩეფქ [[ემილიანუსი]]შ სასარგებლოთ. |- | '''[[ემილიანუსი]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS '''AEMILIVS AEMILIANVS''' AVGVSTVS</small> | c. 207 წანა [[აფრიკა (პროვინცია)|აფრიკა]] | მარაშინათუთა, 253 წანა - გჷმათუთა, 253 წანა | იმპერატორო გჷმაცხადეს დუნაიშ ლეგიონეფქ გოთბიშ დამარცხებაშ უკული. გინირთჷ იმპერატორო [[ტრებონიანუს გალი]]შ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:AemilianusAnt.jpg|100px]] | ეკენია/გჷმათუთა, 253 წანა <br /> დოჸვილეს მუშ ჯარიშკოჩეფქ [[ვალერიანუსი]]შ სასარგებლოთ. |- | '''[[ვალერიანე]]''' <br /> <small>CAESAR PVBLIVS LICINIVS '''VALERIANVS'''AVGVSTVS</small> | c. 200 წანა | გჷმათუთა, 253 წანა - 260 წანა | იმპერატორო გჷმაცხადეს რაინიშ ლეგიონეფქ [[ტრებონიანუს გალი]]შ ღურაშ უკული. გინირთჷ იმპერატორო [[ემილიანუსი]]შ უკული. |align="center"| [[ფაილი:ValarianusIsest.jpg|100px]] | 260 წანაშ უკული <br /> ვალერიანუსი ოჭოფეს სპარსეფქ დო ტყვეობას დოღურუ. |- | '''[[გალიენუსი]]''' <br /> <small>CAESAR PVBLIVS LICINIVS EGNATIVS '''GALLIENVS''' AVGVSTVS</small> | ? | გჷმათუთა, 253 წანა - ეკენია, 268 წანა | [[ვალერიანუსი]]შ სქუა, მუწკჷმა ართო მართუნდუ 253 წანაშე. |align="center"| [[ფაილი:Gallienus.jpg|100px]] | ეკენია, 268 წანა <br /> დოჸვილეს უჩინებუ ვითარაფას. |- | '''[[კლავდიუს II]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS AVRELIVS CLAVDIVS AVGVSTVS </small> | [[10 მესი]], 213 წანა/214 წანა, [[სირმი]] | ეკენია, 268 წანა - ღურთუთა, 270 წანა | ნძალანება აშეჸოთჷ [[გალიენუსი]]შ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Antoninianus Claudius II-RIC 0137.jpg|100px]] | ღურთუთა, 270 წანა <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[კვინტილუსი]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS AVRELIVS CLAVDIVS QVINTILLVS AVGVSTVS </small> | ? , [[სირმი]] | ღურთუთა 270 წანა - 270 წანა | [[კლავდიუს II]]-შ ჯიმა, ნძალანება აშეჸოთჷ მუში ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Antoninianus Quintillus-s3243.jpg|100px]] | [[270|270 AD]] <br /> უჩინებუ რე; შილებე დოჸვილეს, ვარა დუდი დიჸვილჷ. |- | '''[[ავრელიანე]]''' <br /> <small>CAESAR LVCIVS DOMITIVS AVRELIANVS AVGVSTVS </small> | [[9 ეკენია]], 214 წანა/215 წანა , [[სირმი]] | ეკენია, 270 წანა - ეკენია, 270 წანა | იმპერატორო გჷმაცხადეს დუნაიშ ლეგიონეფქ [[კლავდიუს II]]-შ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Busto_di_Claudio_II_il_Gotico,_Brescia,_Santa_Giulia.jpg|100px]] | ეკენია, 275 წანა <br /> დოჸვილჷ [[პრეტორიანალეფიშ გვარდია]]ქ. |- | '''[[ტაციტუსი]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS CLAVDIVS TACITVS AVGVSTVS </small> | ?, [[ინტერამნა]] | [[25 ეკენია]], 275 წანა - მანგი, 276 წანა | იმპერატორო ეშაგორჷ რომიშ სენატიქ, [[ავრელიანუსი]]შ ოთირალო. |align="center"| [[ფაილი:Antoninianus Tacitus-s3315-light.jpg|100px]] | მანგი, 276 წანა <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[ფლორიანუსი]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS ANNIVS FLORIANVS AVGVSTVS </small> | ? | მანგი, 276 წანა - ეკენია? 276 წანა | შილებე [[ტაციტუსის]]შ ჯიმაჸონერი, იმპერატორო ეშაგორჷ არმიაქ. |align="center"| [[ფაილი:Antoninianus Florianus-unpub ant hercules.jpg|100px]] | ეკენია? [[276|276 AD]] <br /> დოჸვილეს მუშ ჯარიშკოჩეფქ [[პრობისი]]შ სასარგებლოთ. |- | '''[[პრობუსი]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS AVRELIVS PROBVS AVGVSTVS </small> | [[232|232 წელი]], [[სირმი]] | ეკენია? 276 წანა - ეკენია/გჷმათუთა 282 წანა | ბჟაეიოლი პროვინიეფიშ მამართვალი, იმპერატორო გჷმაცხადეს დუნაიშ ლეგიონეფქ |align="center"|[[ფაილი:Probus Musei Capitolini MC493.jpg|100px]] | ეკენია/გჷმათუთა 282 წანა <br /> დოჸვილეს მუშ ჯარიშკოჩეფქ [[კარუსი]]შ სასარგებლოთ. |- | '''[[კარუსი]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS AVRELIVS CARVS AVGVSTVS </small> | c. 230 წანა, [[ნარბონა]] | ეკენია/გჷმათუთა 282 წანა - კვირკვეშ ბოლო/მარაშინათუთაშ დაჭყაფუ 283 წანა. | ნძალანება აშეჸოთჷ [[პრობუსი]]შ ჸვილუაშა, ვარა უკული. |align="center"| [[ფაილი:Carus.jpg|100px]] | კვირკვეშ ბოლო/მარაშინათუთაშ დაჭყაფუ 283 წანა <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ (?!). |- | '''[[კარინუსი]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS AVRELIVS CARINVS AVGVSTVS </small> | ? | კვირკვეშ ბოლო/მარაშინათუთაშ დაჭყაფუ 283 წანა - 285 წანა | [[კარუსი]]შ სქუა, იმპერატორო გინირთჷ [[ნუმერიანუსი|ნუმერიანუსწკჷმა]] ართო. |align="center"| [[ფაილი:CarinusAureus.jpg|100px]] | 285 წანა <br /> დოღურუ [[დიოკლეტიანე]]შ წინაღმდეგ ბურჯაფის. |- | '''[[ნუმერიანე]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS AVRELIVS NVMERIVS NVMERIANVS AVGVSTVS </small> | ? | კვირკვეშ ბოლო/მარაშინათუთაშ დაჭყაფუ 283 წანა - 285 წანა? | [[კარუსი]]შ სქუა, იმპერატორო გინირთჷ [[კარინუსი|კარინუსწკჷმა]] ართო. |align="center"| | 284 წანა <br /> უჩინებუ რე; შილებე დოჸვილეს. |} == დომინატი == === ტეტრარქია & კონსტანტინიანეფიშ დინასტია === {| class="wikitable" |- !rowspan=1 width="180"| ჯოხო !rowspan=1 width="100"| დაბადება !rowspan=1 width="100"| მართუა !rowspan=1 width="190"| მონძეობაშ ნება !rowspan=1 width="100"| პორტრეტი !rowspan=1 width="140"| ღურა |- | '''[[დიოკლეტიანე]]''' <br /> <small>CAESAR GAIVS AVRELIVS VALERIVS '''DIOCLETIANVS''' AVGVSTVS</small> | c. [[22 ქირსეთუთა]], 244 წანა, [[დუკლია]], [[დალმაცია]] | [[20 გერგობათუთა]], 284 წანა - [[1 მესი]], 305 წანა | იმპერატორო გჷმაცხადჷ არმიაქ [[ნუმერიანუსი]]შ ღურაშ უკული დო მართუნდუ იმპერიას [[მაქსიმინუსი|მაქსიმინუსწკჷმა]] ართო. |align="center"| [[ფაილი:Istanbul_-_Museo_archeol._-_Diocleziano_(284-305_d.C.)_-_Foto_G._Dall'Orto_28-5-2006.jpg|100px]] | [[3 გერგობათუთა]], 311 წანა <br /> ხვისტაშე გინოდირთჷ; დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[მაქსიმინუსი]]''' <br /> <small>CAESAR GAIVS AVRELIVS VALERIVS '''MAXIMIANVS''' AVGVSTVS</small> | c. 250 წანა, [[სირმი]], [[პანონია]] | [[1 პირელი]], 286 წანა - [[1 მესი]], 305 წანა | „ავგუსტუსო“ გჷმაცხადჷ [[დიოკლეტიანე]]ქ 286 წანას. |align="center"| [[ფაილი:IMP MAXIMIANVS P AVG.gif|100px]] | 310 წანა <br /> [[დიოკლეტიანე]]წკჷმა ართო გინოდირთჷ ხვისტაშე, მარა ჟირშა ცადჷ ხვისტაშ დორთინაფა. საბოლოოთ ოჭოფუ [[კონსტანტინე დიდი|კონსტანტინე დიდიქ]] დო დუდი დაჸვილაფუ. |- | '''[[კონსტანციუს I ქლორუსი]]''' <br /> <small>CAESAR GAIVS FLAVIVS VALERIVS '''CONSTANTIVS''' AVGVSTVS</small> | [[31 მელახი]], c. 250 წანა, [[დარდანია]], [[მოეზია]] | [[1 მესი]], 305 წანა - [[25 კვირკვე]], 306 წანა | „კეისარო“ გჷმაცხადჷ [[მაქსიმიანუსი|მაქსიმიანუსიქ]] 293 წანას. |align="center"| [[ფაილი:Const.chlorus02 pushkin.jpg|100px]] | 310 წანა <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[გალერიუსი]]''' <br /> <small>CAESAR '''GALERIVS''' VALERIVS MAXIMIANVS AVGVSTVS</small> | c. 260 წანა, [[გამზიგრადი]], [[მოეზია]] | [[1 მესი]], 305 წანა - მესი 311 წანა | „კეისარო“ გჷმაცხადჷ [[დიოკლეტიანე]]ქ [[293|293 წანას]]. |align="center"| [[ფაილი:Galerius.jpg|100px]] | [[311|311 წანა]] <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[სევერუს II]]''' <br /> <small>FLAVIVS VALERIVS '''SEVERVS''' AVGVSTVS </small> | ? | ზარხული [[306|306 წანა]] - მელახი/პირელი [[307|307 წანა]] | „კეისარო“ გჷმაცხადჷ [[კონსტანციუს ქლოროსი|კონსტანციუს ქლორისიქ]] [[305|305 წანას]]. გინირთჷ „ავგუსტუსო“ [[306|306 წანას]]. |align="center"| [[ფაილი:Follis-Flavius Valerius Severus-trier RIC 650a.jpg|100px]] | [[16 ეკენია]], [[307|307 წანა]] <br /> [[მაქსენციუსი|მაქსენციუსიქ]] ოჭოფუ დო ღურათ დოსაჯჷ. |- | '''[[კონსტანტინე დიდი|კონსტანტინე I დიდი]]''' <br /> <small>CAESAR FLAVIVS '''CONSTANTINVS''' VALERIVS AVGVSTVS </small> | [[27 ფურთუთა]] c. [[272|272 წანა]], [[ნიში]], [[მოეზია]] | [[25 კვირკვე]], [[306]] - [[22 მესი]], [[337|337 წანა]] | [[კონსტანციუს ქლოროსი]]შ სქუა, გჷმაცხადეს იმპერატორო მუმამუშიშ ჯარიშკოჩეფქ. [[გალერიუსი|გალერიუსიქ]] გჷმაცხადჷ „კეისარაო“ [[306|306 წანას]], [[მაქსიმინუს დაია|მაქსიმინუსიქ]] [[307|307 წანას]] - „ავგუსტუსო“ სევერუსიშ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Constantine Musei Capitolini.jpg|100px]] | [[22 მესი]], [[337|337 წანა]] <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[მაქსენციუსი]]''' <br /> <small>MARCVS AVRELIVS VALERIVS '''MAXENTIVS''' AVGVSTVS </small> | c. [[278]], ? | [[28 გჷმათუთა]], [[306|306 წანა]] - [[28 გჷმათუთა]], [[312|312 წანა]] | [[მაქსიმიანუსი]]შ სქუა, ნძალანება აშეჸოთჷ 306 წანას [[კონსტანციუს ქლოროსი]]შ ღურაშ უკული. კეისარო გინირთჷ 307 წანას სევერუსიშ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Maxentius02 pushkin.jpg|100px]] | [[28 გჷმათუთა]], [[312|312 წანა]] <br /> დოღურუ [[მილვიანიშ ხინჯიშ ბურჯაფი]], [[კონსტანტინე დიდი]]შ წინაღმდეგ. |- | '''[[მაქსიმინუს II (დაია)|მაქსიმინუს II]]''' <br /> <small>CAESAR GALERIVS VALERIVS '''MAXIMINVS''' AVGVSTVS </small> | [[20 გერგობათუთა]] c. [[270|270 წანა]], [[დაკია]] | [[1 მესი]], [[311|311 წანა]] - კვირკვე/მარაშინათუთა [[313|313 წანა]] | [[გალერიუსი]]შ ჯიმასქუა; გინირთჷ „კეისარო“ [[305|305 წანას]], „ავგუსტუსო“ - [[ლიცინიუსი|ლიცინიუსწკჷმა]] ართო [[311|311 წანას]]. |align="center"| [[ფაილი:Daza01 pushkin.jpg|100px]] | კვირკვე/მარაშინათუთა [[313|313 წანა]] <br /> ომოქალაქე ლჷმას [[ლიცინიუსი|ლიცინიუსწკჷმა]], შილებე დუდი დიჸვილჷ. |- | '''[[ლიცინიუსი]]''' <br /> <small>CAESAR GAIVS VALERIVS '''LICINIVS''' AVGVSTVS </small> <br /> <br /> ''with'' <br /> '''[[ვალერიუს ვალენსი]]''' <br /> '''[[მარტინიანუსი]]''' | c. [[250|250 წანა]], [[გამზიგარდი]], [[მოეზია]] | [[11 გერგობათუთა]], [[308|308 წანა]] - [[18 ეკენია]], [[324|324 წანა]] | ბჟადალს "ავგუსტუსო" დარინუ გალერიუსიქ 308 წანას, მუში ღურაშ უკული გინირთჷ ბჟაეიოლიშ მამართვალო ხოლო მაქსიმიუსწკჷმა ართო. უკული ომოქალაქე ლჷმას დამარცხჷ მაქსიმინუსი. ბჟადალს "ავგუსტუსო" დიო [[ვალერიუს ვალენსი]]ქ დიშანჷ [[317|317 წანას]], უკული - [[მარტინიანუსი]]ქ [[324|324 წანას]]. |align="center"| [[ფაილი:Licinius1.jpg|100px]] | [[325|325 წანა]] <br /> კონსტანტინექ დამარცხჷ დო ღურათ დოსაჯჷ ომოქალაქე ლმას [[324|324 წანას]]. |- | '''[[კონსტანტინე II (რომის იმპერატორი)|კონსტანტინე II]]''' <br /> <small>CAESAR FLAVIVS CLAVDIVS '''CONSTANTINVS''' AVGVSTVS </small> | [[316|316 წანა]], [[არლი]] | [[22 მესი]], [[337|337 წანა]] - [[340|340 წანა]] | [[კონსტანტინე დიდი]]შ სქუა. გინირთჷ "კეისარო" 317 წანას, უკული "ავგუსტუსო" მუშ ჯიმალეფწკჷმა, [[კონსტანციუს II]] დო [[კონსტანსი|კონსტანსწკჷმა]] ართო. |align="center"| [[ფაილი:Constantius II.jpg|100px]] | [[340|340 წანა]] <br /> დოღურუ [[კონსტანსი]]წკჷმა ლჷმას. |- | '''[[კონსტანციუს II]]''' <br /> <small>CAESAR FLAVIVS IVLIVS '''CONSTANTIVS''' AVGVSTVS </small> | [[7 მარაშინათუთა]], [[317|317 წანა]], [[სირმი]], [[პანონია]] | [[22 მესი]], [[337|337 წანა]] - [[3 გერგობათუთა]], [[361|361 წანა]] | [[კონსტანტინე დიდი]]ს შვილი. გინირთჷ ავგუსტუსო მუშ ჯიმალეფწკჷმა [[კონსტანტინე II]] დო [[კონსტანტი]]წკჷმა ართო. |align="center"| [[ფაილი:Bust of Constantius II (Mary Harrsch).jpg|100px]] | [[361|361 წანა]] <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[კონსტანტი]]''' <br /> <small>CAESAR FLAVIVS IVLIVS '''CONSTANS''' AVGVSTVS </small> | [[320|320 წანა]], ? | [[22 მესი]], [[337|337 წანა]] - [[350|350 წანა]] | [[კონსტანტინე დიდი]]შ სქუა. გინირთჷ ავგუსტუსო მუშ ჯიმალეფწკჷმა [[კონსტანტინე II]] დო [[კონსტანციუს II|კონსტანციუს II-წკჷმა]] ართო. |align="center"| [[ფაილი:Emperor Constans Louvre Ma1021.jpg|100px]] | [[350|350 წანა]] <br /> დოჸვილეს [[მაგნეციუსი]]შ ზოჯუათ. |- | '''[[იულიანე განდგომილი]]''' <br /> <small>CAESAR FLAVIVS CLAVDIVS '''IVLIANVS''' AVGVSTVS </small> | [[331|331 წანა]]/[[332|332 წანა]], [[კონსტანტინეპოლი]], [[თრაკია]] | ფურთუთა [[360|360 წანა]] - [[26 მანგი]], [[363|363 წანა]] | [[კონსტანციუს II]]-შ ჯიჯისქუა. „ავგუსტუსო“ გჷმაცხადეს მუშ ჯარიშკოჩეფქ [[360|360 წანას]]. |align="center"| [[ფაილი:JulianusII-antioch(360-363)-CNG.jpg|100px]] | [[26 მანგი]], [[363|363 წანა]] <br /> ოღურალო დიჭკირჷ ბურჯაფის. |- | '''[[იოვიანე]] ''' <br /> <small>CAESAR FLAVIVS '''IOVIANVS''' AVGVSTVS </small> | [[331|331 წანა]], [[სინგიდუნუმი]], [[მოეზია]] | [[26 მანგი]], [[363|363 წანა]] - [[17 ფურთუთა]], [[364|364 წანა]] | [[იულიან განდგომილი]]შ არმიაშ გენერალი. იმპერატორო გჷმაცხადეს მუშ ჯარიშკოჩეფქ იულიანიშ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Jovian1.jpg|100px]] | [[17 ფურთუთა]], [[364|364 წანა]] <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- |} === ვალენტინიანეფიშ დინასტია === {| class="wikitable" |- !rowspan=1 width="180"| ჯოხო !rowspan=1 width="100"| დაბადება !rowspan=1 width="100"| მართუა !rowspan=1 width="190"| მონძეობაშ ნება !rowspan=1 width="100"| პორტრეტი !rowspan=1 width="140"| ღურა |- | '''[[ვალენტინიანე I]]''' <br /> <small>FLAVIVS '''VALENTINIANVS''' AVGVSTVS</small> | [[321|321 წანა]], [[ვინკოვცი]], [[პანონია]] | [[26 ფურთუთა]], [[364|364 წანა]] - [[17 გერგობათუთა]], [[375|375 წანა]] | იმპერატორო ეშაგორჷ არმიაქ. |align="center"| [[ფაილი:ValentinianI.jpg|100px]] | [[17 გერგობათუთა]], [[375|375 წანა]] <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[ვალენტი]]''' <br /> <small>FLAVIVS IVLIVS '''VALENS''' AVGVSTVS</small> | [[328|328 წანა]], [[ვინკოვცი]], [[პანონია]] | [[28 მელახი]], [[364|364 წანა]] - [[9 მარაშინათუთა]], [[378|378 წანა]] | [[ვალენტინიანუს I]]-შ ჯიმა, დუდი გჷმაცხადჷ „ავგუსტუსო“. |align="center"| [[ფაილი:Valens Honorius Musei Capitolini MC494.jpg|100px]] | [[9 მარაშინათუთა]], [[378|378 წანა]] <br /> დოღურუ გოთეფიშ წინაღმდეგ [[ადრიანოპოლისიშ ბურჯაფი]]ს. |- | '''[[გრაციანე]]''' <br /> <small>FLAVIVS '''GRATIANVS''' AVGVSTVS</small> | [[18 პირელი]]/[[23 მესი]], [[359|359 წანა]], [[სირმი]], [[პანონია]] | [[4 მარაშინათუთა]], [[367|367 წანა]] - [[25 მარაშინათუთა]], [[383|383 წანა]] | [[ვალენტინიანუს I]]-შ ჯიმა, გინირთჷ უკლაში „ავგუსტუსო“ [[367|367 წანას]], უნჩაშ ავგუსტუსო – [[ვალენტინიანუს I]]-შ ღურაშ უკული. |align="center"| | [[25 მარაშინათუთა]], [[383|383 წანა]] <br /> დოჸვილეს არყებულეფქ. |- | '''[[ვალენტინიანე II]]''' <br /> <small>FLAVIVS '''VALENTINIANVS''' JVNIOR AVGVSTVS</small> | [[371]], [[მილანი]], [[იტალია (რომის პროვინცია)|იტალია]] | [[17 გერგობათუთა]], [[375|375 წანა]] - [[15 მესი]], [[392|392 წანა]] | [[ვალენტინიანუს I]]-შ ჯიმა, იმპერატორო გჷმაცხადჷ Pannonian არმიაქ [[ვალენტინიანუს I]]-შ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Statue of emperor Valentinian II detail.JPG|100px]] | [[15 მესი]], [[392|392 წანა]] <br /> უჩინებუ რე, შილებე დოჸვილეს, ვარა დუდი დჸივილჷ. |} === თეოდოსიანიდეფი === {| class="wikitable" |- !rowspan=1 width="180"| ჯოხო !rowspan=1 width="100"| დაბადება !rowspan=1 width="100"| მართუა !rowspan=1 width="190"| მონძეობაშ ნება !rowspan=1 width="100"| პორტრეტი !rowspan=1 width="140"| ღურა |- | '''[[თეოდოსიუს I]]''' <br /> <small>FLAVIVS '''THEODOSIVS''' AVGVSTVS</small> | [[11 ღურთუთა]], 347 წანა, [[კოკა (ესპანეთი)|კოკა]], [[ესპანეთი]] | [[1 ღურთუთა]], 375 წანა - [[17 ღურთუთა]], 395 წანა | ავგუსტუსო გჷმაცხადჷ [[გრაციანუსი|გრაცინიანუსიქ]] [[ვალენსი]]შ ღურაშ უკული. გინირთჷ უნჩაში ავგუსტუსო [[ვალენტინიანუს II]]-შ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Theodosius.jpg|100px]] | [[17 ღურთუთა]], 395 წანა <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[ჰონორიუსი]]''' <br /> <small>FLAVIVS '''HONORIVS''' AVGVSTVS</small> <br /> <br /> | [[9 ეკენია]], 384 წანა, ? | [[23 ღურთუთა]], 393 წანა - [[15 მარაშინათუთა]], 423 წანა | [[თეოდოსიუს I]]-შ სქუა; უკლაშ ავგუსტუსო გჷმაცხადჷ თეოდოსიუსიქ 393 წანას, უნჩაშ ავგუსტუსო გინირთჷ მუმაშ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Honorius steel engraving.jpg|100px]] | [[15 მარაშინათუთა]], 423 წანა <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[კონსტანტინე III (რომის იმპერატორი)|კონსტანტინე III]]''' <br /> <small>FLAVIVS '''CONSTANTIVS''' AVGVSTVS</small> <br /> <br /> | ?, [[ნიში]], [[მოეზია]] | [[8 ფურთუთა]], 421 წანა - [[2 ეკენია]], 421 წანა | დექორწინჷ [[თეოდოსიუს I]]-იშ ოსურსქუაშე დო ავგუსტუსობაშა ამაღალჷ [[ჰონორიუსი|ჰონორისიქ]]. |align="center"| [[ფაილი:Solidus Constantius III-RIC 1325.jpg|100px]] | [[2 ეკენია]], 421 წანა <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[იოვინუსი]]''' <br /> <br /> <br /> | ? | [[27 მარაშინათუთა]], 423 წანა - მესი, 425 წანა | იმპერატორო გჷმაცხადჷ კასტინუსიქ. |align="center"| [[ფაილი:Solidus Johannes-s4283.jpg|100px]] | [[მანგი]] ვარა [[კვირკვე]] 425 წანა <br /> დემარცხჷ [[ვალენტინიანუს III]]-შ წინაღმდეგ ბურჯაფის, ოჭოფეს დო ღურათ დასაჯეს. |- | '''[[ვალენტინიანე III]]''' <br /> <small>FLAVIVS PLACIDIVS VALENTINIANVS AVGVSTVS</small> <br /> <br /> | [[2 კვირკვე]], 419 წანა, [[რავენა]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | [[23 გჷმათუთა]], 424 წანა - [[16 მელახი]], 455 წანა | [[კონსტანტინე III]]-სქუა, კეისარო გჷმაცხადჷ [[თეოდოსიუს II]] [[ჰონორიუსი]]შ ღურაშ უკული, ავგუსტუსო გინირთჷ [[იოვინუსი]]შ დამარცხებაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Solidus ValentinianIII-wedding.jpg|100px]] | [[16 მელახი]], 455 წანა <br /> დოჸვილეს. |} === ბჟადალ რომიშ ეკონია იმპერატორეფი === {| class="wikitable" |- !rowspan=1 width="180"| ჯოხო !rowspan=1 width="100"| დაბადება !rowspan=1 width="100"| მართუა !rowspan=1 width="190"| მონძეობაშ ნება !rowspan=1 width="100"| პორტრეტი !rowspan=1 width="140"| ღურა |- |''[[პეტრონიუს მაქსიმე]]''' <br /> <small>FLAVIVS ANICIVS PETRONIVS MAXIMVS AVGVSTVS</small> | c. 396 წანა, ? | [[17 მელახი]], 455 წანა - [[31 მესი]], 455 წანა | დუდი გჷმაცხადჷ იმპერატორო არმიაშ მოხვარათ, [[ვალენტინიანუს III]]-შ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Solidus Petronius Maximus-RIC 2201.jpg|100px]] | [[31 მესი]], 455 წანა <br /> დოჸვილეს, შილებე კათაშ აგვართაქ დოქოლჷ. |- | '''[[ავიტუსი]]''' <br /> <small>EPARCHIVS AVITVS AVGVSTVS</small> | c. [[385]], ? | [[9 კვირკვე]], 455 წანა - [[17 გჷმათუთა]], 456 წანა | იმპერატორო გჷმაცხადჷ [[ვესტგოთეფი]]შ მაფაქ [[თეოდორიხი|თეოდორიხიქ]] [[პეტრონიუს მაქსიმუსი]]შ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Tremissis Avitus-RIC 2402.jpg|100px]] | 17 გჷმათუთაშ უკული, 456 წანა <br /> იმპერატორიშ ხვისტაშე გაგთარაგუ [[რიციმერი|რიციმერქ]]. |- | '''[[მაიორიანი]]''' <br /> <small>IVLIVS VALERIVS MAIORIANVS AVGVSTVS</small> | გერგობათუთა, 420 წანა, ? | პირელი, 457 წანა - [[2 მარაშინათუთა]], 461 წანა | იმპერატორო დარინუ [[რიციმერი|რიციმერქ]]. |align="center"| [[ფაილი:As Majorian-RIC 2646v.jpg|100px]] | [[7 მარაშინათუთა]], 461 წანა <br /> ხვისტაშე გაგთარაგვეს მუშ ჯარიშკოჩეფქ, დოღურუ მალას უჩინებუ ვითარაფას. |- | '''[[ლიბიუს სევერუსი]]''' <br /> <small>LIBIVS SEVERVS AVGVSTVS</small> | ?, [[ლუკანია]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | გერგობათუთა, 461 წანა - მარაშინათუთა, 465 წანა | იმპერატორო დარინუ [[რიციმერი|რიციმერქ]]. |align="center"| [[ფაილი:As Libius Severus-Ricimer MonogramRIC 2716.jpg|100px]] | მარაშინათუთა, 465 წანა <br /> შილებე დოჸვილჷ [[რიციმერი|რიციმერქ]]. |- | '''[[ანთიმოზი]]''' <br /> <small>PROCOPIVS ANTHEMIVS AVGVSTVS</small> | c. 420 წანა | [[12 პირელი]], 467 წანა - [[11 კვირკვე]], 472 წანა | იმპერატორო დარინუ [[რიციმერი|რიციმერქ]]. |align="center"| [[ფაილი:Tremissis Anthemius-RIC 2842.jpg|100px]] | [[11 კვირკვე]], 472 წანა <br /> ღურათ დასაჯჷ [[რიციმერი|რიციმერქ]]. |- | '''[[ოლიბრიუსი]]''' <br /> <small>FLAVIVS ANICIVS OLYBRIVS AVGVSTVS</small> | c. 420 წანა | [[11 კვირკვე]], 472 წანა - [[2 გერგობათუთა]], 472 წანა | [[ვალენტინიანუს III]]-შ სინჯა; იმპერატორო აღიარჷ [[რიციმერი|რიციმერქ]]. |align="center"| [[ფაილი:Anicius Olybrius.png|100px]] | [[2 გერგობათუთა]], 472 წანა <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[გლიცერიუსი]]''' | ? | მელახი, 473 წანა - მანგი, 474 წანა | იმპერატორო აღიარჷ [[Gundobad]]-ქ ([[რიციმერი]]შ მონძე). |align="center"| [[ფაილი:Glicerio - MNR Palazzo Massimo.jpg|100px]] | 480 წანაშ უკული <br /> ხვისტაშე გაგთარაგუ [[იულიუს ნეპოტი|იულიუს ნეპოტიქ]] დი გინირთჷ ეპისკოპოსო რომაულ კათოლიკურ ეკლესიას. ღურაშ ბორჯი დო აბანი უჩინებუ რე. |- | '''[[იულიუს ნეპოტი]]''' | c. 430 წანა, ? | მანგი, 474 წანა - [[28 მარაშინათუთა]], 475 წანა (იტალიას); - გაზარხული 480 წანა | ბჟაეიოლ იმპერიაშ იმპერატორიშ, [[ლეონ I]]-იშ დასქუა/ჯიმასქუა. |align="center"| | [[ფაილი:Tremissis Julius Nepos-RIC 3221.jpg|100px]] | 480 წანა <br /> ხვისტაშე გჷთარაგუ [[ფლავიუს ორესტე]]ქ. |- | '''[[რომულუს ავგუსტულუსი]]''' | ? | [[31 გჷმათუთა]], 475 წანა - [[4 ეკენია]], 476 წანა (იტალიას) | იმპერატორო დარინუ მუმამუშიქ, [[ფლავიუს ორესტე]]ქ. |align="center"| [[ფაილი:RomulusAugustus.jpg|100px]] | 480 წანაშ უკული <br /> ხვისტაშე გჷთარაგუ [[ოდოაკრი|ოდოაკრქ]]; უჩინებუ რე მუში ბედი. |} == ლიტერატურა == * Chris Scarre,Brandon Shaw, ''Chronicle of the Roman Emperors'', Thames & Hudson, 1995, Reprinted 2001, <small>ISBN 0-500-05077-5</small> * Tacitus, ''The Annals of Imperial Rome'', Penguin Classics, Michael Grant Publications Ltd, 1971, Reprinted 1985, <small>ISBN 0-14-044060-7</small> * Martha Ross, ''Rulers and Governments of the World, Vol.1 Earliest Times to 1491'', Bowker, 1978, <small>ISBN 0-85935-021-5</small> * Clive Carpenter, ''The Guinness Book of Kings Rulers & Statesmen'', Guinness Superlatives Ltd, 1978, <small>ISBN 0-900424-46-X</small> * R.F.Tapsell, ''Monarchs Rulers Dynasties and Kingdoms of The World'', Thames & Hudson, 1981, Reprinted 1987, <small>ISBN 0-500-27337-5</small> * Cornell, Tim and John Matthews. Atlas of the Roman World . New York: Facts On File, 1982. * Ferguson, John. Religions of the Roman Empire. Aspects of Greek and Roman Life. Ithaca, N.Y.: Cornell Univ. Press, 1970. * Grant, Michael. The Twelve Caesars. New York: Charles Scribner's Sons, 1975. * Jones, A. H. M. The Later Roman Empire 284—602. Norman, Okla.: Univ. of Oklahoma Press, 1964. * Miller, Fergus. The Emperor in the Roman World (31 B.C.—A.D. 337). Ithaca, N.Y.: Cornell Univ. Press, 1977. * Oxford Classical Dictionary. 3d ed. Oxford: Oxford Univ. Press, 1996. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.roman-emperors.org/impindex.htm რომიშ იმპერატორეფიშ ბიოგრაფიეფი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110216225011/http://www.roman-emperors.org/impindex.htm |date=2011-02-16 }}. * [http://www.capitolium.org/eng/imperatori/imperatori.htm რომიშ იმპერატორეფიშ ერკებული ჯვ. წ. 27 წანაშე 395 წანაშა.] * [http://www.livius.org/ei-er/emperors/emperors01.html პორტრეტეფიშ დო ფაქტეფიშ ფაილეფი.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110902085623/http://www.livius.org/ei-er/emperors/emperors01.html |date=2011-09-02 }} * [http://www.kchanson.com/CHRON/romanemp.html Roman Emperors from Augustus to Justinian 27 BCE—564 CE] [[კატეგორია:რომიშ იმპერატორეფი]] [[კატეგორია:რომიშ იმპერია]] j73i3w1st0hfeacj5xebfk2iq6f1oi7 0 17055 251702 243225 2026-07-31T22:13:40Z Narazeni 826 251702 wikitext text/x-wiki {{Short description|სახენწჷფო ბჟადალ აფრიკას}} {{ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = Burkina Faso {{collapsible list | titlestyle = background:transparent;text-align:center;line-height:normal;font-size:80%; | title = <small>{{nobold|''(ოფიციალურ ნინეფშა)''}}</small> <small>|{{lang-mos|Burkĩna Faso}} | {{lang-ff|𞤄𞤵𞤪𞤳𞤭𞤲𞤢 𞤊𞤢𞤧𞤮𞥅}} | {{lang-dyu|ߓߙߎߞߌߣߊ߫ ߝߊ߬ߛߏ߫}} </small> }} |ედომუშამი_ჯოხო = ბურკინა-ფასო |ოართე_ჯოხო = ბურკინა-ფასო |შილა = Flag of Burkina Faso.svg |გერბი = Coat of arms of Burkina Faso.svg |რუკა = Location Burkina Faso AU Africa.svg |ჰიმნი = [[ბურკინა ფასოშ ჰიმნი|Ditanyè]]<br>''(გომორძგუაშ ჰიმნი)''<br>{{center|}} [[ფაილი:Burkina faso anthem.ogg]]]] |დევიზი = {{plainlist| * {{lang-fr|"[[Patria o Muerte, Venceremos|La Patrie ou la Mort, Nous Vaincrons]]"}} * „ოდაბადე ვარ-და ღურა, ჩქი გიმობრძგუანთ“ }} |ოფიციალური_ნინეფი = [[ფრანგული ნინა|ფრანანგული]] |ნანანოღა= [[უაგადუგუ]] |რელიგია = {{ublist| |63.8% [[სილამ ბურკინა-ფასოს|ისლამი]] |{{Tree list}} *26.3% [[ქირსიანობა ბურკინა-ფასოს|ქირისანობა]] **20.1% [[კათოლიციზმ ბურკინა-ფასოს|კათოლიციზმი]] **6.2% [[პროტესტანტიზმი]] {{Tree list/end}} |9% [[ანიმიზმი]] |0.7% [[ვარელიგიურობა]] ''(2019)''}} |უდიდაში_ნოღა = უაგადუგუ |თარობაშ_ტიპი = უნიტარული [[გვერდო საპრეზიდენტო სისტემა|გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]] [[ოურდუმე ხუნტა]]შ მართუალაშ გიმე<ref>{{cite news |last1=Ndiaga |first1=Thiam |last2=Mimault |first2=Anne |title=Burkina Faso soldiers announce overthrow of military government |url=https://www.reuters.com/world/africa/heavy-gunfire-heard-burkina-faso-capital-reuters-witnesses-2022-09-30/ |access-date=1 October 2022 |date=30 September 2022 |location=[[Ouagadougou]] |quote=Traore appeared on television surrounded by soldiers and announced the government was dissolved, the constitution suspended and the borders closed.}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.thomassankara.net/appolinaire-jean-kyelem-de-tembela-jai-toujours-voulu-faire-un-livre-sur-la-revolution/ |title=Appolinaire Jean Kyelem de Tembela: 'j'ai toujours voulu faire un livre sur la révolution' |website=thomassankara.net |date=4 April 2014 |language=fr |access-date=25 December 2023}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.theafricareport.com/253271/burkina-faso-apollinaire-kyelem-de-tambela-captain-traores-surprise-prime-minister/ |title=Burkina Faso: Apollinaire Kyélem de Tambèla, Captain Traoré's surprise prime minister |work=The Africa Report |first1=Anna |last1=Sylvestre-Treiner |first2=Michel |last2=Wendpouiré Nana |date=25 October 2022 |access-date=25 December 2023 |url-access=subscription}}</ref> |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[თხილუაშ დო აკონწყუალაშ პატრიოტულ ყარაფიშ პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[იბრაჰიმ ტრაორე]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[იბრაჰიმ ტრაორე]] (''ობორჯეთ'') |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = [[ჟან ემანუელ უედრაოგო]] (''ობორჯეთ'') |კანონდუმადვალუ_ორგანო = [[ერუანული ასამბლეა (ბურკინა-ფასო)|ერუანული ასამბლეა]] |რანგი_ფართობით = 74-ა |ფართობი =274,200 |წყარი_% =0.146 |ოეგებიე_მახორობა =22,489,126 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 58-ო |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2023 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 86 ად. |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 126-ა |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = $72.820 მილიარდი |ედპ_ppp_რანგი =114-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$2,980 |მშპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 172-ა |აგი = 0.459 |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = <font color="red">დაბალი</font> |აგი_რანგი =123-ა |აგი_წანა = 2023 |ვალუტა= [[ბჟადალი აფრიკული CFA ფრანკი]] |ვალუტაშ_კოდი =XOF |ქიანაშ_კოდი = BF |ბორჯიშ_ორტყაფუ = (UTC+0) |cctld = [[.bf]] |ოტელეფონე_კოდი =[[+226]] }} '''ბურკინა-ფასო''' ({{lang-mos|Burkĩna Faso}}; {{lang-ff|𞤄𞤵𞤪𞤳𞤭𞤲𞤢 𞤊𞤢𞤧𞤮|italic=no}};<ref>{{cite web|url=https://www.unicode.org/cldr/cldr-aux/voting/36/pxml/seed/main/ff_Adlm.xml|title=ff_Adlm.xml|publisher=Unicode, Inc.}}</ref> {{lang-dyu|ߓߎߙߞߌߣߊ ߝߊߛߏ|italic=no}}<ref>{{cite web|url=https://web.library.yale.edu/notes-cataloging-nko-script|title=Notes on cataloging in the N'ko script|publisher=Yale University Library}}</ref>) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი|ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[სახენწჷფო]] [[ბჟადალი აფრიკა|ბჟადალ აფრიკას]]. ქიანას ოორუე-ბჟადალშე უხურგანს [[მალი]], ოორუე-ბჟაეიოლშე — [[ნიგერი]], ობჟათე-ბჟაეიოლშე — [[ბენინი]], ობჟათეშე — [[ტოგო]] დო [[განა]], თაშნეშე ობჟათე-ბჟადალშე — [[კოტ-დ’ივუარი]]. ქიანაშ ფართობი აკმადგინანს 274,223 კმ²-ის. [[2024]] წანაშ მუნაჩემეფით, ქიანაშ მახორობა დოხოლაფირო 23,286,000 ადამიერს აკმადგინანდჷ.<ref>{{Cite web |date=2024 |title=World Population Prospects 2024 |url=https://population.un.org/wpp/assets/Files/WPP2024_Summary-of-Results.pdf |website=Department of Economic and Social Affairs, United Nations}} </ref> [[1958]] წანას, ზოხორინალაშ მოპალუაშ უკული, ქიანას [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]] ჯოხოდჷ. [[1984]] წანას, თინწკჷმაიან [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|პრეზიდენტ]] [[თომას სანკარა|თომას სანკარაშ]] ინიციატივათ, ქიანას ჯოხოთგინუთირეს ბურკინა-ფასო. თიშ მენმოღალეეფს [[კანონ ბურკინაბეშ მენოღალობაშ გეშა|ბურკინაბეეფს]] უძახჷნა, ქიანაშ ნანანოღა დო უკაბეტაშ ნოღა რე [[უაგადუგუ]]. ბურკინა-ფასოშ უკაბეტაშ [[ეთნიკურ ბუნა]] რე [[მოსი (კათა)|მოსი]], ნამუქჷთ თე ტერიტორიას XI-XIII ოშწანურეფს დიხორეს. თინეფქ დარსხუეს [[მოსიშ ომაფეეფი|ომაფეეფი]], თინეფს შქას უაგადუგუ, ტენკოდოგო დო იატენგა. [[1896]] წანას, ქიანა [[საფრანგეთიშ კოლონიურ იმპერია|ფრანგეფქ]] ქიდიჸუნუეს, მუჭოთ [[საფრანგეთიშ ბჟადალ აფრიკა|საფრანგეთიშ ბჟადალ აფრიკაშ]] ნორთი; [[1958]] წანას, ჟიმოლენ ვოლტაქ [[ფრანგულ ჯარალუა]]შ აკოდგინალუაშა მიშმალ დოჸუნაფილ კოლონიათ გინირთჷ. [[1960]] წანას, ქიანაქ მიპალჷ რსულ ზოხორინალა, ნამუშ პირველ [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|პრეზიდენტ]] რდჷ [[მორის იამეოგო|მორის იამეოგო]]. ზოხორინალაშ მოპალუაშ უკული, ქიანა პოლიტიკურ ვასტაბილურას, [[გოლოფა საჰელიშ ტიოზის|გოლოფეფს]], შქირენას დო კორუფციას ობურჯუდჷ. ქიანას მოხვადჷ შხვადოშხვა სახენწჷფო მინორთაქ [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1966)|1966]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1980)|1980]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო გმინორთა(1982 )|1982]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1983)|1983]], [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (1987)|1987]] წანეფს დო ჟირშა 2022 წანას — [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2022, ღურთუთა)|ღურთუთას]] დო [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2022, ეკენია)|ეკენიას]]. თაშნეშე რდჷ სახენწჷფო მინორთაშ უშედეგე ცადებეფ [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთაშ ცადება (1989)|1989]], [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2015)|2015]] დო [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთაშ ცადება (2023)|2023]] წანეფს. ბურკინა-ფასო მოსოფელიშ ართ-ართ [[მერკეთ წუმოძინელ ქიანა|არძაშე მერკეთ წუმოძინელ ქიანათ]] სქიდუ, [[2022]] წანას, ედომუშამ დინოხოლენ პროდუქტ (ედპ) 16.226 მილიარდ [[ააშ დოლარი|აშშ დოლარ]] რდჷ. ქიანაშ მახორობაშ დოხოლაფირო 63.8% [[ისლამ ბურკინა-ფასოს|ისლამიშ]] გემაჸვენჯ რე, 26.3% — ქრისტიანობაშ, 9% — [[აფრიკულ ტრადიციული რელიგიეფი|ანიმისტურ რელიგიეფიშ]], გიშაკერზაფილო [[სუდ-უესტი (რეგიონი)|ქიანაშ ობჟათე-ბჟადალს]].<ref>{{cite web |last=Aib |first=Az |date=1 July 2022 |title=Burkina: 48,1% de la population du Sud-ouest pratique l'Animisme (officiel) |url=https://www.aib.media/2022/07/01/burkina-481-de-la-population-du-stud-ouest-pratique-lanimisme-officiel/ |access-date=15 October 2022 |website=AIB – Agence d'Information du Burkina |language=fr-FR |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326030716/https://www.aib.media/2022/07/01/burkina-481-de-la-population-du-sud-ouest-pratique-lanimisme-officiel/ |archive-date=26 March 2023}}</ref> ქიანაშ ოფიციალურ ნინეფ რე [[მოორე|მოსი]], [[დიულა ნინა|დიულა]] დო [[ფულანი|ფულა]] (1998 წანაშ მუნაჩემეფით), მოსიშ ნინაშა მახორობაშ გვერდშე უმოს რაგადანს. ქიანას 60-შე უმოს აბორიგენულ ნინა რე დო კონსტიტუცია ითოლწორენს შხვა ნინეფიშ კანონერო გჷმოცხადებას. [[2024]] წანაშ ღურთუთაშახ, ჸოფირ სათარობო დო ბიზნესიშ ნინა რდჷ [[ფრანგული ნინა|ფრანგულ ნინა]], მუჟანსჷთ საკონსტიტუციო თირუაშ რატიფიკაციათ, [[ინგლისური ნინა|ნგლისურწკჷმა]] ართო, თიშ სტატუსიქ „ოხანდე ნინაშა“ გიაკინჷ.<ref>{{Cite web |date=2023-12-07 |title=Africa News - Burkina abandons French as an official language |url=https://www.africanews.com/2023/12/07/burkina-abandons-french-as-an-official-language/}}{{Cite web |date=22 January 2024 |title=Decret Promulguant La Loi Constitutionnelle N° 045-2023/ALT |trans-title=Decree Promulgating Constitutional Law No. 045-2023/ALT |url=https://www.an.bf/storage/Loi/XzJuLCK5kHtKXgYU7Z7pADAGEPgwFV7J7DlX212n.pdf |language=fr}}</ref> ქიანაშ ტერიტორია გეოგრაფიულო ბიოანდაკორობამ რე დო იკათუანს [[ოქრო]]შ, [[მანგანუმი|მანგანუმიშ]], [[ლინჯი]]შ დო [[ქუაკირი]]შ ხვეიან ოზირუეფს. ანდაკულტურულ აკოდგინალუაშ გეშა, [[ბურკინა-ფასოშ ხელუანობა|ბურკინაბეურ ხელუანობა]] დინდარ დო ხანგჷრძე ისტორიათ გიშმეგორუ დო გლობალურო ჩინებულ რე მუშ ორთოდოქსულ სტილით.<ref>Roy, Christopher D. "Countries of Africa: Burkina Faso," Art and Life in Africa, {{cite web |title=Countries Resources |url=http://www.uiowa.edu/~africart/toc/countries.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140115211048/http://www.uiowa.edu/~africart/toc/countries.html |archive-date=15 January 2014 |access-date=14 April 2014}}</ref> ქიანაშ პოლიტიკურ გამაგალაშ ფორმა რე [[გვერდო საპრეზიდენტო სისტემა|გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]], სოდე წჷმორინაფილ რე ემაჸონაფალი, კანონმადვალუ დო სასამართო ხეშუულობათ. თინა რე [[გოერო|გოეროშ]], [[ფრანკოფონია]] შ დო [[ისლამური წოროხანდაშ ორგანიზაცია]]შ მაკათური. [[2024]] წანაშ 18 ღურთუთას, ბურკინა-ფასოქ გჷმაცხადუ [[ბჟადალი აფრიკაშ ქიანეფიშ ეკონომიკური წორომაჸალობა|ECOWAS]]-შე გიშულაშ გეშა დო [[აფრიკული რსხუ]]შე გარიცხეს თიშ უკული, მუთ თინეფქ ქაკათეს [[საჰელიშ სახენწჷფოეფიშ ალიანსი]]შ (AES) გოჭყაფასჷნ. == ისტორია == === ორდოიანი ისტორია === XI ოშწანურაშ დაჭყაფუს, [[განა|განაშ]] ამდღანერი ტერიტორიაშ ოორუე-ბჟაეიოლშე, ბურკინა-ფასოშ ასეიანი ტერიტორიაშა [[მოსი (ტომი)|მოსიშ]] ტომქ მორთჷ. მოსიშ ტომქ აბანური ტომეფი - ნიენიესა, გრუსი დო ბუსა დიქვემდებარჷ. დოგონიშ ტომქ ოორუეშა დიკინჷ. XIV ოშწანურაშე, ასეიანი ბურკინა-ფასოშ ტერიტორიას არსებენდჷ სახენწჷფო [[უაგადუგუ (სახენწჷფო)|უაგადუგუ]], [[იატენგა]], [[ტენკოდოგო (სახენწჷფო)|ტენკოდოგო]] დო [[ფადან-გურმაი]]. XIV ოშწანურაშე XVI ოშწანურაშახ იატენგაშ სახენწჷფოქ მეძობელი [[მალი|მალიშ]] დო [[სონგაი (სახენწჷფო)|სონგაიშ]] ტერიტორიაშ ნორთი ეჭოფუ. ===კოლონიური პერიოდი === XIX ოშწანურაშ ბოლოს, [[საფრანგეთი|ფრანფეფქ]] დიხეფიშ კოლონიზაცია ქიდიჭყეს. [[1895 წანა]]ს, იატენგაშ სახენწფოშ ჯარქ აკოცუ, [[1897 წანა]]ს [[ფადა-გურმა]]ქ საფრანგეთიშ [[პროტექტორატი]] აღიარუ. [[1904 წანა]]შე [[1919 წანა]]შახ, ჟიშენი ვოლტა, საფრანგეთიშ ჟიშენი სენეგალი-ნიგერიშ კოლონიაშა მიშმეშჷ, უკული გირთჷ ზოხო კოლონიათ. [[1934 წანა]]ს, რკინაშ შარაქ ქიდიგჷ [[აბიჯანი|აბიჯანიშახ]]. [[1947 წანა]]ს, ჟიშენი ვოლტაში კოლონია კინე აკადგინეს. ნძალას ეკმიკათუანდჷ [[აფრიკული დემოკრატიული გოართოიანაფა]] (ადგ), ნამუსჷთ დუდშე ხემანჯღვერენდჷ '''კულიბალი''', უკული '''[[მორის იამენგო|მორის იამენგო]]'''. [[1947 წანა]]შე [[1958 წანა]]შახ [[საფრანგეთიშ ჟიშენი ვოლტა]] საფრანგეთიშ ზუღაშ მელეიანი ტერიტორია რდჷ, უკული ეკიხანდჷ მუჭოთ [[ჟიშენი ვოლტაშ რესპუბლიკა]]შ ავტონომია, [[საფრანგეთიშ წორომაჸალობა|საფრანგეთიშ წორომაჸალობაშ]] აკოდგინალუას. [[1959 წანა]]ს, ქიანაშ პრეზიდენტი იამეოგო რდჷ, ნამუქჷთ მაართათ არძა პოლიტიკური პართია გაუქვუ, მუშ პარტიაშ მოხ. == ორთა == [[ფაილი:Burkina Faso Map.jpg|right|thumb|250px|ბურკინა-ფასო რუქას.]] ქიანაშ ტერიტორიაშ უმენტაში ნორთი — [[მოსი (პლატო)|მოსიშ]] რეღმამი პლატოს უკებჷ (სიმაღალა 200—500 მ.), სოდეთ იდვალუაფუ გიშართილი 750 მეტრაშახ სიმარალაშ ქჷნდჷრეფი. კლიმატი - [[სუბეკვატორიული კლიმატი|სუბეკვატორიული]], სქირე სეზონეფით (გერგობათუთაშე მელახიშახ; ქიანაშ ოორუე რაიონეფს 8—10 თუთას იგინძარებუ). ოწყარმალუე რშვილი — დოხოლაფირო 20 წყარმალუ რე; თაურჷშე არძაშე უმოს შანულამიე — [[უჩა ვოლტა]] დო [[ჩე ვოლტა]]. სქირე სეზონს არძა წყარმალუ ეთმესკირუ ვარდა ონდეთ მეხჷრჩანს. ქიანაშ ტერიტორიაშ უმენტაშობა ფორილიე ტიპიური დო მაღალტყალამი [[სავანა]]თ; აბან-აბანი იდვალუაფუ - სავანაშ ტყალეფი, ქვერჩხონი. ქიანაშ ტერიტორიაშ დოხოლაფირო 9 % [[ტყა]]ს უკებჷ. ტყარი ჩხოლარეფიშ მუდანობა ირკენს. თაქ ხე ნჯილოეფი, ლეოპარდეფი, მუნჭყვეფი, კამბეშეფი, ანტილოპეფი. ბრელიე მაფურინჯე დო მახოხინე. წყარმალუეფიშ ჭყენჭყამი წყარპიჯეფს ხე - ბეჰემოთეფი, ნიანგეფი, წყარიშ კუეფი. ქიანაშ ობჟათეთ გოფაჩილიე ჭანჯი [[ცეცე]]. [[ბენინი]] დო [[ნიგერი]]შ ხურგაწჷკმა იდვალუაფუ ერუანული პარკი - W (დაბლ-ვ), რეზერვატეფი. == პოლიტიკური დონწყუალა == * სახენწჷფოშ მადუდე — [[პრეზიდენტი]], საარძო ხონარიშ მეჩამათ გიშეგორუაფუ. * [[ხეშუულა|ხეშუულაშ]] მადუდე — [[პრემიერ-მინისტრი]], დუთმარინუანს პრეზიდენტი. * ართპალატამი [[პარლამენტი]] — [[ერუანული ასამბლეა (ბურკინა-ფასო)|ერუანული ასამბლეა]], 111 მაკათური გიშმეგორუაფუ საარძო ხონარიშ მეჩამათ, 5 წანაშ ვადათ. ==ეკონომიკა == [[ფაილი:Markt Banfora MS 2255.JPG|thumb|right|300px|პროდუქტეფიშ ბაზარი ნ. ბანფორს, ბურკინა-ფასო.]] ორთაშობური რესურსეფი — მარგანეციშ მადენიშ, ორქოშ, ფოსფორიტეფიშ - საბადოეფი, ლინჯიშ, ნიკელიშ, ტიტანიშ მადანი. ბურკინა-ფასო — მოსოფელიშ ართ-ართი უდაღარაში ქიანა რე. მოხანდეეფიშ 90 % ორთაშობური ოფუტე მეოურნობათიე დოკაფილი, ნამუსჷთ გოლოფა ოცილჷ. თარი საექსპორტო კულტურა — ბამბე. [[ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი|ედპ]] ართი მახორუშო (2009) — 1,2 ვთშ. ააშ დოლარი (206-ა აბანი მოსოფელს). სიდაღარაშ დონეშ გიმე რე - დოხოლაფირო მახორობაშ გვერდი. ოფუტეშ მეურნობა — ბამბე, არაქისი, ზეთიშ ჯა, სორგო, პურასქია, ლაიტი, ორზა; იმიარებუაფუ შხურეფი დო თხალეფი. წარმებაა — ბამბეშ დამუშება, ოშუმალეფიშ წარმება, ოფუტეშ პროდუქციაშ დამუშება, საპონიშ, სიგარეტიშ დო ტექსტილიშ წარმება, ორქოშ შიბა. === გალენი ვაჭრუა === ექსპორტი — 0,5 მლრდ. ააშ დოლარი 2008 წანას — ბამბე, ორინჯი, ორქო, ხორცი, ტყები. თარი მაჸიდეეფი — [[სინგაპური]] 16,6 %, [[ბელგია]] 12,6 %, [[ჩინეთი]] 11 %, [[ტაილანდი]] 8,9 %, [[განა]] 6,8 %, [[ინდოეთი]] 6,3 %. იმპორტი — 1,3 მლრდ. ააშ დოლარი 2008 წანას — ოწარმობუე მეკონ-მოკონი, ოჭკომალი პროდუქტეფი, ნაბთობპროდუქტეფი. თარი მიშმაღალარეფი — [[კოტ დ’ივუარი]] 26,7 %, [[საფრანგეთი]] 20 %, [[ტოგო]] 8 %, [[ლიბია]] 4,6 %. ოკათჷ ოერეფშქაშე ორგანიზაცია - [[აფრიკაშ, კარიბიშ ბასეინიშ დო რჩქალი ოკიანეშ რეგიონიშ ქიანეფი|აკრ-შ ქიანეფს]]. == ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული გორთუალა == [[ფაილი:Burkina Faso Regions (ru).png|right|400px|ბურკინა-ფასოშ აკანეფი.]] ბურკინა-ფასო გორთილიე 13 აკანო , 45 პროვინციათ დო 301 დეპარტამენტო. {| align="center" class="standard" |+ ! |№ ! |აკანი ! |კოხოდვალა [[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]] ! |ადმინისტრაციული ცენტრი ! |პროვინციეფიშ მუდანობა ! |ფართობი, კმ² ! |მახორობა (2006), ადმ. ! |მეჭედალა, ადმ/კმ² |----- | 1 | [[ბულკე-დუ-მუხუნი]] | Boucle du Mouhoun | [[დედუგუ]] | 6 | 34 479 | 1 434 847 | 41,62 |----- | 2 | [[კასკადეფი (ბურკინა-ფასო)|კასკადეფი]] | Cascades | [[ბანფორა]] | 2 | 16 663 | 524 956 | 31,50 |----- | 3 | [[ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ცენტრალური]] | Centre | [[უაგადუგუ]] | 1 | 2 805 | 1 523 980 | 543,31 |----- | 4 | [[ბჟაეიოლ-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟაეიოლ-ცენტრალური]] | Centre-Est | [[ტენკოდოგო]] | 3 | 14 852 | 1 132 023 | 76,22 |----- | 5 | [[ოორუე-ცენტრალუეი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ოორუე-ცენტრალური]] | Centre-Nord | [[კაია (ნოღა)|კაია]] | 3 | 19 508 | 1 203 073 | 61,67 |----- | 6 | [[ბჟადალ-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟადალ-ცენტრალური]] | Centre-Ouest | [[ქუდუგუ]] | 4 | 21 853 | 1 183 473 | 54,16 |----- | 7 | [[ობჟათე-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ობჟათე-ცენტრალური]] | Centre-Sud | [[მანგა (ნოღა)|მანგა]] | 3 | 11 313 | 638 379 | 56,43 |----- | 8 | [[ბჟაეიოლი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟაეიოლი]] | Est | [[ფედა-ნგურმა]] | 5 | 46 256 | 1 209 399 | 26,15 |----- | 9 | [[ჟიშენი ბასეინეფი]] | Hauts-Bassins | [[ბობო-დიულასო]] | 3 | 26 606 | 1 410 284 | 53,01 |----- | 10 | [[ოორუე აკანი (ბურკინა-ფასო)|ოორუე]] | Nord | [[უახიგუია]] | 4 | 17 601 | 1 182 770 | 67,20 |----- | 11 | [[ცენტრალური პლატო (ბურკინა-ფასოშ აკანი)|ცენტრალური პლატო]] | Plateau-Central | [[ზინიარი]] | 3 | 8 545 | 647 516 | 75,78 |----- | 12 | [[სახელი (ბურკინა-ფასოშ აკანი)|სახელი]] | Sahel | [[დორი (ბურკინა-ფასო)|დორი]] | 4 | 36 130 | 808 928 | 22,39 |----- | 13 | [[ობჟათე-ბჟადალი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ობჟათე-ბჟადალი]] | Sud-Ouest | [[გაუა (ბურკინა-ფასო)|გაუა]] | 4 | 16 576 | 623 056 | 37,59 |- style="background: #CCC;" | ||არძო ართო|| || ||45||273 187||13 522 684||49,50 |} == მახორობა == [[ფაილი:Burkina-Faso-Demography.png|thumb|200px|right|1960 წანაშე 2010 წანაშახ მახორობაშ მუდანობაშ თირუა (სტატისტიკაშ დო დემოგრაფიაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფი, 2012). მახორობა ვითოშობათ.]] ბურკინა-ფასოშ ჯინჯიერი მახორობა ჟირ თარი ეთნიკური ბუნას ორხველჷ: [[გურეფიშ ნინა|გურეფი]] (კათა), ნამუშათ მიშმჷურს ქიანაშ უდიდაში მახორობა '''მოსი''' (ნთელ მახორონაშ - 4 8,6 %), თეწკჷმა ართო შხვადოშხვა ტომეფი დო კათეფი - ''სისალა'', ''მბუინი'', [[გა (კათა)|გა]], [[ბობო (კათა)|ბობო]] (6,8 %), ''ლობი'' (4,3 %), ''გურუნსი'' (6 %), ''გურმა'' (7 %), [[სენუფო (კათა)|სენუფო]] (2,2 %); დო [[მანდე (კათა)|მანდე]], ნამუსჷთ ორხველჷ - ''ბუსა'', ''ბისა'', [[სამო (კათა)|სამო (სანუ)]] 6,5 %, [[ხაუსა (კათა)|ხაუსა]], [[სონიკე (კათა)|სონიკე]], [[დიულა კათა)|დიულა]], ''ფულბე''; ქიანაშ ოორუეთ - [[სონგაი(კათა)|სონგაი]] დო [[ტუარეგეფი]] ოხორანა. რელიგია — [[ისლამი|მუსულმანეფი]] - 60,5 %, აბორიგენული კულტეფი - 15,3 %, [[ქირსიანობა|ქირსიანეფი]] (უმენტაშო [[კათოლიციზმი|კათოლიკეფი]]) — 23,2 %. ნოღაშ მახორობა — 20 %. [[მახორობაშ მეჭედალა]] 48,2 ადმ./კმ². '''მახორობაშ მუდანობა''': 16,2 მლნ ([[2010]] წანაშ კვირკვეშ ფასებათ). '''ნანდული ძინა:''' * 3,1 % (11-ა აბანი მოსოფელს) '''მახორობაშ ხანობური აკოდგინალუა:''' * 0-14 წანა: 46,2 % * 15-64 წანა: 51,3 % * 65 წანა დო ეშე: 2,5 % '''მახორობაშ ოშქაშე ხანი:''' * გვალო — 16,8 წანა, თენეფს შქას ** ქომოლკათა 16,6 წანა ** ოსურკათა 17 წანა '''დაბადება:''' * 44,0 - 1000 ადამიერშო (4-ა აბანი მოსოფელს) '''ღურა:''' * 13,0 - 1000 ადამიერშო '''ჩქჷჩქჷშ რურა:''' * 83 - 1000 ჩქჷჩქჷშო (13-ა აბანი მოსოფელს) '''მახორობაშ თელარაშ ოშქაშე მუდანობა:''' * გვალო — 53 წანა (203-ა აბანი მოსოფელს) ** ქომოლკათა— 51 წანა ** ოსურკათა — 55 წანა იმუნოდეფიციტური ვირუსით დალახება (აივ) — 1,6% ([[2007]] წანაშ ფასებათ) მახორობას ჭარუა-კითხირიშ რჩქინა — 29% ქომოლკათა, 15% ოსურკათა ([[2003]] წანაშ ფასებათ) == დღახუეფი == * [[1 ღურთუთა]] — [[ახალი წანა]] * [[3 ღურთუთა]] — [[1966 წანა]]შ აქციაეფიშ გოშინა * [[8 მელახი]] — ოსურეფიშ დღა * [[1 მესი]] — ხანდაშ დღა * [[5 მარაშინათუთა]] — ზოხორინალაშ დღა ([[საფრანგეთი|საფრანგეთიშე]], 1960) * [[11 ქირსეთუთა]] — ერუანული დღა ვარდა რესპუბლიკაშ დღა == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.primature.gov.bf/ ბურკინა-ფასოშ თარობაშ ვებ-ხასჷლა]([[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]]) * [http://www.presidence.bf/ ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტიშ ვებ-ხასჷლა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090216223633/http://www.presidence.bf/ |date=2009-02-16 }}([[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]]) * [http://www.africana.ru/lands/BurcinaFaso სასარგებლე ინფორმაცია ბურკინა-ფასოშე] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120812014800/http://www.africana.ru/lands/BurcinaFaso/ |date=2012-08-12 }} * [http://archive.travel.ru/burkina_faso ბურკინა-ფასოშ პროფილი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120720222343/http://archive.travel.ru/burkina_faso/ |date=2012-07-20 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასო| ]] [[კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] b3ghtl1chl6z1af4lz7w32i0jzrzagi 251704 251702 2026-07-31T22:21:35Z Narazeni 826 /* */ 251704 wikitext text/x-wiki {{Short description|სახენწჷფო ბჟადალ აფრიკას}} {{ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = Burkina Faso {{collapsible list | titlestyle = background:transparent;text-align:center;line-height:normal;font-size:80%; | title = <small>{{nobold|''(ოფიციალურ ნინეფშა)''}}</small> <small>|{{lang-mos|Burkĩna Faso}} | {{lang-ff|𞤄𞤵𞤪𞤳𞤭𞤲𞤢 𞤊𞤢𞤧𞤮𞥅}} | {{lang-dyu|ߓߙߎߞߌߣߊ߫ ߝߊ߬ߛߏ߫}} </small> }} |ედომუშამი_ჯოხო = ბურკინა-ფასო |ოართე_ჯოხო = ბურკინა-ფასო |შილა = Flag of Burkina Faso.svg |გერბი = Coat of arms of Burkina Faso.svg |რუკა = Location Burkina Faso AU Africa.svg |ჰიმნი = [[ბურკინა ფასოშ ჰიმნი|Ditanyè]]<br>''(გომორძგუაშ ჰიმნი)''<br>{{center|}} [[ფაილი:Burkina faso anthem.ogg]]]] |დევიზი = {{plainlist| * {{lang-fr|"[[Patria o Muerte, Venceremos|La Patrie ou la Mort, Nous Vaincrons]]"}} * „ოდაბადე ვარ-და ღურა, ჩქი გიმობრძგუანთ“ }} |ოფიციალური_ნინეფი = [[ფრანგული ნინა|ფრანანგული]] |ნანანოღა= [[უაგადუგუ]] |რელიგია = {{ublist| |63.8% [[სილამ ბურკინა-ფასოს|ისლამი]] |{{Tree list}} *26.3% [[ქირსიანობა ბურკინა-ფასოს|ქირისანობა]] **20.1% [[კათოლიციზმ ბურკინა-ფასოს|კათოლიციზმი]] **6.2% [[პროტესტანტიზმი]] {{Tree list/end}} |9% [[ანიმიზმი]] |0.7% [[ვარელიგიურობა]] ''(2019)''}} |უდიდაში_ნოღა = უაგადუგუ |თარობაშ_ტიპი = უნიტარული [[გვერდო საპრეზიდენტო სისტემა|გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]] [[ოურდუმე ხუნტა]]შ მართუალაშ გიმე<ref>{{cite news |last1=Ndiaga |first1=Thiam |last2=Mimault |first2=Anne |title=Burkina Faso soldiers announce overthrow of military government |url=https://www.reuters.com/world/africa/heavy-gunfire-heard-burkina-faso-capital-reuters-witnesses-2022-09-30/ |access-date=1 October 2022 |date=30 September 2022 |location=[[Ouagadougou]] |quote=Traore appeared on television surrounded by soldiers and announced the government was dissolved, the constitution suspended and the borders closed.}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.thomassankara.net/appolinaire-jean-kyelem-de-tembela-jai-toujours-voulu-faire-un-livre-sur-la-revolution/ |title=Appolinaire Jean Kyelem de Tembela: 'j'ai toujours voulu faire un livre sur la révolution' |website=thomassankara.net |date=4 April 2014 |language=fr |access-date=25 December 2023}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.theafricareport.com/253271/burkina-faso-apollinaire-kyelem-de-tambela-captain-traores-surprise-prime-minister/ |title=Burkina Faso: Apollinaire Kyélem de Tambèla, Captain Traoré's surprise prime minister |work=The Africa Report |first1=Anna |last1=Sylvestre-Treiner |first2=Michel |last2=Wendpouiré Nana |date=25 October 2022 |access-date=25 December 2023 |url-access=subscription}}</ref> |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[თხილუაშ დო აკონწყუალაშ პატრიოტულ ყარაფიშ პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[იბრაჰიმ ტრაორე]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[იბრაჰიმ ტრაორე]] (''ობორჯეთ'') |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = [[ჟან ემანუელ უედრაოგო]] (''ობორჯეთ'') |კანონდუმადვალუ_ორგანო = [[ერუანული ასამბლეა (ბურკინა-ფასო)|ერუანული ასამბლეა]] |რანგი_ფართობით = 74-ა |ფართობი =274,200 |წყარი_% =0.146 |ოეგებიე_მახორობა =22,489,126 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 58-ო |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2023 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 86 ად. |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 126-ა |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = $72.820 მილიარდი |ედპ_ppp_რანგი =114-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$2,980 |მშპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 172-ა |აგი = 0.459 |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = <font color="red">დაბალი</font> |აგი_რანგი =123-ა |აგი_წანა = 2023 |ვალუტა= [[ბჟადალი აფრიკული CFA ფრანკი]] |ვალუტაშ_კოდი =XOF |ქიანაშ_კოდი = BF |ბორჯიშ_ორტყაფუ = (UTC+0) |cctld = [[.bf]] |ოტელეფონე_კოდი =[[+226]] }} '''ბურკინა-ფასო''' ({{lang-mos|Burkĩna Faso}}; {{lang-ff|𞤄𞤵𞤪𞤳𞤭𞤲𞤢 𞤊𞤢𞤧𞤮|italic=no}};<ref>{{cite web|url=https://www.unicode.org/cldr/cldr-aux/voting/36/pxml/seed/main/ff_Adlm.xml|title=ff_Adlm.xml|publisher=Unicode, Inc.}}</ref> {{lang-dyu|ߓߎߙߞߌߣߊ ߝߊߛߏ|italic=no}}<ref>{{cite web|url=https://web.library.yale.edu/notes-cataloging-nko-script|title=Notes on cataloging in the N'ko script|publisher=Yale University Library}}</ref>) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი|ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[სახენწჷფო]] [[ბჟადალი აფრიკა|ბჟადალ აფრიკას]]. ქიანას ოორუე-ბჟადალშე უხურგანს [[მალი]], ოორუე-ბჟაეიოლშე — [[ნიგერი]], ობჟათე-ბჟაეიოლშე — [[ბენინი]], ობჟათეშე — [[ტოგო]] დო [[განა]], თაშნეშე ობჟათე-ბჟადალშე — [[კოტ-დ’ივუარი]]. ქიანაშ ფართობი აკმადგინანს 274,223 კმ²-ის. [[2024]] წანაშ მუნაჩემეფით, ქიანაშ მახორობა დოხოლაფირო 23,286,000 ადამიერს აკმადგინანდჷ.<ref>{{Cite web |date=2024 |title=World Population Prospects 2024 |url=https://population.un.org/wpp/assets/Files/WPP2024_Summary-of-Results.pdf |website=Department of Economic and Social Affairs, United Nations}} </ref> [[1958]] წანას, ზოხორინალაშ მოპალუაშ უკული, ქიანას [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]] ჯოხოდჷ. [[1984]] წანას, თინწკჷმაიან [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|პრეზიდენტ]] [[თომას სანკარა|თომას სანკარაშ]] ინიციატივათ, ქიანას ჯოხოთგინუთირეს ბურკინა-ფასო. თიშ მენმოღალეეფს [[კანონ ბურკინაბეშ მენოღალობაშ გეშა|ბურკინაბეეფს]] უძახჷნა, ქიანაშ ნანანოღა დო უკაბეტაშ ნოღა რე [[უაგადუგუ]]. ბურკინა-ფასოშ უკაბეტაშ [[ეთნიკურ ბუნა]] რე [[მოსი (კათა)|მოსი]], ნამუქჷთ თე ტერიტორიას XI-XIII ოშწანურეფს დიხორეს. თინეფქ დარსხუეს [[მოსიშ ომაფეეფი|ომაფეეფი]], თინეფს შქას უაგადუგუ, ტენკოდოგო დო იატენგა. [[1896]] წანას, ქიანა [[საფრანგეთიშ კოლონიურ იმპერია|ფრანგეფქ]] ქიდიჸუნუეს, მუჭოთ [[საფრანგეთიშ ბჟადალ აფრიკა|საფრანგეთიშ ბჟადალ აფრიკაშ]] ნორთი; [[1958]] წანას, ჟიმოლენ ვოლტაქ [[ფრანგულ ჯარალუა]]შ აკოდგინალუაშა მიშმალ დოჸუნაფილ კოლონიათ გინირთჷ. [[1960]] წანას, ქიანაქ მიპალჷ რსულ ზოხორინალა, ნამუშ პირველ [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|პრეზიდენტ]] რდჷ [[მორის იამეოგო|მორის იამეოგო]]. ზოხორინალაშ მოპალუაშ უკული, ქიანა პოლიტიკურ ვასტაბილურას, [[გოლოფა საჰელიშ ტიოზის|გოლოფეფს]], შქირენას დო კორუფციას ობურჯუდჷ. ქიანას მოხვადჷ შხვადოშხვა სახენწჷფო მინორთაქ [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1966)|1966]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1980)|1980]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო გმინორთა(1982 )|1982]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1983)|1983]], [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (1987)|1987]] წანეფს დო ჟირშა 2022 წანას — [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2022, ღურთუთა)|ღურთუთას]] დო [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2022, ეკენია)|ეკენიას]]. თაშნეშე რდჷ სახენწჷფო მინორთაშ უშედეგე ცადებეფ [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთაშ ცადება (1989)|1989]], [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2015)|2015]] დო [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთაშ ცადება (2023)|2023]] წანეფს. ბურკინა-ფასო მოსოფელიშ ართ-ართ [[მერკეთ წუმოძინელ ქიანა|არძაშე მერკეთ წუმოძინელ ქიანათ]] სქიდუ, [[2022]] წანას, ედომუშამ დინოხოლენ პროდუქტ (ედპ) 16.226 მილიარდ [[ააშ დოლარი|აშშ დოლარ]] რდჷ. ქიანაშ მახორობაშ დოხოლაფირო 63.8% [[ისლამ ბურკინა-ფასოს|ისლამიშ]] გემაჸვენჯ რე, 26.3% — ქრისტიანობაშ, 9% — [[აფრიკულ ტრადიციული რელიგიეფი|ანიმისტურ რელიგიეფიშ]], გიშაკერზაფილო [[სუდ-უესტი (რეგიონი)|ქიანაშ ობჟათე-ბჟადალს]].<ref>{{cite web |last=Aib |first=Az |date=1 July 2022 |title=Burkina: 48,1% de la population du Sud-ouest pratique l'Animisme (officiel) |url=https://www.aib.media/2022/07/01/burkina-481-de-la-population-du-stud-ouest-pratique-lanimisme-officiel/ |access-date=15 October 2022 |website=AIB – Agence d'Information du Burkina |language=fr-FR |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326030716/https://www.aib.media/2022/07/01/burkina-481-de-la-population-du-sud-ouest-pratique-lanimisme-officiel/ |archive-date=26 March 2023}}</ref> ქიანაშ ოფიციალურ ნინეფ რე [[მოორე|მოსი]], [[დიულა ნინა|დიულა]] დო [[ფულანი|ფულა]] (1998 წანაშ მუნაჩემეფით), მოსიშ ნინაშა მახორობაშ გვერდშე უმოს რაგადანს. ქიანას 60-შე უმოს აბორიგენულ ნინა რე დო კონსტიტუცია ითოლწორენს შხვა ნინეფიშ კანონერო გჷმოცხადებას. [[2024]] წანაშ ღურთუთაშახ, ჸოფირ სათარობო დო ბიზნესიშ ნინა რდჷ [[ფრანგული ნინა|ფრანგულ ნინა]], მუჟანსჷთ საკონსტიტუციო თირუაშ რატიფიკაციათ, [[ინგლისური ნინა|ნგლისურწკჷმა]] ართო, თიშ სტატუსიქ „ოხანდე ნინაშა“ გიაკინჷ.<ref>{{Cite web |date=2023-12-07 |title=Africa News - Burkina abandons French as an official language |url=https://www.africanews.com/2023/12/07/burkina-abandons-french-as-an-official-language/}}{{Cite web |date=22 January 2024 |title=Decret Promulguant La Loi Constitutionnelle N° 045-2023/ALT |trans-title=Decree Promulgating Constitutional Law No. 045-2023/ALT |url=https://www.an.bf/storage/Loi/XzJuLCK5kHtKXgYU7Z7pADAGEPgwFV7J7DlX212n.pdf |language=fr}}</ref> ქიანაშ ტერიტორია გეოგრაფიულო ბიოანდაკორობამ რე დო იკათუანს [[ოქრო]]შ, [[მანგანუმი|მანგანუმიშ]], [[ლინჯი]]შ დო [[ქუაკირი]]შ ხვეიან ოზირუეფს. ანდაკულტურულ აკოდგინალუაშ გეშა, [[ბურკინა-ფასოშ ხელუანობა|ბურკინაბეურ ხელუანობა]] დინდარ დო ხანგჷრძე ისტორიათ გიშმეგორუ დო გლობალურო ჩინებულ რე მუშ ორთოდოქსულ სტილით.<ref>Roy, Christopher D. "Countries of Africa: Burkina Faso," Art and Life in Africa, {{cite web |title=Countries Resources |url=http://www.uiowa.edu/~africart/toc/countries.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140115211048/http://www.uiowa.edu/~africart/toc/countries.html |archive-date=15 January 2014 |access-date=14 April 2014}}</ref> ქიანაშ პოლიტიკურ გამაგალაშ ფორმა რე [[გვერდო საპრეზიდენტო სისტემა|გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]], სოდე წჷმორინაფილ რე ემაჸონაფალი, კანონმადვალუ დო სასამართო ხეშუულობათ. თინა რე [[გოერო|გოეროშ]], [[ფრანკოფონია]]შ დო [[ისლამური წოროხანდაშ ორგანიზაცია]]შ მაკათური. [[2024]] წანაშ 18 ღურთუთას, ბურკინა-ფასოქ გჷმაცხადუ [[ბჟადალი აფრიკაშ ქიანეფიშ ეკონომიკური წორომაჸალობა|ECOWAS]]-შე გიშულაშ გეშა დო [[აფრიკაშ რსხუ]]შე გარიცხეს თიშ უკული, მუთ თინეფქ ქაკათეს [[საჰელიშ სახენწჷფოეფიშ ალიანსი]]შ (AES) გოჭყაფასჷნ. == ისტორია == === ორდოიანი ისტორია === XI ოშწანურაშ დაჭყაფუს, [[განა|განაშ]] ამდღანერი ტერიტორიაშ ოორუე-ბჟაეიოლშე, ბურკინა-ფასოშ ასეიანი ტერიტორიაშა [[მოსი (ტომი)|მოსიშ]] ტომქ მორთჷ. მოსიშ ტომქ აბანური ტომეფი - ნიენიესა, გრუსი დო ბუსა დიქვემდებარჷ. დოგონიშ ტომქ ოორუეშა დიკინჷ. XIV ოშწანურაშე, ასეიანი ბურკინა-ფასოშ ტერიტორიას არსებენდჷ სახენწჷფო [[უაგადუგუ (სახენწჷფო)|უაგადუგუ]], [[იატენგა]], [[ტენკოდოგო (სახენწჷფო)|ტენკოდოგო]] დო [[ფადან-გურმაი]]. XIV ოშწანურაშე XVI ოშწანურაშახ იატენგაშ სახენწჷფოქ მეძობელი [[მალი|მალიშ]] დო [[სონგაი (სახენწჷფო)|სონგაიშ]] ტერიტორიაშ ნორთი ეჭოფუ. ===კოლონიური პერიოდი === XIX ოშწანურაშ ბოლოს, [[საფრანგეთი|ფრანფეფქ]] დიხეფიშ კოლონიზაცია ქიდიჭყეს. [[1895 წანა]]ს, იატენგაშ სახენწფოშ ჯარქ აკოცუ, [[1897 წანა]]ს [[ფადა-გურმა]]ქ საფრანგეთიშ [[პროტექტორატი]] აღიარუ. [[1904 წანა]]შე [[1919 წანა]]შახ, ჟიშენი ვოლტა, საფრანგეთიშ ჟიშენი სენეგალი-ნიგერიშ კოლონიაშა მიშმეშჷ, უკული გირთჷ ზოხო კოლონიათ. [[1934 წანა]]ს, რკინაშ შარაქ ქიდიგჷ [[აბიჯანი|აბიჯანიშახ]]. [[1947 წანა]]ს, ჟიშენი ვოლტაში კოლონია კინე აკადგინეს. ნძალას ეკმიკათუანდჷ [[აფრიკული დემოკრატიული გოართოიანაფა]] (ადგ), ნამუსჷთ დუდშე ხემანჯღვერენდჷ '''კულიბალი''', უკული '''[[მორის იამენგო|მორის იამენგო]]'''. [[1947 წანა]]შე [[1958 წანა]]შახ [[საფრანგეთიშ ჟიშენი ვოლტა]] საფრანგეთიშ ზუღაშ მელეიანი ტერიტორია რდჷ, უკული ეკიხანდჷ მუჭოთ [[ჟიშენი ვოლტაშ რესპუბლიკა]]შ ავტონომია, [[საფრანგეთიშ წორომაჸალობა|საფრანგეთიშ წორომაჸალობაშ]] აკოდგინალუას. [[1959 წანა]]ს, ქიანაშ პრეზიდენტი იამეოგო რდჷ, ნამუქჷთ მაართათ არძა პოლიტიკური პართია გაუქვუ, მუშ პარტიაშ მოხ. == ორთა == [[ფაილი:Burkina Faso Map.jpg|right|thumb|250px|ბურკინა-ფასო რუქას.]] ქიანაშ ტერიტორიაშ უმენტაში ნორთი — [[მოსი (პლატო)|მოსიშ]] რეღმამი პლატოს უკებჷ (სიმაღალა 200—500 მ.), სოდეთ იდვალუაფუ გიშართილი 750 მეტრაშახ სიმარალაშ ქჷნდჷრეფი. კლიმატი - [[სუბეკვატორიული კლიმატი|სუბეკვატორიული]], სქირე სეზონეფით (გერგობათუთაშე მელახიშახ; ქიანაშ ოორუე რაიონეფს 8—10 თუთას იგინძარებუ). ოწყარმალუე რშვილი — დოხოლაფირო 20 წყარმალუ რე; თაურჷშე არძაშე უმოს შანულამიე — [[უჩა ვოლტა]] დო [[ჩე ვოლტა]]. სქირე სეზონს არძა წყარმალუ ეთმესკირუ ვარდა ონდეთ მეხჷრჩანს. ქიანაშ ტერიტორიაშ უმენტაშობა ფორილიე ტიპიური დო მაღალტყალამი [[სავანა]]თ; აბან-აბანი იდვალუაფუ - სავანაშ ტყალეფი, ქვერჩხონი. ქიანაშ ტერიტორიაშ დოხოლაფირო 9 % [[ტყა]]ს უკებჷ. ტყარი ჩხოლარეფიშ მუდანობა ირკენს. თაქ ხე ნჯილოეფი, ლეოპარდეფი, მუნჭყვეფი, კამბეშეფი, ანტილოპეფი. ბრელიე მაფურინჯე დო მახოხინე. წყარმალუეფიშ ჭყენჭყამი წყარპიჯეფს ხე - ბეჰემოთეფი, ნიანგეფი, წყარიშ კუეფი. ქიანაშ ობჟათეთ გოფაჩილიე ჭანჯი [[ცეცე]]. [[ბენინი]] დო [[ნიგერი]]შ ხურგაწჷკმა იდვალუაფუ ერუანული პარკი - W (დაბლ-ვ), რეზერვატეფი. == პოლიტიკური დონწყუალა == * სახენწჷფოშ მადუდე — [[პრეზიდენტი]], საარძო ხონარიშ მეჩამათ გიშეგორუაფუ. * [[ხეშუულა|ხეშუულაშ]] მადუდე — [[პრემიერ-მინისტრი]], დუთმარინუანს პრეზიდენტი. * ართპალატამი [[პარლამენტი]] — [[ერუანული ასამბლეა (ბურკინა-ფასო)|ერუანული ასამბლეა]], 111 მაკათური გიშმეგორუაფუ საარძო ხონარიშ მეჩამათ, 5 წანაშ ვადათ. ==ეკონომიკა == [[ფაილი:Markt Banfora MS 2255.JPG|thumb|right|300px|პროდუქტეფიშ ბაზარი ნ. ბანფორს, ბურკინა-ფასო.]] ორთაშობური რესურსეფი — მარგანეციშ მადენიშ, ორქოშ, ფოსფორიტეფიშ - საბადოეფი, ლინჯიშ, ნიკელიშ, ტიტანიშ მადანი. ბურკინა-ფასო — მოსოფელიშ ართ-ართი უდაღარაში ქიანა რე. მოხანდეეფიშ 90 % ორთაშობური ოფუტე მეოურნობათიე დოკაფილი, ნამუსჷთ გოლოფა ოცილჷ. თარი საექსპორტო კულტურა — ბამბე. [[ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი|ედპ]] ართი მახორუშო (2009) — 1,2 ვთშ. ააშ დოლარი (206-ა აბანი მოსოფელს). სიდაღარაშ დონეშ გიმე რე - დოხოლაფირო მახორობაშ გვერდი. ოფუტეშ მეურნობა — ბამბე, არაქისი, ზეთიშ ჯა, სორგო, პურასქია, ლაიტი, ორზა; იმიარებუაფუ შხურეფი დო თხალეფი. წარმებაა — ბამბეშ დამუშება, ოშუმალეფიშ წარმება, ოფუტეშ პროდუქციაშ დამუშება, საპონიშ, სიგარეტიშ დო ტექსტილიშ წარმება, ორქოშ შიბა. === გალენი ვაჭრუა === ექსპორტი — 0,5 მლრდ. ააშ დოლარი 2008 წანას — ბამბე, ორინჯი, ორქო, ხორცი, ტყები. თარი მაჸიდეეფი — [[სინგაპური]] 16,6 %, [[ბელგია]] 12,6 %, [[ჩინეთი]] 11 %, [[ტაილანდი]] 8,9 %, [[განა]] 6,8 %, [[ინდოეთი]] 6,3 %. იმპორტი — 1,3 მლრდ. ააშ დოლარი 2008 წანას — ოწარმობუე მეკონ-მოკონი, ოჭკომალი პროდუქტეფი, ნაბთობპროდუქტეფი. თარი მიშმაღალარეფი — [[კოტ დ’ივუარი]] 26,7 %, [[საფრანგეთი]] 20 %, [[ტოგო]] 8 %, [[ლიბია]] 4,6 %. ოკათჷ ოერეფშქაშე ორგანიზაცია - [[აფრიკაშ, კარიბიშ ბასეინიშ დო რჩქალი ოკიანეშ რეგიონიშ ქიანეფი|აკრ-შ ქიანეფს]]. == ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული გორთუალა == [[ფაილი:Burkina Faso Regions (ru).png|right|400px|ბურკინა-ფასოშ აკანეფი.]] ბურკინა-ფასო გორთილიე 13 აკანო , 45 პროვინციათ დო 301 დეპარტამენტო. {| align="center" class="standard" |+ ! |№ ! |აკანი ! |კოხოდვალა [[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]] ! |ადმინისტრაციული ცენტრი ! |პროვინციეფიშ მუდანობა ! |ფართობი, კმ² ! |მახორობა (2006), ადმ. ! |მეჭედალა, ადმ/კმ² |----- | 1 | [[ბულკე-დუ-მუხუნი]] | Boucle du Mouhoun | [[დედუგუ]] | 6 | 34 479 | 1 434 847 | 41,62 |----- | 2 | [[კასკადეფი (ბურკინა-ფასო)|კასკადეფი]] | Cascades | [[ბანფორა]] | 2 | 16 663 | 524 956 | 31,50 |----- | 3 | [[ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ცენტრალური]] | Centre | [[უაგადუგუ]] | 1 | 2 805 | 1 523 980 | 543,31 |----- | 4 | [[ბჟაეიოლ-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟაეიოლ-ცენტრალური]] | Centre-Est | [[ტენკოდოგო]] | 3 | 14 852 | 1 132 023 | 76,22 |----- | 5 | [[ოორუე-ცენტრალუეი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ოორუე-ცენტრალური]] | Centre-Nord | [[კაია (ნოღა)|კაია]] | 3 | 19 508 | 1 203 073 | 61,67 |----- | 6 | [[ბჟადალ-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟადალ-ცენტრალური]] | Centre-Ouest | [[ქუდუგუ]] | 4 | 21 853 | 1 183 473 | 54,16 |----- | 7 | [[ობჟათე-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ობჟათე-ცენტრალური]] | Centre-Sud | [[მანგა (ნოღა)|მანგა]] | 3 | 11 313 | 638 379 | 56,43 |----- | 8 | [[ბჟაეიოლი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟაეიოლი]] | Est | [[ფედა-ნგურმა]] | 5 | 46 256 | 1 209 399 | 26,15 |----- | 9 | [[ჟიშენი ბასეინეფი]] | Hauts-Bassins | [[ბობო-დიულასო]] | 3 | 26 606 | 1 410 284 | 53,01 |----- | 10 | [[ოორუე აკანი (ბურკინა-ფასო)|ოორუე]] | Nord | [[უახიგუია]] | 4 | 17 601 | 1 182 770 | 67,20 |----- | 11 | [[ცენტრალური პლატო (ბურკინა-ფასოშ აკანი)|ცენტრალური პლატო]] | Plateau-Central | [[ზინიარი]] | 3 | 8 545 | 647 516 | 75,78 |----- | 12 | [[სახელი (ბურკინა-ფასოშ აკანი)|სახელი]] | Sahel | [[დორი (ბურკინა-ფასო)|დორი]] | 4 | 36 130 | 808 928 | 22,39 |----- | 13 | [[ობჟათე-ბჟადალი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ობჟათე-ბჟადალი]] | Sud-Ouest | [[გაუა (ბურკინა-ფასო)|გაუა]] | 4 | 16 576 | 623 056 | 37,59 |- style="background: #CCC;" | ||არძო ართო|| || ||45||273 187||13 522 684||49,50 |} == მახორობა == [[ფაილი:Burkina-Faso-Demography.png|thumb|200px|right|1960 წანაშე 2010 წანაშახ მახორობაშ მუდანობაშ თირუა (სტატისტიკაშ დო დემოგრაფიაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფი, 2012). მახორობა ვითოშობათ.]] ბურკინა-ფასოშ ჯინჯიერი მახორობა ჟირ თარი ეთნიკური ბუნას ორხველჷ: [[გურეფიშ ნინა|გურეფი]] (კათა), ნამუშათ მიშმჷურს ქიანაშ უდიდაში მახორობა '''მოსი''' (ნთელ მახორონაშ - 4 8,6 %), თეწკჷმა ართო შხვადოშხვა ტომეფი დო კათეფი - ''სისალა'', ''მბუინი'', [[გა (კათა)|გა]], [[ბობო (კათა)|ბობო]] (6,8 %), ''ლობი'' (4,3 %), ''გურუნსი'' (6 %), ''გურმა'' (7 %), [[სენუფო (კათა)|სენუფო]] (2,2 %); დო [[მანდე (კათა)|მანდე]], ნამუსჷთ ორხველჷ - ''ბუსა'', ''ბისა'', [[სამო (კათა)|სამო (სანუ)]] 6,5 %, [[ხაუსა (კათა)|ხაუსა]], [[სონიკე (კათა)|სონიკე]], [[დიულა კათა)|დიულა]], ''ფულბე''; ქიანაშ ოორუეთ - [[სონგაი(კათა)|სონგაი]] დო [[ტუარეგეფი]] ოხორანა. რელიგია — [[ისლამი|მუსულმანეფი]] - 60,5 %, აბორიგენული კულტეფი - 15,3 %, [[ქირსიანობა|ქირსიანეფი]] (უმენტაშო [[კათოლიციზმი|კათოლიკეფი]]) — 23,2 %. ნოღაშ მახორობა — 20 %. [[მახორობაშ მეჭედალა]] 48,2 ადმ./კმ². '''მახორობაშ მუდანობა''': 16,2 მლნ ([[2010]] წანაშ კვირკვეშ ფასებათ). '''ნანდული ძინა:''' * 3,1 % (11-ა აბანი მოსოფელს) '''მახორობაშ ხანობური აკოდგინალუა:''' * 0-14 წანა: 46,2 % * 15-64 წანა: 51,3 % * 65 წანა დო ეშე: 2,5 % '''მახორობაშ ოშქაშე ხანი:''' * გვალო — 16,8 წანა, თენეფს შქას ** ქომოლკათა 16,6 წანა ** ოსურკათა 17 წანა '''დაბადება:''' * 44,0 - 1000 ადამიერშო (4-ა აბანი მოსოფელს) '''ღურა:''' * 13,0 - 1000 ადამიერშო '''ჩქჷჩქჷშ რურა:''' * 83 - 1000 ჩქჷჩქჷშო (13-ა აბანი მოსოფელს) '''მახორობაშ თელარაშ ოშქაშე მუდანობა:''' * გვალო — 53 წანა (203-ა აბანი მოსოფელს) ** ქომოლკათა— 51 წანა ** ოსურკათა — 55 წანა იმუნოდეფიციტური ვირუსით დალახება (აივ) — 1,6% ([[2007]] წანაშ ფასებათ) მახორობას ჭარუა-კითხირიშ რჩქინა — 29% ქომოლკათა, 15% ოსურკათა ([[2003]] წანაშ ფასებათ) == დღახუეფი == * [[1 ღურთუთა]] — [[ახალი წანა]] * [[3 ღურთუთა]] — [[1966 წანა]]შ აქციაეფიშ გოშინა * [[8 მელახი]] — ოსურეფიშ დღა * [[1 მესი]] — ხანდაშ დღა * [[5 მარაშინათუთა]] — ზოხორინალაშ დღა ([[საფრანგეთი|საფრანგეთიშე]], 1960) * [[11 ქირსეთუთა]] — ერუანული დღა ვარდა რესპუბლიკაშ დღა == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.primature.gov.bf/ ბურკინა-ფასოშ თარობაშ ვებ-ხასჷლა]([[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]]) * [http://www.presidence.bf/ ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტიშ ვებ-ხასჷლა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090216223633/http://www.presidence.bf/ |date=2009-02-16 }}([[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]]) * [http://www.africana.ru/lands/BurcinaFaso სასარგებლე ინფორმაცია ბურკინა-ფასოშე] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120812014800/http://www.africana.ru/lands/BurcinaFaso/ |date=2012-08-12 }} * [http://archive.travel.ru/burkina_faso ბურკინა-ფასოშ პროფილი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120720222343/http://archive.travel.ru/burkina_faso/ |date=2012-07-20 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასო| ]] [[კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] gw54lfrhaqdry8wm7clodlvv7zbcylm 251705 251704 2026-07-31T22:25:54Z Narazeni 826 /* */ 251705 wikitext text/x-wiki {{Short description|სახენწჷფო ბჟადალ აფრიკას}} {{ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = Burkina Faso {{collapsible list | titlestyle = background:transparent;text-align:center;line-height:normal;font-size:80%; | title = <small>{{nobold|''(ოფიციალურ ნინეფშა)''}}</small> <small>|{{lang-mos|Burkĩna Faso}} | {{lang-ff|𞤄𞤵𞤪𞤳𞤭𞤲𞤢 𞤊𞤢𞤧𞤮𞥅}} | {{lang-dyu|ߓߙߎߞߌߣߊ߫ ߝߊ߬ߛߏ߫}} </small> }} |ედომუშამი_ჯოხო = ბურკინა-ფასო |ოართე_ჯოხო = ბურკინა-ფასო |შილა = Flag of Burkina Faso.svg |გერბი = Coat of arms of Burkina Faso.svg |რუკა = Location Burkina Faso AU Africa.svg |ჰიმნი = [[ბურკინა ფასოშ ჰიმნი|Ditanyè]]<br>''(გომორძგუაშ ჰიმნი)''<br>{{center|}} [[ფაილი:Burkina faso anthem.ogg]]]] |დევიზი = {{plainlist| * {{lang-fr|"[[Patria o Muerte, Venceremos|La Patrie ou la Mort, Nous Vaincrons]]"}} * „ოდაბადე ვარ-და ღურა, ჩქი გიმობრძგუანთ“ }} |ოფიციალური_ნინეფი = [[ფრანგული ნინა|ფრანანგული]] |ნანანოღა= [[უაგადუგუ]] |რელიგია = {{ublist| |63.8% [[სილამ ბურკინა-ფასოს|ისლამი]] |{{Tree list}} *26.3% [[ქირსიანობა ბურკინა-ფასოს|ქირისანობა]] **20.1% [[კათოლიციზმ ბურკინა-ფასოს|კათოლიციზმი]] **6.2% [[პროტესტანტიზმი]] {{Tree list/end}} |9% [[ანიმიზმი]] |0.7% [[ვარელიგიურობა]] ''(2019)''}} |უდიდაში_ნოღა = უაგადუგუ |თარობაშ_ტიპი = უნიტარული [[გვერდო საპრეზიდენტო სისტემა|გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]] [[ოურდუმე ხუნტა]]შ გამაგალაშ გიმე<ref>{{cite news |last1=Ndiaga |first1=Thiam |last2=Mimault |first2=Anne |title=Burkina Faso soldiers announce overthrow of military government |url=https://www.reuters.com/world/africa/heavy-gunfire-heard-burkina-faso-capital-reuters-witnesses-2022-09-30/ |access-date=1 October 2022 |date=30 September 2022 |location=[[Ouagadougou]] |quote=Traore appeared on television surrounded by soldiers and announced the government was dissolved, the constitution suspended and the borders closed.}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.thomassankara.net/appolinaire-jean-kyelem-de-tembela-jai-toujours-voulu-faire-un-livre-sur-la-revolution/ |title=Appolinaire Jean Kyelem de Tembela: 'j'ai toujours voulu faire un livre sur la révolution' |website=thomassankara.net |date=4 April 2014 |language=fr |access-date=25 December 2023}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.theafricareport.com/253271/burkina-faso-apollinaire-kyelem-de-tambela-captain-traores-surprise-prime-minister/ |title=Burkina Faso: Apollinaire Kyélem de Tambèla, Captain Traoré's surprise prime minister |work=The Africa Report |first1=Anna |last1=Sylvestre-Treiner |first2=Michel |last2=Wendpouiré Nana |date=25 October 2022 |access-date=25 December 2023 |url-access=subscription}}</ref> |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[თხილუაშ დო აკონწყუალაშ პატრიოტულ ყარაფიშ პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[იბრაჰიმ ტრაორე]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[იბრაჰიმ ტრაორე]] (''ობორჯეთ'') |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = [[ჟან ემანუელ უედრაოგო]] (''ობორჯეთ'') |კანონდუმადვალუ_ორგანო = [[ერუანული ასამბლეა (ბურკინა-ფასო)|ერუანული ასამბლეა]] |რანგი_ფართობით = 74-ა |ფართობი =274,200 |წყარი_% =0.146 |ოეგებიე_მახორობა =22,489,126 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 58-ო |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2023 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 86 ად. |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 126-ა |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = $72.820 მილიარდი |ედპ_ppp_რანგი =114-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$2,980 |მშპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 172-ა |აგი = 0.459 |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = <font color="red">დაბალი</font> |აგი_რანგი =123-ა |აგი_წანა = 2023 |ვალუტა= [[ბჟადალი აფრიკული CFA ფრანკი]] |ვალუტაშ_კოდი =XOF |ქიანაშ_კოდი = BF |ბორჯიშ_ორტყაფუ = (UTC+0) |cctld = [[.bf]] |ოტელეფონე_კოდი =[[+226]] }} '''ბურკინა-ფასო''' ({{lang-mos|Burkĩna Faso}}; {{lang-ff|𞤄𞤵𞤪𞤳𞤭𞤲𞤢 𞤊𞤢𞤧𞤮|italic=no}};<ref>{{cite web|url=https://www.unicode.org/cldr/cldr-aux/voting/36/pxml/seed/main/ff_Adlm.xml|title=ff_Adlm.xml|publisher=Unicode, Inc.}}</ref> {{lang-dyu|ߓߎߙߞߌߣߊ ߝߊߛߏ|italic=no}}<ref>{{cite web|url=https://web.library.yale.edu/notes-cataloging-nko-script|title=Notes on cataloging in the N'ko script|publisher=Yale University Library}}</ref>) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი|ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[სახენწჷფო]] [[ბჟადალი აფრიკა|ბჟადალ აფრიკას]]. ქიანას ოორუე-ბჟადალშე უხურგანს [[მალი]], ოორუე-ბჟაეიოლშე — [[ნიგერი]], ობჟათე-ბჟაეიოლშე — [[ბენინი]], ობჟათეშე — [[ტოგო]] დო [[განა]], თაშნეშე ობჟათე-ბჟადალშე — [[კოტ-დ’ივუარი]]. ქიანაშ ფართობი აკმადგინანს 274,223 კმ²-ის. [[2024]] წანაშ მუნაჩემეფით, ქიანაშ მახორობა დოხოლაფირო 23,286,000 ადამიერს აკმადგინანდჷ.<ref>{{Cite web |date=2024 |title=World Population Prospects 2024 |url=https://population.un.org/wpp/assets/Files/WPP2024_Summary-of-Results.pdf |website=Department of Economic and Social Affairs, United Nations}} </ref> [[1958]] წანას, ზოხორინალაშ მოპალუაშ უკული, ქიანას [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]] ჯოხოდჷ. [[1984]] წანას, თინწკჷმაიან [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|პრეზიდენტ]] [[თომას სანკარა|თომას სანკარაშ]] ინიციატივათ, ქიანას ჯოხოთგინუთირეს ბურკინა-ფასო. თიშ მენმოღალეეფს [[კანონ ბურკინაბეშ მენოღალობაშ გეშა|ბურკინაბეეფს]] უძახჷნა, ქიანაშ ნანანოღა დო უკაბეტაშ ნოღა რე [[უაგადუგუ]]. ბურკინა-ფასოშ უკაბეტაშ [[ეთნიკურ ბუნა]] რე [[მოსი (კათა)|მოსი]], ნამუქჷთ თე ტერიტორიას XI-XIII ოშწანურეფს დიხორეს. თინეფქ დარსხუეს [[მოსიშ ომაფეეფი|ომაფეეფი]], თინეფს შქას უაგადუგუ, ტენკოდოგო დო იატენგა. [[1896]] წანას, ქიანა [[საფრანგეთიშ კოლონიურ იმპერია|ფრანგეფქ]] ქიდიჸუნუეს, მუჭოთ [[საფრანგეთიშ ბჟადალ აფრიკა|საფრანგეთიშ ბჟადალ აფრიკაშ]] ნორთი; [[1958]] წანას, ჟიმოლენ ვოლტაქ [[ფრანგულ ჯარალუა]]შ აკოდგინალუაშა მიშმალ დოჸუნაფილ კოლონიათ გინირთჷ. [[1960]] წანას, ქიანაქ მიპალჷ რსულ ზოხორინალა, ნამუშ პირველ [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|პრეზიდენტ]] რდჷ [[მორის იამეოგო|მორის იამეოგო]]. ზოხორინალაშ მოპალუაშ უკული, ქიანა პოლიტიკურ ვასტაბილურას, [[გოლოფა საჰელიშ ტიოზის|გოლოფეფს]], შქირენას დო კორუფციას ობურჯუდჷ. ქიანას მოხვადჷ შხვადოშხვა სახენწჷფო მინორთაქ [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1966)|1966]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1980)|1980]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო გმინორთა(1982 )|1982]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1983)|1983]], [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (1987)|1987]] წანეფს დო ჟირშა 2022 წანას — [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2022, ღურთუთა)|ღურთუთას]] დო [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2022, ეკენია)|ეკენიას]]. თაშნეშე რდჷ სახენწჷფო მინორთაშ უშედეგე ცადებეფ [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთაშ ცადება (1989)|1989]], [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2015)|2015]] დო [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთაშ ცადება (2023)|2023]] წანეფს. ბურკინა-ფასო მოსოფელიშ ართ-ართ [[მერკეთ წუმოძინელ ქიანა|არძაშე მერკეთ წუმოძინელ ქიანათ]] სქიდუ, [[2022]] წანას, ედომუშამ დინოხოლენ პროდუქტ (ედპ) 16.226 მილიარდ [[ააშ დოლარი|აშშ დოლარ]] რდჷ. ქიანაშ მახორობაშ დოხოლაფირო 63.8% [[ისლამ ბურკინა-ფასოს|ისლამიშ]] გემაჸვენჯ რე, 26.3% — ქრისტიანობაშ, 9% — [[აფრიკულ ტრადიციული რელიგიეფი|ანიმისტურ რელიგიეფიშ]], გიშაკერზაფილო [[სუდ-უესტი (რეგიონი)|ქიანაშ ობჟათე-ბჟადალს]].<ref>{{cite web |last=Aib |first=Az |date=1 July 2022 |title=Burkina: 48,1% de la population du Sud-ouest pratique l'Animisme (officiel) |url=https://www.aib.media/2022/07/01/burkina-481-de-la-population-du-stud-ouest-pratique-lanimisme-officiel/ |access-date=15 October 2022 |website=AIB – Agence d'Information du Burkina |language=fr-FR |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326030716/https://www.aib.media/2022/07/01/burkina-481-de-la-population-du-sud-ouest-pratique-lanimisme-officiel/ |archive-date=26 March 2023}}</ref> ქიანაშ ოფიციალურ ნინეფ რე [[მოორე|მოსი]], [[დიულა ნინა|დიულა]] დო [[ფულანი|ფულა]] (1998 წანაშ მუნაჩემეფით), მოსიშ ნინაშა მახორობაშ გვერდშე უმოს რაგადანს. ქიანას 60-შე უმოს აბორიგენულ ნინა რე დო კონსტიტუცია ითოლწორენს შხვა ნინეფიშ კანონერო გჷმოცხადებას. [[2024]] წანაშ ღურთუთაშახ, ჸოფირ სათარობო დო ბიზნესიშ ნინა რდჷ [[ფრანგული ნინა|ფრანგულ ნინა]], მუჟანსჷთ საკონსტიტუციო თირუაშ რატიფიკაციათ, [[ინგლისური ნინა|ნგლისურწკჷმა]] ართო, თიშ სტატუსიქ „ოხანდე ნინაშა“ გიაკინჷ.<ref>{{Cite web |date=2023-12-07 |title=Africa News - Burkina abandons French as an official language |url=https://www.africanews.com/2023/12/07/burkina-abandons-french-as-an-official-language/}}{{Cite web |date=22 January 2024 |title=Decret Promulguant La Loi Constitutionnelle N° 045-2023/ALT |trans-title=Decree Promulgating Constitutional Law No. 045-2023/ALT |url=https://www.an.bf/storage/Loi/XzJuLCK5kHtKXgYU7Z7pADAGEPgwFV7J7DlX212n.pdf |language=fr}}</ref> ქიანაშ ტერიტორია გეოგრაფიულო ბიოანდაკორობამ რე დო იკათუანს [[ოქრო]]შ, [[მანგანუმი|მანგანუმიშ]], [[ლინჯი]]შ დო [[ქუაკირი]]შ ხვეიან ოზირუეფს. ანდაკულტურულ აკოდგინალუაშ გეშა, [[ბურკინა-ფასოშ ხელუანობა|ბურკინაბეურ ხელუანობა]] დინდარ დო ხანგჷრძე ისტორიათ გიშმეგორუ დო გლობალურო ჩინებულ რე მუშ ორთოდოქსულ სტილით.<ref>Roy, Christopher D. "Countries of Africa: Burkina Faso," Art and Life in Africa, {{cite web |title=Countries Resources |url=http://www.uiowa.edu/~africart/toc/countries.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140115211048/http://www.uiowa.edu/~africart/toc/countries.html |archive-date=15 January 2014 |access-date=14 April 2014}}</ref> ქიანაშ პოლიტიკურ გამაგალაშ ფორმა რე [[გვერდო საპრეზიდენტო სისტემა|გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]], სოდე წჷმორინაფილ რე ემაჸონაფალი, კანონმადვალუ დო სასამართო ხეშუულობათ. თინა რე [[გოერო|გოეროშ]], [[ფრანკოფონია]]შ დო [[ისლამური წოროხანდაშ ორგანიზაცია]]შ მაკათური. [[2024]] წანაშ 18 ღურთუთას, ბურკინა-ფასოქ გჷმაცხადუ [[ბჟადალი აფრიკაშ ქიანეფიშ ეკონომიკური წორომაჸალობა|ECOWAS]]-შე გიშულაშ გეშა დო [[აფრიკაშ რსხუ]]შე გარიცხეს თიშ უკული, მუთ თინეფქ ქაკათეს [[საჰელიშ სახენწჷფოეფიშ ალიანსი]]შ (AES) გოჭყაფასჷნ. == ისტორია == === ორდოიანი ისტორია === XI ოშწანურაშ დაჭყაფუს, [[განა|განაშ]] ამდღანერი ტერიტორიაშ ოორუე-ბჟაეიოლშე, ბურკინა-ფასოშ ასეიანი ტერიტორიაშა [[მოსი (ტომი)|მოსიშ]] ტომქ მორთჷ. მოსიშ ტომქ აბანური ტომეფი - ნიენიესა, გრუსი დო ბუსა დიქვემდებარჷ. დოგონიშ ტომქ ოორუეშა დიკინჷ. XIV ოშწანურაშე, ასეიანი ბურკინა-ფასოშ ტერიტორიას არსებენდჷ სახენწჷფო [[უაგადუგუ (სახენწჷფო)|უაგადუგუ]], [[იატენგა]], [[ტენკოდოგო (სახენწჷფო)|ტენკოდოგო]] დო [[ფადან-გურმაი]]. XIV ოშწანურაშე XVI ოშწანურაშახ იატენგაშ სახენწჷფოქ მეძობელი [[მალი|მალიშ]] დო [[სონგაი (სახენწჷფო)|სონგაიშ]] ტერიტორიაშ ნორთი ეჭოფუ. ===კოლონიური პერიოდი === XIX ოშწანურაშ ბოლოს, [[საფრანგეთი|ფრანფეფქ]] დიხეფიშ კოლონიზაცია ქიდიჭყეს. [[1895 წანა]]ს, იატენგაშ სახენწფოშ ჯარქ აკოცუ, [[1897 წანა]]ს [[ფადა-გურმა]]ქ საფრანგეთიშ [[პროტექტორატი]] აღიარუ. [[1904 წანა]]შე [[1919 წანა]]შახ, ჟიშენი ვოლტა, საფრანგეთიშ ჟიშენი სენეგალი-ნიგერიშ კოლონიაშა მიშმეშჷ, უკული გირთჷ ზოხო კოლონიათ. [[1934 წანა]]ს, რკინაშ შარაქ ქიდიგჷ [[აბიჯანი|აბიჯანიშახ]]. [[1947 წანა]]ს, ჟიშენი ვოლტაში კოლონია კინე აკადგინეს. ნძალას ეკმიკათუანდჷ [[აფრიკული დემოკრატიული გოართოიანაფა]] (ადგ), ნამუსჷთ დუდშე ხემანჯღვერენდჷ '''კულიბალი''', უკული '''[[მორის იამენგო|მორის იამენგო]]'''. [[1947 წანა]]შე [[1958 წანა]]შახ [[საფრანგეთიშ ჟიშენი ვოლტა]] საფრანგეთიშ ზუღაშ მელეიანი ტერიტორია რდჷ, უკული ეკიხანდჷ მუჭოთ [[ჟიშენი ვოლტაშ რესპუბლიკა]]შ ავტონომია, [[საფრანგეთიშ წორომაჸალობა|საფრანგეთიშ წორომაჸალობაშ]] აკოდგინალუას. [[1959 წანა]]ს, ქიანაშ პრეზიდენტი იამეოგო რდჷ, ნამუქჷთ მაართათ არძა პოლიტიკური პართია გაუქვუ, მუშ პარტიაშ მოხ. == ორთა == [[ფაილი:Burkina Faso Map.jpg|right|thumb|250px|ბურკინა-ფასო რუქას.]] ქიანაშ ტერიტორიაშ უმენტაში ნორთი — [[მოსი (პლატო)|მოსიშ]] რეღმამი პლატოს უკებჷ (სიმაღალა 200—500 მ.), სოდეთ იდვალუაფუ გიშართილი 750 მეტრაშახ სიმარალაშ ქჷნდჷრეფი. კლიმატი - [[სუბეკვატორიული კლიმატი|სუბეკვატორიული]], სქირე სეზონეფით (გერგობათუთაშე მელახიშახ; ქიანაშ ოორუე რაიონეფს 8—10 თუთას იგინძარებუ). ოწყარმალუე რშვილი — დოხოლაფირო 20 წყარმალუ რე; თაურჷშე არძაშე უმოს შანულამიე — [[უჩა ვოლტა]] დო [[ჩე ვოლტა]]. სქირე სეზონს არძა წყარმალუ ეთმესკირუ ვარდა ონდეთ მეხჷრჩანს. ქიანაშ ტერიტორიაშ უმენტაშობა ფორილიე ტიპიური დო მაღალტყალამი [[სავანა]]თ; აბან-აბანი იდვალუაფუ - სავანაშ ტყალეფი, ქვერჩხონი. ქიანაშ ტერიტორიაშ დოხოლაფირო 9 % [[ტყა]]ს უკებჷ. ტყარი ჩხოლარეფიშ მუდანობა ირკენს. თაქ ხე ნჯილოეფი, ლეოპარდეფი, მუნჭყვეფი, კამბეშეფი, ანტილოპეფი. ბრელიე მაფურინჯე დო მახოხინე. წყარმალუეფიშ ჭყენჭყამი წყარპიჯეფს ხე - ბეჰემოთეფი, ნიანგეფი, წყარიშ კუეფი. ქიანაშ ობჟათეთ გოფაჩილიე ჭანჯი [[ცეცე]]. [[ბენინი]] დო [[ნიგერი]]შ ხურგაწჷკმა იდვალუაფუ ერუანული პარკი - W (დაბლ-ვ), რეზერვატეფი. == პოლიტიკური დონწყუალა == * სახენწჷფოშ მადუდე — [[პრეზიდენტი]], საარძო ხონარიშ მეჩამათ გიშეგორუაფუ. * [[ხეშუულა|ხეშუულაშ]] მადუდე — [[პრემიერ-მინისტრი]], დუთმარინუანს პრეზიდენტი. * ართპალატამი [[პარლამენტი]] — [[ერუანული ასამბლეა (ბურკინა-ფასო)|ერუანული ასამბლეა]], 111 მაკათური გიშმეგორუაფუ საარძო ხონარიშ მეჩამათ, 5 წანაშ ვადათ. ==ეკონომიკა == [[ფაილი:Markt Banfora MS 2255.JPG|thumb|right|300px|პროდუქტეფიშ ბაზარი ნ. ბანფორს, ბურკინა-ფასო.]] ორთაშობური რესურსეფი — მარგანეციშ მადენიშ, ორქოშ, ფოსფორიტეფიშ - საბადოეფი, ლინჯიშ, ნიკელიშ, ტიტანიშ მადანი. ბურკინა-ფასო — მოსოფელიშ ართ-ართი უდაღარაში ქიანა რე. მოხანდეეფიშ 90 % ორთაშობური ოფუტე მეოურნობათიე დოკაფილი, ნამუსჷთ გოლოფა ოცილჷ. თარი საექსპორტო კულტურა — ბამბე. [[ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი|ედპ]] ართი მახორუშო (2009) — 1,2 ვთშ. ააშ დოლარი (206-ა აბანი მოსოფელს). სიდაღარაშ დონეშ გიმე რე - დოხოლაფირო მახორობაშ გვერდი. ოფუტეშ მეურნობა — ბამბე, არაქისი, ზეთიშ ჯა, სორგო, პურასქია, ლაიტი, ორზა; იმიარებუაფუ შხურეფი დო თხალეფი. წარმებაა — ბამბეშ დამუშება, ოშუმალეფიშ წარმება, ოფუტეშ პროდუქციაშ დამუშება, საპონიშ, სიგარეტიშ დო ტექსტილიშ წარმება, ორქოშ შიბა. === გალენი ვაჭრუა === ექსპორტი — 0,5 მლრდ. ააშ დოლარი 2008 წანას — ბამბე, ორინჯი, ორქო, ხორცი, ტყები. თარი მაჸიდეეფი — [[სინგაპური]] 16,6 %, [[ბელგია]] 12,6 %, [[ჩინეთი]] 11 %, [[ტაილანდი]] 8,9 %, [[განა]] 6,8 %, [[ინდოეთი]] 6,3 %. იმპორტი — 1,3 მლრდ. ააშ დოლარი 2008 წანას — ოწარმობუე მეკონ-მოკონი, ოჭკომალი პროდუქტეფი, ნაბთობპროდუქტეფი. თარი მიშმაღალარეფი — [[კოტ დ’ივუარი]] 26,7 %, [[საფრანგეთი]] 20 %, [[ტოგო]] 8 %, [[ლიბია]] 4,6 %. ოკათჷ ოერეფშქაშე ორგანიზაცია - [[აფრიკაშ, კარიბიშ ბასეინიშ დო რჩქალი ოკიანეშ რეგიონიშ ქიანეფი|აკრ-შ ქიანეფს]]. == ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული გორთუალა == [[ფაილი:Burkina Faso Regions (ru).png|right|400px|ბურკინა-ფასოშ აკანეფი.]] ბურკინა-ფასო გორთილიე 13 აკანო , 45 პროვინციათ დო 301 დეპარტამენტო. {| align="center" class="standard" |+ ! |№ ! |აკანი ! |კოხოდვალა [[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]] ! |ადმინისტრაციული ცენტრი ! |პროვინციეფიშ მუდანობა ! |ფართობი, კმ² ! |მახორობა (2006), ადმ. ! |მეჭედალა, ადმ/კმ² |----- | 1 | [[ბულკე-დუ-მუხუნი]] | Boucle du Mouhoun | [[დედუგუ]] | 6 | 34 479 | 1 434 847 | 41,62 |----- | 2 | [[კასკადეფი (ბურკინა-ფასო)|კასკადეფი]] | Cascades | [[ბანფორა]] | 2 | 16 663 | 524 956 | 31,50 |----- | 3 | [[ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ცენტრალური]] | Centre | [[უაგადუგუ]] | 1 | 2 805 | 1 523 980 | 543,31 |----- | 4 | [[ბჟაეიოლ-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟაეიოლ-ცენტრალური]] | Centre-Est | [[ტენკოდოგო]] | 3 | 14 852 | 1 132 023 | 76,22 |----- | 5 | [[ოორუე-ცენტრალუეი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ოორუე-ცენტრალური]] | Centre-Nord | [[კაია (ნოღა)|კაია]] | 3 | 19 508 | 1 203 073 | 61,67 |----- | 6 | [[ბჟადალ-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟადალ-ცენტრალური]] | Centre-Ouest | [[ქუდუგუ]] | 4 | 21 853 | 1 183 473 | 54,16 |----- | 7 | [[ობჟათე-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ობჟათე-ცენტრალური]] | Centre-Sud | [[მანგა (ნოღა)|მანგა]] | 3 | 11 313 | 638 379 | 56,43 |----- | 8 | [[ბჟაეიოლი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟაეიოლი]] | Est | [[ფედა-ნგურმა]] | 5 | 46 256 | 1 209 399 | 26,15 |----- | 9 | [[ჟიშენი ბასეინეფი]] | Hauts-Bassins | [[ბობო-დიულასო]] | 3 | 26 606 | 1 410 284 | 53,01 |----- | 10 | [[ოორუე აკანი (ბურკინა-ფასო)|ოორუე]] | Nord | [[უახიგუია]] | 4 | 17 601 | 1 182 770 | 67,20 |----- | 11 | [[ცენტრალური პლატო (ბურკინა-ფასოშ აკანი)|ცენტრალური პლატო]] | Plateau-Central | [[ზინიარი]] | 3 | 8 545 | 647 516 | 75,78 |----- | 12 | [[სახელი (ბურკინა-ფასოშ აკანი)|სახელი]] | Sahel | [[დორი (ბურკინა-ფასო)|დორი]] | 4 | 36 130 | 808 928 | 22,39 |----- | 13 | [[ობჟათე-ბჟადალი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ობჟათე-ბჟადალი]] | Sud-Ouest | [[გაუა (ბურკინა-ფასო)|გაუა]] | 4 | 16 576 | 623 056 | 37,59 |- style="background: #CCC;" | ||არძო ართო|| || ||45||273 187||13 522 684||49,50 |} == მახორობა == [[ფაილი:Burkina-Faso-Demography.png|thumb|200px|right|1960 წანაშე 2010 წანაშახ მახორობაშ მუდანობაშ თირუა (სტატისტიკაშ დო დემოგრაფიაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფი, 2012). მახორობა ვითოშობათ.]] ბურკინა-ფასოშ ჯინჯიერი მახორობა ჟირ თარი ეთნიკური ბუნას ორხველჷ: [[გურეფიშ ნინა|გურეფი]] (კათა), ნამუშათ მიშმჷურს ქიანაშ უდიდაში მახორობა '''მოსი''' (ნთელ მახორონაშ - 4 8,6 %), თეწკჷმა ართო შხვადოშხვა ტომეფი დო კათეფი - ''სისალა'', ''მბუინი'', [[გა (კათა)|გა]], [[ბობო (კათა)|ბობო]] (6,8 %), ''ლობი'' (4,3 %), ''გურუნსი'' (6 %), ''გურმა'' (7 %), [[სენუფო (კათა)|სენუფო]] (2,2 %); დო [[მანდე (კათა)|მანდე]], ნამუსჷთ ორხველჷ - ''ბუსა'', ''ბისა'', [[სამო (კათა)|სამო (სანუ)]] 6,5 %, [[ხაუსა (კათა)|ხაუსა]], [[სონიკე (კათა)|სონიკე]], [[დიულა კათა)|დიულა]], ''ფულბე''; ქიანაშ ოორუეთ - [[სონგაი(კათა)|სონგაი]] დო [[ტუარეგეფი]] ოხორანა. რელიგია — [[ისლამი|მუსულმანეფი]] - 60,5 %, აბორიგენული კულტეფი - 15,3 %, [[ქირსიანობა|ქირსიანეფი]] (უმენტაშო [[კათოლიციზმი|კათოლიკეფი]]) — 23,2 %. ნოღაშ მახორობა — 20 %. [[მახორობაშ მეჭედალა]] 48,2 ადმ./კმ². '''მახორობაშ მუდანობა''': 16,2 მლნ ([[2010]] წანაშ კვირკვეშ ფასებათ). '''ნანდული ძინა:''' * 3,1 % (11-ა აბანი მოსოფელს) '''მახორობაშ ხანობური აკოდგინალუა:''' * 0-14 წანა: 46,2 % * 15-64 წანა: 51,3 % * 65 წანა დო ეშე: 2,5 % '''მახორობაშ ოშქაშე ხანი:''' * გვალო — 16,8 წანა, თენეფს შქას ** ქომოლკათა 16,6 წანა ** ოსურკათა 17 წანა '''დაბადება:''' * 44,0 - 1000 ადამიერშო (4-ა აბანი მოსოფელს) '''ღურა:''' * 13,0 - 1000 ადამიერშო '''ჩქჷჩქჷშ რურა:''' * 83 - 1000 ჩქჷჩქჷშო (13-ა აბანი მოსოფელს) '''მახორობაშ თელარაშ ოშქაშე მუდანობა:''' * გვალო — 53 წანა (203-ა აბანი მოსოფელს) ** ქომოლკათა— 51 წანა ** ოსურკათა — 55 წანა იმუნოდეფიციტური ვირუსით დალახება (აივ) — 1,6% ([[2007]] წანაშ ფასებათ) მახორობას ჭარუა-კითხირიშ რჩქინა — 29% ქომოლკათა, 15% ოსურკათა ([[2003]] წანაშ ფასებათ) == დღახუეფი == * [[1 ღურთუთა]] — [[ახალი წანა]] * [[3 ღურთუთა]] — [[1966 წანა]]შ აქციაეფიშ გოშინა * [[8 მელახი]] — ოსურეფიშ დღა * [[1 მესი]] — ხანდაშ დღა * [[5 მარაშინათუთა]] — ზოხორინალაშ დღა ([[საფრანგეთი|საფრანგეთიშე]], 1960) * [[11 ქირსეთუთა]] — ერუანული დღა ვარდა რესპუბლიკაშ დღა == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.primature.gov.bf/ ბურკინა-ფასოშ თარობაშ ვებ-ხასჷლა]([[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]]) * [http://www.presidence.bf/ ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტიშ ვებ-ხასჷლა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090216223633/http://www.presidence.bf/ |date=2009-02-16 }}([[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]]) * [http://www.africana.ru/lands/BurcinaFaso სასარგებლე ინფორმაცია ბურკინა-ფასოშე] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120812014800/http://www.africana.ru/lands/BurcinaFaso/ |date=2012-08-12 }} * [http://archive.travel.ru/burkina_faso ბურკინა-ფასოშ პროფილი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120720222343/http://archive.travel.ru/burkina_faso/ |date=2012-07-20 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასო| ]] [[კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] 368iicbfghhgk5mcjlauz32fhnbfjgd 251706 251705 2026-07-31T22:42:24Z Narazeni 826 /* ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული გორთუალა */ 251706 wikitext text/x-wiki {{Short description|სახენწჷფო ბჟადალ აფრიკას}} {{ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = Burkina Faso {{collapsible list | titlestyle = background:transparent;text-align:center;line-height:normal;font-size:80%; | title = <small>{{nobold|''(ოფიციალურ ნინეფშა)''}}</small> <small>|{{lang-mos|Burkĩna Faso}} | {{lang-ff|𞤄𞤵𞤪𞤳𞤭𞤲𞤢 𞤊𞤢𞤧𞤮𞥅}} | {{lang-dyu|ߓߙߎߞߌߣߊ߫ ߝߊ߬ߛߏ߫}} </small> }} |ედომუშამი_ჯოხო = ბურკინა-ფასო |ოართე_ჯოხო = ბურკინა-ფასო |შილა = Flag of Burkina Faso.svg |გერბი = Coat of arms of Burkina Faso.svg |რუკა = Location Burkina Faso AU Africa.svg |ჰიმნი = [[ბურკინა ფასოშ ჰიმნი|Ditanyè]]<br>''(გომორძგუაშ ჰიმნი)''<br>{{center|}} [[ფაილი:Burkina faso anthem.ogg]]]] |დევიზი = {{plainlist| * {{lang-fr|"[[Patria o Muerte, Venceremos|La Patrie ou la Mort, Nous Vaincrons]]"}} * „ოდაბადე ვარ-და ღურა, ჩქი გიმობრძგუანთ“ }} |ოფიციალური_ნინეფი = [[ფრანგული ნინა|ფრანანგული]] |ნანანოღა= [[უაგადუგუ]] |რელიგია = {{ublist| |63.8% [[სილამ ბურკინა-ფასოს|ისლამი]] |{{Tree list}} *26.3% [[ქირსიანობა ბურკინა-ფასოს|ქირისანობა]] **20.1% [[კათოლიციზმ ბურკინა-ფასოს|კათოლიციზმი]] **6.2% [[პროტესტანტიზმი]] {{Tree list/end}} |9% [[ანიმიზმი]] |0.7% [[ვარელიგიურობა]] ''(2019)''}} |უდიდაში_ნოღა = უაგადუგუ |თარობაშ_ტიპი = უნიტარული [[გვერდო საპრეზიდენტო სისტემა|გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]] [[ოურდუმე ხუნტა]]შ გამაგალაშ გიმე<ref>{{cite news |last1=Ndiaga |first1=Thiam |last2=Mimault |first2=Anne |title=Burkina Faso soldiers announce overthrow of military government |url=https://www.reuters.com/world/africa/heavy-gunfire-heard-burkina-faso-capital-reuters-witnesses-2022-09-30/ |access-date=1 October 2022 |date=30 September 2022 |location=[[Ouagadougou]] |quote=Traore appeared on television surrounded by soldiers and announced the government was dissolved, the constitution suspended and the borders closed.}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.thomassankara.net/appolinaire-jean-kyelem-de-tembela-jai-toujours-voulu-faire-un-livre-sur-la-revolution/ |title=Appolinaire Jean Kyelem de Tembela: 'j'ai toujours voulu faire un livre sur la révolution' |website=thomassankara.net |date=4 April 2014 |language=fr |access-date=25 December 2023}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.theafricareport.com/253271/burkina-faso-apollinaire-kyelem-de-tambela-captain-traores-surprise-prime-minister/ |title=Burkina Faso: Apollinaire Kyélem de Tambèla, Captain Traoré's surprise prime minister |work=The Africa Report |first1=Anna |last1=Sylvestre-Treiner |first2=Michel |last2=Wendpouiré Nana |date=25 October 2022 |access-date=25 December 2023 |url-access=subscription}}</ref> |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[თხილუაშ დო აკონწყუალაშ პატრიოტულ ყარაფიშ პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[იბრაჰიმ ტრაორე]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[იბრაჰიმ ტრაორე]] (''ობორჯეთ'') |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = [[ჟან ემანუელ უედრაოგო]] (''ობორჯეთ'') |კანონდუმადვალუ_ორგანო = [[ერუანული ასამბლეა (ბურკინა-ფასო)|ერუანული ასამბლეა]] |რანგი_ფართობით = 74-ა |ფართობი =274,200 |წყარი_% =0.146 |ოეგებიე_მახორობა =22,489,126 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 58-ო |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2023 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 86 ად. |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 126-ა |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = $72.820 მილიარდი |ედპ_ppp_რანგი =114-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$2,980 |მშპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 172-ა |აგი = 0.459 |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = <font color="red">დაბალი</font> |აგი_რანგი =123-ა |აგი_წანა = 2023 |ვალუტა= [[ბჟადალი აფრიკული CFA ფრანკი]] |ვალუტაშ_კოდი =XOF |ქიანაშ_კოდი = BF |ბორჯიშ_ორტყაფუ = (UTC+0) |cctld = [[.bf]] |ოტელეფონე_კოდი =[[+226]] }} '''ბურკინა-ფასო''' ({{lang-mos|Burkĩna Faso}}; {{lang-ff|𞤄𞤵𞤪𞤳𞤭𞤲𞤢 𞤊𞤢𞤧𞤮|italic=no}};<ref>{{cite web|url=https://www.unicode.org/cldr/cldr-aux/voting/36/pxml/seed/main/ff_Adlm.xml|title=ff_Adlm.xml|publisher=Unicode, Inc.}}</ref> {{lang-dyu|ߓߎߙߞߌߣߊ ߝߊߛߏ|italic=no}}<ref>{{cite web|url=https://web.library.yale.edu/notes-cataloging-nko-script|title=Notes on cataloging in the N'ko script|publisher=Yale University Library}}</ref>) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი|ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[სახენწჷფო]] [[ბჟადალი აფრიკა|ბჟადალ აფრიკას]]. ქიანას ოორუე-ბჟადალშე უხურგანს [[მალი]], ოორუე-ბჟაეიოლშე — [[ნიგერი]], ობჟათე-ბჟაეიოლშე — [[ბენინი]], ობჟათეშე — [[ტოგო]] დო [[განა]], თაშნეშე ობჟათე-ბჟადალშე — [[კოტ-დ’ივუარი]]. ქიანაშ ფართობი აკმადგინანს 274,223 კმ²-ის. [[2024]] წანაშ მუნაჩემეფით, ქიანაშ მახორობა დოხოლაფირო 23,286,000 ადამიერს აკმადგინანდჷ.<ref>{{Cite web |date=2024 |title=World Population Prospects 2024 |url=https://population.un.org/wpp/assets/Files/WPP2024_Summary-of-Results.pdf |website=Department of Economic and Social Affairs, United Nations}} </ref> [[1958]] წანას, ზოხორინალაშ მოპალუაშ უკული, ქიანას [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]] ჯოხოდჷ. [[1984]] წანას, თინწკჷმაიან [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|პრეზიდენტ]] [[თომას სანკარა|თომას სანკარაშ]] ინიციატივათ, ქიანას ჯოხოთგინუთირეს ბურკინა-ფასო. თიშ მენმოღალეეფს [[კანონ ბურკინაბეშ მენოღალობაშ გეშა|ბურკინაბეეფს]] უძახჷნა, ქიანაშ ნანანოღა დო უკაბეტაშ ნოღა რე [[უაგადუგუ]]. ბურკინა-ფასოშ უკაბეტაშ [[ეთნიკურ ბუნა]] რე [[მოსი (კათა)|მოსი]], ნამუქჷთ თე ტერიტორიას XI-XIII ოშწანურეფს დიხორეს. თინეფქ დარსხუეს [[მოსიშ ომაფეეფი|ომაფეეფი]], თინეფს შქას უაგადუგუ, ტენკოდოგო დო იატენგა. [[1896]] წანას, ქიანა [[საფრანგეთიშ კოლონიურ იმპერია|ფრანგეფქ]] ქიდიჸუნუეს, მუჭოთ [[საფრანგეთიშ ბჟადალ აფრიკა|საფრანგეთიშ ბჟადალ აფრიკაშ]] ნორთი; [[1958]] წანას, ჟიმოლენ ვოლტაქ [[ფრანგულ ჯარალუა]]შ აკოდგინალუაშა მიშმალ დოჸუნაფილ კოლონიათ გინირთჷ. [[1960]] წანას, ქიანაქ მიპალჷ რსულ ზოხორინალა, ნამუშ პირველ [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|პრეზიდენტ]] რდჷ [[მორის იამეოგო|მორის იამეოგო]]. ზოხორინალაშ მოპალუაშ უკული, ქიანა პოლიტიკურ ვასტაბილურას, [[გოლოფა საჰელიშ ტიოზის|გოლოფეფს]], შქირენას დო კორუფციას ობურჯუდჷ. ქიანას მოხვადჷ შხვადოშხვა სახენწჷფო მინორთაქ [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1966)|1966]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1980)|1980]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო გმინორთა(1982 )|1982]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1983)|1983]], [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (1987)|1987]] წანეფს დო ჟირშა 2022 წანას — [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2022, ღურთუთა)|ღურთუთას]] დო [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2022, ეკენია)|ეკენიას]]. თაშნეშე რდჷ სახენწჷფო მინორთაშ უშედეგე ცადებეფ [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთაშ ცადება (1989)|1989]], [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2015)|2015]] დო [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთაშ ცადება (2023)|2023]] წანეფს. ბურკინა-ფასო მოსოფელიშ ართ-ართ [[მერკეთ წუმოძინელ ქიანა|არძაშე მერკეთ წუმოძინელ ქიანათ]] სქიდუ, [[2022]] წანას, ედომუშამ დინოხოლენ პროდუქტ (ედპ) 16.226 მილიარდ [[ააშ დოლარი|აშშ დოლარ]] რდჷ. ქიანაშ მახორობაშ დოხოლაფირო 63.8% [[ისლამ ბურკინა-ფასოს|ისლამიშ]] გემაჸვენჯ რე, 26.3% — ქრისტიანობაშ, 9% — [[აფრიკულ ტრადიციული რელიგიეფი|ანიმისტურ რელიგიეფიშ]], გიშაკერზაფილო [[სუდ-უესტი (რეგიონი)|ქიანაშ ობჟათე-ბჟადალს]].<ref>{{cite web |last=Aib |first=Az |date=1 July 2022 |title=Burkina: 48,1% de la population du Sud-ouest pratique l'Animisme (officiel) |url=https://www.aib.media/2022/07/01/burkina-481-de-la-population-du-stud-ouest-pratique-lanimisme-officiel/ |access-date=15 October 2022 |website=AIB – Agence d'Information du Burkina |language=fr-FR |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326030716/https://www.aib.media/2022/07/01/burkina-481-de-la-population-du-sud-ouest-pratique-lanimisme-officiel/ |archive-date=26 March 2023}}</ref> ქიანაშ ოფიციალურ ნინეფ რე [[მოორე|მოსი]], [[დიულა ნინა|დიულა]] დო [[ფულანი|ფულა]] (1998 წანაშ მუნაჩემეფით), მოსიშ ნინაშა მახორობაშ გვერდშე უმოს რაგადანს. ქიანას 60-შე უმოს აბორიგენულ ნინა რე დო კონსტიტუცია ითოლწორენს შხვა ნინეფიშ კანონერო გჷმოცხადებას. [[2024]] წანაშ ღურთუთაშახ, ჸოფირ სათარობო დო ბიზნესიშ ნინა რდჷ [[ფრანგული ნინა|ფრანგულ ნინა]], მუჟანსჷთ საკონსტიტუციო თირუაშ რატიფიკაციათ, [[ინგლისური ნინა|ნგლისურწკჷმა]] ართო, თიშ სტატუსიქ „ოხანდე ნინაშა“ გიაკინჷ.<ref>{{Cite web |date=2023-12-07 |title=Africa News - Burkina abandons French as an official language |url=https://www.africanews.com/2023/12/07/burkina-abandons-french-as-an-official-language/}}{{Cite web |date=22 January 2024 |title=Decret Promulguant La Loi Constitutionnelle N° 045-2023/ALT |trans-title=Decree Promulgating Constitutional Law No. 045-2023/ALT |url=https://www.an.bf/storage/Loi/XzJuLCK5kHtKXgYU7Z7pADAGEPgwFV7J7DlX212n.pdf |language=fr}}</ref> ქიანაშ ტერიტორია გეოგრაფიულო ბიოანდაკორობამ რე დო იკათუანს [[ოქრო]]შ, [[მანგანუმი|მანგანუმიშ]], [[ლინჯი]]შ დო [[ქუაკირი]]შ ხვეიან ოზირუეფს. ანდაკულტურულ აკოდგინალუაშ გეშა, [[ბურკინა-ფასოშ ხელუანობა|ბურკინაბეურ ხელუანობა]] დინდარ დო ხანგჷრძე ისტორიათ გიშმეგორუ დო გლობალურო ჩინებულ რე მუშ ორთოდოქსულ სტილით.<ref>Roy, Christopher D. "Countries of Africa: Burkina Faso," Art and Life in Africa, {{cite web |title=Countries Resources |url=http://www.uiowa.edu/~africart/toc/countries.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140115211048/http://www.uiowa.edu/~africart/toc/countries.html |archive-date=15 January 2014 |access-date=14 April 2014}}</ref> ქიანაშ პოლიტიკურ გამაგალაშ ფორმა რე [[გვერდო საპრეზიდენტო სისტემა|გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]], სოდე წჷმორინაფილ რე ემაჸონაფალი, კანონმადვალუ დო სასამართო ხეშუულობათ. თინა რე [[გოერო|გოეროშ]], [[ფრანკოფონია]]შ დო [[ისლამური წოროხანდაშ ორგანიზაცია]]შ მაკათური. [[2024]] წანაშ 18 ღურთუთას, ბურკინა-ფასოქ გჷმაცხადუ [[ბჟადალი აფრიკაშ ქიანეფიშ ეკონომიკური წორომაჸალობა|ECOWAS]]-შე გიშულაშ გეშა დო [[აფრიკაშ რსხუ]]შე გარიცხეს თიშ უკული, მუთ თინეფქ ქაკათეს [[საჰელიშ სახენწჷფოეფიშ ალიანსი]]შ (AES) გოჭყაფასჷნ. == ისტორია == === ორდოიანი ისტორია === XI ოშწანურაშ დაჭყაფუს, [[განა|განაშ]] ამდღანერი ტერიტორიაშ ოორუე-ბჟაეიოლშე, ბურკინა-ფასოშ ასეიანი ტერიტორიაშა [[მოსი (ტომი)|მოსიშ]] ტომქ მორთჷ. მოსიშ ტომქ აბანური ტომეფი - ნიენიესა, გრუსი დო ბუსა დიქვემდებარჷ. დოგონიშ ტომქ ოორუეშა დიკინჷ. XIV ოშწანურაშე, ასეიანი ბურკინა-ფასოშ ტერიტორიას არსებენდჷ სახენწჷფო [[უაგადუგუ (სახენწჷფო)|უაგადუგუ]], [[იატენგა]], [[ტენკოდოგო (სახენწჷფო)|ტენკოდოგო]] დო [[ფადან-გურმაი]]. XIV ოშწანურაშე XVI ოშწანურაშახ იატენგაშ სახენწჷფოქ მეძობელი [[მალი|მალიშ]] დო [[სონგაი (სახენწჷფო)|სონგაიშ]] ტერიტორიაშ ნორთი ეჭოფუ. ===კოლონიური პერიოდი === XIX ოშწანურაშ ბოლოს, [[საფრანგეთი|ფრანფეფქ]] დიხეფიშ კოლონიზაცია ქიდიჭყეს. [[1895 წანა]]ს, იატენგაშ სახენწფოშ ჯარქ აკოცუ, [[1897 წანა]]ს [[ფადა-გურმა]]ქ საფრანგეთიშ [[პროტექტორატი]] აღიარუ. [[1904 წანა]]შე [[1919 წანა]]შახ, ჟიშენი ვოლტა, საფრანგეთიშ ჟიშენი სენეგალი-ნიგერიშ კოლონიაშა მიშმეშჷ, უკული გირთჷ ზოხო კოლონიათ. [[1934 წანა]]ს, რკინაშ შარაქ ქიდიგჷ [[აბიჯანი|აბიჯანიშახ]]. [[1947 წანა]]ს, ჟიშენი ვოლტაში კოლონია კინე აკადგინეს. ნძალას ეკმიკათუანდჷ [[აფრიკული დემოკრატიული გოართოიანაფა]] (ადგ), ნამუსჷთ დუდშე ხემანჯღვერენდჷ '''კულიბალი''', უკული '''[[მორის იამენგო|მორის იამენგო]]'''. [[1947 წანა]]შე [[1958 წანა]]შახ [[საფრანგეთიშ ჟიშენი ვოლტა]] საფრანგეთიშ ზუღაშ მელეიანი ტერიტორია რდჷ, უკული ეკიხანდჷ მუჭოთ [[ჟიშენი ვოლტაშ რესპუბლიკა]]შ ავტონომია, [[საფრანგეთიშ წორომაჸალობა|საფრანგეთიშ წორომაჸალობაშ]] აკოდგინალუას. [[1959 წანა]]ს, ქიანაშ პრეზიდენტი იამეოგო რდჷ, ნამუქჷთ მაართათ არძა პოლიტიკური პართია გაუქვუ, მუშ პარტიაშ მოხ. == ორთა == [[ფაილი:Burkina Faso Map.jpg|right|thumb|250px|ბურკინა-ფასო რუქას.]] ქიანაშ ტერიტორიაშ უმენტაში ნორთი — [[მოსი (პლატო)|მოსიშ]] რეღმამი პლატოს უკებჷ (სიმაღალა 200—500 მ.), სოდეთ იდვალუაფუ გიშართილი 750 მეტრაშახ სიმარალაშ ქჷნდჷრეფი. კლიმატი - [[სუბეკვატორიული კლიმატი|სუბეკვატორიული]], სქირე სეზონეფით (გერგობათუთაშე მელახიშახ; ქიანაშ ოორუე რაიონეფს 8—10 თუთას იგინძარებუ). ოწყარმალუე რშვილი — დოხოლაფირო 20 წყარმალუ რე; თაურჷშე არძაშე უმოს შანულამიე — [[უჩა ვოლტა]] დო [[ჩე ვოლტა]]. სქირე სეზონს არძა წყარმალუ ეთმესკირუ ვარდა ონდეთ მეხჷრჩანს. ქიანაშ ტერიტორიაშ უმენტაშობა ფორილიე ტიპიური დო მაღალტყალამი [[სავანა]]თ; აბან-აბანი იდვალუაფუ - სავანაშ ტყალეფი, ქვერჩხონი. ქიანაშ ტერიტორიაშ დოხოლაფირო 9 % [[ტყა]]ს უკებჷ. ტყარი ჩხოლარეფიშ მუდანობა ირკენს. თაქ ხე ნჯილოეფი, ლეოპარდეფი, მუნჭყვეფი, კამბეშეფი, ანტილოპეფი. ბრელიე მაფურინჯე დო მახოხინე. წყარმალუეფიშ ჭყენჭყამი წყარპიჯეფს ხე - ბეჰემოთეფი, ნიანგეფი, წყარიშ კუეფი. ქიანაშ ობჟათეთ გოფაჩილიე ჭანჯი [[ცეცე]]. [[ბენინი]] დო [[ნიგერი]]შ ხურგაწჷკმა იდვალუაფუ ერუანული პარკი - W (დაბლ-ვ), რეზერვატეფი. == პოლიტიკური დონწყუალა == * სახენწჷფოშ მადუდე — [[პრეზიდენტი]], საარძო ხონარიშ მეჩამათ გიშეგორუაფუ. * [[ხეშუულა|ხეშუულაშ]] მადუდე — [[პრემიერ-მინისტრი]], დუთმარინუანს პრეზიდენტი. * ართპალატამი [[პარლამენტი]] — [[ერუანული ასამბლეა (ბურკინა-ფასო)|ერუანული ასამბლეა]], 111 მაკათური გიშმეგორუაფუ საარძო ხონარიშ მეჩამათ, 5 წანაშ ვადათ. ==ეკონომიკა == [[ფაილი:Markt Banfora MS 2255.JPG|thumb|right|300px|პროდუქტეფიშ ბაზარი ნ. ბანფორს, ბურკინა-ფასო.]] ორთაშობური რესურსეფი — მარგანეციშ მადენიშ, ორქოშ, ფოსფორიტეფიშ - საბადოეფი, ლინჯიშ, ნიკელიშ, ტიტანიშ მადანი. ბურკინა-ფასო — მოსოფელიშ ართ-ართი უდაღარაში ქიანა რე. მოხანდეეფიშ 90 % ორთაშობური ოფუტე მეოურნობათიე დოკაფილი, ნამუსჷთ გოლოფა ოცილჷ. თარი საექსპორტო კულტურა — ბამბე. [[ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი|ედპ]] ართი მახორუშო (2009) — 1,2 ვთშ. ააშ დოლარი (206-ა აბანი მოსოფელს). სიდაღარაშ დონეშ გიმე რე - დოხოლაფირო მახორობაშ გვერდი. ოფუტეშ მეურნობა — ბამბე, არაქისი, ზეთიშ ჯა, სორგო, პურასქია, ლაიტი, ორზა; იმიარებუაფუ შხურეფი დო თხალეფი. წარმებაა — ბამბეშ დამუშება, ოშუმალეფიშ წარმება, ოფუტეშ პროდუქციაშ დამუშება, საპონიშ, სიგარეტიშ დო ტექსტილიშ წარმება, ორქოშ შიბა. === გალენი ვაჭრუა === ექსპორტი — 0,5 მლრდ. ააშ დოლარი 2008 წანას — ბამბე, ორინჯი, ორქო, ხორცი, ტყები. თარი მაჸიდეეფი — [[სინგაპური]] 16,6 %, [[ბელგია]] 12,6 %, [[ჩინეთი]] 11 %, [[ტაილანდი]] 8,9 %, [[განა]] 6,8 %, [[ინდოეთი]] 6,3 %. იმპორტი — 1,3 მლრდ. ააშ დოლარი 2008 წანას — ოწარმობუე მეკონ-მოკონი, ოჭკომალი პროდუქტეფი, ნაბთობპროდუქტეფი. თარი მიშმაღალარეფი — [[კოტ დ’ივუარი]] 26,7 %, [[საფრანგეთი]] 20 %, [[ტოგო]] 8 %, [[ლიბია]] 4,6 %. ოკათჷ ოერეფშქაშე ორგანიზაცია - [[აფრიკაშ, კარიბიშ ბასეინიშ დო რჩქალი ოკიანეშ რეგიონიშ ქიანეფი|აკრ-შ ქიანეფს]]. == ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული გორთუალა == [[ფაილი:Burkina Faso regions named.png|right|400px|ბურკინა-ფასოშ აკანეფი.]] ბურკინა-ფასო გორთილიე 13 აკანო , 45 პროვინციათ დო 301 დეპარტამენტო. {| align="center" class="standard" |+ ! |№ ! |აკანი ! |კოხოდვალა [[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]] ! |ადმინისტრაციული ცენტრი ! |პროვინციეფიშ მუდანობა ! |ფართობი, კმ² ! |მახორობა (2006), ადმ. ! |მეჭედალა, ადმ/კმ² |----- | 1 | [[ბულკე-დუ-მუხუნი]] | Boucle du Mouhoun | [[დედუგუ]] | 6 | 34 479 | 1 434 847 | 41,62 |----- | 2 | [[კასკადეფი (ბურკინა-ფასო)|კასკადეფი]] | Cascades | [[ბანფორა]] | 2 | 16 663 | 524 956 | 31,50 |----- | 3 | [[ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ცენტრალური]] | Centre | [[უაგადუგუ]] | 1 | 2 805 | 1 523 980 | 543,31 |----- | 4 | [[ბჟაეიოლ-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟაეიოლ-ცენტრალური]] | Centre-Est | [[ტენკოდოგო]] | 3 | 14 852 | 1 132 023 | 76,22 |----- | 5 | [[ოორუე-ცენტრალუეი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ოორუე-ცენტრალური]] | Centre-Nord | [[კაია (ნოღა)|კაია]] | 3 | 19 508 | 1 203 073 | 61,67 |----- | 6 | [[ბჟადალ-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟადალ-ცენტრალური]] | Centre-Ouest | [[ქუდუგუ]] | 4 | 21 853 | 1 183 473 | 54,16 |----- | 7 | [[ობჟათე-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ობჟათე-ცენტრალური]] | Centre-Sud | [[მანგა (ნოღა)|მანგა]] | 3 | 11 313 | 638 379 | 56,43 |----- | 8 | [[ბჟაეიოლი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟაეიოლი]] | Est | [[ფედა-ნგურმა]] | 5 | 46 256 | 1 209 399 | 26,15 |----- | 9 | [[ჟიშენი ბასეინეფი]] | Hauts-Bassins | [[ბობო-დიულასო]] | 3 | 26 606 | 1 410 284 | 53,01 |----- | 10 | [[ოორუე აკანი (ბურკინა-ფასო)|ოორუე]] | Nord | [[უახიგუია]] | 4 | 17 601 | 1 182 770 | 67,20 |----- | 11 | [[ცენტრალური პლატო (ბურკინა-ფასოშ აკანი)|ცენტრალური პლატო]] | Plateau-Central | [[ზინიარი]] | 3 | 8 545 | 647 516 | 75,78 |----- | 12 | [[სახელი (ბურკინა-ფასოშ აკანი)|სახელი]] | Sahel | [[დორი (ბურკინა-ფასო)|დორი]] | 4 | 36 130 | 808 928 | 22,39 |----- | 13 | [[ობჟათე-ბჟადალი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ობჟათე-ბჟადალი]] | Sud-Ouest | [[გაუა (ბურკინა-ფასო)|გაუა]] | 4 | 16 576 | 623 056 | 37,59 |- style="background: #CCC;" | ||არძო ართო|| || ||45||273 187||13 522 684||49,50 |} == მახორობა == [[ფაილი:Burkina-Faso-Demography.png|thumb|200px|right|1960 წანაშე 2010 წანაშახ მახორობაშ მუდანობაშ თირუა (სტატისტიკაშ დო დემოგრაფიაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფი, 2012). მახორობა ვითოშობათ.]] ბურკინა-ფასოშ ჯინჯიერი მახორობა ჟირ თარი ეთნიკური ბუნას ორხველჷ: [[გურეფიშ ნინა|გურეფი]] (კათა), ნამუშათ მიშმჷურს ქიანაშ უდიდაში მახორობა '''მოსი''' (ნთელ მახორონაშ - 4 8,6 %), თეწკჷმა ართო შხვადოშხვა ტომეფი დო კათეფი - ''სისალა'', ''მბუინი'', [[გა (კათა)|გა]], [[ბობო (კათა)|ბობო]] (6,8 %), ''ლობი'' (4,3 %), ''გურუნსი'' (6 %), ''გურმა'' (7 %), [[სენუფო (კათა)|სენუფო]] (2,2 %); დო [[მანდე (კათა)|მანდე]], ნამუსჷთ ორხველჷ - ''ბუსა'', ''ბისა'', [[სამო (კათა)|სამო (სანუ)]] 6,5 %, [[ხაუსა (კათა)|ხაუსა]], [[სონიკე (კათა)|სონიკე]], [[დიულა კათა)|დიულა]], ''ფულბე''; ქიანაშ ოორუეთ - [[სონგაი(კათა)|სონგაი]] დო [[ტუარეგეფი]] ოხორანა. რელიგია — [[ისლამი|მუსულმანეფი]] - 60,5 %, აბორიგენული კულტეფი - 15,3 %, [[ქირსიანობა|ქირსიანეფი]] (უმენტაშო [[კათოლიციზმი|კათოლიკეფი]]) — 23,2 %. ნოღაშ მახორობა — 20 %. [[მახორობაშ მეჭედალა]] 48,2 ადმ./კმ². '''მახორობაშ მუდანობა''': 16,2 მლნ ([[2010]] წანაშ კვირკვეშ ფასებათ). '''ნანდული ძინა:''' * 3,1 % (11-ა აბანი მოსოფელს) '''მახორობაშ ხანობური აკოდგინალუა:''' * 0-14 წანა: 46,2 % * 15-64 წანა: 51,3 % * 65 წანა დო ეშე: 2,5 % '''მახორობაშ ოშქაშე ხანი:''' * გვალო — 16,8 წანა, თენეფს შქას ** ქომოლკათა 16,6 წანა ** ოსურკათა 17 წანა '''დაბადება:''' * 44,0 - 1000 ადამიერშო (4-ა აბანი მოსოფელს) '''ღურა:''' * 13,0 - 1000 ადამიერშო '''ჩქჷჩქჷშ რურა:''' * 83 - 1000 ჩქჷჩქჷშო (13-ა აბანი მოსოფელს) '''მახორობაშ თელარაშ ოშქაშე მუდანობა:''' * გვალო — 53 წანა (203-ა აბანი მოსოფელს) ** ქომოლკათა— 51 წანა ** ოსურკათა — 55 წანა იმუნოდეფიციტური ვირუსით დალახება (აივ) — 1,6% ([[2007]] წანაშ ფასებათ) მახორობას ჭარუა-კითხირიშ რჩქინა — 29% ქომოლკათა, 15% ოსურკათა ([[2003]] წანაშ ფასებათ) == დღახუეფი == * [[1 ღურთუთა]] — [[ახალი წანა]] * [[3 ღურთუთა]] — [[1966 წანა]]შ აქციაეფიშ გოშინა * [[8 მელახი]] — ოსურეფიშ დღა * [[1 მესი]] — ხანდაშ დღა * [[5 მარაშინათუთა]] — ზოხორინალაშ დღა ([[საფრანგეთი|საფრანგეთიშე]], 1960) * [[11 ქირსეთუთა]] — ერუანული დღა ვარდა რესპუბლიკაშ დღა == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.primature.gov.bf/ ბურკინა-ფასოშ თარობაშ ვებ-ხასჷლა]([[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]]) * [http://www.presidence.bf/ ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტიშ ვებ-ხასჷლა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090216223633/http://www.presidence.bf/ |date=2009-02-16 }}([[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]]) * [http://www.africana.ru/lands/BurcinaFaso სასარგებლე ინფორმაცია ბურკინა-ფასოშე] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120812014800/http://www.africana.ru/lands/BurcinaFaso/ |date=2012-08-12 }} * [http://archive.travel.ru/burkina_faso ბურკინა-ფასოშ პროფილი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120720222343/http://archive.travel.ru/burkina_faso/ |date=2012-07-20 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასო| ]] [[კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] 8i3w341dzoa0pkpdkqvpr7ownmacxle 251707 251706 2026-07-31T22:44:41Z Narazeni 826 /* ეკონომიკა */ 251707 wikitext text/x-wiki {{Short description|სახენწჷფო ბჟადალ აფრიკას}} {{ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = Burkina Faso {{collapsible list | titlestyle = background:transparent;text-align:center;line-height:normal;font-size:80%; | title = <small>{{nobold|''(ოფიციალურ ნინეფშა)''}}</small> <small>|{{lang-mos|Burkĩna Faso}} | {{lang-ff|𞤄𞤵𞤪𞤳𞤭𞤲𞤢 𞤊𞤢𞤧𞤮𞥅}} | {{lang-dyu|ߓߙߎߞߌߣߊ߫ ߝߊ߬ߛߏ߫}} </small> }} |ედომუშამი_ჯოხო = ბურკინა-ფასო |ოართე_ჯოხო = ბურკინა-ფასო |შილა = Flag of Burkina Faso.svg |გერბი = Coat of arms of Burkina Faso.svg |რუკა = Location Burkina Faso AU Africa.svg |ჰიმნი = [[ბურკინა ფასოშ ჰიმნი|Ditanyè]]<br>''(გომორძგუაშ ჰიმნი)''<br>{{center|}} [[ფაილი:Burkina faso anthem.ogg]]]] |დევიზი = {{plainlist| * {{lang-fr|"[[Patria o Muerte, Venceremos|La Patrie ou la Mort, Nous Vaincrons]]"}} * „ოდაბადე ვარ-და ღურა, ჩქი გიმობრძგუანთ“ }} |ოფიციალური_ნინეფი = [[ფრანგული ნინა|ფრანანგული]] |ნანანოღა= [[უაგადუგუ]] |რელიგია = {{ublist| |63.8% [[სილამ ბურკინა-ფასოს|ისლამი]] |{{Tree list}} *26.3% [[ქირსიანობა ბურკინა-ფასოს|ქირისანობა]] **20.1% [[კათოლიციზმ ბურკინა-ფასოს|კათოლიციზმი]] **6.2% [[პროტესტანტიზმი]] {{Tree list/end}} |9% [[ანიმიზმი]] |0.7% [[ვარელიგიურობა]] ''(2019)''}} |უდიდაში_ნოღა = უაგადუგუ |თარობაშ_ტიპი = უნიტარული [[გვერდო საპრეზიდენტო სისტემა|გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]] [[ოურდუმე ხუნტა]]შ გამაგალაშ გიმე<ref>{{cite news |last1=Ndiaga |first1=Thiam |last2=Mimault |first2=Anne |title=Burkina Faso soldiers announce overthrow of military government |url=https://www.reuters.com/world/africa/heavy-gunfire-heard-burkina-faso-capital-reuters-witnesses-2022-09-30/ |access-date=1 October 2022 |date=30 September 2022 |location=[[Ouagadougou]] |quote=Traore appeared on television surrounded by soldiers and announced the government was dissolved, the constitution suspended and the borders closed.}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.thomassankara.net/appolinaire-jean-kyelem-de-tembela-jai-toujours-voulu-faire-un-livre-sur-la-revolution/ |title=Appolinaire Jean Kyelem de Tembela: 'j'ai toujours voulu faire un livre sur la révolution' |website=thomassankara.net |date=4 April 2014 |language=fr |access-date=25 December 2023}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.theafricareport.com/253271/burkina-faso-apollinaire-kyelem-de-tambela-captain-traores-surprise-prime-minister/ |title=Burkina Faso: Apollinaire Kyélem de Tambèla, Captain Traoré's surprise prime minister |work=The Africa Report |first1=Anna |last1=Sylvestre-Treiner |first2=Michel |last2=Wendpouiré Nana |date=25 October 2022 |access-date=25 December 2023 |url-access=subscription}}</ref> |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[თხილუაშ დო აკონწყუალაშ პატრიოტულ ყარაფიშ პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[იბრაჰიმ ტრაორე]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[იბრაჰიმ ტრაორე]] (''ობორჯეთ'') |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = [[ჟან ემანუელ უედრაოგო]] (''ობორჯეთ'') |კანონდუმადვალუ_ორგანო = [[ერუანული ასამბლეა (ბურკინა-ფასო)|ერუანული ასამბლეა]] |რანგი_ფართობით = 74-ა |ფართობი =274,200 |წყარი_% =0.146 |ოეგებიე_მახორობა =22,489,126 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 58-ო |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2023 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 86 ად. |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 126-ა |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = $72.820 მილიარდი |ედპ_ppp_რანგი =114-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$2,980 |მშპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 172-ა |აგი = 0.459 |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = <font color="red">დაბალი</font> |აგი_რანგი =123-ა |აგი_წანა = 2023 |ვალუტა= [[ბჟადალი აფრიკული CFA ფრანკი]] |ვალუტაშ_კოდი =XOF |ქიანაშ_კოდი = BF |ბორჯიშ_ორტყაფუ = (UTC+0) |cctld = [[.bf]] |ოტელეფონე_კოდი =[[+226]] }} '''ბურკინა-ფასო''' ({{lang-mos|Burkĩna Faso}}; {{lang-ff|𞤄𞤵𞤪𞤳𞤭𞤲𞤢 𞤊𞤢𞤧𞤮|italic=no}};<ref>{{cite web|url=https://www.unicode.org/cldr/cldr-aux/voting/36/pxml/seed/main/ff_Adlm.xml|title=ff_Adlm.xml|publisher=Unicode, Inc.}}</ref> {{lang-dyu|ߓߎߙߞߌߣߊ ߝߊߛߏ|italic=no}}<ref>{{cite web|url=https://web.library.yale.edu/notes-cataloging-nko-script|title=Notes on cataloging in the N'ko script|publisher=Yale University Library}}</ref>) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი|ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[სახენწჷფო]] [[ბჟადალი აფრიკა|ბჟადალ აფრიკას]]. ქიანას ოორუე-ბჟადალშე უხურგანს [[მალი]], ოორუე-ბჟაეიოლშე — [[ნიგერი]], ობჟათე-ბჟაეიოლშე — [[ბენინი]], ობჟათეშე — [[ტოგო]] დო [[განა]], თაშნეშე ობჟათე-ბჟადალშე — [[კოტ-დ’ივუარი]]. ქიანაშ ფართობი აკმადგინანს 274,223 კმ²-ის. [[2024]] წანაშ მუნაჩემეფით, ქიანაშ მახორობა დოხოლაფირო 23,286,000 ადამიერს აკმადგინანდჷ.<ref>{{Cite web |date=2024 |title=World Population Prospects 2024 |url=https://population.un.org/wpp/assets/Files/WPP2024_Summary-of-Results.pdf |website=Department of Economic and Social Affairs, United Nations}} </ref> [[1958]] წანას, ზოხორინალაშ მოპალუაშ უკული, ქიანას [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]] ჯოხოდჷ. [[1984]] წანას, თინწკჷმაიან [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|პრეზიდენტ]] [[თომას სანკარა|თომას სანკარაშ]] ინიციატივათ, ქიანას ჯოხოთგინუთირეს ბურკინა-ფასო. თიშ მენმოღალეეფს [[კანონ ბურკინაბეშ მენოღალობაშ გეშა|ბურკინაბეეფს]] უძახჷნა, ქიანაშ ნანანოღა დო უკაბეტაშ ნოღა რე [[უაგადუგუ]]. ბურკინა-ფასოშ უკაბეტაშ [[ეთნიკურ ბუნა]] რე [[მოსი (კათა)|მოსი]], ნამუქჷთ თე ტერიტორიას XI-XIII ოშწანურეფს დიხორეს. თინეფქ დარსხუეს [[მოსიშ ომაფეეფი|ომაფეეფი]], თინეფს შქას უაგადუგუ, ტენკოდოგო დო იატენგა. [[1896]] წანას, ქიანა [[საფრანგეთიშ კოლონიურ იმპერია|ფრანგეფქ]] ქიდიჸუნუეს, მუჭოთ [[საფრანგეთიშ ბჟადალ აფრიკა|საფრანგეთიშ ბჟადალ აფრიკაშ]] ნორთი; [[1958]] წანას, ჟიმოლენ ვოლტაქ [[ფრანგულ ჯარალუა]]შ აკოდგინალუაშა მიშმალ დოჸუნაფილ კოლონიათ გინირთჷ. [[1960]] წანას, ქიანაქ მიპალჷ რსულ ზოხორინალა, ნამუშ პირველ [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|პრეზიდენტ]] რდჷ [[მორის იამეოგო|მორის იამეოგო]]. ზოხორინალაშ მოპალუაშ უკული, ქიანა პოლიტიკურ ვასტაბილურას, [[გოლოფა საჰელიშ ტიოზის|გოლოფეფს]], შქირენას დო კორუფციას ობურჯუდჷ. ქიანას მოხვადჷ შხვადოშხვა სახენწჷფო მინორთაქ [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1966)|1966]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1980)|1980]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო გმინორთა(1982 )|1982]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1983)|1983]], [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (1987)|1987]] წანეფს დო ჟირშა 2022 წანას — [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2022, ღურთუთა)|ღურთუთას]] დო [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2022, ეკენია)|ეკენიას]]. თაშნეშე რდჷ სახენწჷფო მინორთაშ უშედეგე ცადებეფ [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთაშ ცადება (1989)|1989]], [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2015)|2015]] დო [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთაშ ცადება (2023)|2023]] წანეფს. ბურკინა-ფასო მოსოფელიშ ართ-ართ [[მერკეთ წუმოძინელ ქიანა|არძაშე მერკეთ წუმოძინელ ქიანათ]] სქიდუ, [[2022]] წანას, ედომუშამ დინოხოლენ პროდუქტ (ედპ) 16.226 მილიარდ [[ააშ დოლარი|აშშ დოლარ]] რდჷ. ქიანაშ მახორობაშ დოხოლაფირო 63.8% [[ისლამ ბურკინა-ფასოს|ისლამიშ]] გემაჸვენჯ რე, 26.3% — ქრისტიანობაშ, 9% — [[აფრიკულ ტრადიციული რელიგიეფი|ანიმისტურ რელიგიეფიშ]], გიშაკერზაფილო [[სუდ-უესტი (რეგიონი)|ქიანაშ ობჟათე-ბჟადალს]].<ref>{{cite web |last=Aib |first=Az |date=1 July 2022 |title=Burkina: 48,1% de la population du Sud-ouest pratique l'Animisme (officiel) |url=https://www.aib.media/2022/07/01/burkina-481-de-la-population-du-stud-ouest-pratique-lanimisme-officiel/ |access-date=15 October 2022 |website=AIB – Agence d'Information du Burkina |language=fr-FR |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326030716/https://www.aib.media/2022/07/01/burkina-481-de-la-population-du-sud-ouest-pratique-lanimisme-officiel/ |archive-date=26 March 2023}}</ref> ქიანაშ ოფიციალურ ნინეფ რე [[მოორე|მოსი]], [[დიულა ნინა|დიულა]] დო [[ფულანი|ფულა]] (1998 წანაშ მუნაჩემეფით), მოსიშ ნინაშა მახორობაშ გვერდშე უმოს რაგადანს. ქიანას 60-შე უმოს აბორიგენულ ნინა რე დო კონსტიტუცია ითოლწორენს შხვა ნინეფიშ კანონერო გჷმოცხადებას. [[2024]] წანაშ ღურთუთაშახ, ჸოფირ სათარობო დო ბიზნესიშ ნინა რდჷ [[ფრანგული ნინა|ფრანგულ ნინა]], მუჟანსჷთ საკონსტიტუციო თირუაშ რატიფიკაციათ, [[ინგლისური ნინა|ნგლისურწკჷმა]] ართო, თიშ სტატუსიქ „ოხანდე ნინაშა“ გიაკინჷ.<ref>{{Cite web |date=2023-12-07 |title=Africa News - Burkina abandons French as an official language |url=https://www.africanews.com/2023/12/07/burkina-abandons-french-as-an-official-language/}}{{Cite web |date=22 January 2024 |title=Decret Promulguant La Loi Constitutionnelle N° 045-2023/ALT |trans-title=Decree Promulgating Constitutional Law No. 045-2023/ALT |url=https://www.an.bf/storage/Loi/XzJuLCK5kHtKXgYU7Z7pADAGEPgwFV7J7DlX212n.pdf |language=fr}}</ref> ქიანაშ ტერიტორია გეოგრაფიულო ბიოანდაკორობამ რე დო იკათუანს [[ოქრო]]შ, [[მანგანუმი|მანგანუმიშ]], [[ლინჯი]]შ დო [[ქუაკირი]]შ ხვეიან ოზირუეფს. ანდაკულტურულ აკოდგინალუაშ გეშა, [[ბურკინა-ფასოშ ხელუანობა|ბურკინაბეურ ხელუანობა]] დინდარ დო ხანგჷრძე ისტორიათ გიშმეგორუ დო გლობალურო ჩინებულ რე მუშ ორთოდოქსულ სტილით.<ref>Roy, Christopher D. "Countries of Africa: Burkina Faso," Art and Life in Africa, {{cite web |title=Countries Resources |url=http://www.uiowa.edu/~africart/toc/countries.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140115211048/http://www.uiowa.edu/~africart/toc/countries.html |archive-date=15 January 2014 |access-date=14 April 2014}}</ref> ქიანაშ პოლიტიკურ გამაგალაშ ფორმა რე [[გვერდო საპრეზიდენტო სისტემა|გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]], სოდე წჷმორინაფილ რე ემაჸონაფალი, კანონმადვალუ დო სასამართო ხეშუულობათ. თინა რე [[გოერო|გოეროშ]], [[ფრანკოფონია]]შ დო [[ისლამური წოროხანდაშ ორგანიზაცია]]შ მაკათური. [[2024]] წანაშ 18 ღურთუთას, ბურკინა-ფასოქ გჷმაცხადუ [[ბჟადალი აფრიკაშ ქიანეფიშ ეკონომიკური წორომაჸალობა|ECOWAS]]-შე გიშულაშ გეშა დო [[აფრიკაშ რსხუ]]შე გარიცხეს თიშ უკული, მუთ თინეფქ ქაკათეს [[საჰელიშ სახენწჷფოეფიშ ალიანსი]]შ (AES) გოჭყაფასჷნ. == ისტორია == === ორდოიანი ისტორია === XI ოშწანურაშ დაჭყაფუს, [[განა|განაშ]] ამდღანერი ტერიტორიაშ ოორუე-ბჟაეიოლშე, ბურკინა-ფასოშ ასეიანი ტერიტორიაშა [[მოსი (ტომი)|მოსიშ]] ტომქ მორთჷ. მოსიშ ტომქ აბანური ტომეფი - ნიენიესა, გრუსი დო ბუსა დიქვემდებარჷ. დოგონიშ ტომქ ოორუეშა დიკინჷ. XIV ოშწანურაშე, ასეიანი ბურკინა-ფასოშ ტერიტორიას არსებენდჷ სახენწჷფო [[უაგადუგუ (სახენწჷფო)|უაგადუგუ]], [[იატენგა]], [[ტენკოდოგო (სახენწჷფო)|ტენკოდოგო]] დო [[ფადან-გურმაი]]. XIV ოშწანურაშე XVI ოშწანურაშახ იატენგაშ სახენწჷფოქ მეძობელი [[მალი|მალიშ]] დო [[სონგაი (სახენწჷფო)|სონგაიშ]] ტერიტორიაშ ნორთი ეჭოფუ. ===კოლონიური პერიოდი === XIX ოშწანურაშ ბოლოს, [[საფრანგეთი|ფრანფეფქ]] დიხეფიშ კოლონიზაცია ქიდიჭყეს. [[1895 წანა]]ს, იატენგაშ სახენწფოშ ჯარქ აკოცუ, [[1897 წანა]]ს [[ფადა-გურმა]]ქ საფრანგეთიშ [[პროტექტორატი]] აღიარუ. [[1904 წანა]]შე [[1919 წანა]]შახ, ჟიშენი ვოლტა, საფრანგეთიშ ჟიშენი სენეგალი-ნიგერიშ კოლონიაშა მიშმეშჷ, უკული გირთჷ ზოხო კოლონიათ. [[1934 წანა]]ს, რკინაშ შარაქ ქიდიგჷ [[აბიჯანი|აბიჯანიშახ]]. [[1947 წანა]]ს, ჟიშენი ვოლტაში კოლონია კინე აკადგინეს. ნძალას ეკმიკათუანდჷ [[აფრიკული დემოკრატიული გოართოიანაფა]] (ადგ), ნამუსჷთ დუდშე ხემანჯღვერენდჷ '''კულიბალი''', უკული '''[[მორის იამენგო|მორის იამენგო]]'''. [[1947 წანა]]შე [[1958 წანა]]შახ [[საფრანგეთიშ ჟიშენი ვოლტა]] საფრანგეთიშ ზუღაშ მელეიანი ტერიტორია რდჷ, უკული ეკიხანდჷ მუჭოთ [[ჟიშენი ვოლტაშ რესპუბლიკა]]შ ავტონომია, [[საფრანგეთიშ წორომაჸალობა|საფრანგეთიშ წორომაჸალობაშ]] აკოდგინალუას. [[1959 წანა]]ს, ქიანაშ პრეზიდენტი იამეოგო რდჷ, ნამუქჷთ მაართათ არძა პოლიტიკური პართია გაუქვუ, მუშ პარტიაშ მოხ. == ორთა == [[ფაილი:Burkina Faso Map.jpg|right|thumb|250px|ბურკინა-ფასო რუქას.]] ქიანაშ ტერიტორიაშ უმენტაში ნორთი — [[მოსი (პლატო)|მოსიშ]] რეღმამი პლატოს უკებჷ (სიმაღალა 200—500 მ.), სოდეთ იდვალუაფუ გიშართილი 750 მეტრაშახ სიმარალაშ ქჷნდჷრეფი. კლიმატი - [[სუბეკვატორიული კლიმატი|სუბეკვატორიული]], სქირე სეზონეფით (გერგობათუთაშე მელახიშახ; ქიანაშ ოორუე რაიონეფს 8—10 თუთას იგინძარებუ). ოწყარმალუე რშვილი — დოხოლაფირო 20 წყარმალუ რე; თაურჷშე არძაშე უმოს შანულამიე — [[უჩა ვოლტა]] დო [[ჩე ვოლტა]]. სქირე სეზონს არძა წყარმალუ ეთმესკირუ ვარდა ონდეთ მეხჷრჩანს. ქიანაშ ტერიტორიაშ უმენტაშობა ფორილიე ტიპიური დო მაღალტყალამი [[სავანა]]თ; აბან-აბანი იდვალუაფუ - სავანაშ ტყალეფი, ქვერჩხონი. ქიანაშ ტერიტორიაშ დოხოლაფირო 9 % [[ტყა]]ს უკებჷ. ტყარი ჩხოლარეფიშ მუდანობა ირკენს. თაქ ხე ნჯილოეფი, ლეოპარდეფი, მუნჭყვეფი, კამბეშეფი, ანტილოპეფი. ბრელიე მაფურინჯე დო მახოხინე. წყარმალუეფიშ ჭყენჭყამი წყარპიჯეფს ხე - ბეჰემოთეფი, ნიანგეფი, წყარიშ კუეფი. ქიანაშ ობჟათეთ გოფაჩილიე ჭანჯი [[ცეცე]]. [[ბენინი]] დო [[ნიგერი]]შ ხურგაწჷკმა იდვალუაფუ ერუანული პარკი - W (დაბლ-ვ), რეზერვატეფი. == პოლიტიკური დონწყუალა == * სახენწჷფოშ მადუდე — [[პრეზიდენტი]], საარძო ხონარიშ მეჩამათ გიშეგორუაფუ. * [[ხეშუულა|ხეშუულაშ]] მადუდე — [[პრემიერ-მინისტრი]], დუთმარინუანს პრეზიდენტი. * ართპალატამი [[პარლამენტი]] — [[ერუანული ასამბლეა (ბურკინა-ფასო)|ერუანული ასამბლეა]], 111 მაკათური გიშმეგორუაფუ საარძო ხონარიშ მეჩამათ, 5 წანაშ ვადათ. ==ეკონომიკა == [[ფაილი:Markt Banfora MS 2255.JPG|thumb|right|300px|პროდუქტეფიშ ბაზარ ნ. ბანფორს, ბურკინა-ფასო.]] ორთაშობურ რესურსეფი — მარგანეციშ მადენიშ, ორქოშ, ფოსფორიტეფიშ - ობადეშეფი, ლინჯიშ, ნიკელიშ, ტიტანიშ მადენი. ბურკინა-ფასო — მოსოფელიშ ართ-ართ უდაღარაშ ქიანა რე. მოხანდეეფიშ 90% ორთაშობურ ოფუტე მეოურნობათ რე დაკებული, ნამუსჷთ გოლოფა ოცილჷ. თარ საექსპორტო კულტურა — [[ბამბე]]. [[ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი|ედპ]] ართი მახორუშო (2009) — 1,2 ვთშ. ააშ დოლარი (206-ა აბანი მოსოფელს). სიდაღარაშ დონეშ გიმე რე - დოხოლაფირო მახორობაშ გვერდი. ოფუტეშ მეურნობა — ბამბე, არაქისი, ზეთიშ ჯა, სორგო, პურასქია, ლაიტი, ორზა; იმიარებუაფუ შხურეფი დო თხალეფი. წარმებაა — ბამბეშ დამუშება, ოშუმალეფიშ წარმება, ოფუტეშ პროდუქციაშ დამუშება, საპონიშ, სიგარეტიშ დო ტექსტილიშ წარმება, ორქოშ შიბა. === გალენი ვაჭრუა === ექსპორტი — 0,5 მლრდ. ააშ დოლარი 2008 წანას — ბამბე, ორინჯი, ორქო, ხორცი, ტყები. თარი მაჸიდეეფი — [[სინგაპური]] 16,6 %, [[ბელგია]] 12,6 %, [[ჩინეთი]] 11 %, [[ტაილანდი]] 8,9 %, [[განა]] 6,8 %, [[ინდოეთი]] 6,3 %. იმპორტი — 1,3 მლრდ. ააშ დოლარი 2008 წანას — ოწარმობუე მეკონ-მოკონი, ოჭკომალი პროდუქტეფი, ნაბთობპროდუქტეფი. თარი მიშმაღალარეფი — [[კოტ დ’ივუარი]] 26,7 %, [[საფრანგეთი]] 20 %, [[ტოგო]] 8 %, [[ლიბია]] 4,6 %. ოკათჷ ოერეფშქაშე ორგანიზაცია - [[აფრიკაშ, კარიბიშ ბასეინიშ დო რჩქალი ოკიანეშ რეგიონიშ ქიანეფი|აკრ-შ ქიანეფს]]. == ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული გორთუალა == [[ფაილი:Burkina Faso regions named.png|right|400px|ბურკინა-ფასოშ აკანეფი.]] ბურკინა-ფასო გორთილიე 13 აკანო , 45 პროვინციათ დო 301 დეპარტამენტო. {| align="center" class="standard" |+ ! |№ ! |აკანი ! |კოხოდვალა [[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]] ! |ადმინისტრაციული ცენტრი ! |პროვინციეფიშ მუდანობა ! |ფართობი, კმ² ! |მახორობა (2006), ადმ. ! |მეჭედალა, ადმ/კმ² |----- | 1 | [[ბულკე-დუ-მუხუნი]] | Boucle du Mouhoun | [[დედუგუ]] | 6 | 34 479 | 1 434 847 | 41,62 |----- | 2 | [[კასკადეფი (ბურკინა-ფასო)|კასკადეფი]] | Cascades | [[ბანფორა]] | 2 | 16 663 | 524 956 | 31,50 |----- | 3 | [[ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ცენტრალური]] | Centre | [[უაგადუგუ]] | 1 | 2 805 | 1 523 980 | 543,31 |----- | 4 | [[ბჟაეიოლ-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟაეიოლ-ცენტრალური]] | Centre-Est | [[ტენკოდოგო]] | 3 | 14 852 | 1 132 023 | 76,22 |----- | 5 | [[ოორუე-ცენტრალუეი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ოორუე-ცენტრალური]] | Centre-Nord | [[კაია (ნოღა)|კაია]] | 3 | 19 508 | 1 203 073 | 61,67 |----- | 6 | [[ბჟადალ-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟადალ-ცენტრალური]] | Centre-Ouest | [[ქუდუგუ]] | 4 | 21 853 | 1 183 473 | 54,16 |----- | 7 | [[ობჟათე-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ობჟათე-ცენტრალური]] | Centre-Sud | [[მანგა (ნოღა)|მანგა]] | 3 | 11 313 | 638 379 | 56,43 |----- | 8 | [[ბჟაეიოლი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟაეიოლი]] | Est | [[ფედა-ნგურმა]] | 5 | 46 256 | 1 209 399 | 26,15 |----- | 9 | [[ჟიშენი ბასეინეფი]] | Hauts-Bassins | [[ბობო-დიულასო]] | 3 | 26 606 | 1 410 284 | 53,01 |----- | 10 | [[ოორუე აკანი (ბურკინა-ფასო)|ოორუე]] | Nord | [[უახიგუია]] | 4 | 17 601 | 1 182 770 | 67,20 |----- | 11 | [[ცენტრალური პლატო (ბურკინა-ფასოშ აკანი)|ცენტრალური პლატო]] | Plateau-Central | [[ზინიარი]] | 3 | 8 545 | 647 516 | 75,78 |----- | 12 | [[სახელი (ბურკინა-ფასოშ აკანი)|სახელი]] | Sahel | [[დორი (ბურკინა-ფასო)|დორი]] | 4 | 36 130 | 808 928 | 22,39 |----- | 13 | [[ობჟათე-ბჟადალი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ობჟათე-ბჟადალი]] | Sud-Ouest | [[გაუა (ბურკინა-ფასო)|გაუა]] | 4 | 16 576 | 623 056 | 37,59 |- style="background: #CCC;" | ||არძო ართო|| || ||45||273 187||13 522 684||49,50 |} == მახორობა == [[ფაილი:Burkina-Faso-Demography.png|thumb|200px|right|1960 წანაშე 2010 წანაშახ მახორობაშ მუდანობაშ თირუა (სტატისტიკაშ დო დემოგრაფიაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფი, 2012). მახორობა ვითოშობათ.]] ბურკინა-ფასოშ ჯინჯიერი მახორობა ჟირ თარი ეთნიკური ბუნას ორხველჷ: [[გურეფიშ ნინა|გურეფი]] (კათა), ნამუშათ მიშმჷურს ქიანაშ უდიდაში მახორობა '''მოსი''' (ნთელ მახორონაშ - 4 8,6 %), თეწკჷმა ართო შხვადოშხვა ტომეფი დო კათეფი - ''სისალა'', ''მბუინი'', [[გა (კათა)|გა]], [[ბობო (კათა)|ბობო]] (6,8 %), ''ლობი'' (4,3 %), ''გურუნსი'' (6 %), ''გურმა'' (7 %), [[სენუფო (კათა)|სენუფო]] (2,2 %); დო [[მანდე (კათა)|მანდე]], ნამუსჷთ ორხველჷ - ''ბუსა'', ''ბისა'', [[სამო (კათა)|სამო (სანუ)]] 6,5 %, [[ხაუსა (კათა)|ხაუსა]], [[სონიკე (კათა)|სონიკე]], [[დიულა კათა)|დიულა]], ''ფულბე''; ქიანაშ ოორუეთ - [[სონგაი(კათა)|სონგაი]] დო [[ტუარეგეფი]] ოხორანა. რელიგია — [[ისლამი|მუსულმანეფი]] - 60,5 %, აბორიგენული კულტეფი - 15,3 %, [[ქირსიანობა|ქირსიანეფი]] (უმენტაშო [[კათოლიციზმი|კათოლიკეფი]]) — 23,2 %. ნოღაშ მახორობა — 20 %. [[მახორობაშ მეჭედალა]] 48,2 ადმ./კმ². '''მახორობაშ მუდანობა''': 16,2 მლნ ([[2010]] წანაშ კვირკვეშ ფასებათ). '''ნანდული ძინა:''' * 3,1 % (11-ა აბანი მოსოფელს) '''მახორობაშ ხანობური აკოდგინალუა:''' * 0-14 წანა: 46,2 % * 15-64 წანა: 51,3 % * 65 წანა დო ეშე: 2,5 % '''მახორობაშ ოშქაშე ხანი:''' * გვალო — 16,8 წანა, თენეფს შქას ** ქომოლკათა 16,6 წანა ** ოსურკათა 17 წანა '''დაბადება:''' * 44,0 - 1000 ადამიერშო (4-ა აბანი მოსოფელს) '''ღურა:''' * 13,0 - 1000 ადამიერშო '''ჩქჷჩქჷშ რურა:''' * 83 - 1000 ჩქჷჩქჷშო (13-ა აბანი მოსოფელს) '''მახორობაშ თელარაშ ოშქაშე მუდანობა:''' * გვალო — 53 წანა (203-ა აბანი მოსოფელს) ** ქომოლკათა— 51 წანა ** ოსურკათა — 55 წანა იმუნოდეფიციტური ვირუსით დალახება (აივ) — 1,6% ([[2007]] წანაშ ფასებათ) მახორობას ჭარუა-კითხირიშ რჩქინა — 29% ქომოლკათა, 15% ოსურკათა ([[2003]] წანაშ ფასებათ) == დღახუეფი == * [[1 ღურთუთა]] — [[ახალი წანა]] * [[3 ღურთუთა]] — [[1966 წანა]]შ აქციაეფიშ გოშინა * [[8 მელახი]] — ოსურეფიშ დღა * [[1 მესი]] — ხანდაშ დღა * [[5 მარაშინათუთა]] — ზოხორინალაშ დღა ([[საფრანგეთი|საფრანგეთიშე]], 1960) * [[11 ქირსეთუთა]] — ერუანული დღა ვარდა რესპუბლიკაშ დღა == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.primature.gov.bf/ ბურკინა-ფასოშ თარობაშ ვებ-ხასჷლა]([[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]]) * [http://www.presidence.bf/ ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტიშ ვებ-ხასჷლა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090216223633/http://www.presidence.bf/ |date=2009-02-16 }}([[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]]) * [http://www.africana.ru/lands/BurcinaFaso სასარგებლე ინფორმაცია ბურკინა-ფასოშე] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120812014800/http://www.africana.ru/lands/BurcinaFaso/ |date=2012-08-12 }} * [http://archive.travel.ru/burkina_faso ბურკინა-ფასოშ პროფილი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120720222343/http://archive.travel.ru/burkina_faso/ |date=2012-07-20 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასო| ]] [[კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] rhz2au80ixez0k4om4sjn9g8s7jze7h 251709 251707 2026-07-31T22:47:40Z Narazeni 826 /* ეკონომიკა */ 251709 wikitext text/x-wiki {{Short description|სახენწჷფო ბჟადალ აფრიკას}} {{ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = Burkina Faso {{collapsible list | titlestyle = background:transparent;text-align:center;line-height:normal;font-size:80%; | title = <small>{{nobold|''(ოფიციალურ ნინეფშა)''}}</small> <small>|{{lang-mos|Burkĩna Faso}} | {{lang-ff|𞤄𞤵𞤪𞤳𞤭𞤲𞤢 𞤊𞤢𞤧𞤮𞥅}} | {{lang-dyu|ߓߙߎߞߌߣߊ߫ ߝߊ߬ߛߏ߫}} </small> }} |ედომუშამი_ჯოხო = ბურკინა-ფასო |ოართე_ჯოხო = ბურკინა-ფასო |შილა = Flag of Burkina Faso.svg |გერბი = Coat of arms of Burkina Faso.svg |რუკა = Location Burkina Faso AU Africa.svg |ჰიმნი = [[ბურკინა ფასოშ ჰიმნი|Ditanyè]]<br>''(გომორძგუაშ ჰიმნი)''<br>{{center|}} [[ფაილი:Burkina faso anthem.ogg]]]] |დევიზი = {{plainlist| * {{lang-fr|"[[Patria o Muerte, Venceremos|La Patrie ou la Mort, Nous Vaincrons]]"}} * „ოდაბადე ვარ-და ღურა, ჩქი გიმობრძგუანთ“ }} |ოფიციალური_ნინეფი = [[ფრანგული ნინა|ფრანანგული]] |ნანანოღა= [[უაგადუგუ]] |რელიგია = {{ublist| |63.8% [[სილამ ბურკინა-ფასოს|ისლამი]] |{{Tree list}} *26.3% [[ქირსიანობა ბურკინა-ფასოს|ქირისანობა]] **20.1% [[კათოლიციზმ ბურკინა-ფასოს|კათოლიციზმი]] **6.2% [[პროტესტანტიზმი]] {{Tree list/end}} |9% [[ანიმიზმი]] |0.7% [[ვარელიგიურობა]] ''(2019)''}} |უდიდაში_ნოღა = უაგადუგუ |თარობაშ_ტიპი = უნიტარული [[გვერდო საპრეზიდენტო სისტემა|გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]] [[ოურდუმე ხუნტა]]შ გამაგალაშ გიმე<ref>{{cite news |last1=Ndiaga |first1=Thiam |last2=Mimault |first2=Anne |title=Burkina Faso soldiers announce overthrow of military government |url=https://www.reuters.com/world/africa/heavy-gunfire-heard-burkina-faso-capital-reuters-witnesses-2022-09-30/ |access-date=1 October 2022 |date=30 September 2022 |location=[[Ouagadougou]] |quote=Traore appeared on television surrounded by soldiers and announced the government was dissolved, the constitution suspended and the borders closed.}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.thomassankara.net/appolinaire-jean-kyelem-de-tembela-jai-toujours-voulu-faire-un-livre-sur-la-revolution/ |title=Appolinaire Jean Kyelem de Tembela: 'j'ai toujours voulu faire un livre sur la révolution' |website=thomassankara.net |date=4 April 2014 |language=fr |access-date=25 December 2023}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.theafricareport.com/253271/burkina-faso-apollinaire-kyelem-de-tambela-captain-traores-surprise-prime-minister/ |title=Burkina Faso: Apollinaire Kyélem de Tambèla, Captain Traoré's surprise prime minister |work=The Africa Report |first1=Anna |last1=Sylvestre-Treiner |first2=Michel |last2=Wendpouiré Nana |date=25 October 2022 |access-date=25 December 2023 |url-access=subscription}}</ref> |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[თხილუაშ დო აკონწყუალაშ პატრიოტულ ყარაფიშ პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[იბრაჰიმ ტრაორე]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[იბრაჰიმ ტრაორე]] (''ობორჯეთ'') |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = [[ჟან ემანუელ უედრაოგო]] (''ობორჯეთ'') |კანონდუმადვალუ_ორგანო = [[ერუანული ასამბლეა (ბურკინა-ფასო)|ერუანული ასამბლეა]] |რანგი_ფართობით = 74-ა |ფართობი =274,200 |წყარი_% =0.146 |ოეგებიე_მახორობა =22,489,126 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 58-ო |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2023 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 86 ად. |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 126-ა |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = $72.820 მილიარდი |ედპ_ppp_რანგი =114-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$2,980 |მშპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 172-ა |აგი = 0.459 |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = <font color="red">დაბალი</font> |აგი_რანგი =123-ა |აგი_წანა = 2023 |ვალუტა= [[ბჟადალი აფრიკული CFA ფრანკი]] |ვალუტაშ_კოდი =XOF |ქიანაშ_კოდი = BF |ბორჯიშ_ორტყაფუ = (UTC+0) |cctld = [[.bf]] |ოტელეფონე_კოდი =[[+226]] }} '''ბურკინა-ფასო''' ({{lang-mos|Burkĩna Faso}}; {{lang-ff|𞤄𞤵𞤪𞤳𞤭𞤲𞤢 𞤊𞤢𞤧𞤮|italic=no}};<ref>{{cite web|url=https://www.unicode.org/cldr/cldr-aux/voting/36/pxml/seed/main/ff_Adlm.xml|title=ff_Adlm.xml|publisher=Unicode, Inc.}}</ref> {{lang-dyu|ߓߎߙߞߌߣߊ ߝߊߛߏ|italic=no}}<ref>{{cite web|url=https://web.library.yale.edu/notes-cataloging-nko-script|title=Notes on cataloging in the N'ko script|publisher=Yale University Library}}</ref>) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი|ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[სახენწჷფო]] [[ბჟადალი აფრიკა|ბჟადალ აფრიკას]]. ქიანას ოორუე-ბჟადალშე უხურგანს [[მალი]], ოორუე-ბჟაეიოლშე — [[ნიგერი]], ობჟათე-ბჟაეიოლშე — [[ბენინი]], ობჟათეშე — [[ტოგო]] დო [[განა]], თაშნეშე ობჟათე-ბჟადალშე — [[კოტ-დ’ივუარი]]. ქიანაშ ფართობი აკმადგინანს 274,223 კმ²-ის. [[2024]] წანაშ მუნაჩემეფით, ქიანაშ მახორობა დოხოლაფირო 23,286,000 ადამიერს აკმადგინანდჷ.<ref>{{Cite web |date=2024 |title=World Population Prospects 2024 |url=https://population.un.org/wpp/assets/Files/WPP2024_Summary-of-Results.pdf |website=Department of Economic and Social Affairs, United Nations}} </ref> [[1958]] წანას, ზოხორინალაშ მოპალუაშ უკული, ქიანას [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]] ჯოხოდჷ. [[1984]] წანას, თინწკჷმაიან [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|პრეზიდენტ]] [[თომას სანკარა|თომას სანკარაშ]] ინიციატივათ, ქიანას ჯოხოთგინუთირეს ბურკინა-ფასო. თიშ მენმოღალეეფს [[კანონ ბურკინაბეშ მენოღალობაშ გეშა|ბურკინაბეეფს]] უძახჷნა, ქიანაშ ნანანოღა დო უკაბეტაშ ნოღა რე [[უაგადუგუ]]. ბურკინა-ფასოშ უკაბეტაშ [[ეთნიკურ ბუნა]] რე [[მოსი (კათა)|მოსი]], ნამუქჷთ თე ტერიტორიას XI-XIII ოშწანურეფს დიხორეს. თინეფქ დარსხუეს [[მოსიშ ომაფეეფი|ომაფეეფი]], თინეფს შქას უაგადუგუ, ტენკოდოგო დო იატენგა. [[1896]] წანას, ქიანა [[საფრანგეთიშ კოლონიურ იმპერია|ფრანგეფქ]] ქიდიჸუნუეს, მუჭოთ [[საფრანგეთიშ ბჟადალ აფრიკა|საფრანგეთიშ ბჟადალ აფრიკაშ]] ნორთი; [[1958]] წანას, ჟიმოლენ ვოლტაქ [[ფრანგულ ჯარალუა]]შ აკოდგინალუაშა მიშმალ დოჸუნაფილ კოლონიათ გინირთჷ. [[1960]] წანას, ქიანაქ მიპალჷ რსულ ზოხორინალა, ნამუშ პირველ [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|პრეზიდენტ]] რდჷ [[მორის იამეოგო|მორის იამეოგო]]. ზოხორინალაშ მოპალუაშ უკული, ქიანა პოლიტიკურ ვასტაბილურას, [[გოლოფა საჰელიშ ტიოზის|გოლოფეფს]], შქირენას დო კორუფციას ობურჯუდჷ. ქიანას მოხვადჷ შხვადოშხვა სახენწჷფო მინორთაქ [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1966)|1966]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1980)|1980]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო გმინორთა(1982 )|1982]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1983)|1983]], [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (1987)|1987]] წანეფს დო ჟირშა 2022 წანას — [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2022, ღურთუთა)|ღურთუთას]] დო [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2022, ეკენია)|ეკენიას]]. თაშნეშე რდჷ სახენწჷფო მინორთაშ უშედეგე ცადებეფ [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთაშ ცადება (1989)|1989]], [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2015)|2015]] დო [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთაშ ცადება (2023)|2023]] წანეფს. ბურკინა-ფასო მოსოფელიშ ართ-ართ [[მერკეთ წუმოძინელ ქიანა|არძაშე მერკეთ წუმოძინელ ქიანათ]] სქიდუ, [[2022]] წანას, ედომუშამ დინოხოლენ პროდუქტ (ედპ) 16.226 მილიარდ [[ააშ დოლარი|აშშ დოლარ]] რდჷ. ქიანაშ მახორობაშ დოხოლაფირო 63.8% [[ისლამ ბურკინა-ფასოს|ისლამიშ]] გემაჸვენჯ რე, 26.3% — ქრისტიანობაშ, 9% — [[აფრიკულ ტრადიციული რელიგიეფი|ანიმისტურ რელიგიეფიშ]], გიშაკერზაფილო [[სუდ-უესტი (რეგიონი)|ქიანაშ ობჟათე-ბჟადალს]].<ref>{{cite web |last=Aib |first=Az |date=1 July 2022 |title=Burkina: 48,1% de la population du Sud-ouest pratique l'Animisme (officiel) |url=https://www.aib.media/2022/07/01/burkina-481-de-la-population-du-stud-ouest-pratique-lanimisme-officiel/ |access-date=15 October 2022 |website=AIB – Agence d'Information du Burkina |language=fr-FR |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326030716/https://www.aib.media/2022/07/01/burkina-481-de-la-population-du-sud-ouest-pratique-lanimisme-officiel/ |archive-date=26 March 2023}}</ref> ქიანაშ ოფიციალურ ნინეფ რე [[მოორე|მოსი]], [[დიულა ნინა|დიულა]] დო [[ფულანი|ფულა]] (1998 წანაშ მუნაჩემეფით), მოსიშ ნინაშა მახორობაშ გვერდშე უმოს რაგადანს. ქიანას 60-შე უმოს აბორიგენულ ნინა რე დო კონსტიტუცია ითოლწორენს შხვა ნინეფიშ კანონერო გჷმოცხადებას. [[2024]] წანაშ ღურთუთაშახ, ჸოფირ სათარობო დო ბიზნესიშ ნინა რდჷ [[ფრანგული ნინა|ფრანგულ ნინა]], მუჟანსჷთ საკონსტიტუციო თირუაშ რატიფიკაციათ, [[ინგლისური ნინა|ნგლისურწკჷმა]] ართო, თიშ სტატუსიქ „ოხანდე ნინაშა“ გიაკინჷ.<ref>{{Cite web |date=2023-12-07 |title=Africa News - Burkina abandons French as an official language |url=https://www.africanews.com/2023/12/07/burkina-abandons-french-as-an-official-language/}}{{Cite web |date=22 January 2024 |title=Decret Promulguant La Loi Constitutionnelle N° 045-2023/ALT |trans-title=Decree Promulgating Constitutional Law No. 045-2023/ALT |url=https://www.an.bf/storage/Loi/XzJuLCK5kHtKXgYU7Z7pADAGEPgwFV7J7DlX212n.pdf |language=fr}}</ref> ქიანაშ ტერიტორია გეოგრაფიულო ბიოანდაკორობამ რე დო იკათუანს [[ოქრო]]შ, [[მანგანუმი|მანგანუმიშ]], [[ლინჯი]]შ დო [[ქუაკირი]]შ ხვეიან ოზირუეფს. ანდაკულტურულ აკოდგინალუაშ გეშა, [[ბურკინა-ფასოშ ხელუანობა|ბურკინაბეურ ხელუანობა]] დინდარ დო ხანგჷრძე ისტორიათ გიშმეგორუ დო გლობალურო ჩინებულ რე მუშ ორთოდოქსულ სტილით.<ref>Roy, Christopher D. "Countries of Africa: Burkina Faso," Art and Life in Africa, {{cite web |title=Countries Resources |url=http://www.uiowa.edu/~africart/toc/countries.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140115211048/http://www.uiowa.edu/~africart/toc/countries.html |archive-date=15 January 2014 |access-date=14 April 2014}}</ref> ქიანაშ პოლიტიკურ გამაგალაშ ფორმა რე [[გვერდო საპრეზიდენტო სისტემა|გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]], სოდე წჷმორინაფილ რე ემაჸონაფალი, კანონმადვალუ დო სასამართო ხეშუულობათ. თინა რე [[გოერო|გოეროშ]], [[ფრანკოფონია]]შ დო [[ისლამური წოროხანდაშ ორგანიზაცია]]შ მაკათური. [[2024]] წანაშ 18 ღურთუთას, ბურკინა-ფასოქ გჷმაცხადუ [[ბჟადალი აფრიკაშ ქიანეფიშ ეკონომიკური წორომაჸალობა|ECOWAS]]-შე გიშულაშ გეშა დო [[აფრიკაშ რსხუ]]შე გარიცხეს თიშ უკული, მუთ თინეფქ ქაკათეს [[საჰელიშ სახენწჷფოეფიშ ალიანსი]]შ (AES) გოჭყაფასჷნ. == ისტორია == === ორდოიანი ისტორია === XI ოშწანურაშ დაჭყაფუს, [[განა|განაშ]] ამდღანერი ტერიტორიაშ ოორუე-ბჟაეიოლშე, ბურკინა-ფასოშ ასეიანი ტერიტორიაშა [[მოსი (ტომი)|მოსიშ]] ტომქ მორთჷ. მოსიშ ტომქ აბანური ტომეფი - ნიენიესა, გრუსი დო ბუსა დიქვემდებარჷ. დოგონიშ ტომქ ოორუეშა დიკინჷ. XIV ოშწანურაშე, ასეიანი ბურკინა-ფასოშ ტერიტორიას არსებენდჷ სახენწჷფო [[უაგადუგუ (სახენწჷფო)|უაგადუგუ]], [[იატენგა]], [[ტენკოდოგო (სახენწჷფო)|ტენკოდოგო]] დო [[ფადან-გურმაი]]. XIV ოშწანურაშე XVI ოშწანურაშახ იატენგაშ სახენწჷფოქ მეძობელი [[მალი|მალიშ]] დო [[სონგაი (სახენწჷფო)|სონგაიშ]] ტერიტორიაშ ნორთი ეჭოფუ. ===კოლონიური პერიოდი === XIX ოშწანურაშ ბოლოს, [[საფრანგეთი|ფრანფეფქ]] დიხეფიშ კოლონიზაცია ქიდიჭყეს. [[1895 წანა]]ს, იატენგაშ სახენწფოშ ჯარქ აკოცუ, [[1897 წანა]]ს [[ფადა-გურმა]]ქ საფრანგეთიშ [[პროტექტორატი]] აღიარუ. [[1904 წანა]]შე [[1919 წანა]]შახ, ჟიშენი ვოლტა, საფრანგეთიშ ჟიშენი სენეგალი-ნიგერიშ კოლონიაშა მიშმეშჷ, უკული გირთჷ ზოხო კოლონიათ. [[1934 წანა]]ს, რკინაშ შარაქ ქიდიგჷ [[აბიჯანი|აბიჯანიშახ]]. [[1947 წანა]]ს, ჟიშენი ვოლტაში კოლონია კინე აკადგინეს. ნძალას ეკმიკათუანდჷ [[აფრიკული დემოკრატიული გოართოიანაფა]] (ადგ), ნამუსჷთ დუდშე ხემანჯღვერენდჷ '''კულიბალი''', უკული '''[[მორის იამენგო|მორის იამენგო]]'''. [[1947 წანა]]შე [[1958 წანა]]შახ [[საფრანგეთიშ ჟიშენი ვოლტა]] საფრანგეთიშ ზუღაშ მელეიანი ტერიტორია რდჷ, უკული ეკიხანდჷ მუჭოთ [[ჟიშენი ვოლტაშ რესპუბლიკა]]შ ავტონომია, [[საფრანგეთიშ წორომაჸალობა|საფრანგეთიშ წორომაჸალობაშ]] აკოდგინალუას. [[1959 წანა]]ს, ქიანაშ პრეზიდენტი იამეოგო რდჷ, ნამუქჷთ მაართათ არძა პოლიტიკური პართია გაუქვუ, მუშ პარტიაშ მოხ. == ორთა == [[ფაილი:Burkina Faso Map.jpg|right|thumb|250px|ბურკინა-ფასო რუქას.]] ქიანაშ ტერიტორიაშ უმენტაში ნორთი — [[მოსი (პლატო)|მოსიშ]] რეღმამი პლატოს უკებჷ (სიმაღალა 200—500 მ.), სოდეთ იდვალუაფუ გიშართილი 750 მეტრაშახ სიმარალაშ ქჷნდჷრეფი. კლიმატი - [[სუბეკვატორიული კლიმატი|სუბეკვატორიული]], სქირე სეზონეფით (გერგობათუთაშე მელახიშახ; ქიანაშ ოორუე რაიონეფს 8—10 თუთას იგინძარებუ). ოწყარმალუე რშვილი — დოხოლაფირო 20 წყარმალუ რე; თაურჷშე არძაშე უმოს შანულამიე — [[უჩა ვოლტა]] დო [[ჩე ვოლტა]]. სქირე სეზონს არძა წყარმალუ ეთმესკირუ ვარდა ონდეთ მეხჷრჩანს. ქიანაშ ტერიტორიაშ უმენტაშობა ფორილიე ტიპიური დო მაღალტყალამი [[სავანა]]თ; აბან-აბანი იდვალუაფუ - სავანაშ ტყალეფი, ქვერჩხონი. ქიანაშ ტერიტორიაშ დოხოლაფირო 9 % [[ტყა]]ს უკებჷ. ტყარი ჩხოლარეფიშ მუდანობა ირკენს. თაქ ხე ნჯილოეფი, ლეოპარდეფი, მუნჭყვეფი, კამბეშეფი, ანტილოპეფი. ბრელიე მაფურინჯე დო მახოხინე. წყარმალუეფიშ ჭყენჭყამი წყარპიჯეფს ხე - ბეჰემოთეფი, ნიანგეფი, წყარიშ კუეფი. ქიანაშ ობჟათეთ გოფაჩილიე ჭანჯი [[ცეცე]]. [[ბენინი]] დო [[ნიგერი]]შ ხურგაწჷკმა იდვალუაფუ ერუანული პარკი - W (დაბლ-ვ), რეზერვატეფი. == პოლიტიკური დონწყუალა == * სახენწჷფოშ მადუდე — [[პრეზიდენტი]], საარძო ხონარიშ მეჩამათ გიშეგორუაფუ. * [[ხეშუულა|ხეშუულაშ]] მადუდე — [[პრემიერ-მინისტრი]], დუთმარინუანს პრეზიდენტი. * ართპალატამი [[პარლამენტი]] — [[ერუანული ასამბლეა (ბურკინა-ფასო)|ერუანული ასამბლეა]], 111 მაკათური გიშმეგორუაფუ საარძო ხონარიშ მეჩამათ, 5 წანაშ ვადათ. ==ეკონომიკა == [[ფაილი:Markt Banfora MS 2255.JPG|thumb|right|300px|პროდუქტეფიშ ბაზარ ნ. ბანფორს, ბურკინა-ფასო.]] ორთაშობურ რესურსეფი — მარგანეციშ მადენიშ, ორქოშ, ფოსფორიტეფიშ - ობადეშეფი, ლინჯიშ, ნიკელიშ, ტიტანიშ მადენი. ბურკინა-ფასო — მოსოფელიშ ართ-ართ უდაღარაშ ქიანა რე. მოხანდეეფიშ 90% ორთაშობურ ოფუტე მეოურნობათ რე დაკებული, ნამუსჷთ გოლოფა ოცილჷ. თარ საექსპორტო კულტურა — [[ბამბე]]. [[ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი|ედპ]] ართ მახორუშო (2009) — 1,2 ვთშ. ააშ დოლარი (206-ა აბან მოსოფელს). სიდაღარაშ დონეშ გიმე რე - დოხოლაფირო მახორობაშ გვერდი. ოფუტეშ მეურნობა — ბამბე, არაქისი, ზეთიშ ჯა, სორგო, პურასქია, ლაიტი, ორზა; იმიარებუაფუ შხურეფ დო თხალეფი. წარმება — ბამბეშ დამუშება, ოშუმალეფიშ წარმება, ოფუტეშ პროდუქციაშ დამუშება, საპონიშ, სიგარეტიშ დო ტექსტილიშ წარმება, ორქოშ მოპალუა. === გალენურ ვაჭრუა === ექსპორტი — 0,5 მლრდ. ააშ დოლარი 2008 წანას — ბამბე, ორინჯი, ორქო, ხორცი, ტყები. თარ მაჸიდეეფი — [[სინგაპური]] 16,6 %, [[ბელგია]] 12,6 %, [[ჩინეთი]] 11 %, [[ტაილანდი]] 8,9 %, [[განა]] 6,8 %, [[ინდოეთი]] 6,3 %. იმპორტი — 1,3 მლრდ. ააშ დოლარ 2008 წანას — ოწარმუე მეკონ-მოკონი, ოჭკომალ პროდუქტეფი, ნაფთპროდუქტეფი. თარ მიშმაღალარეფი — [[კოტ დ’ივუარი]] 26,7 %, [[საფრანგეთი]] 20 %, [[ტოგო]] 8 %, [[ლიბია]] 4,6 %. ოკათჷ გეჸვენჯ ერეფშქაშე ორგანიზაციას - [[აფრიკაშ, კარიბიშ ღანჩოშ დო რჩქალ ოკიანეშ რეგიონიშ ქიანეფი|აკრ-შ ქიანეფს]]. == ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული გორთუალა == [[ფაილი:Burkina Faso regions named.png|right|400px|ბურკინა-ფასოშ აკანეფი.]] ბურკინა-ფასო გორთილიე 13 აკანო , 45 პროვინციათ დო 301 დეპარტამენტო. {| align="center" class="standard" |+ ! |№ ! |აკანი ! |კოხოდვალა [[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]] ! |ადმინისტრაციული ცენტრი ! |პროვინციეფიშ მუდანობა ! |ფართობი, კმ² ! |მახორობა (2006), ადმ. ! |მეჭედალა, ადმ/კმ² |----- | 1 | [[ბულკე-დუ-მუხუნი]] | Boucle du Mouhoun | [[დედუგუ]] | 6 | 34 479 | 1 434 847 | 41,62 |----- | 2 | [[კასკადეფი (ბურკინა-ფასო)|კასკადეფი]] | Cascades | [[ბანფორა]] | 2 | 16 663 | 524 956 | 31,50 |----- | 3 | [[ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ცენტრალური]] | Centre | [[უაგადუგუ]] | 1 | 2 805 | 1 523 980 | 543,31 |----- | 4 | [[ბჟაეიოლ-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟაეიოლ-ცენტრალური]] | Centre-Est | [[ტენკოდოგო]] | 3 | 14 852 | 1 132 023 | 76,22 |----- | 5 | [[ოორუე-ცენტრალუეი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ოორუე-ცენტრალური]] | Centre-Nord | [[კაია (ნოღა)|კაია]] | 3 | 19 508 | 1 203 073 | 61,67 |----- | 6 | [[ბჟადალ-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟადალ-ცენტრალური]] | Centre-Ouest | [[ქუდუგუ]] | 4 | 21 853 | 1 183 473 | 54,16 |----- | 7 | [[ობჟათე-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ობჟათე-ცენტრალური]] | Centre-Sud | [[მანგა (ნოღა)|მანგა]] | 3 | 11 313 | 638 379 | 56,43 |----- | 8 | [[ბჟაეიოლი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟაეიოლი]] | Est | [[ფედა-ნგურმა]] | 5 | 46 256 | 1 209 399 | 26,15 |----- | 9 | [[ჟიშენი ბასეინეფი]] | Hauts-Bassins | [[ბობო-დიულასო]] | 3 | 26 606 | 1 410 284 | 53,01 |----- | 10 | [[ოორუე აკანი (ბურკინა-ფასო)|ოორუე]] | Nord | [[უახიგუია]] | 4 | 17 601 | 1 182 770 | 67,20 |----- | 11 | [[ცენტრალური პლატო (ბურკინა-ფასოშ აკანი)|ცენტრალური პლატო]] | Plateau-Central | [[ზინიარი]] | 3 | 8 545 | 647 516 | 75,78 |----- | 12 | [[სახელი (ბურკინა-ფასოშ აკანი)|სახელი]] | Sahel | [[დორი (ბურკინა-ფასო)|დორი]] | 4 | 36 130 | 808 928 | 22,39 |----- | 13 | [[ობჟათე-ბჟადალი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ობჟათე-ბჟადალი]] | Sud-Ouest | [[გაუა (ბურკინა-ფასო)|გაუა]] | 4 | 16 576 | 623 056 | 37,59 |- style="background: #CCC;" | ||არძო ართო|| || ||45||273 187||13 522 684||49,50 |} == მახორობა == [[ფაილი:Burkina-Faso-Demography.png|thumb|200px|right|1960 წანაშე 2010 წანაშახ მახორობაშ მუდანობაშ თირუა (სტატისტიკაშ დო დემოგრაფიაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფი, 2012). მახორობა ვითოშობათ.]] ბურკინა-ფასოშ ჯინჯიერი მახორობა ჟირ თარი ეთნიკური ბუნას ორხველჷ: [[გურეფიშ ნინა|გურეფი]] (კათა), ნამუშათ მიშმჷურს ქიანაშ უდიდაში მახორობა '''მოსი''' (ნთელ მახორონაშ - 4 8,6 %), თეწკჷმა ართო შხვადოშხვა ტომეფი დო კათეფი - ''სისალა'', ''მბუინი'', [[გა (კათა)|გა]], [[ბობო (კათა)|ბობო]] (6,8 %), ''ლობი'' (4,3 %), ''გურუნსი'' (6 %), ''გურმა'' (7 %), [[სენუფო (კათა)|სენუფო]] (2,2 %); დო [[მანდე (კათა)|მანდე]], ნამუსჷთ ორხველჷ - ''ბუსა'', ''ბისა'', [[სამო (კათა)|სამო (სანუ)]] 6,5 %, [[ხაუსა (კათა)|ხაუსა]], [[სონიკე (კათა)|სონიკე]], [[დიულა კათა)|დიულა]], ''ფულბე''; ქიანაშ ოორუეთ - [[სონგაი(კათა)|სონგაი]] დო [[ტუარეგეფი]] ოხორანა. რელიგია — [[ისლამი|მუსულმანეფი]] - 60,5 %, აბორიგენული კულტეფი - 15,3 %, [[ქირსიანობა|ქირსიანეფი]] (უმენტაშო [[კათოლიციზმი|კათოლიკეფი]]) — 23,2 %. ნოღაშ მახორობა — 20 %. [[მახორობაშ მეჭედალა]] 48,2 ადმ./კმ². '''მახორობაშ მუდანობა''': 16,2 მლნ ([[2010]] წანაშ კვირკვეშ ფასებათ). '''ნანდული ძინა:''' * 3,1 % (11-ა აბანი მოსოფელს) '''მახორობაშ ხანობური აკოდგინალუა:''' * 0-14 წანა: 46,2 % * 15-64 წანა: 51,3 % * 65 წანა დო ეშე: 2,5 % '''მახორობაშ ოშქაშე ხანი:''' * გვალო — 16,8 წანა, თენეფს შქას ** ქომოლკათა 16,6 წანა ** ოსურკათა 17 წანა '''დაბადება:''' * 44,0 - 1000 ადამიერშო (4-ა აბანი მოსოფელს) '''ღურა:''' * 13,0 - 1000 ადამიერშო '''ჩქჷჩქჷშ რურა:''' * 83 - 1000 ჩქჷჩქჷშო (13-ა აბანი მოსოფელს) '''მახორობაშ თელარაშ ოშქაშე მუდანობა:''' * გვალო — 53 წანა (203-ა აბანი მოსოფელს) ** ქომოლკათა— 51 წანა ** ოსურკათა — 55 წანა იმუნოდეფიციტური ვირუსით დალახება (აივ) — 1,6% ([[2007]] წანაშ ფასებათ) მახორობას ჭარუა-კითხირიშ რჩქინა — 29% ქომოლკათა, 15% ოსურკათა ([[2003]] წანაშ ფასებათ) == დღახუეფი == * [[1 ღურთუთა]] — [[ახალი წანა]] * [[3 ღურთუთა]] — [[1966 წანა]]შ აქციაეფიშ გოშინა * [[8 მელახი]] — ოსურეფიშ დღა * [[1 მესი]] — ხანდაშ დღა * [[5 მარაშინათუთა]] — ზოხორინალაშ დღა ([[საფრანგეთი|საფრანგეთიშე]], 1960) * [[11 ქირსეთუთა]] — ერუანული დღა ვარდა რესპუბლიკაშ დღა == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.primature.gov.bf/ ბურკინა-ფასოშ თარობაშ ვებ-ხასჷლა]([[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]]) * [http://www.presidence.bf/ ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტიშ ვებ-ხასჷლა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090216223633/http://www.presidence.bf/ |date=2009-02-16 }}([[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]]) * [http://www.africana.ru/lands/BurcinaFaso სასარგებლე ინფორმაცია ბურკინა-ფასოშე] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120812014800/http://www.africana.ru/lands/BurcinaFaso/ |date=2012-08-12 }} * [http://archive.travel.ru/burkina_faso ბურკინა-ფასოშ პროფილი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120720222343/http://archive.travel.ru/burkina_faso/ |date=2012-07-20 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასო| ]] [[კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] 0328am081i1ojg0v5et2p633ieslzn7 251710 251709 2026-07-31T22:48:50Z Narazeni 826 /* ეკონომიკა */ 251710 wikitext text/x-wiki {{Short description|სახენწჷფო ბჟადალ აფრიკას}} {{ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = Burkina Faso {{collapsible list | titlestyle = background:transparent;text-align:center;line-height:normal;font-size:80%; | title = <small>{{nobold|''(ოფიციალურ ნინეფშა)''}}</small> <small>|{{lang-mos|Burkĩna Faso}} | {{lang-ff|𞤄𞤵𞤪𞤳𞤭𞤲𞤢 𞤊𞤢𞤧𞤮𞥅}} | {{lang-dyu|ߓߙߎߞߌߣߊ߫ ߝߊ߬ߛߏ߫}} </small> }} |ედომუშამი_ჯოხო = ბურკინა-ფასო |ოართე_ჯოხო = ბურკინა-ფასო |შილა = Flag of Burkina Faso.svg |გერბი = Coat of arms of Burkina Faso.svg |რუკა = Location Burkina Faso AU Africa.svg |ჰიმნი = [[ბურკინა ფასოშ ჰიმნი|Ditanyè]]<br>''(გომორძგუაშ ჰიმნი)''<br>{{center|}} [[ფაილი:Burkina faso anthem.ogg]]]] |დევიზი = {{plainlist| * {{lang-fr|"[[Patria o Muerte, Venceremos|La Patrie ou la Mort, Nous Vaincrons]]"}} * „ოდაბადე ვარ-და ღურა, ჩქი გიმობრძგუანთ“ }} |ოფიციალური_ნინეფი = [[ფრანგული ნინა|ფრანანგული]] |ნანანოღა= [[უაგადუგუ]] |რელიგია = {{ublist| |63.8% [[სილამ ბურკინა-ფასოს|ისლამი]] |{{Tree list}} *26.3% [[ქირსიანობა ბურკინა-ფასოს|ქირისანობა]] **20.1% [[კათოლიციზმ ბურკინა-ფასოს|კათოლიციზმი]] **6.2% [[პროტესტანტიზმი]] {{Tree list/end}} |9% [[ანიმიზმი]] |0.7% [[ვარელიგიურობა]] ''(2019)''}} |უდიდაში_ნოღა = უაგადუგუ |თარობაშ_ტიპი = უნიტარული [[გვერდო საპრეზიდენტო სისტემა|გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]] [[ოურდუმე ხუნტა]]შ გამაგალაშ გიმე<ref>{{cite news |last1=Ndiaga |first1=Thiam |last2=Mimault |first2=Anne |title=Burkina Faso soldiers announce overthrow of military government |url=https://www.reuters.com/world/africa/heavy-gunfire-heard-burkina-faso-capital-reuters-witnesses-2022-09-30/ |access-date=1 October 2022 |date=30 September 2022 |location=[[Ouagadougou]] |quote=Traore appeared on television surrounded by soldiers and announced the government was dissolved, the constitution suspended and the borders closed.}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.thomassankara.net/appolinaire-jean-kyelem-de-tembela-jai-toujours-voulu-faire-un-livre-sur-la-revolution/ |title=Appolinaire Jean Kyelem de Tembela: 'j'ai toujours voulu faire un livre sur la révolution' |website=thomassankara.net |date=4 April 2014 |language=fr |access-date=25 December 2023}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.theafricareport.com/253271/burkina-faso-apollinaire-kyelem-de-tambela-captain-traores-surprise-prime-minister/ |title=Burkina Faso: Apollinaire Kyélem de Tambèla, Captain Traoré's surprise prime minister |work=The Africa Report |first1=Anna |last1=Sylvestre-Treiner |first2=Michel |last2=Wendpouiré Nana |date=25 October 2022 |access-date=25 December 2023 |url-access=subscription}}</ref> |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[თხილუაშ დო აკონწყუალაშ პატრიოტულ ყარაფიშ პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[იბრაჰიმ ტრაორე]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[იბრაჰიმ ტრაორე]] (''ობორჯეთ'') |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = [[ჟან ემანუელ უედრაოგო]] (''ობორჯეთ'') |კანონდუმადვალუ_ორგანო = [[ერუანული ასამბლეა (ბურკინა-ფასო)|ერუანული ასამბლეა]] |რანგი_ფართობით = 74-ა |ფართობი =274,200 |წყარი_% =0.146 |ოეგებიე_მახორობა =22,489,126 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 58-ო |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2023 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 86 ად. |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 126-ა |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = $72.820 მილიარდი |ედპ_ppp_რანგი =114-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$2,980 |მშპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 172-ა |აგი = 0.459 |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = <font color="red">დაბალი</font> |აგი_რანგი =123-ა |აგი_წანა = 2023 |ვალუტა= [[ბჟადალი აფრიკული CFA ფრანკი]] |ვალუტაშ_კოდი =XOF |ქიანაშ_კოდი = BF |ბორჯიშ_ორტყაფუ = (UTC+0) |cctld = [[.bf]] |ოტელეფონე_კოდი =[[+226]] }} '''ბურკინა-ფასო''' ({{lang-mos|Burkĩna Faso}}; {{lang-ff|𞤄𞤵𞤪𞤳𞤭𞤲𞤢 𞤊𞤢𞤧𞤮|italic=no}};<ref>{{cite web|url=https://www.unicode.org/cldr/cldr-aux/voting/36/pxml/seed/main/ff_Adlm.xml|title=ff_Adlm.xml|publisher=Unicode, Inc.}}</ref> {{lang-dyu|ߓߎߙߞߌߣߊ ߝߊߛߏ|italic=no}}<ref>{{cite web|url=https://web.library.yale.edu/notes-cataloging-nko-script|title=Notes on cataloging in the N'ko script|publisher=Yale University Library}}</ref>) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი|ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[სახენწჷფო]] [[ბჟადალი აფრიკა|ბჟადალ აფრიკას]]. ქიანას ოორუე-ბჟადალშე უხურგანს [[მალი]], ოორუე-ბჟაეიოლშე — [[ნიგერი]], ობჟათე-ბჟაეიოლშე — [[ბენინი]], ობჟათეშე — [[ტოგო]] დო [[განა]], თაშნეშე ობჟათე-ბჟადალშე — [[კოტ-დ’ივუარი]]. ქიანაშ ფართობი აკმადგინანს 274,223 კმ²-ის. [[2024]] წანაშ მუნაჩემეფით, ქიანაშ მახორობა დოხოლაფირო 23,286,000 ადამიერს აკმადგინანდჷ.<ref>{{Cite web |date=2024 |title=World Population Prospects 2024 |url=https://population.un.org/wpp/assets/Files/WPP2024_Summary-of-Results.pdf |website=Department of Economic and Social Affairs, United Nations}} </ref> [[1958]] წანას, ზოხორინალაშ მოპალუაშ უკული, ქიანას [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]] ჯოხოდჷ. [[1984]] წანას, თინწკჷმაიან [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|პრეზიდენტ]] [[თომას სანკარა|თომას სანკარაშ]] ინიციატივათ, ქიანას ჯოხოთგინუთირეს ბურკინა-ფასო. თიშ მენმოღალეეფს [[კანონ ბურკინაბეშ მენოღალობაშ გეშა|ბურკინაბეეფს]] უძახჷნა, ქიანაშ ნანანოღა დო უკაბეტაშ ნოღა რე [[უაგადუგუ]]. ბურკინა-ფასოშ უკაბეტაშ [[ეთნიკურ ბუნა]] რე [[მოსი (კათა)|მოსი]], ნამუქჷთ თე ტერიტორიას XI-XIII ოშწანურეფს დიხორეს. თინეფქ დარსხუეს [[მოსიშ ომაფეეფი|ომაფეეფი]], თინეფს შქას უაგადუგუ, ტენკოდოგო დო იატენგა. [[1896]] წანას, ქიანა [[საფრანგეთიშ კოლონიურ იმპერია|ფრანგეფქ]] ქიდიჸუნუეს, მუჭოთ [[საფრანგეთიშ ბჟადალ აფრიკა|საფრანგეთიშ ბჟადალ აფრიკაშ]] ნორთი; [[1958]] წანას, ჟიმოლენ ვოლტაქ [[ფრანგულ ჯარალუა]]შ აკოდგინალუაშა მიშმალ დოჸუნაფილ კოლონიათ გინირთჷ. [[1960]] წანას, ქიანაქ მიპალჷ რსულ ზოხორინალა, ნამუშ პირველ [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|პრეზიდენტ]] რდჷ [[მორის იამეოგო|მორის იამეოგო]]. ზოხორინალაშ მოპალუაშ უკული, ქიანა პოლიტიკურ ვასტაბილურას, [[გოლოფა საჰელიშ ტიოზის|გოლოფეფს]], შქირენას დო კორუფციას ობურჯუდჷ. ქიანას მოხვადჷ შხვადოშხვა სახენწჷფო მინორთაქ [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1966)|1966]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1980)|1980]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო გმინორთა(1982 )|1982]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1983)|1983]], [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (1987)|1987]] წანეფს დო ჟირშა 2022 წანას — [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2022, ღურთუთა)|ღურთუთას]] დო [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2022, ეკენია)|ეკენიას]]. თაშნეშე რდჷ სახენწჷფო მინორთაშ უშედეგე ცადებეფ [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთაშ ცადება (1989)|1989]], [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2015)|2015]] დო [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთაშ ცადება (2023)|2023]] წანეფს. ბურკინა-ფასო მოსოფელიშ ართ-ართ [[მერკეთ წუმოძინელ ქიანა|არძაშე მერკეთ წუმოძინელ ქიანათ]] სქიდუ, [[2022]] წანას, ედომუშამ დინოხოლენ პროდუქტ (ედპ) 16.226 მილიარდ [[ააშ დოლარი|აშშ დოლარ]] რდჷ. ქიანაშ მახორობაშ დოხოლაფირო 63.8% [[ისლამ ბურკინა-ფასოს|ისლამიშ]] გემაჸვენჯ რე, 26.3% — ქრისტიანობაშ, 9% — [[აფრიკულ ტრადიციული რელიგიეფი|ანიმისტურ რელიგიეფიშ]], გიშაკერზაფილო [[სუდ-უესტი (რეგიონი)|ქიანაშ ობჟათე-ბჟადალს]].<ref>{{cite web |last=Aib |first=Az |date=1 July 2022 |title=Burkina: 48,1% de la population du Sud-ouest pratique l'Animisme (officiel) |url=https://www.aib.media/2022/07/01/burkina-481-de-la-population-du-stud-ouest-pratique-lanimisme-officiel/ |access-date=15 October 2022 |website=AIB – Agence d'Information du Burkina |language=fr-FR |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326030716/https://www.aib.media/2022/07/01/burkina-481-de-la-population-du-sud-ouest-pratique-lanimisme-officiel/ |archive-date=26 March 2023}}</ref> ქიანაშ ოფიციალურ ნინეფ რე [[მოორე|მოსი]], [[დიულა ნინა|დიულა]] დო [[ფულანი|ფულა]] (1998 წანაშ მუნაჩემეფით), მოსიშ ნინაშა მახორობაშ გვერდშე უმოს რაგადანს. ქიანას 60-შე უმოს აბორიგენულ ნინა რე დო კონსტიტუცია ითოლწორენს შხვა ნინეფიშ კანონერო გჷმოცხადებას. [[2024]] წანაშ ღურთუთაშახ, ჸოფირ სათარობო დო ბიზნესიშ ნინა რდჷ [[ფრანგული ნინა|ფრანგულ ნინა]], მუჟანსჷთ საკონსტიტუციო თირუაშ რატიფიკაციათ, [[ინგლისური ნინა|ნგლისურწკჷმა]] ართო, თიშ სტატუსიქ „ოხანდე ნინაშა“ გიაკინჷ.<ref>{{Cite web |date=2023-12-07 |title=Africa News - Burkina abandons French as an official language |url=https://www.africanews.com/2023/12/07/burkina-abandons-french-as-an-official-language/}}{{Cite web |date=22 January 2024 |title=Decret Promulguant La Loi Constitutionnelle N° 045-2023/ALT |trans-title=Decree Promulgating Constitutional Law No. 045-2023/ALT |url=https://www.an.bf/storage/Loi/XzJuLCK5kHtKXgYU7Z7pADAGEPgwFV7J7DlX212n.pdf |language=fr}}</ref> ქიანაშ ტერიტორია გეოგრაფიულო ბიოანდაკორობამ რე დო იკათუანს [[ოქრო]]შ, [[მანგანუმი|მანგანუმიშ]], [[ლინჯი]]შ დო [[ქუაკირი]]შ ხვეიან ოზირუეფს. ანდაკულტურულ აკოდგინალუაშ გეშა, [[ბურკინა-ფასოშ ხელუანობა|ბურკინაბეურ ხელუანობა]] დინდარ დო ხანგჷრძე ისტორიათ გიშმეგორუ დო გლობალურო ჩინებულ რე მუშ ორთოდოქსულ სტილით.<ref>Roy, Christopher D. "Countries of Africa: Burkina Faso," Art and Life in Africa, {{cite web |title=Countries Resources |url=http://www.uiowa.edu/~africart/toc/countries.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140115211048/http://www.uiowa.edu/~africart/toc/countries.html |archive-date=15 January 2014 |access-date=14 April 2014}}</ref> ქიანაშ პოლიტიკურ გამაგალაშ ფორმა რე [[გვერდო საპრეზიდენტო სისტემა|გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]], სოდე წჷმორინაფილ რე ემაჸონაფალი, კანონმადვალუ დო სასამართო ხეშუულობათ. თინა რე [[გოერო|გოეროშ]], [[ფრანკოფონია]]შ დო [[ისლამური წოროხანდაშ ორგანიზაცია]]შ მაკათური. [[2024]] წანაშ 18 ღურთუთას, ბურკინა-ფასოქ გჷმაცხადუ [[ბჟადალი აფრიკაშ ქიანეფიშ ეკონომიკური წორომაჸალობა|ECOWAS]]-შე გიშულაშ გეშა დო [[აფრიკაშ რსხუ]]შე გარიცხეს თიშ უკული, მუთ თინეფქ ქაკათეს [[საჰელიშ სახენწჷფოეფიშ ალიანსი]]შ (AES) გოჭყაფასჷნ. == ისტორია == === ორდოიანი ისტორია === XI ოშწანურაშ დაჭყაფუს, [[განა|განაშ]] ამდღანერი ტერიტორიაშ ოორუე-ბჟაეიოლშე, ბურკინა-ფასოშ ასეიანი ტერიტორიაშა [[მოსი (ტომი)|მოსიშ]] ტომქ მორთჷ. მოსიშ ტომქ აბანური ტომეფი - ნიენიესა, გრუსი დო ბუსა დიქვემდებარჷ. დოგონიშ ტომქ ოორუეშა დიკინჷ. XIV ოშწანურაშე, ასეიანი ბურკინა-ფასოშ ტერიტორიას არსებენდჷ სახენწჷფო [[უაგადუგუ (სახენწჷფო)|უაგადუგუ]], [[იატენგა]], [[ტენკოდოგო (სახენწჷფო)|ტენკოდოგო]] დო [[ფადან-გურმაი]]. XIV ოშწანურაშე XVI ოშწანურაშახ იატენგაშ სახენწჷფოქ მეძობელი [[მალი|მალიშ]] დო [[სონგაი (სახენწჷფო)|სონგაიშ]] ტერიტორიაშ ნორთი ეჭოფუ. ===კოლონიური პერიოდი === XIX ოშწანურაშ ბოლოს, [[საფრანგეთი|ფრანფეფქ]] დიხეფიშ კოლონიზაცია ქიდიჭყეს. [[1895 წანა]]ს, იატენგაშ სახენწფოშ ჯარქ აკოცუ, [[1897 წანა]]ს [[ფადა-გურმა]]ქ საფრანგეთიშ [[პროტექტორატი]] აღიარუ. [[1904 წანა]]შე [[1919 წანა]]შახ, ჟიშენი ვოლტა, საფრანგეთიშ ჟიშენი სენეგალი-ნიგერიშ კოლონიაშა მიშმეშჷ, უკული გირთჷ ზოხო კოლონიათ. [[1934 წანა]]ს, რკინაშ შარაქ ქიდიგჷ [[აბიჯანი|აბიჯანიშახ]]. [[1947 წანა]]ს, ჟიშენი ვოლტაში კოლონია კინე აკადგინეს. ნძალას ეკმიკათუანდჷ [[აფრიკული დემოკრატიული გოართოიანაფა]] (ადგ), ნამუსჷთ დუდშე ხემანჯღვერენდჷ '''კულიბალი''', უკული '''[[მორის იამენგო|მორის იამენგო]]'''. [[1947 წანა]]შე [[1958 წანა]]შახ [[საფრანგეთიშ ჟიშენი ვოლტა]] საფრანგეთიშ ზუღაშ მელეიანი ტერიტორია რდჷ, უკული ეკიხანდჷ მუჭოთ [[ჟიშენი ვოლტაშ რესპუბლიკა]]შ ავტონომია, [[საფრანგეთიშ წორომაჸალობა|საფრანგეთიშ წორომაჸალობაშ]] აკოდგინალუას. [[1959 წანა]]ს, ქიანაშ პრეზიდენტი იამეოგო რდჷ, ნამუქჷთ მაართათ არძა პოლიტიკური პართია გაუქვუ, მუშ პარტიაშ მოხ. == ორთა == [[ფაილი:Burkina Faso Map.jpg|right|thumb|250px|ბურკინა-ფასო რუქას.]] ქიანაშ ტერიტორიაშ უმენტაში ნორთი — [[მოსი (პლატო)|მოსიშ]] რეღმამი პლატოს უკებჷ (სიმაღალა 200—500 მ.), სოდეთ იდვალუაფუ გიშართილი 750 მეტრაშახ სიმარალაშ ქჷნდჷრეფი. კლიმატი - [[სუბეკვატორიული კლიმატი|სუბეკვატორიული]], სქირე სეზონეფით (გერგობათუთაშე მელახიშახ; ქიანაშ ოორუე რაიონეფს 8—10 თუთას იგინძარებუ). ოწყარმალუე რშვილი — დოხოლაფირო 20 წყარმალუ რე; თაურჷშე არძაშე უმოს შანულამიე — [[უჩა ვოლტა]] დო [[ჩე ვოლტა]]. სქირე სეზონს არძა წყარმალუ ეთმესკირუ ვარდა ონდეთ მეხჷრჩანს. ქიანაშ ტერიტორიაშ უმენტაშობა ფორილიე ტიპიური დო მაღალტყალამი [[სავანა]]თ; აბან-აბანი იდვალუაფუ - სავანაშ ტყალეფი, ქვერჩხონი. ქიანაშ ტერიტორიაშ დოხოლაფირო 9 % [[ტყა]]ს უკებჷ. ტყარი ჩხოლარეფიშ მუდანობა ირკენს. თაქ ხე ნჯილოეფი, ლეოპარდეფი, მუნჭყვეფი, კამბეშეფი, ანტილოპეფი. ბრელიე მაფურინჯე დო მახოხინე. წყარმალუეფიშ ჭყენჭყამი წყარპიჯეფს ხე - ბეჰემოთეფი, ნიანგეფი, წყარიშ კუეფი. ქიანაშ ობჟათეთ გოფაჩილიე ჭანჯი [[ცეცე]]. [[ბენინი]] დო [[ნიგერი]]შ ხურგაწჷკმა იდვალუაფუ ერუანული პარკი - W (დაბლ-ვ), რეზერვატეფი. == პოლიტიკური დონწყუალა == * სახენწჷფოშ მადუდე — [[პრეზიდენტი]], საარძო ხონარიშ მეჩამათ გიშეგორუაფუ. * [[ხეშუულა|ხეშუულაშ]] მადუდე — [[პრემიერ-მინისტრი]], დუთმარინუანს პრეზიდენტი. * ართპალატამი [[პარლამენტი]] — [[ერუანული ასამბლეა (ბურკინა-ფასო)|ერუანული ასამბლეა]], 111 მაკათური გიშმეგორუაფუ საარძო ხონარიშ მეჩამათ, 5 წანაშ ვადათ. ==ეკონომიკა == [[ფაილი:Markt Banfora MS 2255.JPG|thumb|right|300px|პროდუქტეფიშ ბაზარ ნ. ბანფორს, ბურკინა-ფასო.]] ორთაშობურ რესურსეფი — მარგანეციშ მადენიშ, ორქოშ, ფოსფორიტეფიშ - ობადეშეფი, ლინჯიშ, ნიკელიშ, ტიტანიშ მადენი. ბურკინა-ფასო — მოსოფელიშ ართ-ართ უდაღარაშ ქიანა რე. მოხანდეეფიშ 90% ორთაშობურ ოფუტე მეოურნობათ რე დაკებული, ნამუსჷთ გოლოფა ოცილჷ. თარ საექსპორტო კულტურა — [[ბამბე]]. [[ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი|ედპ]] ართ მახორუშო (2009) — 1,2 ვთშ. ააშ დოლარი (206-ა აბან მოსოფელს). სიდაღარაშ დონეშ გიმე რე - დოხოლაფირო მახორობაშ გვერდი. ოფუტეშ მეურნობა — ბამბე, არაქისი, ზეთიშ ჯა, სორგო, პურასქია, ლაიტი, ორზა; იმიარებუაფუ შხურეფ დო თხალეფი. წარმება — ბამბეშ დამუშება, ოშუმალეფიშ წარმება, ოფუტეშ პროდუქციაშ დამუშება, საპონიშ, სიგარეტიშ დო ტექსტილიშ წარმება, ორქოშ მოპალუა. === გალენურ ვაჭრუა === ექსპორტი — 0,5 მლრდ. ააშ დოლარი 2008 წანას — ბამბე, ორინჯი, ორქო, ხორცი, ტყები. თარ მაჸიდეეფი — [[სინგაპური]] 16,6 %, [[ბელგია]] 12,6 %, [[ჩინეთი]] 11 %, [[ტაილანდი]] 8,9 %, [[განა]] 6,8 %, [[ინდოეთი]] 6,3 %. იმპორტი — 1,3 მლრდ. ააშ დოლარ 2008 წანას — ოწარმუე მეკონ-მოკონი, ოჭკომალ პროდუქტეფი, ნაფთპროდუქტეფი. თარ მიშმაღალარეფი — [[კოტ-დ’ივუარი]] 26,7 %, [[საფრანგეთი]] 20 %, [[ტოგო]] 8 %, [[ლიბია]] 4,6 %. ოკათჷ გეჸვენჯ ერეფშქაშე ორგანიზაციას - [[აფრიკაშ, კარიბიშ ღანჩოშ დო რჩქალ ოკიანეშ რეგიონიშ ქიანეფი|აკრ-შ ქიანეფს]]. == ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული გორთუალა == [[ფაილი:Burkina Faso regions named.png|right|400px|ბურკინა-ფასოშ აკანეფი.]] ბურკინა-ფასო გორთილიე 13 აკანო , 45 პროვინციათ დო 301 დეპარტამენტო. {| align="center" class="standard" |+ ! |№ ! |აკანი ! |კოხოდვალა [[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]] ! |ადმინისტრაციული ცენტრი ! |პროვინციეფიშ მუდანობა ! |ფართობი, კმ² ! |მახორობა (2006), ადმ. ! |მეჭედალა, ადმ/კმ² |----- | 1 | [[ბულკე-დუ-მუხუნი]] | Boucle du Mouhoun | [[დედუგუ]] | 6 | 34 479 | 1 434 847 | 41,62 |----- | 2 | [[კასკადეფი (ბურკინა-ფასო)|კასკადეფი]] | Cascades | [[ბანფორა]] | 2 | 16 663 | 524 956 | 31,50 |----- | 3 | [[ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ცენტრალური]] | Centre | [[უაგადუგუ]] | 1 | 2 805 | 1 523 980 | 543,31 |----- | 4 | [[ბჟაეიოლ-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟაეიოლ-ცენტრალური]] | Centre-Est | [[ტენკოდოგო]] | 3 | 14 852 | 1 132 023 | 76,22 |----- | 5 | [[ოორუე-ცენტრალუეი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ოორუე-ცენტრალური]] | Centre-Nord | [[კაია (ნოღა)|კაია]] | 3 | 19 508 | 1 203 073 | 61,67 |----- | 6 | [[ბჟადალ-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟადალ-ცენტრალური]] | Centre-Ouest | [[ქუდუგუ]] | 4 | 21 853 | 1 183 473 | 54,16 |----- | 7 | [[ობჟათე-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ობჟათე-ცენტრალური]] | Centre-Sud | [[მანგა (ნოღა)|მანგა]] | 3 | 11 313 | 638 379 | 56,43 |----- | 8 | [[ბჟაეიოლი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟაეიოლი]] | Est | [[ფედა-ნგურმა]] | 5 | 46 256 | 1 209 399 | 26,15 |----- | 9 | [[ჟიშენი ბასეინეფი]] | Hauts-Bassins | [[ბობო-დიულასო]] | 3 | 26 606 | 1 410 284 | 53,01 |----- | 10 | [[ოორუე აკანი (ბურკინა-ფასო)|ოორუე]] | Nord | [[უახიგუია]] | 4 | 17 601 | 1 182 770 | 67,20 |----- | 11 | [[ცენტრალური პლატო (ბურკინა-ფასოშ აკანი)|ცენტრალური პლატო]] | Plateau-Central | [[ზინიარი]] | 3 | 8 545 | 647 516 | 75,78 |----- | 12 | [[სახელი (ბურკინა-ფასოშ აკანი)|სახელი]] | Sahel | [[დორი (ბურკინა-ფასო)|დორი]] | 4 | 36 130 | 808 928 | 22,39 |----- | 13 | [[ობჟათე-ბჟადალი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ობჟათე-ბჟადალი]] | Sud-Ouest | [[გაუა (ბურკინა-ფასო)|გაუა]] | 4 | 16 576 | 623 056 | 37,59 |- style="background: #CCC;" | ||არძო ართო|| || ||45||273 187||13 522 684||49,50 |} == მახორობა == [[ფაილი:Burkina-Faso-Demography.png|thumb|200px|right|1960 წანაშე 2010 წანაშახ მახორობაშ მუდანობაშ თირუა (სტატისტიკაშ დო დემოგრაფიაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფი, 2012). მახორობა ვითოშობათ.]] ბურკინა-ფასოშ ჯინჯიერი მახორობა ჟირ თარი ეთნიკური ბუნას ორხველჷ: [[გურეფიშ ნინა|გურეფი]] (კათა), ნამუშათ მიშმჷურს ქიანაშ უდიდაში მახორობა '''მოსი''' (ნთელ მახორონაშ - 4 8,6 %), თეწკჷმა ართო შხვადოშხვა ტომეფი დო კათეფი - ''სისალა'', ''მბუინი'', [[გა (კათა)|გა]], [[ბობო (კათა)|ბობო]] (6,8 %), ''ლობი'' (4,3 %), ''გურუნსი'' (6 %), ''გურმა'' (7 %), [[სენუფო (კათა)|სენუფო]] (2,2 %); დო [[მანდე (კათა)|მანდე]], ნამუსჷთ ორხველჷ - ''ბუსა'', ''ბისა'', [[სამო (კათა)|სამო (სანუ)]] 6,5 %, [[ხაუსა (კათა)|ხაუსა]], [[სონიკე (კათა)|სონიკე]], [[დიულა კათა)|დიულა]], ''ფულბე''; ქიანაშ ოორუეთ - [[სონგაი(კათა)|სონგაი]] დო [[ტუარეგეფი]] ოხორანა. რელიგია — [[ისლამი|მუსულმანეფი]] - 60,5 %, აბორიგენული კულტეფი - 15,3 %, [[ქირსიანობა|ქირსიანეფი]] (უმენტაშო [[კათოლიციზმი|კათოლიკეფი]]) — 23,2 %. ნოღაშ მახორობა — 20 %. [[მახორობაშ მეჭედალა]] 48,2 ადმ./კმ². '''მახორობაშ მუდანობა''': 16,2 მლნ ([[2010]] წანაშ კვირკვეშ ფასებათ). '''ნანდული ძინა:''' * 3,1 % (11-ა აბანი მოსოფელს) '''მახორობაშ ხანობური აკოდგინალუა:''' * 0-14 წანა: 46,2 % * 15-64 წანა: 51,3 % * 65 წანა დო ეშე: 2,5 % '''მახორობაშ ოშქაშე ხანი:''' * გვალო — 16,8 წანა, თენეფს შქას ** ქომოლკათა 16,6 წანა ** ოსურკათა 17 წანა '''დაბადება:''' * 44,0 - 1000 ადამიერშო (4-ა აბანი მოსოფელს) '''ღურა:''' * 13,0 - 1000 ადამიერშო '''ჩქჷჩქჷშ რურა:''' * 83 - 1000 ჩქჷჩქჷშო (13-ა აბანი მოსოფელს) '''მახორობაშ თელარაშ ოშქაშე მუდანობა:''' * გვალო — 53 წანა (203-ა აბანი მოსოფელს) ** ქომოლკათა— 51 წანა ** ოსურკათა — 55 წანა იმუნოდეფიციტური ვირუსით დალახება (აივ) — 1,6% ([[2007]] წანაშ ფასებათ) მახორობას ჭარუა-კითხირიშ რჩქინა — 29% ქომოლკათა, 15% ოსურკათა ([[2003]] წანაშ ფასებათ) == დღახუეფი == * [[1 ღურთუთა]] — [[ახალი წანა]] * [[3 ღურთუთა]] — [[1966 წანა]]შ აქციაეფიშ გოშინა * [[8 მელახი]] — ოსურეფიშ დღა * [[1 მესი]] — ხანდაშ დღა * [[5 მარაშინათუთა]] — ზოხორინალაშ დღა ([[საფრანგეთი|საფრანგეთიშე]], 1960) * [[11 ქირსეთუთა]] — ერუანული დღა ვარდა რესპუბლიკაშ დღა == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.primature.gov.bf/ ბურკინა-ფასოშ თარობაშ ვებ-ხასჷლა]([[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]]) * [http://www.presidence.bf/ ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტიშ ვებ-ხასჷლა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090216223633/http://www.presidence.bf/ |date=2009-02-16 }}([[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]]) * [http://www.africana.ru/lands/BurcinaFaso სასარგებლე ინფორმაცია ბურკინა-ფასოშე] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120812014800/http://www.africana.ru/lands/BurcinaFaso/ |date=2012-08-12 }} * [http://archive.travel.ru/burkina_faso ბურკინა-ფასოშ პროფილი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120720222343/http://archive.travel.ru/burkina_faso/ |date=2012-07-20 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასო| ]] [[კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] 5n2sr45jqpygvbdp8vje7qv8d2uziwp 251711 251710 2026-07-31T22:50:17Z Narazeni 826 /* დღახუეფი */ 251711 wikitext text/x-wiki {{Short description|სახენწჷფო ბჟადალ აფრიკას}} {{ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = Burkina Faso {{collapsible list | titlestyle = background:transparent;text-align:center;line-height:normal;font-size:80%; | title = <small>{{nobold|''(ოფიციალურ ნინეფშა)''}}</small> <small>|{{lang-mos|Burkĩna Faso}} | {{lang-ff|𞤄𞤵𞤪𞤳𞤭𞤲𞤢 𞤊𞤢𞤧𞤮𞥅}} | {{lang-dyu|ߓߙߎߞߌߣߊ߫ ߝߊ߬ߛߏ߫}} </small> }} |ედომუშამი_ჯოხო = ბურკინა-ფასო |ოართე_ჯოხო = ბურკინა-ფასო |შილა = Flag of Burkina Faso.svg |გერბი = Coat of arms of Burkina Faso.svg |რუკა = Location Burkina Faso AU Africa.svg |ჰიმნი = [[ბურკინა ფასოშ ჰიმნი|Ditanyè]]<br>''(გომორძგუაშ ჰიმნი)''<br>{{center|}} [[ფაილი:Burkina faso anthem.ogg]]]] |დევიზი = {{plainlist| * {{lang-fr|"[[Patria o Muerte, Venceremos|La Patrie ou la Mort, Nous Vaincrons]]"}} * „ოდაბადე ვარ-და ღურა, ჩქი გიმობრძგუანთ“ }} |ოფიციალური_ნინეფი = [[ფრანგული ნინა|ფრანანგული]] |ნანანოღა= [[უაგადუგუ]] |რელიგია = {{ublist| |63.8% [[სილამ ბურკინა-ფასოს|ისლამი]] |{{Tree list}} *26.3% [[ქირსიანობა ბურკინა-ფასოს|ქირისანობა]] **20.1% [[კათოლიციზმ ბურკინა-ფასოს|კათოლიციზმი]] **6.2% [[პროტესტანტიზმი]] {{Tree list/end}} |9% [[ანიმიზმი]] |0.7% [[ვარელიგიურობა]] ''(2019)''}} |უდიდაში_ნოღა = უაგადუგუ |თარობაშ_ტიპი = უნიტარული [[გვერდო საპრეზიდენტო სისტემა|გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]] [[ოურდუმე ხუნტა]]შ გამაგალაშ გიმე<ref>{{cite news |last1=Ndiaga |first1=Thiam |last2=Mimault |first2=Anne |title=Burkina Faso soldiers announce overthrow of military government |url=https://www.reuters.com/world/africa/heavy-gunfire-heard-burkina-faso-capital-reuters-witnesses-2022-09-30/ |access-date=1 October 2022 |date=30 September 2022 |location=[[Ouagadougou]] |quote=Traore appeared on television surrounded by soldiers and announced the government was dissolved, the constitution suspended and the borders closed.}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.thomassankara.net/appolinaire-jean-kyelem-de-tembela-jai-toujours-voulu-faire-un-livre-sur-la-revolution/ |title=Appolinaire Jean Kyelem de Tembela: 'j'ai toujours voulu faire un livre sur la révolution' |website=thomassankara.net |date=4 April 2014 |language=fr |access-date=25 December 2023}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.theafricareport.com/253271/burkina-faso-apollinaire-kyelem-de-tambela-captain-traores-surprise-prime-minister/ |title=Burkina Faso: Apollinaire Kyélem de Tambèla, Captain Traoré's surprise prime minister |work=The Africa Report |first1=Anna |last1=Sylvestre-Treiner |first2=Michel |last2=Wendpouiré Nana |date=25 October 2022 |access-date=25 December 2023 |url-access=subscription}}</ref> |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[თხილუაშ დო აკონწყუალაშ პატრიოტულ ყარაფიშ პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[იბრაჰიმ ტრაორე]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[იბრაჰიმ ტრაორე]] (''ობორჯეთ'') |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = [[ჟან ემანუელ უედრაოგო]] (''ობორჯეთ'') |კანონდუმადვალუ_ორგანო = [[ერუანული ასამბლეა (ბურკინა-ფასო)|ერუანული ასამბლეა]] |რანგი_ფართობით = 74-ა |ფართობი =274,200 |წყარი_% =0.146 |ოეგებიე_მახორობა =22,489,126 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 58-ო |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2023 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 86 ად. |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 126-ა |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = $72.820 მილიარდი |ედპ_ppp_რანგი =114-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$2,980 |მშპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 172-ა |აგი = 0.459 |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = <font color="red">დაბალი</font> |აგი_რანგი =123-ა |აგი_წანა = 2023 |ვალუტა= [[ბჟადალი აფრიკული CFA ფრანკი]] |ვალუტაშ_კოდი =XOF |ქიანაშ_კოდი = BF |ბორჯიშ_ორტყაფუ = (UTC+0) |cctld = [[.bf]] |ოტელეფონე_კოდი =[[+226]] }} '''ბურკინა-ფასო''' ({{lang-mos|Burkĩna Faso}}; {{lang-ff|𞤄𞤵𞤪𞤳𞤭𞤲𞤢 𞤊𞤢𞤧𞤮|italic=no}};<ref>{{cite web|url=https://www.unicode.org/cldr/cldr-aux/voting/36/pxml/seed/main/ff_Adlm.xml|title=ff_Adlm.xml|publisher=Unicode, Inc.}}</ref> {{lang-dyu|ߓߎߙߞߌߣߊ ߝߊߛߏ|italic=no}}<ref>{{cite web|url=https://web.library.yale.edu/notes-cataloging-nko-script|title=Notes on cataloging in the N'ko script|publisher=Yale University Library}}</ref>) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი|ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[სახენწჷფო]] [[ბჟადალი აფრიკა|ბჟადალ აფრიკას]]. ქიანას ოორუე-ბჟადალშე უხურგანს [[მალი]], ოორუე-ბჟაეიოლშე — [[ნიგერი]], ობჟათე-ბჟაეიოლშე — [[ბენინი]], ობჟათეშე — [[ტოგო]] დო [[განა]], თაშნეშე ობჟათე-ბჟადალშე — [[კოტ-დ’ივუარი]]. ქიანაშ ფართობი აკმადგინანს 274,223 კმ²-ის. [[2024]] წანაშ მუნაჩემეფით, ქიანაშ მახორობა დოხოლაფირო 23,286,000 ადამიერს აკმადგინანდჷ.<ref>{{Cite web |date=2024 |title=World Population Prospects 2024 |url=https://population.un.org/wpp/assets/Files/WPP2024_Summary-of-Results.pdf |website=Department of Economic and Social Affairs, United Nations}} </ref> [[1958]] წანას, ზოხორინალაშ მოპალუაშ უკული, ქიანას [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]] ჯოხოდჷ. [[1984]] წანას, თინწკჷმაიან [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|პრეზიდენტ]] [[თომას სანკარა|თომას სანკარაშ]] ინიციატივათ, ქიანას ჯოხოთგინუთირეს ბურკინა-ფასო. თიშ მენმოღალეეფს [[კანონ ბურკინაბეშ მენოღალობაშ გეშა|ბურკინაბეეფს]] უძახჷნა, ქიანაშ ნანანოღა დო უკაბეტაშ ნოღა რე [[უაგადუგუ]]. ბურკინა-ფასოშ უკაბეტაშ [[ეთნიკურ ბუნა]] რე [[მოსი (კათა)|მოსი]], ნამუქჷთ თე ტერიტორიას XI-XIII ოშწანურეფს დიხორეს. თინეფქ დარსხუეს [[მოსიშ ომაფეეფი|ომაფეეფი]], თინეფს შქას უაგადუგუ, ტენკოდოგო დო იატენგა. [[1896]] წანას, ქიანა [[საფრანგეთიშ კოლონიურ იმპერია|ფრანგეფქ]] ქიდიჸუნუეს, მუჭოთ [[საფრანგეთიშ ბჟადალ აფრიკა|საფრანგეთიშ ბჟადალ აფრიკაშ]] ნორთი; [[1958]] წანას, ჟიმოლენ ვოლტაქ [[ფრანგულ ჯარალუა]]შ აკოდგინალუაშა მიშმალ დოჸუნაფილ კოლონიათ გინირთჷ. [[1960]] წანას, ქიანაქ მიპალჷ რსულ ზოხორინალა, ნამუშ პირველ [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|პრეზიდენტ]] რდჷ [[მორის იამეოგო|მორის იამეოგო]]. ზოხორინალაშ მოპალუაშ უკული, ქიანა პოლიტიკურ ვასტაბილურას, [[გოლოფა საჰელიშ ტიოზის|გოლოფეფს]], შქირენას დო კორუფციას ობურჯუდჷ. ქიანას მოხვადჷ შხვადოშხვა სახენწჷფო მინორთაქ [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1966)|1966]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1980)|1980]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო გმინორთა(1982 )|1982]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1983)|1983]], [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (1987)|1987]] წანეფს დო ჟირშა 2022 წანას — [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2022, ღურთუთა)|ღურთუთას]] დო [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2022, ეკენია)|ეკენიას]]. თაშნეშე რდჷ სახენწჷფო მინორთაშ უშედეგე ცადებეფ [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთაშ ცადება (1989)|1989]], [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2015)|2015]] დო [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთაშ ცადება (2023)|2023]] წანეფს. ბურკინა-ფასო მოსოფელიშ ართ-ართ [[მერკეთ წუმოძინელ ქიანა|არძაშე მერკეთ წუმოძინელ ქიანათ]] სქიდუ, [[2022]] წანას, ედომუშამ დინოხოლენ პროდუქტ (ედპ) 16.226 მილიარდ [[ააშ დოლარი|აშშ დოლარ]] რდჷ. ქიანაშ მახორობაშ დოხოლაფირო 63.8% [[ისლამ ბურკინა-ფასოს|ისლამიშ]] გემაჸვენჯ რე, 26.3% — ქრისტიანობაშ, 9% — [[აფრიკულ ტრადიციული რელიგიეფი|ანიმისტურ რელიგიეფიშ]], გიშაკერზაფილო [[სუდ-უესტი (რეგიონი)|ქიანაშ ობჟათე-ბჟადალს]].<ref>{{cite web |last=Aib |first=Az |date=1 July 2022 |title=Burkina: 48,1% de la population du Sud-ouest pratique l'Animisme (officiel) |url=https://www.aib.media/2022/07/01/burkina-481-de-la-population-du-stud-ouest-pratique-lanimisme-officiel/ |access-date=15 October 2022 |website=AIB – Agence d'Information du Burkina |language=fr-FR |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326030716/https://www.aib.media/2022/07/01/burkina-481-de-la-population-du-sud-ouest-pratique-lanimisme-officiel/ |archive-date=26 March 2023}}</ref> ქიანაშ ოფიციალურ ნინეფ რე [[მოორე|მოსი]], [[დიულა ნინა|დიულა]] დო [[ფულანი|ფულა]] (1998 წანაშ მუნაჩემეფით), მოსიშ ნინაშა მახორობაშ გვერდშე უმოს რაგადანს. ქიანას 60-შე უმოს აბორიგენულ ნინა რე დო კონსტიტუცია ითოლწორენს შხვა ნინეფიშ კანონერო გჷმოცხადებას. [[2024]] წანაშ ღურთუთაშახ, ჸოფირ სათარობო დო ბიზნესიშ ნინა რდჷ [[ფრანგული ნინა|ფრანგულ ნინა]], მუჟანსჷთ საკონსტიტუციო თირუაშ რატიფიკაციათ, [[ინგლისური ნინა|ნგლისურწკჷმა]] ართო, თიშ სტატუსიქ „ოხანდე ნინაშა“ გიაკინჷ.<ref>{{Cite web |date=2023-12-07 |title=Africa News - Burkina abandons French as an official language |url=https://www.africanews.com/2023/12/07/burkina-abandons-french-as-an-official-language/}}{{Cite web |date=22 January 2024 |title=Decret Promulguant La Loi Constitutionnelle N° 045-2023/ALT |trans-title=Decree Promulgating Constitutional Law No. 045-2023/ALT |url=https://www.an.bf/storage/Loi/XzJuLCK5kHtKXgYU7Z7pADAGEPgwFV7J7DlX212n.pdf |language=fr}}</ref> ქიანაშ ტერიტორია გეოგრაფიულო ბიოანდაკორობამ რე დო იკათუანს [[ოქრო]]შ, [[მანგანუმი|მანგანუმიშ]], [[ლინჯი]]შ დო [[ქუაკირი]]შ ხვეიან ოზირუეფს. ანდაკულტურულ აკოდგინალუაშ გეშა, [[ბურკინა-ფასოშ ხელუანობა|ბურკინაბეურ ხელუანობა]] დინდარ დო ხანგჷრძე ისტორიათ გიშმეგორუ დო გლობალურო ჩინებულ რე მუშ ორთოდოქსულ სტილით.<ref>Roy, Christopher D. "Countries of Africa: Burkina Faso," Art and Life in Africa, {{cite web |title=Countries Resources |url=http://www.uiowa.edu/~africart/toc/countries.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140115211048/http://www.uiowa.edu/~africart/toc/countries.html |archive-date=15 January 2014 |access-date=14 April 2014}}</ref> ქიანაშ პოლიტიკურ გამაგალაშ ფორმა რე [[გვერდო საპრეზიდენტო სისტემა|გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]], სოდე წჷმორინაფილ რე ემაჸონაფალი, კანონმადვალუ დო სასამართო ხეშუულობათ. თინა რე [[გოერო|გოეროშ]], [[ფრანკოფონია]]შ დო [[ისლამური წოროხანდაშ ორგანიზაცია]]შ მაკათური. [[2024]] წანაშ 18 ღურთუთას, ბურკინა-ფასოქ გჷმაცხადუ [[ბჟადალი აფრიკაშ ქიანეფიშ ეკონომიკური წორომაჸალობა|ECOWAS]]-შე გიშულაშ გეშა დო [[აფრიკაშ რსხუ]]შე გარიცხეს თიშ უკული, მუთ თინეფქ ქაკათეს [[საჰელიშ სახენწჷფოეფიშ ალიანსი]]შ (AES) გოჭყაფასჷნ. == ისტორია == === ორდოიანი ისტორია === XI ოშწანურაშ დაჭყაფუს, [[განა|განაშ]] ამდღანერი ტერიტორიაშ ოორუე-ბჟაეიოლშე, ბურკინა-ფასოშ ასეიანი ტერიტორიაშა [[მოსი (ტომი)|მოსიშ]] ტომქ მორთჷ. მოსიშ ტომქ აბანური ტომეფი - ნიენიესა, გრუსი დო ბუსა დიქვემდებარჷ. დოგონიშ ტომქ ოორუეშა დიკინჷ. XIV ოშწანურაშე, ასეიანი ბურკინა-ფასოშ ტერიტორიას არსებენდჷ სახენწჷფო [[უაგადუგუ (სახენწჷფო)|უაგადუგუ]], [[იატენგა]], [[ტენკოდოგო (სახენწჷფო)|ტენკოდოგო]] დო [[ფადან-გურმაი]]. XIV ოშწანურაშე XVI ოშწანურაშახ იატენგაშ სახენწჷფოქ მეძობელი [[მალი|მალიშ]] დო [[სონგაი (სახენწჷფო)|სონგაიშ]] ტერიტორიაშ ნორთი ეჭოფუ. ===კოლონიური პერიოდი === XIX ოშწანურაშ ბოლოს, [[საფრანგეთი|ფრანფეფქ]] დიხეფიშ კოლონიზაცია ქიდიჭყეს. [[1895 წანა]]ს, იატენგაშ სახენწფოშ ჯარქ აკოცუ, [[1897 წანა]]ს [[ფადა-გურმა]]ქ საფრანგეთიშ [[პროტექტორატი]] აღიარუ. [[1904 წანა]]შე [[1919 წანა]]შახ, ჟიშენი ვოლტა, საფრანგეთიშ ჟიშენი სენეგალი-ნიგერიშ კოლონიაშა მიშმეშჷ, უკული გირთჷ ზოხო კოლონიათ. [[1934 წანა]]ს, რკინაშ შარაქ ქიდიგჷ [[აბიჯანი|აბიჯანიშახ]]. [[1947 წანა]]ს, ჟიშენი ვოლტაში კოლონია კინე აკადგინეს. ნძალას ეკმიკათუანდჷ [[აფრიკული დემოკრატიული გოართოიანაფა]] (ადგ), ნამუსჷთ დუდშე ხემანჯღვერენდჷ '''კულიბალი''', უკული '''[[მორის იამენგო|მორის იამენგო]]'''. [[1947 წანა]]შე [[1958 წანა]]შახ [[საფრანგეთიშ ჟიშენი ვოლტა]] საფრანგეთიშ ზუღაშ მელეიანი ტერიტორია რდჷ, უკული ეკიხანდჷ მუჭოთ [[ჟიშენი ვოლტაშ რესპუბლიკა]]შ ავტონომია, [[საფრანგეთიშ წორომაჸალობა|საფრანგეთიშ წორომაჸალობაშ]] აკოდგინალუას. [[1959 წანა]]ს, ქიანაშ პრეზიდენტი იამეოგო რდჷ, ნამუქჷთ მაართათ არძა პოლიტიკური პართია გაუქვუ, მუშ პარტიაშ მოხ. == ორთა == [[ფაილი:Burkina Faso Map.jpg|right|thumb|250px|ბურკინა-ფასო რუქას.]] ქიანაშ ტერიტორიაშ უმენტაში ნორთი — [[მოსი (პლატო)|მოსიშ]] რეღმამი პლატოს უკებჷ (სიმაღალა 200—500 მ.), სოდეთ იდვალუაფუ გიშართილი 750 მეტრაშახ სიმარალაშ ქჷნდჷრეფი. კლიმატი - [[სუბეკვატორიული კლიმატი|სუბეკვატორიული]], სქირე სეზონეფით (გერგობათუთაშე მელახიშახ; ქიანაშ ოორუე რაიონეფს 8—10 თუთას იგინძარებუ). ოწყარმალუე რშვილი — დოხოლაფირო 20 წყარმალუ რე; თაურჷშე არძაშე უმოს შანულამიე — [[უჩა ვოლტა]] დო [[ჩე ვოლტა]]. სქირე სეზონს არძა წყარმალუ ეთმესკირუ ვარდა ონდეთ მეხჷრჩანს. ქიანაშ ტერიტორიაშ უმენტაშობა ფორილიე ტიპიური დო მაღალტყალამი [[სავანა]]თ; აბან-აბანი იდვალუაფუ - სავანაშ ტყალეფი, ქვერჩხონი. ქიანაშ ტერიტორიაშ დოხოლაფირო 9 % [[ტყა]]ს უკებჷ. ტყარი ჩხოლარეფიშ მუდანობა ირკენს. თაქ ხე ნჯილოეფი, ლეოპარდეფი, მუნჭყვეფი, კამბეშეფი, ანტილოპეფი. ბრელიე მაფურინჯე დო მახოხინე. წყარმალუეფიშ ჭყენჭყამი წყარპიჯეფს ხე - ბეჰემოთეფი, ნიანგეფი, წყარიშ კუეფი. ქიანაშ ობჟათეთ გოფაჩილიე ჭანჯი [[ცეცე]]. [[ბენინი]] დო [[ნიგერი]]შ ხურგაწჷკმა იდვალუაფუ ერუანული პარკი - W (დაბლ-ვ), რეზერვატეფი. == პოლიტიკური დონწყუალა == * სახენწჷფოშ მადუდე — [[პრეზიდენტი]], საარძო ხონარიშ მეჩამათ გიშეგორუაფუ. * [[ხეშუულა|ხეშუულაშ]] მადუდე — [[პრემიერ-მინისტრი]], დუთმარინუანს პრეზიდენტი. * ართპალატამი [[პარლამენტი]] — [[ერუანული ასამბლეა (ბურკინა-ფასო)|ერუანული ასამბლეა]], 111 მაკათური გიშმეგორუაფუ საარძო ხონარიშ მეჩამათ, 5 წანაშ ვადათ. ==ეკონომიკა == [[ფაილი:Markt Banfora MS 2255.JPG|thumb|right|300px|პროდუქტეფიშ ბაზარ ნ. ბანფორს, ბურკინა-ფასო.]] ორთაშობურ რესურსეფი — მარგანეციშ მადენიშ, ორქოშ, ფოსფორიტეფიშ - ობადეშეფი, ლინჯიშ, ნიკელიშ, ტიტანიშ მადენი. ბურკინა-ფასო — მოსოფელიშ ართ-ართ უდაღარაშ ქიანა რე. მოხანდეეფიშ 90% ორთაშობურ ოფუტე მეოურნობათ რე დაკებული, ნამუსჷთ გოლოფა ოცილჷ. თარ საექსპორტო კულტურა — [[ბამბე]]. [[ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი|ედპ]] ართ მახორუშო (2009) — 1,2 ვთშ. ააშ დოლარი (206-ა აბან მოსოფელს). სიდაღარაშ დონეშ გიმე რე - დოხოლაფირო მახორობაშ გვერდი. ოფუტეშ მეურნობა — ბამბე, არაქისი, ზეთიშ ჯა, სორგო, პურასქია, ლაიტი, ორზა; იმიარებუაფუ შხურეფ დო თხალეფი. წარმება — ბამბეშ დამუშება, ოშუმალეფიშ წარმება, ოფუტეშ პროდუქციაშ დამუშება, საპონიშ, სიგარეტიშ დო ტექსტილიშ წარმება, ორქოშ მოპალუა. === გალენურ ვაჭრუა === ექსპორტი — 0,5 მლრდ. ააშ დოლარი 2008 წანას — ბამბე, ორინჯი, ორქო, ხორცი, ტყები. თარ მაჸიდეეფი — [[სინგაპური]] 16,6 %, [[ბელგია]] 12,6 %, [[ჩინეთი]] 11 %, [[ტაილანდი]] 8,9 %, [[განა]] 6,8 %, [[ინდოეთი]] 6,3 %. იმპორტი — 1,3 მლრდ. ააშ დოლარ 2008 წანას — ოწარმუე მეკონ-მოკონი, ოჭკომალ პროდუქტეფი, ნაფთპროდუქტეფი. თარ მიშმაღალარეფი — [[კოტ-დ’ივუარი]] 26,7 %, [[საფრანგეთი]] 20 %, [[ტოგო]] 8 %, [[ლიბია]] 4,6 %. ოკათჷ გეჸვენჯ ერეფშქაშე ორგანიზაციას - [[აფრიკაშ, კარიბიშ ღანჩოშ დო რჩქალ ოკიანეშ რეგიონიშ ქიანეფი|აკრ-შ ქიანეფს]]. == ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული გორთუალა == [[ფაილი:Burkina Faso regions named.png|right|400px|ბურკინა-ფასოშ აკანეფი.]] ბურკინა-ფასო გორთილიე 13 აკანო , 45 პროვინციათ დო 301 დეპარტამენტო. {| align="center" class="standard" |+ ! |№ ! |აკანი ! |კოხოდვალა [[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]] ! |ადმინისტრაციული ცენტრი ! |პროვინციეფიშ მუდანობა ! |ფართობი, კმ² ! |მახორობა (2006), ადმ. ! |მეჭედალა, ადმ/კმ² |----- | 1 | [[ბულკე-დუ-მუხუნი]] | Boucle du Mouhoun | [[დედუგუ]] | 6 | 34 479 | 1 434 847 | 41,62 |----- | 2 | [[კასკადეფი (ბურკინა-ფასო)|კასკადეფი]] | Cascades | [[ბანფორა]] | 2 | 16 663 | 524 956 | 31,50 |----- | 3 | [[ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ცენტრალური]] | Centre | [[უაგადუგუ]] | 1 | 2 805 | 1 523 980 | 543,31 |----- | 4 | [[ბჟაეიოლ-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟაეიოლ-ცენტრალური]] | Centre-Est | [[ტენკოდოგო]] | 3 | 14 852 | 1 132 023 | 76,22 |----- | 5 | [[ოორუე-ცენტრალუეი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ოორუე-ცენტრალური]] | Centre-Nord | [[კაია (ნოღა)|კაია]] | 3 | 19 508 | 1 203 073 | 61,67 |----- | 6 | [[ბჟადალ-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟადალ-ცენტრალური]] | Centre-Ouest | [[ქუდუგუ]] | 4 | 21 853 | 1 183 473 | 54,16 |----- | 7 | [[ობჟათე-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ობჟათე-ცენტრალური]] | Centre-Sud | [[მანგა (ნოღა)|მანგა]] | 3 | 11 313 | 638 379 | 56,43 |----- | 8 | [[ბჟაეიოლი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟაეიოლი]] | Est | [[ფედა-ნგურმა]] | 5 | 46 256 | 1 209 399 | 26,15 |----- | 9 | [[ჟიშენი ბასეინეფი]] | Hauts-Bassins | [[ბობო-დიულასო]] | 3 | 26 606 | 1 410 284 | 53,01 |----- | 10 | [[ოორუე აკანი (ბურკინა-ფასო)|ოორუე]] | Nord | [[უახიგუია]] | 4 | 17 601 | 1 182 770 | 67,20 |----- | 11 | [[ცენტრალური პლატო (ბურკინა-ფასოშ აკანი)|ცენტრალური პლატო]] | Plateau-Central | [[ზინიარი]] | 3 | 8 545 | 647 516 | 75,78 |----- | 12 | [[სახელი (ბურკინა-ფასოშ აკანი)|სახელი]] | Sahel | [[დორი (ბურკინა-ფასო)|დორი]] | 4 | 36 130 | 808 928 | 22,39 |----- | 13 | [[ობჟათე-ბჟადალი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ობჟათე-ბჟადალი]] | Sud-Ouest | [[გაუა (ბურკინა-ფასო)|გაუა]] | 4 | 16 576 | 623 056 | 37,59 |- style="background: #CCC;" | ||არძო ართო|| || ||45||273 187||13 522 684||49,50 |} == მახორობა == [[ფაილი:Burkina-Faso-Demography.png|thumb|200px|right|1960 წანაშე 2010 წანაშახ მახორობაშ მუდანობაშ თირუა (სტატისტიკაშ დო დემოგრაფიაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფი, 2012). მახორობა ვითოშობათ.]] ბურკინა-ფასოშ ჯინჯიერი მახორობა ჟირ თარი ეთნიკური ბუნას ორხველჷ: [[გურეფიშ ნინა|გურეფი]] (კათა), ნამუშათ მიშმჷურს ქიანაშ უდიდაში მახორობა '''მოსი''' (ნთელ მახორონაშ - 4 8,6 %), თეწკჷმა ართო შხვადოშხვა ტომეფი დო კათეფი - ''სისალა'', ''მბუინი'', [[გა (კათა)|გა]], [[ბობო (კათა)|ბობო]] (6,8 %), ''ლობი'' (4,3 %), ''გურუნსი'' (6 %), ''გურმა'' (7 %), [[სენუფო (კათა)|სენუფო]] (2,2 %); დო [[მანდე (კათა)|მანდე]], ნამუსჷთ ორხველჷ - ''ბუსა'', ''ბისა'', [[სამო (კათა)|სამო (სანუ)]] 6,5 %, [[ხაუსა (კათა)|ხაუსა]], [[სონიკე (კათა)|სონიკე]], [[დიულა კათა)|დიულა]], ''ფულბე''; ქიანაშ ოორუეთ - [[სონგაი(კათა)|სონგაი]] დო [[ტუარეგეფი]] ოხორანა. რელიგია — [[ისლამი|მუსულმანეფი]] - 60,5 %, აბორიგენული კულტეფი - 15,3 %, [[ქირსიანობა|ქირსიანეფი]] (უმენტაშო [[კათოლიციზმი|კათოლიკეფი]]) — 23,2 %. ნოღაშ მახორობა — 20 %. [[მახორობაშ მეჭედალა]] 48,2 ადმ./კმ². '''მახორობაშ მუდანობა''': 16,2 მლნ ([[2010]] წანაშ კვირკვეშ ფასებათ). '''ნანდული ძინა:''' * 3,1 % (11-ა აბანი მოსოფელს) '''მახორობაშ ხანობური აკოდგინალუა:''' * 0-14 წანა: 46,2 % * 15-64 წანა: 51,3 % * 65 წანა დო ეშე: 2,5 % '''მახორობაშ ოშქაშე ხანი:''' * გვალო — 16,8 წანა, თენეფს შქას ** ქომოლკათა 16,6 წანა ** ოსურკათა 17 წანა '''დაბადება:''' * 44,0 - 1000 ადამიერშო (4-ა აბანი მოსოფელს) '''ღურა:''' * 13,0 - 1000 ადამიერშო '''ჩქჷჩქჷშ რურა:''' * 83 - 1000 ჩქჷჩქჷშო (13-ა აბანი მოსოფელს) '''მახორობაშ თელარაშ ოშქაშე მუდანობა:''' * გვალო — 53 წანა (203-ა აბანი მოსოფელს) ** ქომოლკათა— 51 წანა ** ოსურკათა — 55 წანა იმუნოდეფიციტური ვირუსით დალახება (აივ) — 1,6% ([[2007]] წანაშ ფასებათ) მახორობას ჭარუა-კითხირიშ რჩქინა — 29% ქომოლკათა, 15% ოსურკათა ([[2003]] წანაშ ფასებათ) == დღახუეფი == * [[1 ღურთუთა]] — [[ახალი წანა|ახალ წანა]] * [[3 ღურთუთა]] — [[1966 წანა]]შ აქციეფიშ გოშინა * [[8 მელახი]] — ოსურეფიშ დღა * [[1 მესი]] — ხანდაშ დღა * [[5 მარაშინათუთა]] — ზოხორინალაშ დღა ([[საფრანგეთი|საფრანგეთშე]], 1960) * [[11 ქირსეთუთა]] — ერუანულ დღა ვარ-და რესპუბლიკაშ დღა == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.primature.gov.bf/ ბურკინა-ფასოშ თარობაშ ვებ-ხასჷლა]([[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]]) * [http://www.presidence.bf/ ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტიშ ვებ-ხასჷლა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090216223633/http://www.presidence.bf/ |date=2009-02-16 }}([[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]]) * [http://www.africana.ru/lands/BurcinaFaso სასარგებლე ინფორმაცია ბურკინა-ფასოშე] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120812014800/http://www.africana.ru/lands/BurcinaFaso/ |date=2012-08-12 }} * [http://archive.travel.ru/burkina_faso ბურკინა-ფასოშ პროფილი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120720222343/http://archive.travel.ru/burkina_faso/ |date=2012-07-20 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასო| ]] [[კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] l3xro9ppp55r6tb3yj4gu2k4di1mbov 251712 251711 2026-07-31T22:53:33Z Narazeni 826 /* მახორობა */ 251712 wikitext text/x-wiki {{Short description|სახენწჷფო ბჟადალ აფრიკას}} {{ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = Burkina Faso {{collapsible list | titlestyle = background:transparent;text-align:center;line-height:normal;font-size:80%; | title = <small>{{nobold|''(ოფიციალურ ნინეფშა)''}}</small> <small>|{{lang-mos|Burkĩna Faso}} | {{lang-ff|𞤄𞤵𞤪𞤳𞤭𞤲𞤢 𞤊𞤢𞤧𞤮𞥅}} | {{lang-dyu|ߓߙߎߞߌߣߊ߫ ߝߊ߬ߛߏ߫}} </small> }} |ედომუშამი_ჯოხო = ბურკინა-ფასო |ოართე_ჯოხო = ბურკინა-ფასო |შილა = Flag of Burkina Faso.svg |გერბი = Coat of arms of Burkina Faso.svg |რუკა = Location Burkina Faso AU Africa.svg |ჰიმნი = [[ბურკინა ფასოშ ჰიმნი|Ditanyè]]<br>''(გომორძგუაშ ჰიმნი)''<br>{{center|}} [[ფაილი:Burkina faso anthem.ogg]]]] |დევიზი = {{plainlist| * {{lang-fr|"[[Patria o Muerte, Venceremos|La Patrie ou la Mort, Nous Vaincrons]]"}} * „ოდაბადე ვარ-და ღურა, ჩქი გიმობრძგუანთ“ }} |ოფიციალური_ნინეფი = [[ფრანგული ნინა|ფრანანგული]] |ნანანოღა= [[უაგადუგუ]] |რელიგია = {{ublist| |63.8% [[სილამ ბურკინა-ფასოს|ისლამი]] |{{Tree list}} *26.3% [[ქირსიანობა ბურკინა-ფასოს|ქირისანობა]] **20.1% [[კათოლიციზმ ბურკინა-ფასოს|კათოლიციზმი]] **6.2% [[პროტესტანტიზმი]] {{Tree list/end}} |9% [[ანიმიზმი]] |0.7% [[ვარელიგიურობა]] ''(2019)''}} |უდიდაში_ნოღა = უაგადუგუ |თარობაშ_ტიპი = უნიტარული [[გვერდო საპრეზიდენტო სისტემა|გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]] [[ოურდუმე ხუნტა]]შ გამაგალაშ გიმე<ref>{{cite news |last1=Ndiaga |first1=Thiam |last2=Mimault |first2=Anne |title=Burkina Faso soldiers announce overthrow of military government |url=https://www.reuters.com/world/africa/heavy-gunfire-heard-burkina-faso-capital-reuters-witnesses-2022-09-30/ |access-date=1 October 2022 |date=30 September 2022 |location=[[Ouagadougou]] |quote=Traore appeared on television surrounded by soldiers and announced the government was dissolved, the constitution suspended and the borders closed.}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.thomassankara.net/appolinaire-jean-kyelem-de-tembela-jai-toujours-voulu-faire-un-livre-sur-la-revolution/ |title=Appolinaire Jean Kyelem de Tembela: 'j'ai toujours voulu faire un livre sur la révolution' |website=thomassankara.net |date=4 April 2014 |language=fr |access-date=25 December 2023}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.theafricareport.com/253271/burkina-faso-apollinaire-kyelem-de-tambela-captain-traores-surprise-prime-minister/ |title=Burkina Faso: Apollinaire Kyélem de Tambèla, Captain Traoré's surprise prime minister |work=The Africa Report |first1=Anna |last1=Sylvestre-Treiner |first2=Michel |last2=Wendpouiré Nana |date=25 October 2022 |access-date=25 December 2023 |url-access=subscription}}</ref> |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[თხილუაშ დო აკონწყუალაშ პატრიოტულ ყარაფიშ პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[იბრაჰიმ ტრაორე]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[იბრაჰიმ ტრაორე]] (''ობორჯეთ'') |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = [[ჟან ემანუელ უედრაოგო]] (''ობორჯეთ'') |კანონდუმადვალუ_ორგანო = [[ერუანული ასამბლეა (ბურკინა-ფასო)|ერუანული ასამბლეა]] |რანგი_ფართობით = 74-ა |ფართობი =274,200 |წყარი_% =0.146 |ოეგებიე_მახორობა =22,489,126 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 58-ო |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2023 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 86 ად. |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 126-ა |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = $72.820 მილიარდი |ედპ_ppp_რანგი =114-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$2,980 |მშპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 172-ა |აგი = 0.459 |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = <font color="red">დაბალი</font> |აგი_რანგი =123-ა |აგი_წანა = 2023 |ვალუტა= [[ბჟადალი აფრიკული CFA ფრანკი]] |ვალუტაშ_კოდი =XOF |ქიანაშ_კოდი = BF |ბორჯიშ_ორტყაფუ = (UTC+0) |cctld = [[.bf]] |ოტელეფონე_კოდი =[[+226]] }} '''ბურკინა-ფასო''' ({{lang-mos|Burkĩna Faso}}; {{lang-ff|𞤄𞤵𞤪𞤳𞤭𞤲𞤢 𞤊𞤢𞤧𞤮|italic=no}};<ref>{{cite web|url=https://www.unicode.org/cldr/cldr-aux/voting/36/pxml/seed/main/ff_Adlm.xml|title=ff_Adlm.xml|publisher=Unicode, Inc.}}</ref> {{lang-dyu|ߓߎߙߞߌߣߊ ߝߊߛߏ|italic=no}}<ref>{{cite web|url=https://web.library.yale.edu/notes-cataloging-nko-script|title=Notes on cataloging in the N'ko script|publisher=Yale University Library}}</ref>) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი|ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[სახენწჷფო]] [[ბჟადალი აფრიკა|ბჟადალ აფრიკას]]. ქიანას ოორუე-ბჟადალშე უხურგანს [[მალი]], ოორუე-ბჟაეიოლშე — [[ნიგერი]], ობჟათე-ბჟაეიოლშე — [[ბენინი]], ობჟათეშე — [[ტოგო]] დო [[განა]], თაშნეშე ობჟათე-ბჟადალშე — [[კოტ-დ’ივუარი]]. ქიანაშ ფართობი აკმადგინანს 274,223 კმ²-ის. [[2024]] წანაშ მუნაჩემეფით, ქიანაშ მახორობა დოხოლაფირო 23,286,000 ადამიერს აკმადგინანდჷ.<ref>{{Cite web |date=2024 |title=World Population Prospects 2024 |url=https://population.un.org/wpp/assets/Files/WPP2024_Summary-of-Results.pdf |website=Department of Economic and Social Affairs, United Nations}} </ref> [[1958]] წანას, ზოხორინალაშ მოპალუაშ უკული, ქიანას [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]] ჯოხოდჷ. [[1984]] წანას, თინწკჷმაიან [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|პრეზიდენტ]] [[თომას სანკარა|თომას სანკარაშ]] ინიციატივათ, ქიანას ჯოხოთგინუთირეს ბურკინა-ფასო. თიშ მენმოღალეეფს [[კანონ ბურკინაბეშ მენოღალობაშ გეშა|ბურკინაბეეფს]] უძახჷნა, ქიანაშ ნანანოღა დო უკაბეტაშ ნოღა რე [[უაგადუგუ]]. ბურკინა-ფასოშ უკაბეტაშ [[ეთნიკურ ბუნა]] რე [[მოსი (კათა)|მოსი]], ნამუქჷთ თე ტერიტორიას XI-XIII ოშწანურეფს დიხორეს. თინეფქ დარსხუეს [[მოსიშ ომაფეეფი|ომაფეეფი]], თინეფს შქას უაგადუგუ, ტენკოდოგო დო იატენგა. [[1896]] წანას, ქიანა [[საფრანგეთიშ კოლონიურ იმპერია|ფრანგეფქ]] ქიდიჸუნუეს, მუჭოთ [[საფრანგეთიშ ბჟადალ აფრიკა|საფრანგეთიშ ბჟადალ აფრიკაშ]] ნორთი; [[1958]] წანას, ჟიმოლენ ვოლტაქ [[ფრანგულ ჯარალუა]]შ აკოდგინალუაშა მიშმალ დოჸუნაფილ კოლონიათ გინირთჷ. [[1960]] წანას, ქიანაქ მიპალჷ რსულ ზოხორინალა, ნამუშ პირველ [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|პრეზიდენტ]] რდჷ [[მორის იამეოგო|მორის იამეოგო]]. ზოხორინალაშ მოპალუაშ უკული, ქიანა პოლიტიკურ ვასტაბილურას, [[გოლოფა საჰელიშ ტიოზის|გოლოფეფს]], შქირენას დო კორუფციას ობურჯუდჷ. ქიანას მოხვადჷ შხვადოშხვა სახენწჷფო მინორთაქ [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1966)|1966]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1980)|1980]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო გმინორთა(1982 )|1982]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1983)|1983]], [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (1987)|1987]] წანეფს დო ჟირშა 2022 წანას — [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2022, ღურთუთა)|ღურთუთას]] დო [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2022, ეკენია)|ეკენიას]]. თაშნეშე რდჷ სახენწჷფო მინორთაშ უშედეგე ცადებეფ [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთაშ ცადება (1989)|1989]], [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2015)|2015]] დო [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთაშ ცადება (2023)|2023]] წანეფს. ბურკინა-ფასო მოსოფელიშ ართ-ართ [[მერკეთ წუმოძინელ ქიანა|არძაშე მერკეთ წუმოძინელ ქიანათ]] სქიდუ, [[2022]] წანას, ედომუშამ დინოხოლენ პროდუქტ (ედპ) 16.226 მილიარდ [[ააშ დოლარი|აშშ დოლარ]] რდჷ. ქიანაშ მახორობაშ დოხოლაფირო 63.8% [[ისლამ ბურკინა-ფასოს|ისლამიშ]] გემაჸვენჯ რე, 26.3% — ქრისტიანობაშ, 9% — [[აფრიკულ ტრადიციული რელიგიეფი|ანიმისტურ რელიგიეფიშ]], გიშაკერზაფილო [[სუდ-უესტი (რეგიონი)|ქიანაშ ობჟათე-ბჟადალს]].<ref>{{cite web |last=Aib |first=Az |date=1 July 2022 |title=Burkina: 48,1% de la population du Sud-ouest pratique l'Animisme (officiel) |url=https://www.aib.media/2022/07/01/burkina-481-de-la-population-du-stud-ouest-pratique-lanimisme-officiel/ |access-date=15 October 2022 |website=AIB – Agence d'Information du Burkina |language=fr-FR |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326030716/https://www.aib.media/2022/07/01/burkina-481-de-la-population-du-sud-ouest-pratique-lanimisme-officiel/ |archive-date=26 March 2023}}</ref> ქიანაშ ოფიციალურ ნინეფ რე [[მოორე|მოსი]], [[დიულა ნინა|დიულა]] დო [[ფულანი|ფულა]] (1998 წანაშ მუნაჩემეფით), მოსიშ ნინაშა მახორობაშ გვერდშე უმოს რაგადანს. ქიანას 60-შე უმოს აბორიგენულ ნინა რე დო კონსტიტუცია ითოლწორენს შხვა ნინეფიშ კანონერო გჷმოცხადებას. [[2024]] წანაშ ღურთუთაშახ, ჸოფირ სათარობო დო ბიზნესიშ ნინა რდჷ [[ფრანგული ნინა|ფრანგულ ნინა]], მუჟანსჷთ საკონსტიტუციო თირუაშ რატიფიკაციათ, [[ინგლისური ნინა|ნგლისურწკჷმა]] ართო, თიშ სტატუსიქ „ოხანდე ნინაშა“ გიაკინჷ.<ref>{{Cite web |date=2023-12-07 |title=Africa News - Burkina abandons French as an official language |url=https://www.africanews.com/2023/12/07/burkina-abandons-french-as-an-official-language/}}{{Cite web |date=22 January 2024 |title=Decret Promulguant La Loi Constitutionnelle N° 045-2023/ALT |trans-title=Decree Promulgating Constitutional Law No. 045-2023/ALT |url=https://www.an.bf/storage/Loi/XzJuLCK5kHtKXgYU7Z7pADAGEPgwFV7J7DlX212n.pdf |language=fr}}</ref> ქიანაშ ტერიტორია გეოგრაფიულო ბიოანდაკორობამ რე დო იკათუანს [[ოქრო]]შ, [[მანგანუმი|მანგანუმიშ]], [[ლინჯი]]შ დო [[ქუაკირი]]შ ხვეიან ოზირუეფს. ანდაკულტურულ აკოდგინალუაშ გეშა, [[ბურკინა-ფასოშ ხელუანობა|ბურკინაბეურ ხელუანობა]] დინდარ დო ხანგჷრძე ისტორიათ გიშმეგორუ დო გლობალურო ჩინებულ რე მუშ ორთოდოქსულ სტილით.<ref>Roy, Christopher D. "Countries of Africa: Burkina Faso," Art and Life in Africa, {{cite web |title=Countries Resources |url=http://www.uiowa.edu/~africart/toc/countries.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140115211048/http://www.uiowa.edu/~africart/toc/countries.html |archive-date=15 January 2014 |access-date=14 April 2014}}</ref> ქიანაშ პოლიტიკურ გამაგალაშ ფორმა რე [[გვერდო საპრეზიდენტო სისტემა|გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]], სოდე წჷმორინაფილ რე ემაჸონაფალი, კანონმადვალუ დო სასამართო ხეშუულობათ. თინა რე [[გოერო|გოეროშ]], [[ფრანკოფონია]]შ დო [[ისლამური წოროხანდაშ ორგანიზაცია]]შ მაკათური. [[2024]] წანაშ 18 ღურთუთას, ბურკინა-ფასოქ გჷმაცხადუ [[ბჟადალი აფრიკაშ ქიანეფიშ ეკონომიკური წორომაჸალობა|ECOWAS]]-შე გიშულაშ გეშა დო [[აფრიკაშ რსხუ]]შე გარიცხეს თიშ უკული, მუთ თინეფქ ქაკათეს [[საჰელიშ სახენწჷფოეფიშ ალიანსი]]შ (AES) გოჭყაფასჷნ. == ისტორია == === ორდოიანი ისტორია === XI ოშწანურაშ დაჭყაფუს, [[განა|განაშ]] ამდღანერი ტერიტორიაშ ოორუე-ბჟაეიოლშე, ბურკინა-ფასოშ ასეიანი ტერიტორიაშა [[მოსი (ტომი)|მოსიშ]] ტომქ მორთჷ. მოსიშ ტომქ აბანური ტომეფი - ნიენიესა, გრუსი დო ბუსა დიქვემდებარჷ. დოგონიშ ტომქ ოორუეშა დიკინჷ. XIV ოშწანურაშე, ასეიანი ბურკინა-ფასოშ ტერიტორიას არსებენდჷ სახენწჷფო [[უაგადუგუ (სახენწჷფო)|უაგადუგუ]], [[იატენგა]], [[ტენკოდოგო (სახენწჷფო)|ტენკოდოგო]] დო [[ფადან-გურმაი]]. XIV ოშწანურაშე XVI ოშწანურაშახ იატენგაშ სახენწჷფოქ მეძობელი [[მალი|მალიშ]] დო [[სონგაი (სახენწჷფო)|სონგაიშ]] ტერიტორიაშ ნორთი ეჭოფუ. ===კოლონიური პერიოდი === XIX ოშწანურაშ ბოლოს, [[საფრანგეთი|ფრანფეფქ]] დიხეფიშ კოლონიზაცია ქიდიჭყეს. [[1895 წანა]]ს, იატენგაშ სახენწფოშ ჯარქ აკოცუ, [[1897 წანა]]ს [[ფადა-გურმა]]ქ საფრანგეთიშ [[პროტექტორატი]] აღიარუ. [[1904 წანა]]შე [[1919 წანა]]შახ, ჟიშენი ვოლტა, საფრანგეთიშ ჟიშენი სენეგალი-ნიგერიშ კოლონიაშა მიშმეშჷ, უკული გირთჷ ზოხო კოლონიათ. [[1934 წანა]]ს, რკინაშ შარაქ ქიდიგჷ [[აბიჯანი|აბიჯანიშახ]]. [[1947 წანა]]ს, ჟიშენი ვოლტაში კოლონია კინე აკადგინეს. ნძალას ეკმიკათუანდჷ [[აფრიკული დემოკრატიული გოართოიანაფა]] (ადგ), ნამუსჷთ დუდშე ხემანჯღვერენდჷ '''კულიბალი''', უკული '''[[მორის იამენგო|მორის იამენგო]]'''. [[1947 წანა]]შე [[1958 წანა]]შახ [[საფრანგეთიშ ჟიშენი ვოლტა]] საფრანგეთიშ ზუღაშ მელეიანი ტერიტორია რდჷ, უკული ეკიხანდჷ მუჭოთ [[ჟიშენი ვოლტაშ რესპუბლიკა]]შ ავტონომია, [[საფრანგეთიშ წორომაჸალობა|საფრანგეთიშ წორომაჸალობაშ]] აკოდგინალუას. [[1959 წანა]]ს, ქიანაშ პრეზიდენტი იამეოგო რდჷ, ნამუქჷთ მაართათ არძა პოლიტიკური პართია გაუქვუ, მუშ პარტიაშ მოხ. == ორთა == [[ფაილი:Burkina Faso Map.jpg|right|thumb|250px|ბურკინა-ფასო რუქას.]] ქიანაშ ტერიტორიაშ უმენტაში ნორთი — [[მოსი (პლატო)|მოსიშ]] რეღმამი პლატოს უკებჷ (სიმაღალა 200—500 მ.), სოდეთ იდვალუაფუ გიშართილი 750 მეტრაშახ სიმარალაშ ქჷნდჷრეფი. კლიმატი - [[სუბეკვატორიული კლიმატი|სუბეკვატორიული]], სქირე სეზონეფით (გერგობათუთაშე მელახიშახ; ქიანაშ ოორუე რაიონეფს 8—10 თუთას იგინძარებუ). ოწყარმალუე რშვილი — დოხოლაფირო 20 წყარმალუ რე; თაურჷშე არძაშე უმოს შანულამიე — [[უჩა ვოლტა]] დო [[ჩე ვოლტა]]. სქირე სეზონს არძა წყარმალუ ეთმესკირუ ვარდა ონდეთ მეხჷრჩანს. ქიანაშ ტერიტორიაშ უმენტაშობა ფორილიე ტიპიური დო მაღალტყალამი [[სავანა]]თ; აბან-აბანი იდვალუაფუ - სავანაშ ტყალეფი, ქვერჩხონი. ქიანაშ ტერიტორიაშ დოხოლაფირო 9 % [[ტყა]]ს უკებჷ. ტყარი ჩხოლარეფიშ მუდანობა ირკენს. თაქ ხე ნჯილოეფი, ლეოპარდეფი, მუნჭყვეფი, კამბეშეფი, ანტილოპეფი. ბრელიე მაფურინჯე დო მახოხინე. წყარმალუეფიშ ჭყენჭყამი წყარპიჯეფს ხე - ბეჰემოთეფი, ნიანგეფი, წყარიშ კუეფი. ქიანაშ ობჟათეთ გოფაჩილიე ჭანჯი [[ცეცე]]. [[ბენინი]] დო [[ნიგერი]]შ ხურგაწჷკმა იდვალუაფუ ერუანული პარკი - W (დაბლ-ვ), რეზერვატეფი. == პოლიტიკური დონწყუალა == * სახენწჷფოშ მადუდე — [[პრეზიდენტი]], საარძო ხონარიშ მეჩამათ გიშეგორუაფუ. * [[ხეშუულა|ხეშუულაშ]] მადუდე — [[პრემიერ-მინისტრი]], დუთმარინუანს პრეზიდენტი. * ართპალატამი [[პარლამენტი]] — [[ერუანული ასამბლეა (ბურკინა-ფასო)|ერუანული ასამბლეა]], 111 მაკათური გიშმეგორუაფუ საარძო ხონარიშ მეჩამათ, 5 წანაშ ვადათ. ==ეკონომიკა == [[ფაილი:Markt Banfora MS 2255.JPG|thumb|right|300px|პროდუქტეფიშ ბაზარ ნ. ბანფორს, ბურკინა-ფასო.]] ორთაშობურ რესურსეფი — მარგანეციშ მადენიშ, ორქოშ, ფოსფორიტეფიშ - ობადეშეფი, ლინჯიშ, ნიკელიშ, ტიტანიშ მადენი. ბურკინა-ფასო — მოსოფელიშ ართ-ართ უდაღარაშ ქიანა რე. მოხანდეეფიშ 90% ორთაშობურ ოფუტე მეოურნობათ რე დაკებული, ნამუსჷთ გოლოფა ოცილჷ. თარ საექსპორტო კულტურა — [[ბამბე]]. [[ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი|ედპ]] ართ მახორუშო (2009) — 1,2 ვთშ. ააშ დოლარი (206-ა აბან მოსოფელს). სიდაღარაშ დონეშ გიმე რე - დოხოლაფირო მახორობაშ გვერდი. ოფუტეშ მეურნობა — ბამბე, არაქისი, ზეთიშ ჯა, სორგო, პურასქია, ლაიტი, ორზა; იმიარებუაფუ შხურეფ დო თხალეფი. წარმება — ბამბეშ დამუშება, ოშუმალეფიშ წარმება, ოფუტეშ პროდუქციაშ დამუშება, საპონიშ, სიგარეტიშ დო ტექსტილიშ წარმება, ორქოშ მოპალუა. === გალენურ ვაჭრუა === ექსპორტი — 0,5 მლრდ. ააშ დოლარი 2008 წანას — ბამბე, ორინჯი, ორქო, ხორცი, ტყები. თარ მაჸიდეეფი — [[სინგაპური]] 16,6 %, [[ბელგია]] 12,6 %, [[ჩინეთი]] 11 %, [[ტაილანდი]] 8,9 %, [[განა]] 6,8 %, [[ინდოეთი]] 6,3 %. იმპორტი — 1,3 მლრდ. ააშ დოლარ 2008 წანას — ოწარმუე მეკონ-მოკონი, ოჭკომალ პროდუქტეფი, ნაფთპროდუქტეფი. თარ მიშმაღალარეფი — [[კოტ-დ’ივუარი]] 26,7 %, [[საფრანგეთი]] 20 %, [[ტოგო]] 8 %, [[ლიბია]] 4,6 %. ოკათჷ გეჸვენჯ ერეფშქაშე ორგანიზაციას - [[აფრიკაშ, კარიბიშ ღანჩოშ დო რჩქალ ოკიანეშ რეგიონიშ ქიანეფი|აკრ-შ ქიანეფს]]. == ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული გორთუალა == [[ფაილი:Burkina Faso regions named.png|right|400px|ბურკინა-ფასოშ აკანეფი.]] ბურკინა-ფასო გორთილიე 13 აკანო , 45 პროვინციათ დო 301 დეპარტამენტო. {| align="center" class="standard" |+ ! |№ ! |აკანი ! |კოხოდვალა [[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]] ! |ადმინისტრაციული ცენტრი ! |პროვინციეფიშ მუდანობა ! |ფართობი, კმ² ! |მახორობა (2006), ადმ. ! |მეჭედალა, ადმ/კმ² |----- | 1 | [[ბულკე-დუ-მუხუნი]] | Boucle du Mouhoun | [[დედუგუ]] | 6 | 34 479 | 1 434 847 | 41,62 |----- | 2 | [[კასკადეფი (ბურკინა-ფასო)|კასკადეფი]] | Cascades | [[ბანფორა]] | 2 | 16 663 | 524 956 | 31,50 |----- | 3 | [[ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ცენტრალური]] | Centre | [[უაგადუგუ]] | 1 | 2 805 | 1 523 980 | 543,31 |----- | 4 | [[ბჟაეიოლ-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟაეიოლ-ცენტრალური]] | Centre-Est | [[ტენკოდოგო]] | 3 | 14 852 | 1 132 023 | 76,22 |----- | 5 | [[ოორუე-ცენტრალუეი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ოორუე-ცენტრალური]] | Centre-Nord | [[კაია (ნოღა)|კაია]] | 3 | 19 508 | 1 203 073 | 61,67 |----- | 6 | [[ბჟადალ-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟადალ-ცენტრალური]] | Centre-Ouest | [[ქუდუგუ]] | 4 | 21 853 | 1 183 473 | 54,16 |----- | 7 | [[ობჟათე-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ობჟათე-ცენტრალური]] | Centre-Sud | [[მანგა (ნოღა)|მანგა]] | 3 | 11 313 | 638 379 | 56,43 |----- | 8 | [[ბჟაეიოლი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟაეიოლი]] | Est | [[ფედა-ნგურმა]] | 5 | 46 256 | 1 209 399 | 26,15 |----- | 9 | [[ჟიშენი ბასეინეფი]] | Hauts-Bassins | [[ბობო-დიულასო]] | 3 | 26 606 | 1 410 284 | 53,01 |----- | 10 | [[ოორუე აკანი (ბურკინა-ფასო)|ოორუე]] | Nord | [[უახიგუია]] | 4 | 17 601 | 1 182 770 | 67,20 |----- | 11 | [[ცენტრალური პლატო (ბურკინა-ფასოშ აკანი)|ცენტრალური პლატო]] | Plateau-Central | [[ზინიარი]] | 3 | 8 545 | 647 516 | 75,78 |----- | 12 | [[სახელი (ბურკინა-ფასოშ აკანი)|სახელი]] | Sahel | [[დორი (ბურკინა-ფასო)|დორი]] | 4 | 36 130 | 808 928 | 22,39 |----- | 13 | [[ობჟათე-ბჟადალი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ობჟათე-ბჟადალი]] | Sud-Ouest | [[გაუა (ბურკინა-ფასო)|გაუა]] | 4 | 16 576 | 623 056 | 37,59 |- style="background: #CCC;" | ||არძო ართო|| || ||45||273 187||13 522 684||49,50 |} == მახორობა == [[ფაილი:Burkina-Faso-Demography.png|thumb|200px|right|1960 წანაშე 2010 წანაშახ მახორობაშ მუდანობაშ თირუა (სტატისტიკაშ დო დემოგრაფიაშ ერუანულ ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფი, 2012). მახორობა ვითოშობათ.]] ბურკინა-ფასოშ ჯინჯიერ მახორობა ჟირ თარ ეთნიკურ ბუნას ორხველჷ: [[გურეფიშ ნინა|გურეფი]] (კათა), ნამუშათ მიშმჷურს ქიანაშ უმენტაშ მახორობა '''მოსი''' (ედომუშამ მახორონაშ - 4 8,6 %), თეწკჷმა ართო შხვადოშხვა თურეფ დო კათეფი - ''სისალა'', ''მბუინი'', [[გა (კათა)|გა]], [[ბობო (კათა)|ბობო]] (6,8 %), ''ლობი'' (4,3 %), ''გურუნსი'' (6 %), ''გურმა'' (7 %), [[სენუფო (კათა)|სენუფო]] (2,2 %); დო [[მანდე (კათა)|მანდე]], ნამუსჷთ ორხველჷ - ''ბუსა'', ''ბისა'', [[სამო (კათა)|სამო (სანუ)]] 6,5 %, [[ხაუსა (კათა)|ხაუსა]], [[სონიკე (კათა)|სონიკე]], [[დიულა კათა)|დიულა]], ''ფულბე''; ქიანაშ ოორუეთ - [[სონგაი (კათა)|სონგაი]] დო [[ტუარეგეფი]] ოხორანა. რელიგია — [[ისლამი|მუსულმანეფი]] - 60,5 %, აბორიგენული კულტეფი - 15,3 %, [[ქირსიანობა|ქირსიანეფი]] (უმენტაშო [[კათოლიციზმი|კათოლიკეფი]]) — 23,2 %. ნოღაშ მახორობა — 20 %. [[მახორობაშ მეჭედალა]] 48,2 ადმ./კმ². '''მახორობაშ მუდანობა''': 16,2 მლნ ([[2010]] წანაშ კვირკვეშ ფასებათ). '''ნანდულ ძინა:''' * 3,1 % (11-ა აბანი მოსოფელს) '''მახორობაშ ხანობური აკოდგინალუა:''' * 0-14 წანა: 46,2 % * 15-64 წანა: 51,3 % * 65 წანა დო ეშე: 2,5 % '''მახორობაშ ოშქაშე ხანი:''' * გვალო — 16,8 წანა, თენეფს შქას ** ქომოლკათა 16,6 წანა ** ოსურკათა 17 წანა '''დაბადება:''' * 44,0 - 1000 ადამიერშო (4-ა აბანი მოსოფელს) '''ღურა:''' * 13,0 - 1000 ადამიერშო '''ჩქჷჩქჷშ რურა:''' * 83 - 1000 ჩქჷჩქჷშო (13-ა აბანი მოსოფელს) '''მახორობაშ თელარაშ ოშქაშე მუდანობა:''' * გვალო — 53 წანა (203-ა აბანი მოსოფელს) ** ქომოლკათა— 51 წანა ** ოსურკათა — 55 წანა იმუნოდეფიციტური ვირუსით დალახება (აივ) — 1,6% ([[2007]] წანაშ ფასებათ) მახორობას ჭარუა-კითხირიშ რჩქინა — 29% ქომოლკოჩეცი, 15% ოსურკათა ([[2003]] წანაშ ფასებათ) == დღახუეფი == * [[1 ღურთუთა]] — [[ახალი წანა|ახალ წანა]] * [[3 ღურთუთა]] — [[1966 წანა]]შ აქციეფიშ გოშინა * [[8 მელახი]] — ოსურეფიშ დღა * [[1 მესი]] — ხანდაშ დღა * [[5 მარაშინათუთა]] — ზოხორინალაშ დღა ([[საფრანგეთი|საფრანგეთშე]], 1960) * [[11 ქირსეთუთა]] — ერუანულ დღა ვარ-და რესპუბლიკაშ დღა == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.primature.gov.bf/ ბურკინა-ფასოშ თარობაშ ვებ-ხასჷლა]([[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]]) * [http://www.presidence.bf/ ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტიშ ვებ-ხასჷლა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090216223633/http://www.presidence.bf/ |date=2009-02-16 }}([[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]]) * [http://www.africana.ru/lands/BurcinaFaso სასარგებლე ინფორმაცია ბურკინა-ფასოშე] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120812014800/http://www.africana.ru/lands/BurcinaFaso/ |date=2012-08-12 }} * [http://archive.travel.ru/burkina_faso ბურკინა-ფასოშ პროფილი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120720222343/http://archive.travel.ru/burkina_faso/ |date=2012-07-20 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასო| ]] [[კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] ewuly0vk3a3a02ow8hyxoootj02n27w 251737 251712 2026-08-01T08:53:51Z Narazeni 826 /* */ 251737 wikitext text/x-wiki {{Short description|სახენწჷფო ბჟადალ აფრიკას}} {{ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = Burkina Faso {{collapsible list | titlestyle = background:transparent;text-align:center;line-height:normal;font-size:80%; | title = <small>{{nobold|''(ოფიციალურ ნინეფშა)''}}</small> <small>|{{lang-mos|Burkĩna Faso}} | {{lang-ff|𞤄𞤵𞤪𞤳𞤭𞤲𞤢 𞤊𞤢𞤧𞤮𞥅}} | {{lang-dyu|ߓߙߎߞߌߣߊ߫ ߝߊ߬ߛߏ߫}} </small> }} |ედომუშამი_ჯოხო = ბურკინა-ფასო |ოართე_ჯოხო = ბურკინა-ფასო |შილა = Flag of Burkina Faso.svg |გერბი = Coat of arms of Burkina Faso.svg |რუკა = Location Burkina Faso AU Africa.svg |ჰიმნი = [[ბურკინა ფასოშ ჰიმნი|Ditanyè]]<br>''(გომორძგუაშ ჰიმნი)''<br>{{center|}} [[ფაილი:Burkina faso anthem.ogg]]]] |დევიზი = {{plainlist| * {{lang-fr|"[[Patria o Muerte, Venceremos|La Patrie ou la Mort, Nous Vaincrons]]"}} * „ოდაბადე ვარ-და ღურა, ჩქი გიმობრძგუანთ“ }} |ოფიციალური_ნინეფი = [[ფრანგული ნინა|ფრანანგული]] |ნანანოღა= [[უაგადუგუ]] |რელიგია = {{ublist| |63.8% [[სილამ ბურკინა-ფასოს|ისლამი]] |{{Tree list}} *26.3% [[ქირსიანობა ბურკინა-ფასოს|ქირისანობა]] **20.1% [[კათოლიციზმ ბურკინა-ფასოს|კათოლიციზმი]] **6.2% [[პროტესტანტიზმი]] {{Tree list/end}} |9% [[ანიმიზმი]] |0.7% [[ვარელიგიურობა]] ''(2019)''}} |უდიდაში_ნოღა = უაგადუგუ |თარობაშ_ტიპი = უნიტარული [[გვერდო საპრეზიდენტო სისტემა|გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]] [[ოურდუმე ხუნტა]]შ გამაგალაშ გიმე<ref>{{cite news |last1=Ndiaga |first1=Thiam |last2=Mimault |first2=Anne |title=Burkina Faso soldiers announce overthrow of military government |url=https://www.reuters.com/world/africa/heavy-gunfire-heard-burkina-faso-capital-reuters-witnesses-2022-09-30/ |access-date=1 October 2022 |date=30 September 2022 |location=[[Ouagadougou]] |quote=Traore appeared on television surrounded by soldiers and announced the government was dissolved, the constitution suspended and the borders closed.}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.thomassankara.net/appolinaire-jean-kyelem-de-tembela-jai-toujours-voulu-faire-un-livre-sur-la-revolution/ |title=Appolinaire Jean Kyelem de Tembela: 'j'ai toujours voulu faire un livre sur la révolution' |website=thomassankara.net |date=4 April 2014 |language=fr |access-date=25 December 2023}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.theafricareport.com/253271/burkina-faso-apollinaire-kyelem-de-tambela-captain-traores-surprise-prime-minister/ |title=Burkina Faso: Apollinaire Kyélem de Tambèla, Captain Traoré's surprise prime minister |work=The Africa Report |first1=Anna |last1=Sylvestre-Treiner |first2=Michel |last2=Wendpouiré Nana |date=25 October 2022 |access-date=25 December 2023 |url-access=subscription}}</ref> |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[თხილუაშ დო აკონწყუალაშ პატრიოტულ ყარაფიშ პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[იბრაჰიმ ტრაორე]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[იბრაჰიმ ტრაორე]] (''ობორჯეთ'') |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = [[ჟან ემანუელ უედრაოგო]] (''ობორჯეთ'') |კანონდუმადვალუ_ორგანო = [[ერუანული ასამბლეა (ბურკინა-ფასო)|ერუანული ასამბლეა]] |რანგი_ფართობით = 74-ა |ფართობი =274,200 |წყარი_% =0.146 |ოეგებიე_მახორობა =22,489,126 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 58-ო |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2023 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 86 ად. |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 126-ა |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = $72.820 მილიარდი |ედპ_ppp_რანგი =114-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$2,980 |მშპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 172-ა |აგი = 0.459 |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = <font color="red">დაბალი</font> |აგი_რანგი =123-ა |აგი_წანა = 2023 |ვალუტა= [[ბჟადალი აფრიკული CFA ფრანკი]] |ვალუტაშ_კოდი =XOF |ქიანაშ_კოდი = BF |ბორჯიშ_ორტყაფუ = (UTC+0) |cctld = [[.bf]] |ოტელეფონე_კოდი =[[+226]] }} '''ბურკინა-ფასო''' ({{lang-mos|Burkĩna Faso}}; {{lang-ff|𞤄𞤵𞤪𞤳𞤭𞤲𞤢 𞤊𞤢𞤧𞤮|italic=no}};<ref>{{cite web|url=https://www.unicode.org/cldr/cldr-aux/voting/36/pxml/seed/main/ff_Adlm.xml|title=ff_Adlm.xml|publisher=Unicode, Inc.}}</ref> {{lang-dyu|ߓߎߙߞߌߣߊ ߝߊߛߏ|italic=no}}<ref>{{cite web|url=https://web.library.yale.edu/notes-cataloging-nko-script|title=Notes on cataloging in the N'ko script|publisher=Yale University Library}}</ref>) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი|ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენ]] [[სახენწჷფო]] [[ბჟადალი აფრიკა|ბჟადალ აფრიკას]]. ქიანას ოორუე-ბჟადალშე უხურგანს [[მალი]], ოორუე-ბჟაეიოლშე — [[ნიგერი]], ობჟათე-ბჟაეიოლშე — [[ბენინი]], ობჟათეშე — [[ტოგო]] დო [[განა]], თაშნეშე ობჟათე-ბჟადალშე — [[კოტ-დ’ივუარი]]. ქიანაშ ფართობი აკმადგინანს 274,223 კმ²-ის. [[2024]] წანაშ მუნაჩემეფით, ქიანაშ მახორობა დოხოლაფირო 23,286,000 ადამიერს აკმადგინანდჷ.<ref>{{Cite web |date=2024 |title=World Population Prospects 2024 |url=https://population.un.org/wpp/assets/Files/WPP2024_Summary-of-Results.pdf |website=Department of Economic and Social Affairs, United Nations}} </ref> [[1958]] წანას, ზოხორინალაშ მოპალუაშ უკული, ქიანას [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]] ჯოხოდჷ. [[1984]] წანას, თინწკჷმაიან [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|პრეზიდენტ]] [[თომას სანკარა|თომას სანკარაშ]] ინიციატივათ, ქიანას ჯოხო გინუთირეს ბურკინა-ფასოთ. თიშ მენმოღალეეფს [[კანონ ბურკინაბეშ მენოღალობაშ გეშა|ბურკინაბეეფს]] უძახჷნა, ქიანაშ ნანანოღა დო უკაბეტაშ ნოღა რე [[უაგადუგუ]]. ბურკინა-ფასოშ უკაბეტაშ [[ეთნიკურ ბუნა]] რე [[მოსი (კათა)|მოსი]], ნამუქჷთ თე ტერიტორიას XI-XIII ოშწანურეფს დიხორეს. თინეფქ დარსხუეს [[მოსიშ ომაფეეფი|ომაფეეფი]], თინეფს შქას უაგადუგუ, ტენკოდოგო დო იატენგა. [[1896]] წანას, ქიანა [[საფრანგეთიშ კოლონიურ იმპერია|ფრანგეფქ]] ქიდიჸუნუეს, მუჭოთ [[საფრანგეთიშ ბჟადალ აფრიკა|საფრანგეთიშ ბჟადალ აფრიკაშ]] ნორთი; [[1958]] წანას, ჟიმოლენ ვოლტაქ [[ფრანგულ ჯარალუა]]შ აკოდგინალუაშა მიშმალ დოჸუნაფილ კოლონიათ გინირთჷ. [[1960]] წანას, ქიანაქ მიპალჷ რსულ ზოხორინალა, ნამუშ პირველ [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|პრეზიდენტ]] რდჷ [[მორის იამეოგო|მორის იამეოგო]]. ზოხორინალაშ მოპალუაშ უკული, ქიანა პოლიტიკურ ვასტაბილურას, [[გოლოფა საჰელიშ ტიოზის|გოლოფეფს]], შქირენას დო კორუფციას ობურჯუდჷ. ქიანას მოხვადჷ შხვადოშხვა სახენწჷფო მინორთაქ [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1966)|1966]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1980)|1980]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო გმინორთა(1982 )|1982]], [[ჟიმოლენ ვოლტაშ სახენწჷფო მინორთა (1983)|1983]], [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (1987)|1987]] წანეფს დო ჟირშა 2022 წანას — [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2022, ღურთუთა)|ღურთუთას]] დო [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2022, ეკენია)|ეკენიას]]. თაშნეშე რდჷ სახენწჷფო მინორთაშ უშედეგე ცადებეფ [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთაშ ცადება (1989)|1989]], [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთა (2015)|2015]] დო [[ბურკინა-ფასოშ სახენწჷფო მინორთაშ ცადება (2023)|2023]] წანეფს. ბურკინა-ფასო მოსოფელიშ ართ-ართ [[მერკეთ წუმოძინელ ქიანა|არძაშე მერკეთ წუმოძინელ ქიანათ]] სქიდუ, [[2022]] წანას, ედომუშამ დინოხოლენ პროდუქტ (ედპ) 16.226 მილიარდ [[ააშ დოლარი|აშშ დოლარ]] რდჷ. ქიანაშ მახორობაშ დოხოლაფირო 63.8% [[ისლამ ბურკინა-ფასოს|ისლამიშ]] გემაჸვენჯ რე, 26.3% — ქრისტიანობაშ, 9% — [[აფრიკულ ტრადიციული რელიგიეფი|ანიმისტურ რელიგიეფიშ]], გიშაკერზაფილო [[სუდ-უესტი (რეგიონი)|ქიანაშ ობჟათე-ბჟადალს]].<ref>{{cite web |last=Aib |first=Az |date=1 July 2022 |title=Burkina: 48,1% de la population du Sud-ouest pratique l'Animisme (officiel) |url=https://www.aib.media/2022/07/01/burkina-481-de-la-population-du-stud-ouest-pratique-lanimisme-officiel/ |access-date=15 October 2022 |website=AIB – Agence d'Information du Burkina |language=fr-FR |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326030716/https://www.aib.media/2022/07/01/burkina-481-de-la-population-du-sud-ouest-pratique-lanimisme-officiel/ |archive-date=26 March 2023}}</ref> ქიანაშ ოფიციალურ ნინეფ რე [[მოორე|მოსი]], [[დიულა ნინა|დიულა]] დო [[ფულანი|ფულა]] (1998 წანაშ მუნაჩემეფით), მოსიშ ნინაშა მახორობაშ გვერდშე უმოს რაგადანს. ქიანას 60-შე უმოს აბორიგენულ ნინა რე დო კონსტიტუცია ითოლწორენს შხვა ნინეფიშ კანონერო გჷმოცხადებას. [[2024]] წანაშ ღურთუთაშახ, ჸოფირ სათარობო დო ბიზნესიშ ნინა რდჷ [[ფრანგული ნინა|ფრანგულ ნინა]], მუჟანსჷთ საკონსტიტუციო თირუაშ რატიფიკაციათ, [[ინგლისური ნინა|ნგლისურწკჷმა]] ართო, თიშ სტატუსიქ „ოხანდე ნინაშა“ გიაკინჷ.<ref>{{Cite web |date=2023-12-07 |title=Africa News - Burkina abandons French as an official language |url=https://www.africanews.com/2023/12/07/burkina-abandons-french-as-an-official-language/}}{{Cite web |date=22 January 2024 |title=Decret Promulguant La Loi Constitutionnelle N° 045-2023/ALT |trans-title=Decree Promulgating Constitutional Law No. 045-2023/ALT |url=https://www.an.bf/storage/Loi/XzJuLCK5kHtKXgYU7Z7pADAGEPgwFV7J7DlX212n.pdf |language=fr}}</ref> ქიანაშ ტერიტორია გეოგრაფიულო ბიოანდაკორობამ რე დო იკათუანს [[ოქრო]]შ, [[მანგანუმი|მანგანუმიშ]], [[ლინჯი]]შ დო [[ქუაკირი]]შ ხვეიან ოზირუეფს. ანდაკულტურულ აკოდგინალუაშ გეშა, [[ბურკინა-ფასოშ ხელუანობა|ბურკინაბეურ ხელუანობა]] დინდარ დო ხანგჷრძე ისტორიათ გიშმეგორუ დო გლობალურო ჩინებულ რე მუშ ორთოდოქსულ სტილით.<ref>Roy, Christopher D. "Countries of Africa: Burkina Faso," Art and Life in Africa, {{cite web |title=Countries Resources |url=http://www.uiowa.edu/~africart/toc/countries.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140115211048/http://www.uiowa.edu/~africart/toc/countries.html |archive-date=15 January 2014 |access-date=14 April 2014}}</ref> ქიანაშ პოლიტიკურ გამაგალაშ ფორმა რე [[გვერდო საპრეზიდენტო სისტემა|გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]], სოდე წჷმორინაფილ რე ემაჸონაფალი, კანონმადვალუ დო სასამართო ხეშუულობათ. თინა რე [[გოერო|გოეროშ]], [[ფრანკოფონია]]შ დო [[ისლამური წოროხანდაშ ორგანიზაცია]]შ მაკათური. [[2024]] წანაშ 18 ღურთუთას, ბურკინა-ფასოქ გჷმაცხადუ [[ბჟადალი აფრიკაშ ქიანეფიშ ეკონომიკური წორომაჸალობა|ECOWAS]]-შე გიშულაშ გეშა დო [[აფრიკაშ რსხუ]]შე გარიცხეს თიშ უკული, მუთ თინეფქ ქაკათეს [[საჰელიშ სახენწჷფოეფიშ ალიანსი]]შ (AES) გოჭყაფასჷნ. == ისტორია == === ორდოიანი ისტორია === XI ოშწანურაშ დაჭყაფუს, [[განა|განაშ]] ამდღანერი ტერიტორიაშ ოორუე-ბჟაეიოლშე, ბურკინა-ფასოშ ასეიანი ტერიტორიაშა [[მოსი (ტომი)|მოსიშ]] ტომქ მორთჷ. მოსიშ ტომქ აბანური ტომეფი - ნიენიესა, გრუსი დო ბუსა დიქვემდებარჷ. დოგონიშ ტომქ ოორუეშა დიკინჷ. XIV ოშწანურაშე, ასეიანი ბურკინა-ფასოშ ტერიტორიას არსებენდჷ სახენწჷფო [[უაგადუგუ (სახენწჷფო)|უაგადუგუ]], [[იატენგა]], [[ტენკოდოგო (სახენწჷფო)|ტენკოდოგო]] დო [[ფადან-გურმაი]]. XIV ოშწანურაშე XVI ოშწანურაშახ იატენგაშ სახენწჷფოქ მეძობელი [[მალი|მალიშ]] დო [[სონგაი (სახენწჷფო)|სონგაიშ]] ტერიტორიაშ ნორთი ეჭოფუ. ===კოლონიური პერიოდი === XIX ოშწანურაშ ბოლოს, [[საფრანგეთი|ფრანფეფქ]] დიხეფიშ კოლონიზაცია ქიდიჭყეს. [[1895 წანა]]ს, იატენგაშ სახენწფოშ ჯარქ აკოცუ, [[1897 წანა]]ს [[ფადა-გურმა]]ქ საფრანგეთიშ [[პროტექტორატი]] აღიარუ. [[1904 წანა]]შე [[1919 წანა]]შახ, ჟიშენი ვოლტა, საფრანგეთიშ ჟიშენი სენეგალი-ნიგერიშ კოლონიაშა მიშმეშჷ, უკული გირთჷ ზოხო კოლონიათ. [[1934 წანა]]ს, რკინაშ შარაქ ქიდიგჷ [[აბიჯანი|აბიჯანიშახ]]. [[1947 წანა]]ს, ჟიშენი ვოლტაში კოლონია კინე აკადგინეს. ნძალას ეკმიკათუანდჷ [[აფრიკული დემოკრატიული გოართოიანაფა]] (ადგ), ნამუსჷთ დუდშე ხემანჯღვერენდჷ '''კულიბალი''', უკული '''[[მორის იამენგო|მორის იამენგო]]'''. [[1947 წანა]]შე [[1958 წანა]]შახ [[საფრანგეთიშ ჟიშენი ვოლტა]] საფრანგეთიშ ზუღაშ მელეიანი ტერიტორია რდჷ, უკული ეკიხანდჷ მუჭოთ [[ჟიშენი ვოლტაშ რესპუბლიკა]]შ ავტონომია, [[საფრანგეთიშ წორომაჸალობა|საფრანგეთიშ წორომაჸალობაშ]] აკოდგინალუას. [[1959 წანა]]ს, ქიანაშ პრეზიდენტი იამეოგო რდჷ, ნამუქჷთ მაართათ არძა პოლიტიკური პართია გაუქვუ, მუშ პარტიაშ მოხ. == ორთა == [[ფაილი:Burkina Faso Map.jpg|right|thumb|250px|ბურკინა-ფასო რუქას.]] ქიანაშ ტერიტორიაშ უმენტაში ნორთი — [[მოსი (პლატო)|მოსიშ]] რეღმამი პლატოს უკებჷ (სიმაღალა 200—500 მ.), სოდეთ იდვალუაფუ გიშართილი 750 მეტრაშახ სიმარალაშ ქჷნდჷრეფი. კლიმატი - [[სუბეკვატორიული კლიმატი|სუბეკვატორიული]], სქირე სეზონეფით (გერგობათუთაშე მელახიშახ; ქიანაშ ოორუე რაიონეფს 8—10 თუთას იგინძარებუ). ოწყარმალუე რშვილი — დოხოლაფირო 20 წყარმალუ რე; თაურჷშე არძაშე უმოს შანულამიე — [[უჩა ვოლტა]] დო [[ჩე ვოლტა]]. სქირე სეზონს არძა წყარმალუ ეთმესკირუ ვარდა ონდეთ მეხჷრჩანს. ქიანაშ ტერიტორიაშ უმენტაშობა ფორილიე ტიპიური დო მაღალტყალამი [[სავანა]]თ; აბან-აბანი იდვალუაფუ - სავანაშ ტყალეფი, ქვერჩხონი. ქიანაშ ტერიტორიაშ დოხოლაფირო 9 % [[ტყა]]ს უკებჷ. ტყარი ჩხოლარეფიშ მუდანობა ირკენს. თაქ ხე ნჯილოეფი, ლეოპარდეფი, მუნჭყვეფი, კამბეშეფი, ანტილოპეფი. ბრელიე მაფურინჯე დო მახოხინე. წყარმალუეფიშ ჭყენჭყამი წყარპიჯეფს ხე - ბეჰემოთეფი, ნიანგეფი, წყარიშ კუეფი. ქიანაშ ობჟათეთ გოფაჩილიე ჭანჯი [[ცეცე]]. [[ბენინი]] დო [[ნიგერი]]შ ხურგაწჷკმა იდვალუაფუ ერუანული პარკი - W (დაბლ-ვ), რეზერვატეფი. == პოლიტიკური დონწყუალა == * სახენწჷფოშ მადუდე — [[პრეზიდენტი]], საარძო ხონარიშ მეჩამათ გიშეგორუაფუ. * [[ხეშუულა|ხეშუულაშ]] მადუდე — [[პრემიერ-მინისტრი]], დუთმარინუანს პრეზიდენტი. * ართპალატამი [[პარლამენტი]] — [[ერუანული ასამბლეა (ბურკინა-ფასო)|ერუანული ასამბლეა]], 111 მაკათური გიშმეგორუაფუ საარძო ხონარიშ მეჩამათ, 5 წანაშ ვადათ. ==ეკონომიკა == [[ფაილი:Markt Banfora MS 2255.JPG|thumb|right|300px|პროდუქტეფიშ ბაზარ ნ. ბანფორს, ბურკინა-ფასო.]] ორთაშობურ რესურსეფი — მარგანეციშ მადენიშ, ორქოშ, ფოსფორიტეფიშ - ობადეშეფი, ლინჯიშ, ნიკელიშ, ტიტანიშ მადენი. ბურკინა-ფასო — მოსოფელიშ ართ-ართ უდაღარაშ ქიანა რე. მოხანდეეფიშ 90% ორთაშობურ ოფუტე მეოურნობათ რე დაკებული, ნამუსჷთ გოლოფა ოცილჷ. თარ საექსპორტო კულტურა — [[ბამბე]]. [[ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი|ედპ]] ართ მახორუშო (2009) — 1,2 ვთშ. ააშ დოლარი (206-ა აბან მოსოფელს). სიდაღარაშ დონეშ გიმე რე - დოხოლაფირო მახორობაშ გვერდი. ოფუტეშ მეურნობა — ბამბე, არაქისი, ზეთიშ ჯა, სორგო, პურასქია, ლაიტი, ორზა; იმიარებუაფუ შხურეფ დო თხალეფი. წარმება — ბამბეშ დამუშება, ოშუმალეფიშ წარმება, ოფუტეშ პროდუქციაშ დამუშება, საპონიშ, სიგარეტიშ დო ტექსტილიშ წარმება, ორქოშ მოპალუა. === გალენურ ვაჭრუა === ექსპორტი — 0,5 მლრდ. ააშ დოლარი 2008 წანას — ბამბე, ორინჯი, ორქო, ხორცი, ტყები. თარ მაჸიდეეფი — [[სინგაპური]] 16,6 %, [[ბელგია]] 12,6 %, [[ჩინეთი]] 11 %, [[ტაილანდი]] 8,9 %, [[განა]] 6,8 %, [[ინდოეთი]] 6,3 %. იმპორტი — 1,3 მლრდ. ააშ დოლარ 2008 წანას — ოწარმუე მეკონ-მოკონი, ოჭკომალ პროდუქტეფი, ნაფთპროდუქტეფი. თარ მიშმაღალარეფი — [[კოტ-დ’ივუარი]] 26,7 %, [[საფრანგეთი]] 20 %, [[ტოგო]] 8 %, [[ლიბია]] 4,6 %. ოკათჷ გეჸვენჯ ერეფშქაშე ორგანიზაციას - [[აფრიკაშ, კარიბიშ ღანჩოშ დო რჩქალ ოკიანეშ რეგიონიშ ქიანეფი|აკრ-შ ქიანეფს]]. == ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული გორთუალა == [[ფაილი:Burkina Faso regions named.png|right|400px|ბურკინა-ფასოშ აკანეფი.]] ბურკინა-ფასო გორთილიე 13 აკანო , 45 პროვინციათ დო 301 დეპარტამენტო. {| align="center" class="standard" |+ ! |№ ! |აკანი ! |კოხოდვალა [[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]] ! |ადმინისტრაციული ცენტრი ! |პროვინციეფიშ მუდანობა ! |ფართობი, კმ² ! |მახორობა (2006), ადმ. ! |მეჭედალა, ადმ/კმ² |----- | 1 | [[ბულკე-დუ-მუხუნი]] | Boucle du Mouhoun | [[დედუგუ]] | 6 | 34 479 | 1 434 847 | 41,62 |----- | 2 | [[კასკადეფი (ბურკინა-ფასო)|კასკადეფი]] | Cascades | [[ბანფორა]] | 2 | 16 663 | 524 956 | 31,50 |----- | 3 | [[ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ცენტრალური]] | Centre | [[უაგადუგუ]] | 1 | 2 805 | 1 523 980 | 543,31 |----- | 4 | [[ბჟაეიოლ-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟაეიოლ-ცენტრალური]] | Centre-Est | [[ტენკოდოგო]] | 3 | 14 852 | 1 132 023 | 76,22 |----- | 5 | [[ოორუე-ცენტრალუეი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ოორუე-ცენტრალური]] | Centre-Nord | [[კაია (ნოღა)|კაია]] | 3 | 19 508 | 1 203 073 | 61,67 |----- | 6 | [[ბჟადალ-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟადალ-ცენტრალური]] | Centre-Ouest | [[ქუდუგუ]] | 4 | 21 853 | 1 183 473 | 54,16 |----- | 7 | [[ობჟათე-ცენტრალური აკანი (ბურკინა-ფასო)|ობჟათე-ცენტრალური]] | Centre-Sud | [[მანგა (ნოღა)|მანგა]] | 3 | 11 313 | 638 379 | 56,43 |----- | 8 | [[ბჟაეიოლი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ბჟაეიოლი]] | Est | [[ფედა-ნგურმა]] | 5 | 46 256 | 1 209 399 | 26,15 |----- | 9 | [[ჟიშენი ბასეინეფი]] | Hauts-Bassins | [[ბობო-დიულასო]] | 3 | 26 606 | 1 410 284 | 53,01 |----- | 10 | [[ოორუე აკანი (ბურკინა-ფასო)|ოორუე]] | Nord | [[უახიგუია]] | 4 | 17 601 | 1 182 770 | 67,20 |----- | 11 | [[ცენტრალური პლატო (ბურკინა-ფასოშ აკანი)|ცენტრალური პლატო]] | Plateau-Central | [[ზინიარი]] | 3 | 8 545 | 647 516 | 75,78 |----- | 12 | [[სახელი (ბურკინა-ფასოშ აკანი)|სახელი]] | Sahel | [[დორი (ბურკინა-ფასო)|დორი]] | 4 | 36 130 | 808 928 | 22,39 |----- | 13 | [[ობჟათე-ბჟადალი აკანი (ბურკინა-ფასო)|ობჟათე-ბჟადალი]] | Sud-Ouest | [[გაუა (ბურკინა-ფასო)|გაუა]] | 4 | 16 576 | 623 056 | 37,59 |- style="background: #CCC;" | ||არძო ართო|| || ||45||273 187||13 522 684||49,50 |} == მახორობა == [[ფაილი:Burkina-Faso-Demography.png|thumb|200px|right|1960 წანაშე 2010 წანაშახ მახორობაშ მუდანობაშ თირუა (სტატისტიკაშ დო დემოგრაფიაშ ერუანულ ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფი, 2012). მახორობა ვითოშობათ.]] ბურკინა-ფასოშ ჯინჯიერ მახორობა ჟირ თარ ეთნიკურ ბუნას ორხველჷ: [[გურეფიშ ნინა|გურეფი]] (კათა), ნამუშათ მიშმჷურს ქიანაშ უმენტაშ მახორობა '''მოსი''' (ედომუშამ მახორონაშ - 4 8,6 %), თეწკჷმა ართო შხვადოშხვა თურეფ დო კათეფი - ''სისალა'', ''მბუინი'', [[გა (კათა)|გა]], [[ბობო (კათა)|ბობო]] (6,8 %), ''ლობი'' (4,3 %), ''გურუნსი'' (6 %), ''გურმა'' (7 %), [[სენუფო (კათა)|სენუფო]] (2,2 %); დო [[მანდე (კათა)|მანდე]], ნამუსჷთ ორხველჷ - ''ბუსა'', ''ბისა'', [[სამო (კათა)|სამო (სანუ)]] 6,5 %, [[ხაუსა (კათა)|ხაუსა]], [[სონიკე (კათა)|სონიკე]], [[დიულა კათა)|დიულა]], ''ფულბე''; ქიანაშ ოორუეთ - [[სონგაი (კათა)|სონგაი]] დო [[ტუარეგეფი]] ოხორანა. რელიგია — [[ისლამი|მუსულმანეფი]] - 60,5 %, აბორიგენული კულტეფი - 15,3 %, [[ქირსიანობა|ქირსიანეფი]] (უმენტაშო [[კათოლიციზმი|კათოლიკეფი]]) — 23,2 %. ნოღაშ მახორობა — 20 %. [[მახორობაშ მეჭედალა]] 48,2 ადმ./კმ². '''მახორობაშ მუდანობა''': 16,2 მლნ ([[2010]] წანაშ კვირკვეშ ფასებათ). '''ნანდულ ძინა:''' * 3,1 % (11-ა აბანი მოსოფელს) '''მახორობაშ ხანობური აკოდგინალუა:''' * 0-14 წანა: 46,2 % * 15-64 წანა: 51,3 % * 65 წანა დო ეშე: 2,5 % '''მახორობაშ ოშქაშე ხანი:''' * გვალო — 16,8 წანა, თენეფს შქას ** ქომოლკათა 16,6 წანა ** ოსურკათა 17 წანა '''დაბადება:''' * 44,0 - 1000 ადამიერშო (4-ა აბანი მოსოფელს) '''ღურა:''' * 13,0 - 1000 ადამიერშო '''ჩქჷჩქჷშ რურა:''' * 83 - 1000 ჩქჷჩქჷშო (13-ა აბანი მოსოფელს) '''მახორობაშ თელარაშ ოშქაშე მუდანობა:''' * გვალო — 53 წანა (203-ა აბანი მოსოფელს) ** ქომოლკათა— 51 წანა ** ოსურკათა — 55 წანა იმუნოდეფიციტური ვირუსით დალახება (აივ) — 1,6% ([[2007]] წანაშ ფასებათ) მახორობას ჭარუა-კითხირიშ რჩქინა — 29% ქომოლკოჩეცი, 15% ოსურკათა ([[2003]] წანაშ ფასებათ) == დღახუეფი == * [[1 ღურთუთა]] — [[ახალი წანა|ახალ წანა]] * [[3 ღურთუთა]] — [[1966 წანა]]შ აქციეფიშ გოშინა * [[8 მელახი]] — ოსურეფიშ დღა * [[1 მესი]] — ხანდაშ დღა * [[5 მარაშინათუთა]] — ზოხორინალაშ დღა ([[საფრანგეთი|საფრანგეთშე]], 1960) * [[11 ქირსეთუთა]] — ერუანულ დღა ვარ-და რესპუბლიკაშ დღა == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.primature.gov.bf/ ბურკინა-ფასოშ თარობაშ ვებ-ხასჷლა]([[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]]) * [http://www.presidence.bf/ ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტიშ ვებ-ხასჷლა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090216223633/http://www.presidence.bf/ |date=2009-02-16 }}([[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]]) * [http://www.africana.ru/lands/BurcinaFaso სასარგებლე ინფორმაცია ბურკინა-ფასოშე] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120812014800/http://www.africana.ru/lands/BurcinaFaso/ |date=2012-08-12 }} * [http://archive.travel.ru/burkina_faso ბურკინა-ფასოშ პროფილი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120720222343/http://archive.travel.ru/burkina_faso/ |date=2012-07-20 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბურკინა-ფასო| ]] [[კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] 27nepax3ud5jpbidhqevncfubv5nqzg 0 17238 251719 250079 2026-08-01T04:03:29Z CommonsDelinker 2867 Replacing FNC.png with [[File:Funchal,_Portugal_(coat_of_arms).png]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: old name is not meaningful). 251719 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დოხორინი |სტატუსი = ნოღა |მარგალური ჯოხო = ფუნშალი |ოდაბადური ჯოხო =Funchal |ქიანა = პორტუგალია |დუდალაშ თუდო = |პანორამა =Funchal Pico da Cruz.jpg |პანორამაშ სიგანა = |მუკნაჭარა =გინაჯინუ პიკუ-დუ-კრუზიშე (261 მ.) |შილა = Pt-fnc1.png |შილმუკნაჭ = ფუნშალიშ შილა |გერბი = Funchal, Portugal (coat of arms).png |გერბმუკნაჭ =ფუნშალიშ გერბი |გერბიშ სიგანა = |შილაშ სიგანა = |ჩარჩო = |ქიანაშ რუკა2 = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 = |მუკნაჭარა2= |lat_dir =N |lat_deg =32 |lat_min =39 |lat_sec =4 |lon_dir =W |lon_deg =16 |lon_min =54 |lon_sec =35 |CoordAddon = t |CoordScale = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა = |ქიანაშ რუკა= |რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ რუკა= |რაიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ ტიპი = რეგიონი |რეგიონი = მადეირა{{!}}მადეირა |რეგიონი ცხირს = |დინოხოლენი დორთუალა =10 |რაიონიშ ტიპი = |რაიონი = მადეირა |მადუდეშ ტიპი = პრეზიდენტი |მადუდე = მიგელ ფილიპ მაჩადო |დორსხუაფაშ თარიღი = 1452 |მაართა შინუა = |წოხოლენი ჯოხოეფი = |სტატუსი-შე = 1508 |ფართობი = 1,323 |სიმაღალაშ ტიპი= |დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა= |კლიმატი= |ოფიციალური ნინა= [[პორტუგალიური ნინა|პორტუგალიური]] |მახორობა = 111 992 |ეჭარუაშ წანა = 2011 |მეჭედალა = 3,427 |აგლომერაცია = |ერუანული აკოდგინალუა = [[პორტუგალიარეფი]] |ორწუმობური აკოდგინალუა = [[კათოლიციზმი]] |ეთნოქორონიმი = |ბორჯიშ ორტყაფუ = +0 |DST = 1 |ოტელეფონე კოდი = (+351) 291 XXX-XXXX |ოფოსტე ინდექსი = 9004 - 512 Funchal |ოავტომობილე კოდი= |საიტი = www.cm-funchal.pt |კატეგორია ვიკიოწკარუეს = Funchal |add1n= |add1= }} '''ფუნშალი''' ({{lang-pt|Funchal}}) — [[პორტუგალია]]შ კოკი [[მადეირა]]შ თარი ნოღა დო ოზუღე ონიშოლი, ნამუშ მახორობა დოხოლაფირო აკმადგინანს 104 ვითოშ ადამიერს. [[მადეირა|მადეირაშ ავტონომიური რეგიონიშ]] ნანანოღა რე, ფართობით 801 კმ². დო მახორობათ 245 ვითოში ადამიერით. კინე თე ჯოხოდვალაშ რაიონიშ (მუნიციპალიტეტიშ) ადმინისტრაციული ცენტრი რე 76,25 კმ² ფართობით. ნამუშ მახორობა 111 892 ადამიერიე (2001)<ref name=ine>[http://www.ine.pt По данным Национального института статистики Португалии] {{ref-pt}}</ref>. ფუნშალიშ რაიონს (მუნიციპალიტეტის) ოორუეშე უხურგანს [[სანტანა (მადეირა)|სანტანაშ]] მუნიციპალიტეტი, ოორუე-ბჟაეიოლშე — [[მაშიკუ]]შ მუნიციპალიტეტი, ბჟაეიოლშე — [[სანტა-კრუში (მადეირა)|სანტა-კრუშიშ]] მუნიციპალიტეტი, ობჟათეშე ომძღჷ - [[ატლანტიშ ოკიანე]] დო ბჟადალშე უხურგანს [[კამარა-დი-ლობუში]]შ მუნიციპალიტეტი. თე ხანშო ფუნშალი, მადეირაშ ავტონომიური რეგიონიშ შანულამი კულტურული, ტურისტული დო კომერციული ცენტრი რე. ნოღაშ პეიზაჟის დომინირენს ჭითა ფილეფით გჷნორთვილი ჩე ჸუდეეფი, ნამუთ სქვამაშე ინოდგჷ ნოღაშ წვანე პარკეფს, ნათელი ბაღეფს დო ტერასეფს, ნოღაშ შოშეეფი დოგაფილიე ვულკანური ქუალეფით. ნოღაშ მაფორალო იკოროცხუ ჯეგე იაკობ ალფეევი ({{lang-pt|São Tiago Menor}}). ნოღაშ დღახუ — [[21 მარაშინათუთა]]. == ისტორია == რჩქინელიე, ნამდა ნოღა ფუნშალქ დირსხუ 1424 წანას, კოკი მადეირაშ კოლონიზაციაშ ბორჯის. ნოღაშ სტატუსიქ მიაჩჷ 1508 წანაშ 21 მარაშინათუთას, პორტუგალიაშ მაფა [[მანუელ I|მანუელ მაართაშ]] დეკრეტიშ ოსხირიშ მეჯინათ. ნოღაშ ჯოხოდვალა მოურს თაქ დიდი მუდანობათ ტყარი [[ცეროცო|ცეროცოშ]] ჩვენაშ გეშა, [[პორტუგალიური ნინა|პორტუგალიურო]] „ფუნშუ“. == დემოგრაფია == {| ! colspan="8" | ფუნშალიშ მუნიციპალიტეტიშ მახორობაშ მუდანობა წანეფიშ მეჯინათ |- bgcolor="#C0C0C0" | align="center" | [[1849]] | align="center" | [[1900]] | align="center" | [[1930]] | align="center" | [[1960]] | align="center" | [[1981]] | align="center" | [[1991]] | align="center" | [[2001]] | align="center" | [[2004]] |- | align="center" | 29403 | align="center" | 43375 | align="center" | 68030 | align="center" | 98113 | align="center" | 112746 | align="center" | 115403 | align="center" | 103961 | align="center" | 100847 |} == მუნიციპალიტეტიშ აკოდგინალუა == ფუნშალიშ მუნიციპალიტეტშა მიშმურს გეჸვენჯი რაიონეფი: # [[იმაკულადუ-კორასან-დე-მარია (ფუნშალი)|იმაკულადუ-კორასან-დე-მარია]] ({{lang-pt|Imaculado Coração de Maria}}) # [[მონტე (ფუნშალი)|მონტე]] ({{lang-pt|Monte}}) # [[სანტა-ლუზია (ფუნშალი)|სანტა-ლუზია]] ({{lang-pt|Santa Luzia}}) # [[სანტა-მარია-მაიორი (ფუნშალი)|სანტა-მარია-მაიორი]] ({{lang-pt|Santa Maria Maior}}) # [[სანტუ-ანტონიუ (ფუნშალი)|სანტუ-ანტონიუ]] ({{lang-pt|Santo António}}) # [[სან-გონსალუ (ფუნშალი)|სან-გონსალუ]] ({{lang-pt|São Gonçalo}}) # [[სან-მარტინიუ (ფუნშალი)|სან-მარტინიუ]] ({{lang-pt|São Martinho}}) # [[სან-პედრუ (ფუნშალი)|სან-პერდუ]] ({{lang-pt|São Pedro}}) # [[სან-როკე (ფუნშალი)|სან-როკე]] ({{lang-pt|São Roque}}) # [[სე (ფუნშალი)|სე]] ({{lang-pt|Sé}}) == ტრანსპორტი == ნოღას დო მუნიციპალიტეტის ოჰავე რსხუშო ოინალჷ [[მადეირაშ ოერეფშქაშე აეროპორტი]]. == დოჯიმალაფირი ნოღეფი == * {{შილა|გოართოიანაფილი ომაფე}}, [[გიბრალტარი]] * {{შილა|ზამბია}}, [[ლივინგსტონი (ზამბია)|ლივინგსტონი]] * {{შილა|კაბო-ვერდე}}, [[პრაია]] * {{შილა|ააშ}}, [[ჰონოლულუ]] * {{შილა|ააშ}}, [[მაუი]] * {{შილა|ააშ}}, [[ოკლენდი (კალიფორნია)|ოკლენდი]] * {{შილა|ააშ}}, [[ნიუ-ბედფორდი]] * {{შილა|ისრაელი}}, [[გერცლია]] * {{შილა|გოართოიანაფილი ომაფე}}, [[სენტ-ჰელიერი]] * {{შილა|გერმანია}}, [[ლაიჰლინგენი]] * {{flag|ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა}}, [[კეიპტაუნი]] * {{შილა|ბრაზილია}}, [[სანტუსი]] * {{შილა|ბრაზილია}}, [[სან-პაულუ]] * {{შილა|ავსტრალია}}, მერიკვილი * {{შილა|ავსტრალია}}, [[ფრიმანტლი]] * {{შილა|ესპანეთი}}, [[პარლა]] == რჩქინელი ადამიერეფი == * [[კრიშტიანუ რონალდუ]] – რჩქინელი კუჩხმობურთე, "[[რეალი მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|მადრიდიშ რეალიშ]]" მოლაჸაფე. == გალერეა == <gallery> ფაილი:Funchal, Casino da Madeira (exterior).jpg|კაზინო ფაილი:Funchal, Jardim Botânico da Madeira (View of Funchal from Jardim Botânico).jpg|ჟარდიმიშ ბოტანიკური ბაღი ფაილი:Funchal Pico da Cruz.jpg|გინაჯინუ პიკუ-დუ-კრუზიშე (261 მ.) ფაილი:Funchal, Port of Funchal (from Praceta do Lazareto).jpg|ონიშოლი ფუნშალს ფაილი:Mercado dos Lavradores, Madeira (16587278615).jpg|ფუნშალიშ ბაზრობა "ლავრადორი" ფაილი:Funchal, Sé Catedral do Funchal.jpg|ფუნშალიშ ოხიდა ფაილი:MadeiraWinery.jpg|მადეირაშ მუზეუმიშ ტერიტორია </gallery> == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.cm-funchal.pt/ ოფიციალური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20000903211721/http://www.cm-funchal.pt/ |date=2000-09-03 }} * [http://www.flickr.com/photos/vitor107/sets/1419659/ ფუნშალიშ ფოტოეფი Flickr-ს] == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{wide image|Funchal at Sunset.jpg|1000px|<center>ფუნშალიშ წყარპიჯიშ პანორამული გინაჯინუ. გჷნოღალირიე პონტა-დუ-გარაჟაუშე</center>}} [[კატეგორია:პორტუგალიაშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:პორტუგალიაშ მუნიციპალიტეტეფი]] 7lf0b37a5un11oyr3bzfjoj219pscev 0 18557 251716 243170 2026-08-01T00:22:29Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251716 wikitext text/x-wiki {{მართუალაშ ფორმეფი}} '''მონარქია''' ({{lang-la|monarcha}}; {{lang-el|μονάρχης}}: {{lang-el2|μόνος}} „მონოს“ — ართი, აკა; {{lang-el2|ἀρχων}} „არქონ“ — გამაგალა, ლიდერი) — სახენწჷფო გამაგალაშ ფორმა. მონარქია რე გამაგალაშ თიჯგურა ფორმა, მუჟანსჷთ ხემანჭუალა რე ართ ადამიერიშ, მაფაშ ხეს. (ქირსეშახ 2000-800 წწ. საბერძნეთიშ უმენტაშ ნოღა-სახენწჷფოეფს გამაგენდჷ მონარქ ანუ მაფა, ბერძენულ ოხორუეფს ვა გამაგენდეს დიაფალეფი) დუდმაართაშე, მაფას გიშმაგორუნდჷ კათა. მოგვიანაფათ, მაფეფქ მუნეფიშ ხემანჭუალაშ გინოჩამა დიჭყეს მონძალათ უნჩაშ ქომოლსქუაშა. საბერძნეთის მაფეფს კაბეტ ხემანჭუალა უღჷდეს: გიშმაშქვანდეს კანონეფს დო რდეს მოსამართალეეფი, თინეფ გჷმირინუანდეს ჯარიშკოჩეფს თი კათაშ სააწმარენჯოთ, ნამუთ ვადმაჸუნუდჷ კანონეფს დო ვაგაფულენდჷ გინაგაფალეფსჷნ. მონარქიაშ ჟირ ტიპ რე: [[კონსტიტუციური მონარქია|კონსტიტუციურ მონარქია]] — ნამუშ ბორჯის მონარქიშ ხემანჭუალა გოხურგილ რე [[კონსტიტუცია|კონსტიტუციათ]] დო [[აბსოლუტური მონარქია|აბსოლუტურ მონარქია]] — ნამუშ ბორჯის მონარქის უგუხურგუ ხემანჭუალა უღუ. [[შქა ოშწანურეფი|შქა ოშწანურეფს]] მონარქია რდჷ სახენწჷფო გამაგალაშ არძოშე უმოს მოდვალირ ფორმა. თეხანურ მონარქიეფიშ კაბეტ ნორთ (კერზოთ [[ევროპა|ევროპულ]] მონარქიეფი) კონსტიტუციურ რე. ასეიან ფაქტობურ აბსოლუტურ მონარქიეფ რე: [[ბრუნეი]], [[ბჰუტანი]], [[ომანი]], [[საუდიშ არაბეთი]] დო [[ესვატინი]]. [[ვატიკანი|ვატიკან]] რე [[თეოკრატია|თეოკრატიულ]] მონარქია, ნამუშ მონარქ რე [[რომიშ პაპი]]. [[ფაილი:World Monarchies.png|550px|მინი|მარცხნივ|{{legend|#007f00|[[კონსტიტუციური მონარქია]]}}{{legend|#00ff00|[[ერეფიშ წორომაჸალობა]]|border=#0d0}}{{legend|#ff7f40|გვერდო კონსტიტუციურ მონარქია}}{{legend|#ff0000|[[აბსოლუტური მონარქია]]}}{{legend|#ff00ff|მონარქია კანკალე სუბნაციონალურ ართულს}}]] == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.monarchy.net/ მონარქისტეფიშ ერეფოშქაშე ლიგა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161227221852/http://monarchy.net/ |date=2016-12-27 }} [[კატეგორია:მონარქია]] t2sgq9edicfhefwkcw68csgebofacnn 0 18731 251720 229475 2026-08-01T07:27:52Z Narazeni 826 /* ისტორია */ 251720 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{lang-ar|الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية}}<br /><small>(Al-Jumhūrīyya al-`Arabīyya as-Saharāwīyya ad-Dīmuqrātīyya)</small> <br />{{lang-es|República Árabe Saharaui Democrática}} |ედომუშამი_ჯოხო = საჰარაშ არაბეფიშ დემოკრატიული რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =საჰარაშ არაბეფიშ დემოკრატიული რესპუბლიკა |შილა = Flag of Western Sahara.svg |გერბი = Coat of arms of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg |რუკა = Edmund WS.PNG |ჰიმნი = Yābaniy Es-Saharā |დევიზი =''დუდიშულა, დემოკრატია, ართობა'' |ოფიციალური_ნინეფი =[[არაბული ნინა|არაბული]], [[ესპანური ნინა|ესპანური]] |რელიგია= |ნანანოღა= [[ელ-აიუნი]] (მაროკოშ ადმინისტრაციაშ გიმე)<br />[[ბირ-ლელუ]] (ობორჯე ნანანოღა) |latd=25 |latm=5 |latNS=N |longd=13 |longm=16 |longEW=W |უდიდაში_ნოღა =''[[ელ-აიუნი]]'' |თარობაშ_ტიპი = [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ბჟადალი საჰარაშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 = [[მუჰამედ აბდელაზიზი]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ბჟადალი საჰარაშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[აბდელკადერ ტალებ უმარი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 83-ა |ფართობი =266,000 |წყარი_% =0 |ოეგებიე_მახორობა =100,000 ვარდა 502,585 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 182-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2010 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 1.9 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 236-ა |ედპ_ppp_წანა = |ედპ_ppp = |ედპ_ppp_რანგი = |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე = |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = |აგი = |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი = |აგი_წანა = |ვალუტა= [[საჰარული პესეტა]] (EHP) (დე იურე), მარა უმენტაშო სავალუტო რთაფას რე [[მაროკოული დირჰამი]] (MAD), თაშნეშე [[ალჟირული დინარი]] (MAD) (დე ფაქტო) დო [[მავრიტანიული უგია]] (MRO) |ვალუტაშ_კოდი = |ქიანაშ_კოდი = |ბორჯიშ_ორტყაფუ = ([[UTC]]+0) |ზარხულიშ_ბორჯი = |cctld = ვაუღუ ([[.eh]] რეზერვის რე) |ოტელეფონე_კოდი =+213 (თეშ მუჭოთ ალჟირს, ოკუპირაფილ ტერიტორიეფს - მუჭოთ მაროკოსჷნ, +212) |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= სადრ-იშ ტერიტორიაშ უმენტაში ნორთი, ასეიან ბორჯიშო [[მაროკო]] აკონტროლენს; ფაქტიურო სადრ-იშ ტერიტორია [[დუდიშული ზონა (რეგიონი)|დუდიშული ზონა]] რე. }} '''საჰარაშ არაბეფიშ დემოკრატიული რესპუბლიკა''' (სადრ) ({{lang-ar| الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية}}; {{lang-es| '''República Árabe Saharaui Democrática''' (RASD)}}) — [[ვაღიარაფილი ქიანეფიშ ერკებული|ვაღიარაფილი]] სახენწჷფო, ნამუთ ვაკონტროლენს სახენწჷფოშ ედომუშამ ტერიტორიას. საჰარაშ არაბეფიშ რესპუბლიკა პრეტენზიას აცხადენს [[ესპანეთი]]შ ჸოფილი [[კოლონია|კოლონიაშ]] ბჟადალი საჰარაშ ედომუშამ ტერიტორიაშე. ოორუეშე უხურგანს [[მაროკო]], ოორუე-ბჟაეიოლშე - [[ალჟირი]], ბჟაეიოლშე დო ობჟათეშე - [[მავრიტანია]]; ბჟადალშე ომძღჷ [[ატლანტიშ ოკიანე]]. ისტორიული ჯოხოდვალა: ვადი-საჰარა (Rio de Oro) დო სეგიემ-ელ-ჰამრა. ჸოფილი ჯოხო რე [[ესპანური საჰარა]]. == ისტორია == [[1975]] წანაშახ თე ტერიტორია ესპანეთიშ კოლონიათ იკოროცხუდჷ. 1975 წანაშ 6 გერგობათუთას, მაროკოშ მაფა ჰასან II-შ დო მაროკოშ ხეშუულებაშე, იმანჯჷ სტრატეგიულ მასობურ აქცია "[[წვანე მელახი]]ქ". 350 000 ვააკოანჯარაფილ მაროკოალი, თინეფს შქას ოსურეფქ დო ბაღანეფქ ხოლო გეგნორთჷ თე ტერიტორიაშა. უცბას თაქ მუთუნნერ აწმარენჯობა ვაჸოფე, მაროკოალეფქ გეჭოფეს ბჟადალ საჰარაშ ტერიტორია, თაშნეშე თიშა გენშართჷ ობჟათე ტერიტორიაქ, ნამუსჷთ მავრიტანია აკონტოლენდჷ. [[1976]] წანას მავრიტანიაქ ვარია გაცხადჷ თე ტერიტროიაშე. ედომუშამო საჰარა მაროკოშ გაულაშ გიმე რდჷ. კინე თიმ წანას, თე ტერიტორია ალჟირშე აღიარაფილქ იჸუ მუჭოთ ზოხორინელ ქიანა, ახალ სახენწჷფოს ჯოხოთ გიადჷ საჰარაშ არაბეფიშ დემოკრატიულ რესპუბლიკა (სადრ). სადრ მუჭოთ ზოხორინელ სახენწჷფო აღიარებულ რე 45 ქიანაშე, თარო თე ქიანეფ აფრიკაშ დო ლათინურ ამერიკაშ სახენწჷფოეფ რე. [[1984]] წანაშე თე რესპუბლიკა [[აფრიკაშ რსხუ]]შ მაკათურ რე. 1975 წანაშე ასეშახ ქიანაშ პრეზიდენტ რე [[მუჰამედ აბდელაზიზი]]. საჰარაშ არაბეფიშ დემოკრატიულ რესპუბლიკა გოეროშე მუჭოთ ზოხორინელ ქიანა ნაჩინებჷ ვა რე. == პოლიტიკა == თე ტერიტორიაშ საბოლოო სტატუსი დიო ხოლო ვარე გორკვიაფილი. მაროკოს სიტუაციაშ გიშანწყუალო თე ტერიტორიაშო ავტონომიაშ მეჩამა მიოჩქჷ. ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.polisario.es/ სადრ-იშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190520045150/http://www.polisario.es/ |date=2019-05-20 }} {{მერკე}} {{აფრიკაშ ქიანეფი}} {{აფრიკაშ რსხუ}} [[კატეგორია:ბჟადალი საჰარა]] p6wjfc7f0s3nyjw7hve187z66mgrwp0 251722 251720 2026-08-01T07:33:35Z Narazeni 826 /* პოლიტიკა */ 251722 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{lang-ar|الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية}}<br /><small>(Al-Jumhūrīyya al-`Arabīyya as-Saharāwīyya ad-Dīmuqrātīyya)</small> <br />{{lang-es|República Árabe Saharaui Democrática}} |ედომუშამი_ჯოხო = საჰარაშ არაბეფიშ დემოკრატიული რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =საჰარაშ არაბეფიშ დემოკრატიული რესპუბლიკა |შილა = Flag of Western Sahara.svg |გერბი = Coat of arms of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg |რუკა = Edmund WS.PNG |ჰიმნი = Yābaniy Es-Saharā |დევიზი =''დუდიშულა, დემოკრატია, ართობა'' |ოფიციალური_ნინეფი =[[არაბული ნინა|არაბული]], [[ესპანური ნინა|ესპანური]] |რელიგია= |ნანანოღა= [[ელ-აიუნი]] (მაროკოშ ადმინისტრაციაშ გიმე)<br />[[ბირ-ლელუ]] (ობორჯე ნანანოღა) |latd=25 |latm=5 |latNS=N |longd=13 |longm=16 |longEW=W |უდიდაში_ნოღა =''[[ელ-აიუნი]]'' |თარობაშ_ტიპი = [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ბჟადალი საჰარაშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 = [[მუჰამედ აბდელაზიზი]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ბჟადალი საჰარაშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[აბდელკადერ ტალებ უმარი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 83-ა |ფართობი =266,000 |წყარი_% =0 |ოეგებიე_მახორობა =100,000 ვარდა 502,585 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 182-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2010 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 1.9 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 236-ა |ედპ_ppp_წანა = |ედპ_ppp = |ედპ_ppp_რანგი = |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე = |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = |აგი = |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი = |აგი_წანა = |ვალუტა= [[საჰარული პესეტა]] (EHP) (დე იურე), მარა უმენტაშო სავალუტო რთაფას რე [[მაროკოული დირჰამი]] (MAD), თაშნეშე [[ალჟირული დინარი]] (MAD) (დე ფაქტო) დო [[მავრიტანიული უგია]] (MRO) |ვალუტაშ_კოდი = |ქიანაშ_კოდი = |ბორჯიშ_ორტყაფუ = ([[UTC]]+0) |ზარხულიშ_ბორჯი = |cctld = ვაუღუ ([[.eh]] რეზერვის რე) |ოტელეფონე_კოდი =+213 (თეშ მუჭოთ ალჟირს, ოკუპირაფილ ტერიტორიეფს - მუჭოთ მაროკოსჷნ, +212) |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= სადრ-იშ ტერიტორიაშ უმენტაში ნორთი, ასეიან ბორჯიშო [[მაროკო]] აკონტროლენს; ფაქტიურო სადრ-იშ ტერიტორია [[დუდიშული ზონა (რეგიონი)|დუდიშული ზონა]] რე. }} '''საჰარაშ არაბეფიშ დემოკრატიული რესპუბლიკა''' (სადრ) ({{lang-ar| الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية}}; {{lang-es| '''República Árabe Saharaui Democrática''' (RASD)}}) — [[ვაღიარაფილი ქიანეფიშ ერკებული|ვაღიარაფილი]] სახენწჷფო, ნამუთ ვაკონტროლენს სახენწჷფოშ ედომუშამ ტერიტორიას. საჰარაშ არაბეფიშ რესპუბლიკა პრეტენზიას აცხადენს [[ესპანეთი]]შ ჸოფილი [[კოლონია|კოლონიაშ]] ბჟადალი საჰარაშ ედომუშამ ტერიტორიაშე. ოორუეშე უხურგანს [[მაროკო]], ოორუე-ბჟაეიოლშე - [[ალჟირი]], ბჟაეიოლშე დო ობჟათეშე - [[მავრიტანია]]; ბჟადალშე ომძღჷ [[ატლანტიშ ოკიანე]]. ისტორიული ჯოხოდვალა: ვადი-საჰარა (Rio de Oro) დო სეგიემ-ელ-ჰამრა. ჸოფილი ჯოხო რე [[ესპანური საჰარა]]. == ისტორია == [[1975]] წანაშახ თე ტერიტორია ესპანეთიშ კოლონიათ იკოროცხუდჷ. 1975 წანაშ 6 გერგობათუთას, მაროკოშ მაფა ჰასან II-შ დო მაროკოშ ხეშუულებაშე, იმანჯჷ სტრატეგიულ მასობურ აქცია "[[წვანე მელახი]]ქ". 350 000 ვააკოანჯარაფილ მაროკოალი, თინეფს შქას ოსურეფქ დო ბაღანეფქ ხოლო გეგნორთჷ თე ტერიტორიაშა. უცბას თაქ მუთუნნერ აწმარენჯობა ვაჸოფე, მაროკოალეფქ გეჭოფეს ბჟადალ საჰარაშ ტერიტორია, თაშნეშე თიშა გენშართჷ ობჟათე ტერიტორიაქ, ნამუსჷთ მავრიტანია აკონტოლენდჷ. [[1976]] წანას მავრიტანიაქ ვარია გაცხადჷ თე ტერიტროიაშე. ედომუშამო საჰარა მაროკოშ გაულაშ გიმე რდჷ. კინე თიმ წანას, თე ტერიტორია ალჟირშე აღიარაფილქ იჸუ მუჭოთ ზოხორინელ ქიანა, ახალ სახენწჷფოს ჯოხოთ გიადჷ საჰარაშ არაბეფიშ დემოკრატიულ რესპუბლიკა (სადრ). სადრ მუჭოთ ზოხორინელ სახენწჷფო აღიარებულ რე 45 ქიანაშე, თარო თე ქიანეფ აფრიკაშ დო ლათინურ ამერიკაშ სახენწჷფოეფ რე. [[1984]] წანაშე თე რესპუბლიკა [[აფრიკაშ რსხუ]]შ მაკათურ რე. 1975 წანაშე ასეშახ ქიანაშ პრეზიდენტ რე [[მუჰამედ აბდელაზიზი]]. საჰარაშ არაბეფიშ დემოკრატიულ რესპუბლიკა გოეროშე მუჭოთ ზოხორინელ ქიანა ნაჩინებჷ ვა რე. == პოლიტიკა == თე ტერიტორიაშ საბოლა სტატუს დიო ხოლო ვა რე გიშარკვიებული. მაროკოს სიტუაციაშ გიშანწყუალო თე ტერიტორიაშო ავტონომიაშ მეჩამა მიოჩქჷ. ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.polisario.es/ სადრ-იშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190520045150/http://www.polisario.es/ |date=2019-05-20 }} {{მერკე}} {{აფრიკაშ ქიანეფი}} {{აფრიკაშ რსხუ}} [[კატეგორია:ბჟადალი საჰარა]] 9lv00hmg47s43ukiq1q7s2vmmw96ahv 0 19637 251703 115237 2026-07-31T22:14:00Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251703 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა კომპანია | ჯოხო = eBay Inc. | ლოგო = [[ფაილი:EBay logo.svg|250პქ]]<br /> | ტიპი = [[ოჯარალე კომპანია|საარძო]] | დევიზი ="World's Online Marketplace."<br>"Connecting buyers and sellers globally."<br>"Whatever it is, you can get it on eBay."<br>"Buy it, sell it, love it"<br>"Buy it New, Buy it Now"<br>"When it's on your mind, it's on eBay" | დირსხუ = [[3 მარაშინათუთა]], {{ქჷდიჭყი თარიღი დო ხანი|1995}} | იკილჷ = | დჷმარსხუაფალი =[[პიერ ომიდიარი]] | ორენი = 2145 Hamilton Avenue<br/>[[სან-ხოსე (კალიფორნია)|სან-ხოსე]], [[კალიფორნია|CA]] 95125<br/>{{შილა|ააშ}} | მინჯე =ტომას ჯ. ტიერნი | მაჸონაფალი = დევინ ვენიგი<br />(პრეზიდენტი დო ემაჸონაფალი დირექტორი) | პარტნიორი = | დარგი = [[ინტერნეტი]] | პროდუქცია = [[ინტერნეტ-აუქცუინი|ინტერნეტ-აუცქციონეფი]], [[ელექტრონული კომერცია]], [[სავაჭარო ცენტრი]] | მუშნალი = {{რკება}} US$8.59 მლრდ (2015) | ოწარმუე მუშნალი = {{ძინა}} US$2.19 მლრდ (2015) | სუფთა მოგება ={{ძინა}} US$1.72 მლრდ (2015) | წორომოხანდე = 34,600 (2015)<ref>{{cite web|url=http://investor.ebayinc.com/faq.cfm |2= |title=Investor FAQ |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/20140724085344/http://investor.ebayinc.com:80/faq.cfm |archivedate=July 24, 2014 }}</ref> | სქუალაფირი =a2z, [[A9.com]], [[Amazon Web Services]], [[Alexa Internet]], [[Audible.com]], [[comiXology]], [[Digital Photography Review]], [[Goodreads]], [[Internet Movie Database]], [[Junglee.com]], [[Twitch (website)|Twitch]], [[Zappos]] | აუდიტორი =[[PricewaterhouseCoopers]] | ვებხასჷლა =[http://www.ebay.com ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] }} '''eBay Inc.''' ({{Nasdaq|EBAY}}) — [[ააშ|ამერიკული]] ინტერნეტ-კორპორაცია, ნამუშ ღვენჯობაშ რე eBay.com, ონლაინ აუქციონი დო მაღაზიეფი, სოდეთ შილებე შხვადოშხვა პროდუქციაშ დო სერვისიშ ჸიდირი. დირსხუ [[1995]] წანას დო ამდღარშო ოპერირენს 30-შე უმოს ქიანას. <ref>http://pages.ebay.com/aboutebay/thecompany/companyoverview.html</ref> <ref>http://pages.ebay.com/globaltrading/buyer/index.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110127162053/http://pages.ebay.com/globaltrading/buyer/index.html |date=2011-01-27 }}</ref> თიშ უმუკუჯინალო, ნამჷ-და თინა ჯინჯიერო აუქციონიშ რეჟიმს ფუნქციონირენსჷნ, დორსხუაფაშ უკულ ხოლო გიაძინუ რეჟიმქ „Buy It Now“, ნამუთ პროდუქტიშ უდუჸონებუო ჸიდირიშ ანჯას ირზენს. ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.ebay.com/ eBay] * [http://www.ebay.co.uk/ eBay - ბრიტანეთი] == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{მერკე}} 65yu13r9le9m7ydylou2gjvq87jo120 0 20167 251715 212288 2026-07-31T23:38:34Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251715 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ჭარუ | ჯოხო = ვირგილიუსი<br />Publius Vergilius Maro | სურათი= Parco della Grotta di Posillipo5 (crop).jpg | სურათიშ ზჷმა =250პქ | მუკნაჭარა =ვირგილიუსიშ ბიუსტი თიშ სკლეპიშ მინალწკჷმა, [[ნეაპოლი|ნეაპოლს]] | ჩარჩო = | ფსევდონიმი = | დაბადებაშ თარიღი = [[15 გჷმათუთა]], [[ჯვ. წ. 70]] | დაბადებაშ აბანი = | ღურაშ თარიღი = [[21 ეკენია]], [[ჯვ. წ. 19]] | ღურაშ აბანი = | საქვარუა =[[პოეტი]] | ერუანობა = | პერიოდი = | ჟანრი = | თემატიკა = | მიმალუობა = | დებიუტი = | magnum_opus = | გოლინა მახვამილეს = | გოლინა მახვამილუ = | ვებხასჷლა = | ხეშმოჭარუა = | სქოლიო = }} '''პუბლიუს ვერგილიუს მარონი''' ({{lang-la|''Publius Vergilius Maro''}}; დ. [[15 გჷმათუთა]], [[ჯვ. წ. 70]] — ღ. [[21 ეკენია]], [[ჯვ. წ. 19]]) — რომაალი პოეტი, რომიშ სინძალიერეშ დო პატჷნალაშ მაჩხვაფური. ამდღარშა მოჭირინაფილი რე თიში სუმი თხობელუა: „ბუკოლიკეფი“, „გეორგიკეფი“ დო „[[ენეიდა]]“. თე ეკონია პოემათ ვირგილიუსიქ ეცადჷ აკუქიმინუდუკო [[ჰომეროსი]]შ „[[ილიადა|ილიადაშ“]] დო „[[ოდისეა|ოდისეაშ“]] რომაული პარალელი. == რესურსეფი ინტერნეტის == ** [http://www.fordham.edu/halsall/pwh/suet-vergil.html ვირგილიუსიშ რინა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121001050143/http://www.fordham.edu/halsall/pwh/suet-vergil.html |date=2012-10-01 }} ** [http://www.forumromanum.org/literature/donatus_vita.html Vita Vergiliana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140301211452/http://www.forumromanum.org/literature/donatus_vita.html |date=2014-03-01 }} ** [http://www.virgil.org/vitae/a-donatus.htm ბიოგრაფია] ** [http://www.gutenberg.net/etext/10960 ბიოგრაფია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080828005036/http://www.gutenberg.net/etext/10960 |date=2008-08-28 }} ** [http://www.lateinforum.de/vergil.htm Vergilian Chronology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070222085305/http://www.lateinforum.de/vergil.htm |date=2007-02-22 }} {{ვიკიციტატა}} {{commons|Virgil}} {{მერკე-ბიოგრაფია}} [[კატეგორია:რომაალი პოეტეფი]] [[კატეგორია:დუნაბადი ჯვ. წ. 70]] [[კატეგორია:ნაღურა ჯვ. წ. 19]] o2lbmnv8mj78k8kfwqxu28jr45adq83 0 35032 251708 240671 2026-07-31T22:46:22Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251708 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მენცარი | ჯოხო = ალბერტ სეიბინი | ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Albert Sabin | ფოტო =Albert Sabin.jpg | სიგანა =250პქ | მუკნაჭარა = | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|26|8|1906}} | დაბადებაშ აბანი = [[ბელოსტოკი]], [[რუსეთიშ იმპერია]] (ასეიან [[პოლონეთი]]) | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1993|3|3|1906|8|26}} | ღურაშ აბანი = [[ვაშინგტონი (ნოღა)|ვაშინგტონი]], [[ააშ]] | მენოღალობა = {{შილა|პოლონეთი}}<br>{{შილა|ააშ}} | ომენცარე სფერო = [[იმუნოლოგია]]<br>[[ვირუსოლოგია]] | მუშობაშ აბანი = [[ცინცინატიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ვეიცმანიშ ინსტიტუტი]] | ალმა-მატერი = [[ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხემანჯღვერი = | ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = | ჩინებული რე მუჭოთ = [[პოლიომელიტი]]შ ორალური ვაქცინაშ გჷმმაგონებელი | ჯილდოეფი დო პრემიეფი =ედვარდ ჯონსონიშ პრემია (1941)<br>[[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]] (1970)<br>ჯონ ჰოულენდიშ პრემია (1974)<br>დუდიშალაშ ოპრეზიდენტე მენდალი (1986) | ხეშმოჭარუა = | სიგანა = | საიტი = }} '''ალბერტ ბრიუს სეიბინი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Albert Bruce Sabin; დაბადებაშ ჯოხო ''აბრამ საპერშტეინი'', დ. [[26 მარაშინათუთა]], [[1906]], [[ბელოსტოკი]], [[რუსეთიშ იმპერია]] (ასეიან [[პოლონეთი]]) — ღ. [[3 მელახი]], [[1993]], [[ვაშინგტონი (ნოღა)|ვაშინგტონი]], [[ააშ]]) — პოლონარი-ამერიკალი [[ვირუსოლოგია|ვირუსოლოგი]] დო [[იმუნოლოგია|იმუნოლოგი]], [[პოლიომელიტი]]შ ორალური ვაქცინაშ გჷმმაგონებელი. გურაფულენდჷ ვირუსოლოგიას [[ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტი]]ს. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ პრევენციული მედიცინაშ ლისტერიშ ინსტიტუტის დო როკფელერიშ მედიცინაშ რკვიებაშ ინსტიტუტის. 1939 წანას გეგნორთჷ ცინცინატიშ პედიატრიულ ჰოსპიტალშა. [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ ბორჯის გიმიგონჷ [[იაპონური ენცეფალიტი]]შ ვაქცინა. 1946 წანაშე სეიბინი რდჷ [[ცინცინატიშ უნივერსიტეტი]]შ პედიატრიული რკვიებეფიშ ცენტრიშ დირექტორი. 1969-1972 წანეფს ალბერტ სეიბინი ცხოვრენდჷ [[ისრაელი|ისრაელს]], სოდეთ მუშენდჷ [[ვეიცმანიშ ინსტიტუტი]]შ დირექტორო. ამერიკაშა დორთინაშ უკულ, 1974-1982 წანეფს სეიბინი რდჷ [[ობჟათე კაროლინაშ ომედიცინე უნივერსიტეტი]]შ პროფესორი. ალბერტ სეიბინი რდჷ რობერტ კოხიშ პრემიაშ, ფელტრინელიშ პრემიაშ, ჰოვარდ ტეილორ რიკეტსიშ პრემიაშ დო შხვა ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1970 წანას გინოჩეს [[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]] დო 1986 წანას დუდიშალაშ ოპრეზიდენტე მენდალი. ალბერტ სეიბინიშ ჯოხონობაშ რე [[სეიბინიშ ვაქცინაშ ინსტიტუტი]], ნამუქჷთ დირსხუ 1993 წანას, ვაშინგტონს. ==რესურსეფი ინტერნეტის== {{Commons category|Albert Sabin}} * [http://www.cincinnatichildrens.org/about/history/sabin.htm Dr. Albert Sabin's Discovery of the Oral Polio Vaccine, Cincinnati Children's Hospital Medical Center] * [http://www.sabin.org Sabin Vaccine Institute] * [http://sabin.uc.edu/ Hauck Center for the Albert B. Sabin Archives, University of Cincinnati] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130130045301/http://sabin.uc.edu/ |date=2013-01-30 }} * [http://www.libraries.uc.edu/liblog/topics/albert-b-sabin-archives/ The Albert B. Sabin Digitization Project Blog, University of Cincinnati] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111115000310/http://www.libraries.uc.edu/liblog/topics/albert-b-sabin-archives/ |date=2011-11-15 }} * [http://drc.libraries.uc.edu/handle/2374.UC/664209 The Albert B. Sabin Archives Digital Collection, University of Cincinnati] [[კატეგორია:ამერიკალეფი]] [[კატეგორია:ამერიკალი ვირუსოლოგეფი]] [[კატეგორია:დუნაბადი 1906]] [[კატეგორია:ნაღურა 1993]] a4k9c510fvtr9qcsbs2u5un3la2b0eg 0 39805 251714 233997 2026-07-31T23:29:46Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251714 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =დიდიუს იულიანუსი<br>[[ლათინური ნინა|ლათ.]] Didius Julianus | სურათი=Buste de Didius Iulianus5.jpg | სურათიშ ზჷმა =220px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ფაილი:Vexilloid of the Roman Empire.svg|20პქ]] [[რომიშ იმპერატორეფიშ ერკებული|რომიშ იმპერატორი]] | პოსტი დეკინჷ = [[28 მელახი]], [[193]] წანა | პოსტი დიტუ = [[2 მანგი]], [[193]] წანა | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი= [[პერტინაქსი]] | მონძე = [[სეპტიმიუს სევერუსი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|29|1|133}} | დაბადებაშ აბანი= [[მედიოლანუმი]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|193|6|2|133|1|29}} | ღურაშ აბანი=[[რომი]], იტალია | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა = | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =[[კვინტუს პეტრონიუს დიდიუს სევერუსი]] | ნანა =[[ემილია კლარა]] | ალმასქუ =[[მანლია სკანტილა]] | სქუალეფი=[[დიდია კლარა]] | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''მარკუს დიდიუს იულიანუსი''' ([[ლათინური ნინა|ლათ.]] Marcus Didius Julianus; დ. [[29 ღურთუთა]], [[133]] — ღ. [[2 მანგი]], [[193]]) — [[რომიშ იმპერატორი]] [[ხუთი იმპერატორიშ წანა]]შ პერიოდის, 193 წანაშ [[28 მელახი]]შე [[2 მანგი]]შახ. იულიანუსის უღუდჷ შანულამი პოლიტიკური კარიერა დო უკინებუდჷ შხვადოშხვა პოსტეფი. რდჷ [[დალმაცია (რომიშ პროვინცია)|დალმაციაშ]] დო [[თუდოლენი გერმანია (რომიშ პროვინცია)|თუდოლენი გერმანიაშ]] მამართალი, თაშნეშე [[კონსული (ჯვეში რომი)|კონსული]]. იულიანუსიქ ბრელშა ორჯგინჷ გერმანული ტომეფს [[ხავკეფი|ხავკეფს]] დო [[ხატეფი|ხატეფს]], ნამუეფით იმპერიაშ ტერიტორიეფიშა მიშაჭკირუას ოცადუდეს. 193 წანაშ 28 მელახის, პრეტორიანალეფიშ გვარდიაქ დოჸვილუ იმპერატორი [[პერტინაქსი]]. პრეტორიანალეფქ იმპერატორიშ პოსტი აუქციონშა გეგშეღეს. აუქციონს პოსტი ქიჸიდჷ იულიანუსიქ დო ჸათაშ გეშართჷ იმპერატორიშ ხვისტაშა. იულიანუსი იმპერატორო ვეჩინეს შხვა პრეტენდენტეფქ, მანჯღვერთარეფქ [[პესცენიუს ნიგერი]]ქ, [[სეპტიმიუს სევერუსი]]ქ დო [[კლოდიუს ალბინუსი]]ქ დო ეარყეს. სუმხოლო პრეტენდენტიქ დუდი გეგმაცხადჷ იმპერატორო. ჸათე სუმი პრეტენდენტიშე რომიწკჷმა უმოს ხოლოს რდჷ სევერუსი, ნამუქჷთ შხვეფს ქუჭიშუ დო მუში ლეგიონეფით რომიშა მიშელჷ. იულიანუსი, სევერუსიშ შიშით, ირკოჩიქ ქიმიოტუ. სენატიქ იმპერატორო სევერუსი გეგმაცხადჷ. მალას 193 წანაშ 2 მანგის იულიანუსი დოჸვილუ ჯარიშკოჩიქ. რომალი ისტორიკოსიშ [[დიონ კასიუსი]]შ ნტკიცებათ, იულიანუსიშ ეკონია ზიტყვეფი ჸოფე: "მარა, მუ ვაკეთი მა გლახა? პილიო მითინი?". იულიანუსი დასაფლეს [[ვია ლაბიკანა]]ს. ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.wildwinds.com/coins/ric/didius_julianus/i.html Coinage of Didius Julianus] * [http://www.roman-emperors.org/didjul.htm Biography at Roman-emperors.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201127014625/http://www.roman-emperors.org/didjul.htm |date=2020-11-27 }} * [https://www.livius.org/articles/person/didius-julianus/ Livius.org: Didius Julianus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141124084537/http://www.livius.org/di-dn/didius/julianus.html |date=24 November 2014 }} {{ქჷდიჭყი დაფა}} {{s-hou|||[[133]]||[[193]]}} {{მონძეობაშ დაფა | წიმოხონი = [[პერტინაქსი]] | ტიტული = &nbsp;&nbsp;&nbsp;[[რომიშ იმპერატორეფიშ ერკებული|რომიშ იმპერატორი]]&nbsp;&nbsp;&nbsp; | წანეფი = [[193]] | გეჸვენჯი = [[სეპტიმიუს სევერუსი]] }} {{გათე დაფა}} {{მერკე-რომიშ ისტორია}} {{რომიშ იმპერატორეფი}} [[კატეგორია:რომიშ იმპერატორეფი]] nlcztm58hr0299xal7wlojd6o2shol0 0 44505 251713 251605 2026-07-31T22:55:36Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251713 wikitext text/x-wiki {{Short description|ბისაუ-გვინეარ დო კაბო-ვერდალ პოლიტიკოსი (1924–1973)}} {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო = ამილკარ კაბრალი | სურათი= Cabral 2.png | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= კაბრალი 1964 წანაშ კასაკაშ კონგრესის, [[PAIGC]]-იშ ჯარიშკოჩეფიშ აკოხვალამას. | რანწკი = | პოსტი დეკინჷ =[[23 ღურთუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ = [[20 ღურთუთა]], [[1973]] | წიმოხონი= ''პოსტიქ დირსხჷ'' | მონძე = [[გოდუდიშულაფირ ზონეფი (გვინეა-ბისაუ)#ლიდერეფი|ტრიუმვირატი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|12|9|1924}} | დაბადებაშ აბანი= [[ბაფატა]], [[პორტუგალიაშ გვინეა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1973|1|20|1924|9|12|df=y}} | ღურაშ აბანი= [[კონაკრი]], [[გვინეა]] | ღურაშ ბაძაძი = [[ჸვილუა|დოჸვილეს დაჩხირჸოთამუ ანჯარით]] | ნთხორუ აბანი = [[სან ხოსე და ამურაშ ჯიხაზურგა|ამილკარ კაბრალიშ მავზოლეუმი]] | პარტია = [[გვინეა დო კაბო-ვერდეშ ზოხორინალაშ აფრიკულ პარტია]];<br>[[ანგოლაშ ზოხორინალაშ ერუანულ ყარაფი]];<br>[[ედომუშამ აფრიკალეფიშ რევოლუციურ ერუანულ პარტია]] }} '''ამილკარ ლოპეშ კაბრალი''' ({{lang-pt|'Amílcar Lopes Cabral'}}; დ. [[12 ეკენია]], [[1924]] – ღ. [[20 ღურთუთა]], [[1973]]) — [[გვინეა-ბისაუ|გვინეა-ბისაუარ]] დო [[კაბო-ვერდე|კაბო-ვერდალ]] [[აგრონომია|ოფუტეშ მეურნობაშ ინჟინერი]], პოლიტიკურ ორგანიზატორი, დიპლომატ დო [[ლუიშ კაბრალი]]შ ჯიმა. თინა ფართოთ რე ჩინებული, მუჭოთ აფრიკაშ ართ-ართ უკაბეტაშ [[დეკოლონიზაცია|ანტიკოლონიურ]] ლიდერი. <ref> Chilcote, Ronald H. (1991), ''Amílcar Cabral's Revolutionary Theory and Practice: A Critical Guide'', Boulder & London: Lynne Rienner.{{Cite journal |last1=Lopes |first1=Rui |last2=Barros |first2=Víctor |date=2019-12-19 |title=Amílcar Cabral and the Liberation of Guinea-Bissau and Cape Verde: International, Transnational, and Global Dimensions |journal=The International History Review |volume=42 |issue=6 |pages=1230–1237 |doi=10.1080/07075332.2019.1703118 |issn=0707-5332 |s2cid=214034536 |hdl-access=free |hdl=10362/94384}} </ref> თინა თაშნეშე რდჷ [[პანაფრიკანიზმი|პანაფრიკანისტ]] დო ინტელექტუალ ნაციონალისტ რევოლუციონერ პოეტი.<ref> {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=rqYEhtONIBgC|title=African Political Thought|last=Martin|first=G.|date=2012-12-23|publisher=Springer|isbn=9781137062055|language=en}}</ref> თაშნეშე შინელ რე [[ფსევდონიმი|ფსევდონიმით]] (''nom de guerre'') — '''აბელ ჯასი'''. თინა დუდენდჷ მუჭოთ [[გვინეა-ბისაუ]]შ დო [[კაბო-ვერდეშ კოკეფი|კაბო-ვერდეშ კოკეფიშ]] ნაციონალურ ყარაფის, თაშნეშე გინეა-ბისაუშ დუდიშალაშო ლჷმას. კაბრალი დოჸვილეს [[1973]] წანაშ [[20 ღურთუთა]]ს, გვინეა-ბისაუშ დუდიშალაშ ართგან გჷმოცხადაფაშახ მეხოლაფირო ბრუო თუთაშ კინოხ. თიშა ძალამ კაბეტ გაულა იღვენუ [[მარქსიზმი|მარქსიზმიქ]] დო თიქ შანულამ ინსპირაციათ გჷნირთუ რევოლუციურ სოციალისტეფშო დო ერუანულ დუდიშალაშ ყარაფეფშო ედომუშამ მოსოფელს. ==რესურსეფ ინტერნეტის== * [http://www.africanholocaust.net/news_ah/weaponoftheory.html "The Weapon of Theory"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081223085255/http://www.africanholocaust.net/news_ah/weaponoftheory.html |date=23 December 2008 }}, a speech at the Tricontinental Conference in Havana, 1966. * Charles Peterson, [http://www.britannica.com/eb/article-9018461/Amilcar-Cabral "Amílcar Lopes Cabral"], ''Encyclopædia Britannica''. Updated 8 September 2020. * [http://historyisaweapon.com/defcon1/cabralnlac.html "National Liberation and Culture"], a speech at Syracuse University in 1970. * The [http://africanactivist.msu.edu/ African Activist Archive Project] website has documents, posters, buttons, and photographs related to the struggle for independence in Guinea-Bissau and support for that struggle by U.S. organizations. The website includes photographs of Cabral. * [http://www.marxists.org/subject/africa/cabral/ Works at Marxists.org] * [http://ismpressbooks.com/africa-in-struggle/guinea-bissau.pdf "The Revolution in Guinea-Bissau and the Heritage of Amilcar Cabral"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250816191047/http://ismpressbooks.com/africa-in-struggle/guinea-bissau.pdf |date=2025-08-16 }} from [http://ismpressbooks.com/africa-in-struggle/ ''Africa in Struggle''], by [[Daniel Fogel]]. *[https://www.marxists.org/history/etol/writers/newsinger/1981/xx/africa.html Review of Amilcar Cabral's Unity & Struggle] by [[John Newsinger]] in ''International Socialism'', 12 (1981). ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{მერკე}} {{DEFAULTSORT:კაბრალი, ამილკარ}} [[კატეგორია:XX ოშწანურაშ ინჟინერეფი]] [[კატეგორია:აფრიკალ დო უჩაკანამ ნაციონალისტეფი]] [[კატეგორია:გვინეა დო კაბო-ვერდეშ ზოხორინალაშ აფრიკულ პარტიაშ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:1970-იან წანეფს ნაჸვილა აფრიკალ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:აფრიკალ რევოლუციონერეფი]] [[კატეგორია:ჸვილირ გვინეა-ბისაუარიპოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ჸვილირ რევოლუციონერეფი]] [[კატეგორია:გვინეა-ბისაუარ ინჟინერეფი]] [[კატეგორია:გვინეა-ბისაუარ ჭარუეფი]] [[კატეგორია:გვინეა-ბისაუარ მარქსისტეფი]] [[კატეგორია:გვინეა-ბისაუარ ოურდუმე პერსონალი]] [[კატეგორია:გვინეა-ბისაუარ პანაფრიკანისტეფი]] [[კატეგორია:კაბო-ვერდულ გოჭყაფაშ გვინეა-ბისაუარეფი]] [[კატეგორია:გვინეა-ბისაუარ ჭარუეფი]] [[კატეგორია:დაჩხირჸოთამუ ანჯარითნაღურა პიჯეფ გვინეას]] [[კატეგორია:ერუანულ ჰიმნიშ ავტორეფი]] [[კატეგორია:გინეას ჸვილირ ადამიერეფი]] [[კატეგორია:1973 წანას ნაჸვილა პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:უსახენწჷფე ნაციონალისტეფ აფრიკას]] [[კატეგორია:ლისაბონიშ ტექნიკურ უნივერსიტეტნათებუეფი]] iotvyj2rwjwpgl424otl5adnl1vml96 0 44540 251676 2026-07-31T16:35:21Z Njilo 1885 ახალი ხასჷლა: {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სანგულე ლამიზანა | სურათი=Sangoulé Lamizana 1971.png | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლამიზანა 1971 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of Sangoulé Lamizana.png | რანწკი = ბურკინა-ფასოშ პრეზ... 251676 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სანგულე ლამიზანა | სურათი=Sangoulé Lamizana 1971.png | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ლამიზანა 1971 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of Sangoulé Lamizana.png | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ მა-2 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[3 ღურთუთა]], [[1966]] | პოსტი დიტუ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[მორის იამეოგო]] | მონძე =[[სეი ზერბო]] | დაბადებაშ თარიღი =[[31 ღურთუთა]], [[1916]] | დაბადებაშ აბანი=[[დიანრა]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი =[[26 მესი]], [[2005]] (89 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მარიამ ლამიზანა]] | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =უპარტიე | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ მა-2 პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[8 ფურთუთა]], [[1974]] | პოსტი დიტუ2=[[7 კვირკვე]], [[1978]] | წიმოხონი2 =[[ჟერარ კანგო უედრაოგო]] | მონძე2 =[[ჟოზეფ კონომბო]] | პრეზიდენტი2=მუ | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} pqbfekv0lu8f0ljuv7s6t2usn1dlv2r 251677 251676 2026-07-31T16:36:18Z Njilo 1885 /* */ 251677 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი= | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ მა-2 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[3 ღურთუთა]], [[1966]] | პოსტი დიტუ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[მორის იამეოგო]] | მონძე =[[სეი ზერბო]] | დაბადებაშ თარიღი =[[31 ღურთუთა]], [[1916]] | დაბადებაშ აბანი=[[დიანრა]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი =[[26 მესი]], [[2005]] (89 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მარიამ ლამიზანა]] | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =უპარტიე | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ მა-2 პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[8 ფურთუთა]], [[1974]] | პოსტი დიტუ2=[[7 კვირკვე]], [[1978]] | წიმოხონი2 =[[ჟერარ კანგო უედრაოგო]] | მონძე2 =[[ჟოზეფ კონომბო]] | პრეზიდენტი2=მუ | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} redfta4p0ggks1ahahtv3a9aqe4afao 251678 251677 2026-07-31T16:36:32Z Njilo 1885 /* */ 251678 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი= | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[3 ღურთუთა]], [[1966]] | პოსტი დიტუ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[მორის იამეოგო]] | მონძე =[[სეი ზერბო]] | დაბადებაშ თარიღი =[[31 ღურთუთა]], [[1916]] | დაბადებაშ აბანი=[[დიანრა]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი =[[26 მესი]], [[2005]] (89 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მარიამ ლამიზანა]] | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =უპარტიე | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ მა-2 პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[8 ფურთუთა]], [[1974]] | პოსტი დიტუ2=[[7 კვირკვე]], [[1978]] | წიმოხონი2 =[[ჟერარ კანგო უედრაოგო]] | მონძე2 =[[ჟოზეფ კონომბო]] | პრეზიდენტი2=მუ | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} cpdko3tczr8rksj8yr3y85f33pgezm1 251679 251678 2026-07-31T16:38:23Z Njilo 1885 /* */ 251679 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი= | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სანგულე ლამიზანა]] | მონძე =[[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]] | დაბადებაშ თარიღი =[[31 ღურთუთა]], [[1916]] | დაბადებაშ აბანი=[[დიანრა]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი =[[26 მესი]], [[2005]] (89 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მარიამ ლამიზანა]] | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =უპარტიე | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ მა-2 პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[8 ფურთუთა]], [[1974]] | პოსტი დიტუ2=[[7 კვირკვე]], [[1978]] | წიმოხონი2 =[[ჟერარ კანგო უედრაოგო]] | მონძე2 =[[ჟოზეფ კონომბო]] | პრეზიდენტი2=მუ | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} o70zjyr3iit32q2kcqy584hoi2oquam 251680 251679 2026-07-31T16:40:15Z Njilo 1885 /* */ 251680 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი= | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სანგულე ლამიზანა]] | მონძე =[[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]] | დაბადებაშ თარიღი =[[31 ღურთუთა]], [[1916]] | დაბადებაშ აბანი=[[დიანრა]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი =[[26 მესი]], [[2005]] (89 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მარიამ ლამიზანა]] | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =უპარტიე | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ2=[[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | წიმოხონი2 =[[ჯოზეფ კონომბო]] | მონძე2 =[[თომას სანკარა]] | პრეზიდენტი2=მუ | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} frwpbe0gbvkhfv25c94em9useaqakb8 251681 251680 2026-07-31T16:40:31Z Njilo 1885 /* */ 251681 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი= | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სანგულე ლამიზანა]] | მონძე =[[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]] | დაბადებაშ თარიღი =[[31 ღურთუთა]], [[1916]] | დაბადებაშ აბანი=[[დიანრა]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი =[[26 მესი]], [[2005]] (89 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მარიამ ლამიზანა]] | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =უპარტიე | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ2=[[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | წიმოხონი2 =[[ჯოზეფ კონომბო]] | მონძე2 =[[თომას სანკარა]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} od9ibfertwehhv37ko6vhnvscriwd8n 251682 251681 2026-07-31T16:41:49Z Njilo 1885 /* */ 251682 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი= | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სანგულე ლამიზანა]] | მონძე =[[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]] | დაბადებაშ თარიღი =[[27 გერგობათუთა]], [[1932]] | დაბადებაშ აბანი=[[დიანრა]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი =[[19 ეკენია]], [[2013]] (81 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მარიამ ლამიზანა]] | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =უპარტიე | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ2=[[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | წიმოხონი2 =[[ჯოზეფ კონომბო]] | მონძე2 =[[თომას სანკარა]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} aogh9nllhdzn6lswdcczz483ownufx6 251683 251682 2026-07-31T16:42:18Z Njilo 1885 /* */ 251683 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი= | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სანგულე ლამიზანა]] | მონძე =[[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]] | დაბადებაშ თარიღი =[[27 გერგობათუთა]], [[1932]] | დაბადებაშ აბანი=[[ტუგანი]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი =[[19 ეკენია]], [[2013]] (81 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მარიამ ლამიზანა]] | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =უპარტიე | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ2=[[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | წიმოხონი2 =[[ჯოზეფ კონომბო]] | მონძე2 =[[თომას სანკარა]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} jzpmlcllabpsssymtvrbbxxog8k2u5q 251684 251683 2026-07-31T16:42:46Z Njilo 1885 /* */ 251684 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი= | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა =Signature of Saye Zerbo.png | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სანგულე ლამიზანა]] | მონძე =[[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]] | დაბადებაშ თარიღი =[[27 გერგობათუთა]], [[1932]] | დაბადებაშ აბანი=[[ტუგანი]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი =[[19 ეკენია]], [[2013]] (81 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მარიამ ლამიზანა]] | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =უპარტიე | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ2=[[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | წიმოხონი2 =[[ჯოზეფ კონომბო]] | მონძე2 =[[თომას სანკარა]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 0zksc7exy4jh5xbpvieuelgi8zqfisc 251685 251684 2026-07-31T16:43:13Z Njilo 1885 /* */ 251685 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი= | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა =Signature of Saye Zerbo.png | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სანგულე ლამიზანა]] | მონძე =[[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]] | დაბადებაშ თარიღი =[[27 გერგობათუთა]], [[1932]] | დაბადებაშ აბანი=[[ტუგანი]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი =[[19 ეკენია]], [[2013]] (81 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =უპარტიე | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ2=[[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | წიმოხონი2 =[[ჯოზეფ კონომბო]] | მონძე2 =[[თომას სანკარა]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} pmjhvgzwru069guus83k82tlpqgrhgl 251686 251685 2026-07-31T16:43:24Z Njilo 1885 /* */ 251686 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი= | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა =Signature of Saye Zerbo.png | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სანგულე ლამიზანა]] | მონძე =[[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]] | დაბადებაშ თარიღი =[[27 გერგობათუთა]], [[1932]] | დაბადებაშ აბანი=[[ტუგანი]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი =[[19 ეკენია]], [[2013]] (81 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ2=[[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | წიმოხონი2 =[[ჯოზეფ კონომბო]] | მონძე2 =[[თომას სანკარა]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 40542xwub5pzh0fkflu2lybv5zwleoz 251687 251686 2026-07-31T16:44:02Z Njilo 1885 /* */ 251687 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი= | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა =Signature of Saye Zerbo.png | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სანგულე ლამიზანა]] | მონძე =[[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]] | დაბადებაშ თარიღი =[[27 გერგობათუთა]], [[1932]] | დაბადებაშ აბანი=[[ტუგანი]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი =[[19 ეკენია]], [[2013]] (81 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[სენ-სირი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ2=[[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | წიმოხონი2 =[[ჯოზეფ კონომბო]] | მონძე2 =[[თომას სანკარა]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} ihf07v58w2v38byd3mcd800w53s7u3r 251688 251687 2026-07-31T16:46:30Z Njilo 1885 /* */ 251688 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი= | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა =Signature of Saye Zerbo.png | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სანგულე ლამიზანა]] | მონძე =[[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]] | დაბადებაშ თარიღი =[[27 გერგობათუთა]], [[1932]] | დაბადებაშ აბანი=[[ტუგანი]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი =[[19 ეკენია]], [[2013]] (81 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[სენ-სირი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ2=[[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | წიმოხონი2 =[[ჯოზეფ კონომბო]] | მონძე2 =[[თომას სანკარა]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''სეი ზერბო''' (დ. [[27 მარაშინათუთა]], [[1932]] ღ. [[19 ეკენია]], [[2013]]) ბურკინა-ფასოარი ოურდუმე მოღალე დო პოლიტიკოსი, [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]შ (ასეიან [[ბურკინა-ფასო]]) მასუმა პრეზიდენტი 1980-1982 წანეფს. ic5n1jlxnlep2feugv0yz793zr80u0x 251689 251688 2026-07-31T16:47:04Z Njilo 1885 /* */ 251689 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი= | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა =Signature of Saye Zerbo.png | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სანგულე ლამიზანა]] | მონძე =[[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]] | დაბადებაშ თარიღი =[[27 გერგობათუთა]], [[1932]] | დაბადებაშ აბანი=[[ტუგანი]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი =[[19 ეკენია]], [[2013]] (81 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[სენ-სირი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ2=[[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | წიმოხონი2 =[[ჯოზეფ კონომბო]] | მონძე2 =[[თომას სანკარა]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''სეი ზერბო''' (დ. [[27 მარაშინათუთა]], [[1932]] — ღ. [[19 ეკენია]], [[2013]]) — ბურკინა-ფასოარი ოურდუმე მოღალე დო პოლიტიკოსი, [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]შ (ასეიან [[ბურკინა-ფასო]]) მასუმა პრეზიდენტი 1980-1982 წანეფს. i56o88nz84olp9cxclgsgpcbaxyih45 251690 251689 2026-07-31T16:55:13Z Njilo 1885 /* */ 251690 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი= | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა =Signature of Saye Zerbo.png | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სანგულე ლამიზანა]] | მონძე =[[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]] | დაბადებაშ თარიღი =[[27 გერგობათუთა]], [[1932]] | დაბადებაშ აბანი=[[ტუგანი]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი =[[19 ეკენია]], [[2013]] (81 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[სენ-სირი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ2=[[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | წიმოხონი2 =[[ჯოზეფ კონომბო]] | მონძე2 =[[თომას სანკარა]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''სეი ზერბო''' (დ. [[27 მარაშინათუთა]], [[1932]] — ღ. [[19 ეკენია]], [[2013]]) — ბურკინა-ფასოარი ოურდუმე მოღალე დო პოლიტიკოსი, [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]შ (ასეიან [[ბურკინა-ფასო]]) მასუმა პრეზიდენტი 1980-1982 წანეფს. გურაფულენდჷ [[სენ-სირი]]შ ოურდუმე აკადემიას დო ოკათუდჷ საფრანგეთიშ აკოანჯარაფილ ნძალეფს. მონაწილენდჷ [[ინდოჩინეთიშ მაართა ლჷმა]]ს დო [[ალჟირიშ ლჷმა]]ს. 1960 წანას ჟიმოლენ ვოლტაქ მიპალჷ ზოხორინელობა საფრანგეთშე. ჸათეშ უკულ, 1961 წანას, ზერბოქ ქაკათჷ ჟიმოლენ ვოლტაშ არმიას. [[სანგულე ლამიზანა]]შ მართუალაშ ბორჯის, ზერბოს უკებუდჷ გალენურ საქვარეფიშ მინისტრიშ პოსტი 1974-1976 წანეფს. თინა თაშნეშე ნინალენდჷ ოთოლორე სააგენტოშ დუდმახვენჯო. 7rpmwll1cjcvzrcbtjqjxoeac1ef8i1 251691 251690 2026-07-31T17:00:17Z Njilo 1885 /* */ 251691 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი= | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა =Signature of Saye Zerbo.png | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სანგულე ლამიზანა]] | მონძე =[[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]] | დაბადებაშ თარიღი =[[27 გერგობათუთა]], [[1932]] | დაბადებაშ აბანი=[[ტუგანი]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი =[[19 ეკენია]], [[2013]] (81 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[სენ-სირი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ2=[[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | წიმოხონი2 =[[ჯოზეფ კონომბო]] | მონძე2 =[[თომას სანკარა]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''სეი ზერბო''' (დ. [[27 მარაშინათუთა]], [[1932]] — ღ. [[19 ეკენია]], [[2013]]) — ბურკინა-ფასოარი ოურდუმე მოღალე დო პოლიტიკოსი, [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]შ (ასეიან [[ბურკინა-ფასო]]) მასუმა პრეზიდენტი 1980-1982 წანეფს. გურაფულენდჷ [[სენ-სირი]]შ ოურდუმე აკადემიას დო ოკათუდჷ საფრანგეთიშ აკოანჯარაფილ ნძალეფს. მონაწილენდჷ [[ინდოჩინეთიშ მაართა ლჷმა]]ს დო [[ალჟირიშ ლჷმა]]ს. 1960 წანას ჟიმოლენ ვოლტაქ მიპალჷ ზოხორინელობა საფრანგეთშე. ჸათეშ უკულ, 1961 წანას, ზერბოქ ქაკათჷ ჟიმოლენ ვოლტაშ არმიას. [[სანგულე ლამიზანა]]შ მართუალაშ ბორჯის, ზერბოს უკებუდჷ გალენურ საქვარეფიშ მინისტრიშ პოსტი 1974-1976 წანეფს. თინა თაშნეშე ნინალენდჷ ოურდუმე ოთოლორე სააგენტოშ დირექტორო. 1980 წანაშ 25 გერგობათუთას, ზერბოქ მანწყუ სახენწჷფო გინორთა, ქუდახუ ლამიზანაშ თარობა დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა. ზერბოქ გაუქვჷ 1977 წანას მეღებულ კონსტიტუცია. ზერბოშ ჸათე მოქმედალას და ხეშულობაშ ხეშა ეშაჸოთამას, ნძალიერო ოპონირენდეს პროფრსხუეფი. 1982 წანაშ 7 გერგობათუთას, მინწყუ ახალ სახენწჷფო გინორთაქ, ნამუშ შედეგო ზერბო ქუდახუეს. ქიანაშ გეჸვენჯი პრეზიდენტო გინირთჷ [[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]]ქ. pmy4imwr0ufc2a5wuw1x6r4u6c1ci3n 251692 251691 2026-07-31T17:03:26Z Njilo 1885 /* */ 251692 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი= | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა =Signature of Saye Zerbo.png | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სანგულე ლამიზანა]] | მონძე =[[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]] | დაბადებაშ თარიღი =[[27 გერგობათუთა]], [[1932]] | დაბადებაშ აბანი=[[ტუგანი]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი =[[19 ეკენია]], [[2013]] (81 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[სენ-სირი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ2=[[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | წიმოხონი2 =[[ჯოზეფ კონომბო]] | მონძე2 =[[თომას სანკარა]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''სეი ზერბო''' (დ. [[27 მარაშინათუთა]], [[1932]] — ღ. [[19 ეკენია]], [[2013]]) — ბურკინა-ფასოარი ოურდუმე მოღალე დო პოლიტიკოსი, [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]შ (ასეიან [[ბურკინა-ფასო]]) მასუმა პრეზიდენტი 1980-1982 წანეფს. გურაფულენდჷ [[სენ-სირი]]შ ოურდუმე აკადემიას დო ოკათუდჷ საფრანგეთიშ აკოანჯარაფილ ნძალეფს. მონაწილენდჷ [[ინდოჩინეთიშ მაართა ლჷმა]]ს დო [[ალჟირიშ ლჷმა]]ს. 1960 წანას ჟიმოლენ ვოლტაქ მიპალჷ ზოხორინელობა საფრანგეთშე. ჸათეშ უკულ, 1961 წანას, ზერბოქ ქაკათჷ ჟიმოლენ ვოლტაშ არმიას. [[სანგულე ლამიზანა]]შ მართუალაშ ბორჯის, ზერბოს უკებუდჷ გალენურ საქვარეფიშ მინისტრიშ პოსტი 1974-1976 წანეფს. თინა თაშნეშე ნინალენდჷ ოურდუმე ოთოლორე სააგენტოშ დირექტორო. 1980 წანაშ 25 გერგობათუთას, ზერბოქ მანწყუ სახენწჷფო გინორთა, ქუდახუ ლამიზანაშ თარობა დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა. ზერბოქ გაუქვჷ 1977 წანას მეღებულ კონსტიტუცია. ზერბოშ ჸათე მოქმედალას და ხეშულობაშ ხეშა ეშაჸოთამას, ნძალიერო ოპონირენდეს პროფრსხუეფი. 1982 წანაშ 7 გერგობათუთას, მინწყუ ახალ სახენწჷფო გინორთაქ, ნამუშ შედეგო ზერბო ქუდახუეს. ქიანაშ გეჸვენჯი პრეზიდენტო გინირთჷ [[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]]ქ, ნამუთ 1983 წანას ქეგთარაგუ [[თომას სანკარა]]ქ. 1984 წანას, ქოთ ზერბო დო ქოთ ლამიზანა გასამართეს. ზერბოს ქეკადვეს შხვადოშხვა დანაშურეფ დო გეგშუღეს 15 წანათ ჯიხას დოხუნაშ განჩინება. ჯიხას დოხუნაშ ბირჯის, ზერბოქ ქირსიანობა მიღჷ. 1985 წანაშ მარაშინათუთას ზერბოშ ჯიხაშე გადუდიშულეს. 7ku01v1eh81eviyq6pnih2firw48hkb 251693 251692 2026-07-31T17:05:24Z Njilo 1885 /* */ 251693 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი= | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა =Signature of Saye Zerbo.png | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სანგულე ლამიზანა]] | მონძე =[[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]] | დაბადებაშ თარიღი =[[27 გერგობათუთა]], [[1932]] | დაბადებაშ აბანი=[[ტუგანი]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი =[[19 ეკენია]], [[2013]] (81 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[სენ-სირი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ2=[[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | წიმოხონი2 =[[ჯოზეფ კონომბო]] | მონძე2 =[[თომას სანკარა]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''სეი ზერბო''' (დ. [[27 მარაშინათუთა]], [[1932]] — ღ. [[19 ეკენია]], [[2013]]) — ბურკინა-ფასოარი ოურდუმე მოღალე დო პოლიტიკოსი, [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]შ (ასეიან [[ბურკინა-ფასო]]) მასუმა პრეზიდენტი 1980-1982 წანეფს.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> გურაფულენდჷ [[სენ-სირი]]შ ოურდუმე აკადემიას დო ოკათუდჷ საფრანგეთიშ აკოანჯარაფილ ნძალეფს. მონაწილენდჷ [[ინდოჩინეთიშ მაართა ლჷმა]]ს დო [[ალჟირიშ ლჷმა]]ს. 1960 წანას ჟიმოლენ ვოლტაქ მიპალჷ ზოხორინელობა საფრანგეთშე. ჸათეშ უკულ, 1961 წანას, ზერბოქ ქაკათჷ ჟიმოლენ ვოლტაშ არმიას. [[სანგულე ლამიზანა]]შ მართუალაშ ბორჯის, ზერბოს უკებუდჷ გალენურ საქვარეფიშ მინისტრიშ პოსტი 1974-1976 წანეფს. თინა თაშნეშე ნინალენდჷ ოურდუმე ოთოლორე სააგენტოშ დირექტორო.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> 1980 წანაშ 25 გერგობათუთას, ზერბოქ მანწყუ სახენწჷფო გინორთა, ქუდახუ ლამიზანაშ თარობა დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა. ზერბოქ გაუქვჷ 1977 წანას მეღებულ კონსტიტუცია. ზერბოშ ჸათე მოქმედალას და ხეშულობაშ ხეშა ეშაჸოთამას, ნძალიერო ოპონირენდეს პროფრსხუეფი. 1982 წანაშ 7 გერგობათუთას, მინწყუ ახალ სახენწჷფო გინორთაქ, ნამუშ შედეგო ზერბო ქუდახუეს. ქიანაშ გეჸვენჯი პრეზიდენტო გინირთჷ [[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]]ქ, ნამუთ 1983 წანას ქეგთარაგუ [[თომას სანკარა]]ქ. 1984 წანას, ქოთ ზერბო დო ქოთ ლამიზანა გასამართეს. ზერბოს ქეკადვეს შხვადოშხვა დანაშურეფ დო გეგშუღეს 15 წანათ ჯიხას დოხუნაშ განჩინება. ჯიხას დოხუნაშ ბირჯის, ზერბოქ ქირსიანობა მიღჷ. 1985 წანაშ მარაშინათუთას ზერბოშ ჯიხაშე გადუდიშულეს.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> == სქოლიო == <references/> puanrviw9zxhsdj3j2gtvlpbfnfuu81 251694 251693 2026-07-31T17:08:11Z Njilo 1885 251694 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი= | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა =Signature of Saye Zerbo.png | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სანგულე ლამიზანა]] | მონძე =[[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]] | დაბადებაშ თარიღი =[[27 გერგობათუთა]], [[1932]] | დაბადებაშ აბანი=[[ტუგანი]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი =[[19 ეკენია]], [[2013]] (81 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[სენ-სირი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ2=[[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | წიმოხონი2 =[[ჯოზეფ კონომბო]] | მონძე2 =[[თომას სანკარა]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''სეი ზერბო''' (დ. [[27 მარაშინათუთა]], [[1932]] — ღ. [[19 ეკენია]], [[2013]]) — ბურკინა-ფასოარი ოურდუმე მოღალე დო პოლიტიკოსი, [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]შ (ასეიან [[ბურკინა-ფასო]]) მასუმა პრეზიდენტი 1980-1982 წანეფს.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> გურაფულენდჷ [[სენ-სირი]]შ ოურდუმე აკადემიას დო ოკათუდჷ საფრანგეთიშ აკოანჯარაფილ ნძალეფს. მონაწილენდჷ [[ინდოჩინეთიშ მაართა ლჷმა]]ს დო [[ალჟირიშ ლჷმა]]ს. 1960 წანას ჟიმოლენ ვოლტაქ მიპალჷ ზოხორინელობა საფრანგეთშე. ჸათეშ უკულ, 1961 წანას, ზერბოქ ქაკათჷ ჟიმოლენ ვოლტაშ არმიას. [[სანგულე ლამიზანა]]შ მართუალაშ ბორჯის, ზერბოს უკებუდჷ გალენურ საქვარეფიშ მინისტრიშ პოსტი 1974-1976 წანეფს. თინა თაშნეშე ნინალენდჷ ოურდუმე ოთოლორე სააგენტოშ დირექტორო.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> 1980 წანაშ 25 გერგობათუთას, ზერბოქ მანწყუ სახენწჷფო გინორთა, ქუდახუ ლამიზანაშ თარობა დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა. ზერბოქ გაუქვჷ 1977 წანას მეღებულ კონსტიტუცია. ზერბოშ ჸათე მოქმედალას და ხეშულობაშ ხეშა ეშაჸოთამას, ნძალიერო ოპონირენდეს პროფრსხუეფი. 1982 წანაშ 7 გერგობათუთას, მინწყუ ახალ სახენწჷფო გინორთაქ, ნამუშ შედეგო ზერბო ქუდახუეს. ქიანაშ გეჸვენჯი პრეზიდენტო გინირთჷ [[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]]ქ, ნამუთ 1983 წანას ქეგთარაგუ [[თომას სანკარა]]ქ. 1984 წანას, ქოთ ზერბო დო ქოთ ლამიზანა გასამართეს. ზერბოს ქეკადვეს შხვადოშხვა დანაშურეფ დო გეგშუღეს 15 წანათ ჯიხას დოხუნაშ განჩინება. ჯიხას დოხუნაშ ბირჯის, ზერბოქ ქირსიანობა მიღჷ. 1985 წანაშ მარაშინათუთას ზერბოშ ჯიხაშე გადუდიშულეს.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> == სქოლიო == <references/> [[კატეგორია:დუნაბადი 1932]] [[კატეგორია:ნაღურა 2013]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოარი ოურდუმე მოღალეეფი]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოარი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრეფი]] [[კატეგორია:ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტეფი]] nzimwo8ipel4r3js0q1x7pljxwh9led 251695 251694 2026-07-31T21:06:51Z Narazeni 826 251695 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი= | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა =Signature of Saye Zerbo.png | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სანგულე ლამიზანა]] | მონძე =[[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]] | დაბადებაშ თარიღი ={{დაბადებაშ თარიღი|27|11|1932}} | დაბადებაშ აბანი=[[ტუგანი]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი ={{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2013|9|19|1932|11|27}} | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[სენ-სირი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ2=[[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | წიმოხონი2 =[[ჯოზეფ კონომბო]] | მონძე2 =[[თომას სანკარა]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''სეი ზერბო''' (დ. [[27 მარაშინათუთა]], [[1932]] — ღ. [[19 ეკენია]], [[2013]]) — ბურკინა-ფასოარი ოურდუმე მოღალე დო პოლიტიკოსი, [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]შ (ასეიან [[ბურკინა-ფასო]]) მასუმა პრეზიდენტი 1980-1982 წანეფს.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> გურაფულენდჷ [[სენ-სირი]]შ ოურდუმე აკადემიას დო ოკათუდჷ საფრანგეთიშ აკოანჯარაფილ ნძალეფს. თაშნეშე [[ინდოჩინეთიშ მაართა ლჷმა]]შ დო [[ალჟირიშ ლჷმა]]შ მაკათურ რე. [[1960]] წანას ჟიმოლენ ვოლტაქ მიპალჷ ზოხორინალა საფრანგეთშე. ჸათეშ უკულ, [[1961]] წანას, ზერბოქ ქაკათჷ ჟიმოლენ ვოლტაშ არმიას. [[სანგულე ლამიზანა]]შ გამაგალაშ ბორჯის, ზერბოს უკებუდჷ გალენურ საქვარეფიშ მინისტრიშ პოსტ [[1974]]-[[1976]] წანეფს. თინა თაშნეშე ნინალენდჷ ოურდუმე ოთოლორე სააგენტოშ დირექტორო.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> [[1980]] წანაშ 25 გერგობათუთას, ზერბოქ მანწყჷ სახენწჷფო გინორთა, ქუდახჷ ლამიზანაშ თარობა დო ხეშუულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა. ზერბოქ გაუქვჷ [[1977]] წანას მეღებულ კონსტიტუცია. ზერბოშ ჸათე მოქმედალას და ხეშუულობაშ ხეშა ეშაჸოთამას, ნძალიერო ოპონირენდეს პროფრსხუეფი. [[1982]] წანაშ 7 გერგობათუთას, მინწყჷ ახალ სახენწჷფო გინორთაქ, ნამუშ შედეგო ზერბო ქუდახუეს. ქიანაშ გეჸვენჯ პრეზიდენტო გინირთჷ [[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]]ქ, ნამუთ [[1983]] წანას ქეგთარაგჷ [[თომას სანკარა]]ქ. [[1984]] წანას, ქოთ ზერბო დო ქოთ ლამიზანა გასამართეს. ზერბოს ქეკადვეს შხვადოშხვა დჷნაშებუეფ დო გეგშუღეს 15 წანათ ხვილიშას დოხუნაშ განჩინება. ხვილიშას დოხუნაშ ბირჯის, ზერბოქ ქირსიანობა მიღჷ. [[1985]] წანაშ მარაშინათუთას ზერბო ხვილიშაშე გადუდიშულეს.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> == სქოლიო == <references/> [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოარ ოურდუმე მოღალეეფი]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოარ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრეფი]] [[კატეგორია:ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტეფი]] i8ph75mbh0occetv2ciaydb0ptiue3q 251696 251695 2026-07-31T21:07:54Z Narazeni 826 251696 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი=Saye Zerbo with U.S. ambassador (cropped).png | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა =Signature of Saye Zerbo.png | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სანგულე ლამიზანა]] | მონძე =[[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]] | დაბადებაშ თარიღი ={{დაბადებაშ თარიღი|27|11|1932}} | დაბადებაშ აბანი=[[ტუგანი]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი ={{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2013|9|19|1932|11|27}} | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[სენ-სირი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ2=[[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | წიმოხონი2 =[[ჯოზეფ კონომბო]] | მონძე2 =[[თომას სანკარა]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''სეი ზერბო''' (დ. [[27 მარაშინათუთა]], [[1932]] — ღ. [[19 ეკენია]], [[2013]]) — ბურკინა-ფასოარი ოურდუმე მოღალე დო პოლიტიკოსი, [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]შ (ასეიან [[ბურკინა-ფასო]]) მასუმა პრეზიდენტი 1980-1982 წანეფს.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> გურაფულენდჷ [[სენ-სირი]]შ ოურდუმე აკადემიას დო ოკათუდჷ საფრანგეთიშ აკოანჯარაფილ ნძალეფს. თაშნეშე [[ინდოჩინეთიშ მაართა ლჷმა]]შ დო [[ალჟირიშ ლჷმა]]შ მაკათურ რე. [[1960]] წანას ჟიმოლენ ვოლტაქ მიპალჷ ზოხორინალა საფრანგეთშე. ჸათეშ უკულ, [[1961]] წანას, ზერბოქ ქაკათჷ ჟიმოლენ ვოლტაშ არმიას. [[სანგულე ლამიზანა]]შ გამაგალაშ ბორჯის, ზერბოს უკებუდჷ გალენურ საქვარეფიშ მინისტრიშ პოსტ [[1974]]-[[1976]] წანეფს. თინა თაშნეშე ნინალენდჷ ოურდუმე ოთოლორე სააგენტოშ დირექტორო.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> [[1980]] წანაშ 25 გერგობათუთას, ზერბოქ მანწყჷ სახენწჷფო გინორთა, ქუდახჷ ლამიზანაშ თარობა დო ხეშუულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა. ზერბოქ გაუქვჷ [[1977]] წანას მეღებულ კონსტიტუცია. ზერბოშ ჸათე მოქმედალას და ხეშუულობაშ ხეშა ეშაჸოთამას, ნძალიერო ოპონირენდეს პროფრსხუეფი. [[1982]] წანაშ 7 გერგობათუთას, მინწყჷ ახალ სახენწჷფო გინორთაქ, ნამუშ შედეგო ზერბო ქუდახუეს. ქიანაშ გეჸვენჯ პრეზიდენტო გინირთჷ [[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]]ქ, ნამუთ [[1983]] წანას ქეგთარაგჷ [[თომას სანკარა]]ქ. [[1984]] წანას, ქოთ ზერბო დო ქოთ ლამიზანა გასამართეს. ზერბოს ქეკადვეს შხვადოშხვა დჷნაშებუეფ დო გეგშუღეს 15 წანათ ხვილიშას დოხუნაშ განჩინება. ხვილიშას დოხუნაშ ბირჯის, ზერბოქ ქირსიანობა მიღჷ. [[1985]] წანაშ მარაშინათუთას ზერბო ხვილიშაშე გადუდიშულეს.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> == სქოლიო == <references/> [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოარ ოურდუმე მოღალეეფი]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოარ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრეფი]] [[კატეგორია:ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტეფი]] rk9pv2ndvvh8okuwa28bhzugx1u0aen 251721 251696 2026-08-01T07:32:58Z Njilo 1885 /* */ 251721 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი=Saye Zerbo with U.S. ambassador (cropped).png | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო =სეი ზერბო 1982 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of Saye Zerbo.png | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სანგულე ლამიზანა]] | მონძე =[[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]] | დაბადებაშ თარიღი ={{დაბადებაშ თარიღი|27|11|1932}} | დაბადებაშ აბანი=[[ტუგანი]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი ={{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2013|9|19|1932|11|27}} | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[სენ-სირი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ2=[[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | წიმოხონი2 =[[ჯოზეფ კონომბო]] | მონძე2 =[[თომას სანკარა]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''სეი ზერბო''' (დ. [[27 მარაშინათუთა]], [[1932]] — ღ. [[19 ეკენია]], [[2013]]) — ბურკინა-ფასოარი ოურდუმე მოღალე დო პოლიტიკოსი, [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]შ (ასეიან [[ბურკინა-ფასო]]) მასუმა პრეზიდენტი 1980-1982 წანეფს.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> გურაფულენდჷ [[სენ-სირი]]შ ოურდუმე აკადემიას დო ოკათუდჷ საფრანგეთიშ აკოანჯარაფილ ნძალეფს. თაშნეშე [[ინდოჩინეთიშ მაართა ლჷმა]]შ დო [[ალჟირიშ ლჷმა]]შ მაკათურ რე. [[1960]] წანას ჟიმოლენ ვოლტაქ მიპალჷ ზოხორინალა საფრანგეთშე. ჸათეშ უკულ, [[1961]] წანას, ზერბოქ ქაკათჷ ჟიმოლენ ვოლტაშ არმიას. [[სანგულე ლამიზანა]]შ გამაგალაშ ბორჯის, ზერბოს უკებუდჷ გალენურ საქვარეფიშ მინისტრიშ პოსტ [[1974]]-[[1976]] წანეფს. თინა თაშნეშე ნინალენდჷ ოურდუმე ოთოლორე სააგენტოშ დირექტორო.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> [[1980]] წანაშ 25 გერგობათუთას, ზერბოქ მანწყჷ სახენწჷფო გინორთა, ქუდახჷ ლამიზანაშ თარობა დო ხეშუულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა. ზერბოქ გაუქვჷ [[1977]] წანას მეღებულ კონსტიტუცია. ზერბოშ ჸათე მოქმედალას და ხეშუულობაშ ხეშა ეშაჸოთამას, ნძალიერო ოპონირენდეს პროფრსხუეფი. [[1982]] წანაშ 7 გერგობათუთას, მინწყჷ ახალ სახენწჷფო გინორთაქ, ნამუშ შედეგო ზერბო ქუდახუეს. ქიანაშ გეჸვენჯ პრეზიდენტო გინირთჷ [[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]]ქ, ნამუთ [[1983]] წანას ქეგთარაგჷ [[თომას სანკარა]]ქ. [[1984]] წანას, ქოთ ზერბო დო ქოთ ლამიზანა გასამართეს. ზერბოს ქეკადვეს შხვადოშხვა დჷნაშებუეფ დო გეგშუღეს 15 წანათ ხვილიშას დოხუნაშ განჩინება. ხვილიშას დოხუნაშ ბირჯის, ზერბოქ ქირსიანობა მიღჷ. [[1985]] წანაშ მარაშინათუთას ზერბო ხვილიშაშე გადუდიშულეს.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> == სქოლიო == <references/> [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოარ ოურდუმე მოღალეეფი]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოარ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრეფი]] [[კატეგორია:ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტეფი]] 6i9f8pf2s3di7gc9e3wmsey86w3vph0 251723 251721 2026-08-01T07:33:49Z Njilo 1885 /* */ 251723 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი=Saye Zerbo with U.S. ambassador (cropped).png | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო =სეი ზერბო 1982 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of Saye Zerbo.png | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სანგულე ლამიზანა]] | მონძე =[[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]] | დაბადებაშ თარიღი ={{დაბადებაშ თარიღი|27|8|1932}} | დაბადებაშ აბანი=[[ტუგანი]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი ={{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2013|9|19|1932|11|27}} | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[სენ-სირი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ2=[[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | წიმოხონი2 =[[ჯოზეფ კონომბო]] | მონძე2 =[[თომას სანკარა]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''სეი ზერბო''' (დ. [[27 მარაშინათუთა]], [[1932]] — ღ. [[19 ეკენია]], [[2013]]) — ბურკინა-ფასოარი ოურდუმე მოღალე დო პოლიტიკოსი, [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]შ (ასეიან [[ბურკინა-ფასო]]) მასუმა პრეზიდენტი 1980-1982 წანეფს.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> გურაფულენდჷ [[სენ-სირი]]შ ოურდუმე აკადემიას დო ოკათუდჷ საფრანგეთიშ აკოანჯარაფილ ნძალეფს. თაშნეშე [[ინდოჩინეთიშ მაართა ლჷმა]]შ დო [[ალჟირიშ ლჷმა]]შ მაკათურ რე. [[1960]] წანას ჟიმოლენ ვოლტაქ მიპალჷ ზოხორინალა საფრანგეთშე. ჸათეშ უკულ, [[1961]] წანას, ზერბოქ ქაკათჷ ჟიმოლენ ვოლტაშ არმიას. [[სანგულე ლამიზანა]]შ გამაგალაშ ბორჯის, ზერბოს უკებუდჷ გალენურ საქვარეფიშ მინისტრიშ პოსტ [[1974]]-[[1976]] წანეფს. თინა თაშნეშე ნინალენდჷ ოურდუმე ოთოლორე სააგენტოშ დირექტორო.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> [[1980]] წანაშ 25 გერგობათუთას, ზერბოქ მანწყჷ სახენწჷფო გინორთა, ქუდახჷ ლამიზანაშ თარობა დო ხეშუულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა. ზერბოქ გაუქვჷ [[1977]] წანას მეღებულ კონსტიტუცია. ზერბოშ ჸათე მოქმედალას და ხეშუულობაშ ხეშა ეშაჸოთამას, ნძალიერო ოპონირენდეს პროფრსხუეფი. [[1982]] წანაშ 7 გერგობათუთას, მინწყჷ ახალ სახენწჷფო გინორთაქ, ნამუშ შედეგო ზერბო ქუდახუეს. ქიანაშ გეჸვენჯ პრეზიდენტო გინირთჷ [[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]]ქ, ნამუთ [[1983]] წანას ქეგთარაგჷ [[თომას სანკარა]]ქ. [[1984]] წანას, ქოთ ზერბო დო ქოთ ლამიზანა გასამართეს. ზერბოს ქეკადვეს შხვადოშხვა დჷნაშებუეფ დო გეგშუღეს 15 წანათ ხვილიშას დოხუნაშ განჩინება. ხვილიშას დოხუნაშ ბირჯის, ზერბოქ ქირსიანობა მიღჷ. [[1985]] წანაშ მარაშინათუთას ზერბო ხვილიშაშე გადუდიშულეს.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> == სქოლიო == <references/> [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოარ ოურდუმე მოღალეეფი]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოარ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრეფი]] [[კატეგორია:ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტეფი]] su8osthlszvcm9of7816lkcrbagx1kz 251724 251723 2026-08-01T07:34:19Z Njilo 1885 /* */ 251724 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი=Saye Zerbo with U.S. ambassador (cropped).png | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო =სეი ზერბო 1982 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of Saye Zerbo.png | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სანგულე ლამიზანა]] | მონძე =[[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]] | დაბადებაშ თარიღი ={{დაბადებაშ თარიღი|27|8|1932}} | დაბადებაშ აბანი=[[ტუგანი]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი ={{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2013|9|19|1932|8|27}} | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[სენ-სირი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ2=[[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | წიმოხონი2 =[[ჯოზეფ კონომბო]] | მონძე2 =[[თომას სანკარა]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''სეი ზერბო''' (დ. [[27 მარაშინათუთა]], [[1932]] — ღ. [[19 ეკენია]], [[2013]]) — ბურკინა-ფასოარი ოურდუმე მოღალე დო პოლიტიკოსი, [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]შ (ასეიან [[ბურკინა-ფასო]]) მასუმა პრეზიდენტი 1980-1982 წანეფს.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> გურაფულენდჷ [[სენ-სირი]]შ ოურდუმე აკადემიას დო ოკათუდჷ საფრანგეთიშ აკოანჯარაფილ ნძალეფს. თაშნეშე [[ინდოჩინეთიშ მაართა ლჷმა]]შ დო [[ალჟირიშ ლჷმა]]შ მაკათურ რე. [[1960]] წანას ჟიმოლენ ვოლტაქ მიპალჷ ზოხორინალა საფრანგეთშე. ჸათეშ უკულ, [[1961]] წანას, ზერბოქ ქაკათჷ ჟიმოლენ ვოლტაშ არმიას. [[სანგულე ლამიზანა]]შ გამაგალაშ ბორჯის, ზერბოს უკებუდჷ გალენურ საქვარეფიშ მინისტრიშ პოსტ [[1974]]-[[1976]] წანეფს. თინა თაშნეშე ნინალენდჷ ოურდუმე ოთოლორე სააგენტოშ დირექტორო.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> [[1980]] წანაშ 25 გერგობათუთას, ზერბოქ მანწყჷ სახენწჷფო გინორთა, ქუდახჷ ლამიზანაშ თარობა დო ხეშუულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა. ზერბოქ გაუქვჷ [[1977]] წანას მეღებულ კონსტიტუცია. ზერბოშ ჸათე მოქმედალას და ხეშუულობაშ ხეშა ეშაჸოთამას, ნძალიერო ოპონირენდეს პროფრსხუეფი. [[1982]] წანაშ 7 გერგობათუთას, მინწყჷ ახალ სახენწჷფო გინორთაქ, ნამუშ შედეგო ზერბო ქუდახუეს. ქიანაშ გეჸვენჯ პრეზიდენტო გინირთჷ [[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]]ქ, ნამუთ [[1983]] წანას ქეგთარაგჷ [[თომას სანკარა]]ქ. [[1984]] წანას, ქოთ ზერბო დო ქოთ ლამიზანა გასამართეს. ზერბოს ქეკადვეს შხვადოშხვა დჷნაშებუეფ დო გეგშუღეს 15 წანათ ხვილიშას დოხუნაშ განჩინება. ხვილიშას დოხუნაშ ბირჯის, ზერბოქ ქირსიანობა მიღჷ. [[1985]] წანაშ მარაშინათუთას ზერბო ხვილიშაშე გადუდიშულეს.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> == სქოლიო == <references/> [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოარ ოურდუმე მოღალეეფი]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოარ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრეფი]] [[კატეგორია:ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტეფი]] no9zvhd842ngpuz1z4qd117he0q8892 251725 251724 2026-08-01T07:37:52Z Njilo 1885 /* */ 251725 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი=Saye Zerbo with U.S. ambassador (cropped).png | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო =სეი ზერბო 1982 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of Saye Zerbo.png | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სანგულე ლამიზანა]] | მონძე =[[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]] | დაბადებაშ თარიღი ={{დაბადებაშ თარიღი|27|8|1932}} | დაბადებაშ აბანი=[[ტუგანი]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი ={{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2013|9|19|1932|8|27}} | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[სენ-სირი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ2=[[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | წიმოხონი2 =[[ჯოზეფ კონომბო]] | მონძე2 =[[თომას სანკარა]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''სეი ზერბო''' (დ. [[27 მარაშინათუთა]], [[1932]] — ღ. [[19 ეკენია]], [[2013]]) — ბურკინა-ფასოარი ოურდუმე მოღალე დო პოლიტიკოსი, [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]შ (ასეიან [[ბურკინა-ფასო]]) მასუმა პრეზიდენტი 1980-1982 წანეფს.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> გურაფულენდჷ [[სენ-სირი]]შ ოურდუმე აკადემიას დო ოკათუდჷ საფრანგეთიშ აკოანჯარაფილ ნძალეფს. თაშნეშე [[ინდოჩინეთიშ მაართა ლჷმა]]შ დო [[ალჟირიშ ლჷმა]]შ მაკათურ რე. [[1960]] წანას ჟიმოლენ ვოლტაქ მიპალჷ ზოხორინალა საფრანგეთშე. ჸათეშ უკულ, [[1961]] წანას, ზერბოქ ქაკათჷ ჟიმოლენ ვოლტაშ არმიას. [[სანგულე ლამიზანა]]შ გამაგალაშ ბორჯის, ზერბოს უკებუდჷ გალენურ საქვარეფიშ მინისტრიშ პოსტ [[1974]]-[[1976]] წანეფს. თინა თაშნეშე ნინალენდჷ ოურდუმე ოთოლორე სააგენტოშ დირექტორო.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> [[1980]] წანაშ 25 გერგობათუთას, ზერბოქ მანწყჷ სახენწჷფო გინორთა, ქუდახჷ ლამიზანაშ თარობა დო ხეშუულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა. ზერბოქ გაუქვჷ [[1977]] წანას მეღებულ კონსტიტუცია. ზერბოშ ჸათე მოქმედალას და ხეშუულობაშ ხეშა ეშაჸოთამას, ნძალიერო ოპონირენდეს პროფრსხუეფი. [[1982]] წანაშ 7 გერგობათუთას, მინწყჷ ახალ სახენწჷფო გინორთაქ, ნამუშ შედეგო ზერბო ქუდახუეს. ქიანაშ გეჸვენჯ პრეზიდენტო გინირთჷ [[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]]ქ, ნამუთ [[1983]] წანას ქეგთარაგჷ [[თომას სანკარა]]ქ. [[1984]] წანას, ქოთ ზერბო დო ქოთ ლამიზანა გასამართეს. ზერბოს ქეკადვეს შხვადოშხვა დჷნაშებუეფ დო გეგშუღეს 15 წანათ ხვილიშას დოხუნაშ განჩინება. ხვილიშას დოხუნაშ ბირჯის, ზერბოქ ქირსიანობა მიღჷ. [[1985]] წანაშ მარაშინათუთას ზერბო ხვილიშაშე გადუდიშულეს.<ref>{{cite web |url=https://pantheon.world/profile/person/Saye_Zerbo |title=Saye Zerbo |website=Pantheon}}</ref> ==ქოძირით თაშნეშე== * [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი]] == სქოლიო == <references/> [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოარ ოურდუმე მოღალეეფი]] [[კატეგორია:ბურკინა-ფასოარ პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრეფი]] [[კატეგორია:ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტეფი]] dranpw3ls3imtf48noyd2gm2bkygk39 10 44541 251697 2026-07-31T21:11:57Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: {{#invoke:Name in various languages|main}}<noinclude> {{documentation}} <!-- Categories go in the /doc subpage, and interwikis go in Wikidata. --> </noinclude> 251697 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Name in various languages|main}}<noinclude> {{documentation}} <!-- Categories go in the /doc subpage, and interwikis go in Wikidata. --> </noinclude> 6ye6yntknll0lzqvyzhlie6rwc5j26a 828 44542 251698 2026-07-31T21:12:57Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: local lang_mod = require('Module:Lang'); local get_args = require('Module:Arguments').getArgs; local yesno = require('Module:Yesno'); local p = {}; -- Ensure that list of names is sorted by name of language. local function sorted_pairs(t, f) local keys = {} for key in pairs(t) do table.insert(keys, key) end table.sort(keys, f) local i = 0 local iter = function () i = i + 1; if keys[i] == nil then return nil else return keys[i... 251698 Scribunto text/plain local lang_mod = require('Module:Lang'); local get_args = require('Module:Arguments').getArgs; local yesno = require('Module:Yesno'); local p = {}; -- Ensure that list of names is sorted by name of language. local function sorted_pairs(t, f) local keys = {} for key in pairs(t) do table.insert(keys, key) end table.sort(keys, f) local i = 0 local iter = function () i = i + 1; if keys[i] == nil then return nil else return keys[i], t[keys[i]] end end return iter end local function make_language_row(frame, lang_code, lang_text) local language_row = mw.html.create('tr') language_row:css{ ["text-align"] = "left" } local lang_link_wikilink = lang_mod.name_from_tag( {lang_code, ['link'] = 'yes'} ) local language_name = mw.html.create('td') local lang_name_wikitext = frame.args[lang_code .. '_display'] or lang_link_wikilink language_name:wikitext(lang_name_wikitext) language_name:addClass(frame.args[lang_code .. '_name_class'] or '') language_name:addClass(frame.args['langname_class'] or '') local language_data = mw.html.create('td') language_data:css{["padding-left"]="0.5em"} language_data:addClass(frame.args[lang_code .. '_text_class'] or '') language_data:addClass(frame.args['langtext_class'] or '') language_data:wikitext(frame:expandTemplate{ title='lang',args={lang_code, lang_text} }) language_row:node(language_name) language_row:node(language_data) return language_row end function p._main(frame) local args = get_args(frame) local float_side = args.float if float_side ~= 'left' and float_side ~= 'right' then float_side = nil end local root = mw.html.create('table') root:addClass(args.class or 'mw-collapsible') if yesno(args.collapse or true) then root:addClass("mw-collapsed") end root:css{ ["width"] = args.width or (float_side and 'auto' or '100%'), ["font-size"] = args.font_size or '88%', ["border-collapse"] = "collapse" } if float_side == 'right' then root:css{ ["float"] = "right", ["clear"] = "right", ["margin-left"] = "8px" } elseif float_side == 'left' then root:css{ ["float"] = "left", ["clear"] = "left", ["margin-right"] = "8px" } end local name_row = mw.html.create('tr') name_row:node(mw.html.create('td') :css{ ["text-align"] = "center", ["border-top"] = "0px" } :attr{["colspan"] = 2} :wikitext(args.name or '')) root:node(name_row) for k,v in sorted_pairs(args) do if lang_mod._is_ietf_tag(k) then local out = make_language_row(frame,k,v) root:node(out) end end return tostring(root); end function p.main(frame) return p._main(frame:getParent()) end return p et7k7lguevyi0003u8hgcseta17mcl2 10 44543 251699 2026-07-31T21:17:40Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: [[მოორე]] {{langi|mos|{{{1}}}}}<noinclude>{{doc|Lang/doc}}</noinclude> 251699 wikitext text/x-wiki [[მოორე]] {{langi|mos|{{{1}}}}}<noinclude>{{doc|Lang/doc}}</noinclude> i9erbc5931abkz27ypnntpiqwd9zf1t 10 44544 251700 2026-07-31T21:18:55Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: [[ფულანი|ფულა.]] {{langi|ff|{{{1}}}}}<noinclude>{{doc|Lang/doc}}</noinclude> 251700 wikitext text/x-wiki [[ფულანი|ფულა.]] {{langi|ff|{{{1}}}}}<noinclude>{{doc|Lang/doc}}</noinclude> 0s580yqi419q0tpcv59vo50nduojxvo 10 44545 251701 2026-07-31T21:20:23Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: [[დიულა ნინა|დიულა]] {{langi|dyu|{{{1}}}}}<noinclude>{{doc|Lang/doc}}</noinclude> 251701 wikitext text/x-wiki [[დიულა ნინა|დიულა]] {{langi|dyu|{{{1}}}}}<noinclude>{{doc|Lang/doc}}</noinclude> imrx9c1lgrzgefav662i2t1x9pa8bfs 0 44546 251726 2026-08-01T07:40:42Z Njilo 1885 ახალი ხასჷლა: უ 251726 wikitext text/x-wiki უ dlln83fralzs3ljcivqn4iqqe97n653 251727 251726 2026-08-01T07:41:41Z Njilo 1885 /* */ 251727 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =სეი ზერბო | სურათი=Saye Zerbo with U.S. ambassador (cropped).png | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო =სეი ზერბო 1982 წანას | ხეშმოჭარუა =Signature of Saye Zerbo.png | რანწკი = [[ბურკინა-ფასოშ პრეზიდენტი|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სანგულე ლამიზანა]] | მონძე =[[ჟან-ბატისტ უედრაოგო]] | დაბადებაშ თარიღი ={{დაბადებაშ თარიღი|27|8|1932}} | დაბადებაშ აბანი=[[ტუგანი]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი ={{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2013|9|19|1932|8|27}} | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[სენ-სირი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ2=[[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | წიმოხონი2 =[[ჯოზეფ კონომბო]] | მონძე2 =[[თომას სანკარა]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 0p0vc5ckymfd3wz59cjd3w4a0nmzgn7 251728 251727 2026-08-01T07:44:57Z Njilo 1885 /* */ 251728 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჰასტინგს ბანდა | სურათი=Dr HK Banda, first president of Malawi.jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[მალავიშ პრეზიდენტი|მალავიშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[6 კვირკვე]], [[1966]] | პოსტი დიტუ = [[24 მესი]], [[1994]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ელისაბედ II]] მუჭოთ მალავიშ დიაფალი | მონძე =[[ბაქილი მულუზი]] | დაბადებაშ თარიღი ={{დაბადებაშ თარიღი|27|8|1932}} | დაბადებაშ აბანი=[[ტუგანი]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი ={{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2013|9|19|1932|8|27}} | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[სენ-სირი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ბურკინა-ფასოშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|ჟიმოლენ ვოლტაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[25 გერგობათუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ2=[[7 გერგობათუთა]], [[1982]] | წიმოხონი2 =[[ჯოზეფ კონომბო]] | მონძე2 =[[თომას სანკარა]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 36wotqip45d0bvac4202eh5nhl4b9x5 251729 251728 2026-08-01T07:47:19Z Njilo 1885 /* */ 251729 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჰასტინგს ბანდა | სურათი=Dr HK Banda, first president of Malawi.jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[მალავიშ პრეზიდენტი|მალავიშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[6 კვირკვე]], [[1966]] | პოსტი დიტუ = [[24 მესი]], [[1994]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ელისაბედ II]], მუჭოთ მალავიშ დიაფალი | მონძე =[[ბაქილი მულუზი]] | დაბადებაშ თარიღი ={{დაბადებაშ თარიღი|27|8|1932}} | დაბადებაშ აბანი=[[ტუგანი]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი ={{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2013|9|19|1932|8|27}} | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[სენ-სირი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[მალავიშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[6 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ2=[[6 კვირკვე]], [[1966]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =მუ, მუჭოთ პრეზიდენტი | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 =[[ელისაბედ II]] | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 6uyutehcurnen03k4rioctpsct4hm1y 251730 251729 2026-08-01T07:48:31Z Njilo 1885 /* */ 251730 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჰასტინგს ბანდა | სურათი=Dr HK Banda, first president of Malawi.jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[მალავიშ პრეზიდენტი|მალავიშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[6 კვირკვე]], [[1966]] | პოსტი დიტუ = [[24 მესი]], [[1994]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ელისაბედ II]], მუჭოთ მალავიშ დიაფალი | მონძე =[[ბაქილი მულუზი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[1898]] ვარდა [[1906]] | დაბადებაშ აბანი=[[ტუგანი]], [[საფრანგეთიშ ჟიმოლენ ვოლტა|ჟიმოლენ ვოლტა]] | ღურაშ თარიღი =[[25 გერგობათუთა]], [[1997]] (91-99 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[უაგადუგუ]], [[ბურკინა-ფასო]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[სენ-სირი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[მალავიშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[6 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ2=[[6 კვირკვე]], [[1966]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =მუ, მუჭოთ პრეზიდენტი | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 =[[ელისაბედ II]] | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} s5l7ctrui16mzuy8p0s5om18fr460nt 251731 251730 2026-08-01T07:50:44Z Njilo 1885 /* */ 251731 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჰასტინგს ბანდა | სურათი=Dr HK Banda, first president of Malawi.jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[მალავიშ პრეზიდენტი|მალავიშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[6 კვირკვე]], [[1966]] | პოსტი დიტუ = [[24 მესი]], [[1994]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ელისაბედ II]], მუჭოთ მალავიშ დიაფალი | მონძე =[[ბაქილი მულუზი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[1898]] ვარდა [[1906]] | დაბადებაშ აბანი=[[კასუნგუ]], [[ბრიტანეთიშ ცენტრალური აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი =[[25 გერგობათუთა]], [[1997]] (91-99 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[იოჰანესბურგი]], [[გაუტენგი]], [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ოარ]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[File:Flag of Upper Volta.svg|25px]] [[ჟიმოლენ ვოლტაშ რესპუბლიკა]]<br>[[File:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[ბურკინა-ფასო]] | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[სენ-სირი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[მალავიშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[6 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ2=[[6 კვირკვე]], [[1966]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =მუ, მუჭოთ პრეზიდენტი | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 =[[ელისაბედ II]] | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} iufmac6x88gsivf0q22g7gj1y37neql 251732 251731 2026-08-01T07:51:50Z Njilo 1885 /* */ 251732 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჰასტინგს ბანდა | სურათი=Dr HK Banda, first president of Malawi.jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[მალავიშ პრეზიდენტი|მალავიშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[6 კვირკვე]], [[1966]] | პოსტი დიტუ = [[24 მესი]], [[1994]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ელისაბედ II]], მუჭოთ მალავიშ დიაფალი | მონძე =[[ბაქილი მულუზი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[1898]] ვარდა [[1906]] | დაბადებაშ აბანი=[[კასუნგუ]], [[ბრიტანეთიშ ცენტრალური აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი =[[25 გერგობათუთა]], [[1997]] (91-99 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[იოჰანესბურგი]], [[გაუტენგი]], [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ოარ]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[კამუზუშ მავზოლეუმი]] | მენოღალობა = | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[სენ-სირი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =[[მალავიშ კონგრესიშ პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[მალავიშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[6 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ2=[[6 კვირკვე]], [[1966]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =მუ, მუჭოთ პრეზიდენტი | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 =[[ელისაბედ II]] | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 5zsun046xkszt64i2fyuke4g1xm7o0o 251733 251732 2026-08-01T07:53:38Z Njilo 1885 /* */ 251733 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჰასტინგს ბანდა | სურათი=Dr HK Banda, first president of Malawi.jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[მალავიშ პრეზიდენტი|მალავიშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[6 კვირკვე]], [[1966]] | პოსტი დიტუ = [[24 მესი]], [[1994]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ელისაბედ II]], მუჭოთ მალავიშ დიაფალი | მონძე =[[ბაქილი მულუზი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[1898]] ვარდა [[1906]] | დაბადებაშ აბანი=[[კასუნგუ]], [[ბრიტანეთიშ ცენტრალური აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი =[[25 გერგობათუთა]], [[1997]] (91-99 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[იოჰანესბურგი]], [[გაუტენგი]], [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ოარ]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[კამუზუშ მავზოლეუმი]] | მენოღალობა = | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[ჩიკაგოშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ინდიანაშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ედინბურგიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია =[[მალავიშ კონგრესიშ პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[მალავიშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[6 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ2=[[6 კვირკვე]], [[1966]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =მუ, მუჭოთ პრეზიდენტი | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 =[[ელისაბედ II]] | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} ecz633snn272gtcfp9r0nziyuockv5a 251734 251733 2026-08-01T07:54:10Z Njilo 1885 /* */ 251734 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჰასტინგს ბანდა | სურათი=Dr HK Banda, first president of Malawi.jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[მალავიშ პრეზიდენტი|მალავიშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[6 კვირკვე]], [[1966]] | პოსტი დიტუ = [[24 მესი]], [[1994]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ელისაბედ II]], მუჭოთ მალავიშ დიაფალი | მონძე =[[ბაქილი მულუზი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[1898]] ვარდა [[1906]] | დაბადებაშ აბანი=[[კასუნგუ]], [[ბრიტანეთიშ ცენტრალური აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი =[[25 გერგობათუთა]], [[1997]] (91-99 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[იოჰანესბურგი]], [[გაუტენგი]], [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ოარ]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[კამუზუშ მავზოლეუმი]] | მენოღალობა = | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[ჩიკაგოშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ინდიანაშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ედინბურგიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პრესვიტერიანობა]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[მალავიშ კონგრესიშ პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[მალავიშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[6 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ2=[[6 კვირკვე]], [[1966]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =მუ, მუჭოთ პრეზიდენტი | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 =[[ელისაბედ II]] | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 6xtyf8h799un452fssv180h7icmn0du 251735 251734 2026-08-01T08:01:29Z Njilo 1885 /* */ 251735 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჰასტინგს ბანდა | სურათი=Dr HK Banda, first president of Malawi.jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[მალავიშ პრეზიდენტი|მალავიშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[6 კვირკვე]], [[1966]] | პოსტი დიტუ = [[24 მესი]], [[1994]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ელისაბედ II]], მუჭოთ მალავიშ დიაფალი | მონძე =[[ბაქილი მულუზი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[1898]] ვარდა [[1906]] | დაბადებაშ აბანი=[[კასუნგუ]], [[ბრიტანეთიშ ცენტრალური აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი =[[25 გერგობათუთა]], [[1997]] (91-99 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[იოჰანესბურგი]], [[გაუტენგი]], [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ოარ]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[კამუზუშ მავზოლეუმი]] | მენოღალობა = | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[ჩიკაგოშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ინდიანაშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ედინბურგიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პრესვიტერიანობა]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[მალავიშ კონგრესიშ პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[მალავიშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[6 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ2=[[6 კვირკვე]], [[1966]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =მუ, მუჭოთ პრეზიდენტი | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 =[[ელისაბედ II]] | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჰასტინგს კამუზუ ბანდა''' (დ. [[1898]] ვარდა [[1906]] ღ. [[25 გერგობათუთა]], [[1997]] მალავარი პოლიტიკოსი, [[მალავი]]შ სახენწჷფო მადუდე 1964-1994 წანეფს. 1964-1966 წანეფს უკებუდჷ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი. 1966 წანას, მალავიშ რესპუბლიკათ გოჭყაფაშ უკულ, გინირთჷ ქიანაშ მაართა პრეზიდენტო. mrojr777zpucakmcc80lukbyk565x0c 251736 251735 2026-08-01T08:01:59Z Njilo 1885 /* */ 251736 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჰასტინგს ბანდა | სურათი=Dr HK Banda, first president of Malawi.jpg | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო = | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[მალავიშ პრეზიდენტი|მალავიშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[6 კვირკვე]], [[1966]] | პოსტი დიტუ = [[24 მესი]], [[1994]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ელისაბედ II]], მუჭოთ მალავიშ დიაფალი | მონძე =[[ბაქილი მულუზი]] | დაბადებაშ თარიღი =[[1898]] ვარდა [[1906]] | დაბადებაშ აბანი=[[კასუნგუ]], [[ბრიტანეთიშ ცენტრალური აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი =[[25 გერგობათუთა]], [[1997]] (91-99 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[იოჰანესბურგი]], [[გაუტენგი]], [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ოარ]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[კამუზუშ მავზოლეუმი]] | მენოღალობა = | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[ჩიკაგოშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ინდიანაშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ედინბურგიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პრესვიტერიანობა]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[მალავიშ კონგრესიშ პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[მალავიშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[6 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ2=[[6 კვირკვე]], [[1966]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =მუ, მუჭოთ პრეზიდენტი | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 =[[ელისაბედ II]] | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჰასტინგს კამუზუ ბანდა''' (დ. [[1898]] ვარდა [[1906]] — ღ. [[25 გერგობათუთა]], [[1997]]) — მალავარი პოლიტიკოსი, [[მალავი]]შ სახენწჷფო მადუდე 1964-1994 წანეფს. 1964-1966 წანეფს უკებუდჷ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი. 1966 წანას, მალავიშ რესპუბლიკათ გოჭყაფაშ უკულ, გინირთჷ ქიანაშ მაართა პრეზიდენტო. mhy8yalxe80m6gbdk70wspgyo0p5hk5