ვიკიპედია xmfwiki https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%B7%E1%83%9A%E1%83%90 MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter მედია სპეციალური განხილვა მომხმარებელი მომხმარებლის განხილვა ვიკიპედია ვიკიპედია სხუნუა ფაილი ფაილის განხილვა მედიავიკი მედიავიკის განხილვა თარგი თარგის განხილვა დახმარება დახმარების განხილვა კატეგორია კატეგორიის განხილვა TimedText TimedText talk მოდული მოდულის განხილვა Event Event talk 0 4111 251842 251717 2026-08-04T05:22:07Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251842 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |პოსტი =[[იმპერატორი]] |ორგანიზაცია =[[რომი]]შ |შილა = |შილაშ ზჷმა = |შილაშ მუკნაჭარა = |შანი =Aquila Romana.png |შანიშ ზჷმა =150პქ |შანიშ მუკნაჭარა =[[აკვილა (შტანდარტი)|რომიშ აკვილა]] |ოდაბადური ჯოხო ={{lang-la|Imperator Romanus}} |სურათი =Augusto di pirma porta, inv. 2290, 02.JPG |პოსტიშ პიჯი = |პოსტიშ დაკება = |მემართუაშ სტილი =[[პრინციპატი|Princeps]] (284 წანაშახ)<br>[[დომინატი|Dominus]] (284 წანაშე) |ტიპი = |სტატუსი = |კუნტას = |მაკათური = |ანგარიშვალდვალირი რე = |რეზიდენცია = |ოლქი = |წჷმმარინაფალი = |პოსტიშა გემარინაფალი =მონძალათ [[ჯვეშრომაუყლი არმია|არმიაშ]] ალობათ |გემარინაფალიშ პოსტი = |ხანიშ განწეობა =ირიათონი |წიმოხონი =[[რომიშ რესპუბლიკა]]შ [[მაჟირა ტრიუმვირატი|ტრიუმვირატი]] |დირსხუ =[[16 ღურთუთა]], [[ჯვ. წ. 27]] |დჷმარსხუაფალი = |მაართა პოსტის =[[ოქტავიანე ავგუსტუსი]] |გეუქვუ =[[4 ეკენია]], [[476]] წანა |აკიდგინჷ= |ბოლო პოსტის =[[თეოდოსიუს I]] (რომიშ იმპერია)<br>[[რომულუს ავგუსტულუსი]] (ბჟადალი რომიშ იმპერია) |მონძე = |წორომოხვარე = |ხელფასი = |ვებ-ხასჷლა = }} [[ფაილი:Statue-Augustus.jpg|thumbnail|200px|right|[[ავგუსტუსი]], რომიშ მაართა იმპერატორი]] ტიტული '''რომიშ იმპერატორი''' გარკვიებული სმებათ ალმახანური ჩინება რე დო აკმაშქვანს პოსტის, ნამუთ უკინებჷდეს თი კათას, მიქჷთ [[რომიშ იმპერია]]შ ხემანჭუაფაშ ოდუდეშა მოულა მიხუჯესჷნ. რომიშ იმპერიაქ გევითარჷ [[რომიშ რესპუბლიკა]]შე, თიშ უკული, მუთ დომინანტური როლი დეკინჷ [[ევროპა]]ს დო მუშო დჷმახასიათაფალქ გინირთჷ ართპიჯუანულ დუდალაქ, "სენატიშ დო რომიშ მენოღალეეფიშ" მანგიორო. [[ავგუსტუსი]]ქ, რომიშ პირველ იმპერატორქ ორდო სქილადირი რომიშ მაგისტრატიშ ხემანჭუაფა მუშ ხეშა გეჭოფუ დო რინელი ტიტული "Princeps Senatus" (სენატიშ პირველი პიჯი) გეჭოფჷ დუდშა. დუდალაშ თე სტილი, ნამუქჷთ დოხოლაფირო 300 წანას გეგინძორჷნ, "პრინციპატო" რე ჩინებული. ზიტყვა "იმპერატორიშ" ალმახანური შანულობა მოურს თე ჯოხოდვალაშ ტიტულშე, ნამუსჷთ არმია წჷმოძინელ გენერალს არზენდჷნ. ტერმინი "იმპერატორი" თეხანო შანენს რომიშ იმპერიაშ მადუდეს. ახ. წ. [[III ოშწანურა]]ს [[მასუმა ოშწანურაშ კრიზისი]]შ უკული, [[დიოკლეტიანე]]ქ იმპერიული დუდალაშ ახალ მანერას ფორმალური დო უმოსი მიკმაჭოფალი ანგარია (იერი) ქიმეჩჷ, [[დომინატი]]შ პერიოდიშ ფორმირაფათ. იმპერატორიშ პერსონას უმოს ღოზგოსუმალირ ავტორიტეტიქ ქიმიაჩჷ, თის მიოწურუანდეს 'Dominus Noster'-შ ('ჩქინი მეუფე') ჯოხოთ. დიოკლეტიანეშე მოჸუნაფილი შხირას მუდგაზმარენ ართხანური იმპერატორი დუდენდჷ იმპერიას, მუშ გეშათ იმპერიაშ ასმანცხვარი (უკიდეგანო) ტერიტორიეფი ირცუაფუდჷ. [[395]] წანაშ უკული დო [[თეოდოსიუს I]]-შ ღურათ იმპერიაქ უმოს გჷმოკვათილო გირთჷ [[ბჟადალ რომიშ იმპერია|ბჟადალ]] დო [[ბჟაეიოლ რომიშ იმპერია|ბჟაეიოლ]] ნორთეფო, მარა თე დორთუალა ოფიციალური დიო ვა რდჷ დო ბჟაეიოლ იმპერიაშ იმპერატორს შხირას უღუდჷ გულა ბჟადალ ნორთიშა. ბჟადალიშ იმპერიას გჷშაკერძაფილო მონკა პერიოდიქ გეუდირთჷ 395 წანაშ უკული დო საბოლათ აკოცჷ [[455]] წანას. ეკონია ბჟადალიშ იმპერატორქ [[476]] წანას, გინოდირთჷ ოიმპერატორე ხვისტაშე, მუშ გეშათ ბჟადალიშ ტერიტორიეფშე ნებეფს ბჟაეიოლიშ იმპერია იჩემენდჷ. ბჟაეიოლიშ იმპერიაქ სქილადა გაგინძორჷ [[1453]] წანაშახ, [[ოსმალეთიშ იმპერია|ოსმალეთიშ თურქეფშე]] [[კონსტანტინოპოლი]]შ ეჭოფუაშახ. == პრინციპატი == === იულიუს-კლავდიუსეფიშ დინასტია === {| class="wikitable" |- !rowspan=1 width="180"| ჯოხო !rowspan=1 width="100"| დაბადება !rowspan=1 width="100"| დუდალა !rowspan=1 width="190"| მონძალაშ ნება !rowspan=1 width="100"| პორტრეტი !rowspan=1 width="140"| ღურა |- | '''[[ოქტავიანე ავგუსტუსი]]''' <br /> <small>CAESAR DIVI FILIVS '''AVGVSTVS'''</small> | [[23 ეკენია]], [[ჯვ. წ. 63]] წანა, [[ნოლა]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | [[16 ღურთუთა]], [[ჯვ. წ. 27]] წანა - [[19 მარაშინათუთა]], [[14|14 წანა]] | გინირთჷ პირველ "დე ფაქტო" იმპერატორო [[რომიშ სენატი|სენატიშ]] მარცხებაშ გეშა. |align="center"| [[ფაილი:Aug11 01.jpg|100px]] | [[19 მარაშინათუთა]], 14 წანა <br /> შილებე ღურჷ სირჩინუშ გეშა, ვარ-და დოჸვილეს, ვარ-და დუდი დიჸვილჷ. |- | '''[[ტიბერიუსი]]''' <br /> <small>'''TIBERIVS''' CAESAR AVGVSTVS</small> | [[16 გერგობათუთა]], [[ჯვ. წ. 42]] წანა, [[რომი]] | [[19 მარაშინათუთა]], 14 წანა - [[16 მელახი]], [[37|37 წანა]] | ავგუსტუსიშ ჩილიშ, ლივიაშ სქუა პირველ გურგინუაშე, ავგუსტუსიშ სქუაჸონერი. |align="center"| [[ფაილი:(Venice) Tiberius Portrait of the 'Imperium Maius' type in Museo Archeologico Nazionale.jpg|100px]] | [[16 მელახი]], 37 წანა <br /> შილებე დოღურუ სირჩინათ, ვარ-და დოჸვილეს. |- | '''[[კალიგულა]]''' <br /> <small>'''GAIVS''' CAESAR AVGVSTVS GERMANICVS</small> | [[31 მარაშინათუთა]], [[12]] წანა, [[ანციო]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | [[18 მელახი]], [[37]] წანა - [[24 ღურთუთა]], [[41]] წანა | [[ტიბერიუსი]]შ ჯიმასქუაშ, [[გერმანიკუსი]]შ სქუა. |align="center"| [[ფაილი:Gaius Caligula Head.jpg|100px]] | [[24 ღურთუთა]], [[41]] წანა <br /> დოჸვილეს სენატორეფქ დო [[პრეტორიანელეფიშ გვარდია]]ქ. |- | '''[[კლავდიუსი]]''' <br /> <small>TIBERIVS '''CLAVDIVS''' CAESAR AVGVSTVS GERMANICVS</small> | [[1 მარაშინათუთა]], [[ჯვ. წ. 10]] წანა, [[ლუგდუნი]], [[გალეფიშ იმპერია|გალია]] | [[24 ღურთუთა]], [[41]] წანა - [[13 გჷმათუთა]], [[5]]4 წანა | [[ტიბერიუსი]]შ ჯიმასქუა, [[გერმანიკუსი]]შ ჯიმა დო [[კალიგულა]]შ ჯიმადი; იმპერატორო გჷმაცხადჷ [[პრეტორიანალეფიშ გვარდია]]ქ. |align="center"| [[ფაილი:Claudius (M.A.N. Madrid) 01.jpg|100px]] | [[13 გჷმათუთა]], 54 წანა <br /> შილებე დუჸვილუდჷკო ჩილს, [[აგრიპინა|აგრიპინა უკულაშის]] [[ნერონი]]შ საჯგიროთ. |- | '''[[ნერონი]]''' <br /> <small>'''NERO''' CLAVDIVS CAESAR AVGVSTVS GERMANICVS</small> | [[15 ქირსეთუთა]], [[37]] წანა, [[ანციო]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | [[13 გჷმათუთა]], [[54]] წანა - [[11 მანგი]], [[68]] წანა. | [[გერმანიკუსი]]შ მოთა დო [[კლავდიუსი]]შ სქუაჸონერი. |align="center"| [[ფაილი:Nero Glyptothek Munich 321.jpg|100px]] | [[11 მანგი]], [[68]] წანა <br /> დუდი დიჸვილჷ თიშ უკული, მუთ სენატიქ ოკათე ტერო გაგმაცხადჷ. |- |} === ოთხი იმპერატორიშ წანა დო ფლავიუსეფიშ დინასტია === {| class="wikitable" |- !rowspan=1 width="180"| ჯოხო !rowspan=1 width="100"| დაბადება !rowspan=1 width="100"| მართუა !rowspan=1 width="190"| მონძეობაშ ნება !rowspan=1 width="100"| პორტრეტი !rowspan=1 width="140"| ღურა |- | '''[[გალბა]]''' <br /> <small>SERVIVS '''GALBA''' IMPERATOR CAESAR AVGVSTVS</small> | [[24 ქირსეთუთა]], [[ჯვ. წ. 3]] წანა, [[ტერაცინა]]წკჷმა ხოლოს, [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | [[8 მანგი]], [[68]] წანა - [[15 ღურთუთა]], [[69]] წანა | ხემანჭუაფა აშეჸოთჷ [[ნერონი]]შ დუდიშჸვილუაშ უკული, ესპანეთიშ ლეგიონეფიშ მოხვარათ. | valign=top | [[ფაილი:Stockholm - Antikengalerie 4 - Büste Kaiser Galba.jpg|100px]] | [[15 ღურთუთა]], [[69]] წანა <br /> დოჸვილჷ [[პრეტორიანალეფიშ გვარდია]]ქ. |- | '''[[ოტონი]]''' <br /> <small>MARCVS '''OTHO''' CAESAR AVGVSTVS</small> | [[25 პირელი]], [[32]] წანა, [[ფერენტინო]], [[ეტრურია]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | [[15 ღურთუთა]], [[69]] წანა - [[16 პირელი]], 69 წანა | იმპერატორო დარინჷ [[პრეტორიანალეფიშ გვარდია]]ქ. |align="center"| [[ფაილი:Oth001.jpg|100px]] | [[16 პირელი]], წანა <br /> დუდი დიჸვილჷ [[Battle of Bedriacum]] წაგებაშ უკული. |- | '''[[ვიტელიუსი]]''' <br /> <small>AVLVS '''VITELLIVS''' GERMANICVS AVGVSTVS</small> | [[24 ეკენია]], [[15]] წანა, [[რომი]] | [[17 პირელი]], [[69]] წანა - [[20 ქირსეთუთა]], [[69]] წანა | ხემანჭუაფა აშეჸოთჷ გერმანიაშ ლეგიონეფიშ მოხვარათ. |align="center"| [[ფაილი:Aulus Vitellius (MRABASF Matritum) 01.jpg|100px]] | [[20 ქირსეთუთა]], 69 წანა <br /> დოჸვილეს [[ვესპასიანე]]შ ჯარიშკოჩეფქ. |- | '''[[ვესპასიანე]]''' <br /> <small>TITVS FLAVIVS CAESAR '''VESPASIANVS''' AVGVSTVS</small> | [[17 გერგობათუთა]], [[9]] წანა, [[Falacrina|Falacrine]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | [[1 კვირკვე]], 69 წანა - [[24 მანგი]], [[79]] წანა | ხემანჭუაფა აშეჸოთჷ ბჟაეიოლიშ ლეგიონეფიშ მოხვარათ. |align="center"| [[ფაილი:Vespasianus02 pushkin.jpg|100px]] | [[24 მანგი]], 79 წანა <br /> დოღურჷ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[ტიტუსი]]''' <br /> <small>'''TITVS''' FLAVIVS CAESAR VESPASIANVS AVGVSTVS</small> | [[30 ქირსეთუთა]], [[39]] წანა, [[რომი]] | [[24 მანგი]], [[79]] წანა - [[13 ეკენია]], [[81]] წანა | [[ვესპასიანე]]შ სქუა. |align="center"| [[ფაილი:Head Titus Glyptothek Munich 338.jpg|100px]] | [[13 ეკენია]], [[81]] წანა <br /> დოღურჷ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[დომიციანე]]''' <br /> <small>TITVS FLAVIVS CAESAR '''DOMITIANVS''' AVGVSTVS</small> | [[24 გჷმათუთა]], [[51]] წანა, [[რომი]] | [[14 ეკენია]], 81 წანა - [[18 ეკენია]], [[96]] წანა | [[ვესპასიანე]]შ სქუა |align="center"| [[ფაილი:Domitien.jpg|100px]] | [[18 ეკენია]], 96 წანა <br /> დოჸვილეს სასამართალო მოხელეეფქ. |- |} === ანტონინეფიშ დინასტია === {| class="wikitable" |- !rowspan=1 width="180"| ჯოხო !rowspan=1 width="100"| დაბადება !rowspan=1 width="100"| მართუა !rowspan=1 width="190"| მონძეობაშ ნება !rowspan=1 width="100"| პორტრეტი !rowspan=1 width="140"| ღურა |- | '''[[ნერვა]]''' <br /> <small>MARCVS COCCIEVS '''NERVA''' CAESAR AVGVSTVS, <small> | [[8 გერგობათუთა]], 30 წანა, [[ნარნი]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | [[18 ეკენია]], 96 წანა - [[27 ღურთუთა]] 98 წანა | იმპერატორო გჷმაცხადჷ [[რომიშ სენატი|სენატიქ]]. |align="center"| [[ფაილი:Nerva Tivoli Massimo.jpg|100px]] | [[27 ღურთუთა]], 98 წანა <br /> ღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[ტრაიანე]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS VLPIVS NERVA '''TRAIANVS''' AVGVSTVS</small> | [[18 ეკენია]], 53 წანა, [[იტალიკა]], [[ბეტიკა]] | [[28 ღურთუთა]], 98 წანა - [[7 მარაშინათუთა]], 117 წანა | [[ნერვა]]შ სქუჸაონერი. |align="center"| [[ფაილი:Trajan-Xanten.JPG|100px]] | [[7 მარაშინათუთა]], 117 წანა <br /> ღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[ადრიანე]]''' <br /> <small>CAESAR PVBLIVS AELIVS TRAIANVS '''HADRIANVS''' AVGVSTVS <small> | [[24 ღურთუთა]], 76 წანა, [[იტალიკა]], [[ბეტიკა]] ვარა [[რომი]] | [[11 მარაშინათუთა]], 117 წანა - [[10 კვირკვე]], 138 წანა | [[ტრაიანე]]შ სქუჸაონერი. |align="center"| [[ფაილი:(Venice) Ancient Roman busts in the Museo archeologico nazionale - Colossal head of Hadrian.jpg|100px]] | [[10 კვირკვე]], 138 წანა <br /> ღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[ანტონინუს პიუსი]]''' <br /> <small>CAESAR TITVS AELIVS HADRIANVS '''ANTONINVS''' AVGVSTVS PIVS</small> | [[19 ეკენია]], 86 წანა, [[ლანუვიუმი]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | [[10 კვირკვე]], 138 წანა - [[7 მელახი]], 161 წანა | [[ჰადრიანუსი]]შ სქუჸაონერი. |align="center"| [[ფაილი:Antoninus Pius Glyptothek Munich 337.jpg|100px]] | [[7 მელახი]], 161 წანა <br /> ღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[მარკუს ავრელიუსი]]''' <br /> <small>CAESAR '''MARCVS AVRELIVS''' ANTONINVS AVGVSTVS</small> | [[26 პირელი]], 121 წანა, [[რომი]] | [[7 მელახი]], 161 წანა - [[17 მელახი]], 180 წანა | [[ანტონინუს პიუსი]]შ სქუჸაონერი, მართუნდუ იმპერიას [[ლუციუს ვერუსი|ლუციუს ვერუსწკჷმა]] ართო 169 წანაშა. |align="center"| [[ფაილი:Marcus Aurelius Glyptothek Munich.jpg|100px]] | [[17 მელახი]], 180 წანა <br /> ღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[ლუციუს ვერუსი]]''' <br /> <small>CAESAR '''LVCIVS''' AVRELIVS '''VERVS''' AVGVSTVS</small> | [[15 ქირსეთუთა]], 130 წანა, [[რომი]] | [[7 მელახი]], 161 წანა - ? მელახი, 169 წანა | [[ანტონინუს პიუსი]]შ სქუა, მართუნდუ იმპერიას ღურაშა [[მარკუს ავრელიუსი|მარკუს ავრელიუსწკჷმა]] ართო. |align="center"| [[ფაილი:Lucius verus.jpg|100px]] | მელახი, 169 წანა <br /> ღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[კომოდუსი]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS AVRELIVS '''COMMODVS''' ANTONINVS AVGVSTVS <small> | [[31 მარაშინათუთა]], 161 წანა, [[ლანუვიუმი]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | 177 წანა - [[31 ქირსეთუთა]], 192 წანა | [[მარკუს ავრელიუსი]]შ სქუა. |align="center"| [[ფაილი:Commodus Musei Capitolini MC1120.jpg|100px]] | [[31 ქირსეთუთა]], 192 წანა <br /> დოჸვილეს სახენწჷფო ახნარებაშ ბორჯის. |} === ხუთი იმპერატორიშ წანა დო სევერუსეფიშ დინასტია === {| class="wikitable" |- !rowspan=1 width="180"| ჯოხო !rowspan=1 width="100"| დაბადება !rowspan=1 width="100"| მართუა !rowspan=1 width="190"| მონძეობაშ ნება !rowspan=1 width="100"| პორტრეტი !rowspan=1 width="140"| ღურა |- | '''[[პერტინაქსი]]''' <br /> <small>CAESAR PVBLIVS HELVIVS '''PERTINAX''' AVGVSTVS</small> | [[1 მარაშინათუთა]], 126 წანა, [[ალბა]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | [[1 ღურთუთა]], 193 წანა - [[28 მელახი]], 193 წანა | იმპერატორო გჷმაცხადჷ [[პრეტორიანალეფიშ გვარდია]]ქ. |align="center"| [[ფაილი:Alba Iulia National Museum of the Union 2011 - Possible Statue of Roman Emperor Pertinax Close Up, Apulum.JPG|100px]] | [[28 მელახი]], 193 წანა <br /> დოჸვილჷ [[პრეტორინალეფიშ გვარდია]]ქ. |- | '''[[იულიანე]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS '''DIDIVS''' SEVERVS '''IVLIANVS''' AVGVSTVS</small> | 133 წანა ვარა 137 წანა, [[მილანი]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | [[28 მელახი]], 193 წანა - [[1 მანგი]], 193 წანა | იმპერატორო გჷმაცხადჷ [[პრეტორიანალეფიშ გვარდია]]ქ. |align="center"| [[ფაილი:DidiusJulianusSest.jpg|100px]] | [[1 მანგი]], 193 წანა <br /> ღურათ დასაჯეს [[რომიშ სენატი|სენატიშ]] ზოჯუათ. |- | '''[[სეპტიმიუს სევერუსი]]''' <br /> <small>CAESAR LVCIVS '''SEPTIMIVS SEVERVS''' PERTINAX AVGVSTVS</small> | [[11 პირელი]], 145 წანა, [[ლეპტიშ მაგნა]], [[Africa Province|აფრიკა]] | [[9 პირელი]], 193 წანა - [[4 ფურთუთა]], 211 წანა | ნძალანება აშეჸოთჷ [[პანონია|პანონიაშ]] ლეგიონეფიშ მოხვარათ. |align="center"| [[ფაილი:Septimius Severus busto-Musei Capitolini.jpg|100px]] | [[4 ფურთუთა]], 211 წანა <br /> ღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[კარაკალა]]''' <br /> <small>CAESAR '''MARCVS AVRELIVS''' SEVERVS '''ANTONINVS''' PIVS AVGVSTVS</small> | [[4 პირელი]], 188 წანა, [[ლუგდუნი]], [[ლუგდუნიშ გალია]] | 198 წანა - [[8 პირელი]], 217 წანა | [[სეპტიმიუს სევერუსი]]შ სქუა. იმპერიას მართუნდუ მუამუშიწკჷმა ართო 198 წანაშე, [[გეტა]] დო სეპტიმუს სევერუსწკჷმა ართო 209 წანაშე 211 წანაშ ფურთუთაშახ, უკული - 211 წანაშე ხვალე გეტაწკჷმა ართო. |align="center"| | [[8 პირელი]], 217 წანა <br /> [[მარკუს ოპელიუს მაკრინუსი|მაკრინუსიშ]] შეთქმულებაშ მეჯინათ დოჸვილჷ ჯარიშკოჩიქ. |- | '''[[გეტა]]''' <br /> <small>CAESAR PVBLIVS SEPTIMIVS '''GETA''' AVGVSTUS</small> | [[7 მელახი]], 189 წანა, [[რომი]] | 209 წანა - [[26 ქირსეთუთა]], 211 წანა | [[სეპტიმიუს სევერუსი]]შ სქუა, იმპერიას მართუნდუ მუამუშიწკჷმა დო [[კარაკალა]]წკჷმა ართო მართუნდუ 209 წანაშე 211 წანაშ ფურთუთაშა, ხვალე კარაკალეწკჷმა ართო - 211 წანაშ ქირსეთუთაშახ. |align="center"| [[ფაილი:Geta.jpg|100px]] | [[26 ქირსეთუთა]], 211 წანა <br /> დოჸვილეს [[კარაკალა]]შ ზოჯუათ. |- | '''[[მაკრინუსი]]''' <br /> <small>MARCVS OPELLIVS SEVERVS '''MACRINVS''' AVGVSTVS PIVS FELIX</small> <br /> <br /> <br />'''[[დიადუმენიანი|დიადუმენიანწკჷმა]]''' ''ართო'' <br /><small>MARCVS OPELLIVS ANTONINVS '''DIADUMENIANUVS'''</small> | c. 165 წანა, [[შარშალი]], [[მავრიტანია]] | [[11 პირელი]], 217 წანა - [[8 პირელი]], 218 წანა | შილებე დოჸვილჷ [[კარაკალა]] დო დუდი გაგმაცხადჷ იმპერატორო, მუში სქუა [[დიადუმენიანი]] – ახალნარდი იმპერატორო 217 წანაშ მესის. |align="center"| [[ფაილი:Aureus Macrinus-RIC 0079.jpg|100px]] | [[8 მანგი]], 218 წანა <br /> ჟირხოლო დასაჯეს ღურათ ელაგაბალუსიშ სასარგებლოთ. |- | '''[[ჰელიოგაბალუსი]]''' <br /> <small>MARCVS AVRELIVS ANTONINVS AVGVSTVS</small> | c. 203 წანა, [[ჰომსი|ემესა]], [[სირია (რომიშ პროვინცია)|სირია]] | [[8 მანგი]], 218 წანა - [[11 მელახი]], 222 წანა | [[სეპტიმიუს სევერუსი]]შ ნოსაშ მოთა, [[კარაკალა]]შ უკანონო სქუა, იმპერატორო აღიარჷ სირიაშ ლეგიონეფქ. |align="center"| [[ფაილი:Bust of Elagabalus - Palazzo Nuovo - Musei Capitolini - Rome 2016 (2).jpg|100px]] | [[11 მელახი]], 222 წანა <br /> დოჸვილ [[პრეტორიანალეფიშ გვარდია]]ქ. |- | '''[[ალექსანდრე სევერუსი]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS AVRELIVS '''SEVERVS ALEXANDER''' AVGVSTVS</small> | [[1 გჷმათუთა]], 208 წანა, [[არკა]], [[იუდეა]] | [[13 მელახი]], 222 წანა - [[18 მელახი]], 235 წანა | [[სეპტიმიუს სევერუსი]]შ ნოსაშ მოთა, [[ელაგაბალუსი]]შ ჯიჯისქუა დო მონძე. |align="center"| [[ფაილი:Alexander severus.jpg|100px]] | [[18 მელახი]], 235 წანა <br /> დოჸვილჷ არმიაქ. |} === მასუმა ოშწანურაშ კრიზისი === {| class="wikitable" |- !rowspan=1 width="180"| ჯოხო !rowspan=1 width="100"| დაბადება !rowspan=1 width="100"| მართუა !rowspan=1 width="190"| მონძეობაშ ნება !rowspan=1 width="100"| პორტრეტი !rowspan=1 width="140"| ღურა |- | '''[[მაქსიმინუსი|მაქსიმინუს თრაკიალი]]''' <br /> <small>CAESAR GAIVS JVLIVS VERVS '''MAXIMINVS''' AVGVSTVS </small> | c.173 წანა, [[თრაკია]] ვარა [[მოეზია]] | [[20 მელახი]], 235 წანა - პირელი, 238 წანა | იმპერატორო გჷმაცხადჷ გერმანიაშ ლეგიონეფქ [[ალექსანდრე სევერუსი]]შ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Max thrax.jpg|100px]] | პირელი, 238 წანა <br /> დოჸვილჷ [[პრეტორიანალეფიშ გვარდია]]ქ. |- | '''[[გორდიანე I]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS ANTONIVS '''GORDIANVS''' SEMPRONIANVS AFRICANVS AVGVSTVS</small> | c. 159 წანა, [[ფრიგია]]? | [[22 მელახი]], 238 წანა - [[12 პირელი]], 238 წანა | დუდი გჷმაცხადჷ იმპერატორო [[გორდიანუს II]]-წკჷმა ართო. |align="center"| [[ფაილი:Gordianus elder pushkin.jpg|100px]] | პირელი, 238 წანა <br /> დუდი დიჸვილჷ გორდიანუს II-შ ღურაშ ამბეშ გაგებაშ უკული. |- | '''[[გორდიანე II]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS ANTONIVS '''GORDIANVS''' SEMPRONIANVS ROMANVS AFRICANVS AVGVSTVS</small> | c. 192 წანა, ? | [[22 მელახი]], 238 წანა - [[12 პირელი]], 238 წანა | დუდი გჷმაცხადჷ იმპერატორო [[გორდიანუს I]]-წკჷმა ართო. |align="center"| [[ფაილი:GordianusIIsest.jpg|100px]] | პირელი, 238 წანა <br /> დოღურუ [[მაქსიმინუსი]]შ წინაღმდეგ [[კართაგენიშ ბურჯაფი (238)|კართაგენიშ ბურჯაფის]]. |- | '''[[პუპიენუსი]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS CLODIVS '''PVPIENVS MAXIMVS''' AVGVSTVS</small> | c. 178 წანა, ? | [[22 პირელი]], 238 წანა - [[29 კვირკვე]], 238 წანა | რომიშ სენატიქ გჷმაცხადჷ იმპერატორო [[ბალბინუსი|ბალბინუსწკჷმა]] ართო; მოგვიანაფილო მართუნდუ იმპერიას ბალბინუსწკჷმა დო [[გორდიანუს III]]-წკჷმა ართო. |align="center"| [[ფაილი:Bust of Pupienus - Palazzo Nuovo - Musei Capitolini - Rome 2016.jpg|100px]] | [[29 კვირკვე]], 238 წანა <br /> დოჸვილჷ [[პრეტორიანალეფიშ გვარდია]]ქ. |- | '''[[ბალბინუსი]]''' <br /> <small>CAESAR DECIMVS CAELIVS CALVINVS BALBINVS PIVS AVGVSTVS</small> | ? | [[22 პირელი]], 238 წანა - [[29 კვირკვე]], 238 წანა | რომიშ სენატიქ გჷმაცხადჷ იმპერატორო [[პუპიენუსი|პუპიენუსწკჷმა]] ართო; მოგვიანაფილო მართუნდუ იმპერიას პუპიენუსწკჷმა დო [[გორდიანუს III]]-წკჷმა ართო. |align="center"| | [[29 კვირკვე]], 238 წანა <br /> დოჸვილჷ [[პრეტორიანალეფიშ გვარდია]]ქ. |- | '''[[გორდიანე III]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS ANTONIVS '''GORDIANVS''' AVGVSTVS</small> | [[20 ღურთუთა]], 225 წანა, [[რომი]] | [[22 პირელი]], 238 წანა - [[11 ფურთუთა]], 244 წანა | იმპერატორო გჷმოაცხადჷ [[გორდიანუს I]]-შ დო [[გორდიანუს II]]-შ მახუჯეეფქ, უკული - [[რომიშ სენატი|სენატიქ]]; იმეპრიას 238 წანაშე მართუნდუ [[პუპიენუსი|პუპიენუს]] დო [[ბალბინუსი|ბალბინუსწკჷმა]] ართო. |align="center"| [[ფაილი:Gordian iii.jpg|100px]] | [[11 ფურთუთა]], 244 წანა <br /> უჩინებუ რე, შილებე დოჸვილჷ [[ფილიპე არაბი|ფილიპე არაბიქ]]. |- | '''[[ფილიპე არაბი]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS IVLIVS '''PHILLIPVS''' AVGVSTVS</small> | c. 204 წანა, [[შაჰბა]], [[სირია (რომიშ პროვინცია)|სირია]] | ფურთუთა, 244 წანა - ეკენია/გჷმათუთა, 249 წანა | ნძალანება აშეჸოთჷ [[გორდიანუს III]]-შ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Bust_of_emperor_Philippus_Arabus_-_Hermitage_Museum.jpg|100px]] | ეკენია/გჷმათუთა, 249 წანა <br /> დოღურუ [[დეციუსი|დეციუსიშ]] წინაღმდეგ ბურჯაფი,, [[ვერონა]]წკჷმა ხოლოს. |- | '''[[დეციუსი]]''' <br /> <small>CAESAR GAIVS MESSIVS QVINTVS TRAIANVS '''DECIVS''' AVGVSTVS</small> <br /> <br /> '''[[ჰერენიუს ეტრუსკუსი]]''' ''ართო'' | c. 201 წანა, [[მარტინცი|ბუდალია]], [[პანონია]] | ეკენია/გჷმათუთა, 249 წანა - მანგი, 251 წანა | იმპერატორ გჷმაცხადეს დუნაიშ ლეგიონეფქ დო დამარცხ ფილიპე არაბი ბურჯაფის. მუში სქუა [[ჰერენიუს ეტრუსკუსი]] მართუნდუ იმპერიას მუმაწკჷმა ართო. |align="center"| [[ფაილი:Emperor Traianus Decius (Mary Harrsch).jpg|100px]] | მანგი, 251 წანა <br /> ჟირხოლო დოჸვილეს [[აბრიტუსიშ ბურჯაფი]]ს. |- | '''[[ჰოსტილიანუსი]]''' <br /> <small>CAESAR CAIVS VALENS '''HOSTILIANVS''' MESSIVS QVINTVS AVGVSTVS</small> | [[რომი]] | მანგი, 251 წანა - 251 წანა | [[დეციუსი]]შ სქუა დო [[რომიშ სენატი|სენატიშე]] აღიარაფილი მონძე. |align="center"| | ეკენია/გჷმათუთა 251 წანა <br /> ღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[ტრებონიანე]]''' <br /> <small>CAESAR GAIVS VIBIVS '''TREBONIANVS GALLVS''' AVGVSTVS</small> <br /> <br /> <br /> '''[[ვოლუსიანუსი|ვოლუსიანუსწკჷმა]]''' ''ართო'' | 206 წანა, [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | მანგი, 251 წანა - მარაშინათუთა, 253 წანა | იმპერატორო გჷმაცხადეს დუნაიშ ლეგიონეფქ [[დეციუსი]]შ ღურაშ უკული. იმპერიას მართუნდუ სქუაწკჷმა, [[ვოლუსიანუსი|ვოლუსიანუსწკჷმა]] ართო. |align="center"| [[ფაილი:Trebonianus Gallus bronze well-lit.jpg|100px]] | მარაშინათუთა 253 წანა <br /> დოჸვილეს მუშ ჯარიშკოჩეფქ [[ემილიანუსი]]შ სასარგებლოთ. |- | '''[[ემილიანუსი]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS '''AEMILIVS AEMILIANVS''' AVGVSTVS</small> | c. 207 წანა [[აფრიკა (პროვინცია)|აფრიკა]] | მარაშინათუთა, 253 წანა - გჷმათუთა, 253 წანა | იმპერატორო გჷმაცხადეს დუნაიშ ლეგიონეფქ გოთბიშ დამარცხებაშ უკული. გინირთჷ იმპერატორო [[ტრებონიანუს გალი]]შ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:AemilianusAnt.jpg|100px]] | ეკენია/გჷმათუთა, 253 წანა <br /> დოჸვილეს მუშ ჯარიშკოჩეფქ [[ვალერიანუსი]]შ სასარგებლოთ. |- | '''[[ვალერიანე]]''' <br /> <small>CAESAR PVBLIVS LICINIVS '''VALERIANVS'''AVGVSTVS</small> | c. 200 წანა | გჷმათუთა, 253 წანა - 260 წანა | იმპერატორო გჷმაცხადეს რაინიშ ლეგიონეფქ [[ტრებონიანუს გალი]]შ ღურაშ უკული. გინირთჷ იმპერატორო [[ემილიანუსი]]შ უკული. |align="center"| [[ფაილი:ValarianusIsest.jpg|100px]] | 260 წანაშ უკული <br /> ვალერიანუსი ოჭოფეს სპარსეფქ დო ტყვეობას დოღურუ. |- | '''[[გალიენუსი]]''' <br /> <small>CAESAR PVBLIVS LICINIVS EGNATIVS '''GALLIENVS''' AVGVSTVS</small> | ? | გჷმათუთა, 253 წანა - ეკენია, 268 წანა | [[ვალერიანუსი]]შ სქუა, მუწკჷმა ართო მართუნდუ 253 წანაშე. |align="center"| [[ფაილი:Gallienus.jpg|100px]] | ეკენია, 268 წანა <br /> დოჸვილეს უჩინებუ ვითარაფას. |- | '''[[კლავდიუს II]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS AVRELIVS CLAVDIVS AVGVSTVS </small> | [[10 მესი]], 213 წანა/214 წანა, [[სირმი]] | ეკენია, 268 წანა - ღურთუთა, 270 წანა | ნძალანება აშეჸოთჷ [[გალიენუსი]]შ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Antoninianus Claudius II-RIC 0137.jpg|100px]] | ღურთუთა, 270 წანა <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[კვინტილუსი]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS AVRELIVS CLAVDIVS QVINTILLVS AVGVSTVS </small> | ? , [[სირმი]] | ღურთუთა 270 წანა - 270 წანა | [[კლავდიუს II]]-შ ჯიმა, ნძალანება აშეჸოთჷ მუში ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Antoninianus Quintillus-s3243.jpg|100px]] | [[270|270 AD]] <br /> უჩინებუ რე; შილებე დოჸვილეს, ვარა დუდი დიჸვილჷ. |- | '''[[ავრელიანე]]''' <br /> <small>CAESAR LVCIVS DOMITIVS AVRELIANVS AVGVSTVS </small> | [[9 ეკენია]], 214 წანა/215 წანა , [[სირმი]] | ეკენია, 270 წანა - ეკენია, 270 წანა | იმპერატორო გჷმაცხადეს დუნაიშ ლეგიონეფქ [[კლავდიუს II]]-შ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Busto_di_Claudio_II_il_Gotico,_Brescia,_Santa_Giulia.jpg|100px]] | ეკენია, 275 წანა <br /> დოჸვილჷ [[პრეტორიანალეფიშ გვარდია]]ქ. |- | '''[[ტაციტუსი]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS CLAVDIVS TACITVS AVGVSTVS </small> | ?, [[ინტერამნა]] | [[25 ეკენია]], 275 წანა - მანგი, 276 წანა | იმპერატორო ეშაგორჷ რომიშ სენატიქ, [[ავრელიანუსი]]შ ოთირალო. |align="center"| [[ფაილი:Antoninianus Tacitus-s3315-light.jpg|100px]] | მანგი, 276 წანა <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[ფლორიანუსი]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS ANNIVS FLORIANVS AVGVSTVS </small> | ? | მანგი, 276 წანა - ეკენია? 276 წანა | შილებე [[ტაციტუსის]]შ ჯიმაჸონერი, იმპერატორო ეშაგორჷ არმიაქ. |align="center"| [[ფაილი:Antoninianus Florianus-unpub ant hercules.jpg|100px]] | ეკენია? [[276|276 AD]] <br /> დოჸვილეს მუშ ჯარიშკოჩეფქ [[პრობისი]]შ სასარგებლოთ. |- | '''[[პრობუსი]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS AVRELIVS PROBVS AVGVSTVS </small> | [[232|232 წელი]], [[სირმი]] | ეკენია? 276 წანა - ეკენია/გჷმათუთა 282 წანა | ბჟაეიოლი პროვინიეფიშ მამართვალი, იმპერატორო გჷმაცხადეს დუნაიშ ლეგიონეფქ |align="center"|[[ფაილი:Probus Musei Capitolini MC493.jpg|100px]] | ეკენია/გჷმათუთა 282 წანა <br /> დოჸვილეს მუშ ჯარიშკოჩეფქ [[კარუსი]]შ სასარგებლოთ. |- | '''[[კარუსი]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS AVRELIVS CARVS AVGVSTVS </small> | c. 230 წანა, [[ნარბონა]] | ეკენია/გჷმათუთა 282 წანა - კვირკვეშ ბოლო/მარაშინათუთაშ დაჭყაფუ 283 წანა. | ნძალანება აშეჸოთჷ [[პრობუსი]]შ ჸვილუაშა, ვარა უკული. |align="center"| [[ფაილი:Carus.jpg|100px]] | კვირკვეშ ბოლო/მარაშინათუთაშ დაჭყაფუ 283 წანა <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ (?!). |- | '''[[კარინუსი]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS AVRELIVS CARINVS AVGVSTVS </small> | ? | კვირკვეშ ბოლო/მარაშინათუთაშ დაჭყაფუ 283 წანა - 285 წანა | [[კარუსი]]შ სქუა, იმპერატორო გინირთჷ [[ნუმერიანუსი|ნუმერიანუსწკჷმა]] ართო. |align="center"| [[ფაილი:CarinusAureus.jpg|100px]] | 285 წანა <br /> დოღურუ [[დიოკლეტიანე]]შ წინაღმდეგ ბურჯაფის. |- | '''[[ნუმერიანე]]''' <br /> <small>CAESAR MARCVS AVRELIVS NVMERIVS NVMERIANVS AVGVSTVS </small> | ? | კვირკვეშ ბოლო/მარაშინათუთაშ დაჭყაფუ 283 წანა - 285 წანა? | [[კარუსი]]შ სქუა, იმპერატორო გინირთჷ [[კარინუსი|კარინუსწკჷმა]] ართო. |align="center"| | 284 წანა <br /> უჩინებუ რე; შილებე დოჸვილეს. |} == დომინატი == === ტეტრარქია & კონსტანტინიანეფიშ დინასტია === {| class="wikitable" |- !rowspan=1 width="180"| ჯოხო !rowspan=1 width="100"| დაბადება !rowspan=1 width="100"| მართუა !rowspan=1 width="190"| მონძეობაშ ნება !rowspan=1 width="100"| პორტრეტი !rowspan=1 width="140"| ღურა |- | '''[[დიოკლეტიანე]]''' <br /> <small>CAESAR GAIVS AVRELIVS VALERIVS '''DIOCLETIANVS''' AVGVSTVS</small> | c. [[22 ქირსეთუთა]], 244 წანა, [[დუკლია]], [[დალმაცია]] | [[20 გერგობათუთა]], 284 წანა - [[1 მესი]], 305 წანა | იმპერატორო გჷმაცხადჷ არმიაქ [[ნუმერიანუსი]]შ ღურაშ უკული დო მართუნდუ იმპერიას [[მაქსიმინუსი|მაქსიმინუსწკჷმა]] ართო. |align="center"| [[ფაილი:Istanbul_-_Museo_archeol._-_Diocleziano_(284-305_d.C.)_-_Foto_G._Dall'Orto_28-5-2006.jpg|100px]] | [[3 გერგობათუთა]], 311 წანა <br /> ხვისტაშე გინოდირთჷ; დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[მაქსიმინუსი]]''' <br /> <small>CAESAR GAIVS AVRELIVS VALERIVS '''MAXIMIANVS''' AVGVSTVS</small> | c. 250 წანა, [[სირმი]], [[პანონია]] | [[1 პირელი]], 286 წანა - [[1 მესი]], 305 წანა | „ავგუსტუსო“ გჷმაცხადჷ [[დიოკლეტიანე]]ქ 286 წანას. |align="center"| [[ფაილი:IMP MAXIMIANVS P AVG.gif|100px]] | 310 წანა <br /> [[დიოკლეტიანე]]წკჷმა ართო გინოდირთჷ ხვისტაშე, მარა ჟირშა ცადჷ ხვისტაშ დორთინაფა. საბოლოოთ ოჭოფუ [[კონსტანტინე დიდი|კონსტანტინე დიდიქ]] დო დუდი დაჸვილაფუ. |- | '''[[კონსტანციუს I ქლორუსი]]''' <br /> <small>CAESAR GAIVS FLAVIVS VALERIVS '''CONSTANTIVS''' AVGVSTVS</small> | [[31 მელახი]], c. 250 წანა, [[დარდანია]], [[მოეზია]] | [[1 მესი]], 305 წანა - [[25 კვირკვე]], 306 წანა | „კეისარო“ გჷმაცხადჷ [[მაქსიმიანუსი|მაქსიმიანუსიქ]] 293 წანას. |align="center"| [[ფაილი:Const.chlorus02 pushkin.jpg|100px]] | 310 წანა <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[გალერიუსი]]''' <br /> <small>CAESAR '''GALERIVS''' VALERIVS MAXIMIANVS AVGVSTVS</small> | c. 260 წანა, [[გამზიგრადი]], [[მოეზია]] | [[1 მესი]], 305 წანა - მესი 311 წანა | „კეისარო“ გჷმაცხადჷ [[დიოკლეტიანე]]ქ [[293|293 წანას]]. |align="center"| [[ფაილი:Galerius.jpg|100px]] | [[311|311 წანა]] <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[სევერუს II]]''' <br /> <small>FLAVIVS VALERIVS '''SEVERVS''' AVGVSTVS </small> | ? | ზარხული [[306|306 წანა]] - მელახი/პირელი [[307|307 წანა]] | „კეისარო“ გჷმაცხადჷ [[კონსტანციუს ქლოროსი|კონსტანციუს ქლორისიქ]] [[305|305 წანას]]. გინირთჷ „ავგუსტუსო“ [[306|306 წანას]]. |align="center"| [[ფაილი:Follis-Flavius Valerius Severus-trier RIC 650a.jpg|100px]] | [[16 ეკენია]], [[307|307 წანა]] <br /> [[მაქსენციუსი|მაქსენციუსიქ]] ოჭოფუ დო ღურათ დოსაჯჷ. |- | '''[[კონსტანტინე დიდი|კონსტანტინე I დიდი]]''' <br /> <small>CAESAR FLAVIVS '''CONSTANTINVS''' VALERIVS AVGVSTVS </small> | [[27 ფურთუთა]] c. [[272|272 წანა]], [[ნიში]], [[მოეზია]] | [[25 კვირკვე]], [[306]] - [[22 მესი]], [[337|337 წანა]] | [[კონსტანციუს ქლოროსი]]შ სქუა, გჷმაცხადეს იმპერატორო მუმამუშიშ ჯარიშკოჩეფქ. [[გალერიუსი|გალერიუსიქ]] გჷმაცხადჷ „კეისარაო“ [[306|306 წანას]], [[მაქსიმინუს დაია|მაქსიმინუსიქ]] [[307|307 წანას]] - „ავგუსტუსო“ სევერუსიშ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Constantine Musei Capitolini.jpg|100px]] | [[22 მესი]], [[337|337 წანა]] <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[მაქსენციუსი]]''' <br /> <small>MARCVS AVRELIVS VALERIVS '''MAXENTIVS''' AVGVSTVS </small> | c. [[278]], ? | [[28 გჷმათუთა]], [[306|306 წანა]] - [[28 გჷმათუთა]], [[312|312 წანა]] | [[მაქსიმიანუსი]]შ სქუა, ნძალანება აშეჸოთჷ 306 წანას [[კონსტანციუს ქლოროსი]]შ ღურაშ უკული. კეისარო გინირთჷ 307 წანას სევერუსიშ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Maxentius02 pushkin.jpg|100px]] | [[28 გჷმათუთა]], [[312|312 წანა]] <br /> დოღურუ [[მილვიანიშ ხინჯიშ ბურჯაფი]], [[კონსტანტინე დიდი]]შ წინაღმდეგ. |- | '''[[მაქსიმინუს II (დაია)|მაქსიმინუს II]]''' <br /> <small>CAESAR GALERIVS VALERIVS '''MAXIMINVS''' AVGVSTVS </small> | [[20 გერგობათუთა]] c. [[270|270 წანა]], [[დაკია]] | [[1 მესი]], [[311|311 წანა]] - კვირკვე/მარაშინათუთა [[313|313 წანა]] | [[გალერიუსი]]შ ჯიმასქუა; გინირთჷ „კეისარო“ [[305|305 წანას]], „ავგუსტუსო“ - [[ლიცინიუსი|ლიცინიუსწკჷმა]] ართო [[311|311 წანას]]. |align="center"| [[ფაილი:Daza01 pushkin.jpg|100px]] | კვირკვე/მარაშინათუთა [[313|313 წანა]] <br /> ომოქალაქე ლჷმას [[ლიცინიუსი|ლიცინიუსწკჷმა]], შილებე დუდი დიჸვილჷ. |- | '''[[ლიცინიუსი]]''' <br /> <small>CAESAR GAIVS VALERIVS '''LICINIVS''' AVGVSTVS </small> <br /> <br /> ''with'' <br /> '''[[ვალერიუს ვალენსი]]''' <br /> '''[[მარტინიანუსი]]''' | c. [[250|250 წანა]], [[გამზიგარდი]], [[მოეზია]] | [[11 გერგობათუთა]], [[308|308 წანა]] - [[18 ეკენია]], [[324|324 წანა]] | ბჟადალს "ავგუსტუსო" დარინუ გალერიუსიქ 308 წანას, მუში ღურაშ უკული გინირთჷ ბჟაეიოლიშ მამართვალო ხოლო მაქსიმიუსწკჷმა ართო. უკული ომოქალაქე ლჷმას დამარცხჷ მაქსიმინუსი. ბჟადალს "ავგუსტუსო" დიო [[ვალერიუს ვალენსი]]ქ დიშანჷ [[317|317 წანას]], უკული - [[მარტინიანუსი]]ქ [[324|324 წანას]]. |align="center"| [[ფაილი:Licinius1.jpg|100px]] | [[325|325 წანა]] <br /> კონსტანტინექ დამარცხჷ დო ღურათ დოსაჯჷ ომოქალაქე ლმას [[324|324 წანას]]. |- | '''[[კონსტანტინე II (რომის იმპერატორი)|კონსტანტინე II]]''' <br /> <small>CAESAR FLAVIVS CLAVDIVS '''CONSTANTINVS''' AVGVSTVS </small> | [[316|316 წანა]], [[არლი]] | [[22 მესი]], [[337|337 წანა]] - [[340|340 წანა]] | [[კონსტანტინე დიდი]]შ სქუა. გინირთჷ "კეისარო" 317 წანას, უკული "ავგუსტუსო" მუშ ჯიმალეფწკჷმა, [[კონსტანციუს II]] დო [[კონსტანსი|კონსტანსწკჷმა]] ართო. |align="center"| [[ფაილი:Constantius II.jpg|100px]] | [[340|340 წანა]] <br /> დოღურუ [[კონსტანსი]]წკჷმა ლჷმას. |- | '''[[კონსტანციუს II]]''' <br /> <small>CAESAR FLAVIVS IVLIVS '''CONSTANTIVS''' AVGVSTVS </small> | [[7 მარაშინათუთა]], [[317|317 წანა]], [[სირმი]], [[პანონია]] | [[22 მესი]], [[337|337 წანა]] - [[3 გერგობათუთა]], [[361|361 წანა]] | [[კონსტანტინე დიდი]]ს შვილი. გინირთჷ ავგუსტუსო მუშ ჯიმალეფწკჷმა [[კონსტანტინე II]] დო [[კონსტანტი]]წკჷმა ართო. |align="center"| [[ფაილი:Bust of Constantius II (Mary Harrsch).jpg|100px]] | [[361|361 წანა]] <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[კონსტანტი]]''' <br /> <small>CAESAR FLAVIVS IVLIVS '''CONSTANS''' AVGVSTVS </small> | [[320|320 წანა]], ? | [[22 მესი]], [[337|337 წანა]] - [[350|350 წანა]] | [[კონსტანტინე დიდი]]შ სქუა. გინირთჷ ავგუსტუსო მუშ ჯიმალეფწკჷმა [[კონსტანტინე II]] დო [[კონსტანციუს II|კონსტანციუს II-წკჷმა]] ართო. |align="center"| [[ფაილი:Emperor Constans Louvre Ma1021.jpg|100px]] | [[350|350 წანა]] <br /> დოჸვილეს [[მაგნეციუსი]]შ ზოჯუათ. |- | '''[[იულიანე განდგომილი]]''' <br /> <small>CAESAR FLAVIVS CLAVDIVS '''IVLIANVS''' AVGVSTVS </small> | [[331|331 წანა]]/[[332|332 წანა]], [[კონსტანტინეპოლი]], [[თრაკია]] | ფურთუთა [[360|360 წანა]] - [[26 მანგი]], [[363|363 წანა]] | [[კონსტანციუს II]]-შ ჯიჯისქუა. „ავგუსტუსო“ გჷმაცხადეს მუშ ჯარიშკოჩეფქ [[360|360 წანას]]. |align="center"| [[ფაილი:JulianusII-antioch(360-363)-CNG.jpg|100px]] | [[26 მანგი]], [[363|363 წანა]] <br /> ოღურალო დიჭკირჷ ბურჯაფის. |- | '''[[იოვიანე]] ''' <br /> <small>CAESAR FLAVIVS '''IOVIANVS''' AVGVSTVS </small> | [[331|331 წანა]], [[სინგიდუნუმი]], [[მოეზია]] | [[26 მანგი]], [[363|363 წანა]] - [[17 ფურთუთა]], [[364|364 წანა]] | [[იულიან განდგომილი]]შ არმიაშ გენერალი. იმპერატორო გჷმაცხადეს მუშ ჯარიშკოჩეფქ იულიანიშ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Jovian1.jpg|100px]] | [[17 ფურთუთა]], [[364|364 წანა]] <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- |} === ვალენტინიანეფიშ დინასტია === {| class="wikitable" |- !rowspan=1 width="180"| ჯოხო !rowspan=1 width="100"| დაბადება !rowspan=1 width="100"| მართუა !rowspan=1 width="190"| მონძეობაშ ნება !rowspan=1 width="100"| პორტრეტი !rowspan=1 width="140"| ღურა |- | '''[[ვალენტინიანე I]]''' <br /> <small>FLAVIVS '''VALENTINIANVS''' AVGVSTVS</small> | [[321|321 წანა]], [[ვინკოვცი]], [[პანონია]] | [[26 ფურთუთა]], [[364|364 წანა]] - [[17 გერგობათუთა]], [[375|375 წანა]] | იმპერატორო ეშაგორჷ არმიაქ. |align="center"| [[ფაილი:ValentinianI.jpg|100px]] | [[17 გერგობათუთა]], [[375|375 წანა]] <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[ვალენტი]]''' <br /> <small>FLAVIVS IVLIVS '''VALENS''' AVGVSTVS</small> | [[328|328 წანა]], [[ვინკოვცი]], [[პანონია]] | [[28 მელახი]], [[364|364 წანა]] - [[9 მარაშინათუთა]], [[378|378 წანა]] | [[ვალენტინიანუს I]]-შ ჯიმა, დუდი გჷმაცხადჷ „ავგუსტუსო“. |align="center"| [[ფაილი:Valens Honorius Musei Capitolini MC494.jpg|100px]] | [[9 მარაშინათუთა]], [[378|378 წანა]] <br /> დოღურუ გოთეფიშ წინაღმდეგ [[ადრიანოპოლისიშ ბურჯაფი]]ს. |- | '''[[გრაციანე]]''' <br /> <small>FLAVIVS '''GRATIANVS''' AVGVSTVS</small> | [[18 პირელი]]/[[23 მესი]], [[359|359 წანა]], [[სირმი]], [[პანონია]] | [[4 მარაშინათუთა]], [[367|367 წანა]] - [[25 მარაშინათუთა]], [[383|383 წანა]] | [[ვალენტინიანუს I]]-შ ჯიმა, გინირთჷ უკლაში „ავგუსტუსო“ [[367|367 წანას]], უნჩაშ ავგუსტუსო – [[ვალენტინიანუს I]]-შ ღურაშ უკული. |align="center"| | [[25 მარაშინათუთა]], [[383|383 წანა]] <br /> დოჸვილეს არყებულეფქ. |- | '''[[ვალენტინიანე II]]''' <br /> <small>FLAVIVS '''VALENTINIANVS''' JVNIOR AVGVSTVS</small> | [[371]], [[მილანი]], [[იტალია (რომის პროვინცია)|იტალია]] | [[17 გერგობათუთა]], [[375|375 წანა]] - [[15 მესი]], [[392|392 წანა]] | [[ვალენტინიანუს I]]-შ ჯიმა, იმპერატორო გჷმაცხადჷ Pannonian არმიაქ [[ვალენტინიანუს I]]-შ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Statue of emperor Valentinian II detail.JPG|100px]] | [[15 მესი]], [[392|392 წანა]] <br /> უჩინებუ რე, შილებე დოჸვილეს, ვარა დუდი დჸივილჷ. |} === თეოდოსიანიდეფი === {| class="wikitable" |- !rowspan=1 width="180"| ჯოხო !rowspan=1 width="100"| დაბადება !rowspan=1 width="100"| მართუა !rowspan=1 width="190"| მონძეობაშ ნება !rowspan=1 width="100"| პორტრეტი !rowspan=1 width="140"| ღურა |- | '''[[თეოდოსიუს I]]''' <br /> <small>FLAVIVS '''THEODOSIVS''' AVGVSTVS</small> | [[11 ღურთუთა]], 347 წანა, [[კოკა (ესპანეთი)|კოკა]], [[ესპანეთი]] | [[1 ღურთუთა]], 375 წანა - [[17 ღურთუთა]], 395 წანა | ავგუსტუსო გჷმაცხადჷ [[გრაციანუსი|გრაცინიანუსიქ]] [[ვალენსი]]შ ღურაშ უკული. გინირთჷ უნჩაში ავგუსტუსო [[ვალენტინიანუს II]]-შ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Theodosius.jpg|100px]] | [[17 ღურთუთა]], 395 წანა <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[ჰონორიუსი]]''' <br /> <small>FLAVIVS '''HONORIVS''' AVGVSTVS</small> <br /> <br /> | [[9 ეკენია]], 384 წანა, ? | [[23 ღურთუთა]], 393 წანა - [[15 მარაშინათუთა]], 423 წანა | [[თეოდოსიუს I]]-შ სქუა; უკლაშ ავგუსტუსო გჷმაცხადჷ თეოდოსიუსიქ 393 წანას, უნჩაშ ავგუსტუსო გინირთჷ მუმაშ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Honorius steel engraving.jpg|100px]] | [[15 მარაშინათუთა]], 423 წანა <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[კონსტანტინე III (რომის იმპერატორი)|კონსტანტინე III]]''' <br /> <small>FLAVIVS '''CONSTANTIVS''' AVGVSTVS</small> <br /> <br /> | ?, [[ნიში]], [[მოეზია]] | [[8 ფურთუთა]], 421 წანა - [[2 ეკენია]], 421 წანა | დექორწინჷ [[თეოდოსიუს I]]-იშ ოსურსქუაშე დო ავგუსტუსობაშა ამაღალჷ [[ჰონორიუსი|ჰონორისიქ]]. |align="center"| [[ფაილი:Solidus Constantius III-RIC 1325.jpg|100px]] | [[2 ეკენია]], 421 წანა <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[იოვინუსი]]''' <br /> <br /> <br /> | ? | [[27 მარაშინათუთა]], 423 წანა - მესი, 425 წანა | იმპერატორო გჷმაცხადჷ კასტინუსიქ. |align="center"| [[ფაილი:Solidus Johannes-s4283.jpg|100px]] | [[მანგი]] ვარა [[კვირკვე]] 425 წანა <br /> დემარცხჷ [[ვალენტინიანუს III]]-შ წინაღმდეგ ბურჯაფის, ოჭოფეს დო ღურათ დასაჯეს. |- | '''[[ვალენტინიანე III]]''' <br /> <small>FLAVIVS PLACIDIVS VALENTINIANVS AVGVSTVS</small> <br /> <br /> | [[2 კვირკვე]], 419 წანა, [[რავენა]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | [[23 გჷმათუთა]], 424 წანა - [[16 მელახი]], 455 წანა | [[კონსტანტინე III]]-სქუა, კეისარო გჷმაცხადჷ [[თეოდოსიუს II]] [[ჰონორიუსი]]შ ღურაშ უკული, ავგუსტუსო გინირთჷ [[იოვინუსი]]შ დამარცხებაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Solidus ValentinianIII-wedding.jpg|100px]] | [[16 მელახი]], 455 წანა <br /> დოჸვილეს. |} === ბჟადალ რომიშ ეკონია იმპერატორეფი === {| class="wikitable" |- !rowspan=1 width="180"| ჯოხო !rowspan=1 width="100"| დაბადება !rowspan=1 width="100"| მართუა !rowspan=1 width="190"| მონძეობაშ ნება !rowspan=1 width="100"| პორტრეტი !rowspan=1 width="140"| ღურა |- |''[[პეტრონიუს მაქსიმე]]''' <br /> <small>FLAVIVS ANICIVS PETRONIVS MAXIMVS AVGVSTVS</small> | c. 396 წანა, ? | [[17 მელახი]], 455 წანა - [[31 მესი]], 455 წანა | დუდი გჷმაცხადჷ იმპერატორო არმიაშ მოხვარათ, [[ვალენტინიანუს III]]-შ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Solidus Petronius Maximus-RIC 2201.jpg|100px]] | [[31 მესი]], 455 წანა <br /> დოჸვილეს, შილებე კათაშ აგვართაქ დოქოლჷ. |- | '''[[ავიტუსი]]''' <br /> <small>EPARCHIVS AVITVS AVGVSTVS</small> | c. [[385]], ? | [[9 კვირკვე]], 455 წანა - [[17 გჷმათუთა]], 456 წანა | იმპერატორო გჷმაცხადჷ [[ვესტგოთეფი]]შ მაფაქ [[თეოდორიხი|თეოდორიხიქ]] [[პეტრონიუს მაქსიმუსი]]შ ღურაშ უკული. |align="center"| [[ფაილი:Tremissis Avitus-RIC 2402.jpg|100px]] | 17 გჷმათუთაშ უკული, 456 წანა <br /> იმპერატორიშ ხვისტაშე გაგთარაგუ [[რიციმერი|რიციმერქ]]. |- | '''[[მაიორიანი]]''' <br /> <small>IVLIVS VALERIVS MAIORIANVS AVGVSTVS</small> | გერგობათუთა, 420 წანა, ? | პირელი, 457 წანა - [[2 მარაშინათუთა]], 461 წანა | იმპერატორო დარინუ [[რიციმერი|რიციმერქ]]. |align="center"| [[ფაილი:As Majorian-RIC 2646v.jpg|100px]] | [[7 მარაშინათუთა]], 461 წანა <br /> ხვისტაშე გაგთარაგვეს მუშ ჯარიშკოჩეფქ, დოღურუ მალას უჩინებუ ვითარაფას. |- | '''[[ლიბიუს სევერუსი]]''' <br /> <small>LIBIVS SEVERVS AVGVSTVS</small> | ?, [[ლუკანია]], [[იტალია (რომიშ პროვინცია)|იტალია]] | გერგობათუთა, 461 წანა - მარაშინათუთა, 465 წანა | იმპერატორო დარინუ [[რიციმერი|რიციმერქ]]. |align="center"| [[ფაილი:As Libius Severus-Ricimer MonogramRIC 2716.jpg|100px]] | მარაშინათუთა, 465 წანა <br /> შილებე დოჸვილჷ [[რიციმერი|რიციმერქ]]. |- | '''[[ანთიმოზი]]''' <br /> <small>PROCOPIVS ANTHEMIVS AVGVSTVS</small> | c. 420 წანა | [[12 პირელი]], 467 წანა - [[11 კვირკვე]], 472 წანა | იმპერატორო დარინუ [[რიციმერი|რიციმერქ]]. |align="center"| [[ფაილი:Tremissis Anthemius-RIC 2842.jpg|100px]] | [[11 კვირკვე]], 472 წანა <br /> ღურათ დასაჯჷ [[რიციმერი|რიციმერქ]]. |- | '''[[ოლიბრიუსი]]''' <br /> <small>FLAVIVS ANICIVS OLYBRIVS AVGVSTVS</small> | c. 420 წანა | [[11 კვირკვე]], 472 წანა - [[2 გერგობათუთა]], 472 წანა | [[ვალენტინიანუს III]]-შ სინჯა; იმპერატორო აღიარჷ [[რიციმერი|რიციმერქ]]. |align="center"| [[ფაილი:Anicius Olybrius.png|100px]] | [[2 გერგობათუთა]], 472 წანა <br /> დოღურუ ორთაშობურ ღურათ. |- | '''[[გლიცერიუსი]]''' | ? | მელახი, 473 წანა - მანგი, 474 წანა | იმპერატორო აღიარჷ [[Gundobad]]-ქ ([[რიციმერი]]შ მონძე). |align="center"| [[ფაილი:Glicerio - MNR Palazzo Massimo.jpg|100px]] | 480 წანაშ უკული <br /> ხვისტაშე გაგთარაგუ [[იულიუს ნეპოტი|იულიუს ნეპოტიქ]] დი გინირთჷ ეპისკოპოსო რომაულ კათოლიკურ ეკლესიას. ღურაშ ბორჯი დო აბანი უჩინებუ რე. |- | '''[[იულიუს ნეპოტი]]''' | c. 430 წანა, ? | მანგი, 474 წანა - [[28 მარაშინათუთა]], 475 წანა (იტალიას); - გაზარხული 480 წანა | ბჟაეიოლ იმპერიაშ იმპერატორიშ, [[ლეონ I]]-იშ დასქუა/ჯიმასქუა. |align="center"| | [[ფაილი:Tremissis Julius Nepos-RIC 3221.jpg|100px]] | 480 წანა <br /> ხვისტაშე გჷთარაგუ [[ფლავიუს ორესტე]]ქ. |- | '''[[რომულუს ავგუსტულუსი]]''' | ? | [[31 გჷმათუთა]], 475 წანა - [[4 ეკენია]], 476 წანა (იტალიას) | იმპერატორო დარინუ მუმამუშიქ, [[ფლავიუს ორესტე]]ქ. |align="center"| [[ფაილი:RomulusAugustus.jpg|100px]] | 480 წანაშ უკული <br /> ხვისტაშე გჷთარაგუ [[ოდოაკრი|ოდოაკრქ]]; უჩინებუ რე მუში ბედი. |} == ლიტერატურა == * Chris Scarre,Brandon Shaw, ''Chronicle of the Roman Emperors'', Thames & Hudson, 1995, Reprinted 2001, <small>ISBN 0-500-05077-5</small> * Tacitus, ''The Annals of Imperial Rome'', Penguin Classics, Michael Grant Publications Ltd, 1971, Reprinted 1985, <small>ISBN 0-14-044060-7</small> * Martha Ross, ''Rulers and Governments of the World, Vol.1 Earliest Times to 1491'', Bowker, 1978, <small>ISBN 0-85935-021-5</small> * Clive Carpenter, ''The Guinness Book of Kings Rulers & Statesmen'', Guinness Superlatives Ltd, 1978, <small>ISBN 0-900424-46-X</small> * R.F.Tapsell, ''Monarchs Rulers Dynasties and Kingdoms of The World'', Thames & Hudson, 1981, Reprinted 1987, <small>ISBN 0-500-27337-5</small> * Cornell, Tim and John Matthews. Atlas of the Roman World . New York: Facts On File, 1982. * Ferguson, John. Religions of the Roman Empire. Aspects of Greek and Roman Life. Ithaca, N.Y.: Cornell Univ. Press, 1970. * Grant, Michael. The Twelve Caesars. New York: Charles Scribner's Sons, 1975. * Jones, A. H. M. The Later Roman Empire 284—602. Norman, Okla.: Univ. of Oklahoma Press, 1964. * Miller, Fergus. The Emperor in the Roman World (31 B.C.—A.D. 337). Ithaca, N.Y.: Cornell Univ. Press, 1977. * Oxford Classical Dictionary. 3d ed. Oxford: Oxford Univ. Press, 1996. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.roman-emperors.org/impindex.htm რომიშ იმპერატორეფიშ ბიოგრაფიეფი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110216225011/http://www.roman-emperors.org/impindex.htm |date=2011-02-16 }}. * [http://www.capitolium.org/eng/imperatori/imperatori.htm რომიშ იმპერატორეფიშ ერკებული ჯვ. წ. 27 წანაშე 395 წანაშა.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070611233233/http://www.capitolium.org/eng/imperatori/imperatori.htm |date=2007-06-11 }} * [http://www.livius.org/ei-er/emperors/emperors01.html პორტრეტეფიშ დო ფაქტეფიშ ფაილეფი.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110902085623/http://www.livius.org/ei-er/emperors/emperors01.html |date=2011-09-02 }} * [http://www.kchanson.com/CHRON/romanemp.html Roman Emperors from Augustus to Justinian 27 BCE—564 CE] [[კატეგორია:რომიშ იმპერატორეფი]] [[კატეგორია:რომიშ იმპერია]] 557pfrqbood9coixw7dsggl0q8v8jgr 0 4171 251836 237740 2026-08-03T23:29:12Z Pakkasen Juri 23318 File 251836 wikitext text/x-wiki [[File:Soleri caricature.JPG|thumb|Paolo Soleri]] '''პაოლო სოლერი''' (დ. [[21 მანგი]], [[1919]] — ღ. [[9 პირელი]], [[2013]]) — იტალიარი-ამერიკალი არქიტექტორი, შანულამი თია აფუ მიშნაღელი ნოღაგეგმარაფას დო დიზაინს ექსპერიმენტულობას დ კვლიასთიში დუნარცხუეფიე არკოსანტი დო კოსანტიშ ფონტი. კოსანტი დოინალაფირი პროფესორიე არიზონაშ ოშტატე უნივერსიტეტიშ არქიტექტურაშ კოლეჯის. 2006 წანას ეჭოფილი აფუ ერუანული დიზაინიშ ჯილდო. ==რესურსეფი ინტერნეტის== * {{en}} [http://www.arcosanti.org Arcosanti.org Official Site] * {{en}} [http://www.cosanti.com Cosanti Foundation] * [http://onemagazine.it/2011/01/fabbrica-di-ceramica-solimene-vietri-sul-mare-sa/ Fabbrica di Ceramica Solimene] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110506080446/http://onemagazine.it/2011/01/fabbrica-di-ceramica-solimene-vietri-sul-mare-sa/ |date=2011-05-06 }} {{მერკე-ბიოგრაფია}} {{DEFAULTSORT:სოლერი, პაოლო}} [[კატეგორია:იტალიარეფი]] [[კატეგორია:ამერიკალეფი]] [[კატეგორია:ამერიკალი არქიტექტორეფი]] [[კატეგორია:დუნაბადი 1919]] [[კატეგორია:ნაღურა 2013]] e8nep4cz6csjizcv4w3uv7x5vw414o3 0 4933 251841 232246 2026-08-04T03:23:42Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251841 wikitext text/x-wiki {{გიშნაგორა}} {{მაიათ}} [[ფაილი:Uxmal, Nunnery Quadrangle.jpg |250px|thumbnail|[[უშმალი]]]] [[ფაილი:Piedrasnegrastrono.jpg |250px|thumbnail|ომაფე ხვისტა პიედრას–ნეგრასიშე]] '''მაიაშ ცივილიზაცია''' — მესოამერიკული ცივილიზაცია, ნამუთ ჩინებული რე თე ცივილიზაციეფ შქას არძოშე გოვითარაფილ დო ხალიწერ [[მაიაშ ჭარალუა|ჭარალუათ]], თაშინეშე [[მაიაშ ხელუანობა|ხელუანობათ]], [[მაიაშ არქიტექტურა|არქიტექტურათ]], მერეთი კაბეტი [[მათემატიკა|მათემატიკური]] დო [[ასტრონომია|ასტრონომიული]] რჩქინათ. თიშ უმუკუჯინუო, ნამჷ-და ცივილიზაცია სქიდუდჷ პრეკლასიკურ პერიოდისჷნ, გოვითარაფაშ კონკას მიოჭირინდუ კლასიკურ პერიოდის (დოხოლ. ჩქ. წ. 250-900 წწ.) დო აგჷნძორენდჷ სქილადას პოსტკლასიკურ პერიოდის, [[ესპანარეფი|ესპანარეფიშით]] [[იუკატანიშ ჩქონი]]შ ეჭოფუაშახ. გოვითარაფაშ აპოგეას მაია წჷმარინუანდჷ ართ-ართი არძოშე წირილი კულტურაშ მაღვენჯ, მეჭედას დოხორინელ ჯარალუას. მაიაშ ჯარალუა დო მესოამერიკაშ შხვა ცივილიზაციეფ შქას რდჷ გარკვიული კულტურული დო რელიგიური გვენა. ჭარალუაშ, ეპიგრაფიაშ, კალენდარიშ აკოდგინა ვა შილებე ედომუშამო მაიას მივოჭარათჷნ, თინეფქ მაღალ დონეშა დამუშუეს და საჩემაროთ დოხალიწეს თინეფი. მაიაშ რეგიონი ფართობით არძოშე უკაბეტაში რე [[მესოამერიკა]]ს, სიერა-მადრეშ გვალამ მუხურშე მოჸუნაფილი — ოორუე იუკატანიშ რზენეფშახ, მორო თე ცივილიზაციაშ გულაშ სფერო ოჭირინუანდჷ ცენტრალურ [[მექსიკა]]შახ, გოხოლუას დვალირ არანეფს იგინაფუაფუ მაიაშ ხელუანობაშ დო არქიტექტურაშ გულა მუთ გჷშაჭანაფილი ოკო ორდას მუჭოთ ვაჭრუათ, თეშინეშეს გალენ ტერიტორიეფიშ ეჭოფუეფით. მაიაშ კათა დღას ვა „გონქირაფე“ - ვართ კლასიკურ პერიოდიშ ბოლოს, ვართ ესპანარეფიშით იუკატანიშ ეჭოფუაშ დო კოლონიზაციაშ პერიოდის. [[მექსიკა|მექსიკაშ]] დო [[ბელიზი]]შ ტერიტორიას მორჩილ ხორუეფით ამუდღა ხოლო ოხორანს კათა, ნამუეფიშ ნინა, რწუმა-წჷმორინაფეფი, ადათეფი ოდო ანგარია ხოლო 2000 წანაშ მეძენას ვა თირელე. [[მაიაშ ნინეფი|ნინა]] ორხველჷ მაია-კიჩეშ ნინეფიშ ფანიას. ნორთის უჩქჷ [[ესპანური ნინა|ესპანურით]]. რელიგიათ ფორმალურო [[კათოლიციზმი|კათოლიკეეფი]] რენა, ფაქტობურო ეთმისქილიდუანა წოხოლენქირსიანულ რწუმეფიშ მუკნასქილედეფს. ალმახანურ მაიაშ ჯინჯიერ საქვარუა რე დიხასაქვარუა. == გეოგრაფიული ორენი == [[ფაილი:Mayamap.png|250px|thumbnail|მაიაშ არანი]] მაიაშ ცივილიზაციაშ გეოგრაფიული არანი, ჩინებული „მაიაშ რეგიონიშ“ (არანიშ) ჯოხოდვალათ, ფორჷნს [[მექსიკა|მექსიკაშ]] ობჟათე შტატეფს: [[ჩიაპასი (შტატი)|ჩიაპასი]], [[ტაბასკო (შტატი)|ტაბასკო]] დო [[იუკატანიშ ჩქონი]]შ შტატეფს: [[კინტანა-როო (შტატი)|კინტანა-როო]], [[კამპეჩე (შტატი)|კამპეჩე]] დო [[იუკატანი (შტატი)|იუკატანი]]. მაიაშ არანი ოჭირინდუანს [[ცენტრალური ამერიკა|ცენტრალურ ამერიკაშ]] ოორუე რეგიონშახ, [[გვატემალა]], [[ბელიზი]], [[სალვადორი]] დო ბჟადალ [[ჰონდურასი]]. მუჭოთ ფართობით არძოშე კაბეტის მესოამერიკასჷნ, მაიაშ რეგიონს უკებჷ ფართო არანი მოჸუნაფილ [[სიერა-მადრე]]შ გვალონაშე ოორუე იუკატანიშ გვერდოსქჷრე [[რზენი|რზენეფშახ]]. [[კლიმატი]] მაიაშ რეგიონს საჩემაროთ მარყე რე. ობჟათე არანეფს შხირი რე [[წალიკონი]], [[ტროპიკული შტორმი]], მუთ [[კარიბიშ ზუღა|კარიბიშ ზუღაპიჯიშო]] რე დჷმახასიათაფალი. მაიაშ რეგიონი პიჯალურო 3 ზონათ ირთუ - ობჟათე [[ზუკი|ზუკეფი]], ობჟათე (ვარ-და ცენტრალური) რზენეფი დო ოორუე რზენეფი. ობჟათე ზუკეფი ფორჷნს გვატემალაშ დო [[ჩიაპასი]]შ კურზულე ტერიტორიეფს, ოდო ობჟათე რზენეფი თე კურზულეფიშ ოორუეშე იდვალუაფუ დო ფორჷნს: კამპეჩეს, კინტანა-როოს, ოორუე [[გვატემალა|გვატემალაშ]] ტერიტორიეფს, თაშინეშე ბელიზის, სალვადორს. მაიაშ არანიშ ოორუე რზენეფი ფორჷნს იუკატანიშ ჩქონიშ დოსქილადირ ტერიტორიას [[პუკი]]შ სუკიეფიშ მეკოროცხილო. == ისტორია == [[ფაილი:Caana Caracol.jpg|მინი|250პქ|140 ფუტიანი „კაანა“]] მენცარეფქ ისტორიული გოვითარაფაშ თენერი ჯაჭვი „გაკანწყის“: დოხოლაფირო 10 000 წანაშ წოხოლე, მუჟამც მითუ ეკონია [[გოჸინუალა|გოჸინუალაშ]] პერიოდიქჷნ, ადამიერეფქ [[ამერიკა|ამერიკაშ კონტინენტშა]] ოორუეშე ობჟათეჸურე ეყარეს. გეჸვენჯი 6 000 წანაშ განწხანს თინეფქ ქჷდიგურეს [[დიხასაქვარუა]], მარენჯულ რინა. მაიაშ ცივილიზაციაშ თუდონი ქრონოლოგიურ სანძღოთ მირჩქინანა ჩქინ ერაშახ II ვითოშწანურას, ნამუთინეშა III ვითოშწანურასჷთ, ოდო ჟინი თანჯათ ახ. წ. X ოშწანურას. თე ცივილიზაციაშ გოპეულუაშ ხანა მოურს ახ. წ. VII-VIII ოშწანურეფშა. ახ. წ. დოხოლაფირო 900 წანას დიჭყჷ მაიაშ ცივილიზაციაშ ბჟაშ დინოსვანჯაფაქ: ორთაშობურ რესურსეფქ გჷმიფიტჷ დო ვარი, ურცხო ტომეფქ მუშეჭკირესჷნ, მითინს ვა უჩქჷ, მარა ნოღეფქ დიჩოლჷ დო მაიაშ ცივილიზაციაქ [[იუკატანიშ ჩქონი|იუკატანიშ ჩქონშა]] გჷნილჷ. მარა სახენწჷფო ნწყილობაქ, მუთ მაიაშ ცივილიზაციაშო რდჷ დჷმახასიათაფალინ, ბოლო-ბოლო თაქჷთ ქჷდიხუ. === პრეკლასიკური პერიოდი === ჩქ. წანეფიშეკოროცხუაშახ 1500 წანას, პრეკლასიკური პერიოდიშ დოჭყაფუს გჷთმორჩქინდუ მაიაშ ცივილიზაცია. გეფალეს შხუ ცენტრეფქ – [[ნაკბე]], [[ელ-მირადორი]], [[ტიკალი]]. გჷმირინუაფუ რიტუალური, ბჟაშ დო თუთაშ კალენდარეფი, ივითარებუ იეროგლიფური ჭარალუა, ეთმიგაფუაფუ ოხიდეფი. ჯარალუა ირთუ მადუდე ელიტათ დო მასათ (დიხამოქიმინჯეეფი, მოხელეეფი, ვაჭარეფი) === კლასიკური პერიოდი === [[ფაილი:Altar 13 Mesoamerican Gallery.JPG|მინი|250პქ|ოწანაფე, ახ. წ. 830 წ.]] ორდოშიან კლასიკური პერიოდიშე (ახ. წ. 250-600 წ.წ.) კაბეტი მუდანობათ წჷმოსქიდჷ პირამიდა ოხიდეფქ მუკნაჭარეფით დო მადუდეეფიშ სურათეფით. არძოშე ორდოშიანი (292 წ) ნაძირეფუ რე [[ტიკალი|ტიკალს]] დო თის გჷშახანტილი რე დინასტიაშ დჷმარსხუაფალიშ, მადუდე [[იაშ-მოშ-შოკა]]შ მონძეშ პორტრეტი. გვიანიშ კალსიკური პერიოდი (ახ. წ. 600-900 წ.წ.) რე კაბეტი ფალუაშ ეპოქა, მუჟამსჷთ გჷმორჩქინდჷ კულტურაშ ახალი ჯაკონეფქ [[პალენკე]]ქ დო [[კოპანი|კოპანქჷნ]], ოდო ხელუანობაქ უკაბეტაშ ეკიულას მიოჭირინუ. მარა, მუჭოთ რჩქჷნ, ორთაშობური რესურსეფქ გეგმირცუ, მუქჷთ გჷშეჭანუ [[ოფუტეშ მეურნობა|ოფუტეშ მეურნობაშ]] დონთხაფა, დო უკვე პოსტკლასიკურ პერიოდის უმუჭყვიდუ შქირენეფქ, ეპიდემიეფქ, ურცხოარ ემაჭოფალეფქ, უმუჭყვიდუ ლჷმეფქ, - ირფელქ ათექ ეკონია მუკათუ მაიაშ ცივილიზაციას. მორო ცივილიზაცია იშენი აგჷნძორენდჷ სქჷლადას [[იუკატანიშ ჩქონი|იუკატანიშ]] ოორუე ნორთის. თაქ უსქვამაში ნოღეფი – [[უშმალი]], [[კაბახი]], [[საიილი]], [[ლაბნა]] – აგჷნძორენდეს შურდგჷმას 1000 წანაშახ, ოდო ნოღა [[ჩიჩენ-იცა]]შო გოპეულუაშ პერიოდიქჷთ ქჷდოდირთჷ. მარა ჩიჩენ-იცაშ უნელო მიკოდინაფაშ უკული, იუკატანიშ თარ ნოღათ გჷნირთჷ [[მაიაპანი|მაიაპანქ]]. კოკომეფიშ დინასტიაშ 250 წანაშ პატჷნალაშ უკული, მაიაპანი გაკარღვეს არყებულ მეძობელ ნოღეფიშ ნჯღვერეფქ, მუშ უკულით, ჸოფილი სახეთ მაიაშ ცივილიზაციას ვა მუწადგინჷ კუჩხიშა, ოდო საბოლათ თინა ესპანარ კონკისტადორეფქ მოჯილიკუეს. === კოლონიზაციაშ პერიოდი === [[ფაილი:Maya Presentation of Captives detail 2 Kimbell.jpg|მინი|250პქ|ჭკორეფიშ წჷმორინაფა მაიაშ მადუდეშ წოხოლე, ახ. წ. 785 წ.]] ჟირი ცივილიზაციაშ, ევროპული დო ამერიკული (''თე შვანს მაიაშ ცივილიზაცია'') მაართა აკოხვალამაქ აკოდირთჷ [[ქრისტეფორე კოლუმბი]]შ კათაფათ, მუჟამცჷთ მუში მაანთხა ნჩურუაშ ბორჯის ინდოეთის (''კოლუმბის წანდჷ, ნამჷ-და მუში კილაძირაფილ დიხა [[ინდოეთი]] რდჷნ''), მუში ხვამარდეფქ ალულუეს ალმახანური [[ჰონდურასი]]შ ოორეუ ნორთის დო კოკი [[გუანაია|გუანაიაწკჷმა]] აუხვადეს ცალფა ჯას ეშაჭკირილ [[კანოე]]ქჷნ, სიგანათ 1,5 მ. თენა რდჷ ოვაჭარე [[ნიში]], ნამუდგაშ მერზეეფქჷთ ევროპალეფს გჷწარზის [[ლინჯი]]შ ფურცელეფი, ხეშ კვაღეფი, კერამიკული ნახელუეფი, [[კაკაო]]შ კაკალეფი დო ბამბაიეფი. მუჟამცჷთ [[ერნან კორტესი|ერნან კორტესიქ]] [[აცტეკეფიშ ცივილიზაცია|აცტეკეფიშ]] კაბეტი [[იმპერია]] ეჭოფუნ, თიქ ართ-ართი მუში რაზმიშ მადუდე მიდაჯღონჷ ობჟათეშა, ახალი ტერიტორიეფიშ ეიოჭოფუშა. [[1547]] წანაშო, ესპანარეფქ მათუეს მაიაშ კათეფიშ ეჭოფუა, მორო ნამუთინე ტომქ დუდი ქჷმკაფორუ [[იუკატანიშ ჩქონი]]შ ცენტრალურ ნორთიშ [[ტყა]]ლეფს დო ხოლო 150 წანაშ მალობას აგჷნძორენდჷ ლჷმას. ესპანარეფიშით მუშაღალირი [[პატონეფი (ეპიდემია)|პატონეფიშ]], [[წითელე]]შ დო [[გრიპი]]შ ეპიდემიეფი, ნამუეფსჷთ თექიანი მახორობა ვა ჩინებულენდჷნ, მილიონობათ ინდიარს მუთმოცალუნდჷ [[ღურა]]შ ცელით. ესპანარეფი თე ბორჯისჷნე კონწარას თხოზუდეს თინეფიშ [[რელიგია]]ს: აკმარღვანდეს ოხიდეფს, წიმინდე არდგილეფს რჩუნდეს, ოდო თინეფს, მით მეკაპუობაშა რდჷ გეჭოფილინ, [[კათოლიკე]] [[მისიონერი]] ბერეფი მუკმაშქვანდეს ჯალს, დუღუნდეს ჩხე წყარით, ლახუნდეს მართახით. თე მისიონერეფს ხემანჯღვერენდჷ [[ფრანცისკანარეფიშ ორდენი|ფრანცისკანარ]] ბერი [[დიეგო დე ლანდა]], ვაორდინარული დო რთული კოჩი. თინა გურაფულენდჷ აბანობური მახორობაშ ჸოფას, ოცადუდჷ ქჷმეუგორაფუდუკო მაიაშ ჭარალუაშ სალამუსობაშ ეშანწყუმალშა დო გაკლაძირჷ ონოფულე ოტყობენჯი, სოდეთ 30 იეროგლიფური [[წინგი]] იჩუალუაფუდჷნ. თე წინგეფი ხელუანობაშ გოსოფურ მინუშეფს წჷმარინუანდჷ: უჩა დო ჭითა შანეფი კალიგრაფიშ ხეთ რდჷ გჷშაჸონაფილი ღია ფერიშ ქაღარდიშა, ნამუსჷთ ახაზირენდეს [[ლუღი]]შ ვარ-და [[ჯამპი|ბჟოლიშ]] თუდონი ნორთიშე. თვითან წინგეფი კიჩილი რდჷ „გარმონცალო“, ოდო გალენკაბრა [[იაგუარი]]შ ტყებიშე რდჷ ხაზირელი. თე ბერქ გჷნოჭყვადჷ, ნამჷ-და მაიაშ წინგეფს ეზოთერული რჩქინაშ მაღვენჯი, მაზაკვალიშ მაჩილითაფარი მოღე იჸუაფუდჷნ დო ზოჯჷ თინეფიშ ჭუალა, მუქჷთ „მაიაშ კათას ზარი დო ჯაბი მუკათუ“. 1562 წანას, დიეგო დე ლანდაშ სუმთუთაშ [[ინკვიზიცია|ინკვიზაციაშ]] ბორჯის, თიშ ხემანჯღვერალათ აწამეს 5 000 ინდიარი, ნამუეფშეთ 158-ქ დოღურჷ. თე კონწარალაშ გეშა, დე ლანდა უკოხოლე, [[ესპანეთი|ესპანეთშა]] გაგშეჭანეს, მარა თექ გამართეს დო გვალო მალას უკვე [[ეპისკოპოსი]]შ რანგშა დართინეს. კონკისტადორეფი არძო შელებუანი მოხუჯეფით დო მერინეფით მუთმოჯილიკანდეს ინდიარეფიშ კულტურას. ესპანარეფიშ მოულაშე უკვე ოში წანაშ უკული, მაიაშ დიდებუანი ულირიშ გეშა გოშინეფქჷთ ვა დოსქიდჷ. მითინს ვაწარინნედჷ თოლშა, ნამჷ-და ადამიერშო დახე ეუჭოფუ, თე ტროპიკულ კლიმატის უმაღალაშ [[ცივილიზაცია]] სქიდუდჷნ. == ჯარალუა == მაიაშ [[ცივილიზაცია|ცივილიზაციაშ]] გოვითარაფა მითმიშჷ კონწარას რეგლამენტირაფილი, კლასობური [[რჩქინა (ჯარალუა)|ჯარალუაშ]] ევოლუციაშ მეთხოზინალათ. მადუდეეფი, ნამუეფიშ გამნარყი, მუჭოთ მაიაშ კათას მიორჩქჷდჷნ, ღორონთეფშე მუთმოურდჷნ, ხემანჯღვერენდეს ადამიერეფს, დოჭყაფილი ოფუტეშ მეურნობაშ საქვარუათ დო მოთებული ოურდუმე ლოშქუეფით. ჯარალუობური პირამიდაშ უმაღალაშ კონქას გერდჷ უჟინაში მადუდე, შხვა ოქიანუეფწკჷმა მერსხილი, მუსჷთ ღოზი მუკოქვენჯეფით ხოლო ათმასუმალუდჷ კიდირს გემარგებული უციო სარკეთ. უჟინაშ მადუდეს მაიაშ კათეფი „კათაშ სარკეს“ უძახუდეს. == ხელუანობა == [[ფაილი:Palenque Relief.jpg|მინი|250პქ|რელიეფი [[პალენკე]]შე]] მაიაშ კათეფიშ რინაშ გურგაჩამალ ნორთის აკმადგინანდჷ [[მუსიკა]] დო სხაპუეფი, ნამუეფიშ მეშქაშალათ თინეფი ღორონთეფს მარდის უჯღუნანდეს. მუსიკაშ ჰანგეფი დო ქორეოგრაფიული სურთეფი ოხოლუდჷ მაიაშ არძო მასობურ გიშულეფს: რჩქალობაშ ბორჯის დო ვარ ოურდუმე ლოშქუეფს, [[ჯინუა]]ს დო ვარ მინდორიშ სამუშეფს, ოკულტე ცერემონიეფს. მასხაპალეფი დო მუსიკოსეფი გჷშახანტილი რენა დოხორეეფიშ კიდალეფს, მოხანტილ ბინეხეფს, სკულპტურეფს. სანარღოთ, ჩქი ამუდღა ვა შემილებუნა ქჷმიფრჩქილუათ მუსიკა, ნამუთ თიკწჷმა ისჷმედჷნ ვარ-და ქაწიბრინუათ თოლშა მასხაპალეფიშ რიტმული ჸარებეფინ. გიოშქუმალარ მუსიკალურ ინსტრუმენტეფს ახაზჷრენდეს ჯაშე, ჭუბერიშ ვარ-და ოკიანეშ [[კუ]]შ ფორიშე. ინანბარალ ინსტრუმენტეფს ახაზირენდეს გჷრძე, გჷშასქჷრაფილ [[კოპეშია|კოპეშიეფშე]], ნამუეფით ჯაშ სვირეფშა რდჷ წჷმოციკაფილინ. სალამურეფს დო ოჸეეფს აკეთენდეს [[ირემი|ერემიშ]] ყვილეფშე ვარ-და ჯაშე. <gallery widths="140px" heights="140px" perrow="4"> File:Ahkal Mo' Naab III.jpg|პალენკეშ მაფა აჰკალ მო' ნააბ III, VIII ოშწანურა File:Jaina Island type figure, Art Institute.jpg|ფიგურა კოკი ჰაინაშე, ახ. წ. 650-800 File:PalenqueAc.jpg|მობათქაშებული ილუსტრაცია [[პალენკე]]შე, ახ.წ. 670 </gallery> == არქიტექტურა == [[ფაილი:Palenque Ruins.jpg|მინი|250პქ|[[პალენკე]]შ აკნაცჷმეფი]] [[ფაილი:Tikal Ballcourt.jpg|მინი|250პქ|ბურთიშ ოლაჸაფე მოედანი [[ტიკალი|ტიკალს]], [[გვატემალა]]]] არქეოლოგეფქ, მუკოჸუნაფილ გონთხორუეფიშ ოსხირშა გიშეღეს დუნასქვი, ნამჷ-და მაიაშ პირამიდეფი, თეშინეშეს მუჭოთ ეგვიპტურინ, წჷმარინუანდეს ჟინოსქუალეფიშ აკარდამეფს. ხანტუეფიშ, ქუაშ მათოლარეფიშ, მუშეფიშ ქვერსემი არმია ხეს მუთმოთხუნდჷ სარიკოთ რთულ საქვარს, თიშო ნამჷ-და ეკონია პატი გინუგაფუდესკო აკა ადამიერშან. სამანგათ, [[პაკამა]]ს (დუდენდჷ 615-683 წ.წ.) – [[პალენკე]]შ უჟინაში მადუდეშ [[აკარდამა]]ქ აორცება გჷშეჭანუ მუში ღმალიერი ონთხორუეთ. პაკამაქ ეიოგჷ დოხორეეფი, ოხიდეფი, ეიორხინჷ მუკნაჭარეფამი სტელეფი, ნამუეფით ძალამ ოხვილურ ინფორმაციას ირზენა მაიაშ გეშა. <gallery> File:Lamanai Mask.jpgდეტალი ნოღა [[ლამანაი]]შე File:Xunantunich El Castillo 2011.jpg|„ელ–კასტილიო“ ნოღა შუნანტუნიჩწკჷმა, სიმაღალა 132 ფუტი File:Belize-elcastillo.jpg|„ელ–კასტილიო“ File:Grosser Tempel in Palenque.jpg|პალენკეშ თარი დოხორე, ახ. წ. VII ოშწანურა File:Governor's Palace rear view and details, Uxmal.jpg|მადუდეშ დოხორე, [[უშმალი]], X ოშწანურა. </gallery> == მეურნალა == მაიაშ ცივილიზაციაშ სქჷლადაშო ოხვილური რდჷ მუდგარენი ეკონომიკური ოსხირი, მარა მაიაშ კათეფს ვა უჩქუდჷ [[ლითონი]], ოხონური, ბარბალამი ოჭიეეფი, შინური ჩხოლარეფი, სამეთუნეო [[ბარბალი]]. ფაქტობურო, თინეფიშ სამუშა ხესახვარეფიშ მეჯინათ ქიბჩიით-და, თინეფი რდეს [[ქუაშ ხანა|ქუაშ ხანაშ]] ადამიერეფი. XX ოშწანურაშ 60-იან წანეფშახ მიორჩქუდეს, ნამჷ-და მაიაშ ტომეფი, თეშინეშეს მუჭოთ თინეფიშ ალმახანური გუმნარყეფინ, [[ოჭვარუე დიხაქიმინჯალა]]ს მეთხოზუდეს: მოჩამილ ნოკვეთის [[ტყა]]ს გოჩეხუნდეს, უკულ მოჭკირილ ჯალეფს დო ბართვონს ჭუნდეს, ტუტათ გუპატიებდესკონ დიხა. ტროპიკული ტყალეფიშ დიხა ღარიბი რე, ფინა ვა რე ტომბა, ათეშენ თინა მალას, ჟირ-სუმ წარმოწანას გჷმიფიტუ. თეშ უკული ნოკვეთის იტენდეს თეიშახ, ვინდარო თინა კჷნე ვა დიფორუდჷ ჯალეფით დო უკული ირფელი დუდშე იჭყაფუდჷ. ბორჯიშ განწხანს მაიაშ [[მახორობა]] იძინანდჷ. გეთოლწონჷ ნამჷ-და დიხაშ [[ეროზია]], ნამუთ ოჭვარუე დიხაქიმინჯალაშ ბორჯის აკმიქიმუნდჷნ, მაიაქ ქჷდიჭყჷ გვალაშ ფერდიეფს აკიბურ დიხაქიმინჯალაშ გჷმორინაფა. ჯვეში მაიაშ კათეფი ეკონელ მინდორიშ პრინციპისჷთ ირინუანდეს, მუჟამც ჭყონჭო არდგილეფშა მიშმუღუდეს დიხან დო აკმოქიმინუნდეს გუძუბეფს. მაიაშ ტომეფს ობაღინაფალო რთული ოირიგაციე სისტემეფით უღუდეს. სამანგათ, კილაძირაფილქ იჸუ 90 მეტრა სიგანაშ დო 11 კმ სიგჷრძაშ არხიქ, ნამუთ ნოღას წყარმალუწკჷმა მითმიორსხუანდჷნ. ნოღა [[ეცნა]]შ ცენტრიშე, ოორუეთ, გონთხორილი რდჷ უმოს მორჩილ ზჷმაშ შქვით არხი, ნამუდგეფით წყარი შხვადოშხვა ზჷმაშ რეზერვუარეფს ეთმიოფშანდჷნ. არძოშე უკაბეტაში თე რეზერვუარეფშე 120 მლნ კუბურ მეტრა წყარს ინტირინუანდჷ. არქეოლოგეფიშ გჷშაკოროცხუათ, თე სისტემაშ კიდანჯუას ნოღაშ მახორუეფქ 1,68 მლნ კოჩ-დღა ახარჯეს. ირფელქ ათექ ეგაფილქ იჸუ ხეთ, პრიმიტიული ხესახვარეფით. [[წყარმალუ]]ეფს დო არხეფს გჷნოაბანუაშ აკა მეშქაშალას წჷმარინუანდჷ [[კანოე]], ნამუთ ცალფა ჯაშე რდჷ გჷშათოლირინ, სიგჷრძას რდჷ 12 მ. დო 50 კოჩის ინტირინუანდჷ. == ვაჭრუა == ქიანაშ სიტომბაშა წყარპიჯეფშე მუშმუღუდეს შხვადოშხვა პროდუქტი: [[ჩხომი]], [[ზუღაშ ბჟაშუმუეფი]], ალიშკიბირეფი, [[ზვიგენი]]შ კიბირეფი, [[ჯიმუ]] – ნამუთ ართნერ [[ფარა]]შ როლს ლაჸაფენდჷ. [[იუკატანიშ ჩქონი|იუკატანიშ]] ბჟაეიოლ ოძგალეს, ნოღა სოროსის დირსხჷ ოვაჭრე ცენტრიქ. არძოშე ანდაღებული პროდუქტი, ნამუთ სოროსიშ გულათ ედომუშამ ქიანას გუთმიფაჩუდჷნ, რდჷ [[ნეფრიტი]] დო [[ობსიდიანი]], ნამუეფით [[მექსიკა|მექსიკაშ]] შქა ნორთიშე დო [[გვატემალა|გვატემალაშ]]ე მოუღუდეს. ობსიდიანი, უჩა ვულკანური გოჭყაფაშ შუშა, იმუშებაფუაფუდჷ თეში, ნამჷ-და თიში პიჯი ხამუცალო კვათირო გჷნმირთუდჷ. თიშე ახაზირენდეს ანჯარს დო ოჭკირალ ინსტრუმენტეფს. ნეფრიტი, მოღე რდჷ მუჭოთ რიტუალური ქუა დო თიშე კაბეტი მოთხუალა რდჷ ქიანაშ ედომუშამ ტერიტორიას. ათე დო შხვა ღირუან პროდუქტიშ მანგიორო, რზენ აბანეფს მახორუ ადამიერეფი ირზენდეს ოჭკომალ პროდუქტეფს, [[ბამბე]]ს, თაშნეშე [[იაგუარი]]შ ტყების დო [[კეტცალი]]შ ბურდღას. == ჭარალუა == {{თარი|მაიაშ ჭარალუა}} [[ფაილი:Cancuenpanel3.jpg|250px|მინიატიურა|მაიაშ მუკნაჭარეფი მაფა ტაჰ აკ ჩაანიშ გჷმოსახილობათ]] მუჟამცჷთ [[ესპანარეფი|ესპანარეფქ]] [[იუაკატანიშ ჩქონი|იუკატანშა]] მორთესჷნ, მაიაშ კათეფს ვითოშობათ ხეშნაჭარა წინგი აპალუდეს, ნამუეფიშ უკაბეტაშ ნორთიქჷთ დიიჭჷ. [[XIX ოშწანურა]]ს მენცარეფი იჩინენდეს ხვალე სუმი წინგის – კოდექსეფიშ გეშა, ნამუეფსჷთ თი ნოღეფიშ ჯოხოეფქ მიაჩეს, სოდეთ თინეფი კილაძირესჷნ. 14 წანაშ განწხანს გურაფულენდჷ დრეზდენს, ომაფე ბიბლიოთეკაშ ბიბლიოთეკარი [[ერნესტ ფორსტემანი]] კოდექსის დო მაიაშ კალენდარიშ ქიმინჯალაშ პრინციპის, ოდო [[იური კნოროზოვი]]შ დო [[ჰენრიხ ბერლინი]]შ გჷმორკვიეფქ ახალი ფურცელი გეგნოფაჩეს ალმახანური [[მაიანისტიკა]]ს. მიორჩქუნა, ნამჷ-და ამუდღარშო ეშაჩინებული რე მაიაშ იეროგლიფეფიშ 80%-შე უმოსი, ოდო არქეოლოგეფქ მაიაშ მატერიალური კულტურაშ ანდა, გოსოფური ძეგლი კილაძირეს. == ასტრონომია == [[ფაილი:Maya.svg |250px|მინიატიურა|მაიაშ ციფრეფი]] მაიაშ [[ქურუმი|ქურუმეფი]] უჯვეშაში ბორჯიშე უჸუნუანდეს თოლს ცაშურ რსხულეფს. ონოფულე რჩქინას მურიცხეფიშ დო პლანეტეფიშ გეშა ქურუმეფი ენმიჭარანდეს კოდექსეფშა, ნამუეფქჷთ წჷმომიტეს მაიაშ კალენდარეფიშ რთული სისტემა, ნამუთ მერსხილი რდჷ ბჟაშ, თუთაშ დო პლანეტა [[მორღა]]შ ჸარებაწკჷმა. მაიაქ ხვალე ბჟაშ [[კალენდარი]] 365 დღათ ვა აკოქიმინჷნ, ვარინ უკაბეტაში აიწორალათ გოხურგუ [[თუთა (ალმაშარე)|თუთაშ]] [[თუთა]] ხოლო (''ალმახანური გჷშაკოროცხუეფით გვალო 23 მერქაშ ჩილათაფათ''). მარა რინაშულო არძოშე გურგაჩამალი კალენდარი, ნამუთ ირი კუჩხიშ ბიჯგის გჷთმოხურგანდჷ ადამიერიშ ჭარას დო თი წიაკალი ნობიჯგუსჷნ, მაიაშ კათაშო რდჷ ასტროლოგიური, ვარ-და რიტუალური კალენდარი, ნამუთ 260 დღალამ ციკლეფშე აკმოდირთუუდჷ. ალმახანური მუნაჩემეფით ძნელი რე თე კალენდარიშ გორჩქინაშ აიწორი გოხურგუა. ნამთინეეფს მიორჩქუნა, ნამჷ-და თის ოსხირო ათუძჷ [[სასქუო]]შ ნაჸოფიშ გოვითარაფაშ პერიოდი – ენოსახუაშე დაბადებაშახ. ჯვეში მაიაშ წჷმმარინაფალეფი, თეშინეშეს მუჭოთ ალმახანური ადამიერეფი, რგებაფულენდეს [[ჰოროსკოპო|ჰოროსკოპეფით]], რიტუალური კალენდარით გჷთმოხურგანდეს ედორია დღალეფს მუდგარენი გარკვიული საქვარეფიშ წჷმაჭყაფალო. თეშ გალე, მაიაშ ქურუმი ასტრონომეფქ აკარსხუეს რთული კალენდარი, სოდეთ ართბორჯულო გჷმირინუაფუდჷ ბჟაშ, რიტუალური დო [[პლანეტა]] მორღაშ ციკლეფი. თიშ მეჯინათ, ქურუმეფი გჷთმოხურგანდეს ლჷმეფიშ დო გეჸვილაფეფიშ ბორჯის. თე კაბეტი კალენდარი აკმოდირთუუდჷ 104 წანაშე, მორღაშ ყარაფიშ 65 პერიოდიშ დო ადამიერიშ ნაჸოფიშ მონჭაფაშ 146 პერიოდიშე. თიშ მეჯინათ, ირი 173,3 დღაშ უკული, შილებედჷ ოლებერი ბჟაშ დო ვარ თუთაშ გეუკუმელაფაშ აწოჩამა, მუთ უბრალე კათაშა [[მაგია|მაგიურ]] ინოჩამას ოხვამილუანდჷ. ჯვეში მაიაშ ქურუმეფს წანდეს, ნამჷ-და თინეფს უჩქუდეს ქიანაშ გორჩქინაშ აიწორი თარიღი (''იულიანური კალენდარიშ მეჯინათ ჯვ.წ. 3114 წანაშ 11 მარაშინათუთა''), ოდო თინეფიშ კოსმოსური ციკლეფიშ თეორიაშ მეჯინათ, [[2012]] წანაშ [[21 ქირსეთუთა]]ს, თე ქიანა ოკო მოსპელედჷკო. მორო მაიაშ კათეფშო რეალური სპუალაქ უმოსი ორდო – XVI ოშწანურას მოხვადჷ, მუჟამცჷთ თინეფიშ ოძგალეს ესპანარი [[კონკისტადორეფი|კონკისტადორეფქ]], პაპეფქ დო კოლონისტეფქ მადირთესჷნ. == ოურდუმე საქვარუა == ოგალენე ოურდუმე კონფლიქტეფიშ ნოქური დო დუდიშთხილუააშ ნოდგჷმეფიშ ვარინელობაქ, არქეოლოგეფს ოფირქებაფუ, ნამჷ-და მაიაშ კათა, აცტეკეფშე გინორთათ, მეთხოზუდეს რჩქალი, დახე იდილიურ რინას, მარა მაიაშ ხელუანობაწკჷმა უმოსი ხოლოს ნაჩინებუობაქ გვალო შხვანერო წჷმარჩქინჷ თე ცივილიზაციას მახორუ ჯარალუა. მაიაშ ოურდუმე ლოშქუეფს უღუდჷ რიტუალური ხასიათი. თენა რდჷ ვარჩქვანელობური ლჷმეფი: ხაზირუა მერეთი პომპეზური რდჷ, ოჩხუპერ რაგვინეფი ძალამ ხანკუნტა დო კაბეტი მუდანობაშ ჭკორი, ნამუეფსჷთ ღორონც გიოჸვილანდესჷნ. == რელიგია == [[ფაილი:Maya Priester.jpg|მინი|250პქ|მაიაშ ქურუმიშ ფიგურა]] [[ფაილი:Crazy stuff.jpg|მინი|250პქ|ახალი წანაშ რიტუალი]] ადამიერეფშო ოხიდეფი წჷმარინუანდეს თი აბანს, სოდეთ მითმეურდჷ მაიაშ ართ-ართი არძოშე გურგაჩამალი რიტუალი — ღორონთწკჷმა დო კინოხონეფწკჷმა აკოწყორუა, მუსჷთ „დიხაშთუდო შარალუა“ ჯოხოდჷ. თენერი შარალუაშ ორსულებერო მადუდეს ოკო მიშურთუმუდჷკო ეგზალტაციაშ უმაღალაშ სტადიაშა, მუდგაშ ბორჯისჷთ ჰალუცინაციეფი იჭყაფუ. თეშ მეჭირინდაფა შქირენათ დო [[ზისხირი]]შ კჷლაშქუმალათ შილებედჷ. მადუდე მუში ზისხირამ ადათის ორთუდჷ ხვალახეთ, ჭიჭე ოთახის, ოდო უკული ზისხირით მოწიკვილი, ჩე მუკოქვენჯით გჷმორჩქინდუდჷ ოხიდაშ ეშალუეფიშ ჟილენ მოედანს დო თეჸურეშე იჭყანდჷ „ღორონთშა ეშულას“. ალმახანური ადამიერშო ზისხირიშ კჷლაშქუმალაშ პრაქტიკა ოშქურანჯი დო ტყარობა რე, მარა მაიაშ კათაშო თენა უციობას წჷმარინუანდჷ. თინეფს წანდეს, ნამჷ-და [[ოქიანუ]]ს მოდვალირი რე ოშქურანჯი დო უბადო ძალეფი, ნამუეფიშ აკოკჷნებათ ხვალე გარკვიული რიტუალეფიშ რსულებათ შილებე. მურიცხეფიშ დო პლანეტეფიშ ყარაფის თინეფი ღორონთეფიშ ნებას მიოჭარანდეს. [[ბჟაშ გეუკუმელაფა]], სამანგათ, თინეფიშთ მირჩქინუაფუდჷ მუჭოთ ოხვამერიშ ღურაშ მუდგარენი ფორმათ, მუდგაშ გეშათ [[ბჟა]] ირიათონო შილებედჷ გოდინაფედჷკონ. ოჭუმარეშ [[მურიცხი]]შ (თენერო თინეფს მორღა მიორჩქუდეს) მაართა მუკორჩქინა ცას ხანგინძე ბორჯიშ უკული, თინეფშო მოხოლაფირ [[ლჷმა]]შ შანი რდჷ. მეუჸუნუანდეს მუ ზისხირიშ კჷლაშქუმალაშ ცერემონიას ნამუდგაინ ცაშურ ჸოფირებას, მაიაშ მადუდეეფი ოცადუდეს მუდგაიჸინნერო გულა მოუხვამილუაფუდესკონ ოლებერ ჸოფირებეფშა დო წანდეს, ნამჷ-და თეშა რდჷ მუკობუნაფილი ქიანაშ [[ჭარა]]ნ. მაიაშ კათეფიშ არზით, ონოფულე რსხუ შურდგჷმილ ადამიერეფ დო ღორონთეფ შქას ირსხუაფუდჷ რიტუალურ აქტეფიშ ბორჯის, ნამუეფსჷთ ადამიერეფშა ოკო მეუჩამუდესკონ შურდგჷმილი ოქიანუშე შურეფიშ ოქიანუშა გჷშულაშ მეშქაშალა. თე კათეფიშ წჷმმარინაფალეფს სპეციალურო მეჸუნდეს მუნეფიშ დუდი თი დგომარობაშა, მუჟამც აბორჯებულ ჰონიას რჩქინდუდჷ მუდგარენი აწოძირაფეფი, მუთ შანენდჷ შხვა ოქიანუშა გჷნულას. თენერი რიტუალეფიშ მუკოჸონაფაშ ბაძაძეფი მირყას რდჷ: დაბადება დო ვარი [[ღურა]], [[ლაიტი]]შ თასუა დო ვარი მადუდეშ ხვისტაშა ეშულა – ირფელი ითხიინდჷ ზისხირიშ კჷლაშქუმალას, ანუ ღორონთეფშო თი არძოშე ანდაღებულ გიოკიბირალს, ნამუთ თინეფს აპალუდესჷნ. კჷლაძირაფილი რე ქუაშე გჷშათოლირ ადამიერიშ ჭიჭე ფიგურა, ნამუთ ზისხირიშ კჷლაშქუმალაშ წესის არსულენსჷნ. დუდიშ გიოფორაფალი, სამკაულეფი, ჩხეშეფშა გოკარკატელი ნოჭკერი, ირფელი თენა მიოწურუანდჷ, ნამჷ-და თინა დჷნოშურეფშო ცოდეფს ნარღენდჷნ. ირხუნდჷ მუ გენიტალიეფს (ნამუთინეშა ირხუნდეს ნინას ვარ-და ჸუჯეფს), თინა უჯინედჷ, ვინდარო ზისხირით ვა მიღაფუდჷ ჯაშე ხაზირელი ქაღარდინ. მუჟამსჷთ ქაღარდი ზისხირით მიღაფუდჷნ, თის ჭუნდეს დო თეჸურეშე გჷმულირი კუმა, ნამუთ ეშე, ცაშა მიშჷნ, წჷმარინუანდჷ ღორონთეფიშ ოსქჷლადირეს. მაიაშ კათეფი ოქიანუს უჯინედეს ართბორჯულო ეფურინათ დო შქურინით ხოლო. თინეფიშ წჷმორინაფეფით, [[კოსმოსი]] სუმი დონეშე აკმოდირთუდჷ: ჟილენი, ცაშ დონეშ, ოშქაშე, დიხაშ ოქიანუშე დო ქვერსემიაშე, სოდეთ ღურელეფი ოხორანდესჷნ. ოქიანუშ წესრიგი ასქილიდაფირი რდჷ თი ჩეჟიერ ურთიართალეფით, ნამუეფით ღორონთეფ დო ადამიერეფ შქას ორდჷნ. ღორონთეფი მაიაშ კათეფს არზენდეს ოჭკომალს, გამუნარყის, ბჟაშ სინთეს, [[ჭვემა]] დო შხვა რინაშულ ჩეჟიერალეფს აღიარაფაშ, პატიშ დო თაყვანიშ გჷნოგაფაშ მანგიორო. == ართუაფა == ჩქინშახ მაჭირინდუ მაიაშ ართ-ართი ართუაფალქ – ბურთით ლაჸაფიქ. სპეციალურ ქუაშ მოედანეფს ნირზის მოკათაფუეფი წჷმარინუანდეს მითოლოგიურ სიუჟეტის გერგეზი ნაჟირუა ჯიმალეფიშ გეშა, ნამუეფით დიხაშთუდო, ღორონთეფს ბურთის ოლაჸაფუდესჷნ. დო აიწორო თეშინეშეს, მუჭოთ მითოლოგიურ ნარაგადუს, სოდეთ ჩიება რდჷ ღურა დო თელარა შქას სხუნაშ გეშა, რეალურ ნირზის დომარცხაფილს გიოჸვილანდეს ვარ-და ოღურალო ლახუნდეს მონკა ბურთით, ვარ-და დუც კვათუნდეს. ნამუთინეშა დომარცხაფილს უბრალეთ აკოკირუნდეს დო აკეთენდეს მუ თიშე ართნერ შურდგჷმილ ბურთის, ქჷგიოკერკელუანდეს ოხიდაშ ეშალუეფს ვარ-და ღურაშა ორულაფუანდეს მოედანს. == მაიაშ ნოღაშ კილაძირაფა == [[XVIII ოშწანურა|XVIII ოშწანურაშ]] ლიაშე კჷნე იჭყაფუ მაიაშ ცივილიზაციათ დოინტერესაფა დო ბრელ მუდგარენეფი კილმურს დღაშ სინთეშა. მაიაშ ულირიშ მაართა მარკვიე რდჷ ესპანეთიშ არმიაშ კაპიტანი [[ანტონიე დელ რიო]], მიქჷთ კილაძირჷ მაიაშ ნოღა [[პალენკე]] დიდებუანი პირამიდეფით დო დოხორეეფით. 20 წანაშ უკული, თის ქეკაჸუნჷ ესპანარეფიშ ოინალუს რინელი ჰოლანდიარი [[გილერმო დიუპე]]ქ, მიქჷთ ესპანეთიშ მაფა [[კარლოს IV]]-შე ეჭოფჷ დავალება ქჷდოუგურუაფუდჷკო [[მექსიკა|მექსიკაშ]] სიჯვეშეეფინ. უკულნეშის დიუპეშ საქვარი აგჷნძორჷ [[გვატემალა|გვატემალაშ]] გუბერნატორქ [[ხუან გალინდო]]ქ დო ბოლოს სტეფენსიქ დო კაზერვუდიქ. თინეფიშ ექსპედიციფიშ უკული, მაიაშ ცივილიზაციაშ გეშა არძოქ ქჷდიჭყჷ ჩიება. 1885 წანას, ამერიკაშ ანტიკვარულ ჯარალუაქ დო ჰარვარდის პიბოდიშ მუზეუმქ იუკატანშა მიდაჯღონეს სპეციალური ექსპედიცია ახალნორდი მენცარიშ – ედვარდ გ. ტომსონიშ ხემანჯღვერალათ, მით 40 წანაშ მეძენას არკვიენდჷ მაიაშ ცივილიზაციას. მარა მაიაშ ისტორიაშ კილაქ ძირაფილქ იჸუ თიშ უკული, მუთ [[კიჩეშ ტომი]]შ ინდიარქ, მისჷთ უჩქუდჷ ჯვეში ჭარალუან, ლათინური შრიფტით ინიჭარჷ კიჩეშ კათაშ წიმინდე წიგნი “პოპოლ-ვუხი” (“კათაშ წიგნი” – მითეფიშ დო ლეგენდეფიშ კათელი). სანარღოთ, ორიგინალქ მედინჷ დო წჷმოსქიდჷ ხვალე თე წიგნიშ ლათინურ [[ტრანსკრიპცია]]ქ. === მაიაშ ნოღეფიშ ერკებული === რე ოშობათ მაიაშ ნოღა დო ვითოშობათ მორჩილ დოხორინი, თინეფ შქას არძოშე გურგაჩამალი რე: [[ფაილი:Nakbe str.JPG|250px|მინიატიურა|შქა პრეკლასიკურ პერიოდიშ დოხორეშ სტრუქტურა ნოღა ნაკბეს]] *[[კალაკმული]] *[[ჩიჩენ-იცა]] *[[კობა (ნოღა)]] *[[კომალკალკო]] *[[კოპანი]] *[[პალენკე]] *[[კირიგუა]] *[[ტიკალი]] *[[ტულუმი (მაია)]] *[[უშმალი]] == ლიტერატურა == *{{cite book |last=Braswell |first=Geoffrey E. |title=The Maya and Teotihuacan: Reinterpreting Early Classic Interaction |year=2003 |edition= |publisher=University of Texas Press |location=Austin, Texas |isbn=0-292-70914-5 |oclc=49936017}} *{{cite book |last=Christie |first=Jessica Joyce |title=Maya Palaces and Elite Residences: An Interdisciplinary Approach |year=2003 |publisher=University of Texas Press |location=Austin, Texas |isbn=0-292-71244-8 |oclc=50630511}} *{{cite book |last=Demarest |first=Arthur Andrew |title=Ancient Maya: The Rise and Fall of a Rainforest Civilization |year=2004 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge, England; New York |isbn=0-521-59224-0 |oclc=51438896}} *{{cite book |last=Demarest |first=Arthur Andrew, Prudence M. Rice, and Don Stephen Rice |title=The Terminal Classic in the Maya Lowlands: Collapse, Transition, and Transformation |year=2004 |publisher=University Press of Colorado |location=Boulder, Colorado |isbn=0-87081-739-6 |oclc=52311867}} *{{cite book |last=Garber |first=James |title=The Ancient Maya of the Belize Valley: Half a Century of Archaeological Research |year=2004 |publisher=University Press of Florida |location=Gainesville, Florida |isbn=0-8130-2685-7 |oclc=52334723}} * William F. Hanks, ''Converting Words: Maya in the Age of the Cross'' (Berkeley, University of California Press, 2010) (The Anthropology of Christianity). *{{cite book |last=Herring |first=Adam |title=Art and Writing in the Maya cities, AD 600-800: A Poetics of Line |year=2005 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge, England; New York |isbn=0-521-84246-8 |oclc=56834579}} *{{cite book |last=Lohse |first=Jon C. and Fred Valdez |title=Ancient Maya Commoners |year=2004 |publisher=University of Texas Press |location=Austin, Texas |isbn=0-292-70571-9 |oclc=54529926}} *{{cite book |last=Lucero |first=Lisa Joyce |title=Water and Ritual: The Rise and Fall of Classic Maya Rulers |year=2006 |publisher=University of Texas Press |location=Austin, Texas |isbn=0-292-70999-4 |oclc=61731425}} *{{cite book |last=McKillop |first=Heather Irene |title=In Search of Maya Sea Traders |year=2005 |publisher=Texas A & M University Press |location=College Station, Texas |isbn=1-58544-389-1 |oclc=55145823}} *{{cite book |last=McKillop |first=Heather Irene |title=Salt: White Gold of the Ancient Maya |year=2002 |publisher=University Press of Florida |location=Gainesville, Florida |isbn=0-8130-2511-7 |oclc=48893025}} *{{cite book |last=McNeil |first=Cameron L. |title=Chocolate in Mesoamerica: A Cultural History of Cacao |year=2006 |publisher=University Press of Florida |location=Gainesville, Florida |isbn=0-8130-2953-8 |oclc=63245604}} *{{cite book |last=Rice |first=Prudence M. |title=Maya Political Science: Time, Astronomy, and the Cosmos |year=2004 |edition=1st |publisher=University of Texas Press |location=Austin, Texas |isbn=0-292-70261-2 |oclc=54753496}} *{{cite book |last=Sharer |first=Robert J. and Loa P. Traxler |title= The ancient Maya |year=2006 |edition=6th |publisher=Stanford University Press |location=Stanford, California |isbn=0-8047-4816-0 |oclc=57577446}} *{{cite book |last=Tiesler |first=Vera and Andrea Cucina |title= Janaab' Pakal of Palenque: Reconstructing the Life and Death of a Maya Ruler |year=2006 |publisher=University of Arizona Press |location=Tucson, Arizona |isbn=0-8165-2510-2 |oclc=62593473}} *{{cite web |title=Painted Metaphors: Pottery and Politics of the Ancient Maya |url=http://www.upenn.edu/almanac/volumes/v55/n28/maya.html |date=4/7/2009 |work=University of Pennsylvania Almanac |publisher=University of Pennsylvania |accessdate=2009-06-17}} == რესურსეფი ინტერნეტის == {{Commons category|Maya}} *[http://www.famsi.org/ Foundation for the Advancement of Mesoamerican Studies, Inc (FAMSI)] *[http://www.mayaweb.nl/ Mayaweb (Dutch and English)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100110011355/http://www.mayaweb.nl/ |date=2010-01-10 }} *[http://www.authenticmaya.com/ Guatemala, Cradle of The Maya Civilization] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070718071547/http://www.authenticmaya.com/ |date=2007-07-18 }} *[http://worldmuseumofman.org/mayan1.htm The Maya at the World Museum of Man] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100219222757/http://worldmuseumofman.org/mayan1.htm |date=2010-02-19 }} *[http://www.nga.gov/exhibitions/2004/maya/lifeatcourt.shtm Courtly Art of the Ancient Maya at the National Gallery of Art] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080725052215/http://www.nga.gov/exhibitions/2004/maya/lifeatcourt.shtm |date=2008-07-25 }} *[http://www.mexconnect.com/articles/539-primary-sources-of-maya-history-part-one Primary sources of Maya history - part one by Ronald A. Barnett] *[http://www.mesoweb.com/ Mesoweb] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110128233834/http://www.mesoweb.com/ |date=2011-01-28 }} *[http://www.gomaya.com/glyph The Daily Glyph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121126015635/http://www.gomaya.com/glyph/ |date=2012-11-26 }} *[http://radio.echoditto.com/junglecast Junglecasts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090517065940/http://radio.echoditto.com/junglecast |date=2009-05-17 }} *[http://www.mayamap.org/ Maya Map] [[კატეგორია:მაია]] [[კატეგორია:ცივილიზაციეფი]] [[კატეგორია:ამერიკაშ კათეფი]] geh8uf3ba99bniiw3t5hvo69avmzbbc 0 8725 251839 250394 2026-08-04T03:09:04Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251839 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა კლასიკურ კომპოზიტორი}} [[ფაილი:Leopold Mozart.jpg|thumb|200px|ლეოპოლდ მოცარტი]] '''იოჰან გეორგ ლეოპლდ მოცარტი''' ({{lang-de|Leopold Mozart}}; დ. [[14 გერგობათუთა]] [[1719]], [[აუგსბურგი]] — ღ. [[28 მესი]], [[1787]]) [[გერმანალეფი|გერმანალი]] [[კომპოზიტორი]], [[მევიოლინე]] დო [[პედაგოგი]], ავტორი ვიოლინოშ გურაფაშ წიგნიშ „Versuch einer gründlichen Violinschule“. [[ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტი]]შ მუმა. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.mozartproject.org/biography/mozart_l.html Leopold Mozart] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110805232214/http://www.mozartproject.org/biography/mozart_l.html |date=2011-08-05 }}, a biographical sketch at the site of the [http://www.mozartproject.org/ Mozart Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010401013247/http://www.mozartproject.org/ |date=2001-04-01 }} * [http://www.otago.ac.nz/DeepSouth/vol2no3/nancy1.html A French Edition of Leopold Mozart's Violinschule] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120219172030/http://www.otago.ac.nz/DeepSouth/vol2no3/nancy1.html |date=2012-02-19 }} {{მერკე-ბიოგრაფია}} {{Commons cat|Leopold Mozart}} {{DEFAULTSORT: მოცარტი, ლეოპოლდ}} [[კატეგორია:ავსტრიალეფი]] [[კატეგორია:ავსტრიალი პედაგოგეფი]] [[კატეგორია:ავსტრიალი მევიოლინეეფი]] [[კატეგორია:ავსტრიალი კომპოზიტორეფი]] [[კატეგორია:დუნაბადი 1719]] [[კატეგორია:ნაღურა 1787]] ewlui8lxymr6w1ex8pa1wlxwcpu8p5f 0 24946 251843 208794 2026-08-04T06:27:14Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251843 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დოხორინი |სტატუსი = ნოღა |მარგალური ჯოხო = სუკკური |ოდაბადური ჯოხო ={{lang-ur|سکھر}}<br /> |ქიანა = პაკისტანი |დუდალაშ თუდო = |პანორამა = |პანორამაშ სიგანა = |მუკნაჭარა = |შილა = |შილმუკნაჭ = |გერბი = |გერბმუკნაჭ = |გერბიშ სიგანა = |შილაშ სიგანა = |ჩარჩო = |ქიანაშ რუკა2 = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 = |მუკნაჭარა2= |lat_dir = N|lat_deg = 27|lat_min = 41|lat_sec = 58.28 |lon_dir = E|lon_deg = 68|lon_min = 52|lon_sec = 02.23 |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა = |ქიანაშ რუკა= |რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ რუკა= |რაიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ ტიპი = პაკისტანიშ ადმინისტრაციული დორთუალა{{!}}პროვინცია |რეგიონი = სინდიშ პროვინცია{{!}}სინდი |რეგიონი ცხირს = |დინოხოლენი დორთუალა = |რაიონიშ ტიპი =პაკისტანიშ ადმინისტრაციული დორთუალა{{!}}ოლქი |რაიონი = სუკკურიშ ოლქი{{!}}სუკკური |მადუდეშ ტიპი = |მადუდე = |დორსხუაფაშ თარიღი = |მაართა შინუა = |წოხოლენი ჯოხოეფი = |სტატუსი-შე = |ფართობი = 5165 |სიმაღალაშ ტიპი= |დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა= |კლიმატი= |ოფიციალური ნინა= |მახორობა = 493 438 |ეჭარუაშ წანა = 2010 |მეჭედალა = |აგლომერაცია = |ერუანული აკოდგინალუა = |ორწუმობური აკოდგინალუა = |ეთნოქორონიმი = |ბორჯიშ ორტყაფუ = +5 |DST = |ოტელეფონე კოდი = 071 |ოფოსტე ინდექსი = |ოავტომობილე კოდი= |საიტი = www.lgdsindh.com.pk/sukkur.htm |კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Sukkur |add1n= |add1= }} '''სუკკური'''<ref>Книга:СГНЗС|349</ref> ({{lang-ur|سکھر}}, ''საკჰარი''<ref>Инструкция по передаче на картах географических названий Западного Пакистана. — М., 1959. — С. 22.</ref>) — ნოღა [[პაკისტანი]]შ [[სინდიშ პროვინცია]]ს, [[სუკურიშ ოლქი]]შ ადმინისტრაციული ცენტრი. იდვალუაფუ წყარმალუ [[ინდი]]შ ბჟადალ წყარპიჯის == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.sukkur.gov.pk/default.asp ოფიციალური საიტი]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.vista-tourism.com/sukkur_map.htm სუკკურიშ რუკა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100926134524/http://www.vista-tourism.com/sukkur_map.htm |date=2010-09-26 }} * [http://www.travel-culture.com/pakistan/sukkur.shtml ტურისტული ხასჷლა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260304060448/http://www.travel-culture.com/pakistan/sukkur.shtml |date=2026-03-04 }} ==სქლიო== {{სქოლიო}} {{მერკე}} [[კატეგორია:პაკისტანიშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:სინდიშ პროვინციაშ ნოღეფი]] 4kx9mhf3t4wl1oxbbxts310ztwgva2q 0 38741 251837 195685 2026-08-04T00:13:39Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251837 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი |ჯოხო = ბრაზილიაშ ატლანტიკური ტყა |სურათი = [[ფაილი:Atlantic Forest.jpg|250px]] |სურათიშ მუკნაჭარა = |რუკა= |რუკაშ_მუკნაჭარა = |რუკაშ ზჷმა = |ქიანა = {{შილა|ბრაზილია}} |ტიპი= |კრიტერიუმი=ix, x |ID = |რცხუ = |რეგიონი= [[ობჟათე ამერიკა]] |კოორდინატეფი= |წანა= 1999 |სესია= 23-ა |გოფართინაფა = |კანდიდატი = |საფრთხეშ თუდო= }} [[ფაილი:Rio Paraibuna Paulista.jpg|thumb|left|250px]] [[ფაილი:Curitiba waterfall.jpg|thumb|250px|[[კურიტიბა]]შ წყარგელაფუ]] {{მოსოფელიშ მონძალა|892}} '''ბრაზილიაშ ატლანტიკური ტყა''' ({{lang-pt|Mata Atlântica}}) — ტყაშ მასივიშ რეგიონი, ნამუთ აკმოდჷრთჷ ტროპიკული ნესტიანი, ტროპიკული სქჷრე, რიზოფორული ტყალეფშე დო ტროპიკული სავანეფშე. თინა გინოზინდილიე [[ბრაზილია|ბრაზილიაშ]] [[ატლანტიშ ოკიანე|ატლანტიშ ოკიანეშ]] წყარპიჯეფიშ მანგის, ოორუეშე რიო გრანდე დო ნორტეშ შტატიშ ობჟათეშა – რიო გრანდე დო სულიშ შტატშახ. ხოლო იფაჩუ [[პარაგვაი]]შ დო [[არგენტინა|არგენტინაშ]] ტერიტორიეფსჷთ. ატლანტიკური ტყა აკმოდჷრთჷ მიარე ნაირსახეობეფშე: * წყარპიჯიშ მუხური აკმოდჷრთჷ დაბალი ტყალეფშე, ნამუეფით წყარპიჯიშ დუინეფს რე ეფალირი. * საწყარპიჯო ტყალეფი, ნამუეფსჷთ ატლანტიკურ ლეჟერ ტყალეფს ხოლო უძახჷნან, წჷმარინუანს იროწვანე ატლანტიკურ ტყალეფს. * დინოხოლენი ტყალეფი უმოსო აკმოდჷრთჷ ფურცელმაცჷმე ჯალეფშე. * უმოს ტომბას, სქჷრე ატლანტიკური ტყალეფიე, ნამუეფით გინმალიე ოორუე-ბჟაეიოლჸურე სქჷრე [[კაატინგა]]ს დო ბჟაეიოლშე სერადო სავანას. * მონტანიშ ლეჟერამი ტყალეფი იჭყაფჷ სიერა დო მარიშე დო კვათჷნს ობჟათე ბრაზილიაშ გვალეფს დო პლატოეფს. თე ტერიტორია დიდარიე დაფიშობურეფით დო მირტიშობურეფიშ ფანიეფიშ წჷმმარინაფალეფით. * არძაშე მაღალი არეალი იკათუანს ბართვონაშ სავანეფს. ატლანტიკური ტყა გჷშაკერძაფილო ურჩქვანჷ რე თით, ნამჷ-და თინა იფაჩუ ობჟათეშ 24 გრადუსი [[განედი]]შ ჟი ხოლო. თინა თეჟამო მერჩქინელიე მოსოფელიშ ბიოსფეროშ რეზერვო, ნამუთ იკათუანს მიარე ეშალაფაშ კარშა მეულირ ფლორაშ დო ფაუნაშ გვარობას. თინეფს შქას რე ქია [[ანთარი (გვარი)|ანთარი]]. ატლანტიკური ტყაშ გოჭვარუაქ ინტენსიურო დიჭყჷ კოლონიზაციაშ უკული. გოჭვარილ აბანეფს უმოსო შანქარიშ ლარჭემს აშენენდეს, ვარა თენა ხვადუდჷ ურბანულ ღანკეფშო. თეჟამო, [[ამაზონი]]შ ინსტიტუტი გჷშაკერძაფილო აქტიურო მუშენს ტყაშ ახალშო გაშენებაშე დო მუკოტებაში ბრაზილიაშ ოორუე-ბჟაეიოლიშ შტატ [[პერნამბუკუ]]ს. თიში ეგიდით, [[2007]] წანაშ გოძვენას, თაქ 5 500 ახალ ჯაქ ირგჷ. ==ქოძირით ხოლო== *[[იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ბრაზილიას]] *[[მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ამერიკას]] == რესურსეფი ინტერნეტის == {{commonscat|Atlantic forest}} * [http://www.amazoninstitute.com Amazon Institute] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210117085824/http://www.amazoninstitute.com/ |date=2021-01-17 }} * [http://www.biodiversityhotspots.org/xp/Hotspots/atlantic_forest/ Atlantic Forest (Conservation International)] * [http://www.atlanticforest.org: Atlantic Forest Foundation, help preserves the Atlantic Forest] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180819020049/http://www.atlanticforest.org/ |date=2018-08-19 }} * [http://www.iracambi.com/english/index.shtml Iracambi Atlantic Rainforest Research and Conservation Center] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110713054039/http://www.iracambi.com/english/index.shtml |date=2011-07-13 }} * [http://www.panda.org/about_wwf/where_we_work/ecoregions/atlantic_forests.cfm Atlantic forest (World Wildlife Fund)] * [http://www.plantabillion.org/ Plant a Billion Trees in the Atlantic Forest] * [http://www.aep.com/environmental/conservation/reforestation/ Conservation significance of the Atlantic Forest] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110522092330/http://www.aep.com/environmental/conservation/reforestation/ |date=2011-05-22 }} * [http://www.brazil.org.uk/page.php?cid=290 Embassy of Brazil in London: Atlantic Forest] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050310232327/http://www.brazil.org.uk/page.php?cid=290 |date=2005-03-10 }} * [http://www.firstflora.eu FirstFlora ] * [http://nature.org/wherewework/southamerica/brazil/work/art5080.html The Nature Conservancy: Atlantic Forest] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100702223313/http://www.nature.org/wherewework/southamerica/brazil/work/art5080.html |date=2010-07-02 }} (with photo) * [https://web.archive.org/web/20080725210107/http://www.homepage.mac.com/pascoa/iMovieTheater55.html The Reforestation efforts of 2 individuals in Pernambuco Joanne Stanulonis and João Milanêz] * [http://whc.unesco.org/en/list/892 UNESCO: Discovery Coast Atlantic Forest Reserves] [[კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ბრაზილიას]] iau976i1p9gknpqwumk4x5hbzdfd080 0 40281 251840 232513 2026-08-04T03:20:25Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251840 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ადმინისტრაციული ართული|ჩილე |ოდაბადური ჯოხო = Región de Magallanes y de la Antártica Chilena |მარგალური ჯოხო = მაგალიანესი დო ჩილეშ ანტარქტიკაშ რეგიონი |პანორამა = Cuernos del Paine from Lake Pehoé.jpg |შილა = Flag of Magallanes y la Antártica Chilena, Chile.svg |გერბი = Coat of Arms of Magallanes Region.svg |ქიანა = ჩილე |ჰიმნი = |სტატუსი =[[ჩილეშ ადმინისტრაციული დორთუალა|რეგიონი]] |მიშმურს = 4 პროვინცია<br /> 11 კომუნა |ფორჷნს = |ნანანოღა= [[პუენტა-არენასი]] |შხუ ნოღა = |შხუ ნოღეფი= |თარიღი = |მადუდეშ ჯოხო =გუბერნატორი |მადუდე = ხორხე ფლის ანიონი |ედპ =$3.021 მლრდ |ედპ წანა= 2014 |ედპ აბანი = |ედპ აშმ = $18,447 |ნინა =[[ესპანური ნინა|ესპანური]] |ნინეფი = |მახორობა =165,593 |ეჭარუაშ წანა =2017 |აბანი მახორობათ =15-ა |ერუანული აკოდგინალუა = |მეჭედალა =1.3 |კონფესია = |ფართობი = 132,291.1 |აბანი ფართობით =1-ლი |ფართობიშ პროცენტი = |მაქსიმალური სიმაღალა =3,623 |ოშქაშე სიმაღალა = |მინიმალური სიმაღალა = |განედი = |გრძედი = |რუკა= Magallanes and Antartica Chilena in Chile (+Antarctica claims) (+grid).svg |ბორჯიშ ორტყაფუ= [[UTC-4]]<br>[[UTC-3]] ([[ზარხული|ზარხულს]]) |აბრევიატურა = |ISO =CL-MA |FIPS= |ოტელეფონე კოდი = +56-61 |ოფოსტე ინდექსეფი = |ინტერნეტ-დომენი = |ოავტომობილე ონომერე შანეფი = |საიტი =http://www.goremagallanes.cl/ |კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Magallanes y Antártica Chilena Region |პარამეტრი1 = |მიკოღანკუა = }} '''მაგალიანესი დო ჩილეშ ანტარქტიკაშ რეგიონი''' ({{lang-es|Región de Magallanes y de la Antártica Chilena}}) — ადმინისტრაციული რეგიონი [[ჩილე]]შ ობჟათეშე. იკათუანს 4 [[ჩილეშ პროვინციეფი|პროვინციას]] დო 11 [[ჩილეშ კომუნეფი|კომუნას]]. ფართობი — 132,291.1 კმ². მახორობა — 165,593 ადამიერი ([[2017]]). მახორობაშ მეჭედალა — 1.3 ადამ./კმ². ადმინისტრაციული ცენტრი — ნ. [[პუენტა-არენასი]]. == ორენი == რეგიონი იდვალუაფუ ჩილეშ ობჟათეშე დო უხურგანს: * ოორუეშე – [[აისენიშ რეგიონი]] * ბჟაეიოლშე – [[არგენტინა]] * ობჟათეშე – [[დრეიკიშ საროტი]] * ბჟადალშე – [[რჩქალი ოკიანე]] == რესურსეფი ინტერნეტის == *[http://www.goremagallanes.cl/ მაგალიანესი დო ჩილეშ ანტარქტიკაშ რეგიონიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150602041340/http://www.goremagallanes.cl/ |date=2015-06-02 }} {{მერკე-ჩილე}} {{ჩილეშ რეგიონეფი}} [[კატეგორია:ჩილეშ რეგიონეფი]] pxwqf3u1n51gnvt7l19a2rs7bnjcndi 0 40740 251838 223343 2026-08-04T00:30:56Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 251838 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დოხორინი |სტატუსი = ნოღა |მარგალური ჯოხო = გელზენკირხენი |ოდაბადური ჯოხო = Gelsenkirchen<br>Gelsenkiärken ([[ვესტფალიური ნინა|ვესტფალიურო]]) |ქიანა = გერმანია |პანორამა =Gelsenkirchen aug2004 002.jpg |პანორამაშ სიგანა =280px |მუკნაჭარა = |შილა = Flagge der kreisfreien Stadt Gelsenkirchen.svg |შილმუკნაჭ = |გერბი =DEU Gelsenkirchen COA.svg |გერბმუკნაჭ = |გერბიშ სიგანა = |შილაშ სიგანა = |lat_dir = N |lat_deg= 51 |lat_min=31 |lat_sec= |lon_dir = E |lon_deg=07 |lon_min=06 |lon_sec= |CoordAddon = type:city()_region: |CoordScale = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა = 200 |რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა = 0 |რეგიონიშ რუკა= |რაიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ ტიპი = გერმანიაშ ფედერალური აკანეფი{{!}}აკანი |რეგიონი = ოორუე რაინ-ვესტფალია |რეგიონი ცხირს = ოორუე რაინ-ვესტფალია |დინოხოლენი დორთუალა = |რაიონიშ ტიპი =ადმინისტრაციული ოლქი (გერმანია){{!}}ადმ. ოლქი |რაიონი = მიუნსტერიშ ადმინისტრაციული ოლქი{{!}}მიუნსტერი |მადუდეშ ტიპი = ნოღაშ მერი |მადუდე = კარინ ველგე {[[გერმანიაშ სოციალ-დემოკრატიული პარტია|გსდპ]]) |დორსხუაფაშ თარიღი = |მაართა შინუა = |წოხოლენი ჯოხოეფი = |სტატუსი-შე = |ფართობი =104.84 |სიმაღალაშ ტიპი= |დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა= |კლიმატი= |ოფიციალური ნინა= |მახორობა = 263,000 |ეჭარუაშ წანა = 2022 |მეჭედალა = 2,500 |აგლომერაცია = |ერუანული აკოდგინალუა = |ეთნოქორონიმი = |ბორჯიშ ორტყაფუ = +1 |DST = 2 |ოტელეფონე კოდი = +49 0209 |ოფოსტე ინდექსი = 45801-45899 |საიტი = www.gelsenkirchen.de/ |კატეგორია ვიკიოწკაურეს =Gelsenkirchen |add1n= ავტომობ. კოდი |add1=DO }} '''გელზენკირხენი''' ([[გერმანული ნინა|გერმ.]] ''Gelsenkirchen'') — [[ნოღა]] [[გერმანია]]ს, [[ოორუე რაინ-ვესტფალია]]შ აკანს. იდვალუაფუ [[რურიშ არანი]]შ ოორუეშე. [[2022]] წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღას ოხორანს 263,000 ადამიერი. გელზენკირხენი პირველაშე [[1150]] წანას მიშინუაფუ, მარა [[XIX ოშწანურა]]შახ ხვალე მორჩილ ოფუტეთ სქიდუდჷ. ზუსტას თე პერიოდიშე, ინდუსტრიულ რევოლუციაქ ედომუშამი არანიშ ძინა აბიწორჷ. [[1840]] წანას, მუჟანსჷთ [[ქუანოშქერი]]შ მოპალუაქ დიჭყჷნ, ნოღას 6000 ადამიერი ოხორანდჷ, უკვე [[1900]] წანაშო — 138 000. {{wide image|Gelsenkirchen_Altstadt_Panorama.jpg|2000px|<center>ნოღაშ პანორამა</center>}} ==ქოძირით თაშნეშე== *[[გერმანიაშ დიდი ნოღეფიშ ერკებული|გერმანიაშ კაბეტი ნოღეფიშ ერკებული]] ==რესურსეფი ინტერნეტის== *[http://www.gelsenkirchen.de/English/tourism/Portrait_of_the_city Official city website, with information in English including British/Irish influence during the 19th century] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060112033320/http://www.gelsenkirchen.de/English/tourism/Portrait_of_the_city/ |date=2006-01-12 }} *[http://www.gelsenzentrum.de/ Gelsenzentrum – Documetation center of urban and contemporary history of Gelsenkirchen] *[http://www.musiktheater-im-revier.de/ Musiktheater im Revier] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240615102349/https://www.musiktheater-im-revier.de/ |date=2024-06-15 }} *[http://www.mapquest.com/maps/map.adp?formtype=address&searchtype=address&country=DE&addtohistory=&address=&city=gelsenkirchen&zipcode= Gelsenkirchen at MapQuest (interactive)] *[http://fifaworldcup.yahoo.com/06/de/d/c/gelsenkirchen.html About the football World Cup 2006 in Gelsenkirchen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070220131053/http://fifaworldcup.yahoo.com/06/de/d/c/gelsenkirchen.html |date=2007-02-20 }} [[კატეგორია:ოორუე რაინ-ვესტფალიაშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:გერმანიაშ ნოღეფი]] 9c3iq8xc8gefjxx802ixuu1yqwn6to4 0 44548 251844 251833 2026-08-04T08:22:53Z Njilo 1885 /* */ 251844 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =არისტიდიშ პერეირა | სურათი=Aristide Pereira detail DF-SC-84-10021.jpg | სურათიშ ზჷმა =220px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=პერეირა 1983 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[8 კვირკვე]], [[1975]] | პოსტი დიტუ = [[22 მელახი]], [[1991]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პედრუ პირეში]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ანტონიუ მონტეირუ]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|17|11|1923}} | დაბადებაშ აბანი=[[ფუნდუ-დაშ-ფიგეირაში]], [[ბოა-ვიშტა (კაბო-ვერდე)|ბოა-ვიშტა]], [[პორტუგალიაშ კაბო-ვერდე]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2011|9|22|1923|11|17}} | ღურაშ აბანი=[[კოიმბრა]], [[პორტუგალია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კაბო-ვერდე}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[კარლინა პერეირა]] | სქუალეფი=3 | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კაბო-ვერდეშ ზოხორინელობაშ აფრიკული პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''არისტიდიშ მარია პერეირა''' (დ. [[17 გერგობათუთა]], [[1923]] — ღ. [[22 ეკენია]], [[2011]]) — [[კაბო-ვერდე|კაბო-ვერდალი]] პოლიტიკოსი, [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1975-1991 წანეფს.<ref>{{cite web |url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/aristides-pereira-2359424.html |title=Aristides Pereira |website=The Independent}}</ref> == წყარეფი == <references/> ```0 017wn7rqrynrtbc9sflanw207i6pqet 251845 251844 2026-08-04T08:23:09Z Njilo 1885 251845 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =არისტიდიშ პერეირა | სურათი=Aristide Pereira detail DF-SC-84-10021.jpg | სურათიშ ზჷმა =220px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=პერეირა 1983 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[8 კვირკვე]], [[1975]] | პოსტი დიტუ = [[22 მელახი]], [[1991]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პედრუ პირეში]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ანტონიუ მონტეირუ]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|17|11|1923}} | დაბადებაშ აბანი=[[ფუნდუ-დაშ-ფიგეირაში]], [[ბოა-ვიშტა (კაბო-ვერდე)|ბოა-ვიშტა]], [[პორტუგალიაშ კაბო-ვერდე]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2011|9|22|1923|11|17}} | ღურაშ აბანი=[[კოიმბრა]], [[პორტუგალია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კაბო-ვერდე}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[კარლინა პერეირა]] | სქუალეფი=3 | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კაბო-ვერდეშ ზოხორინელობაშ აფრიკული პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''არისტიდიშ მარია პერეირა''' (დ. [[17 გერგობათუთა]], [[1923]] — ღ. [[22 ეკენია]], [[2011]]) — [[კაბო-ვერდე|კაბო-ვერდალი]] პოლიტიკოსი, [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1975-1991 წანეფს.<ref>{{cite web |url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/aristides-pereira-2359424.html |title=Aristides Pereira |website=The Independent}}</ref> == სქოლიო == <references/> o1ihtko8mc4r4cj1sqsmtavie7cr11v 251846 251845 2026-08-04T08:24:35Z Njilo 1885 /* სქოლიო */ 251846 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =არისტიდიშ პერეირა | სურათი=Aristide Pereira detail DF-SC-84-10021.jpg | სურათიშ ზჷმა =220px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=პერეირა 1983 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[8 კვირკვე]], [[1975]] | პოსტი დიტუ = [[22 მელახი]], [[1991]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პედრუ პირეში]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ანტონიუ მონტეირუ]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|17|11|1923}} | დაბადებაშ აბანი=[[ფუნდუ-დაშ-ფიგეირაში]], [[ბოა-ვიშტა (კაბო-ვერდე)|ბოა-ვიშტა]], [[პორტუგალიაშ კაბო-ვერდე]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2011|9|22|1923|11|17}} | ღურაშ აბანი=[[კოიმბრა]], [[პორტუგალია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კაბო-ვერდე}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[კარლინა პერეირა]] | სქუალეფი=3 | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კაბო-ვერდეშ ზოხორინელობაშ აფრიკული პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''არისტიდიშ მარია პერეირა''' (დ. [[17 გერგობათუთა]], [[1923]] — ღ. [[22 ეკენია]], [[2011]]) — [[კაბო-ვერდე|კაბო-ვერდალი]] პოლიტიკოსი, [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1975-1991 წანეფს.<ref>{{cite web |url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/aristides-pereira-2359424.html |title=Aristides Pereira |website=The Independent}}</ref> == სქოლიო == <references/> [[კატეგორია:კაბო-ვერდალეფი]] [[კატეგორია:კაბო-ვერდალი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფი]] {{მერკე-კაბო-ვერდე}} j8del39aq3zjvjdvuh7uzd30vcwa7yh 251847 251846 2026-08-04T08:24:49Z Njilo 1885 /* სქოლიო */ 251847 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =არისტიდიშ პერეირა | სურათი=Aristide Pereira detail DF-SC-84-10021.jpg | სურათიშ ზჷმა =220px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=პერეირა 1983 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[8 კვირკვე]], [[1975]] | პოსტი დიტუ = [[22 მელახი]], [[1991]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პედრუ პირეში]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ანტონიუ მონტეირუ]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|17|11|1923}} | დაბადებაშ აბანი=[[ფუნდუ-დაშ-ფიგეირაში]], [[ბოა-ვიშტა (კაბო-ვერდე)|ბოა-ვიშტა]], [[პორტუგალიაშ კაბო-ვერდე]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2011|9|22|1923|11|17}} | ღურაშ აბანი=[[კოიმბრა]], [[პორტუგალია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კაბო-ვერდე}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[კარლინა პერეირა]] | სქუალეფი=3 | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კაბო-ვერდეშ ზოხორინელობაშ აფრიკული პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''არისტიდიშ მარია პერეირა''' (დ. [[17 გერგობათუთა]], [[1923]] — ღ. [[22 ეკენია]], [[2011]]) — [[კაბო-ვერდე|კაბო-ვერდალი]] პოლიტიკოსი, [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1975-1991 წანეფს.<ref>{{cite web |url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/aristides-pereira-2359424.html |title=Aristides Pereira |website=The Independent}}</ref> == სქოლიო == <references/> [[კატეგორია:კაბო-ვერდალეფი]] [[კატეგორია:კაბო-ვერდალი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფი]] {{მერკე-პოლიტიკოსი}} 9e805zub48np6a5rzybw6c43dkzco0g 0 44549 251848 2026-08-04T08:27:47Z Njilo 1885 ახალი ხასჷლა: {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =არისტიდიშ პერეირა | სურათი=Aristide Pereira detail DF-SC-84-10021.jpg | სურათიშ ზჷმა =220px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=პერეირა 1983 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფი... 251848 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =არისტიდიშ პერეირა | სურათი=Aristide Pereira detail DF-SC-84-10021.jpg | სურათიშ ზჷმა =220px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=პერეირა 1983 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[8 კვირკვე]], [[1975]] | პოსტი დიტუ = [[22 მელახი]], [[1991]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პედრუ პირეში]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ანტონიუ მონტეირუ]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|17|11|1923}} | დაბადებაშ აბანი=[[ფუნდუ-დაშ-ფიგეირაში]], [[ბოა-ვიშტა (კაბო-ვერდე)|ბოა-ვიშტა]], [[პორტუგალიაშ კაბო-ვერდე]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2011|9|22|1923|11|17}} | ღურაშ აბანი=[[კოიმბრა]], [[პორტუგალია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კაბო-ვერდე}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[კარლინა პერეირა]] | სქუალეფი=3 | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კაბო-ვერდეშ ზოხორინელობაშ აფრიკული პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} t9xjj7qdumllkc6l7m3gfj052x8krh2 251849 251848 2026-08-04T08:28:20Z Njilo 1885 /* */ 251849 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტონიუ მონტეირუ | სურათი=Antonio Mascarenhas Monteiro 2012.png | სურათიშ ზჷმა =220px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=პერეირა 1983 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[8 კვირკვე]], [[1975]] | პოსტი დიტუ = [[22 მელახი]], [[1991]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პედრუ პირეში]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ანტონიუ მონტეირუ]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|17|11|1923}} | დაბადებაშ აბანი=[[ფუნდუ-დაშ-ფიგეირაში]], [[ბოა-ვიშტა (კაბო-ვერდე)|ბოა-ვიშტა]], [[პორტუგალიაშ კაბო-ვერდე]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2011|9|22|1923|11|17}} | ღურაშ აბანი=[[კოიმბრა]], [[პორტუგალია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კაბო-ვერდე}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[კარლინა პერეირა]] | სქუალეფი=3 | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კაბო-ვერდეშ ზოხორინელობაშ აფრიკული პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} bwl34p3rkvblhetnwrj29b6hmb7hbys 251850 251849 2026-08-04T08:28:46Z Njilo 1885 /* */ 251850 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტონიუ მონტეირუ | სურათი=Antonio Mascarenhas Monteiro 2012.png | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მონტეირუ 2012 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[8 კვირკვე]], [[1975]] | პოსტი დიტუ = [[22 მელახი]], [[1991]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პედრუ პირეში]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ანტონიუ მონტეირუ]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|17|11|1923}} | დაბადებაშ აბანი=[[ფუნდუ-დაშ-ფიგეირაში]], [[ბოა-ვიშტა (კაბო-ვერდე)|ბოა-ვიშტა]], [[პორტუგალიაშ კაბო-ვერდე]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2011|9|22|1923|11|17}} | ღურაშ აბანი=[[კოიმბრა]], [[პორტუგალია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კაბო-ვერდე}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[კარლინა პერეირა]] | სქუალეფი=3 | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კაბო-ვერდეშ ზოხორინელობაშ აფრიკული პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 1y532db1xx97u478zoemgywd3p2l479 251851 251850 2026-08-04T08:30:32Z Njilo 1885 /* */ 251851 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტონიუ მონტეირუ | სურათი=Antonio Mascarenhas Monteiro 2012.png | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მონტეირუ 2012 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-2 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 მელახი]], [[1991]] | პოსტი დიტუ = [[22 მელახი]], [[2001]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[არისტიდიშ პერეირა]] | მონძე =[[პედრუ პირეში]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|17|11|1923}} | დაბადებაშ აბანი=[[ფუნდუ-დაშ-ფიგეირაში]], [[ბოა-ვიშტა (კაბო-ვერდე)|ბოა-ვიშტა]], [[პორტუგალიაშ კაბო-ვერდე]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2011|9|22|1923|11|17}} | ღურაშ აბანი=[[კოიმბრა]], [[პორტუგალია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კაბო-ვერდე}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[კარლინა პერეირა]] | სქუალეფი=3 | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კაბო-ვერდეშ ზოხორინელობაშ აფრიკული პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} pmd27wwqrtiatbh4tcbn2aay1k1qw17 251852 251851 2026-08-04T08:31:17Z Njilo 1885 /* */ 251852 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტონიუ მონტეირუ | სურათი=Antonio Mascarenhas Monteiro 2012.png | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მონტეირუ 2012 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-2 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 მელახი]], [[1991]] | პოსტი დიტუ = [[22 მელახი]], [[2001]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[არისტიდიშ პერეირა]] | მონძე =[[პედრუ პირეში]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|2|1944}} | დაბადებაშ აბანი=[[ფუნდუ-დაშ-ფიგეირაში]], [[ბოა-ვიშტა (კაბო-ვერდე)|ბოა-ვიშტა]], [[პორტუგალიაშ კაბო-ვერდე]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2016|9|16|1944|2|16}} | ღურაშ აბანი=[[კოიმბრა]], [[პორტუგალია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კაბო-ვერდე}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[კარლინა პერეირა]] | სქუალეფი=3 | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კაბო-ვერდეშ ზოხორინელობაშ აფრიკული პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 5o8uvbwblmkzi580254h51yxmu12mas 251853 251852 2026-08-04T08:35:43Z Njilo 1885 /* */ 251853 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტონიუ მონტეირუ | სურათი=Antonio Mascarenhas Monteiro 2012.png | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მონტეირუ 2012 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-2 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 მელახი]], [[1991]] | პოსტი დიტუ = [[22 მელახი]], [[2001]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[არისტიდიშ პერეირა]] | მონძე =[[პედრუ პირეში]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|2|1944}} | დაბადებაშ აბანი=[[რიბეირა და ბარკა]], [[პორტუგალიაშ კაბო-ვერდე]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2016|9|16|1944|2|16}} | ღურაშ აბანი=[[პრაია]], [[კაბო-ვერდე]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კაბო-ვერდე}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[კარლინა პერეირა]] | სქუალეფი=3 | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კაბო-ვერდეშ ზოხორინელობაშ აფრიკული პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} op0wnz29vdvxp7r17smhyxv2ubnu6v8 251854 251853 2026-08-04T08:37:50Z Njilo 1885 /* */ 251854 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტონიუ მონტეირუ | სურათი=Antonio Mascarenhas Monteiro 2012.png | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მონტეირუ 2012 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-2 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 მელახი]], [[1991]] | პოსტი დიტუ = [[22 მელახი]], [[2001]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[არისტიდიშ პერეირა]] | მონძე =[[პედრუ პირეში]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|2|1944}} | დაბადებაშ აბანი=[[რიბეირა და ბარკა]], [[პორტუგალიაშ კაბო-ვერდე]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2016|9|16|1944|2|16}} | ღურაშ აბანი=[[პრაია]], [[კაბო-ვერდე]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კაბო-ვერდე}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[ლუვენიშ კათოლიკური უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} bdty46je3pheiaazog5g3g41x8koz7p 251855 251854 2026-08-04T08:39:19Z Njilo 1885 /* */ 251855 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტონიუ მონტეირუ | სურათი=Antonio Mascarenhas Monteiro 2012.png | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მონტეირუ 2012 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-2 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 მელახი]], [[1991]] | პოსტი დიტუ = [[22 მელახი]], [[2001]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[არისტიდიშ პერეირა]] | მონძე =[[პედრუ პირეში]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|2|1944}} | დაბადებაშ აბანი=[[რიბეირა და ბარკა]], [[პორტუგალიაშ კაბო-ვერდე]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2016|9|16|1944|2|16}} | ღურაშ აბანი=[[პრაია]], [[კაბო-ვერდე]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კაბო-ვერდე}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[ლუვენიშ კათოლიკური უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ჸარაფი დემოკრატიაშო (კაბო-ვერდე)|ჸარაფი დემოკრატიაშო]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} gll2lqfp36mzv01jsuw6m774gd9y1qs 251856 251855 2026-08-04T08:39:55Z Njilo 1885 /* */ 251856 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტონიუ მონტეირუ | სურათი=Antonio Mascarenhas Monteiro 2012.png | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მონტეირუ 2012 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-2 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 მელახი]], [[1991]] | პოსტი დიტუ = [[22 მელახი]], [[2001]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[არისტიდიშ პერეირა]] | მონძე =[[პედრუ პირეში]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|2|1944}} | დაბადებაშ აბანი=[[რიბეირა და ბარკა]], [[პორტუგალიაშ კაბო-ვერდე]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2016|9|16|1944|2|16}} | ღურაშ აბანი=[[პრაია]], [[კაბო-ვერდე]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კაბო-ვერდე}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[ლუვენიშ კათოლიკური უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} bdty46je3pheiaazog5g3g41x8koz7p 251857 251856 2026-08-04T08:42:02Z Njilo 1885 /* */ 251857 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტონიუ მონტეირუ | სურათი=Antonio Mascarenhas Monteiro 2012.png | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მონტეირუ 2012 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-2 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 მელახი]], [[1991]] | პოსტი დიტუ = [[22 მელახი]], [[2001]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[არისტიდიშ პერეირა]] | მონძე =[[პედრუ პირეში]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|2|1944}} | დაბადებაშ აბანი=[[რიბეირა და ბარკა]], [[პორტუგალიაშ კაბო-ვერდე]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2016|9|16|1944|2|16}} | ღურაშ აბანი=[[პრაია]], [[კაბო-ვერდე]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კაბო-ვერდე}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[ტუნა მაშკარენიასი]] | სქუალეფი=3 | გონათაფა =[[ლუვენიშ კათოლიკური უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} g5e1hvjgsd4u26xk0okek3p6bn89jva 251858 251857 2026-08-04T08:43:24Z Njilo 1885 /* */ 251858 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტონიუ მონტეირუ | სურათი=Antonio Mascarenhas Monteiro 2012.png | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მონტეირუ 2012 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-2 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 მელახი]], [[1991]] | პოსტი დიტუ = [[22 მელახი]], [[2001]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[არისტიდიშ პერეირა]] | მონძე =[[პედრუ პირეში]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|2|1944}} | დაბადებაშ აბანი=[[რიბეირა და ბარკა]], [[პორტუგალიაშ კაბო-ვერდე]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2016|9|16|1944|2|16}} | ღურაშ აბანი=[[პრაია]], [[კაბო-ვერდე]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კაბო-ვერდე}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[ტუნა მაშკარენიასი]] | სქუალეფი=3 | გონათაფა =[[ლუვენიშ კათოლიკური უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} amvli37zsnwwwef74vl2rzwb4zhxumh 251859 251858 2026-08-04T08:43:56Z Njilo 1885 /* */ 251859 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტონიუ მონტეირუ | სურათი=Antonio Mascarenhas Monteiro 2012.png | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მონტეირუ 2012 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-2 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 მელახი]], [[1991]] | პოსტი დიტუ = [[22 მელახი]], [[2001]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[არისტიდიშ პერეირა]] | მონძე =[[პედრუ პირეში]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|2|1944}} | დაბადებაშ აბანი=[[რიბეირა და ბარკა]], [[პორტუგალიაშ კაბო-ვერდე]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2016|9|16|1944|2|16}} | ღურაშ აბანი=[[პრაია]], [[კაბო-ვერდე]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კაბო-ვერდე}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[ტუნა მაშკარენიაში]] | სქუალეფი=3 | გონათაფა =[[ლუვენიშ კათოლიკური უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} r5wppqemykynk9r04wx83uwm80reakw 251860 251859 2026-08-04T08:44:53Z Njilo 1885 /* */ 251860 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტონიუ მონტეირუ | სურათი=Antonio Mascarenhas Monteiro 2012.png | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მონტეირუ 2012 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-2 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 მელახი]], [[1991]] | პოსტი დიტუ = [[22 მელახი]], [[2001]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[არისტიდიშ პერეირა]] | მონძე =[[პედრუ პირეში]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|2|1944}} | დაბადებაშ აბანი=[[რიბეირა და ბარკა]], [[პორტუგალიაშ კაბო-ვერდე]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2016|9|16|1944|2|16}} | ღურაშ აბანი=[[პრაია]], [[კაბო-ვერდე]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კაბო-ვერდე}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[ტუნა მაშკარენიაში]] | სქუალეფი=3 | გონათაფა =[[ლუვენიშ კათოლიკური უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ანტონიუ მანუელ მაშკარენიაშ გომეშ მონტეირუ''' skutqjuqv2xzbr1rpmyx9ktf574n1m9 251861 251860 2026-08-04T08:47:35Z Njilo 1885 /* */ 251861 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტონიუ მონტეირუ | სურათი=Antonio Mascarenhas Monteiro 2012.png | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მონტეირუ 2012 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-2 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 მელახი]], [[1991]] | პოსტი დიტუ = [[22 მელახი]], [[2001]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[არისტიდიშ პერეირა]] | მონძე =[[პედრუ პირეში]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|2|1944}} | დაბადებაშ აბანი=[[რიბეირა და ბარკა]], [[პორტუგალიაშ კაბო-ვერდე]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2016|9|16|1944|2|16}} | ღურაშ აბანი=[[პრაია]], [[კაბო-ვერდე]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კაბო-ვერდე}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[ტუნა მაშკარენიაში]] | სქუალეფი=3 | გონათაფა =[[ლუვენიშ კათოლიკური უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ანტონიუ მანუელ მაშკარენიაშ გომეშ მონტეირუ''' ([[პორტუგალიური ნინა|პორტ.]] António Manuel Mascarenhas Gomes Monteiro, დ. [[16 ფურთუთა]], [[1944]] ღ. [[16 ეკენია]], [[2016]]) კაბო-ვერდალიპოლიტიკოსი, [[კაბო-ვერდე]]შ მაართა დემოკრატიულო გიშაგორილი პრეზიდენტი 1991-2001 წანეფს. j2ukr3untxxe94lfbb4t5mo7ybkm4nf 251862 251861 2026-08-04T08:47:54Z Njilo 1885 /* */ 251862 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტონიუ მონტეირუ | სურათი=Antonio Mascarenhas Monteiro 2012.png | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მონტეირუ 2012 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-2 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 მელახი]], [[1991]] | პოსტი დიტუ = [[22 მელახი]], [[2001]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[არისტიდიშ პერეირა]] | მონძე =[[პედრუ პირეში]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|2|1944}} | დაბადებაშ აბანი=[[რიბეირა და ბარკა]], [[პორტუგალიაშ კაბო-ვერდე]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2016|9|16|1944|2|16}} | ღურაშ აბანი=[[პრაია]], [[კაბო-ვერდე]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კაბო-ვერდე}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[ტუნა მაშკარენიაში]] | სქუალეფი=3 | გონათაფა =[[ლუვენიშ კათოლიკური უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ანტონიუ მანუელ მაშკარენიაშ გომეშ მონტეირუ''' ([[პორტუგალიური ნინა|პორტ.]] António Manuel Mascarenhas Gomes Monteiro, დ. [[16 ფურთუთა]], [[1944]] — ღ. [[16 ეკენია]], [[2016]]) — კაბო-ვერდალიპოლიტიკოსი, [[კაბო-ვერდე]]შ მაართა დემოკრატიულო გიშაგორილი პრეზიდენტი 1991-2001 წანეფს. 9zb4j6jx1aut0d43yk9ay7nvwncvyy9 251863 251862 2026-08-04T08:48:03Z Njilo 1885 /* */ 251863 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტონიუ მონტეირუ | სურათი=Antonio Mascarenhas Monteiro 2012.png | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მონტეირუ 2012 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-2 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 მელახი]], [[1991]] | პოსტი დიტუ = [[22 მელახი]], [[2001]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[არისტიდიშ პერეირა]] | მონძე =[[პედრუ პირეში]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|2|1944}} | დაბადებაშ აბანი=[[რიბეირა და ბარკა]], [[პორტუგალიაშ კაბო-ვერდე]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2016|9|16|1944|2|16}} | ღურაშ აბანი=[[პრაია]], [[კაბო-ვერდე]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კაბო-ვერდე}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[ტუნა მაშკარენიაში]] | სქუალეფი=3 | გონათაფა =[[ლუვენიშ კათოლიკური უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ანტონიუ მანუელ მაშკარენიაშ გომეშ მონტეირუ''' ([[პორტუგალიური ნინა|პორტ.]] António Manuel Mascarenhas Gomes Monteiro, დ. [[16 ფურთუთა]], [[1944]] — ღ. [[16 ეკენია]], [[2016]]) — კაბო-ვერდალი პოლიტიკოსი, [[კაბო-ვერდე]]შ მაართა დემოკრატიულო გიშაგორილი პრეზიდენტი 1991-2001 წანეფს. 8sxdyf6r6ytppmwqqkq9qkozw1x662y 251864 251863 2026-08-04T08:49:44Z Njilo 1885 /* */ 251864 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტონიუ მონტეირუ<br>António Mascarenhas Monteiro | სურათი=Antonio Mascarenhas Monteiro 2012.png | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მონტეირუ 2012 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[კაბო-ვერდეშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|კაბო-ვერდეშ მა-2 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 მელახი]], [[1991]] | პოსტი დიტუ = [[22 მელახი]], [[2001]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[არისტიდიშ პერეირა]] | მონძე =[[პედრუ პირეში]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|2|1944}} | დაბადებაშ აბანი=[[რიბეირა და ბარკა]], [[პორტუგალიაშ კაბო-ვერდე]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2016|9|16|1944|2|16}} | ღურაშ აბანი=[[პრაია]], [[კაბო-ვერდე]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კაბო-ვერდე}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[ტუნა მაშკარენიაში]] | სქუალეფი=3 | გონათაფა =[[ლუვენიშ კათოლიკური უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ანტონიუ მანუელ მაშკარენიაშ გომეშ მონტეირუ''' ([[პორტუგალიური ნინა|პორტ.]] António Manuel Mascarenhas Gomes Monteiro, დ. [[16 ფურთუთა]], [[1944]] — ღ. [[16 ეკენია]], [[2016]]) — კაბო-ვერდალი პოლიტიკოსი, [[კაბო-ვერდე]]შ მაართა დემოკრატიულო გიშაგორილი პრეზიდენტი 1991-2001 წანეფს. c8wvvuqu9ophdjbiu9lvww8q4z5idsa