ვიკიპედია xmfwiki https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%B7%E1%83%9A%E1%83%90 MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter მედია სპეციალური განხილვა მომხმარებელი მომხმარებლის განხილვა ვიკიპედია ვიკიპედია სხუნუა ფაილი ფაილის განხილვა მედიავიკი მედიავიკის განხილვა თარგი თარგის განხილვა დახმარება დახმარების განხილვა კატეგორია კატეგორიის განხილვა TimedText TimedText talk მოდული მოდულის განხილვა Event Event talk 0 8050 252616 233018 2026-08-27T22:47:03Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 252616 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დოხორინი |სტატუსი = [[ფაილი:Capital city marker.svg|25px|ნანანოღა]] |მარგალური ჯოხო = ბაქო |ოდაბადური ჯოხო ={{lang-az|Bakı}} |ქიანა = აზერბაიჯანი |დუდალაშ თუდო = |პანორამა =Baku Montage.jpg |პანორამაშ სიგანა = |მუკნაჭარა = |შილა = |შილმუკნაჭ = |გერბი =Coat of arms of Baku.svg |გერბმუკნაჭ = |გერბიშ სიგანა = |შილაშ სიგანა = |ჩარჩო = |ქიანაშ რუკა2 = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 = |მუკნაჭარა2= |lat_dir =N |lat_deg =40 |lat_min =21 |lat_sec =59 |lon_dir =E |lon_deg =49 |lon_min =50 |lon_sec =06 |CoordAddon = type:city(2070000) |CoordScale = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა = |ქიანაშ რუკა= |რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ რუკა= |რაიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ ტიპი =აზერბაჯანიშ ადმინისტრაციული დორთუალა{{!}}რეგიონი |რეგიონი = აფშერონიშ რეგიონი{{!}}აფშერონი |რეგიონი ცხირს = |დინოხოლენი დორთუალა =12 რაიონი |რაიონიშ ტიპი = |რაიონი = |მადუდეშ ტიპი = ნოღაშ მერი{{!}}მერი |მადუდე = ჰაჯიბალა აბუტალიბოვი |დორსხუაფაშ თარიღი = |მაართა შინუა = V ოშწანურა |წოხოლენი ჯოხოეფი = |სტატუსი-შე = |ფართობი = 2 130 |სიმაღალაშ ტიპი= |დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა=-28 |კლიმატი=ტროპიკული, გვერდოსქირე |ოფიციალური ნინა=აზერბაიჯანული |მახორობა = 2 181 800 |ეჭარუაშ წანა = 2014 |მეჭედალა = 1015 |აგლომერაცია = 2 673 700 |ერუანული აკოდგინალუა = |ორწუმობური აკოდგინალუა = |ეთნოქორონიმი = |ბორჯიშ ორტყაფუ = +4 |DST = ქო |ოტელეფონე კოდი = +994 12 |ოფოსტე ინდექსი = AZ1000 <br>AZ1002 <br>AZ1006 <br>AZ1044 <br>AZ1063 <br>AZ1072 |ოავტომობილე კოდი=10 AZ 90 AZ 99 AZ |საიტი = www.baku-ih.gov.az |კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Baku |add1n= მეტჯოხო |add1=ბორიეფიშ ნოღა |add2n = ჯილდოეფი |add2 = {{ლენინიშ ორდენი|ტიპი=ნოღა}} }} '''ბაქო''' (''[[აზერბაიჯანული ნინა|აზერბ.]]'' Bakı, ბაქი - ბორიამი აბანი) — [[აზერბაიჯანი]]შ ნანანოღა. იდვალუაფუ [[კასპიაშ ზუღა|კასპიაშ ზუღაშ]] [[აფშერონიშ ჩქონი]]შ ობჟათე წყარპიჯის. თეხანური ბაქო სუმ ნორთიშე აკმოდირთუ: ჯვეში ნოღა (İçəri Şəhər), კოლონიური ნორთი დო სხუნუური პერიოდის აკოგაფილი ნოღა. მახორობა 2014 წანაშ მუნაჩემეფით რდჷ 2 181 800 ადამიერი<ref>{{az}} [http://www.azstat.org/region/az/002.shtml Bakı şəhəri - Azərbaycan Dövlət Statistika Komitəsi]</ref>, აგლომერაციას 3 მილიონშახ ადამიერი ოხორანს ლტოლვილეფიშ დო ინძულებულო გჷნოყარებული პიჯეფიშამო. აზერბაიჯანიშ ფინანსური, ეკონომიკური დო კულტურული ცენტრი. [[2011]] წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 2 მილიონი მახორუ. == გალერეა == <gallery> Baku Maiden Tower.jpg Baku Vagzal.jpg Baku fortress.JPG Gosha gapi.jpg Shirvanshah Palace 001.JPG Fountain at night in Baku, 2010 (3).jpg </gallery> == სქოლიო == {{reflist}} == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://wikitravel.org/en/Baku ტურისტული ვებ საიტი] * [http://ingvarr.net.ru/photo/105 ბაქოშ ფოტოეფი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120730034839/http://ingvarr.net.ru/photo/105 |date=2012-07-30 }} * [http://www.bakucity.az/ ოფიციალური ვებ საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090831033025/http://www.bakucity.az/ |date=2009-08-31 }} {{ევროპაშ ნანანოღეფი}} {{აზიაშ ნანანოღეფი}} [[კატეგორია:აზერბაიჯანიშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:აზიაშ ნანანოღეფი]] [[კატეგორია:ევროპაშ ნანანოღეფი]] oa2txx13ix4x77qrb3w71cvpo7fe3or 0 11536 252621 242618 2026-08-28T01:36:40Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 252621 wikitext text/x-wiki '''ნიდერლანდური ნინა''', ჸოფ. '''ჰოლანდიური ნინა''' — [[ნიდელანდეფი|ნიდერლანდარეფი]]შ დო [[ფლანდრიალეფი]]შ ნინა. მაჩიებელეფიშ მუდანობა 23.5 მილიონი. == სტატუსი == '''ოფიციალური ნინა: ''' * [[არუბა]] * [[ბელგია]] - ფრანგულწკჷმა დო გერმანულწკჷმა ართო. * [[ნიდერლანდეფი]] * [[ნიდერლანდეფიშ ანტილეფი]] * [[სურინამი]] * [[ევროპაშ რსხუ]] '''გოფაჩუაშ არანი''': [[ნიდერლანდეფი]], [[ბელგია]], [[სურინამი]], [[საფრანგეთი]] == ლექსიკა == '''ფრაზეფი დო ზიტყვეფი''' * გომორძგუა - Goedendag; Hallo * ბედინერი ორდას თქვანი მოზოჯუა - Welkom * მარდი - Dank u; Dank u wel * ქო / ვარ - Ja / Nee * ძირაფაშახ - Tot ziens; Tot kijk '''რიცხუეფი''' {| class="prettytable" |- | 1 || één || 11 || elf || 21 || éénentwintig || 31 || éénendertig || 41 || éénenveertig |- | 2 || twee || 12 || twaalf || 22 || tweeëntwintig || 32 || tweeëndertig || 42 || tweeënveertig |- | 3 || drie || 13 || dertien || 23 || drieëntwintig || 33 || drieëndertig || 43 || drieënveertig |- | 4 || vier || 14 || veertien || 24 || vierentwintig || 34 || vierendertig || 44 || vierenveertig |- | 5 || vijf || 15 || vijftien || 25 || vijfentwintig || 35 || vijfendertig || 45 || vijfenveertig |- | 6 || zes || 16 || zestien || 26 || zesentwintig || 36 || zesendertig || 46 || zesenveertig |- | 7 || zeven || 17 || zeventien || 27 || zevenentwintig || 37 || zevenendertig || 47 || zevenenveertig |- | 8 || acht || 18 || achttien || 28 || achtentwintig || 38 || achtendertig || 48 || achtenveertig |- | 9 || negen || 19 || negentien || 29 || negenentwintig || 39 || negenendertig || 49 || negenenveertig |- | 10 || tien || 20 || twintig || 30 || dertig || 40 || veertig || 50 || vijftig |- | 60 || zestig || 70 || zeventig || 80 || tachtig || 90 || negentig || 100 || honderd |} ==რესურსეფი ინტერნეტის== *[http://taalunieversum.org/en/ The Nederlandse Taalunie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121021193430/http://taalunieversum.org/en/ |date=2012-10-21 }}, Dutch language union * [http://en.wikivoyage.org/wiki/Dutch_phrasebook Dutch phrasebook] at Wikivoyage *[http://www.phon.ucl.ac.uk/home/sampa/dutch.htm Dutch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051210092238/http://www.phon.ucl.ac.uk/home/sampa/dutch.htm |date=2005-12-10 }}, SAMPA information {{მერკე}} {{ევრორსხუშ ნინეფი‎}} [[კატეგორია:ინდოევროპული ნინეფი]] [[კატეგორია:გერმანიკული ნინეფი]] hj4zkqp5o4ge9urgd9vdohjljwt4jp5 0 15894 252620 207275 2026-08-28T00:00:39Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 252620 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტობა |ჯოხო = იპაკარაიშ ტობა |ოდაბადური ჯოხო = Lago Ypacaraí |სურათი = Lago1.jpg |სურათიშ სიგანა = |სურათიშ მუკნაჭარა= გინაჯინუ სან-ბერნარდინოშე |lat_dir =S |lat_deg = 25|lat_min =18|lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg = 57|lon_min = 21|lon_sec = |CoordRegion = |CoordScale = |ორენი = {{შილა|პარაგვაი}} |სიმაღალა ზუღაშ დონეშე = |სიგჷრძა = 24 |სიგანა = 6 |ფართობი = 90 |მოცულობა = |წყარპიჯიშ ღოზიშ სიგჷრძა = |მაქსიმალური სიტომბა = 3 |ოშქაშე სიტომბა = |ჯიმუამობა = |კარაკანობა = |აუზიშ ფართობი = |ინმალი წყარმალუ = [[სალადო (პარაგვაი)|სალადო]] |გჷშმალი წყარმალუ = |პოზრუკა = |პოზრუკაშ სიგანა = |სქოლიო = |ვიკიოწკარუე = Ypacaraí Lake }} '''იპაკარაიშ ტობა''' ({{lang-es|Ypacaraí Lake}}) — [[პარაგვაი]]შ უთარაში [[ტობა]]. გეხვილჷ [[ცენტრალური დეპარტამენტი (პარაგვაი)|ცენტრალურ დეპარტამენტის]], ქიანაშ ნანანოღა [[ასუნსიონი|ასუნსიონშე]] 25 კმ-ით ბჟაეიოლჸურე. ტობა ინოხვილჷ [[მეზოზოური ერა|მეზოზოური]] ხანიშ [[ტექტონიკა|ტექტონიკურ]] დეპრესიას. თიშე გჷშმურს წყარმალუ [[სალადო (პარაგვაი)|სალადო]], ნამუთ უკული მუშ განშე წყარმალუ [[პარაგვაი (წყარმალუ)|პარაგვაი]]ს აკათუ. ტობაშ მუკი-მუკის იდვალუაფუ სუმი ნოღა: [[არეგუა]], [[იპაკარაი]] დო [[სან-ბერნარდინო]]. ტობაშ ფართობი დოხოლაფირო 90 კმ² რე, სიგირძა ოორუეშე ობჟათეშ ჸურე 24 კმ რე, სიგანა ბჟაეიოლშე ბჟადალჸურე 6 კმ. წყარიშ ოშქაშე სიტომბა 6 მეტრი რე. ==გალერეა== <gallery> ფაილი:Playa aregua.jpg|[[არეგუა|არეგუაშ]] პლაჟი ფაილი:Areguá 30.jpg|კანდელარიაშ ეკლესია არეგუას ფაილი:Vista del Lago Ypacaraí desde Sanber.jpg|გინაჯინუ სან-ბერნარდინოშე </gallery> ==რესურსეფი ინტერნეტის== *[http://www.senatur.gov.py/ Secretaria Nacional de Turismo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150520071223/http://www.senatur.gov.py/ |date=2015-05-20 }} *[http://www.angelfire.com/vt/sudamericana/portal/ypacarai.htm Portal Ypacarai] *[http://www.festivaldellago.org/ Festival del Lago]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[კატეგორია:პარაგვაიშ ტობეფი]] ogf8pmnkafb9pi1vyf9rtwch4ujs84e 0 22742 252622 208105 2026-08-28T01:36:48Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 252622 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ადმინისტრაციული ართური |ოდაბადური ჯოხო = Departamento de Ñeembucú |მარგალური ჯოხო = ნიეემბუკუშ დეპარტამენტი |პანორამა = |შილა = Flag of Ñeembucú Department.svg |გერბი = |ქიანა = პარაგვაი |ჰიმნი = |სტატუსი = დეპარტამენტი |მიშმურს = |ფორჷნს = 16 ოლქი |ნანანოღა= [[პილარი (პარაგვაი)|პილარი]] |შხუ ნოღა = |შხუ ნოღეფი= |თარიღი = 1776 |მადუდე = |მადუდე 2 = |ედპ = |ედპ წანა= |ედპ აბანი = |ედპ აშმ = |ნინა = |ნინეფი = |მახორობა = 82 846 |ეჭარუაშ წანა = 2007 |აბანი მახორობათ = 16 |ერუანული აკოდგინალუა = |მეჭედალა = 6,8 |კონფესია = |ფართობი = 12 147 |აბანი ფართობით = 10 |ფართობიშ პროცენტი = |მაქსიმალური სიმაღალა = |ოშქაშე სიმაღალა = |მინიმალური სიმაღალა = |განედი = |გრძედი = |რუკა= Paraguay Neembucu.png |ბორჯიშ ორტყაფუ= |აბრევიატურა = |ISO = |FIPS= |ოტელეფონე კოდი = |ოფოსტე ინდექსეფი = |ინტერნეტ-დომენი = |ოავტომობილე ონომერე შანეფი = |საიტი = |კატეგორია ვიკიოწკარუეს = |პარამეტრი1 = |მიკოღანკუა = }} '''ნიეემბუკუშ დეპარტამენტი''' ({{lang-es|Departamento de Ñeembucú}}) — [[პარაგვაიშ დეპარტამენტეფი|დეპარტამენტი]] [[პარაგვაი]]ს, იდვალუაფუ ქიანაშ ბჟადალ ნორთის. ფართობი 12 147 კმ². მახორობა — 82 846 კოჩი (2007). ნანანოღა – [[პილარი (პარაგვაი)|პილარი]]. პროვინცია გორთილიე 16 ოლქო. == ქოძირით ხოლო == * [[პარაგვაიშ დეპარტამენტეფი]] == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://archivo.abc.com.py/paraguay/XIIneembucu.htm Ñeembucú] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120104063824/http://archivo.abc.com.py/paraguay/XIIneembucu.htm |date=2012-01-04 }} * [http://www.pilarpy.com/ Pagina Regional de Pilar Ñeembucu Paraguay] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100514174151/http://www.pilarpy.com/ |date=2010-05-14 }} * [http://www.senatur.gov.py/ Secretaria Nacional de Turismo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150520071223/http://www.senatur.gov.py/ |date=2015-05-20 }} {{პარაგვაიშ დეპარტამენტეფი}} [[კატეგორია:პარაგვაიშ დეპარტამენტეფი]] 1sx0f1ea7jgy194wa0050awt0etoq6b 0 22743 252624 121992 2026-08-28T02:02:41Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 252624 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ადმინისტრაციული ართური |ოდაბადური ჯოხო = Departamento de Paraguarí |მარგალური ჯოხო = პარაგუარიშ დეპარტამენტი |პანორამა = |შილა = Bandera_del_Departamento_de_Paraguarí.JPG |გერბი = |ქიანა = პარაგვაი |ჰიმნი = |სტატუსი = დეპარტამენტი |მიშმურს = |ფორჷნს = 17 ოლქი |ნანანოღა= [[პარაგუარი]] |შხუ ნოღა = |შხუ ნოღეფი= |თარიღი = 1776 |მადუდე = |მადუდე 2 = |ედპ = |ედპ წანა= |ედპ აბანი = |ედპ აშმ = |ნინა = |ნინეფი = |მახორობა = 221 932 |ეჭარუაშ წანა = 2002 |აბანი მახორობათ = 16 |ერუანული აკოდგინალუა = |მეჭედალა = 25 |კონფესია = |ფართობი = 8 705 |აბანი ფართობით = |ფართობიშ პროცენტი = |მაქსიმალური სიმაღალა = |ოშქაშე სიმაღალა = |მინიმალური სიმაღალა = |განედი = |გრძედი = |რუკა= Paraguay Paraguari.png |ბორჯიშ ორტყაფუ= |აბრევიატურა = |ISO = |FIPS= |ოტელეფონე კოდი = |ოფოსტე ინდექსეფი = |ინტერნეტ-დომენი = |ოავტომობილე ონომერე შანეფი = |საიტი = |კატეგორია ვიკიოწკარუეს = |პარამეტრი1 = |მიკოღანკუა = }} '''პარაგუარიშ დეპარტამენტი''' ({{lang-es|Departamento de Paraguarí}}) — [[პარაგვაიშ დეპარტამენტეფი|დეპარტამენტი]] [[პარაგვაი]]ს, იდვალუაფუ ქიანაშ ობჟათე-ბჟადალ ნორთის. ფართობი 8 705 კმ². მახორობა — 221 932 კოჩი (2002). ნანანოღა – [[პარაგუარი]]. პროვინცია გორთილიე 17 ოლქო. == ქოძირით ხოლო == * [[პარაგვაიშ დეპარტამენტეფი]] == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.senatur.gov.py/ Secretaria Nacional de Turismo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150520071223/http://www.senatur.gov.py/ |date=2015-05-20 }} {{პარაგვაიშ დეპარტამენტეფი}} [[კატეგორია:პარაგვაიშ დეპარტამენტეფი]] 75qq9201g9p0yjx21rdi7bjfzyr99xm 0 22802 252623 242169 2026-08-28T01:57:11Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 252623 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ჸოფილი ქიანა |ჯოხო =ოსმალეთიშ იმპერია |ოდაბადური ჯოხო ={{lang-ota|„دَوْلَتِ عَلِيّهٔ عُثمَانِیّهί“}}<br />{{lang-tr|Osmanlı İmparatorluğu}} |სტატუსი =[[იმპერია]] |ჰიმნი =[[ოსმალეთიშ იმპერიაშ ჰიმნი]] |შილა =Flag of the Ottoman Empire (Thicker Crescent).svg |შილაშ ეჭარუა =[[ოსმალეთიშ იმპერიაშ შილა|შილა]] |გერბი =Osmanli-nisani.svg |გერბიშ ეჭარუა =[[ოსმალეთიშ იმპერიაშ გერბი|გერბი]] |რუკა =OttomanEmpireIn1683.png |ეჭარუა = ოსმალეთიშ იმპერია 1683 |p1 = |flag_p1 = |p2 = |flag_p2 = |p3 = |flag_p3 = |p4 = |flag_p4 = |დორსხუაფილი რე =1299 |ლიკვიდირაფილი რე =1922 |s1 = |flag_s1 = |s2 = |flag_s2 = |s3 = |flag_s3 = |s4 = |flag_s4 = |დევიზი =دولت ابد مدت<br />დევლეთ-ი ებედ-მიუდდეთ<ref>{{cite web|url=http://www.newworldencyclopedia.org/entry/Ottoman_Empire|title=Ottoman Empire general information|date=2014-07-30}}</ref><br />„იროიანი სახენწჷფო” |ნანანოღა =[[სოღუთი]] ([[1299]]-[[1326]])<br />[[ბურსა (ნოღა)|ბურსა]] ([[1326]]-[[1365]])<br />[[ედირნე (ნოღა)|ედირნე]]<ref>„1363 წანას ოსმალეთიშ ნანანოღაქ გჷნოღალირქ იჸუ ბურსაშე ედირნეშა, თეშ უკუჯინალო, ბურსაქ ქისქილიდჷ შურიელი დო ეკონომიკური შანულობა.“[http://www.kultur.gov.tr/–EN,33810/ottoman-capital-bursa.html ''ოსმალეთიშ ნანანოღა ბურსა'']. თურქეთიშ რესპუბლიკაშ კულტურაშ დო ტურიზმიშ სამინისტროშ ოფიციალური საიტი. Retrieved 26 June 2013.</ref> ([[1365]]-[[1453]])<br />[[კონსტანტინოპოლი]]<ref>[http://www.ambioni.ge/stamboli დაპყრობამდე თურქები ქალაქს სტამბოლს უწოდებედნენ. სახელი წარმოიშვა ბერძნული ფრაზიდან (ისტიმ ბოლინ), ეგურ დიალექტზე (ისტამ ბოლინ), რაც ნიშნავს „ქალაქში“, „ქალაქისკენ“, ან „ქალაქის ცენტრში“, მორო ოფიციალურად სახელი „ქუსტანტანია“ გამოიყენებოდა, რაც არაბულად „კონსტანტინეს ქალაქს“ ნიშნავს. ქალაქს ოფიციალურად სტამბოლი მხოლოდ 1930 წლის 28 მარტს ეწოდა.]</ref>([[1453]]-[[1922]]) |ნოღეფი = |ნინა =[[ოსმალეფიშ თურქული ნინა|ოსმალური]], [[ქორთული ნინა|ქორთული]], [[სპარსული ნინა|სპარსული]], [[ბოსნიური ნინა|ბოსნიური]], [[ურიული ნინა|ურიული]] [[ოსმალეთიშ იმპერიაშ ნინეფი|დო შხვა]] |რელიგია =[[სუნიზმი|ისლამი: სუნიზმი]] |ვალუტა =[[აკჩე]], [[პარა (ვალუტა)|პარა]], [[სულთანი (ვალუტა)|სულთანი]], [[ქურუში]], [[ლირა (ოტომანეფიშ ვალუტა)|ლირა]] |გეძინელი პარამეტრი = |პარამეტრიშ შქაგური = |ფართობი = |მახორობა = |დუდალაშ ფორმა =[[აბსოლუტური მონარქია]]<br />(1299–1876)<br />(1878–1908)<br />(1920–1922)<br />[[კონსტიტუციური მონარქია]]<br />(1876–1878)<br />(1908–1920) |დინასტია = |მადუდეშ ტიტული = [[ოსმალეთიშ სულთანეფიშ ერკებული|სულთანი]] |მადუდე1 = [[ოსმან I]]&nbsp;<small>(მაართა)</small> |მადუდე1 წანა = 1299–1326 |მადუდეშ ტიტული2 = <!--გჷმორინაფა მადუდეშ ტიტულიშ თირუაშ შვანს--> |მადუდე2 = [[მეჰმედ VI]]&nbsp;<small>(ეკონია)</small> |მადუდე2 წანა = 1918–1922 |მადუდეშ ტიტული3 = |მადუდე3 = |მადუდე3 წანა = |მადუდეშ ტიტული4 = |მადუდე4 = |მადუდე4 წანა = |მადუდეშ ტიტული5 = |მადუდე5 = |მადუდე5 წანა = |მადუდეშ ტიტული6 = |მადუდე6 = |მადუდე6 წანა = |გეძინელი პარამეტრი1 = |პარამეტრიშ შქაგური1 = |ეტაპი1 = |თარიღი1 = |წანა1 = |ეტაპი2 = |თარიღი2 = |წანა2 = |ეტაპი3 = |თარიღი3 = |წანა3 = |ეტაპი4 = |თარიღი4 = |წანა4 = |ეტაპი5 = |თარიღი5 = |წანა5 = |ეტაპი6 = |თარიღი6 = |წანა6 = |გეძინელი პარამეტრი2 = |პარამეტრიშ შქაგური2 = |წოხოლენი = |წიმოხონი1 = |წიმოხონი2 = |წიმოხონი3 = |წიმოხონი4 = |წიმოხონი5 = |წიმოხონი6 = |წიმოხონი7 = |გეჸვენჯი = |მონძე1 = |მონძე2 = |მონძე3 = |მონძე4 = |მონძე5 = |მონძე6 = |მონძე7 = |მონძე8 = |მონძე9 = |მონძე10 = |მონძე11 = |მონძე12 = |მონძე13 = |მონძე14 = |მონძე15 = |სქოლიო = }} '''ოსმალეთიშ იმპერია''' ({{lang-ota|„دَوْلَتِ عَلِيّهٔ عُثمَانِیّهί“}}, ''Devlet-i Âliye-i Osmâniyye''; {{lang-tr|Osmanlı İmparatorluğu}}), თაშნეშე ისტორიულო მიშინუაფუდჷ, მუჭოთ '''თურქეთიშ იმპერია''' ვარდა '''თურქეთი''' — [[სუნიზმი|სუნიტურ-ისლამური]] სახენწჷფო, დირსხუ ოღუზი თურქეფიშით [[ოსმან I]]-აშ დუდალათ ოორუე-ბჟადალ [[ანატოლია]]ს, [[1299]] წანას.<ref>{{cite web |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/434996/Ottoman-Empire |title=Ottoman Empire |publisher=Britannica Online Encyclopedia |accessdate=11 February 2013}}</ref> [[მურად I]]-აშით [[ბალკანეთიშ ჩქონი|ბალკანეთის]] წარმაფილი დოჸუნაფონი ლჷმეფიშ დო [[მეჰმედ II]]-შით [[კონსტანტინოპოლი]]შ ხეშა ეშაჸოთამაშ შედეგო ოსმალეთიშ სასულთანოქ იმპერიათ გეგმიქიმინჷ.<ref>The A to Z of the Ottoman Empire, by Selcuk Aksin Somel, 2010, p.179</ref><ref>The Ottoman Empire, 1700–1922, Donald Quataert, 2005, p.4</ref><ref>The Grove Encyclopedia of Islamic Art and Architecture: Delhi to Mosque, Jonathan M. Bloom, Sheila Blair, 2009. p.82</ref> [[XVI ოშწანურა|XVI]]-[[XVII ოშწანურა|XVII]] ოშწანურეფს, მუში სინძალიერეშ კონკას, სულთან [[სულეიმან I|სულეიმან კანონმადვალუშ]] მართუალაშ ბორჯის, ოსმალეთიშ იმპერია რდჷ ჭყანიერი მიარეეთნიკური დო მიარენინამი იმპერია, ნამუთ აკონტროლენდჷ [[ობჟათე-ბჟაეიოლი ევროპა|ობჟათე-ბჟაეიოლ ევროპაშ]], [[ბჟადალი აზია|ბჟადალ აზიაშ]], [[კავკაცია|კავკაციაშ]], [[ოორუე აფრიკა|ოორუე აფრიკაშ]] დო [[სომალიშ ჩქონი]]შ უმენტაშ ნორთის.<ref>{{cite web|url=http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e1801?_hi=41&_pos=3 |title=Ottoman Empire |publisher=Oxford Islamic Studies Online |date=6 May 2008 |accessdate=26 August 2010}}</ref> [[XVII ოშწანურა|XVII ოშწანურაშ]] დაჭყაფუს, იმპერია იკათუანდჷ 32 პროვინციას დო მიარე ვასალურ სახენწჷფოს. თინეფშე კანკალექ მოგვიანაფათ იმპერიაშ აკოდგინალუაშა გემშართჷ, დოსქილადირეფქ ოშწანურეფიშ მალობაშ ბორჯის შხვადოშხვა სახეშ ავტონომია მიღეს. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://courses.washington.edu/otap/ ოსმალეფიშ ტექსტეფიშ პროექტი - ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110703054841/http://courses.washington.edu/otap/ |date=2011-07-03 }} * [http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e1801?_hi=0&_pos=3 ოსმალეთიშ იმპერია ოქსფორდიშ ისლამიშ ლექსიკონს] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206170311/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e1801?_hi=0&_pos=3 |date=2010-12-06 }} * [http://www.umich.edu/~turkish/ottemp.html ოსმალეთიშ იმპერია: - მიჩიგანიშ უნივერსიტეტი] * [http://www.turizm.net/turkey/history/ottoman.html ოსმალეთიშ იმპერია: ქრონოლოგირი მუნაჩემეფი] * [http://www.wsu.edu/~dee/OTTOMAN/OTTOMAN1.HTM მოსოფელიშ ცივილიზაცია: ოსმალეფი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19991008042702/http://www.wsu.edu/~dee/OTTOMAN/OTTOMAN1.HTM |date=1999-10-08 }} * [http://aton.ttu.edu Turkish Oral Narrative] * [http://www.ottomanliterature.com/ ოსმალეფიშ თურქული ლიტერატურაშ ინტერნეტ ბიბლიოგრაფია] ჟირნინამი (თურქულ, ინგლისური) საიტი. * [http://www.theottomans.org ინფორმაცია ოსმალეფიშ გეშა] * [http://www.unm.edu/~phooper/thesis_condensed.pdf აძვილებითი გჷნოხორინეფი ოსმალეთიშ იმპერია ორდოშიან ხანს] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081029102418/http://www.unm.edu/~phooper/thesis_condensed.pdf |date=2008-10-29 }} 1300–1600 წანეფი * [http://muze.sabanciuniv.edu/collection/collection.php?lngCollectionID=11&bytLanguageID=2 ოსმალეფიშ კალიგრაფიაშ კოლექცია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080423225331/http://muze.sabanciuniv.edu/collection/collection.php?lngCollectionID=11&bytLanguageID=2 |date=2008-04-23 }} * [http://ottomanblog.wordpress.com ოსმალეფიშ ისტორიაშ ბლოგი] * [http://www.turkeyswar.com თურქეთი მაართა მოსოფელიშ ლჷმას] * [http://www.ottomanpalestine.com პალესტინა ოსმალეფიშ მართუალაშ გიმე] * [http://www.karalahana.com/fotograflar/thumbnails.php?album=35 ოსმალეთიშ იმპერიაშ გრავიურეფი - HQ ხარისხიშ სურათეფიშ გალერეა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111105010433/http://www.karalahana.com/fotograflar/thumbnails.php?album=35 |date=2011-11-05 }} * [http://www.dilbilimi.net/osmanli_arastirmalari.htm ოსმალეფიშ რკუალაშ რესურსეფი ინტერნეტის] == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{მერკე}} {{იმპერიეფი}} [[კატეგორია:ისტორიული სახენწჷფოეფი]] [[კატეგორია:თურქეთიხ ისტორია]] [[კატეგორია:არხო ბჟაეიოლიშ ისტორია]] [[კატეგორია:ოსმალეთიშ იმპერია]] [[კატეგორია:ჸოფილი იმპერიეფი]] m2aympktcf2045ubx1fh19gl77drnwg 0 29232 252625 246581 2026-08-28T02:12:12Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 252625 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დოხორინი |სტატუსი = ნოღა |მარგალური ჯოხო = პიზა |ოდაბადური ჯოხო ={{lang-it|Pisa}} |ქიანა = იტალია |დუდალაშ თუდო = |პანორამა =Leaning Tower of Pisa.jpg |პანორამაშ სიგანა = |მუკნაჭარა = |შილა = |შილმუკნაჭ = |გერბი =Pisa-Stemma historical.svg |გერბმუკნაჭ = |გერბიშ სიგანა = |შილაშ სიგანა = |ჩარჩო = |ქიანაშ რუკა2 = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 = |მუკნაჭარა2= |lat_dir =N |lat_deg =43 |lat_min =43 |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg =10 |lon_min =24 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა = |ქიანაშ რუკა= |რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ რუკა= |რაიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ ტიპი = |რეგიონი = ტოსკანა |რეგიონი ცხირს = |დინოხოლენი დორთუალა = |რაიონიშ ტიპი =პროვინცია |რაიონი = პიზაშ პროვინცია{{!}}პიზა |მადუდეშ ტიპი = ნოღაშ მადუდე{{!}}მერი |მადუდე = მიქელე კონტი |დორსხუაფაშ თარიღი = |მაართა შინუა = |წოხოლენი ჯოხოეფი = |სტატუსი-შე = |ფართობი = 185 |სიმაღალაშ ტიპი= |დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა=4 |კლიმატი= |ოფიციალური ნინა=იტალიური |მახორობა = 91,104 |ეჭარუაშ წანა = 2015 |მეჭედალა = |აგლომერაცია = |ერუანული აკოდგინალუა = |ორწუმობური აკოდგინალუა = |ეთნოქორონიმი = |ბორჯიშ ორტყაფუ = +1 |DST = ქო |ოტელეფონე კოდი = |ოფოსტე ინდექსი = 56100 |ოავტომობილე კოდი= |საიტი = comune.pisa.it |კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Pisa |add1n= |add1= }} '''პიზა''' — ნოღა [[იტალია|იტალიაშ]] ოორუე-ბჟადალ ნორთის. ნოღა ჯოხოგოლაფირი რე ჸორშით, ნამუთ ოკათედრე ოხიდაშ ორეკეშის წჷმარინუანს. თიშ აკოგაფაქ [[1173]] წანაშ მარაშნათუთას დიჭყჷ დო დოხოლაფირო ჟიროშ წანას იგჷნძორუ, ჸორშიშ არქიტექტორიშ მინუობა ამდღარშახ უჩინებუ რე. პიზაშ ჸორშიშ ორიგინალურობას წჷმარინუანს თიში გინოღულერი ფორმა. კინოხ ჯერდეს, ნამჷ-და თე გჷნოღულაფა არქიტექტურული ნაფირქა რდჷ, მარა უკული გირკვუ, ნამჷ-და აკოგაფაშ ბორჯიშ გეგნიღულჷნ. ზუსტას თე ფორმა გჷთმოთანჯჷნს თიშ უდიდაშ პოპულარობას მოსოფელს. მარა, მუჭოთ არქიტექტორეფი დო ომანგე პროფესიაშ წჷმმარინაფალეფი ანტკიცენან, პიზაშ ჸორში ედომუშამო ვერტიკალურით ქორდასჷნ, იშენით თოლო სქვამი დო ძალამ პოპულარული იჸუაფუდჷ. == ტაროსი == {{ინფოდაფა ტაროსი |metric_first=Yes |single_line=Yes |location= პიზა |Jan_Hi_°F = 51.6 | Jan_REC_Hi_°F = |Feb_Hi_°F = 54.3 | Feb_REC_Hi_°F = |Mar_Hi_°F = 58.6 | Mar_REC_Hi_°F = |Apr_Hi_°F = 64.4 | Apr_REC_Hi_°F = |May_Hi_°F = 71.4 | May_REC_Hi_°F = |Jun_Hi_°F = 78.3 | Jun_REC_Hi_°F = |Jul_Hi_°F = 84.4 | Jul_REC_Hi_°F = |Aug_Hi_°F = 83.8 | Aug_REC_Hi_°F = |Sep_Hi_°F = 78.3 | Sep_REC_Hi_°F = |Oct_Hi_°F = 70.2 | Oct_REC_Hi_°F = |Nov_Hi_°F = 59.9 | Nov_REC_Hi_°F = |Dec_Hi_°F = 52.7 | Dec_REC_Hi_°F = |Year_Hi_°F = 67.3 | Year_REC_Hi_°F = |Jan_Lo_°F = 35.6 | Jan_REC_Lo_°F = |Feb_Lo_°F = 37.2 | Feb_REC_Lo_°F = |Mar_Lo_°F = 40.3 | Mar_REC_Lo_°F = |Apr_Lo_°F = 45.1 | Apr_REC_Lo_°F = |May_Lo_°F = 50.9 | May_REC_Lo_°F = |Jun_Lo_°F = 57.2 | Jun_REC_Lo_°F = |Jul_Lo_°F = 61.9 | Jul_REC_Lo_°F = |Aug_Lo_°F = 62.1 | Aug_REC_Lo_°F = |Sep_Lo_°F = 57.7 | Sep_REC_Lo_°F = |Oct_Lo_°F = 51.1 | Oct_REC_Lo_°F = |Nov_Lo_°F = 43.0 | Nov_REC_Lo_°F = |Dec_Lo_°F = 37.2 | Dec_REC_Lo_°F = |Year_Lo_°F = 48.3 | Year_REC_Lo_°F = |Jan_Precip_inch = 2.9 |Feb_Precip_inch = 2.7 |Mar_Precip_inch = 3.0 |Apr_Precip_inch = 3.1 |May_Precip_inch = 2.4 |Jun_Precip_inch = 1.7 |Jul_Precip_inch = .9 |Aug_Precip_inch = 2.2 |Sep_Precip_inch = 3.5 |Oct_Precip_inch = 4.7 |Nov_Precip_inch = 4.8 |Dec_Precip_inch = 3.4 |Year_Precip_inch = 35.3 |source=''Intellicast''<ref name= >{{cite web |url=http://www.intellicast.com/Local/History.aspx?location=ITXX0059 |title=Pisa historic weather averages|accessdate= 26 სექტემბერი, 2009 |publisher=Intellicast}}</ref> |accessdate=26 სექტემბერი, 2009}} == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.area.pi.cnr.it/ CNR - National Research Council] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180811224833/http://www.area.pi.cnr.it/ |date=2018-08-11 }} * [http://www.opapisa.it/en/home-page.html Leaning Tower - Official Website] * [http://www.comune.pisa.it Official site, including webcams] * [http://www.pisaunicaterra.it/en PisaUnicaTerra - Official Tourism Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100516061404/http://www.pisaunicaterra.it/en/ |date=2010-05-16 }} * [http://www.italyguides.it/us/pisa/pisa_italy.htm Virtual Pisa, Italy] virtual reality movies and free mp3 audio guide {{en}} {{it}} * [http://www.unipi.it {{lang|it|Università di Pisa}}] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190206145631/https://www.unipi.it/ |date=2019-02-06 }} * [http://www.sssup.it/sssup/index.jsp?lang=en {{lang|it|Scuola Superiore Sant'Anna}} — School of Advanced Studies St.Anna, Pisa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080418183843/http://www.sssup.it/sssup/index.jsp?lang=en |date=2008-04-18 }} * [http://www.sns.it {{lang|it|Scuola Normale Superiore}}, Pisa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091221062530/http://www.sns.it/ |date=2009-12-21 }} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{მერკე}} [[კატეგორია:იტალიაშ ნოღეფი]] 013ykhakv1z1s0sz311apyrmp9c2et6 0 38887 252615 252585 2026-08-27T22:10:37Z Narazeni 826 252615 wikitext text/x-wiki {{Short description|მანქანურ ინტელექტი}} {{Redirect|AI|შხვა შანულობეფიშ|[[AI (მიარეშანულამი)]]||ხელუანურ ინტელექტი (მიარეშანულამი)}} [[ფაილი:Artificial_neural_network.svg|მინი|ხელუანურ ინტელექტიშ ნეირონულ რშვილ რე ნოსქვეფიშ ურთართმერსხილ ბუნა, ნამუთ ადამიერიშ ტვინიშ [[ნეირონი|ნეირონეფიშ]] რშვილს მოგენს.]] <!-- დაჭყაფურ დო შხვა კაბეტ სექციეფ გიშართილ რე კომენტარეფით, ანდანე რედაქტირაფაშ უწაიათ თებაშ უკულ თინეფიშ ორგანიზებაქ უმოს ეფექტურქ იჸუასჷნ. --> <!-- გოსხუნუეფი --> '''ხელუანურ ინტელექტი''' ({{lang-en|artificial intelligence}}, კუნტას '''AI''') — [[კომპიუტერი|გჷმოკოროცხულ სისტემეფიშ]] გაღა, აკეთან თიჯგუარ ეშაჩინებეფი, ნამუეფჷთ რჩქვანელობურო მიაჭარუაფუ [[ადამიერიშ ინტელექტი|ადამიერიშ ინტელექტის]], მუჭომით რე [[გურაფა]], [[თოლწონუა]], [[პრობლემაშ გინოჭყვიდუა]], [[ნაარზი|ნაარზ]] დო [[გინოჭყვიდირიშ მეღება]]. თენა რე [[ინჟინერია|ინჟინერიაშ]], [[მათემატიკა|მათემატიკაშ]] დ [[კომპიუტერულ მენცარობა|კომპიუტერულ მენცარობაშ]] მენცარულ სფერო, ნამუთ შითმიმუშენს დო დითმიგურუანს მეთოდეფს დო [[პროგრამულ უნარღელჸუა|პროგრამულ უნარღელჸუას]], ნამუთ მანქანეფს მეშქაშობას არზენს გიარზან ელმოლ დო გჷმირინუან [[მანქანურ დოგურაფა|გურაფა]] დო [[ინტელექტი|ინტელექტ]] თიჯგუარ ქიმინუეფიშ ოკეთებელო, ნამუეფჷთ მაქსიმალურო უძინანს დოდგინელ ღანკეფიშ მეჭირინაფაშ შანსის.{{Sfnp|Russell|Norvig|2021|pp=1–4}} <!-- აპლიკაციეფი --> ხელუანურ ინტელექტიშ [[ხელოვნურ ინტელექტიშ გჷმორინაფა|ჩინებულ გჷმორინაფაშ სფეროეფ]] იკათუანს წიმი ულირ [[ვებ-ოგორალ სისტემა|ვებ-ოგორალ სისტემეფს]], [[ჩატბოტი|ჩატბოტეფს]], [[ვირტუალურ ასისტენტი|ვირტუალურ ასისტენტეფს]], [[უპილოტე მანქანა|ავტონომიურ მანქანეფს]], ლაჸაფის დო ანალიზის [[სტრატეგიულ ლაჸაფი|სტრატეგიულ ლაჸაფეფს]] (სამანგათ, [[ჭარდაკი|ჭარდაკის]] დო [[გო (ლაჸაფი)|გოს]]) დო [[გენერაციულ ხელუანურ ინტელექტი|კონტენტიშ გენერაციას]] (სამანგათ, სურათეფი, აუდიო დო ვიდეოეფი). <!-- ღანკეფ დო ხეჭკუდეფი: AI-შ სფერო --> ხელუანურ ინტელექტიშ რკვიებაშ ტრადიციულ ღანკეფ იკათუანს დოგურაფას, [[ავტომატურ სხუნუა|სხუნუას]], [[რჩქინაშ წჷმორინაფა]]ს, [[ავტომატურ დოგეგმუა დო რიგიშ გოჭყაფა|დოგეგმუას]], [[ორთაშობურ ნინაშ დამუშება]]ს დო [[მანქანურ აჩამა|აჩამას]], თაშნეშე [[რობოტექნიკა|რობოტექნიკაშ]] აზარას.{{Efn|name="Problems of AI"|ინტელექტუალურ ანდეფიშ თე სია გერსხჷ ხელუანურ ინტელექტიშ თარ ოხეონჯღვერუეფიშ თემეფს, თინეფს შქას: {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021}}, {{Harvtxt|Luger|Stubblefield|2004}}, {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998}} დო {{Harvtxt|Nilsson|1998}}.}} თე ღანკეფიშ მიოჭირინაფალო, ხელუანურ ინტელექტიშ მარკვიალეფ გჷმირინუანა თიჯგურა ტექნიკეფს, მუჭომით რე [[დგომარობეფიშ ოფირჩაშ გორუა]] დო [[მათემატიკურ ოპტიმიზაცია]], [[ფორმალურ ლოგიკა]], [[ხელუანურ ნეირონულ რშვილი|ხელოვნურ ნეირონულ რშვილეფ]] დო მეთოდეფი, ნამუეფჷთ გერსხუ [[სტატისტიკა|სტატისტიკას]], [[ოპერაციეფიშ რკვიება]]ს დო [[ეკონომიკა|ეკონომიკას]].{{Efn|name="Tools of AI"}} ხელუანურ ინტელექტ თაშნეშე გეპონჷ [[ფსიქოლოგია|ფსიქოლოგიას]], [[ლინგვისტიკა|ლინგვისტიკას]], [[ხელუანურ ინტელექტიშ ფილოსოფია|ფილოსოფიას]], [[ნეირომენცარობა|ნეირომენცარობას]] დო შხვა სფეროეფს.<ref>{{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=§1.2}}</ref>. კანკალე კომპანია, მუჭომით რე [[OpenAI]], [[Google DeepMind]] დო [[Meta Platforms|Meta]], ღანკო შეთმიმუშენს გაჭყას [[ხელუანურ ართამ ინტელექტი]] (AGI) — ხელუანურ ინტელექტი, ნამუსჷთ შეულებუ აკეთას დახე არძანერ [[კოგნიცია|კოგნიტურ]] ეშაჩინებუ არძაშ უკულაშ მუჭოთ ადამიერს ვარ-და უჯგუშო.<ref>{{Cite web |date=4 April 2024 |title=Tech companies want to build artificial general intelligence. But who decides when AGI is attained? |url=[https://apnews.com/article/agi-artificial-general-intelligence-existential-risk-meta-openai-deepmind-science-ff5662a056d3cf3c5889a73e929e5a34](https://apnews.com/article/agi-artificial-general-intelligence-existential-risk-meta-openai-deepmind-science-ff5662a056d3cf3c5889a73e929e5a34) |access-date=20 May 2025 |website=[[AP News]] |language=en}}</ref> <!-- ისტორია დო ეთიკა --> ხელუანურ ინტელექტიქ მუჭოთ [[აკადემიურ დისციპლინა]]ქჷნ გიჭყჷ 1956 წანას. სფეროქ [[ხელუანურ ინტელექტიშ ისტორია|მუშ ისტორიაშ]] განწეობას ოპტიმიზმიშ ანდა ციკლ მუკორთჷ, ნამუსჷთ მაჸუნუ გაცუდებაშ დო დოფინანსებაშ დინაფაშ პერიოდეფქ დო ჩინებულ რე მუჭოთ [[ხელუანურ ინტელექტიშ ზოთონჯი|AI-ზოთონჯეფი]]. დოფინანსებაქ დო ინტერესიქ შანულამო მიძინჷ 2012 წანაშ უკული, მუჟანსჷთ [[გრაფიკულ პროცესორი|გრაფიკულ პროცესორეფქ]] (GPU) დიჭყეს ნეირონულ რშვილეფიშ აბიწორებაშო გჷმორინაფან, მუჟანსჷთ [[ტომბა დოგურაფა]] წიმი უწორუანდჷ ხელუანურ ინტელექტიშ ტექნიკეფს. თე ძინაქ ხოლო უმოსო ებიწორუ 2017 წანაშ უკულ [[ტრანსფორმერი (მანქანურ დოგურაფაშ მოდელი)|ტრანსფორმერიშ არქიტექტურაშ]] (Transformer) მიშულათ.<ref>{{Sfnp|Toews|2023}}</ref> 2020-იან წანეფს [[ხელუანურ ინტელექტიშ ბუმი|ხელუანურ ინტელექტიშ ბუმქ]] წორომოუხვადუ [[გენერაციულ ხელუანურ ინტელექტი|გენერაციულ ხელუანურ ინტელექტიშ]] მენაჭირინუეფს, ნამუქჷთ ფართას მიბჟინუ დო მეშქაშობა მეჩჷ მედიაშ გოჭყაფას დო მოდიფიკაციას. [[ხელუანურ ინტელექტიშ უშქურანჯობა|ხელუანურ ინტელექტიშ უშქურანჯობაწკჷმა]], ხელუანურ ინტელექტიშ გჷმორინაფაშ [[გენერაციულ ხელუანურ ინტელაქტი#ზრუნებეფი|უკორნებუ შედეგეფ დო გავალწჷმა]] ართო, [[ხელუანურ ინტელექტიშ ეთიკა|ეთიკურ ოკითხირეეფქ]], [[ხელაუნურ ინტელექტიშ შედეგეფიშ სცენარეფი|ხელუანურ ინტელექტიშ განწეხანიან შედეგეფქ]], [[ხელუანურ ინტელექტიშ გაულა ელმოლშა|ხელუანურ ინტელექტიშ ელმოლოთხილუე ეფექტეფქ]] დო [[ხელუანურ ინტელექტიშ ეგზისტენციალურ რისკეფი|ხელუანურ ინტელექტიშ პოტენციურ ეგზისტენციალურ რისკეფქ]] გიმიჭანუ გოსხუნუეფ [[ხელუანურ ინტელექტიშ რეგულირება|ხელუანურ ინტელექტიშ რეგულირებაშ]] უციობაშენ. [[ფაილი:Kismet robot at MIT Museum.jpg|thumb|200px|რობოტი [[Kismet (რობოტი)|Kismet]] ხელუანურ ინტელექტით [[მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტი]]შ მუზეუმს, 2006 წანა]] [[ფაილი:HONDA ASIMO.jpg|200px|thumb|[[ASIMO]] — [[Honda]]-შ ფირმაშ ინტელექტუალურ [[ანდროიდი|ჰუმანოიდურ რობოტი]]]] [[ფაილი:MSL robocup 2006.jpg|thumb|ტურნირ [[RoboCup]]|200px]] == ღანკეფი == ინტელექტიშ მოდელირებაშ (ვარ-და გოჭყაფაშ) ართამ პრობლემა გიმეეშაჩინებუეფო რე დორთილი. თინეფ აკმოდირთჷნა გოთანჯილ ანდეფშე დო შილებუანობეფშე, ნამუეფიშ გუმოლინას მარკვიალეფ ინტელექტუალურ სისტემაშე ელჷნა. გიმე ეჭარილ ანდეფქ არძაშე უკაბეტაშ თოჸუჯ მიკინდუ დო ფორუნს ხელუანურ ინტელექტიშ რკვიებაშ სფეროს.{{Efn|name="Problems of AI"}} === გოსხუნუა დო პრობლემაშ გინოჭყვიდირი === ორდოიან მარკვიალეფქ შიმუშეს ალგორითმეფი, ნამუეფჷთ ალაჸუნუდეს დგუმა-დგუმა (ეტაპობურ) სხუნუას, ნამუსჷთ ადამიერეფ გჷმირინუანა დუდიშ ოტახალეფიშ ეშანწყუმაშის ვარ-და ლოგიკურ [[დედუქციურ სხუნუა|დედუქციეფიშ]] ღოლამაშის.<ref>{{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=დუდ. 3–5}}, {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=დუდ. 6}} ([[constraint satisfaction]]), {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998|loc=დუდ. 2, 3, 7, 9}}, {{Harvtxt|Luger|Stubblefield|2004|loc=დუდ. 3, 4, 6, 8}}, {{Harvtxt|Nilsson|1998|loc=დუდ. 7–12}}</ref> 1980-იან წანეფიშ დალიას დო 1990-იან წანეფს შემუშებულქ იჸუ მეთოდეფქ უგუთანჯ ვარ-და ვარსულ ინფორმაციაწკჷმა ომუშებელო, ნამუეფჷთ გჷმირინუანდუ [[ალბეთობა|ალბეთობაშ]] დო [[ეკონომიკა|ეკონომიკაშ]] კონცეფციეფს.<ref>Uncertain reasoning: {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=დუდ. 12–18}}, {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998|pp=345–395}}, {{Harvtxt|Luger|Stubblefield|2004|pp=333–381}}, {{Harvtxt|Nilsson|1998|loc=დუდ. 7–12}}</ref> თე [[ალგორითმი|ალგორითმეფეშე]] ბრელ ვა რდჷ ობაღებელ კაბეტ გოსხუნურ პრობლემეფიშ გინოჭყვიდუაშო, ანდანე თინეფს მუთმოხვადუდჷ „კომბინატორულ გობუთქაფა“, ნამუთ თის შანენს, ნამჷ-და თინეფ ექსპონენციალურო ათმიწყნარუანა პრობლემეფიშ ძინანწკჷმა ართო.<ref>{{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|p=21}}</ref> ადამიერეფჷთ ოშა-გოშათ გჷმირინუანა დგუმა-დგუმა (ეტაპობურ) დედუქციას, ნამუშ მოდელირებათ ორდოიან ხელუანურ ინტელექტიშ რკვიებეფსჷთ შეულებუდჷ. ადამიერეფ მუნეფიშ პრობლემეფიშ უმენტაშობას უწაიათ, ინტუიციურ გინოჭყვიდირეფიშ გჷმორინაფათ გინმოჭყვიდჷნა. <ref>{{Harvtxt|Kahneman|2011}}, {{Harvtxt|Dreyfus|Dreyfus|1986}}, {{Harvtxt|Wason|Shapiro|1966}}, {{Harvtxt|Kahneman|Slovic|Tversky|1982}}</ref> გოსხუნურ მოდელეფქ, კაბეტ ნინაშურ მოდელიშ (LLM) ტიპი, ნამუთ რგეშილ რე შქაფონურ არზუანობაშ ჯაჭვეფიშ გენერირებაშო, 2024 წანას გიჭყჷ დო მეთემატიკაშ დო კოდირებაშ გართულებურ პრობლემეფშა მუშობაშ გაუჯგუშებაშ მეშქაშობას ირზენს.<ref>{{Cite web |last1=Metz |first1=Rachel |last2=Bloomberg |title=OpenAI releases o1 model with human-like reasoning |url=https://fortune.com/2024/09/12/openai-new-ai-model-strawberry-o1-chatgpt/ |access-date=2026-06-10 |website=Fortune |language=en}}</ref> სიმბოლურ გოსხუნურ სისტემეფშე გინორთი, თე მოდელეფს შეულებჷნა ჩილათერ შედეგეფიშ ვარ-და „[[ჰალუცინაცია (ხელუანურ ინტელექტი)|ჰალუცინაციეფიშ]]“ გორჩქინა.<ref>{{cite journal |last1=Garcez |first1=Artur |editor-first1=Steven |editor-last1=Vass |date=30 May 2025 |title=Neurosymbolic AI is the answer to large language models' inability to stop hallucinating |journal=The Conversation |doi=10.64628/AB.5gpku36ct}}</ref> === რჩქინაშ წჷმორინაფა === === დოგეგმუა დო გინოჭყვიდუა === === დოგურაფა === === ორთაშობურ ნინაშ დამუშება === === აჩამა === === სოციალურ ინტელექტი === === ართამ ინტელექტი === ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> ==ქოძირით თაშნეშე== *[[ხელუანურ ნეირონულ რშვილი]] *[[ორთაშობურ ნინაშ დამუშება]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{მერკე}} [[კატეგორია:ხელუანური ინტელექტი]] [[კატეგორია:კიბერნეტიკა]] q7h8juad4q7yz0petuvnwoif0nmtfdm 252617 252615 2026-08-27T23:06:10Z Narazeni 826 /* რჩქინაშ წჷმორინაფა */ 252617 wikitext text/x-wiki {{Short description|მანქანურ ინტელექტი}} {{Redirect|AI|შხვა შანულობეფიშ|[[AI (მიარეშანულამი)]]||ხელუანურ ინტელექტი (მიარეშანულამი)}} [[ფაილი:Artificial_neural_network.svg|მინი|ხელუანურ ინტელექტიშ ნეირონულ რშვილ რე ნოსქვეფიშ ურთართმერსხილ ბუნა, ნამუთ ადამიერიშ ტვინიშ [[ნეირონი|ნეირონეფიშ]] რშვილს მოგენს.]] <!-- დაჭყაფურ დო შხვა კაბეტ სექციეფ გიშართილ რე კომენტარეფით, ანდანე რედაქტირაფაშ უწაიათ თებაშ უკულ თინეფიშ ორგანიზებაქ უმოს ეფექტურქ იჸუასჷნ. --> <!-- გოსხუნუეფი --> '''ხელუანურ ინტელექტი''' ({{lang-en|artificial intelligence}}, კუნტას '''AI''') — [[კომპიუტერი|გჷმოკოროცხულ სისტემეფიშ]] გაღა, აკეთან თიჯგუარ ეშაჩინებეფი, ნამუეფჷთ რჩქვანელობურო მიაჭარუაფუ [[ადამიერიშ ინტელექტი|ადამიერიშ ინტელექტის]], მუჭომით რე [[გურაფა]], [[თოლწონუა]], [[პრობლემაშ გინოჭყვიდუა]], [[ნაარზი|ნაარზ]] დო [[გინოჭყვიდირიშ მეღება]]. თენა რე [[ინჟინერია|ინჟინერიაშ]], [[მათემატიკა|მათემატიკაშ]] დ [[კომპიუტერულ მენცარობა|კომპიუტერულ მენცარობაშ]] მენცარულ სფერო, ნამუთ შითმიმუშენს დო დითმიგურუანს მეთოდეფს დო [[პროგრამულ უნარღელჸუა|პროგრამულ უნარღელჸუას]], ნამუთ მანქანეფს მეშქაშობას არზენს გიარზან ელმოლ დო გჷმირინუან [[მანქანურ დოგურაფა|გურაფა]] დო [[ინტელექტი|ინტელექტ]] თიჯგუარ ქიმინუეფიშ ოკეთებელო, ნამუეფჷთ მაქსიმალურო უძინანს დოდგინელ ღანკეფიშ მეჭირინაფაშ შანსის.{{Sfnp|Russell|Norvig|2021|pp=1–4}} <!-- აპლიკაციეფი --> ხელუანურ ინტელექტიშ [[ხელოვნურ ინტელექტიშ გჷმორინაფა|ჩინებულ გჷმორინაფაშ სფეროეფ]] იკათუანს წიმი ულირ [[ვებ-ოგორალ სისტემა|ვებ-ოგორალ სისტემეფს]], [[ჩატბოტი|ჩატბოტეფს]], [[ვირტუალურ ასისტენტი|ვირტუალურ ასისტენტეფს]], [[უპილოტე მანქანა|ავტონომიურ მანქანეფს]], ლაჸაფის დო ანალიზის [[სტრატეგიულ ლაჸაფი|სტრატეგიულ ლაჸაფეფს]] (სამანგათ, [[ჭარდაკი|ჭარდაკის]] დო [[გო (ლაჸაფი)|გოს]]) დო [[გენერაციულ ხელუანურ ინტელექტი|კონტენტიშ გენერაციას]] (სამანგათ, სურათეფი, აუდიო დო ვიდეოეფი). <!-- ღანკეფ დო ხეჭკუდეფი: AI-შ სფერო --> ხელუანურ ინტელექტიშ რკვიებაშ ტრადიციულ ღანკეფ იკათუანს დოგურაფას, [[ავტომატურ სხუნუა|სხუნუას]], [[რჩქინაშ წჷმორინაფა]]ს, [[ავტომატურ დოგეგმუა დო რიგიშ გოჭყაფა|დოგეგმუას]], [[ორთაშობურ ნინაშ დამუშება]]ს დო [[მანქანურ აჩამა|აჩამას]], თაშნეშე [[რობოტექნიკა|რობოტექნიკაშ]] აზარას.{{Efn|name="Problems of AI"|ინტელექტუალურ ანდეფიშ თე სია გერსხჷ ხელუანურ ინტელექტიშ თარ ოხეონჯღვერუეფიშ თემეფს, თინეფს შქას: {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021}}, {{Harvtxt|Luger|Stubblefield|2004}}, {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998}} დო {{Harvtxt|Nilsson|1998}}.}} თე ღანკეფიშ მიოჭირინაფალო, ხელუანურ ინტელექტიშ მარკვიალეფ გჷმირინუანა თიჯგურა ტექნიკეფს, მუჭომით რე [[დგომარობეფიშ ოფირჩაშ გორუა]] დო [[მათემატიკურ ოპტიმიზაცია]], [[ფორმალურ ლოგიკა]], [[ხელუანურ ნეირონულ რშვილი|ხელოვნურ ნეირონულ რშვილეფ]] დო მეთოდეფი, ნამუეფჷთ გერსხუ [[სტატისტიკა|სტატისტიკას]], [[ოპერაციეფიშ რკვიება]]ს დო [[ეკონომიკა|ეკონომიკას]].{{Efn|name="Tools of AI"}} ხელუანურ ინტელექტ თაშნეშე გეპონჷ [[ფსიქოლოგია|ფსიქოლოგიას]], [[ლინგვისტიკა|ლინგვისტიკას]], [[ხელუანურ ინტელექტიშ ფილოსოფია|ფილოსოფიას]], [[ნეირომენცარობა|ნეირომენცარობას]] დო შხვა სფეროეფს.<ref>{{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=§1.2}}</ref>. კანკალე კომპანია, მუჭომით რე [[OpenAI]], [[Google DeepMind]] დო [[Meta Platforms|Meta]], ღანკო შეთმიმუშენს გაჭყას [[ხელუანურ ართამ ინტელექტი]] (AGI) — ხელუანურ ინტელექტი, ნამუსჷთ შეულებუ აკეთას დახე არძანერ [[კოგნიცია|კოგნიტურ]] ეშაჩინებუ არძაშ უკულაშ მუჭოთ ადამიერს ვარ-და უჯგუშო.<ref>{{Cite web |date=4 April 2024 |title=Tech companies want to build artificial general intelligence. But who decides when AGI is attained? |url=[https://apnews.com/article/agi-artificial-general-intelligence-existential-risk-meta-openai-deepmind-science-ff5662a056d3cf3c5889a73e929e5a34](https://apnews.com/article/agi-artificial-general-intelligence-existential-risk-meta-openai-deepmind-science-ff5662a056d3cf3c5889a73e929e5a34) |access-date=20 May 2025 |website=[[AP News]] |language=en}}</ref> <!-- ისტორია დო ეთიკა --> ხელუანურ ინტელექტიქ მუჭოთ [[აკადემიურ დისციპლინა]]ქჷნ გიჭყჷ 1956 წანას. სფეროქ [[ხელუანურ ინტელექტიშ ისტორია|მუშ ისტორიაშ]] განწეობას ოპტიმიზმიშ ანდა ციკლ მუკორთჷ, ნამუსჷთ მაჸუნუ გაცუდებაშ დო დოფინანსებაშ დინაფაშ პერიოდეფქ დო ჩინებულ რე მუჭოთ [[ხელუანურ ინტელექტიშ ზოთონჯი|AI-ზოთონჯეფი]]. დოფინანსებაქ დო ინტერესიქ შანულამო მიძინჷ 2012 წანაშ უკული, მუჟანსჷთ [[გრაფიკულ პროცესორი|გრაფიკულ პროცესორეფქ]] (GPU) დიჭყეს ნეირონულ რშვილეფიშ აბიწორებაშო გჷმორინაფან, მუჟანსჷთ [[ტომბა დოგურაფა]] წიმი უწორუანდჷ ხელუანურ ინტელექტიშ ტექნიკეფს. თე ძინაქ ხოლო უმოსო ებიწორუ 2017 წანაშ უკულ [[ტრანსფორმერი (მანქანურ დოგურაფაშ მოდელი)|ტრანსფორმერიშ არქიტექტურაშ]] (Transformer) მიშულათ.<ref>{{Sfnp|Toews|2023}}</ref> 2020-იან წანეფს [[ხელუანურ ინტელექტიშ ბუმი|ხელუანურ ინტელექტიშ ბუმქ]] წორომოუხვადუ [[გენერაციულ ხელუანურ ინტელექტი|გენერაციულ ხელუანურ ინტელექტიშ]] მენაჭირინუეფს, ნამუქჷთ ფართას მიბჟინუ დო მეშქაშობა მეჩჷ მედიაშ გოჭყაფას დო მოდიფიკაციას. [[ხელუანურ ინტელექტიშ უშქურანჯობა|ხელუანურ ინტელექტიშ უშქურანჯობაწკჷმა]], ხელუანურ ინტელექტიშ გჷმორინაფაშ [[გენერაციულ ხელუანურ ინტელაქტი#ზრუნებეფი|უკორნებუ შედეგეფ დო გავალწჷმა]] ართო, [[ხელუანურ ინტელექტიშ ეთიკა|ეთიკურ ოკითხირეეფქ]], [[ხელაუნურ ინტელექტიშ შედეგეფიშ სცენარეფი|ხელუანურ ინტელექტიშ განწეხანიან შედეგეფქ]], [[ხელუანურ ინტელექტიშ გაულა ელმოლშა|ხელუანურ ინტელექტიშ ელმოლოთხილუე ეფექტეფქ]] დო [[ხელუანურ ინტელექტიშ ეგზისტენციალურ რისკეფი|ხელუანურ ინტელექტიშ პოტენციურ ეგზისტენციალურ რისკეფქ]] გიმიჭანუ გოსხუნუეფ [[ხელუანურ ინტელექტიშ რეგულირება|ხელუანურ ინტელექტიშ რეგულირებაშ]] უციობაშენ. [[ფაილი:Kismet robot at MIT Museum.jpg|thumb|200px|რობოტი [[Kismet (რობოტი)|Kismet]] ხელუანურ ინტელექტით [[მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტი]]შ მუზეუმს, 2006 წანა]] [[ფაილი:HONDA ASIMO.jpg|200px|thumb|[[ASIMO]] — [[Honda]]-შ ფირმაშ ინტელექტუალურ [[ანდროიდი|ჰუმანოიდურ რობოტი]]]] [[ფაილი:MSL robocup 2006.jpg|thumb|ტურნირ [[RoboCup]]|200px]] == ღანკეფი == ინტელექტიშ მოდელირებაშ (ვარ-და გოჭყაფაშ) ართამ პრობლემა გიმეეშაჩინებუეფო რე დორთილი. თინეფ აკმოდირთჷნა გოთანჯილ ანდეფშე დო შილებუანობეფშე, ნამუეფიშ გუმოლინას მარკვიალეფ ინტელექტუალურ სისტემაშე ელჷნა. გიმე ეჭარილ ანდეფქ არძაშე უკაბეტაშ თოჸუჯ მიკინდუ დო ფორუნს ხელუანურ ინტელექტიშ რკვიებაშ სფეროს.{{Efn|name="Problems of AI"}} === გოსხუნუა დო პრობლემაშ გინოჭყვიდირი === ორდოიან მარკვიალეფქ შიმუშეს ალგორითმეფი, ნამუეფჷთ ალაჸუნუდეს დგუმა-დგუმა (ეტაპობურ) სხუნუას, ნამუსჷთ ადამიერეფ გჷმირინუანა დუდიშ ოტახალეფიშ ეშანწყუმაშის ვარ-და ლოგიკურ [[დედუქციურ სხუნუა|დედუქციეფიშ]] ღოლამაშის.<ref>{{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=დუდ. 3–5}}, {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=დუდ. 6}} ([[constraint satisfaction]]), {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998|loc=დუდ. 2, 3, 7, 9}}, {{Harvtxt|Luger|Stubblefield|2004|loc=დუდ. 3, 4, 6, 8}}, {{Harvtxt|Nilsson|1998|loc=დუდ. 7–12}}</ref> 1980-იან წანეფიშ დალიას დო 1990-იან წანეფს შემუშებულქ იჸუ მეთოდეფქ უგუთანჯ ვარ-და ვარსულ ინფორმაციაწკჷმა ომუშებელო, ნამუეფჷთ გჷმირინუანდუ [[ალბეთობა|ალბეთობაშ]] დო [[ეკონომიკა|ეკონომიკაშ]] კონცეფციეფს.<ref>Uncertain reasoning: {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=დუდ. 12–18}}, {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998|pp=345–395}}, {{Harvtxt|Luger|Stubblefield|2004|pp=333–381}}, {{Harvtxt|Nilsson|1998|loc=დუდ. 7–12}}</ref> თე [[ალგორითმი|ალგორითმეფეშე]] ბრელ ვა რდჷ ობაღებელ კაბეტ გოსხუნურ პრობლემეფიშ გინოჭყვიდუაშო, ანდანე თინეფს მუთმოხვადუდჷ „კომბინატორულ გობუთქაფა“, ნამუთ თის შანენს, ნამჷ-და თინეფ ექსპონენციალურო ათმიწყნარუანა პრობლემეფიშ ძინანწკჷმა ართო.<ref>{{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|p=21}}</ref> ადამიერეფჷთ ოშა-გოშათ გჷმირინუანა დგუმა-დგუმა (ეტაპობურ) დედუქციას, ნამუშ მოდელირებათ ორდოიან ხელუანურ ინტელექტიშ რკვიებეფსჷთ შეულებუდჷ. ადამიერეფ მუნეფიშ პრობლემეფიშ უმენტაშობას უწაიათ, ინტუიციურ გინოჭყვიდირეფიშ გჷმორინაფათ გინმოჭყვიდჷნა. <ref>{{Harvtxt|Kahneman|2011}}, {{Harvtxt|Dreyfus|Dreyfus|1986}}, {{Harvtxt|Wason|Shapiro|1966}}, {{Harvtxt|Kahneman|Slovic|Tversky|1982}}</ref> გოსხუნურ მოდელეფქ, კაბეტ ნინაშურ მოდელიშ (LLM) ტიპი, ნამუთ რგეშილ რე შქაფონურ არზუანობაშ ჯაჭვეფიშ გენერირებაშო, 2024 წანას გიჭყჷ დო მეთემატიკაშ დო კოდირებაშ გართულებურ პრობლემეფშა მუშობაშ გაუჯგუშებაშ მეშქაშობას ირზენს.<ref>{{Cite web |last1=Metz |first1=Rachel |last2=Bloomberg |title=OpenAI releases o1 model with human-like reasoning |url=https://fortune.com/2024/09/12/openai-new-ai-model-strawberry-o1-chatgpt/ |access-date=2026-06-10 |website=Fortune |language=en}}</ref> სიმბოლურ გოსხუნურ სისტემეფშე გინორთი, თე მოდელეფს შეულებჷნა ჩილათერ შედეგეფიშ ვარ-და „[[ჰალუცინაცია (ხელუანურ ინტელექტი)|ჰალუცინაციეფიშ]]“ გორჩქინა.<ref>{{cite journal |last1=Garcez |first1=Artur |editor-first1=Steven |editor-last1=Vass |date=30 May 2025 |title=Neurosymbolic AI is the answer to large language models' inability to stop hallucinating |journal=The Conversation |doi=10.64628/AB.5gpku36ct}}</ref> === რჩქინაშ წჷმორინაფა === [[ფაილი:General Formal Ontology.svg|thumb|upright=1.2|ონტოლოგია წჷმარინუანს რჩქინას, მუჭოთ ჩინებეფიშ ართობურობას გოთანჯილ სფეროს დო თე ჩინებეფს შქას ურთიართობეფს.]] ხელუანურ ინტელექიშ (AI ) პროგრამეფ რჩქინას გჷმირინუანა კითხირეფშა ინტელექტუალურო ოგამებელო დო რეალურ ოქიანუშ ფაქტეფშე დჷნასხუნეფიშ ოქიმინალო. ფორმალურ რჩქინაშ წჷმორინაფა დო რჩქინაშ ინჟინერია გჷმირინუანს სიმბოლოეფს ზიტყვეფიშ, კონცეფციეფიშ დო ოქიანუს რინელ მეკონეფიშ წჷმარინაფალო.<ref>{{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=chpt. 10}}, {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998|pp=23–46, 69–81, 169–233, 235–277, 281–298, 319–345}}, {{Harvtxt|Luger|Stubblefield|2004|pp=227–243}}, {{Harvtxt|Nilsson|1998|loc=chpt. 17.1–17.4, 18}}{{efn|ფორმალურ რჩქინაშ წჷმორინაფეფ გჷმირინუაფჷნა დინორეშ ოსხირშა ინდექსაციაშო დო ოგორალო,{{Sfnp|Smoliar|Zhang|1994}} სცენურ ინტერპრეტაციას,{{Sfnp|Neumann|Möller|2008}} კლინიკურ გინოჭყვიდირიშ მეღებაშ აზარას,{{Sfnp|Kuperman|Reichley|Bailey|2006}} რჩქინაშ მეგორაფას (კაბეტ მუნაჩემეფიშ ბაზეფშე „ინტერესუან“ დო პრაქტიკულ დჷნასხუნეფიშს მოპალუა),{{Sfnp|McGarry|2005}} დო ანდა შხვა სფეროს.{{Sfnp|Bertini|Del Bimbo|Torniai|2006}}}}</ref> [[რჩქინაშ ბაზა]] რე რჩქინაშ ართობურობა, ნამუთ წჷმორინაფილ რე თიჯგურა ფორმათ, ნამუშ გჷმორინაფათ პროგრამაშით რე შილებუანი. [[ონტოლოგია (ინფორმატიკა)|ონტოლოგია]] რე ობიექტეფიშ, ურთიართობეფიშ, კონცეფციეფიშ დო ანდეფიშ ართობურობა, ნამუსჷთ გჷმირინუნს რჩქინაშ გოთანჯილ სფერო.{{Sfnp|Russell|Norvig|2021|pp=272}} ფორმალურ რჩქინას გურაფულენა 1970-იან წანეფშე დო მარკვიალეფქ შიმუშეს ფორმალიზმეფ კაჭულ სფეროეფიშ ფართო სპექტრიშო.{{efn|რსულ ფორმალურ რჩქინაშ ბაზა წჷმარინუანდას ოკო თიჯგურა მუდგაინეფს, მუჭომით რე ობიექტეფი, ანდეფი, კატეგორიეფ დო ობიექტეფს შქას ურთიართობეფი; კატეგორიეფიშ დო ურთიართობეფიშ წჷმორინაფა: [[სემანტიკურ რშვილი|სემანტიკურ რშვილი]], ლოგიკურ ეჭარუა, მონძალურობა (თინეფს შქას კადრეფ დო სკრიპტეფი): {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=§10.2 & 10.5}}, {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998|pp=174–177}}, {{Harvtxt|Luger|Stubblefield|2004|pp=248–258}}, {{Harvtxt|Nilsson|1998|loc=chpt. 18.3}} სიტუაციეფი, მოლინეფი, დგომარობეფ დო ბორჯი; მოლინეფიშ დო დროშ წჷმორინაფა: სიტუაციაშ გოკოროცხუა, მოლინაშ გოკოროცხუა, fluent calculus (including solving the frame problem): {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=§10.3}}, {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998|pp=281–298}}, {{Harvtxt|Nilsson|1998|loc=chpt. 18.2}} ბაძაძეფ დო შედეგეფი;ბაძაძურ გოკოროცხუა: {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998|pp=335–337}} რჩქინა რჩქინაშ გეშა (მუ მიჩქჷნაჩ ჩქი დო მუ უჩქჷნა შხვა ადამიერეფსჷნ);რჩქინშ გეშა რჩქინაშ წჷმორინაფა: Belief calculus,[modal logics: {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=§10.4}}, {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998|pp=275–277}} [[default reasoning]] (things humans assume are true until they are told differently and will remain true even when other facts are changing);[[Default reasoning]], [[Frame problem]], [[default logic]], [[non-monotonic logic]]s, [[circumscription (logic)|circumscription]], [[closed world assumption]], [[abductive reasoning|abduction]]: {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=§10.6}}, {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998|pp=248–256, 323–335}}, {{Harvtxt|Luger|Stubblefield|2004|pp=335–363}}, {{Harvtxt|Nilsson|1998|loc=~18.3.3}} (Poole ''et al.'' places abduction under "default reasoning". Luger ''et al.'' places this under "uncertain reasoning"). and many other aspects and domains of knowledge.}} სიმბოლურ მერინას მუზმარენ პრობლემეფ უღჷ: საღიერ არზიშ რჩქინაშ სიგანა (ატომურ ფაქტეფიშ ართობურობა, ნამუთ ოშქაშე ადამიერს უჩქჷნ, ქვერსემ რე),<ref>საღიერ არზიშ რჩქინაშ სიგანა: {{Harvtxt|Lenat|Guha|1989|loc=Introduction}}, {{Harvtxt|Crevier|1993|pp=113–114}}, {{Harvtxt|Moravec|1988|p=13}}, {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|pp=241, 385, 982}}</ref> საღიერ არზიშ რჩქინაშ უმენტაშობაშ გიმესიმბოლურ ფორმა (ადამიერეფიშ რჩქინაშ კაბეტ ნორთ ვა რე წჷმორინაფილ მუჭოთ „ფაქტეფ“ ვარ-და „გჷნაცხადეფი“, ნამუეფიშ ვერბალურო გჷმოხანტუათ თინეფს შეულებჷნან) დო რჩქინაშ მეღება (რჩქინაშ მეღებაშ პრობლემა ხელუანურ ინტელექტიშ აპლიკაციეფშო).{{Efn|რჩქინაშ მეღება ართ-ერთ სამანჯელ რე, ნამუშ გეშათ ექსპერტულ სისტემეფ რჩქოინაშ აჩამებელო ვაეფექტურქ იჸუნ.{{Sfnp|Newquist|1994|p=296}}{{Sfnp|Crevier|1993|pp=204–208}}}} [[კაბეტ ნინაშურ მოდელეფი]] (დო 2012 წანაშე შემუშებულ კანკალე შხვა ხელუანურ ინტელექტიშ პროგრამა) ვახვილჷნა ექსპლიციტურ, სიმბოლურ რჩქინას. თინეფ რჩქინას მილიონობათ წინგშე დო მილიარდობათ ვებსაიტიშ აკოკათელ ტექსტშა ნარდიშუათ ღებულენა. თეხანურ ხელუანურ ინტელექტის თაშნეშე შეულებუ დარგიშ გეშა ინფორმაციაშ მეღება ექსპერიმენტეფიშ მანჯებათ (სამანგათ, [[AlphaZero]] გურაფულენს ლაჸაფიშ სტრატეგიას კჷნე მუშ დუდიშ მეხჷ ლაჸაფით). მანქანურ დოგურაფა გინმოჭყვიდუნს ართანმ რჩქინაშ, საღიერ არზიშ რჩქინაშ დო რჩინაშ მეღებაშ პრობლემეფს, მარა თე მერინას უღჷ ზუსტ შვენაშ დო ვალიდურ არზუანობაშ პრობლემა. === დოგეგმუა დო გინოჭყვიდუა === === დოგურაფა === === ორთაშობურ ნინაშ დამუშება === === აჩამა === === სოციალურ ინტელექტი === === ართამ ინტელექტი === ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> ==ქოძირით თაშნეშე== *[[ხელუანურ ნეირონულ რშვილი]] *[[ორთაშობურ ნინაშ დამუშება]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{მერკე}} [[კატეგორია:ხელუანური ინტელექტი]] [[კატეგორია:კიბერნეტიკა]] hrra03l6x11sdmye5kbxc2shotbm8t3 252618 252617 2026-08-27T23:14:57Z Narazeni 826 /* რჩქინაშ წჷმორინაფა */ 252618 wikitext text/x-wiki {{Short description|მანქანურ ინტელექტი}} {{Redirect|AI|შხვა შანულობეფიშ|[[AI (მიარეშანულამი)]]||ხელუანურ ინტელექტი (მიარეშანულამი)}} [[ფაილი:Artificial_neural_network.svg|მინი|ხელუანურ ინტელექტიშ ნეირონულ რშვილ რე ნოსქვეფიშ ურთართმერსხილ ბუნა, ნამუთ ადამიერიშ ტვინიშ [[ნეირონი|ნეირონეფიშ]] რშვილს მოგენს.]] <!-- დაჭყაფურ დო შხვა კაბეტ სექციეფ გიშართილ რე კომენტარეფით, ანდანე რედაქტირაფაშ უწაიათ თებაშ უკულ თინეფიშ ორგანიზებაქ უმოს ეფექტურქ იჸუასჷნ. --> <!-- გოსხუნუეფი --> '''ხელუანურ ინტელექტი''' ({{lang-en|artificial intelligence}}, კუნტას '''AI''') — [[კომპიუტერი|გჷმოკოროცხულ სისტემეფიშ]] გაღა, აკეთან თიჯგუარ ეშაჩინებეფი, ნამუეფჷთ რჩქვანელობურო მიაჭარუაფუ [[ადამიერიშ ინტელექტი|ადამიერიშ ინტელექტის]], მუჭომით რე [[გურაფა]], [[თოლწონუა]], [[პრობლემაშ გინოჭყვიდუა]], [[ნაარზი|ნაარზ]] დო [[გინოჭყვიდირიშ მეღება]]. თენა რე [[ინჟინერია|ინჟინერიაშ]], [[მათემატიკა|მათემატიკაშ]] დ [[კომპიუტერულ მენცარობა|კომპიუტერულ მენცარობაშ]] მენცარულ სფერო, ნამუთ შითმიმუშენს დო დითმიგურუანს მეთოდეფს დო [[პროგრამულ უნარღელჸუა|პროგრამულ უნარღელჸუას]], ნამუთ მანქანეფს მეშქაშობას არზენს გიარზან ელმოლ დო გჷმირინუან [[მანქანურ დოგურაფა|გურაფა]] დო [[ინტელექტი|ინტელექტ]] თიჯგუარ ქიმინუეფიშ ოკეთებელო, ნამუეფჷთ მაქსიმალურო უძინანს დოდგინელ ღანკეფიშ მეჭირინაფაშ შანსის.{{Sfnp|Russell|Norvig|2021|pp=1–4}} <!-- აპლიკაციეფი --> ხელუანურ ინტელექტიშ [[ხელოვნურ ინტელექტიშ გჷმორინაფა|ჩინებულ გჷმორინაფაშ სფეროეფ]] იკათუანს წიმი ულირ [[ვებ-ოგორალ სისტემა|ვებ-ოგორალ სისტემეფს]], [[ჩატბოტი|ჩატბოტეფს]], [[ვირტუალურ ასისტენტი|ვირტუალურ ასისტენტეფს]], [[უპილოტე მანქანა|ავტონომიურ მანქანეფს]], ლაჸაფის დო ანალიზის [[სტრატეგიულ ლაჸაფი|სტრატეგიულ ლაჸაფეფს]] (სამანგათ, [[ჭარდაკი|ჭარდაკის]] დო [[გო (ლაჸაფი)|გოს]]) დო [[გენერაციულ ხელუანურ ინტელექტი|კონტენტიშ გენერაციას]] (სამანგათ, სურათეფი, აუდიო დო ვიდეოეფი). <!-- ღანკეფ დო ხეჭკუდეფი: AI-შ სფერო --> ხელუანურ ინტელექტიშ რკვიებაშ ტრადიციულ ღანკეფ იკათუანს დოგურაფას, [[ავტომატურ სხუნუა|სხუნუას]], [[რჩქინაშ წჷმორინაფა]]ს, [[ავტომატურ დოგეგმუა დო რიგიშ გოჭყაფა|დოგეგმუას]], [[ორთაშობურ ნინაშ დამუშება]]ს დო [[მანქანურ აჩამა|აჩამას]], თაშნეშე [[რობოტექნიკა|რობოტექნიკაშ]] აზარას.{{Efn|name="Problems of AI"|ინტელექტუალურ ანდეფიშ თე სია გერსხჷ ხელუანურ ინტელექტიშ თარ ოხეონჯღვერუეფიშ თემეფს, თინეფს შქას: {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021}}, {{Harvtxt|Luger|Stubblefield|2004}}, {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998}} დო {{Harvtxt|Nilsson|1998}}.}} თე ღანკეფიშ მიოჭირინაფალო, ხელუანურ ინტელექტიშ მარკვიალეფ გჷმირინუანა თიჯგურა ტექნიკეფს, მუჭომით რე [[დგომარობეფიშ ოფირჩაშ გორუა]] დო [[მათემატიკურ ოპტიმიზაცია]], [[ფორმალურ ლოგიკა]], [[ხელუანურ ნეირონულ რშვილი|ხელოვნურ ნეირონულ რშვილეფ]] დო მეთოდეფი, ნამუეფჷთ გერსხუ [[სტატისტიკა|სტატისტიკას]], [[ოპერაციეფიშ რკვიება]]ს დო [[ეკონომიკა|ეკონომიკას]].{{Efn|name="Tools of AI"}} ხელუანურ ინტელექტ თაშნეშე გეპონჷ [[ფსიქოლოგია|ფსიქოლოგიას]], [[ლინგვისტიკა|ლინგვისტიკას]], [[ხელუანურ ინტელექტიშ ფილოსოფია|ფილოსოფიას]], [[ნეირომენცარობა|ნეირომენცარობას]] დო შხვა სფეროეფს.<ref>{{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=§1.2}}</ref>. კანკალე კომპანია, მუჭომით რე [[OpenAI]], [[Google DeepMind]] დო [[Meta Platforms|Meta]], ღანკო შეთმიმუშენს გაჭყას [[ხელუანურ ართამ ინტელექტი]] (AGI) — ხელუანურ ინტელექტი, ნამუსჷთ შეულებუ აკეთას დახე არძანერ [[კოგნიცია|კოგნიტურ]] ეშაჩინებუ არძაშ უკულაშ მუჭოთ ადამიერს ვარ-და უჯგუშო.<ref>{{Cite web |date=4 April 2024 |title=Tech companies want to build artificial general intelligence. But who decides when AGI is attained? |url=[https://apnews.com/article/agi-artificial-general-intelligence-existential-risk-meta-openai-deepmind-science-ff5662a056d3cf3c5889a73e929e5a34](https://apnews.com/article/agi-artificial-general-intelligence-existential-risk-meta-openai-deepmind-science-ff5662a056d3cf3c5889a73e929e5a34) |access-date=20 May 2025 |website=[[AP News]] |language=en}}</ref> <!-- ისტორია დო ეთიკა --> ხელუანურ ინტელექტიქ მუჭოთ [[აკადემიურ დისციპლინა]]ქჷნ გიჭყჷ 1956 წანას. სფეროქ [[ხელუანურ ინტელექტიშ ისტორია|მუშ ისტორიაშ]] განწეობას ოპტიმიზმიშ ანდა ციკლ მუკორთჷ, ნამუსჷთ მაჸუნუ გაცუდებაშ დო დოფინანსებაშ დინაფაშ პერიოდეფქ დო ჩინებულ რე მუჭოთ [[ხელუანურ ინტელექტიშ ზოთონჯი|AI-ზოთონჯეფი]]. დოფინანსებაქ დო ინტერესიქ შანულამო მიძინჷ 2012 წანაშ უკული, მუჟანსჷთ [[გრაფიკულ პროცესორი|გრაფიკულ პროცესორეფქ]] (GPU) დიჭყეს ნეირონულ რშვილეფიშ აბიწორებაშო გჷმორინაფან, მუჟანსჷთ [[ტომბა დოგურაფა]] წიმი უწორუანდჷ ხელუანურ ინტელექტიშ ტექნიკეფს. თე ძინაქ ხოლო უმოსო ებიწორუ 2017 წანაშ უკულ [[ტრანსფორმერი (მანქანურ დოგურაფაშ მოდელი)|ტრანსფორმერიშ არქიტექტურაშ]] (Transformer) მიშულათ.<ref>{{Sfnp|Toews|2023}}</ref> 2020-იან წანეფს [[ხელუანურ ინტელექტიშ ბუმი|ხელუანურ ინტელექტიშ ბუმქ]] წორომოუხვადუ [[გენერაციულ ხელუანურ ინტელექტი|გენერაციულ ხელუანურ ინტელექტიშ]] მენაჭირინუეფს, ნამუქჷთ ფართას მიბჟინუ დო მეშქაშობა მეჩჷ მედიაშ გოჭყაფას დო მოდიფიკაციას. [[ხელუანურ ინტელექტიშ უშქურანჯობა|ხელუანურ ინტელექტიშ უშქურანჯობაწკჷმა]], ხელუანურ ინტელექტიშ გჷმორინაფაშ [[გენერაციულ ხელუანურ ინტელაქტი#ზრუნებეფი|უკორნებუ შედეგეფ დო გავალწჷმა]] ართო, [[ხელუანურ ინტელექტიშ ეთიკა|ეთიკურ ოკითხირეეფქ]], [[ხელაუნურ ინტელექტიშ შედეგეფიშ სცენარეფი|ხელუანურ ინტელექტიშ განწეხანიან შედეგეფქ]], [[ხელუანურ ინტელექტიშ გაულა ელმოლშა|ხელუანურ ინტელექტიშ ელმოლოთხილუე ეფექტეფქ]] დო [[ხელუანურ ინტელექტიშ ეგზისტენციალურ რისკეფი|ხელუანურ ინტელექტიშ პოტენციურ ეგზისტენციალურ რისკეფქ]] გიმიჭანუ გოსხუნუეფ [[ხელუანურ ინტელექტიშ რეგულირება|ხელუანურ ინტელექტიშ რეგულირებაშ]] უციობაშენ. [[ფაილი:Kismet robot at MIT Museum.jpg|thumb|200px|რობოტი [[Kismet (რობოტი)|Kismet]] ხელუანურ ინტელექტით [[მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტი]]შ მუზეუმს, 2006 წანა]] [[ფაილი:HONDA ASIMO.jpg|200px|thumb|[[ASIMO]] — [[Honda]]-შ ფირმაშ ინტელექტუალურ [[ანდროიდი|ჰუმანოიდურ რობოტი]]]] [[ფაილი:MSL robocup 2006.jpg|thumb|ტურნირ [[RoboCup]]|200px]] == ღანკეფი == ინტელექტიშ მოდელირებაშ (ვარ-და გოჭყაფაშ) ართამ პრობლემა გიმეეშაჩინებუეფო რე დორთილი. თინეფ აკმოდირთჷნა გოთანჯილ ანდეფშე დო შილებუანობეფშე, ნამუეფიშ გუმოლინას მარკვიალეფ ინტელექტუალურ სისტემაშე ელჷნა. გიმე ეჭარილ ანდეფქ არძაშე უკაბეტაშ თოჸუჯ მიკინდუ დო ფორუნს ხელუანურ ინტელექტიშ რკვიებაშ სფეროს.{{Efn|name="Problems of AI"}} === გოსხუნუა დო პრობლემაშ გინოჭყვიდირი === ორდოიან მარკვიალეფქ შიმუშეს ალგორითმეფი, ნამუეფჷთ ალაჸუნუდეს დგუმა-დგუმა (ეტაპობურ) სხუნუას, ნამუსჷთ ადამიერეფ გჷმირინუანა დუდიშ ოტახალეფიშ ეშანწყუმაშის ვარ-და ლოგიკურ [[დედუქციურ სხუნუა|დედუქციეფიშ]] ღოლამაშის.<ref>{{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=დუდ. 3–5}}, {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=დუდ. 6}} ([[constraint satisfaction]]), {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998|loc=დუდ. 2, 3, 7, 9}}, {{Harvtxt|Luger|Stubblefield|2004|loc=დუდ. 3, 4, 6, 8}}, {{Harvtxt|Nilsson|1998|loc=დუდ. 7–12}}</ref> 1980-იან წანეფიშ დალიას დო 1990-იან წანეფს შემუშებულქ იჸუ მეთოდეფქ უგუთანჯ ვარ-და ვარსულ ინფორმაციაწკჷმა ომუშებელო, ნამუეფჷთ გჷმირინუანდუ [[ალბეთობა|ალბეთობაშ]] დო [[ეკონომიკა|ეკონომიკაშ]] კონცეფციეფს.<ref>Uncertain reasoning: {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=დუდ. 12–18}}, {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998|pp=345–395}}, {{Harvtxt|Luger|Stubblefield|2004|pp=333–381}}, {{Harvtxt|Nilsson|1998|loc=დუდ. 7–12}}</ref> თე [[ალგორითმი|ალგორითმეფეშე]] ბრელ ვა რდჷ ობაღებელ კაბეტ გოსხუნურ პრობლემეფიშ გინოჭყვიდუაშო, ანდანე თინეფს მუთმოხვადუდჷ „კომბინატორულ გობუთქაფა“, ნამუთ თის შანენს, ნამჷ-და თინეფ ექსპონენციალურო ათმიწყნარუანა პრობლემეფიშ ძინანწკჷმა ართო.<ref>{{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|p=21}}</ref> ადამიერეფჷთ ოშა-გოშათ გჷმირინუანა დგუმა-დგუმა (ეტაპობურ) დედუქციას, ნამუშ მოდელირებათ ორდოიან ხელუანურ ინტელექტიშ რკვიებეფსჷთ შეულებუდჷ. ადამიერეფ მუნეფიშ პრობლემეფიშ უმენტაშობას უწაიათ, ინტუიციურ გინოჭყვიდირეფიშ გჷმორინაფათ გინმოჭყვიდჷნა. <ref>{{Harvtxt|Kahneman|2011}}, {{Harvtxt|Dreyfus|Dreyfus|1986}}, {{Harvtxt|Wason|Shapiro|1966}}, {{Harvtxt|Kahneman|Slovic|Tversky|1982}}</ref> გოსხუნურ მოდელეფქ, კაბეტ ნინაშურ მოდელიშ (LLM) ტიპი, ნამუთ რგეშილ რე შქაფონურ არზუანობაშ ჯაჭვეფიშ გენერირებაშო, 2024 წანას გიჭყჷ დო მეთემატიკაშ დო კოდირებაშ გართულებურ პრობლემეფშა მუშობაშ გაუჯგუშებაშ მეშქაშობას ირზენს.<ref>{{Cite web |last1=Metz |first1=Rachel |last2=Bloomberg |title=OpenAI releases o1 model with human-like reasoning |url=https://fortune.com/2024/09/12/openai-new-ai-model-strawberry-o1-chatgpt/ |access-date=2026-06-10 |website=Fortune |language=en}}</ref> სიმბოლურ გოსხუნურ სისტემეფშე გინორთი, თე მოდელეფს შეულებჷნა ჩილათერ შედეგეფიშ ვარ-და „[[ჰალუცინაცია (ხელუანურ ინტელექტი)|ჰალუცინაციეფიშ]]“ გორჩქინა.<ref>{{cite journal |last1=Garcez |first1=Artur |editor-first1=Steven |editor-last1=Vass |date=30 May 2025 |title=Neurosymbolic AI is the answer to large language models' inability to stop hallucinating |journal=The Conversation |doi=10.64628/AB.5gpku36ct}}</ref> === რჩქინაშ წჷმორინაფა === [[ფაილი:General Formal Ontology.svg|thumb|upright=1.2|ონტოლოგია წჷმარინუანს რჩქინას, მუჭოთ ჩინებეფიშ ართობურობას გოთანჯილ სფეროს დო თე ჩინებეფს შქას ურთიართობეფს.]] ხელუანურ ინტელექიშ (AI ) პროგრამეფ რჩქინას გჷმირინუანა კითხირეფშა ინტელექტუალურო ოგამებელო დო რეალურ ოქიანუშ ფაქტეფშე დჷნასხუნეფიშ ოქიმინალო. ფორმალურ რჩქინაშ წჷმორინაფა დო რჩქინაშ ინჟინერია გჷმირინუანს სიმბოლოეფს ზიტყვეფიშ, კონცეფციეფიშ დო ოქიანუს რინელ მეკონეფიშ წჷმარინაფალო.<ref>{{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=chpt. 10}}, {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998|pp=23–46, 69–81, 169–233, 235–277, 281–298, 319–345}}, {{Harvtxt|Luger|Stubblefield|2004|pp=227–243}}, {{Harvtxt|Nilsson|1998|loc=chpt. 17.1–17.4, 18}}{{efn|ფორმალურ რჩქინაშ წჷმორინაფეფ გჷმირინუაფჷნა დინორეშ ოსხირშა ინდექსაციაშო დო ოგორალო,{{Sfnp|Smoliar|Zhang|1994}} სცენურ ინტერპრეტაციას,{{Sfnp|Neumann|Möller|2008}} კლინიკურ გინოჭყვიდირიშ მეღებაშ აზარას,{{Sfnp|Kuperman|Reichley|Bailey|2006}} რჩქინაშ მეგორაფას (კაბეტ მუნაჩემეფიშ ბაზეფშე „ინტერესუან“ დო პრაქტიკულ დჷნასხუნეფიშს მოპალუა),{{Sfnp|McGarry|2005}} დო ანდა შხვა სფეროს.{{Sfnp|Bertini|Del Bimbo|Torniai|2006}}}}</ref> [[რჩქინაშ ბაზა]] რე რჩქინაშ ართობურობა, ნამუთ წჷმორინაფილ რე თიჯგურა ფორმათ, ნამუშ გჷმორინაფათ პროგრამაშით რე შილებუანი. [[ონტოლოგია (ინფორმატიკა)|ონტოლოგია]] რე ობიექტეფიშ, ურთიართობეფიშ, კონცეფციეფიშ დო ანდეფიშ ართობურობა, ნამუსჷთ გჷმირინუნს რჩქინაშ გოთანჯილ სფერო.{{Sfnp|Russell|Norvig|2021|pp=272}} ფორმალურ რჩქინას გურაფულენა 1970-იან წანეფშე დო მარკვიალეფქ შიმუშეს ფორმალიზმეფ კაჭულ სფეროეფიშ ფართო სპექტრიშო.{{efn|რსულ ფორმალურ რჩქინაშ ბაზა წჷმარინუანდას ოკო თიჯგურა მუდგაინეფს, მუჭომით რე ობიექტეფი, ანდეფი, კატეგორიეფ დო ობიექტეფს შქას ურთიართობეფი; კატეგორიეფიშ დო ურთიართობეფიშ წჷმორინაფა: [[სემანტიკურ რშვილი|სემანტიკურ რშვილი]], ლოგიკურ ეჭარუა, მონძალურობა (თინეფს შქას კადრეფ დო სკრიპტეფი): {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=§10.2 & 10.5}}, {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998|pp=174–177}}, {{Harvtxt|Luger|Stubblefield|2004|pp=248–258}}, {{Harvtxt|Nilsson|1998|loc=chpt. 18.3}} სიტუაციეფი, მოლინეფი, დგომარობეფ დო ბორჯი; მოლინეფიშ დო დროშ წჷმორინაფა: სიტუაციაშ გოკოროცხუა, მოლინაშ გოკოროცხუა, fluent calculus (including solving the frame problem): {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=§10.3}}, {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998|pp=281–298}}, {{Harvtxt|Nilsson|1998|loc=chpt. 18.2}} ბაძაძეფ დო შედეგეფი;ბაძაძურ გოკოროცხუა: {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998|pp=335–337}} რჩქინა რჩქინაშ გეშა (მუ მიჩქჷნაჩ ჩქი დო მუ უჩქჷნა შხვა ადამიერეფსჷნ);რჩქინშ გეშა რჩქინაშ წჷმორინაფა: Belief calculus,[modal logics: {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=§10.4}}, {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998|pp=275–277}} [[default reasoning]] (things humans assume are true until they are told differently and will remain true even when other facts are changing);[[Default reasoning]], [[Frame problem]], [[default logic]], [[non-monotonic logic]]s, [[circumscription (logic)|circumscription]], [[closed world assumption]], [[abductive reasoning|abduction]]: {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|loc=§10.6}}, {{Harvtxt|Poole|Mackworth|Goebel|1998|pp=248–256, 323–335}}, {{Harvtxt|Luger|Stubblefield|2004|pp=335–363}}, {{Harvtxt|Nilsson|1998|loc=~18.3.3}} (Poole ''et al.'' places abduction under "default reasoning". Luger ''et al.'' places this under "uncertain reasoning"). and many other aspects and domains of knowledge.}} სიმბოლურ მერინას მუზმარენ პრობლემეფ უღჷ: საღიერ არზიშ რჩქინაშ სიგანა (ატომურ ფაქტეფიშ ართობურობა, ნამუთ ოშქაშე ადამიერს უჩქჷნ, ქვერსემ რე),<ref>საღიერ არზიშ რჩქინაშ სიგანა: {{Harvtxt|Lenat|Guha|1989|loc=Introduction}}, {{Harvtxt|Crevier|1993|pp=113–114}}, {{Harvtxt|Moravec|1988|p=13}}, {{Harvtxt|Russell|Norvig|2021|pp=241, 385, 982}}</ref> საღიერ არზიშ რჩქინაშ უმენტაშობაშ გიმესიმბოლურ ფორმა (ადამიერეფიშ რჩქინაშ კაბეტ ნორთ ვა რე წჷმორინაფილ მუჭოთ „ფაქტეფ“ ვარ-და „გჷნაცხადეფი“, ნამუეფიშ ვერბალურო გჷმოხანტუათ თინეფს შეულებჷნან) დო რჩქინაშ მეღება (რჩქინაშ მეღებაშ პრობლემა ხელუანურ ინტელექტიშ აპლიკაციეფშო).{{Efn|რჩქინაშ მეღება ართ-ართ სამანჯელ რე, ნამუშ გეშათ ექსპერტულ სისტემეფ რჩქოინაშ აჩამებელო ვაეფექტურქ იჸუნ.{{Sfnp|Newquist|1994|p=296}}{{Sfnp|Crevier|1993|pp=204–208}}}} [[კაბეტ ნინაშურ მოდელეფი]] (დო 2012 წანაშე შემუშებულ კანკალე შხვა ხელუანურ ინტელექტიშ პროგრამა) ვახვილჷნა ექსპლიციტურ, სიმბოლურ რჩქინას. თინეფ რჩქინას მილიონობათ წინგშე დო მილიარდობათ ვებსაიტიშ აკოკათელ ტექსტშა ნარდიშუათ ღებულენა. თეხანურ ხელუანურ ინტელექტის თაშნეშე შეულებუ დარგიშ გეშა ინფორმაციაშ მეღება ექსპერიმენტეფიშ მანჯებათ (სამანგათ, [[AlphaZero]] გურაფულენს ლაჸაფიშ სტრატეგიას კჷნე მუშ დუდიშ მეხჷ ლაჸაფით). მანქანურ დოგურაფა გინმოჭყვიდუნს ართანმ რჩქინაშ, საღიერ არზიშ რჩქინაშ დო რჩინაშ მეღებაშ პრობლემეფს, მარა თე მერინას უღჷ ზუსტ შვენაშ დო ვალიდურ არზუანობაშ პრობლემა. === დოგეგმუა დო გინოჭყვიდუა === === დოგურაფა === === ორთაშობურ ნინაშ დამუშება === === აჩამა === === სოციალურ ინტელექტი === === ართამ ინტელექტი === ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> ==ქოძირით თაშნეშე== *[[ხელუანურ ნეირონულ რშვილი]] *[[ორთაშობურ ნინაშ დამუშება]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{მერკე}} [[კატეგორია:ხელუანური ინტელექტი]] [[კატეგორია:კიბერნეტიკა]] qn0rvf9iomi6zluzzcw4bw4j2idcsr5 0 42749 252641 238962 2026-08-28T09:06:02Z Njilo 1885 252641 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მანუელ ავილა კამაჩო<br>Manuel Ávila Camacho | სურათი=Manuel Ávila Camacho, Retrato.png | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო= | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[მექსიკაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[1 ქირსეთუთა]], [[1940]] | პოსტი დიტუ = [[30 გერგობათუთა]], [[1946]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ლასარო კარდენასი]] | მონძე =[[მიგელ ალემან ვალდესი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|24|4|1897}} | დაბადებაშ აბანი= [[ტესიუტლანი]], [[პუებლაშ შტატი|პუებლა]], [[მექსიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1955|10|13|1897|4|24}} | ღურაშ აბანი=[[უისკილუკანი]], [[მეხიკოშ შტატი|მეხიკო]], მექსიკა | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[ფრანსესიშ პანთეონი]] | მენოღალობა ={{შილა|მექსიკა}} | ერუანობა =[[მექსიკარეფი|მექსიკარი]] | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა =მანუელ ავილა კასტილიო | ნანა =ეუფროსინა კამაჩო ბელიო | ალმასქუ =სოლედად ოროსკო | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა =ოურდუმე მოღალე, პოლიტიკოსი | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[მექსიკაშ ინსტიტუციურ-რევოლუციური პარტია|ინსტიტუციურ-რევოლუციური პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''მანუელ ავილა კამაჩო''' ([[ესპანური ნინა|ესპ.]] Manuel Ávila Camacho, დ. [[24 პირელი]], [[1897]] — ღ. [[13 გჷმათუთა]], [[1955]]) — [[მექსიკარეფი|მექსიკარი]] პოლიტიკოსი დო ოურდუმე მოღალე, [[მექსიკაშ პრეზიდენტი]] 1940-1946 წანეფს. მონაწილენდჷ [[მექსიკაშ რევოლუცია]]ს. სარგებლენდჷ [[ლასარო კარდენასი]]შ პროტექციათ დო თიში პრეზიდენტობაშ ბორჯის უკებუდჷ მექსიკაშ ერუანული დუდთხილუაშ მელამოსეშ პოსტი 1936-1939 წანეფს. 1939 წანას კამაჩო ოთარობე პარტიაქ ქჷმწარინუ პრეზიდენტობაშ კანდიდატო. 1940 წანაშ გიშაგორუეფს კამაჩოქ გემორძგუ დო მექსიკაშ, რანწკით 52-ა პრეზიდენტო გინირთჷ. კამაჩოშ მართუალაშ ბორჯის არდგილი უღუდჷ შანულამი რეფორმეფს. გეთუ ანტი-რელიგიური პოლიტიკაქ, გეგინძორჷ დიხაშ რეფორმაქ, დიჭყჷ ინდუსტრიალიზაციაქ. კამაჩოშ ადმინისტრაციაქ გაუჯგუშჷ ურთიართალა [[ააშ|ამერიკაწკჷმა]]. [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ მიმალობას, მექსიკაქ ლჷმა გეგმუცხადჷ ღერზიშ ქიანეფს დო ამერიკაშ მახვარებელო 300 ჯარიშკოჩი ქაჯღონჷ ლჷმაშ [[რჩქალი ოკიანეშ კამპანიეფი|რჩქანი ოკიანეშ თეატრიშა]], იაპონარეფიშ სააწმარენჯოთ. მექსიკაშ ინდუსტრია ამერეკას ამარაგენდჷ ნედლეულით. 1942 წანას, დიჭყჷ [[ბრასეროშ პროგრამა]]ქ, ნამუთ ამერიკაშ თარობაშ დაფინანსებული პროგრამა რდჷ, დო ნამუშ მეშქაშობათ ამერიკას მექსიკაშე მეჸუნდჷ მუშეფი, ნამუეფსჷთ ამერიკა ირინუანდჷ [[ოფუტეშ მეურნობა]]შ დო [[რკინაშარაშ ტრანსპორტი]]შ სექტორეფს. ამერიკაშ მოხ, კამაჩოშ ადმინისტრაციაქ გაუჯგუშჷ ურთიართალა [[გოართოიანაფილი ომაფე]]წკჷმა დო [[სსრრ|სხუნუეთიწკჷმა]]. საპრეზიდენტო ვადაშ თებაშ უკულ, კამაჩოქ პოლიტიკაშე მიდართჷ. ==ქოძირით თაშნეშე== * [[მექსიკაშ პრეზიდენტი]] ==ლიტერატურა== * [https://www.britannica.com/biography/Manuel-Avila-Camacho ენციკლოპედია ბრიტანიკა] [[კატეგორია:მექსიკარეფი]] [[კატეგორია:მექსიკარი ოურდუმე მოღალეეფი]] [[კატეგორია:მექსიკარი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:მექსიკაშ პრეზიდენტეფი]] {{მერკე-პოლიტიკოსი}} {{მერკე-მექსიკა}} cfc885g2zwdiwrqcq3ut16rahaky0l1 0 44584 252619 252593 2026-08-27T23:16:12Z Narazeni 826 252619 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ენგელბერტ დოლფუსი<br>Engelbert Dollfuß | სურათი=Engelbert Dollfuss 1-E-652.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=დოლფუსი 1932 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ავსტრიაშ ფედერალური კანცლერი|ავსტრიაშ კანცლერი]] | პოსტი დეკინჷ =[[20 მესი]], [[1932]] | პოსტი დიტუ = [[25 კვირკვე]], [[1934]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ვილჰელმ მიკლასი]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[კარლ ბურეში]] | მონძე =[[კურტ შუშნიგი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|4|10|1892}} | დაბადებაშ აბანი=[[ტექსინგტალი]], [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია|ავსტრია-უნგრეთი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1934|7|25|1892|10|4}} | ღურაშ აბანი=[[ვენა]], [[ავსტრია]] | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ავსტრია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[ალვინ დოლფუსი|ალვინ გლინკე]] | სქუალეფი=ჰანერლი, ევა, რუდოლფი | გონათაფა =[[ვენაშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ქირსიან-სოციალური პარტია (ავსტრია)|ქირსიან-სოციალური პარტია]] (1933 წანაშახ)<br>[[ოდაბადეშ ფრონტი (ავსტრია)|ოდაბადეშ ფრონტი]] (1933-1934) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ოდაბადეშ ფრონტი (ავსტრია)|ოდაბადეშ ფრონტიშ]] ლიდერი | პოსტი დეკინჷ2 =[[20 მესი]], [[1933]] | პოსტი დიტუ2=[[25 კვირკვე]], [[1934]] | წიმოხონი2 =პარტიაქ დირსხჷ | მონძე2 =[[ერნსტ რიდიგერ შტარხემბერგი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ენგელბერტ დოლფუსი''' ([[გერმანული ნინა|გერმ.]] Engelbert Dollfuß; დ. [[4 გჷმათუთა]], [[1892]] — ღ. [[25 კვირკვე]], [[1934]]) — [[ავსტრიალეფი|ავსტრიალი]] პოლიტიკოსი დო დიქტატორი, [[ავსტრია]]შ [[ავსტრიაშ ფედერალური კანცლერი|კანცლერი]] 1932-1934 წანეფს. 1933 წანას, დოლფუსიქ დეთხუ დემოკრატიულო გიშაგორილ პარლამენტი დო გაჭყჷ ავტორიტარული მართუალა, ნამუთ გერსხუდჷ იტალიურ ფაშიზმის დო კათოლიკურ კონსერვატიზმის. გალენურ პოლიტიკას, დოლფუსი მეთხოზუდჷ [[ბენიტო მუსოლინი|მუსოლინიშ]] იტალიაწკჷმა დახოლებაშ პოლიტიკას დო აწურედჷ ავსტრიაშ მერსხუაფას ნაცისტურ გერმიანიწკჷმა.<ref>{{cite web |title=Engelbert Dollfuss |url=https://www.britannica.com/biography/Engelbert-Dollfuss |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=26 August 2026}}</ref> 1934 წანას, ავსტრიალ ნაცისტეფქ მანწყუეს სახენწჷფო გინორთა (კვირკვეშ პუტჩი) დო ფედერალურ კანცელარიაშ დგჷმილს დოჸვილეს ენგელბერტ დოლფუსი.<ref>{{cite web |title=Engelbert Dollfuss |url=https://www.britannica.com/biography/Engelbert-Dollfuss |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=26 August 2026}}</ref> ==ქოძირით თაშნეშე== * [[ავსტრიაშ ფედერალური კანცლერი|ავსტრიაშ კანცლერი]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{მერკე-ავსტრია}} [[კატეგორია:ავსტრიალეფი]] [[კატეგორია:ავსტრიალი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ავსტრიაშ კანცლერეფი]] pz78r8f6lq632v9q9k66vhe9n64hie5 0 44604 252626 2026-08-28T08:35:29Z Njilo 1885 ახალი ხასჷლა: {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ენგელბერტ დოლფუსი<br>Engelbert Dollfuß | სურათი=Engelbert Dollfuss 1-E-652.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=დოლფუსი 1932 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = ავსტრიაშ ფედერალური კ... 252626 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ენგელბერტ დოლფუსი<br>Engelbert Dollfuß | სურათი=Engelbert Dollfuss 1-E-652.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=დოლფუსი 1932 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ავსტრიაშ ფედერალური კანცლერი|ავსტრიაშ კანცლერი]] | პოსტი დეკინჷ =[[20 მესი]], [[1932]] | პოსტი დიტუ = [[25 კვირკვე]], [[1934]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ვილჰელმ მიკლასი]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[კარლ ბურეში]] | მონძე =[[კურტ შუშნიგი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|4|10|1892}} | დაბადებაშ აბანი=[[ტექსინგტალი]], [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია|ავსტრია-უნგრეთი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1934|7|25|1892|10|4}} | ღურაშ აბანი=[[ვენა]], [[ავსტრია]] | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ავსტრია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[ალვინ დოლფუსი|ალვინ გლინკე]] | სქუალეფი=ჰანერლი, ევა, რუდოლფი | გონათაფა =[[ვენაშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ქირსიან-სოციალური პარტია (ავსტრია)|ქირსიან-სოციალური პარტია]] (1933 წანაშახ)<br>[[ოდაბადეშ ფრონტი (ავსტრია)|ოდაბადეშ ფრონტი]] (1933-1934) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ოდაბადეშ ფრონტი (ავსტრია)|ოდაბადეშ ფრონტიშ]] ლიდერი | პოსტი დეკინჷ2 =[[20 მესი]], [[1933]] | პოსტი დიტუ2=[[25 კვირკვე]], [[1934]] | წიმოხონი2 =პარტიაქ დირსხჷ | მონძე2 =[[ერნსტ რიდიგერ შტარხემბერგი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} nhlu7rdhnz0jb445naaju7qhge66heg 252627 252626 2026-08-28T08:36:05Z Njilo 1885 /* */ 252627 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =კურტ შუშნიგი<br>Kurt Schuschnigg | სურათი=Engelbert Dollfuss 1-E-652.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=დოლფუსი 1932 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ავსტრიაშ ფედერალური კანცლერი|ავსტრიაშ კანცლერი]] | პოსტი დეკინჷ =[[20 მესი]], [[1932]] | პოსტი დიტუ = [[25 კვირკვე]], [[1934]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ვილჰელმ მიკლასი]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[კარლ ბურეში]] | მონძე =[[კურტ შუშნიგი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|4|10|1892}} | დაბადებაშ აბანი=[[ტექსინგტალი]], [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია|ავსტრია-უნგრეთი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1934|7|25|1892|10|4}} | ღურაშ აბანი=[[ვენა]], [[ავსტრია]] | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ავსტრია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[ალვინ დოლფუსი|ალვინ გლინკე]] | სქუალეფი=ჰანერლი, ევა, რუდოლფი | გონათაფა =[[ვენაშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ქირსიან-სოციალური პარტია (ავსტრია)|ქირსიან-სოციალური პარტია]] (1933 წანაშახ)<br>[[ოდაბადეშ ფრონტი (ავსტრია)|ოდაბადეშ ფრონტი]] (1933-1934) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ოდაბადეშ ფრონტი (ავსტრია)|ოდაბადეშ ფრონტიშ]] ლიდერი | პოსტი დეკინჷ2 =[[20 მესი]], [[1933]] | პოსტი დიტუ2=[[25 კვირკვე]], [[1934]] | წიმოხონი2 =პარტიაქ დირსხჷ | მონძე2 =[[ერნსტ რიდიგერ შტარხემბერგი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} tik73n48hior7p1m6840qnse4fks7gc 252628 252627 2026-08-28T08:36:31Z Njilo 1885 /* */ 252628 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =კურტ შუშნიგი<br>Kurt Schuschnigg | სურათი=KurtVonSchuschnigg1936-3.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=დოლფუსი 1932 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ავსტრიაშ ფედერალური კანცლერი|ავსტრიაშ კანცლერი]] | პოსტი დეკინჷ =[[20 მესი]], [[1932]] | პოსტი დიტუ = [[25 კვირკვე]], [[1934]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ვილჰელმ მიკლასი]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[კარლ ბურეში]] | მონძე =[[კურტ შუშნიგი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|4|10|1892}} | დაბადებაშ აბანი=[[ტექსინგტალი]], [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია|ავსტრია-უნგრეთი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1934|7|25|1892|10|4}} | ღურაშ აბანი=[[ვენა]], [[ავსტრია]] | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ავსტრია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[ალვინ დოლფუსი|ალვინ გლინკე]] | სქუალეფი=ჰანერლი, ევა, რუდოლფი | გონათაფა =[[ვენაშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ქირსიან-სოციალური პარტია (ავსტრია)|ქირსიან-სოციალური პარტია]] (1933 წანაშახ)<br>[[ოდაბადეშ ფრონტი (ავსტრია)|ოდაბადეშ ფრონტი]] (1933-1934) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ოდაბადეშ ფრონტი (ავსტრია)|ოდაბადეშ ფრონტიშ]] ლიდერი | პოსტი დეკინჷ2 =[[20 მესი]], [[1933]] | პოსტი დიტუ2=[[25 კვირკვე]], [[1934]] | წიმოხონი2 =პარტიაქ დირსხჷ | მონძე2 =[[ერნსტ რიდიგერ შტარხემბერგი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 0qqegvt0exckn6ku44kynk5c2cr6n3r 252629 252628 2026-08-28T08:36:51Z Njilo 1885 /* */ 252629 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =კურტ შუშნიგი<br>Kurt Schuschnigg | სურათი=KurtVonSchuschnigg1936-3.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=შუშნიგი 1936 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ავსტრიაშ ფედერალური კანცლერი|ავსტრიაშ კანცლერი]] | პოსტი დეკინჷ =[[20 მესი]], [[1932]] | პოსტი დიტუ = [[25 კვირკვე]], [[1934]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ვილჰელმ მიკლასი]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[კარლ ბურეში]] | მონძე =[[კურტ შუშნიგი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|4|10|1892}} | დაბადებაშ აბანი=[[ტექსინგტალი]], [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია|ავსტრია-უნგრეთი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1934|7|25|1892|10|4}} | ღურაშ აბანი=[[ვენა]], [[ავსტრია]] | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ავსტრია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[ალვინ დოლფუსი|ალვინ გლინკე]] | სქუალეფი=ჰანერლი, ევა, რუდოლფი | გონათაფა =[[ვენაშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ქირსიან-სოციალური პარტია (ავსტრია)|ქირსიან-სოციალური პარტია]] (1933 წანაშახ)<br>[[ოდაბადეშ ფრონტი (ავსტრია)|ოდაბადეშ ფრონტი]] (1933-1934) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ოდაბადეშ ფრონტი (ავსტრია)|ოდაბადეშ ფრონტიშ]] ლიდერი | პოსტი დეკინჷ2 =[[20 მესი]], [[1933]] | პოსტი დიტუ2=[[25 კვირკვე]], [[1934]] | წიმოხონი2 =პარტიაქ დირსხჷ | მონძე2 =[[ერნსტ რიდიგერ შტარხემბერგი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} k241rj68xa9whvp6embjh9ptlnstsq2 252630 252629 2026-08-28T08:37:55Z Njilo 1885 /* */ 252630 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =კურტ შუშნიგი<br>Kurt Schuschnigg | სურათი=KurtVonSchuschnigg1936-3.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=შუშნიგი 1936 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ავსტრიაშ ფედერალური კანცლერი|ავსტრიაშ კანცლერი]] | პოსტი დეკინჷ =[[29 კვირკვე]], [[1934]] | პოსტი დიტუ = [[11 მელახი]], [[1938]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ვილჰელმ მიკლასი]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[კარლ ბურეში]] | მონძე =[[კურტ შუშნიგი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|4|10|1892}} | დაბადებაშ აბანი=[[ტექსინგტალი]], [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია|ავსტრია-უნგრეთი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1934|7|25|1892|10|4}} | ღურაშ აბანი=[[ვენა]], [[ავსტრია]] | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ავსტრია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[ალვინ დოლფუსი|ალვინ გლინკე]] | სქუალეფი=ჰანერლი, ევა, რუდოლფი | გონათაფა =[[ვენაშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ქირსიან-სოციალური პარტია (ავსტრია)|ქირსიან-სოციალური პარტია]] (1933 წანაშახ)<br>[[ოდაბადეშ ფრონტი (ავსტრია)|ოდაბადეშ ფრონტი]] (1933-1934) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ოდაბადეშ ფრონტი (ავსტრია)|ოდაბადეშ ფრონტიშ]] ლიდერი | პოსტი დეკინჷ2 =[[20 მესი]], [[1933]] | პოსტი დიტუ2=[[25 კვირკვე]], [[1934]] | წიმოხონი2 =პარტიაქ დირსხჷ | მონძე2 =[[ერნსტ რიდიგერ შტარხემბერგი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} ecxxn9i3a83lmbj0abbh925q0dyelsx 252631 252630 2026-08-28T08:40:01Z Njilo 1885 /* */ 252631 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =კურტ შუშნიგი<br>Kurt Schuschnigg | სურათი=KurtVonSchuschnigg1936-3.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=შუშნიგი 1936 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ავსტრიაშ ფედერალური კანცლერი|ავსტრიაშ კანცლერი]] | პოსტი დეკინჷ =[[29 კვირკვე]], [[1934]] | პოსტი დიტუ = [[11 მელახი]], [[1938]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ვილჰელმ მიკლასი]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ენგელბერტ დოლფუსი]] | მონძე =[[არტურ ზაის-ინკვარტი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|14|12|1897}} | დაბადებაშ აბანი=[[ტექსინგტალი]], [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია|ავსტრია-უნგრეთი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1977|11|18|1897|12|14}} | ღურაშ აბანი=[[ვენა]], [[ავსტრია]] | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ავსტრია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[ალვინ დოლფუსი|ალვინ გლინკე]] | სქუალეფი=ჰანერლი, ევა, რუდოლფი | გონათაფა =[[ვენაშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ქირსიან-სოციალური პარტია (ავსტრია)|ქირსიან-სოციალური პარტია]] (1933 წანაშახ)<br>[[ოდაბადეშ ფრონტი (ავსტრია)|ოდაბადეშ ფრონტი]] (1933-1934) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 0w6cqymph3dc6kgbxqdlwf5sc92lacx 252632 252631 2026-08-28T08:43:34Z Njilo 1885 /* */ 252632 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =კურტ შუშნიგი<br>Kurt Schuschnigg | სურათი=KurtVonSchuschnigg1936-3.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=შუშნიგი 1936 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ავსტრიაშ ფედერალური კანცლერი|ავსტრიაშ კანცლერი]] | პოსტი დეკინჷ =[[29 კვირკვე]], [[1934]] | პოსტი დიტუ = [[11 მელახი]], [[1938]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ვილჰელმ მიკლასი]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ენგელბერტ დოლფუსი]] | მონძე =[[არტურ ზაის-ინკვარტი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|14|12|1897}} | დაბადებაშ აბანი=[[რივა-დელ-გარდა]], [[ტიროლიშ ოგრაფე]], [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია|ავსტრია-უნგრეთი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1977|11|18|1897|12|14}} | ღურაშ აბანი=[[მუტერსი]], [[ტიროლი]], [[ავსტრია]] | ღურაშ ბაძაძი =ჸვილუა | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ავსტრია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[ალვინ დოლფუსი|ალვინ გლინკე]] | სქუალეფი=ჰანერლი, ევა, რუდოლფი | გონათაფა =[[ვენაშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ქირსიან-სოციალური პარტია (ავსტრია)|ქირსიან-სოციალური პარტია]] (1927-1933)<br>[[ოდაბადეშ ფრონტი (ავსტრია)|ოდაბადეშ ფრონტი]] (1933-1938) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} gvv5bhmlwsipd5bgzybmb3jhid5fgy9 252633 252632 2026-08-28T08:44:23Z Njilo 1885 /* */ 252633 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =კურტ შუშნიგი<br>Kurt Schuschnigg | სურათი=KurtVonSchuschnigg1936-3.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=შუშნიგი 1936 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ავსტრიაშ ფედერალური კანცლერი|ავსტრიაშ კანცლერი]] | პოსტი დეკინჷ =[[29 კვირკვე]], [[1934]] | პოსტი დიტუ = [[11 მელახი]], [[1938]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ვილჰელმ მიკლასი]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ენგელბერტ დოლფუსი]] | მონძე =[[არტურ ზაის-ინკვარტი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|14|12|1897}} | დაბადებაშ აბანი=[[რივა-დელ-გარდა]], [[ტიროლიშ ოგრაფე]], [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია|ავსტრია-უნგრეთი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1977|11|18|1897|12|14}} | ღურაშ აბანი=[[მუტერსი]], [[ტიროლი]], [[ავსტრია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ავსტრია}}<br>{{შილა|ააშ}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[ალვინ დოლფუსი|ალვინ გლინკე]] | სქუალეფი=ჰანერლი, ევა, რუდოლფი | გონათაფა =[[ვენაშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ქირსიან-სოციალური პარტია (ავსტრია)|ქირსიან-სოციალური პარტია]] (1927-1933)<br>[[ოდაბადეშ ფრონტი (ავსტრია)|ოდაბადეშ ფრონტი]] (1933-1938) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 87ia2a741iis9n1xk7x24o4e7ym1uol 252634 252633 2026-08-28T08:46:53Z Njilo 1885 /* */ 252634 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =კურტ შუშნიგი<br>Kurt Schuschnigg | სურათი=KurtVonSchuschnigg1936-3.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=შუშნიგი 1936 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ავსტრიაშ ფედერალური კანცლერი|ავსტრიაშ კანცლერი]] | პოსტი დეკინჷ =[[29 კვირკვე]], [[1934]] | პოსტი დიტუ = [[11 მელახი]], [[1938]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ვილჰელმ მიკლასი]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ენგელბერტ დოლფუსი]] | მონძე =[[არტურ ზაის-ინკვარტი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|14|12|1897}} | დაბადებაშ აბანი=[[რივა-დელ-გარდა]], [[ტიროლიშ ოგრაფე]], [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია|ავსტრია-უნგრეთი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1977|11|18|1897|12|14}} | ღურაშ აბანი=[[მუტერსი]], [[ტიროლი]], [[ავსტრია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ავსტრია}}<br>{{შილა|ააშ}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[ფრაიბურგიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ინსბრუკიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ქირსიან-სოციალური პარტია (ავსტრია)|ქირსიან-სოციალური პარტია]] (1927-1933)<br>[[ოდაბადეშ ფრონტი (ავსტრია)|ოდაბადეშ ფრონტი]] (1933-1938) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} j00sz7br8oi986xiks8fn6pw64h0icm 252635 252634 2026-08-28T08:47:37Z Njilo 1885 /* */ 252635 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =კურტ შუშნიგი<br>Kurt Schuschnigg | სურათი=KurtVonSchuschnigg1936-3.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=შუშნიგი 1936 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ავსტრიაშ ფედერალური კანცლერი|ავსტრიაშ კანცლერი]] | პოსტი დეკინჷ =[[29 კვირკვე]], [[1934]] | პოსტი დიტუ = [[11 მელახი]], [[1938]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ვილჰელმ მიკლასი]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ენგელბერტ დოლფუსი]] | მონძე =[[არტურ ზაის-ინკვარტი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|14|12|1897}} | დაბადებაშ აბანი=[[რივა-დელ-გარდა]], [[ტიროლიშ ოგრაფე]], [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია|ავსტრია-უნგრეთი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1977|11|18|1897|12|14}} | ღურაშ აბანი=[[მუტერსი]], [[ტიროლი]], [[ავსტრია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია}}<br>{{შილა|ავსტრია}}<br>{{შილა|ააშ}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[ფრაიბურგიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ინსბრუკიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ქირსიან-სოციალური პარტია (ავსტრია)|ქირსიან-სოციალური პარტია]] (1927-1933)<br>[[ოდაბადეშ ფრონტი (ავსტრია)|ოდაბადეშ ფრონტი]] (1933-1938) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 459kwrs5u2zrvpk70w8oe418bm9wt7t 252636 252635 2026-08-28T08:48:28Z Njilo 1885 /* */ 252636 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =კურტ შუშნიგი<br>Kurt Schuschnigg | სურათი=KurtVonSchuschnigg1936-3.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=შუშნიგი 1936 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ავსტრიაშ ფედერალური კანცლერი|ავსტრიაშ კანცლერი]] | პოსტი დეკინჷ =[[29 კვირკვე]], [[1934]] | პოსტი დიტუ = [[11 მელახი]], [[1938]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ვილჰელმ მიკლასი]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ენგელბერტ დოლფუსი]] | მონძე =[[არტურ ზაის-ინკვარტი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|14|12|1897}} | დაბადებაშ აბანი=[[რივა-დელ-გარდა]], [[ტიროლიშ ოგრაფე]], [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია|ავსტრია-უნგრეთი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1977|11|18|1897|12|14}} | ღურაშ აბანი=[[მუტერსი]], [[ტიროლი]], [[ავსტრია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[Файл:Civil ensign of Austria-Hungary (1869-1918).svg|24px|ავსტრია-უნგრეთი]]<br>{{შილა|ავსტრია}}<br>{{შილა|ააშ}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[ფრაიბურგიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ინსბრუკიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ქირსიან-სოციალური პარტია (ავსტრია)|ქირსიან-სოციალური პარტია]] (1927-1933)<br>[[ოდაბადეშ ფრონტი (ავსტრია)|ოდაბადეშ ფრონტი]] (1933-1938) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} nckxgt0oiutcu3ny1xwab9lcqche51y 252637 252636 2026-08-28T08:49:51Z Njilo 1885 /* */ 252637 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =კურტ შუშნიგი<br>Kurt Schuschnigg | სურათი=KurtVonSchuschnigg1936-3.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=შუშნიგი 1936 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ავსტრიაშ ფედერალური კანცლერი|ავსტრიაშ კანცლერი]] | პოსტი დეკინჷ =[[29 კვირკვე]], [[1934]] | პოსტი დიტუ = [[11 მელახი]], [[1938]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ვილჰელმ მიკლასი]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ენგელბერტ დოლფუსი]] | მონძე =[[არტურ ზაის-ინკვარტი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|14|12|1897}} | დაბადებაშ აბანი=[[რივა-დელ-გარდა]], [[ტიროლიშ ოგრაფე]], [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია|ავსტრია-უნგრეთი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1977|11|18|1897|12|14}} | ღურაშ აბანი=[[მუტერსი]], [[ტიროლი]], [[ავსტრია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[ფაილი:Ensign of Austro-Hungarian civil fleet (1869-1918).svg|24px]] <br>{{შილა|ავსტრია}}<br>{{შილა|ააშ}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[ფრაიბურგიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ინსბრუკიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ქირსიან-სოციალური პარტია (ავსტრია)|ქირსიან-სოციალური პარტია]] (1927-1933)<br>[[ოდაბადეშ ფრონტი (ავსტრია)|ოდაბადეშ ფრონტი]] (1933-1938) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 6869oxlbc7tvgr9b1rgxzz5ky4l3525 252638 252637 2026-08-28T08:50:23Z Njilo 1885 /* */ 252638 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =კურტ შუშნიგი<br>Kurt Schuschnigg | სურათი=KurtVonSchuschnigg1936-3.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=შუშნიგი 1936 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ავსტრიაშ ფედერალური კანცლერი|ავსტრიაშ კანცლერი]] | პოსტი დეკინჷ =[[29 კვირკვე]], [[1934]] | პოსტი დიტუ = [[11 მელახი]], [[1938]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ვილჰელმ მიკლასი]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ენგელბერტ დოლფუსი]] | მონძე =[[არტურ ზაის-ინკვარტი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|14|12|1897}} | დაბადებაშ აბანი=[[რივა-დელ-გარდა]], [[ტიროლიშ ოგრაფე]], [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია|ავსტრია-უნგრეთი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1977|11|18|1897|12|14}} | ღურაშ აბანი=[[მუტერსი]], [[ტიროლი]], [[ავსტრია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[ფაილი:Ensign of Austro-Hungarian civil fleet (1869-1918).svg|23px]] [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია|ავსტრია-უნგრეთი]]<br>{{შილა|ავსტრია}}<br>{{შილა|ააშ}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[ფრაიბურგიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ინსბრუკიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ქირსიან-სოციალური პარტია (ავსტრია)|ქირსიან-სოციალური პარტია]] (1927-1933)<br>[[ოდაბადეშ ფრონტი (ავსტრია)|ოდაბადეშ ფრონტი]] (1933-1938) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} apo1886pqm7ct7mvsdgfb2c370jphj8 252639 252638 2026-08-28T08:55:09Z Njilo 1885 /* */ 252639 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =კურტ შუშნიგი<br>Kurt Schuschnigg | სურათი=KurtVonSchuschnigg1936-3.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=შუშნიგი 1936 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ავსტრიაშ ფედერალური კანცლერი|ავსტრიაშ კანცლერი]] | პოსტი დეკინჷ =[[29 კვირკვე]], [[1934]] | პოსტი დიტუ = [[11 მელახი]], [[1938]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ვილჰელმ მიკლასი]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ენგელბერტ დოლფუსი]] | მონძე =[[არტურ ზაის-ინკვარტი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|14|12|1897}} | დაბადებაშ აბანი=[[რივა-დელ-გარდა]], [[ტიროლიშ ოგრაფე]], [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია|ავსტრია-უნგრეთი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1977|11|18|1897|12|14}} | ღურაშ აბანი=[[მუტერსი]], [[ტიროლი]], [[ავსტრია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[ფაილი:Ensign of Austro-Hungarian civil fleet (1869-1918).svg|23px]] [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია|ავსტრია-უნგრეთი]]<br>{{შილა|ავსტრია}}<br>{{შილა|ააშ}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[ფრაიბურგიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ინსბრუკიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ქირსიან-სოციალური პარტია (ავსტრია)|ქირსიან-სოციალური პარტია]] (1927-1933)<br>[[ოდაბადეშ ფრონტი (ავსტრია)|ოდაბადეშ ფრონტი]] (1933-1938) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''კურტ ალოის იოზეფ იოჰან ფონ შუშნიგი''' ([[გერმანული ნინა|გერმ.]] Kurt Alois Josef Johann von Schuschnigg; დ. [[14 ქირსეთუთა]], [[1897]] ღ. [[18 გერგობათუთა]], [[1977]]) [[ავსტრიალეფი|ავსტრიალი]] პოლიტიკოსი, [[ავსტრიაშ ფედერალური კანცლერი|ავსტრიაშ კანცლერი]] 1934-1938 წანეფს. jmq3vx1lbrt9nsbql7dquim6xp89ko8 252640 252639 2026-08-28T08:55:28Z Njilo 1885 /* */ 252640 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =კურტ შუშნიგი<br>Kurt Schuschnigg | სურათი=KurtVonSchuschnigg1936-3.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=შუშნიგი 1936 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ავსტრიაშ ფედერალური კანცლერი|ავსტრიაშ კანცლერი]] | პოსტი დეკინჷ =[[29 კვირკვე]], [[1934]] | პოსტი დიტუ = [[11 მელახი]], [[1938]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ვილჰელმ მიკლასი]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ენგელბერტ დოლფუსი]] | მონძე =[[არტურ ზაის-ინკვარტი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|14|12|1897}} | დაბადებაშ აბანი=[[რივა-დელ-გარდა]], [[ტიროლიშ ოგრაფე]], [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია|ავსტრია-უნგრეთი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1977|11|18|1897|12|14}} | ღურაშ აბანი=[[მუტერსი]], [[ტიროლი]], [[ავსტრია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა =[[ფაილი:Ensign of Austro-Hungarian civil fleet (1869-1918).svg|23px]] [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია|ავსტრია-უნგრეთი]]<br>{{შილა|ავსტრია}}<br>{{შილა|ააშ}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[ფრაიბურგიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ინსბრუკიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ქირსიან-სოციალური პარტია (ავსტრია)|ქირსიან-სოციალური პარტია]] (1927-1933)<br>[[ოდაბადეშ ფრონტი (ავსტრია)|ოდაბადეშ ფრონტი]] (1933-1938) | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''კურტ ალოის იოზეფ იოჰან ფონ შუშნიგი''' ([[გერმანული ნინა|გერმ.]] Kurt Alois Josef Johann von Schuschnigg; დ. [[14 ქირსეთუთა]], [[1897]] — ღ. [[18 გერგობათუთა]], [[1977]]) — [[ავსტრიალეფი|ავსტრიალი]] პოლიტიკოსი, [[ავსტრიაშ ფედერალური კანცლერი|ავსტრიაშ კანცლერი]] 1934-1938 წანეფს. i0p49pu82bcpoglwx1yf963nemyne30 10 44605 252642 2026-08-28T11:33:52Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Wreck of Cabo de Santa Maria, 2010 December - 4.jpg 252642 wikitext text/x-wiki Wreck of Cabo de Santa Maria, 2010 December - 4.jpg p27jz9prj3lgkjbcy1wi6y32pbqijfm 10 44606 252643 2026-08-28T11:35:00Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252643 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44607 252644 2026-08-28T11:35:24Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Pez estandarte del mar Rojo (Heniochus intermedius), mar Rojo, Egipto, 2023-04-15, DD 36.jpg 252644 wikitext text/x-wiki Pez estandarte del mar Rojo (Heniochus intermedius), mar Rojo, Egipto, 2023-04-15, DD 36.jpg 2fhr527l5k9tfsdc32zwthyvi41fw8g 10 44608 252645 2026-08-28T11:36:51Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252645 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44609 252646 2026-08-28T11:37:11Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Almabtrieb Freiburger Alpe - Anna schmückt ein Schild mit dem Namen der Alpe, der Max unterstützt seine Mama.jpg 252646 wikitext text/x-wiki Almabtrieb Freiburger Alpe - Anna schmückt ein Schild mit dem Namen der Alpe, der Max unterstützt seine Mama.jpg 6sre9c72jscmb703qptj81jzb49dqax 10 44610 252647 2026-08-28T11:37:59Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252647 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44611 252648 2026-08-28T11:38:23Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Norderney, Marienhöhe -- 2025 -- 9295-9.jpg 252648 wikitext text/x-wiki Norderney, Marienhöhe -- 2025 -- 9295-9.jpg t53klkdakqilkat1erdcjxhsbtqfdtl 10 44612 252649 2026-08-28T11:39:01Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252649 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44613 252650 2026-08-28T11:39:23Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Tallinna vanalinn päikesetõusu ajal.jpg 252650 wikitext text/x-wiki Tallinna vanalinn päikesetõusu ajal.jpg qn04sos7ge95y6tfwe0vhkh876yp7jx 10 44614 252651 2026-08-28T11:40:19Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: ჯვეშ [[ტალინი]]შ მიოჯინ აგოთანას, 2018 წანა. 252651 wikitext text/x-wiki ჯვეშ [[ტალინი]]შ მიოჯინ აგოთანას, 2018 წანა. 7bqutzlh6zkv8s1ukndnzuwifi85vr3 10 44615 252652 2026-08-28T11:40:50Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Indian rhinoceros (Rhinoceros unicornis) 1.jpg 252652 wikitext text/x-wiki Indian rhinoceros (Rhinoceros unicornis) 1.jpg 2v72jy64t1orl19iu95bacz9gs3k9my 10 44616 252653 2026-08-28T11:41:37Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252653 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44617 252654 2026-08-28T11:41:58Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Gary Plant Tubular Steel Corporation.jpg 252654 wikitext text/x-wiki Gary Plant Tubular Steel Corporation.jpg gmzjdgubgznwpkdbacmja0kf8i2tvrx 10 44618 252655 2026-08-28T11:42:39Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252655 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44619 252656 2026-08-28T11:43:06Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Sunset over Trommekilen from Norrkila 6.jpg 252656 wikitext text/x-wiki Sunset over Trommekilen from Norrkila 6.jpg 36s0m9knzgvnean5cjwgvqww7mh1ls1 10 44620 252657 2026-08-28T11:43:25Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252657 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44621 252658 2026-08-28T11:43:49Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: 189 Red-and-green macaw couple flying in Chapada dos Guimarães National Park Photo by Giles Laurent.jpg 252658 wikitext text/x-wiki 189 Red-and-green macaw couple flying in Chapada dos Guimarães National Park Photo by Giles Laurent.jpg 19kblkz579w701zwp7uunk8g0p3z8ye 10 44622 252659 2026-08-28T11:44:09Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252659 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44623 252660 2026-08-28T11:44:30Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Barred Buttonquail in Bhigwan August 2025 by Tisha Mukherjee 17.jpg 252660 wikitext text/x-wiki Barred Buttonquail in Bhigwan August 2025 by Tisha Mukherjee 17.jpg ryh7vp0hbddgsi31qvmhiibkm0gdg1v 10 44624 252661 2026-08-28T11:45:56Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252661 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44625 252662 2026-08-28T11:46:18Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Baikal, Cape Burhan, Olkhon Island, Lake Baikal, Russia.jpg 252662 wikitext text/x-wiki Baikal, Cape Burhan, Olkhon Island, Lake Baikal, Russia.jpg 125spb3r89bafdm0h492vad6rm2l372 10 44626 252663 2026-08-28T11:46:35Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252663 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44627 252664 2026-08-28T11:47:07Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Sankt Olofs kyrkoruin september 2013 01.jpg 252664 wikitext text/x-wiki Sankt Olofs kyrkoruin september 2013 01.jpg 20bj5r24fs8s0wdi8qi4lc3u4p3s5na 10 44628 252665 2026-08-28T11:47:20Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252665 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44629 252666 2026-08-28T11:47:39Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Breil-Brigels. (actm) 02.jpg 252666 wikitext text/x-wiki Breil-Brigels. (actm) 02.jpg ndoyi6u8cfkpbwlktf0ipjsh9jjxkp4 10 44630 252667 2026-08-28T11:47:56Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252667 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44631 252668 2026-08-28T11:48:20Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Oregon National Historic Trail in Wyoming.jpg 252668 wikitext text/x-wiki Oregon National Historic Trail in Wyoming.jpg 879dqrvtdfyow4upl2lpmztc00sg2ya 10 44632 252669 2026-08-28T11:48:36Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252669 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44633 252670 2026-08-28T11:48:54Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Iglesia del colegio de los Jesuitas, Ponta Delgada, isla de San Miguel, Azores, Portugal, 2020-07-30, DD 09-11 HDR.jpg 252670 wikitext text/x-wiki Iglesia del colegio de los Jesuitas, Ponta Delgada, isla de San Miguel, Azores, Portugal, 2020-07-30, DD 09-11 HDR.jpg 0os2kg13sgrt2jnhwlccbx79xuzu6w4 10 44634 252671 2026-08-28T11:49:16Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252671 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44635 252672 2026-08-28T11:49:35Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Eurasian coot (Fulica atra) with chicks.jpg 252672 wikitext text/x-wiki Eurasian coot (Fulica atra) with chicks.jpg ni8z1wnem0aoj4ott3k670m53vgsxvw 10 44636 252673 2026-08-28T11:49:55Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252673 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44637 252674 2026-08-28T11:50:17Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Intertwined roots of two birches next to Myrstigen hiking trail in Brastad.jpg 252674 wikitext text/x-wiki Intertwined roots of two birches next to Myrstigen hiking trail in Brastad.jpg gtrzu2fy0ygxzic5dolpx9ukyylpl0m 10 44638 252675 2026-08-28T11:50:29Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252675 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44639 252676 2026-08-28T11:50:53Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Norderney, Promenade, Wegbeleuchtung -- 2025 -- 9015.jpg 252676 wikitext text/x-wiki Norderney, Promenade, Wegbeleuchtung -- 2025 -- 9015.jpg b61r4kovsx82s2ztembwz7ujpgqz4ch 10 44640 252677 2026-08-28T11:51:06Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252677 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44641 252678 2026-08-28T11:51:29Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Zitting Cisticola in Bhigwan August 2025 by Tisha Mukherjee 01.jpg 252678 wikitext text/x-wiki Zitting Cisticola in Bhigwan August 2025 by Tisha Mukherjee 01.jpg 5mk9xx10jx6tofh1v31eo8utlls0fe9 10 44642 252679 2026-08-28T11:51:46Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252679 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44643 252680 2026-08-28T11:52:29Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Bloeiwijze van een Rostrinucula dependens. 11-10-2025. (d.j.b).jpg 252680 wikitext text/x-wiki Bloeiwijze van een Rostrinucula dependens. 11-10-2025. (d.j.b).jpg okvofr2r96gggqwxy1dmqzs7pnonc1d 10 44644 252681 2026-08-28T11:53:14Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252681 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44645 252682 2026-08-28T11:53:37Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Chief Joseph by Edward Sheriff Curtis.jpg 252682 wikitext text/x-wiki Chief Joseph by Edward Sheriff Curtis.jpg hhqrg42xr0civv10nlurp0j7koka7gp 10 44646 252683 2026-08-28T11:53:54Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252683 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44647 252684 2026-08-28T11:54:20Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg 252684 wikitext text/x-wiki Beach of Cape Fiolent, Crimea.jpg 4a6kzd1zy00tbdo286z88xfs3y5ym36 10 44648 252685 2026-08-28T11:54:41Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252685 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44649 252686 2026-08-28T11:55:28Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Zabytkowa cerkiew wpisana na listę UNESCO.jpg 252686 wikitext text/x-wiki Zabytkowa cerkiew wpisana na listę UNESCO.jpg sp1aroc4gf5q64qo1u10ipjsqrrorb3 10 44650 252687 2026-08-28T11:55:42Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252687 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44651 252688 2026-08-28T11:56:01Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: Violet-backed starling (Cinnyricinclus leucogaster verreauxi) female.jpg 252688 wikitext text/x-wiki Violet-backed starling (Cinnyricinclus leucogaster verreauxi) female.jpg 2gxdwwczbbithvrxxez47yil28s495a 10 44652 252689 2026-08-28T11:56:16Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252689 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44653 252690 2026-08-28T11:56:39Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: NE Lac Bab Louta Tazekka Nov25 A7CR 09270-4 HDR1.jpg 252690 wikitext text/x-wiki NE Lac Bab Louta Tazekka Nov25 A7CR 09270-4 HDR1.jpg l0bkjfa42dhdktlaqaso34guy0n51od 10 44654 252691 2026-08-28T11:56:56Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252691 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 10 44655 252692 2026-08-28T11:58:39Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: 002 Jabiru feeding its babies in their nest in Encontro das Águas State Park Photo by Giles Laurent.jpg 252692 wikitext text/x-wiki 002 Jabiru feeding its babies in their nest in Encontro das Águas State Park Photo by Giles Laurent.jpg b46esy521q1ujreb9pnbp41wcnqvhuo 10 44656 252693 2026-08-28T11:58:51Z Narazeni 826 ცაიორ ხასჷლაქ გიჭყჷ 252693 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1