ვიკიპედია xmfwiki https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%B7%E1%83%9A%E1%83%90 MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter მედია სპეციალური განხილვა მომხმარებელი მომხმარებლის განხილვა ვიკიპედია ვიკიპედია სხუნუა ფაილი ფაილის განხილვა მედიავიკი მედიავიკის განხილვა თარგი თარგის განხილვა დახმარება დახმარების განხილვა კატეგორია კატეგორიის განხილვა TimedText TimedText talk მოდული მოდულის განხილვა Event Event talk 0 3850 253068 232426 2026-09-15T22:56:21Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253068 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა საფრანგეთიშ რეგიონი |რეგიონი=ელზასი |მასქერული ჯოხო= ''[[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]]'' Alsace, [[გერმანული ნინა|გერმ]]. Elsass |შილაშ სურათი= Flag of Alsace.svg |შილაშ სურათიშ ზჷმა= |ლოგოტიპიშ სურათი= BlasonAlsace.svg |ლოგოტიპიშ სურათიშ ზჷმა= |შილა= |ლოგოტიპი= |რუკა= Carte Alsace 2018.png |რუკაშ ზჷმა= 250პქ |ნანანოღა= [[სტრასბურგი]] |სხუნუშ პრეზიდენტი= |პრეფექტი= |დეპარტამენტეფი=2 |ოლქეფი= |კანტონეფი= |კომუნეფი= |ფართობი= 8 280,17 |რეგიონიშ აბანი მახორობაშ მუდანობათ= 24 |მახორობაშ სამანგა ფასებაშ წანა= 2009 |მახორობაშ ფასება= 1 725 236 |მახორობაშ ეჭარუაშ წანა= 2019 |მახორობაშ ეჭარუა= 1 884 150 |მახორობაშ მეჭედალა ეშანილი წანაშო=2019 |მეჭედალა=228 }} '''ელზასი''' (''[[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]]'' Alsace, [[გერმანული ნინა|გერმ]]. Elsass), იგივე ალზასი, რე [[საფრანგეთი|საფრანგეთიშ]] არძაშე უმოს ბჟაეიოლუ განშე მადვალუ რეგიონი, უხურგანს [[გერმანია|გერმანიას]] დო [[შვეიცარია|შვეიცარიას]]. აკმოდირთუ 2 დეპარტამენტიშე: [[თუდოლენი რეინი]], [[ჟიმოლენი რეინი]]. * ''ფართობი'' – 8,3 ვითოში. * ''მახორობა'' – 1,884 მლნ. * ''ნოღეფი'': [[სტრასბურგი]], მიულუზი, კოლმარი. ისტორიული [[ელზას-ლოთარინგია]] საფრანგეთიშ ჟირ რეგიონს იკათუანს. ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.tourism-alsace.com/ Tourism-Alsace.com] Info from the Alsace Tourism Board * [http://www.region-alsace.eu/index.php?lg=en Official website of the Alsace regional council] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140821002944/http://www.region-alsace.eu/index.php?lg=en |date=2014-08-21 }} * [http://rhine-online.com/html/alsace-france-english.htm Rhine Online – life in southern Alsace and neighbouring Basel and Baden Wuerrtemburg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140421003903/http://rhine-online.com/html/alsace-france-english.htm |date=2014-04-21 }} * [http://www.insee.fr/fr/insee_regions/alsace/home/home_page.asp Statistics and figures on Alsace] on the website of the [[INSEE]] {{fr icon}} * [http://www.alsace.net/ Alsace.net: Directory of Alsatian Websites] {{fr icon}} * [http://judaisme.sdv.fr/index2.htm Jews and Judaism in Alsace] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240111223220/http://judaisme.sdv.fr/index2.htm |date=2024-01-11 }} {{fr icon}} [[კატეგორია:საფრანგეთიშ ისტორიული პროვინციეფი]] [[კატეგორია:საფრანგეთის რეგიონეფი]] {{მერკე}} {{საფრანგეთიშ რეგიონეფი}} stl1910y7otk9qfpdp6hix8kvj0ifus 0 4737 253067 252013 2026-09-15T22:42:08Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253067 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{lang-ar|جمهورية مصر العربية}}<br />{{resize|85%|{{transliteration|ar|Jumhūriyyat Miṣr al-ʻArabiyyah}}}} |ედომუშამი_ჯოხო = ეგვიპტეშ არაბული რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =ეგვიპტე |შილა = Flag of Egypt.svg |გერბი = Coat_of_arms_of_Egypt.svg |რუკა = EGY orthographic.svg |ჰიმნი = „[[ეგვიპტეშ ჰიმნი|Bilady, Bilady, Bilady]]“<br />{{lang|ar|"بلادي، بلادي، بلادي"}}<br />({{Lang-xmf|„ჩქიმი ქიანა, ჩქიმი ქიანა, ჩქიმი ქიანა“}})<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">{{center|[[File:Bilady, Bilady, Bilady.ogg]]}}</div> |დევიზი = |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი =[[არაბული ნინა|არაბული]] |რელიგია= |ნანანოღა= [[კაირო]] |latd=30 |latm=2 |latNS=N |longd=31 |longm=13 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =კაირო |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარული]] გვერდო საპრეზიდენტე რესპუბლიკა [[ავტორიტარიზმი|ავტორიტარული]] რეჟიმით<ref name="Truex & Tavana 2019">{{cite journal |last1=Truex |first1=Rory |last2=Tavana |first2=Daniel L. |title=Implicit Attitudes toward an Authoritarian Regime |journal=The Journal of Politics |date=July 2019 |volume=81 |issue=3 |pages=1014–1027 |doi=10.1086/703209 |s2cid=203513334 }}</ref><ref name="foreignpolicy">{{Cite web |url=https://foreignpolicy.com/2015/05/22/egypts-sisi-is-getting-pretty-good-at-being-a-dictator/ |title=Egypt's Sisi Is Getting Pretty Good … at Being a Dictator |last1=Cambanis |first1=Thanassis |date=22 May 2015 |website=Foreign Policy |access-date=25 July 2017}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Egypt: A Move to Enhance Authoritarian Rule|url=https://www.hrw.org/news/2019/02/12/egypt-move-enhance-authoritarian-rule|date=2019|website=Human Rights Watch}}</ref><ref>{{Cite news|date=9 July 2020|access-date=22 November 2022|title=Egypt tries to silence its critics in the United States by jailing their relatives|newspaper=The Washington Post|first=Sudarsan |last=Raghavan|url=https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/egypt-tries-to-silence-its-critics-in-the-united-states-by-jailing-their-relatives/2020/07/08/c93a809e-c053-11ea-864a-0dd31b9d6917_story.html}}</ref><ref>{{Cite web|last=Al-Arian|first=Abdullah|date=27 February 2020|title=Hosni Mubarak's legacy is Abdel Fattah el-Sisi|url=https://www.aljazeera.com/opinions/2020/2/27/hosni-mubaraks-legacy-is-abdel-fattah-el-sisi|url-status=live|access-date=2 November 2021|website=Al Jazeera|language=en|archive-url = https://web.archive.org/web/20201019213139/https://www.aljazeera.com/opinions/2020/2/27/hosni-mubaraks-legacy-is-abdel-fattah-el-sisi/ |archive-date = 19 October 2020 }}</ref> |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ეგვიპტეშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[აბდულ-ფათაჰ ალ-სისი]]<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-12433045|title=Egypt's Mubarak resigns as leader|date=11 February 2011|accessdate=11 February 2011}}</ref> |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ეგვიპტეშ პრემიერ-მინისტრი|პრერმიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[მუსტაფა მადბული]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 =დორსხუაფაშ თარიღი |ოფიციალური თარიღი 1 =დოხოლ. ჯვ. წ. 3150 |ოფიციალური ჸოფირება 2 =რესპუბლიკათ გეგმიცხადჷ |ოფიციალური თარიღი 2 =1953 წანაშ 18 მანგის |ოფიციალური ჸოფირება 3 =[[ეგვიპტეშ კონსტიტუცია|მიმალი კონსტიტუცია]] |ოფიციალური თარიღი 3 =2014 წანაშ 18 ღურთუთა |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 29-ა |ფართობი =1,010,408<ref>{{cite web |url=https://www.capmas.gov.eg/Pages/StaticPages.aspx?page_id=5035 |title= Density By Governorate 1/7/2020 – Area km2 (Theme: Population – pg.14) |publisher=Capmas.gov.eg|access-date=8 July 2021}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.capmas.gov.eg/pdf/EgyptinFigures2015/EgyptinFigures/Tables/PDF/1-%20%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%83%D8%A7%D9%86/pop.pdf |title=Total area km2, pg.15 |publisher=Capmas.Gov – Arab Republic of Egypt |access-date=8 May 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150321110107/http://capmas.gov.eg/pdf/EgyptinFigures2015/EgyptinFigures/Tables/PDF/1-%20%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%83%D8%A7%D9%86/pop.pdf |archive-date=21 March 2015 }}</ref> |წყარი_% =0.632 |ოეგებიე_მახორობა =109,450,000<ref name="IMFAPR2025">{{cite web |title=Report for Selected Countries and Subjects |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2025/april/weo-report?c=469,&s=NGDP_R,NGDP_RPCH,NGDP,NGDPD,PPPGDP,NGDP_D,NGDPRPC,NGDPRPPPPC,NGDPPC,NGDPDPC,PPPPC,PPPSH,PPPEX,NID_NGDP,NGSD_NGDP,PCPI,PCPIPCH,PCPIE,PCPIEPCH,TM_RPCH,TMG_RPCH,TX_RPCH,TXG_RPCH,LUR,LP,GGR,GGR_NGDP,GGX,GGX_NGDP,GGXCNL,GGXCNL_NGDP,GGSB,GGSB_NPGDP,GGXONLB,GGXONLB_NGDP,GGXWDN,GGXWDN_NGDP,GGXWDG,GGXWDG_NGDP,NGDP_FY,BCA,BCA_NGDPD,&sy=2025&ey=2025&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |website=IMF |access-date=3 May 2025 |language=en}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 15-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2025 |მახორობაშ_ცენზი = 94,798,827 |მახორობაშ_ცენზი_წანას = 2017<ref>{{cite web|title=الجهاز المركزي للتعبئة العامة والإحصاء|url=http://www.capmas.gov.eg/Pages/ShowPDF.aspx?page_id=%20/Admin/Pages%20Files/2017109143840cns.pdf|website=www.capmas.gov.eg|access-date=13 October 2017}}</ref> |მახორობაშ_მეჭედალა = 108.32 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 99-ა |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $2.372 ტრილიონი |ედპ_ppp_რანგი = 17-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $$21,668 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 87-ა |აგი =0.754 |აგი_ტენდენცია = {{ძინა}} |აგი_კატეგორია = <span style="color:#ffcc00;">ოშქაშე</span> |აგი_რანგი =100-ა |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[ეგვიპტური ფუნტი]] (LE/E£/£E) |ვალუტაშ_კოდი =EGP |ქიანაშ_კოდი =EG |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+02:00]] |ზარხულიშ_ბორჯი =[[UTC+03:00]] |cctld ={{unbulleted list |[[.eg]] |{{lang|ar|[[مصر.]]}}}} |ოტელეფონე_კოდი =[[+20]] |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''ეგვიპტე''' ({{lang-ar|}}{{აუდიო|Ar-Misr2.oga|<big>مصر</big>}} {{IPA|[misˤɾ]}} [მისრ / Miṣr], {{lang-arz|مصر}} [მასრ / Maṣr] [ˈmɑsˤɾ], {{lang-cop|Ⲭⲏⲙⲓ}} [kʰēmə]), ოფიციალურო '''ეგვიპტეშ არაბული რესპუბლიკა''' ([[არაბული ნინა|არაბ.]] جمهورية مصر العربية, [ჯუმჰურიათ მისრ ელ-არაბია], ეგვიპტური არაბული: [გუმჰურია მასრ ილ-არაბია]) — ტრანსკონტინენტალური [[სახენწჷფო]] [[აფრიკა]]შ ოორუე-ბჟაეიოლშე დო [[სინაიშ ჩქონი]]თ [[აზია]]შ ობჟათე-ბჟადალშე. ოორუეშე ომძღჷ [[სქირონაშქა ზუღა]], ოორუე-ბჟაეიოლშე უხურგანს [[პალესტინა]]შ [[ღაზაშ სექტორი]] დო [[ისრაელი]], ბჟაეიოლშე — [[ჭითა ზუღა]], ობჟათეშე — [[სუდანი]] დო ბჟადალშე [[ლიბია]]; ოორუე-ბჟაეიოლშე [[აკაბიშ ჸუჯი]] ეგვიპტეს გიშმართჷნს [[იორდანია]]შე დო [[საუდიშ არაბეთი|საუდიშ არაბეთშე]]. ქიანაშ ნანანოღა, [[ეგვიპტეშ ნოღეფიშ ერკებული|უკაბეტაში ნოღა]] დო კულტურული ცენტრი რე [[კაირო]], მაჟირა უკაბეტაში ნოღა, ხერეჭუაშ დო ტურისტული შანულამი ცენტრი რე [[ალექსანდრია]].<ref name=gov>{{Cite web|url=https://www.egy-map.com/|title=محافظة الأسكندرية|first=Egypt's Projects|last=Map|website=www.egy-map.com|access-date=13 May 2022|archive-date=25 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230525194517/https://www.egy-map.com/|url-status=live}}</ref> 109 მილიონი ადამიერშე უმოსი მახორობათ, ეგვიპტე რე აფრიკაშ მასუმა უკაბეტაში ქიანა, მოსოფელს — 15-ა. ეგვიპტეს ართ-ართი ქვერსემი ისტორია უღჷ არძა ქიანაშ შქას: თიში ჯინჯეფი მოურს ჩქ. წ. VI დო IV ვითოშწანურაშე [[ნილოსიშ დელტა]]შ გოხოლუას. [[ჯვეშ ეგვიპტე]], ნამუთ იკოროცხუ ართ-ართი [[ცივილიზაციაშ ონწე]]თ, ჭარალუაშ, ოფუტე მეურნალაშ, ურბანიზაციაშ, ორგანიზებული რელიგიაშ დო ცენტრალური გამაგალაშ ორდოიანი ფორმეფიშ მაძირუ რე.<ref>{{Cite book|title=The Prehistory of Egypt: From the First Egyptians to the First Kings|year=2000|url=https://archive.org/details/prehistoryofegyp0000mida|last=Midant-Reynes|first=Béatrix|publisher=Blackwell Publishers|location=Oxford}}</ref> ეგვიპტე [[ქირსიანობა ეგვიპტეს|ქირსიანობაშ]] ორდოიანი დო შანულამი ცენტრი რდჷ, მოგვიანეთ, მაშკვითა ოშწანურაშ დაჭყაფუშე [[ეგვიპტეშ ისლამიზაცია|ისლამი მიღჷ]]. [[X ოშწანურა]]ს, კაირო რდჷ [[ფატიმიდეფიშ სახალიფო]]შ ნანანოღა, [[XIII ოშწანურა]]ს — [[მამლუქეფიშ სასულთანო]]შ ნანანოღა. [[1517]] წანას, ეგვიპტექ [[ოსმალეთიშ იმპერია]]შ ნორთო გჷნირთუ, სოიშახ [[1867]] წანას აბანობური გამაგე [[მუჰამედ ალი ეგვიპტალი|მუჰამედ ალიქ]] ვადარსხჷ თეხანური ეგვიპტე მუჭოთ ავტონომიური [[ეგვიპტეშ ხედივატი|ხედივატინ]]. უკული ქიანა ოკუპირებული რდჷ [[ბრიტანეთიშ იმპერია]]შით [[ბრიტანეთიშ სუდანი|სუდანწკჷმა]] ართო დო [[1922]] წანას ზოხორინალა მიპალუ მუჭოთ [[მუჰამედ ალიშ დინასტია|მონარქია]]. [[1952]] წანაშ [[ეგვიპტეშ რევოლუცია (1952)|ეგვიპტეშ რევოლუციაშ]] უკული ეგვიპტექ რესპუბლიკათ გეგმიცხადჷ. [[1958]]-[[1961]] წანეფს აკიკათჷ [[სირიაშ მაჟირა რესპუბლიკა|სირიაწკჷმა]] დო გაჭყეს [[აკოკათელი არაბული რესპუბლიკა]]. ეგვიპტე [[არაბეთ-ისრაელიშ ლჷმა (1948)|1948]], [[სუეციშ კრიზისი|1956]], [[ამშვდღარი ლჷმა|1967]] დო [[იომ-ქიფურიშ ლჷმა|1973]] წანეფს მუზმარენი აკოანჯარაფილი კონფლიქტის მანჯენდჷ ისრაელწკჷმა დო [[1967]] წანაშახ პერიოდულო [[ღაზაშ სექტორი]]შ ოკუპაციას იქჷნდუ. [[1978]] წანას, ეგვიპტექ ხე მაჭარჷ [[კემპ-დევიდიშ აპიჯალა]]ს, ნამუშით ისრაელი ოკუპირებული სინაიშე თიში გიშულაშ მანგიორშა [[ეგვიპტე-ისრაელიშ თინჩალური ხეკულუა|აღიარუ]]. [[არაბული აფუნი]]შ უკული, ნამუქჷთ [[2011]] წანაშ [[ეგვიპტის რევოლუცია (2011)|ეგვიპტეშ რევოლუცია]] დო [[ჰოსნი მუბარაქი]]შ გითორაგვაფა გჷმიჭანუ, ქიანას მოხვადჷ [[ეგვიპტეშ კრიზისი (2011–2014)|პოლიტიკური არულობაშ გაგჷნძორებული პერიოდიქ]]; [[2012]] წანაშ პირველი დემოკრატიული გიშაგორუეფით, ხეშულობაშა ქუმორთჷ „[[მუსლიმეფიშ საჯიმალო|მუსლიმეფიშ საჯიმალოწკჷმა]]“ მერსხილი [[მუჰამედ მურსი]]შ კუნტახანიში თარობაქ, ნამუქჷთ [[2013]] წანას მასობური პროტესტეფიშ უკული გითოხუაფილქ იჸუ ოურდუმეეფიშით. ასეიანი თარობა წჷმარინუანს გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბლიკას [[აბდულ-ფათაჰ ალ-სისი]]შ დუდალათ, ნამუთ გიშაგორილქ იჸუ [[2014]] წანას, მარა ფართოთ მირჩქინუაფუ მუჭოთ [[ავტორიტარიზმი|ავტორიტარული]].<ref name="dictator">წყუეფი, ნამუეფჷთ ალ-სისიშ თარობას დიქტატურათ მითმირჩქინანან: {{bulleted list|{{Cite news |title=Egypt's rushed election shows Abdel-Fattah al-Sisi is nervous |url=https://www.economist.com/middle-east-and-africa/2023/10/03/egypts-rushed-election-shows-abdel-fattah-al-sisi-is-nervous |access-date=2024-12-27 |newspaper=The Economist |issn=0013-0613 |quote="Last month Abdel-Fattah al-Sisi, Egypt's military dictator..." |url-access=subscription |archive-url=https://archive.ph/6lNnA |archive-date=2023-10-06|url-status=live}}|{{Cite web |last=Dunne |first=Michele |date=2019-04-08 |title=Why Is Trump Helping Egypt's Dictator Entrench His Power? |url=https://www.politico.com/magazine/story/2019/04/08/donald-trump-abdel-fattah-al-sisi-egypt-226579/ |access-date=2024-12-27 |website=POLITICO Magazine |language=en}}|{{Cite web |title=President Trump, Condemn This Sham Egyptian Election |url=https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/president-trump-condemn-sham-egyptian-election |access-date=2024-12-27 |website= The Washington Institute |quote="...issued a statement praising the Egyptian dictator's magnificent work for the country"}}|{{Cite news |title=A Blank Check for Egypt's Dictator |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2014-06-26/u-dot-s-dot-gives-egypts-dictator-a-blank-check?embedded-checkout=false |access-date=2024-12-27 |work=Bloomberg.com |language=en}}|{{Cite web |last=Toosi |first=Nahal |date=2021-07-12 |title=In D.C. visit, Egypt spy boss claims U.S. agreed—in writing—to jail American activist |url=https://www.politico.com/news/2021/07/12/egypt-spy-boss-jail-american-498983 |access-date=2024-12-27 |website=POLITICO |language=en |quote="...Abdel Fattah El-Sisi, the Egyptian dictator who has imprisoned tens of thousands of dissidents."}}{{Cite web |last=Lawler |first=Dave |date=2019-04-23 |title=Egypt's President Abdel Fattah el-Sisi could rule until 2030 after winning referendum |url=https://www.axios.com/2019/04/23/sisi-referendum-rule-egypt-2030-constitution |access-date=2024-12-27 |website=Axios |language=en |quote="He has now cemented his status as Egypt's dictator without losing his position as a U.S. ally."}}|{{Cite web |last=Greenwald |first=Glenn |date=2015-03-31 |title=Obama Personally Tells the Egyptian Dictator That U.S. Will Again Send Weapons (and Cash) to His Regime |url=https://theintercept.com/2015/03/31/obama-lifts-freeze-weapons-transfer-egyptian-dictator/ |access-date=2024-12-27 |website=The Intercept |language=en-US}}|{{Cite web |last=Williams |first=Jennifer |date=2017-04-03 |title=Egypt's president is a bloodthirsty dictator. Trump thinks he's done a "fantastic job." |url=https://www.vox.com/world/2017/4/3/15160358/trump-egypt-abdel-fattah-el-sisi-white-house |access-date=2024-12-27 |website=Vox |language=en-US}}|{{Cite news |date=2020-12-01 |title=Egypt President Abdul Fattah al-Sisi: Ruler with an iron grip |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-19256730 |access-date=2024-11-22 |work=BBC News |language=en-GB}}|{{Cite news |title=Egypt is again under military rule, but Sisi lacks Nasser's appeal |url=https://www.economist.com/special-report/2021/08/24/egypt-is-again-under-military-rule-but-sisi-lacks-nassers-appeal |access-date=2024-11-25 |url-access=subscription|newspaper=The Economist |issn=0013-0613|archive-url=https://archive.today/20210826144020/https://www.economist.com/special-report/2021/08/24/egypt-is-again-under-military-rule-but-sisi-lacks-nassers-appeal|archive-date=2021-08-26|url-status=live}}|{{Citation |last=Grewal |first=Sharan |title=Egypt: A Coup against Democracy |date=2023-07-25 |work=Soldiers of Democracy? |pages=136–176 |url=https://academic.oup.com/book/46755/chapter-abstract/414394851?redirectedFrom=fulltext |access-date=2024-11-25 |publisher=Oxford University PressOxford |doi=10.1093/oso/9780192873910.003.0007 |isbn=978-0-19-287391-0|url-access=subscription }}|{{Cite web |date=2024-03-15 |title=EU Deal with Egypt Rewards Authoritarianism, Betrays 'EU Values' {{!}} Human Rights Watch |url=https://www.hrw.org/news/2024/03/15/eu-deal-egypt-rewards-authoritarianism-betrays-eu-values |access-date=2024-12-14 |language=en}}}}</ref> ეგვიპტე რე [[წუმოძინელი ქიანა]] აფრიკაშ მაჟირა უკაბეტაში ეკონომიკათ. [[არხო ბჟაეიოლი|არხო ბჟაეიოლს]], [[ოორუე აფრიკა]]ს დო მუსლიმანურ ოქიანუს რეგიონულ პოლიტიკურ ნძალათ იკოროცხუ, თაშნეშე მოსოფელიშ ოშქაშე ჟისახენწჷფოთ. [[ისლამი]] რე [[სახენწჷფო რელიგია|ოფიციალური რელიგია]], [[არაბული ნინა|არაბული]] — ოფიციალური ნინა. ეგვიპტე რე გეჸვენჯი ერეფოშქაშე დო რეგიონალური ორგანიზაციეფიშ დჷმარსხუაფალი მაკათური: [[გოერო]], [[უგინობირაფუობაშ ყარაფი]], [[არაბული ქიანეფიშ ლიგა]], [[აფრიკაშ რსხუ]], [[ისლამური წოროხანდაშ ორგანიზაცია]], [[მოსოფელიშ ახალნორდული ფორუმი]] დო [[BRICS]]-იშ მაკათური.<ref name="CoARE">{{cite web |title=Constitution of The Arab Republic of Egypt 2014 |url=http://www.sis.gov.eg/Newvr/Dustor-en001.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150718052913/http://www.sis.gov.eg/Newvr/Dustor-en001.pdf |archive-date=18 July 2015 |access-date=13 April 2017 |website=sis.gov.eg}}</ref><ref>{{Cite journal |title=Lessons from/for BRICSAM about south–north Relations at the Start of the 21st Century: Economic Size Trumps All Else? |journal=International Studies Review |volume=9}}</ref><ref name="IMFOCT2024">{{cite web |title=Report for Selected Countries and Subjects |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/October/weo-report?c=469,&s=NGDP_R,NGDP_RPCH,NGDP,NGDPD,PPPGDP,NGDP_D,NGDPRPC,NGDPRPPPPC,NGDPPC,NGDPDPC,PPPPC,PPPSH,PPPEX,NID_NGDP,NGSD_NGDP,PCPI,PCPIPCH,PCPIE,PCPIEPCH,TM_RPCH,TMG_RPCH,TX_RPCH,TXG_RPCH,LUR,LP,GGR,GGR_NGDP,GGX,GGX_NGDP,GGXCNL,GGXCNL_NGDP,GGSB,GGSB_NPGDP,GGXONLB,GGXONLB_NGDP,GGXWDN,GGXWDN_NGDP,GGXWDG,GGXWDG_NGDP,NGDP_FY,BCA,BCA_NGDPD,&sy=2023&ey=2024&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |website=IMF |access-date=24 October 2024 |language=en}}</ref> == ჯოხოდვალა == * '''ოფიციალურო''': ეგვიპტეშ არაბული რესპუბლიკა. * '''არაბულო''': Al-Jumhuriyat Misr al-Arabiyah. * '''ეტიმოლოგია''': [[ფარაონი|ფარაონეფიშ]] ფარანიშ მახორობა მუნეფიშ ქიანას „კემეს“ უძახჷნა, ნამუთ „უჩადიხას“ შანენს. Aigyptos ანუ „ეგვიპტე“ ჯვეში [[ბერძენეფი|ბერძენეფქ]] გიორთვეს. ოეგებიეთ თენა მეღებული რე Hikuptah-შ დამახინჯებით, ნამუთ შანენს „უჟინაშ ღორონთიშ პტაშ შურიშ ოხვამეს“. ამდღანერი არაბულნინამი მახორობა მუნეფიშ ქიანას უძახჷნა „მისრს“. თაურეშერე ჯვეშქორთული „მისრეთი“. * '''ქიანაშ კოდი''': EG. == გეოგრაფია == [[ფაილი:Egypt Topography.png|thumb|left|210px|ეგვიპტეშ გეოგრაფიულ რუკა]] ქიანა იდვალუაფუ ჟირ კონტინენტის — აფრიკას (ოორუე-ბჟაეიოლ რეგიონი) დო აზიას (ობჟათე-ბჟადალ რეგიონი). ობჟათეშე ომძღჷ სუდანი (თანჯაშ სიგინძა რე 1273 კმ), ბჟადალშე — [[ლიბია]] (1150კმ), ბჟაეიოლშე — [[ისრაელი]] (255კმ) დო პალესტინა (11კმ). ბჟაეილშე ომძღჷ [[დინცხფერი ზუღა]], ოორუეშე — [[სქირონაშქა ზუღა]]. ქიანაშ ტერიტორიაშ დოხოლაფირო 96% ტიოზი (უდაბნო) რე. ეგვიპტეს არძაშე უგჷნძაში ხურგი უღჷ [[სუდანი|სუდანწკჷმა]] — 1273 კილომეტრი, არძაშე უკუნტაში [[ისრაელი|ისრაელწკჷმა]] — 266 კმ. ეგვიპტეს ფართო გიშაულარი უღუ მუჭოთ [[სქირონაშქა ზუღა]]შა, თეშ [[ჭითა ზუღა|ჭითა ზუღაშა]]. ქიანაშ აფრიკულ დო აზიურ რეგიონეფს ართიანშე გჷშართუნს [[სუეციშ სვირი]], ნამუშ სიგჷნძა რე 160 კილომეტრი ([[პორტ-საიდი|პორტ-საიდიშე]] [[სუეცი|სუეციშა]]). სვირი ართიანს მეთმურსხუანს სქირონაშქა დო ჭითა ზუღეფს. სვირქ გინწყჷ [[1869]] წანას. [[1956]] წანას მოხვადჷ სვირიშ ნაციონალიზაციაქ. * '''ფართობი''': 1.001 ვითოში კვ.კმ. * '''ორთა''': ''გეოგრაფიული რაიონეფი'' - [[ნილოსი]]შ ლეხერი, კატარაშ ქვაბული, ბჟადალ ტიოზი, ბჟაეიოლ უდაბნო. ''უმაღალაში კინწი'' - ჯებელ კატერინა 2.638 მ.; ''უდიდაში წყარმალუ (კმ) '' – [[ნილოსი]] 1.550 (გვალე 6.671); ''უდიდაში ტობა (კვ.კმ) '' - ნასერი 5.500 (ხელოვნურ); ''უდიდაში კოკი'' - ჯაზირათ შადვანი; ''კლიმატი'' - სქირონაშქაზუღური, სქირე. * '''ორთაშობური რესურსეფი''': ნაფთობი, ორთაშობური აირი, რკინაშ მადანი, ფოსფატეფი, მანგანუმი, კირქუა, თაბაშირი, ტალკი, აზბესტი, ტყვია, თუთია. == სახენწჷფო == * '''სახენწჷფო სისტემა''': დემოკრატიული რესპუბლიკა. * '''სახენწჷფოშ მადუდე''': [[პრეზიდენტი]]. * '''კანონმადვალუ ორგანო''': ჟირპალატამი [[პარლამენტი]] (454+264 მაკათური). * '''ადმინისტრაციული რთუალა''': ქიანაშ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ართურეფი რე 28 პროვინცია (Muhafazah). == დემოგრაფია == ეგვიპტე რე არძაშე უმოსი დოხორინელი ქიანა რე შქაგურ ბჟაეიოლს დო მასუმა არზაშე უმოსი დოხორინელი [[აფრიკა|აფრიკაშ]] კონტინენტის, 77 მილიონი მახორუთ ([[2009]] წანაშ [[პირელი]]შ მუნაჩემეფით). ეკონია 40 წანაშ მალობას იგინაფუაფუდუ მახორობაშ მალას რდუალა მედიცინაშ წოხლე მიწოკინათ დო ოფუტეშ მეურნობაშ წარმოებელურობაშ გოვითარაფაშ გეშა. მუ ბორჯისჷთ [[ნაპოლეონ ბონაპარტი|ნაპოლოენქ]] გეჭოფუ ქიანა, თიშ მახორობა რდჷ ხვალე 3 მილიონი. მახორობაშ 90% ართგურენს [[ისლამი|ისლამს]] დო დჷნოსქილედი ნორთიშ უმენტაშობა [[ქირსიანობა|ქირსიანი]] რე. * '''მახორობა''': 77,4 მლნ (2003), თინეფს შქას [[ეგვიპტარეფი|ეგვიპტარი არაბეფი]] 99,1%, ნუბიარეფი 0,9%. ქიანაშ მახორობაშ ძინაშ ტემპეფი ძალამი მაღალი რე (ირი 7 თუთას 1 მლნ). მახორობაშ მეჭედალა 1 კვ.კმ-ს 74 კოჩის აკმადგინანს. * '''ნინეფი''': [[არაბული ნინა|არაბული]]. ინგლისური დო ფრანგული იგურაფუაფუ. * '''რელიგია''': [[ისლამი|მუსლიმეფი]] 90%, [[ქირსიანობა|ქირსიანეფი]] მეხოლაფირო 10%. * '''ნოღეფი (ვთშ.) ''': [[კაირო]] (7.938; აგლომ. 15.892), [[ალექსანდრია]] (3.891; აგლომ. 4.443), ალ-ჯიზა (გიზა, 2.598), შუბრა ალ-ჰაიმა (870; აგლომ. 1.070), [[პორტ-საიდი]] (549), ას-სუვეისი (სუეცი, 4.880). == ეკონომიკა == * '''ერუანული პროდუქტი''': ''მოცულობა'' - 72 მლრდ $ (42-ა აბანი); ''1 შურ მახორუშე'' - 1.200 $; ''სტრუქტურა (%)'' - ოფუტეშ მეურნობა 16, ხერეჭუა 34, ნინალა 50. * '''ექსპორტი''': ნაფთობი, ბამბე, ოფეიქარე ნაწარმი, ხილი. * '''ბიუჯეტი''': 21,500 მლნ $. * '''ვალუტა''': [[ეგვიპტური ფუნტი]] (EGP). === ტურიზმი === [[ფაილი:Egypt.Giza.Sphinx.02.jpg|200px|thumb|დიდი სფინქსი]] ეიოშანალი რე თინა, ნამდა ეგვიპტე ხვალე ართი მუსლიმური ქიანა რე, ნამუთ აქტიურო რე ჩართული ტურისტულ სფეროს. თეს დიდი გოლინა უღუ ქიანაშ ეკონომიკას, ღალაშ უმეტაში ნორთი თე სფეროშე მოურს. [[კაირო]] ეგვიპტეშ [[ნანანოღა]] ართ–ართი უსკვამაში რე რე ნთელ მოსოფელს. წჷმარინუანს არაბული ოქიანუშ კულტურულ და კომერციულ ცენტრის. ართ–ართი უშხუაში ნოღა რე [[აფრიკა]]ს დო ხოლო ბჟაეიოლს. თენა ეგაფილი რე [[ნილოსი]]შ წყარპიჯის, წჷმორინაფილი რე მაღალი ნოდგჷმეფით, თაქ რე უჯგუში სასუმაროეფი, მაღაზიეფი, რესტორანეფი. კაიროშ ალმახანურ ცენტრო იკოროცხუ ალ-ტაჰრირიშ მოედანი, თაქ რე არძა თარი ოთარობე დო ვასათარობო ორგანიზაციაშ შტაბბინა. ეიოშანალი რე [[არაბული სახენწჷფოეფიშ ლიგა]]. ტურისტეფიშ გურიშ გოჩამაშ ობიექტი რე [[კაიროშ ერუანული მუზეუმი]], სოდე ჯვეშ ევიპტეშ ფარაონეფიშ, ბერძნულ-რომაულ პერიოდიშ ოგანძე რე თხილერი. 155 ვითოშ ექსპონატის შქას რე ფარაონ [[ტუტანხამონი]]შ აკარდამაშ განძი. ეგვიპტეშ ცივილიზაციაქ დიჭყჷ ჯვეშ წანაშ ეჭარუაშ [[V]] ანთასწანურას დო ითუ ახალ წანაშ ეჭარუაშ [[332]] წანას. თენა ალექსანდრე დიდ მაკედონარქ ეჭოფუ (თეშე უმოს ფირჩას თუდო ). ჯვ. წ. III ანთასწანურას ფარაონ [[ნარმენი|ნარმენქ]] აკაშქუ ჟიდონი დო თუდონი ომეფეფი. ეგვიპტე ირთუ 3 პერიოდო: 1. ჯვეში ომაფე - ჯვ. წ. 3 000 წ. - [[ნანანოღა]] [[მემფისი]]. 2. შქა ომაფე - ჯვ. წ. 2 000 წ. - [[ნანანოღა]] [[თებე]]. 3. ახალი ომაფე - ჯვ. წ. XVII-XIV აა. - [[ნანანოღა]] [[თებე]]. ეიოშანალი რე ეგვიპტური პირამიდეფი, ნამუეფით ჯვეშ ომაფეს ეიგაფუდუ დო თინეფი ამდღანერ დღაშა რენა მიკოსქილადირი. მაართა [[პირამიდა]] რდჷ [[ჯოსერი]], ნამუთ [[ფარაონი ჯოსერი|ფარაონ ჯოსერიშ]] საპატიცემოთ, გინოჩამუშ ყუნათ, ქურუმქ [[იმჰოტეპი|იმჰოტეპქ]] ეიოგჷ. თიშ სიმაღალა 60 მ. ქირსეშ დაბადებაშა 5 000 წანას [[სქირონაშქა ზუღა]]შე, [[პალესტა|პალესტინაშე]] დო [[ნუბია|ნუბიაშე]] გეგნიხორეს ურცხო ტომეფქ დო დიხორეს [[ნილოსი|ნილოსიშ]] წყარპიჯის, ემაღალაფირ აბანს. ინეფქ ეიონწყუეს დორშვილი ქოხეფი დო თინეფქ გინირთეს მაართა ეგვიპტარეფო. მირჩქვანეს ორინჯეფი, მოჸუნდეს მუნაწიი, მეჸუნდეს მეორინჯობას დო ოფუტეშ მეურნობას. გორჩქინდჷ ჟირ ომაფექ - ჟიდონქ დო თუდონქ. === ჯვეში ეგვიპტე === ჯვეში ეგვიპტე რდჷ ქიანა [[აფრიკა|აფრიკაშ]] ოორუე-ბჟაეიოლ ნორთის, ნამუქჷთ ჯვ. წ. 525 წანას რინა მეჭყვიდჷ. ჯვეშ ეგვიპტეშ ისტორია ირთუ დინასტიაშახ (სოდგარენ [[ჯვ. წ. 3000]] წანა) დო უკულიან პერიოდეფო (გვალო რდჷ 30 დინასტია<ref>კჷნე ართი საგვარეულოშ მაფეეფი, ნამუეფჷთ მენწყილო ოთირუდეს ართიანს ხვისტას, მოჯგირეობაშ დო მონძეობაშ ოსხირით</ref>). თე პერიოდეფი იგინძორებუ [[ჯვ. წ. III ვითოშწანა|ჯვ. წ. III]] - [[ჯვ. წ. I ვითოშწანა|ჯვ. წ. I]] ვითოშწანეფს. პერიოდეფი მუშ განშე თაშ ირთუ: ორდოიანი ომაფე (I-II დინასტია); ჯვეში ომაფე (III - VI დინასტია); მაართა გინმაულარი პერიოდი (VII-X დინასტია); შქა ომაფე(XI-XII დინასტია); მაჟია გინმაულარი პერიოდი (XIII-XVII დინასტია); ახალი ომაფე (XVIII-XX დინასტია); გვიანი პერიოდი (XXI-XXVI დინასტია); ასურელეფიშ ნჯღვერობუა ([[ჯვ. წ. 664|ჯვ. წ.-შა 664]]-[[ჯვ. წ. 656|656]]); სპარსალეფიშ ნჯღვერობუა (XXVII დინასტია), [[ჯვ. წ. 525|ჩქ. წ.-შა 525]]-[[ჯვ. წ. 404|ჩქ. წ.-შა 404]]); სპარსალეფის მაჟია ნჯღვერობუა (XXVIII-XXX დინასტია, [[ჯვ. წ. 343|ჩქ. წ.-შა 343]]-[[ჯვ. წ. 332|ჩქ. წ.-შა 332]]); მაკედონარეფის ნჯღვერობუა ([[ჯვ. წ. 332|ჩქ. წ.-შა 332]]-[[ჯვ. წ. 305|ჩქ. წ.-შა 305]]); პტოლემეეფიშ ნჯღვერობუა ([[ჯვ. წ. 305|ჩქ. წ.-შა 305]]-[[ჯვ. წ. 30|ჩქ. წ.-შა 30]]). === ალმახანური ეგვიპტე === [[1922]] წანაშე ეგვიპტე ზოხორინელი სახენწჷფო რე, 50-იან წანეფს რესპუბლიკათ გინირთჷ [[გამალ აბდელ ნასერიშ]] დუდალათ. ხოლო ულირს თინა აწარმენდჷ ლჷმას [[ისრაელი|ისრაელწკჷმა]], მარა [[1977]] წანას [[ანვარ სადათი]]შ პრეზიდენტობაშ ბორჯის გაფორმუ თიწკჷმა ომშვიდობე აპიჯაფა. თექ გჷმიჭანუ ეგვიპტეშ გჷშარიცხუა არაბულ სახენწჷფოეფიშ ლიგა. [[1981]] წანას ექსტრემისტ-ისლამისტეფქ დოჸვილეს სადათი, თიშ აბანი დეკინჷ ჰოსნი მუბარაქიქ, ნამუთ უმოს ზომიერ ღოზის მეჸუნდუ. [[1987]] წანას ეკანწყუ ურთიართალეფი არაბულ ქიანეფწკჷმა. [[1991]] წანას მონაწილენდჷ [[სპარსეთიშ ჸუჯი]]შ ლჷმას [[ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფი|ააშ-იშ]] განშე. ეგვიპტე ლაჸაფენს თარ როლს ხოლო ბჟაეიიოლიშ ომშვიდობე მოწესრიგებაშ პროცესის. == ეგვიპტეშ ტერიტორიული მონწყილობა == ეგვიპტე ტერიტორიულო ირთუ 29 [[ეგვიპტეშ ოგუბერნატორე|ოგუბერნატორეეფო]]. ოგუბერნატორე ხოლო ირთუ [[მარკაზი|მარკაზეფო]] (რაიონეფო). რაიონეფიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს ოფოტუეფიშ სუბექტეფი. არძა ოგუბერნატორეს უღუ მუში ადმინისტრაციული ცენტრი, ფშხირას თე ცენტრეფიშ ჯოხოეფი კინ ოგუბერნატორეეფს ხოლო ჯოხონა. [[2008]] წანაშ პირელს, [[კაირო (მუჰაფაზა)|კაირო]]ს დო [[გიზა (მუჰაფაზა)|გიზა]]ს გაგშერთჷ 4 ტერიტორიაქ დო დირსხუ ახალ ოგუბერნატორეეფქ: [[6 გჷმათუთა (მუჰაფაზა)|6 ემათუთა]], [[ჰელუანი (მუჰაფაზა)|ჰელუანი]], [[კაირო (მუჰაფაზა)|კაირო]] დდო [[გიზა (მუჰაფაზა)|გიზა]]. {| style="background:transparent; font-size:95%;" cellspacing="0" cellpadding="0" |- valign="top" | {| class="wikitable" border="1" |- ! ოგუბერნატორეეფი !! ნანანოღა !! აკანი</tr> | [[ალექსანდრია (მუჰაფაზა)|ალექსანდრია]] || [[ალექსანდრია (ეგვიპტე)|ალექსანდრია]] || ოორუე</tr> | [[ასუანი (მუჰაფაზა)|ასუანი]] || [[ასუანი]] || ობჟათე</tr> | [[ასიუტი (მუჰაფაზა)|ასიუტი]] || [[ასიუტი]] || ცენტრალური</tr> | [[ბეჰეირა (მუჰაფაზა)|ბეჰეირა]] || [[დამანჰური]] || ბჟადიიოლ</tr> | [[ბანი-სუაფი (მუჰაფაზა)|ბანი-სუაფი]] || [[ბანი-სუაფი]] || ცენტრალური</tr> | [[კაირო (მუჰაფაზა)|კაირო]] || [[კაირო]] ||ოორუე</tr> | [[დაკაჰლია (მუჰაფაზა)|დაკაჰლია]] || [[ელ-მანსურა]] || ოორუე</tr> | [[დუმიატი (მუჰაფაზა)|დუმიატი]] || [[დუმიატი]] || ოორუე</tr> | [[ელ-ფაიუმი (მუჰაფაზა)|ელ-ფაიუმი]] || [[ფაიუმი]] || ოორუე</tr> | [[გარბია (მუჰაფაზა)|გარბია]] || [[ტანტა]] || ოორუე</tr> | [[გიზა (მუჰაფაზა)|გიზა]] || [[გიზა]] || ოორუე</tr> | [[ჰელუანი (მუჰაფაზა)|ჰელუანი]] || [[ჰელუანი]] || ოორუე</tr> | [[ისმაილია (მუჰაფაზა)|ისმაილია]] || [[ისმაილია]] || ბჟაეიიოლ</tr> | [[ქაფრ-ელ-შაიხი (მუჰაფაზა)|ქაფრ-ლ-შაიხი]]|| [[ქაფრ-ელ-შაიხი]] || ოორუე</tr> |} | {| class="wikitable" border="1" |- ! ოგუბერნატორე !! ნანანოღა !! აკანი</tr> | [[მატრუჰი (მუჰაფაზა)|მატრუჰი]] || [[მარსა-მატრუჰი]] || ბჟადიოლ</tr> | [[ელ-მინია (მუჰაფაზა)|ელ-მინია]] || [[ელ-მინია]] || ცენტრალურ</tr> | [[მონუფია (მუჰაფაზა)|მონუფია]] || [[შიბინ-ელ-ქუმი]] || ოორუე</tr> | [[ახალი ველი (მუჰაფაზა)|ახალი ველი]] || [[ელ-ხარგა]] || ობჟათე</tr> | [[ჩრდილოეთ სინაი (მუჰაფაზა)|ჩრდილოეთ სინაი]] || [[ელ-არიში]] || ბჟაეიოლი</tr> | [[პორტ-საიდი (მუჰაფაზა)|პორტ-საიდი]] || [[პორტ-საიდი]] || ოორუე</tr> | [[კალიუბია (მუჰაფაზა)|კალიუბია]] || [[ბანჰა]] || ოორუე</tr> | [[კენა (მუჰაფაზა)|კენა]] || [[კენა]] || ცენტრალური</tr> | [[ჭითა ზუღაა (მუჰაფაზა)|ჭითა ზუღა]] || [[ჰურგადა]] || ობჟათე-ბჟაეიოლი</tr> | [[შარკია (მუჰაფაზა)|შარკია]] || [[ელ-ზაკაზიკი]] || ოორუე</tr> | [[სუჰაგი (მუჰაფაზა)|სუჰაგი]] || [[სუჰაგი]] || ცენტრალური</tr> | [[ობჟათე სინაი (მუჰაფაზა)|ობჟათე სინაი]] || [[ელ-ტური]] || ბჟაეიოლი</tr> | [[სუეცი (მუჰაფაზა)|სუეცი]] || [[სუეცი]] || ბჟაეიიოლი</tr> | [[6 გჷმათუთა (მუჰაფაზა)|6 გჷმათუთა]] || [[6 გჷმათუთა (ნოღა)|6 გჷმათუთა]] || ოორუე</tr> |} |style="padding-top:8px;"| |} == მონძალა == * '''[[კაირო]]''' - ერუანული მუზეუმი ტუტანხამონიშ აკარდამაშ ძვირფასეულობათ, ეგვიპტური მუზეუმი, ისლამური კაირო; * '''[[ლუქსორი]]''' - ლუქსორიშ დო კარნაკაშ ოხვამეეფი, მაფეფიშ მინდორი; * '''[[ელ-გიზა]]''' - პირამიდეფი დო დიდი სფინქსი; * '''[[ასუანი]]''' - აბუ-სიმბალიშ ოხვამე; * '''[[სინაი]]''' - ჭითა ზუღაშ ქორალური ბაღეფი. == ჩინებული ეგვიპტარეფი == * '''[[პოლიტიკოსეფი]]''' – გამალ აბდელ ნასერი, ანვარ სადათი; * '''[[დიპლომატეფი]]''' – ბუტროს გალი; * '''[[მაჭარუეფი]]''' – ნაგიბ მაჰფუზი; * '''[[მსახიობეფი]]''' – ომარ შარიფი, სუად ჰუსნი; * '''[[ბიზნესმენი]]''' – მოჰამედ ალ-ფაიედი. == რესურსეფი ინტერნეტის == ;თარობა * [http://www.egypt.gov.eg/english/ Egypt's Government Services Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060320212726/http://www.egypt.gov.eg/english/ |date=2006-03-20 }} არაბული, ინგლისური * [http://www.eip.gov.eg/ Egypt Information Portal] არაბული, ინგლისური * [http://www.idsc.gov.eg/ Egypt Information and Decision Support Center] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720133416/http://www.idsc.gov.eg/ |date=2011-07-20 }} არაბული, ინგლისური * [http://www.sis.gov.eg/ Egypt State Information Services] არაბული, ინგლისური, ფრანგული * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-e/egypt.html Chief of State and Cabinet Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121119025919/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-e/egypt.html |date=2012-11-19 }} * [http://www.egypt.travel/ Egyptian Tourist Authority] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120503222352/http://www.egypt.travel/ |date=2012-05-03 }} ;ზოგადი * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/world/middle_east/country_profiles/737642.stm Country Profile] [[BBC News]]-შე ;შხვა * Leonard William King, ''History of Egypt'', [[Chaldea]], [[Syria]], [[Babylonia]], and [[Assyria]] in the Light of Recent Discovery'', [http://www.gutenberg.org/etext/17321 Project Gutenberg]. * [http://www.ibtada.com/ibtada.php?cur_page=main&sub=submain&mainpage=ajaib_ghar&page=qadeem_mesar&pgno=1 Egyptian History (urdu)] * [http://fax.libs.uga.edu/DS49xB8x1920/ By Nile and Tigris] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081121055457/http://fax.libs.uga.edu/DS49xB8x1920/1f |date=2008-11-21 }}, a narrative of journeys in Egypt and Mesopotamia on behalf of the British museum between the years 1886 and 1913, by Sir [[E. A. Wallis Budge]], 1920 ''(a searchable facsimile at the University of Georgia Libraries; [[DjVu]] &[http://fax.libs.uga.edu/DS49xB8x1920/1f/ layered PDF] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081121055457/http://fax.libs.uga.edu/DS49xB8x1920/1f/ |date=2008-11-21 }} format)'' * [http://arthistory.about.com/od/from_exhibitions/ig/Napoleon-on-the-Nile/Joseph--1874.htm Napoleon on the Nile: Soldiers, Artists, and the Rediscovery of Egypt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080602082144/http://arthistory.about.com/od/from_exhibitions/ig/Napoleon-on-the-Nile/Joseph--1874.htm |date=2008-06-02 }}. == სქოლიო == <references/> [[კატეგორია:ეგვიპტე| ]] [[კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:ხოლო ბჟაეიოლიშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:არაბულნინამი ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] 5uu6esig0dsu57zk5axww0tb41h8rk2 0 4963 253075 208332 2026-09-16T04:45:35Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253075 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:The little Palace, Exposition Universal, 1900, Paris, France.jpg|მინიატიურა|მარჯვნივ|240px|პეტი პალე 1900 წანას.]] [[File:Petit-Palais-facade.jpg|200პქ|მინი|მარჯვნივ|პეტი პალე]] '''პეტი პალე''' ({{lang-fr|Petit Palais}}; მორჩილი დოხორე) — [[პარიზი|პარიზის]], მა-8 ოლქის დვალირი მუზეუმი. დოკიდილქ იჸუ 1900 წანას უნივერსალურ გჷმოფინუაშო არქიტექტირ [[შარლ-ლუი ჟირო]]შ გეგმაშ მეჯინათ. 1902 წანაშე თიქ გინირთჷ "პარიზიშ ნოღაშ ხელუანობაშ დარბაზო." თაქ იჩუალუაფუ ხელუანობაშ მინუშეფიშ კოლექციეფი დო თაშნეშე კუნტახანური გჷმოფინუეფი. 2001-2005 წანეფს თინა კილერი რდჷ გოახალაფაშ სამუშეფიშ გეშა. მუქ ხეახალშო გინწყჷ 2005 წანაშ [[10 ქირსეთუთა]]ს. == რესურსეფი ინტერნეტის == *[http://www.paris.fr/portail/Culture/Portal.lut?page_id=6228 პეტი პალე პარიზიშ მერიაშ საიტის] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100323075337/http://www.paris.fr/portail/Culture/portal.lut?page_id=6228 |date=2010-03-23 }} *[http://www.floreensonpalais.net www.floreensonpalais.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081119142224/http://www.floreensonpalais.net/ |date=2008-11-19 }} *[http://petitpalais.paris.fr/en Official Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120210075942/http://www.petitpalais.paris.fr/en |date=2012-02-10 }} *[http://paris1900.lartnouveau.com/paris08/le_petit_palais.htm The Petit Palais] current photographs and of the years 1900 [[კატეგორია:პარიზი]] [[კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საფრანგეთის]] [[კატეგორია:საფრანგეთიშ მუზეუმეფი]] 14n5swgll30wa1ahzbmt4e7wbivmah0 0 8712 253078 209264 2026-09-16T08:47:18Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253078 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Chinua Achebe - Buffalo 25Sep2008 crop.jpg|thumb|ჩინუა აჩებე (2008)]] '''ალბერტ ჩინუალუმოგუ აჩებე''' (დ. [[16 ქირსეთუთა]], [[1930]], [[ოგიდი]], [[ანამბრა]], [[ნიგერია]] – ღ. [[21 მელახი]], [[2013]], [[ბოსთონი]], [[ააშ]]) — შინელი [[აფრიკალეფი|აფრიკალი]] [[ჭარუ]], [[ნოველისტი]], [[პოეტი]] დო კრიტიკოსი. დებადუ [[ნიგერია]]შ [[ნოღა]] [[ოგიდი]]ს. ჩინუა აჩებე ერუანობათ [[იბოეფი|იბო]] რე. == ნაჭარეფი == * ''[[Things Fall Apart]]'', 1958 * ''No Longer at Ease'', 1960 * ''The Sacrificial Egg and Other Stories'', 1962 * ''Arrow of God'', 1964 * ''A Man of the People'', 1966 * ''Chike and the River'', 1966 * ''Beware, Soul-Brother, and Other Poems'', 1971 * ''How the Leopard Got His Claws'', 1972 * ''Girls at War'', 1973 * ''Christmas at Biafra, and Other Poems'', 1973 * ''Morning Yet on Creation Day'', 1975 * ''The Flute'', 1975 * ''The Drum'', 1978 * ''Don't Let Him Die: An Anthology of Memorial Poems for Christofer Okigbo'', 1978 * ''Aka Weta: An Anthology of Igbo Poetry'', 1982 * ''The Trouble With Nigeria'', 1984 * ''African Short Stories'', 1984 * ''Anthills of the Savannah'', 1988 * ''Hopes and Impediments'', 1988 * ''Home & Exile'', 2000 * ''Education of a British protected Child'', 2009 == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.guardian.co.uk/g2/story/0,,2122507,00.html A long way from home] Interview in ''The Guardian'', 10 July 2007 * [http://mediamogul.seas.upenn.edu/pennsound/groups/XCP/XCP_64_Achebe_2005.mp3 Achebe reading his poetry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130927101443/http://mediamogul.seas.upenn.edu/pennsound/groups/XCP/XCP_64_Achebe_2005.mp3 |date=2013-09-27 }} * [http://www.palfest.org/Patrons/chinua_achebe.html Chinua Achebe addresses the 2008 Palestine Festival of Literature] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111007043528/http://www.palfest.org/Patrons/chinua_achebe.html |date=2011-10-07 }} * [http://www.wsu.edu:8080/~brians/anglophone/achebe.html Chinua Achebe Study guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081106122905/http://www.wsu.edu:8080/~brians/anglophone/achebe.html |date=2008-11-06 }} * [http://nrs.harvard.edu/urn-3:FHCL.Hough:hou00116 Guide to Chinua Achebe papers] at [http://hcl.harvard.edu/libraries/houghton/ Houghton Library] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111121125844/http://hcl.harvard.edu/libraries/houghton/ |date=2011-11-21 }}, Harvard University {{მერკე-ბიოგრაფია}} {{DEFAULTSORT:აჩებე, ჩინუა}} [[კატეგორია:ნიგერიალეფი]] [[კატეგორია:იბოეფი]] [[კატეგორია:ნიგერიალი ჭარუეფი]] [[კატეგორია:იბო ჭარუეფი]] [[კატეგორია:იბო პოეტეფი]] [[კატეგორია:ნიგერიალი პოეტეფი]] [[კატეგორია:დუნაბადი 1930]] [[კატეგორია:ნაღურა 2013]] sepv414fc71cu3xd83kp1d8jrqad3bj 0 11707 253069 99521 2026-09-15T23:32:19Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253069 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტობა |ჯოხო = ვიედმა |ოდაბადური ჯოხო = Viedma |სურათი = Lago Viedma NASA 1994.jpg |სურათიშ სიგანა = |სურათიშ მუკნაჭარა= გინაჯინუ კოსმოსშე, 1994 წანაშ გჷმათუთა |lat_dir = S|lat_deg = 49|lat_min = 35|lat_sec = |lon_dir = W|lon_deg =72 |lon_min =30 |lon_sec = |CoordRegion = type:waterbody_region:AR |CoordScale = |ორენი = [[სანტა-კრუსიშ პროვინცია (არგენტინა)|სანტა-კრუსიშ პროვინცია]] ([[არგენტინა]])<br /> [[მაგალიანესი დო ჩილეშ ანტარქტიკა (რეგიონი)|მაგალიანესიშ რეგიონი]] ([[ჩილე]]) |სიმაღალა ზუღაშ დონეშე = 254 |სიგჷრძა = 80 |სიგანა = 15 |ფართობი = 1100 |მოცულობა = |წყარპიჯიშ ღოზიშ სიგჷრძა = |მაქსიმალური სიტომბა = |ოშქაშე სიტომბა = |ჯიმუამობა = |კარაკანობა = |აუზიშ ფართობი = |ინმალი წყარმალუ = |გჷშმალი წყარმალუ = [[რიო-სანტა-კრუსი]] |პოზრუკა = |პოზრუკაშ სიგანა = |სქოლიო = |ვიკიოწკარუე = }} '''ვიედმა''' ({{lang-es|Viedma}}) — [[ტობა]] [[არგენტინა|არგენტინაშ]] დო [[ჩილე]]შ თანჯას. იდვალუაფუ [[პატაგონია|პატაგონიაშ]] [[ანდეფი]]შ ბჟაეიოლ კართეშ ჯინჯის, ზურაშ დონეშე 254 მეტრაშ სიმაღალას. ფართობი 1100 კმ². იდვალუაფუ ჯიშთური ბოლო აუზის, ნამუთ ბჟაეიოლშე გეხვილირი რე [[მორენა|მორენათ]]. ბჟადალი წყარპიჯი ქირქე რე დო ტყალამი. ბჟაეიოლი წყარპიჯი გოქუნილი რე სტეპიშ ჩანარეფით. წყარმალუ [[რიო-სანტა-კრუსი]]თ აკათუ [[ლაგო-არხენტინო]]შ ტობას. გოვითარაფილი რე ტურიზმი. ==ქოძირით თაშნეშე== * [[არგენტინაშ ტობეფიშ ერკებული]] ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.argentour.com/mapas/santacruzmap.html სანტა-კრუსიშ პროვინციაშ დეტალური რუკა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100126032207/http://www.argentour.com/mapas/santacruzmap.html |date=2010-01-26 }} [[კატეგორია:არგენტინაშ ტობეფი]] [[კატეგორია:ჩილეშ ტობეფი]] gqv8lagoi1jrj9ytldmo9qbbwip5xcz 0 12458 253070 251028 2026-09-16T01:49:45Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253070 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა თხილერი ტერიტორია | ჯოხო = ლაგუნა-ბლანკაშ ერუანული პარკი | ოდაბადური ჯოხო = Parque Nacional Laguna Blanca | IUCN-ის კატეგორია = II | map_width = | locator_x = | locator_y = | სურათი = Cygnus melanocorypha EN.jpg | ორენი = [[ნეუკენაშ პროვინცია]], {{შილა|არგენტინა}} | უხოლაში ნოღა = | კოორდინატეფი = {{coord|39|02|57|S|70|20|10|W|}} | ფართობი = 112,5 კმ² | დირსხუ = 1940 | სუმარეფიშ მუდანობა = | სუმარეფიშ წანა = | მადუდე ორგანო = [[არგენტინაშ ერუანული პარკეფიშ ადმინისტრაცია]] }} '''ლაგუნა-ბლანკაშ ერუანული პარკი''' ({{lang-es|''Parque Nacional Laguna Blanca''}}) — [[ერუანული პარკი]] [[არგენტინა]]ს, [[ნეუკენაშ პროვინცია]]ს, ნოღა საპალაშ მუკი-მუკის. პარკი მიშეკათუანს ლაგუნას დო დორსხუაფილი რე [[1940]] წანას თაქ გოფაჩილი უჩაკჷსერამი [[ოლორი|ოლორეფიშ]] თხილუაშ ღანკით. ფართობი 112,5 კმ². პარკის წყარიშ მაფურინჯეფიშ ვანაფერი გვარობეფი რე წჷმორინაფილი. მუშ გოხოლუას იდვალუაფუ [[სალამანკაშ ფოქვა]], ადამიერეფიშ გეხორინეფიშ უჯვეშაში კერა, სოდეთ შელებუანი რე [[პატაგონია|პატაგონიაშ]] რეგიონშო დჷმახასიათაფალი კჷრდეშ ნახანტეფიშ მინუშეფიშ ძირაფა. თაშნეშე მეგორაფილი რე [[მაპუჩე|მაპუჩეშ კათაშ]] დო შხვა პრეისტორიულ არტეფაქტეფშა. ==ქოძირით თაშნეშე== *[[არგენტინაშ ერუანული პარკეფიშ ერკებული]] ==რესურსეფი ინტერნეტის== * {{es}} [http://www.parquesnacionales.gov.ar/03_ap/17_lblanca_PN/17_lblanca_PN.htm არგენტინაშ ერუანული პარკეფიშ ადმინისტრაცია] * {{es}} [http://www.argentour.com/mapas/neuquenmap.html ნეუკენაშ პროვინციაშ დეტალური რუკა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110515001405/http://www.argentour.com/mapas/neuquenmap.html |date=2011-05-15 }} * {{en}} [http://www.unep-wcmc.org/wdpa/sitedetails.cfm?siteid=19&level=nat Fiche du parc sur le site UNEP-WCMC]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929224318/http://www.unep-wcmc.org/wdpa/sitedetails.cfm?siteid=19&level=nat |date=2007-09-29 }} {{არგენტინაშ ერუანული პარკეფი}} [[კატეგორია:არგენტინაშ ერუანული პარკეფი]] hm07a6g5vxvs95crb0a42tsl3plnn69 0 12469 253072 207752 2026-09-16T02:15:37Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253072 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა თხილერი ტერიტორია | ჯოხო = ლოს-არაიანესიშ ერუანული პარკი | ოდაბადური ჯოხო = Parque Nacional Los Arrayanes | IUCN-ის კატეგორია = II | map_width = 144 | locator_x = 170 | locator_y = 60 | სურათი = Parque Nacional Los Arrayanes.jpg | ორენი = [[ნეუკენაშ პროვინცია]], {{შილა|არგენტინა}} | უხოლაში ნოღა = | კოორდინატეფი = {{coord|45|50|00|S|71|37|00|W|}} | ფართობი = 17, 53 კმ² | დირსხუ = 1971 | სუმარეფიშ მუდანობა = | სუმარეფიშ წანა = | მადუდე ორგანო = [[არგენტინაშ ერუანული პარკეფიშ ადმინისტრაცია]] }} '''ლოს-არაიანესიშ ერუანული პარკი''' ({{lang-es|''Parque Nacional Los Arrayanes''}}) — [[ერუანული პარკი]] [[არგენტინა]]ს, [[ნეუკენაშ პროვინცია]]ს, ნოღა ვილა-ლა-ანგოსტურაშე 3 კილომეტრის. იდვალუაფუ [[ნაუელუაპიშ ტობა]]შა მიშაჭკირილ [[ჩქონი|ჩქონს]]. ფართობი 17,53 კმ². პარკიქ დირსხუ 1971 წანას, უკვე რინელ [[ნაუელ-უაპიშ ერუანული პარკი|ნაუელ-უაპიშ ნაციონალურ პარკის]], უვანაფერაში ჯალეფიშ (arrayán) თხილუაშ ღანკით. გოფაჩილი რე ჩანარეფიშ ანდა გვარობა. პარკი ტურისტეფშო რღია რე. ==ქოძირით თაშნეშე== *[[არგენტინაშ ერუანული პარკეფიშ ერკებული]] [[ფაილი:Luma apiculata-Arrayán (flor).JPG|მინი|left|250პქ]] ==რესურსეფი ინტერნეტის== * {{es}} [http://www.argentour.com/mapas/neuquenmap.html ნეუკენაშ პროვინციაშ დეტალური რუკა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110515001405/http://www.argentour.com/mapas/neuquenmap.html |date=2011-05-15 }} * {{en}} [http://www.unep-wcmc.org/wdpa/sitedetails.cfm?siteid=22&level=nat Fiche du parc sur le site UNEP-WCMC]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{არგენტინაშ ერუანული პარკეფი}} [[კატეგორია:არგენტინაშ ერუანული პარკეფი]] j9bsgxikwh1o7cu2lsop7pgtmqvfl75 0 18457 253073 251315 2026-09-16T02:23:34Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253073 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დოხორინი |სტატუსი = ნოღა |მარგალური/ქორთული ჯოხო = ლუნდი |ოდაბადური ჯოხო ={{lang-sv|Lund}} |ქიანა = შვედეთი |დუდალაშ თუდო = |პანორამა = |პანორამაშ სიგანა =300 |მუკნაჭარა = |შილა = |შილმუკნაჭ = |გერბი =Lund vapen.svg |გერბმუკნაჭ = |გერბიშ სიგანა = |შილაშ სიგანა = |ჩარჩო = |ქიანაშ რუკა2 = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 = 200 |მუკნაჭარა2= |lat_dir = N |lat_deg = 55|lat_min = 42|lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 13|lon_min = 12|lon_sec = |CoordAddon = type:city(138423)_region:SE |CoordScale = 50000 |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა =200 |ქიანაშ რუკა= |რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ რუკა= |რაიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ ტიპი = შვედეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა{{!}}ლენი |რეგიონი = სკონეშ პროვინცია |რეგიონი ცხირს = |დინოხოლენი დორთუალა = |რაიონიშ ტიპი =კომუნა |რაიონი = ლუნდი (კომუნა){{!}}ლუნდი |მადუდეშ ტიპი = |მადუდე = |დორსხუაფაშ თარიღი = X ოშწანურა |მაართა შინუა = |წოხოლენი ჯოხოეფი = |სტატუსი-შე = |ფართობი = 25,75 |სიმაღალაშ ტიპი= |დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა= |კლიმატი= |ოფიციალური ნინა= |მახორობა = 82 800 |ეჭარუაშ წანა = 2010 |მეჭედალა = 3 215 |აგლომერაცია = |ერუანული აკოდგინალუა = |ორწუმობური აკოდგინალუა = |ეთნოქორონიმი = |ბორჯიშ ორტყაფუ = +01:00 |DST = რე |ოტელეფონე კოდი = |ოფოსტე ინდექსი = 22xxx |ოავტომობილე კოდი= |საიტი = www.lund.se/ |კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Lund |add1n= |add1= }} '''ლუნდი''' ({{lang-sv|Lund}}) — ნოღა ობჟათე [[შვედეთი|შვედეთის]], [[სკონეშ პროვინცია]]ს, ლუნდიშ მუნიციპალიტეტიშ ცენტრი. [[2010]] წანაშ მუნაჩემეფით ნოღაშ [[მახორობა]] 82 800 ადამიერი რე, ედომუშამო მუნიციპალიტეტის - 110 824 ადამიერი.<ref name=scb>{{cite web |url=http://www.scb.se/Statistik/MI/MI0810/2010A01/Tatorternami0810tab1_4.xls |title=Tätorternas landareal, folkmängd och invånare per km² 2005 och 2010 |date=14 December 2011 |publisher=[[Statistics Sweden]] |language=Swedish |archiveurl=http://www.webcitation.org/64arqC15e |archivedate=10 January 2012 |deadurl=no |accessdate=10 January 2012}}</ref> მერჩქინელი რე, ნამჷ-და ნოღაქ [[990]] წანას დირსხუ, მუშამსჷთ სკონე [[დანია]]ს ორხველუდჷ. ძალამ მალას ნოღაქ [[ბალტიაშ ზუღა|ბალტიაშ ზუღაშ]] რეგიონიშ თარ ქირსიანულ ცენტრო გჷნირთჷ, თიმ ბორჯის, მუჟანსჷთ ქირსიანულ მისიეფშო თე არეალი დიო ხოლო ხურგათ სქიდუდჷ. [[1103]] წანაშო ნოღა საარქიეპისკოპოსო ცენტრი რდჷ. ცენტრალურ ნორთის რე ლუნდიშ კათედრალი, ნამუთ [[1090]]-[[1145]] წანეფს რე დოდგჷმილი. [[ფაილი:Lund domkyrkan2007.jpg|thumb|left|150px|[[ლუნდიშ საკათედრო ოხიდა]]]] [[1666]] წანას დირსხუ [[ლუნდიშ უნივერსიტეტი]]ქ, ალმახანაშო [[სკანდინავია|სკანდინავიაშ]] ართ-ართი უდიდაში ოგონათუე-ომენცარე ინსტიტუცია რე.<ref name="solander">[http://www.solander.lu.se/LU.html Lund University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161114160755/http://www.solander.lu.se/LU.html |date=2016-11-14 }}, ''The Solander Program'' Website</ref><ref name="oeacademy">[http://www.oeacademy.org/content/blogcategory/4/11/lang,en/ Universities in the Øresund Region] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080421120818/http://www.oeacademy.org/content/blogcategory/4/11/lang,en/ |date=2008-04-21 }}, ''Øresund Entrepreneurship Academy'' Website</ref><ref name="LU">[http://www.lu.se/o.o.i.s/452 Welcome to Lund University]</ref> ==გალერეა== <gallery> File:Lund skyline februari 2005.jpg|ჰორიზონტი File:Lunds universitet.jpg|ლუნდიშ უნივერსიტეტიშ თარი დგჷმილი File:Universitetsbiblioteket 080508.jpg|უნივერსიტეტიშ ბიბლიოთეკა File:Liberiet, 2004c.jpg|ლიბერიეტი File:Grand Hotel, Lund.jpg|სასუმარო File:Katedralskolan lund.JPG|საკათედრო სკოლა File:Wickmanska gården, Lund.jpg|Wickmanska gården File:Botaniska trädgården, Lund.jpg|ბოტანიკური ბაღი </gallery> == დოჯიმალაფირი ნოღეფი == * {{flagicon|დანია}} [[ვიბორგი]] ([[დანია]]) * {{flagicon|ნორვეგია}} [[ჰამარი]] ([[ნორვეგია]]) * {{flagicon|ფინეთი}} [[პორვოო]] ([[ფინეთი]]) * {{flagicon|ისლანდია}} [[დალვიკი]] ([[ისლანდია]]) * {{flagicon|საფრანგეთი}} [[ნევერი]] ([[საფრანგეთი]]) * {{flagicon|ნიკარაგუა}} [[ლეონი (ნიკარაგუა)|ლეონი]] ([[ნიკარაგუა]]) * {{flagicon|გერმანია}} [[გრეიფსვალდი]] ([[გერმანია]]) * {{flagicon|პოლონეთი}} [[ზაბჟე]] ([[პოლონეთი]]) ==თაშნეშე ქოძირით== * [[შვედეთიშ ნოღეფიშ ერკებული]] ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.lund.se/ ოფიციალური საიტი] * [http://www.visitlund.se/ ტურისტული ინფორმაცია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150518085450/http://www.visitlund.se/ |date=2015-05-18 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:შვედეთიშ ნოღეფი]] atr2lkpkn089k46gvzcwmj9kbfkaoox 0 19635 253074 207935 2026-09-16T02:59:59Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253074 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:ATP-3D-vdW.png|thumb|[[ადენოზინტრიფოსფორმჟავა]]შ სტრუქტურა, ართ-ართი თარი ნიბთიერება ენერგიაშ სინთეზის]] '''მეტაბოლიზმი''' ({{lang-el|μεταβολή}} — „გინოქიმინუა, გინორთინა“) — ქიმიური რექციეფი, ნამუთ მოხვადუ თელი სქილედეფიშ ორგანიზმის. ათე პროცესი ორგანიზმეფს საშუალებას არზენს მირდან დო გემიარანინ, მუნეფიშ სტრუქტურა დიჩუან დო გეკადგინუან, დო გამა მეჩანი აკანიშ ჟიმოქიმინჯალეფს. რჩქვანელობურო მეტაბოლიზმი ირთუ ჟირ ბუნათ: [[კატაბოლიზმი|კატაბოლიზმო]] დო [[ანაბოლიზმი|ანაბოლიზმო]]. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.chemport.ru/data/chemipedia/article_2505.html ნიბთიერებეფიშ თირუა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307062619/http://chemport.ru/data/chemipedia/article_2505.html |date=2016-03-07 }} {{ru icon}} * [http://www2.ufp.pt/~pedros/bq/integration.htm მეტაბოლიზმი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060218034732/http://www2.ufp.pt/~pedros/bq/integration.htm |date=2006-02-18 }} {{en}} * [http://www.slic2.wsu.edu:82/hurlbert/micro101/pages/Chap7.html მიკრობული მეტაბოლიზმი] {{en}} [[კატეგორია:ქიმიური რეაქციეფი]] j1u1j0b6s3zhsr66euhxdmztd68akod 0 22522 253066 175447 2026-09-15T22:34:37Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253066 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ადმინისტრაციული ართური |ოდაბადური ჯოხო = {{lang-en|Dungarpur}} |მარგალური ჯოხო = დუნგარპურიშ ოლქი |პანორამა = |შილა = |ქიანა = ინდოეთი |ჰიმნი = |სტატუსი =[[ინდოეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა|ოლქი]] |მიშმურს = [[რაჯასტანი]]შ შტატშა |ფორჷნს = |ნანანოღა= [[დუნგარპური]] |შხუ ნოღა = |შხუ ნოღეფი= |თარიღი = |მადუდე = |მადუდე 2 = |ედპ = |ედპ წანა= |ედპ აბანი = |ედპ აშმ = |ნინა = |ნინეფი = |მახორობა =1 107 643 |ეჭარუაშ წანა =2001 |აბანი მახორობათ = |ერუანული აკოდგინალუა = |მეჭედალა =294 |კონფესია = |ფართობი =3770 |აბანი ფართობით = |ფართობიშ პროცენტი = |მაქსიმალური სიმაღალა = |ოშქაშე სიმაღალა = |მინიმალური სიმაღალა = |განედი = |გრძედი = |რუკა= Dungarpur in Rajasthan (India).svg |ბორჯიშ ორტყაფუ= +5:30 |აბრევიატურა = |ISO = |FIPS= |ოტელეფონე კოდი = |ოფოსტე ინდექსეფი = |ინტერნეტ-დომენი = |ოავტომობილე ონომერე შანეფი = |საიტი =https://www.dungarpur.nic.in |კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Dungarpur District |პარამეტრი1 = |მიკოღანკუა = }} '''დუნგარპური''' ({{lang-en|Dungarpur}}) — [[ინდოეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა|ოლქი]] [[ინდოეთი]]შ შტატი [[რაჯასტანი|რაჯასტანს]]. ოლქი იდვალუაფუ შტატიშ ობჟათეშე. დირსხუ 1948 წანას. დორთილი რე 3 გიმენბუნათ. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე — ნოღა [[დუნგარპური]]. [[2001]] წანაშ ედომუშამინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, აკმადგინანდჷ 1 107 643 კოჩის. ძინათებული მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ დონე აკმადგინანდჷ 48,60%-ის, ნამუთ ოშქაშეინდურ დონეშე ძალამ გიმე რე (59,5 %). == რესურსეფი ინეტრნეტის == * {{official|www.dungarpur.nic.in}} * [http://www.investrajasthan.com/maps/dungarpur.htm Dungarpur District map (Invest Rajasthan)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050204234336/http://www.investrajasthan.com/maps/dungarpur.htm |date=2005-02-04 }} {{რაჯასტანიშ ოლქეფი}} {{მერკე-ინდოეთი}} [[კატეგორია:რაჯასტანიშ ოლქეფი]] [[კატეგორია:ინდოეთიშ ოლქეფი]] o9yidu163ee46hnyfujbjl2u8ar92qh 0 34302 253080 212420 2026-09-16T09:25:26Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253080 wikitext text/x-wiki [[File:John Keats by William Hilton.jpg|მინი|ჯონ კიტსი]] '''ჯონ კიტსი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] John Keats; დ. [[31 გჷმათუთა]], [[1795]], [[ლონდონი]], [[ინგლისი]] — ღ. [[23 ფურთუთა]], [[1821]], [[რომი]]) — [[ინგლისარეფი|ინგლისარი]] რომანტიკოსი [[პოეტი]]. ==რესურსეფი ინტერნეტის== {{commons category|John Keats}} {{wikiquote}} * [http://www.bl.uk/people/john-keats John Keats] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210624055338/https://www.bl.uk/people/john-keats |date=2021-06-24 }} on the British Library's Discovering Literature website * [https://www.poetryfoundation.org/poets/john-keats John Keats] at the Poetry Foundation * [https://web.archive.org/web/20140403135411/http://www.poets.org/poet.php/prmPID/66 Biography of Keats at poets.org] * {{Gutenberg author |id=Keats,+John |name=John Keats}} * [https://library.harvard.edu/collections/harvard-keats-collection The Harvard Keats Collection] at the Houghton Library, Harvard University * [https://www.cityoflondon.gov.uk/keats Keats House, Hampstead: official website] * [https://ksh.roma.it/ The Keats-Shelley House museum in Rome] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210503165950/https://ksh.roma.it/ |date=2021-05-03 }} * [http://www.nationalarchives.gov.uk/nra/searches/subjectView.asp?ID=P15963 Keats, John (1795–1821) Poet] at the National Register of Archives * [https://johnkeats.uvic.ca/index.html Mapping Keats's Progress: A Critical Chronology] [[კატეგორია:ინგლისარეფი]] [[კატეგორია:ინგლისარი პოეტეფი]] [[კატეგორია:დუნაბადი 1795]] [[კატეგორია:ნაღურა 1821]] {{მერკე}} n61zxaoysjfuggn84plc67jxnaceehf 0 34539 253071 160792 2026-09-16T02:13:21Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253071 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მენცარი | ჯოხო = ლოიდ სტაუელ შეპლი | ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Lloyd Stowell Shapley | ფოტო =Shapley, Lloyd (1980).jpg | სიგანა =250პქ | მუკნაჭარა = ლოიდ შეპლი 1980 წანას | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|2|6|1923}} | დაბადებაშ აბანი = [[კემბრიჯი (მასაჩუსეტსი)|კემბრიჯი]], [[მასაჩუსეტსი]], [[ააშ]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2016|3|12|1923|6|2}} | ღურაშ აბანი = [[ტუსონი (არიზონა)|ტუსონი]], [[არიზონა]], ააშ | მენოღალობა = {{შილა|ააშ}} | ომენცარე სფერო = [[მათემატიკა]]<br>[[ეკონომიკა]] | მუშობაშ აბანი = [[კალიფორნიაშ უნივერსიტეტი (ლოს-ანჯელესი)]]<br>[[RAND Corporation]]<br>[[ფრინსთონიშ უნივერსიტეტი]] | ალმა-მატერი = [[ფრინსთონიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ჰარვარდიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხემანჯღვერი = [[ალბერტ უილიამ ტაკერი]] | ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = | ჩინებული რე მუჭოთ = | ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ნობელიშ პრემია]] ეკონომიკას (2012)<br>[[File:Bronze Star medal.jpg|10px]] [[ბრონზეშ მურიცხიშ მენდალი]] (1944)<br> [[Golden Goose Award]] (2013)<br>[[ფონ ნეიმანიშ თეორიტიკული პრემია]] (1981) | ხეშმოჭარუა = | სიგანა = | საიტი = }} '''ლოიდ სტაუელ შეპლი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Lloyd Stowell Shapley; დ. [[2 მანგი]], [[1923]], [[კემბრიჯი (მასაჩუსეტსი)|კემბრიჯი]], [[მასაჩუსეტსი]], [[ააშ]] — ღ. [[12 მელახი]], [[2016]], [[ტუსონი (არიზონა)|ტუსონი]], [[არიზონა]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[მათემატიკა|მათემატიკოსი]] დო [[ეკონომიკა|ეკონომისტი]], [[ნობელიშ პრემია]]შ ლაურეატი ეკონომიკაშ დარგის [[2012]] წანას ([[ელვინ როთი]]წკჷმა ართო). შეპლი უმოსო ხანდენდჷ [[მათემატიკური ეკონომიკა|მათემატიკურ ეკონომიკას]]. რდჷ [[ლაჸაფეფიშ თეორია]]შ გოვითარაფაშ ართ-ართ თარი კონტრიბუტორი. შინელი რე [[შეპლიშ ვექტორი]]თ, [[სტოქასტიკური ლაჸაფეფი]]თ, [[ბონდარევა-შეპლიშ თეორია]]თ, შეპლი-შუბიკიშ ინდექსით, [[გეილი-შეპლიშ ალგორითმი]]თ, სნოუ-შეპლიშ თეორიათ, [[შეპლი-ფოლკმენიშ ლემა]]თ დო შხვა თეორიეფით. ==ბიოგრაფია== ლოიდ შაპლიქ დებადჷ 1923 წანაშ 2 მანგის, [[მასაჩუსეტსი]]შ ნოღა კემბრიჯის, ამერიკალი [[ასტრონომია|ასტრონომეფიშ]] [[ჰარლოუ შეპლი]]შ დო მართა ბეც-შეპლიშ ფანიას. ლოიდ შეპლი გურაფულენდჷ ფილიპს ექსტერიშ აკადემიას დო უკულ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის. ჸათე ბორჯის ჯარშა ხოლო ქუდუძახეს დო მსახურენდჷ ამერიკაშ არმიას, [[ჩინეთი]]შ ნოღა [[ჩენდუ]]ს. ჸათაქ [[სსრრ]]შ კოდეფიშ ტახუაშ გეშა გინოჩეს ბრონზეშ მურიცხიშ მენდალი. [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ უკულ გურაფა კინ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის გაგინძორჷ. ჰარვარდის მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი [[მათემატიკა]]ს 1948 წანას. ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის გურაფაშ თებაშ უკულ, შეპლი მუშენდჷ RAND-იშ კორპორაციას. ართ წანაშ უკულ შეპლიქ გურაფა ფრინსთონიშ უნივერსიტეტის გაგინძორჷ, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1953 წანას [[ალბერტ უილიამ ტაკერი]]შ ხემანჯღვერობათ. დისერტაციაშ თხილუაშ უკულ მალას შეპლიქ კინ RAND-იშ კორპორაციაშა დირთჷ დო მუშენდჷ თექ 1954-1981 წანეფს. 1950 წანას შეპლიქ კოლეგეფწკჷმა ართო გიმიგონჷ [[ლაჸაფი]] ''So Long Sucker'', ნამუთ ეკონომიკურ-სტრატეგიული ლაჸაფი რე. 1981 წანაშე ღურაშახ, შეპლი რდჷ კალიფორნიაშ უნივერსიტეტიშ (ლოს-ანჯელესი) პროფესორი დო პროფესორი ემერიტუსი. შინელი ეკონომისტი [[რობერტ აუმანი]]შ აზრით შეპლი რდჷ ლაჸაფეფიშ თეორიაშ უდიდაშ თეორიტიკოსი. შეპლი რდჷ ხელუანობეფიშ დო მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ, ამერიკაშ ეკონომიკურ ასოციაციაშ დო ამერიკაშ მათემატიკაშ ასოციაციაშ მაკათური. ართ-ართ თარი ჯილდო ნამუთ შეპლიქ მიპალუ რდჷ [[ნობელიშ პრემია]] [[ეკონომიკა]]შ დარგის, 2012 წანას. ღურჷ 2016 წანაშ 12 მელახის, 92 წანერქ, [[არიზონა]]შ ნოღა ტუსონს. ==რესურსეფი ინტერნეტის== <!--* [http://www.econ.ucla.edu/shapley/ Home Page] * {{MathGenealogy}}--> * [https://web.archive.org/web/20061001143028/http://www.ma.huji.ac.il/~mseyal/shapley4to95.pdf The Shapley Value] * [https://web.archive.org/web/20121203072321/http://www.informs.org/Recognize-Excellence/Award-Recipients/Lloyd-S.-Shapley Citation of von Neumann Theory Prize on L.S.Shapley's work]: "Lloyd Shapley has dominated game theory for the thirty-seven years since von Neumann and Morgenstern published their path-breaking book, ''The Theory of Games and Economic Behavior''." * [https://www.informs.org/About-INFORMS/History-and-Traditions/Biographical-Profiles/Wolfe-Philip Albert Tucker's comment on L.S.Shapley's work]. In 1995, Albert W. Tucker mentioned in his passing that Shapley was second only to Von Neumann as the most important researcher in theory of games so far. Philip Wolfe Interview by Irv Lustig, May 4, 2001. Video by Irv Lustig, Short Hills, NJ. * [https://web.archive.org/web/20110719104159/http://ratio.huji.ac.il/dp/dp428.pdf Robert Aumann's Nobel lecture], also see here [http://www.huji.ac.il/dovrut/nobel_lecture.doc] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220618034015/https://www.huji.ac.il/dovrut/nobel_lecture.doc |date=2022-06-18 }}. * [http://newsroom.ucla.edu/releases/ucla-mourns-the-passing-of-nobel-laureate-lloyd-shapley-92 UCLA - In Memoriam] * [https://www.informs.org/content/view/full/271822 Biography of Lloyd S. Shapley] from the Institute for Operations Research and the Management Sciences [[კატეგორია:ამერიკალეფი]] [[კატეგორია:ამერიკალი მათემატიკოსეფი]] [[კატეგორია:ამერიკალი ეკონომისტეფი]] [[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]] [[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკაშ დარგის]] [[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]] [[კატეგორია:დუნაბადი 1923]] [[კატეგორია:ნაღურა 2016]] b6bvm7xhe3tqh0zk6ib3damhxwgnsh1 0 37617 253065 174264 2026-09-15T17:59:35Z ~2026-49975-02 23496 /* */ 253065 wikitext text/x-wiki '''ანჟელიკა, ანგელოზების მარკიზა''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Angélique, Marquise des Anges) — ანჟელიკაშ ფილმეფიშ სერიაშ მაართა ფილმი, ნამუქჷთ გიშართჷ 1964 წანას. ფილმი გერსხილი რე [[ან გოლონი|ან]] დო [[სერჟ გოლონი|სერჟ გოლონეფიშ]] [[ანჟელიკა, ანგელოზეფიშ მარკიზა (წინგი)|რომანს]]. ფილმი [[XVII ოშწანურა]]შ ბორჯიშ საფრანგეთის, ანჟელიკაშ დო ჟოფრეი დე პეირაკიშ ჸოროფაშ ისტორია რე. ფილმის უღუდჷ დიდი პოპულარობა კონტინენტურ ევროპას. უკულიან წანეფს ფილმის შხვა სერიეფქ ხოლო მაჸუნუ. ფილმე რდჷ საფრანგეთიშ, გერმანიაშ დო იტალიაშ ართოიანი პროექტი. თარ როლეფს ლაჸაფენა [[მიშელ მერსიე]] (მუჭოთ ანჟელიკა) დო [[რობერ ოსეინი]] (ჟოფრეი). ფილმიშ რეჟისორი რე [[ბერნარ ბორდერი]]. ფილმი გინოღალირი რე რომიშ [[ჩინეჩიტა]]შ დო პარიზიშ [[ბიანკურიშ სტუდია|ბიანკურიშ]] სტუდიეფს. ==როლეფს== * [[რობერ ოსეინი]] - ჟოფრეი დე პეირაკი * [[მიშელ მერსიე]] - ანჟელიკა * [[ჟან როშფორი]] - ფრანსუა დეგრე * [[კლოდ ჟირო]] - ფილიპ დე პლესი-ბელერი * [[ჯულიანო ჯემა]] - ნიკოლა მერლო * [[ჟაკ ტოჟა]] - მაფა ლუი XIV * [[ჟაკ კასტელო]] - ტულუზაშ არქიეპისკოპოსი * [[შარლ რენე]] - კონან ბეშე * [[ბერნარ ვორინჟე]] - ბერნარ დ'ანდიჟოსი * რობერტ პორტი - მონსინიორი, მაფაშ ჯიმა * მადლენ ლებო - მადმუაზელი * ფრანსუა მესტრი - პრინცი დე კონდე * ფილიპ ლემერი - მარკიზი დე ვარდი * რობერტ ჰოფმანი - შევალიე დე ლორენი * როზალბა ნერი - ლა პოლაკი ==ფინანსური მუშნალი== საფრანგეთიშ გიმიჩინჷ ფილმიშ 2,958,684 ბილეთიქ. გერმანიას გიმოჩამილი ბილეთეფიშ მუდანობათ ფილმი რდჷ მაჟირა აბანს 1964 წანას. გერმანიას გიმიჩინჷ 5.5 მილიონი ბილეთიქ. იტალიას ფილმი რდჷ მახუთა აბანს დო გიმიჩინჷ 5.442 მლნ. ბილეთიქ. [[სსრრ]]-ს ფილმის უღუდჷ დიდი პოპულარობა დო გიმიჩინჷ 44.1 მლნ. ბილეთიქ (1969 წ.). ფილმის უღუდჷ პოპულარობა პოლონეთის ხოლო, სოდეთ გიმიჩინჷ მილიონობათ ბილეთიქ. მოსოფელიშ მასშტაბით გიმოჩამილი რდჷ 60,212,625 ბილეთი. ==რესურსეფი ინტერნეტის== * {{IMDb title|0057846}} [[კატეგორია:ფრანგული ფილმეფი]] [[კატეგორია:გერმანული ფილმეფი]] [[კატეგორია:იტალიური ფილმეფი]] 1m82zstiwckuifej345zedh0n4xjux7 253095 253065 2026-09-16T10:25:39Z Njilo 1885 253095 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა კინოფილმი | ჯოხო = ანჟელიკა, ანგელოზეფიშ მარკიზა | სურათი = | ტიტრი = | ჟანრი = | დისტრიბუტორი = | კინოსტუდია =Compagnie Industrielle et Commerciale Cinématographique <br> Franco London Films <br> [[Gloria Film]] | სცენარიშ ავტორი = კლოდ ბრიულე<br>ბერნარ ბორდერი<br>ფრანსის კონი | ისტორია = | ნახანდი = | ტექსტის კითხულენს = | დუმადგჷმალი რეჟისორი = | მონტაჟი = | როლეფს =[[რობერ ოსეინი]]<br>[[მიშელ მერსიე]]<br>[[ჟან როშფორი]]<br>[[კლოდ ჟირო]] | ოპერატორი = ანრი პერსენი | რეჟისორი =[[ბერნარ ბორდერი]] | ხანტუ = | კომპოზიტორი = მიშელ მანი | მუსიკა = | ბირაშ ტექსტიშ ავტორი = | ხონარიშ ოპერატორი = | პროდიუსერი =ფრანსის კონი<br>რაიმონ ბორდერი | გჷშულაშ თარიღი ={{დიჭყი თარიღი|1964|12|8}} | ხანგჷნძარალა = 106 წთ. | ქიანა = {{შილა|საფრანგეთი}}<br>{{შილა|იტალია}}<br>{{შილა|გერმანია}} | ნინა = [[ფრანგული ნინა]] | ბიუჯეტი = | მუშნალი = | წოხოლენი = | გეჸვენჯი = | ვებხასჷლა = | MPAA = | amg_id = | imdb_id =0057846 | geocinema_id = }} '''ანჟელიკა, ანგელოზეფიშ მარკიზა''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Angélique, Marquise des Anges) — ანჟელიკაშ ფილმეფიშ სერიაშ მაართა ფილმი, ნამუქჷთ გიშართჷ 1964 წანას. ფილმი გერსხილი რე [[ან გოლონი|ან]] დო [[სერჟ გოლონი|სერჟ გოლონეფიშ]] [[ანჟელიკა, ანგელოზეფიშ მარკიზა (წინგი)|რომანს]]. ფილმი [[XVII ოშწანურა]]შ ბორჯიშ საფრანგეთის, ანჟელიკაშ დო ჟოფრეი დე პეირაკიშ ჸოროფაშ ისტორია რე. ფილმის უღუდჷ დიდი პოპულარობა კონტინენტურ ევროპას. უკულიან წანეფს ფილმის შხვა სერიეფქ ხოლო მაჸუნუ. ფილმე რდჷ საფრანგეთიშ, გერმანიაშ დო იტალიაშ ართოიანი პროექტი. თარ როლეფს ლაჸაფენა [[მიშელ მერსიე]] (მუჭოთ ანჟელიკა) დო [[რობერ ოსეინი]] (ჟოფრეი). ფილმიშ რეჟისორი რე [[ბერნარ ბორდერი]]. ფილმი გინოღალირი რე რომიშ [[ჩინეჩიტა]]შ დო პარიზიშ [[ბიანკურიშ სტუდია|ბიანკურიშ]] სტუდიეფს. ==როლეფს== * [[რობერ ოსეინი]] - ჟოფრეი დე პეირაკი * [[მიშელ მერსიე]] - ანჟელიკა * [[ჟან როშფორი]] - ფრანსუა დეგრე * [[კლოდ ჟირო]] - ფილიპ დე პლესი-ბელერი * [[ჯულიანო ჯემა]] - ნიკოლა მერლო * [[ჟაკ ტოჟა]] - მაფა ლუი XIV * [[ჟაკ კასტელო]] - ტულუზაშ არქიეპისკოპოსი * [[შარლ რენე]] - კონან ბეშე * [[ბერნარ ვორინჟე]] - ბერნარ დ'ანდიჟოსი * რობერტ პორტი - მონსინიორი, მაფაშ ჯიმა * მადლენ ლებო - მადმუაზელი * ფრანსუა მესტრი - პრინცი დე კონდე * ფილიპ ლემერი - მარკიზი დე ვარდი * რობერტ ჰოფმანი - შევალიე დე ლორენი * როზალბა ნერი - ლა პოლაკი ==ფინანსური მუშნალი== საფრანგეთიშ გიმიჩინჷ ფილმიშ 2,958,684 ბილეთიქ. გერმანიას გიმოჩამილი ბილეთეფიშ მუდანობათ ფილმი რდჷ მაჟირა აბანს 1964 წანას. გერმანიას გიმიჩინჷ 5.5 მილიონი ბილეთიქ. იტალიას ფილმი რდჷ მახუთა აბანს დო გიმიჩინჷ 5.442 მლნ. ბილეთიქ. [[სსრრ]]-ს ფილმის უღუდჷ დიდი პოპულარობა დო გიმიჩინჷ 44.1 მლნ. ბილეთიქ (1969 წ.). ფილმის უღუდჷ პოპულარობა პოლონეთის ხოლო, სოდეთ გიმიჩინჷ მილიონობათ ბილეთიქ. მოსოფელიშ მასშტაბით გიმოჩამილი რდჷ 60,212,625 ბილეთი. ==რესურსეფი ინტერნეტის== * {{IMDb title|0057846}} [[კატეგორია:ფრანგული ფილმეფი]] [[კატეგორია:გერმანული ფილმეფი]] [[კატეგორია:იტალიური ფილმეფი]] mmpb5bz1ec4j6oh3gtazjlhwj0ix089 0 37875 253076 178401 2026-09-16T05:09:27Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253076 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მენცარი | ჯოხო = ჟოზეფ-ლუი ლაგრანჟი | ოდაბადური ჯოხო =[[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Joseph-Louis Lagrange | ფოტო =Лагранж.jpg | სიგანა =250პქ | მუკნაჭარა = | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|25|1|1736}} | დაბადებაშ აბანი = [[ტურინი]], [[სარდინიაშ ომაფე]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1813|4|10|1736|1|25}} | ღურაშ აბანი = [[პარიზი]], [[საფრანგეთიშ მაართა იმპერია|საფრანგეთი]] | მენოღალობა = [[File:Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg|23px]] საფრანგეთიშ იმპერია | ომენცარე სფერო = [[მათემატიკა]], [[ასტრონომია]], [[მექანიკა]] | მუშობაშ აბანი = [[პარიზიშ უმაღალაში ნორმალური სკოლა]]<br>[[პოლიტექნიკური სკოლა]] | ალმა-მატერი = [[ტურინიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხემანჯღვერი = [[ლეონარდ ეილერი]]<br>[[ჯოვანი ბატისტა ბეკარია]] | ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = [[ჟან ბატისტ ჟოზეფ ფურიე]]<br>[[ჯოვანი ანტონიო ამედეო პლანა]]<br>[[სიმეონ დენი პუასონი]] | ჩინებული რე = | ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ომაფე ჯარალუაშ მაკათური]] (1806) | ხეშმოჭარუა = Joseph-Louis Lagrange signature.png | სიგანა = | საიტი = }} '''ჟოზეფ-ლუი ლაგრანჟი''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Joseph-Louis Lagrange; დ. [[25 ღურთუთა]], [[1736]], [[ტურინი]], [[სარდინიაშ ომაფე]] — ღ. [[10 პირელი]], [[1813]], [[პარიზი]], [[საფრანგეთიშ მაართა იმპერია|საფრანგეთი]]) — [[ფრანგეფი|ფრანგი]] [[მათემატიკა|მათემატიკოსი]] დო [[ასტრონომია|ასტრონომი]]. ==ბიოგრაფია დო მენცარული რკვიებეფი== ლაგრანჟი გურაფულენდჷ ტურინიშ უნივერსიტეტის. რდჷ ომაფე ოურდუმე აკადემიაშ პროფესორი. 1766 წანას [[ლეონარდ ეილერი]]შ დო [[ჟან ლერონ დ’ალამბერი]]შ რეკომენდაციათ, ლაგრანჟი გეირჩის პრუსიაშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ მათემატიკაშ დეპარტამენტიშ დირექტორო. ჸათე პოზიციას ლაგრანჟიქ იმუშუ 20 წანას. ჸათე პერიოდის ლაგრანჟიქ გჷმაბჟინუ შხვადოშხვა მენცარული ნახანდეფი დო მიპალუ საფრანგეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ ჯილდოეფი. 1788 წანას გჷმობჟინაფილი წინგი "''ანალიტიკური მექანიკა''", XVIII ოშწანურაშ ართ-ართი თარი ფუნდამენტალური ნახანდი რე, კლასიკური მექანიკაშ დარგის. უკულიან წანეფს წინგის მოჩამილ მენცარულ რკვიებეფს, გიარსხუ მათემატიკური ფიზიკაშ გოვითარაფაქ. 1787 წანას, 51 წანერ ლაგრანჟიქ, ოცხოვრებშა დო ომუშებუშა პარიზიშა გინილჷ დო მალას გინირთჷ საფრანგეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათურო. საფრანგეთის ლაგრანჟი მუშენდჷ პარიზიშ უმაღალაში ნორმალური სკოლაშ დო პოლიტექნიკური სკოლაშ პროფესორო. ლაგრანჟიშ მენცარული ინტერესეფიშ სფერო რდჷ: [[მათემატიკური ანალიზი]], [[რიცხუეფიშ თეორია]], კლასიკური დო ცელესტიური მექანიკა. ლაგრანჟი რდჷ [[ვარიაციეფიშ კალკულუსი]]შ ართ-ართი დუმარსხუაფალი. ლაგრანჟიქ გიმიგონჷ დიფერენციალური განტოლებეფიშ გინოჭყვიდუაშ მეთოდი, ნამუეფსჷთ პარამეტრეფიშ ვარიაციეფს უძახჷნა. ლაგრანჟიქ გიმირინუ დიფერენციალური კალკულუსი ალბათობაშ თეორიაშო. ლაგრანჟიქ წჷმარინუ ოთხი-კვადრატიშ თეორემა. ლაგრანჟიშ რკვიებეფქ მიშეღჷ დიდი თია ჯგუფეფიშ თეორიაშ დორსხუაფაშა. ასტრონომიას, ჟოზეფ-ლუი ლაგრანჟიქ გიმირკვიუ დიხაუჩაშ, ბჟაშ დო თუთაშ [[სუმი-რსხულიშ პრობლემა]]. თაშნეშე, გიმირკვიუ პლანეტა [[დია (პლანეტა)|დიაშ]] ალმაშარეეფიშ ჸარაფი. ==ჯილდოეფი== ლაგრანჟი რდჷ პრუსიაშ აკადემიაშ, პარიზიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ, პეტერბურგიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ, შვედეთიშ მენცარობეფიშ ომაფე აკადემიაშ, ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ დო ედინბურგიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური. 1808 წანას ლაგრანჟიქ მიპალუ საპატიო ლეგიონიშ ორდენი, 1813 წანას გოართოიანაფაშ დიდი ჯვარი. ლაგრანჟი რე ართი-ართი 72 მენცარიშე, ნამუშ ჯოხოთ მიკოჭარილი რე [[ეიფელიშ ჸორში]]შ ფასადის. ლაგრანჟიშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართი კრატერი თუთას დო ართი ასტეროიდი. ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [https://www.britannica.com/biography/Joseph-Louis-Lagrange-comte-de-lEmpire ჟოზეფ-ლუი ლაგრანჟი ენციკლოპედია ბრიტანიკას] * {{Gutenberg author | id=Lagrange,+Joseph+Louis}} * [https://mathgenealogy.org/id.php?id=17864 ჟოზეფ-ლუი ლაგრანჟი [[Mathematics Genealogy Project]]-ის] * [https://web.archive.org/web/20060613024154/http://about-physicists.org/lagrange.html კლასიკური მექანიკაშ დუმარსხუაფალეფი: ჟოზეფ-ლუი ლაგრანჟი] * [https://gdz.sub.uni-goettingen.de/id/PPN308899466 გიშნაგორა მენცარული ნახანდეფი (ფრანგულო)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220705061640/https://gdz.sub.uni-goettingen.de/id/PPN308899466 |date=2022-07-05 }} [[კატეგორია:ფრანგეფი]] [[კატეგორია:ფრანგი მათემატიკოსეფი]] [[კატეგორია:ფრანგი ასტრონომეფი]] [[კატეგორია:დუნაბადი 1736]] [[კატეგორია:ნაღურა 1813]] fgq44arvc8nzjgj5av766rkvdse3j9s 0 38924 253079 244919 2026-09-16T08:55:30Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253079 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ნინა | ჯოხო = ძონგხა | მუშითჯოხოდვალა = [[File:Dzongkha-02.svg|56px]] | მუდანობა = 640,000 (2013) | ქიანეფი ={{შილა|ბჰუტანი}}<br />[[სიკიმი]] ({{შილა|ინდოეთი}}) | კლასიფიკაცია =[[ჩინურ-ტიბეტური ნინეფი]] :[[ტიბეტურ-ბირმული ნინეფი]] ::[[ტიბეტურ-კინაური ნინეფი]] :::[[ბოდური ნინეფი]] ::::[[ტიბეტური ნინეფი]] ::::'''ძონგხა''' | ჭარალუა = [[ტიბეტური ჭარალუა|ტიბეტური]] | სტატუსი ={{შილა|ბჰუტანი}} | კოდეფი = ISO1: '''dz'''<br />ISO2: '''dzo'''<br />ISO3: '''dzo''' - ძონგხა '''adp''' – ადაპი | რუკა =Dzongkha native language districts.svg | ზჷმა = 250პქ | ეჭარუა = ბჰუტანიშ ოლქეფი, სოდე ძონგხა მახორობაშ მასქერული ნინა რე | კოდი =dz }} '''ძონგხა''' თაშნეშე '''ძონგკხა''', '''ძონკქა''' ({{lang |dz|རྫོང་ཁ་}}; [[ვაილი]]: ''რძონგ-ქა''), მინშა გჷმირინუაფუ თაშნეშე: ''ნგალოპქა,'' — [[ბჰუტანი]]შ ერუანული ნინა.<ref name=CoBE>{{cite web |url=http://www.constitution.bt/TsaThrim%20Eng%20(A5).pdf |format=PDF |title=Constitution of the Kingdom of Bhutan. Art. 1, § 8 |publisher=Government of Bhutan |date=2008-07-18 |accessdate=2011-01-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120904194200/http://www.constitution.bt/TsaThrim%20Eng%20(A5).pdf |archivedate=2012-09-04 }}</ref> ზიტყვა „ძონგ'ქა“ შანენს [[ნინა (ნინეფიშმენცარალა)|ნინას]] (ქ''ა''), ნამუშა რაგადანა [[ძონგიშ არქიტექტურა|ძონგ'ის]] (''ძონგი''). ძონგი რე ჯიხაზურგა გიშაგორილი არქიტექტურა, ნამუთ ბჰუტანს [[შაბდრუნგი|შაბდრუნგიქ]] [[XVII ოშწანურა]]ს გავითარჷნ. ძონგხაშ ჭარალუაშო გჷმირინუაფუ [[ტიბეტური ჭარალუა]]. == ლიტერატურა == * Mazaudon, Martine & Boyd Michailovsky. 1988. “Lost syllables and tone contour in Dzongkha (Bhutan).” David Bradley, Eugénie J.A. Henderson & Martine Mazaudon (eds.). Prosodic analysis and Asian linguistics: to honour R.K. Sprigg. (Pacific Linguistics, Series C-104). 115-36 * Mazaudon, Martine & Boyd Michailovsky. 1989. “Syllabicity and suprasegmentals: the Dzongkha monosyllabic noun.” D. Bradley et al. (eds.). Prosodic analysis and Asian linguistics: to honour R.K. Sprigg. Canberra. (Pacific Linguistics). 115-36 * Michailovsky, Boyd. 1989. “Notes on Dzongkha orthography.” D. Bradley et al. (eds.). Prosodic analysis and Asian linguistics: to honour R.K. Sprigg. Canberra. (Pacific Linguistics). 297-301 * Tournadre, Nicolas. 1996. “Comparaison des systèmes médiatifs de quatre dialectes tibétains (tibétain central, ladakhi, dzongkha et amdo).” Z. Guentchéva (ed.). L’énonciation médiatisée. Louvain_Paris: Peeters (Bibliothèque de l’Information Grammaticale, 34). 195-214 * Watters, Stephen A. 1996. A preliminary study of prosody in Dzongkha. Arlington: UT at Arlington, Masters Thesis == რესურსეფი ინტერნეტის == *[http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=dzo Ethnologue entry on Dzongkha] *[http://www.dzongkha.gov.bt/online/dictionaries/dz-en-dict/index.html ძონგხა-ინგლისური ლერსიკონი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100822182104/http://www.dzongkha.gov.bt/online/dictionaries/dz-en-dict/index.html |date=2010-08-22 }} *[http://podcast.com/show/6924/ Dzongkha podcast] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110807154426/http://www.podcast.com/show/6924/ |date=2011-08-07 }} *[http://www.eki.ee/wgrs/rom2_dz.htm Dzongkha Romanization for Geographical Names] *[http://www.dzongkha.gov.bt/publications/index.en.html დუდიშული ფრაზეფი დო ლერსიკონეფი] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბჰუტანიშ ნინეფი]] os1ssw8zjdbbrm1x83e72p3kcvrahrl 0 39265 253081 202853 2026-09-16T09:41:50Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253081 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მენცარი | ჯოხო =ჰელენ სოიერ ჰოგი | ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Helen Sawyer Hogg | ფოტო =Dr. Helen Sawyer Hogg, 1969.jpg | სიგანა =250პქ | მუკნაჭარა = | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|1|8|1905}} | დაბადებაშ აბანი = [[ლოუელი (მასაჩუსეტსი)|ლოუელი]], [[მასაჩუსეტსი]], [[ააშ]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1993|1|28|1905|8|1}} | ღურაშ აბანი = [[რიჩმონდ-ჰილი (ონტარიო)|რიჩმონდ-ჰილი]], [[ონტარიო]], [[კანადა]] | მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}<br>{{შილა|კანადა}} | ომენცარე სფერო = [[ასტრონომია]] | მუშობაშ აბანი = [[დევიდ დანლეპიშ ობსერვატორია]]<br>[[ტორონტოშ უნივერსიტეტი]] | ალმა-მატერი = [[მაუნთ-ჰოლიოკიშ კოლეჯი]]<br>[[ჰარვარდიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[რედკლიფიშ კოლეჯი]] | ომენცარე ხემანჯღვერი = | ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = | ჩინებული რე მუჭოთ = | ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ენი ჯამპ კენონიშ პრემია]] (1949)<br>[[რიტენჰაუსიშ მენდალი]] (1967)<br>[[კანადაშ ოშწანიანი მენდალი]] (1967)<br>[[კლუმპკე-რობერტსიშ პრემია]] (1985)<br>[[სენდფორდ ფლემინგიშ მენდალი]] (1985)<br>[[კანადაშ ორდენი]]შ ოფიცერი (1968)<br>[[კანადაშ ორდენი]]შ კომპანიონი (1976) | ხეშმოჭარუა = | სიგანა = | საიტი = }} '''ჰელენ ბეთლზ სოიერ ჰოგი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Helen Battles Sawyer Hogg; დ. [[1 მარაშინათუთა]], [[1905]], [[ლოუელი (მასაჩუსეტსი)|ლოუელი]], [[მასაჩუსეტსი]], [[ააშ]] — ღ. [[28 ღურთუთა]], [[1993]], [[რიჩმონდ-ჰილი (ონტარიო)|რიჩმონდ-ჰილი]], [[ონტარიო]], [[კანადა]]) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] დო [[კანადარეფი|კანადარი]] [[ასტრონომია|ასტრონომი]]. მიშეღჷ დიდი თია [[გლობულური გვართა|გლობულური გვართეფიშ]] დო [[მათირუ მურიცხი|მათირუ მურიცხეფიშ]] რკვიებაშა. დებადჷ მასაჩუსეტსიშ ნოღა ლოუელის. გურაფულენდჷ ქიმიას [[მაუნთ-ჰოლიოკიშ კოლეჯი]]ს. უკულიანი პერიოდის [[ენ სიუიელ იანგი]]შ დო [[ენი ჯამპ კენონი]]შ გოლინათ ასტრონომიათ დეინტერესჷ. მაუნთ-ჰოლიოკიშ კოლეჯიშ უკულ, გურაფა გაგინძორჷ [[ჰარვარდიშ უნივერსიტეტი]]ს, სოდეთ ჰოგი მუშენდჷ გიშარჩქინელი ასტრონომი [[ჰარლოუ შეპლი]]წკჷმა. 1931 წანას თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია [[რედკლიფიშ კოლეჯი]]ს. [[დომინიონიშ ასტროფიზიკური ობსერვატორია]]ს მუშობაშ ბორჯის, ჰოგიქ 72 ინჩიანი რეფლექტორული ტელესკოპით, გიმირკვიუ მათირუ მურიცხეფი, აკადგინჷ თინეფიშ ბარჩხალიშ ციკლიშ კატალოგი. თაშნეშე, ჰოგიქ მიოგორუ 132 მათირუ მურიცხის გლობულური გვართა [[მესიე 2]]-შ დინახალე. 1935 წანას ჰოგიქ ომუშებუშა გინილჷ [[ტორონტოშ უნივერსიტეტი]]შა. უნივერსიტეტიშ [[დევიდ დანლეპიშ ობსერვატორია|ობსერვატორიას]] მუშობაშ ბორჯის, ჰოგიქ აკეთჷ ანთასობათ მათირუ მურიცხიშ იდენტიფიკაცია. 1939 წანას ჰოგიქ გჷმაბჟინუ "''გლობულური გვართეფიშ 1116 მათირუ მურიცხიშ კატალოგი''". მუში ომენცარე კარიერაშ გოძვენას ჰოგიქ აკადგინჷ ჸათეცალი სუმი კატალოგი. თაშნეშე, ჰოგიქ მიშეღჷ კაბეტი კონტრიბუცია [[მეშხურეშ შარა|ჩქინი გალაქტიკაშ]] ხანიშ, ზომაშ დო სტრუქტურაშ რკვიებაშა. ჰელენ სოიერ ჰოგი მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს დო რდჷ შხვადოშხვა პრესტიჟული ჯილდოეფიშ დო პრემიეფიშ ლაურეატი. თიში ჯოხონობაშ რე ართი ასტეროიდი. [[ვატერლოოშ უნივერსიტეტი]]ქ დარსხუ ჰელენ სოიერ ჰოგიშ ჯოხონობაშ სტიპენდია ასტრონომიაშ პროგრამაშ სტუდენტეფიშო. ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [https://web.archive.org/web/20110725021655/http://www1.astro.utoronto.ca/hsh/hshrasc.html U.Toronto biography] * [https://web.archive.org/web/20151127134529/http://messier.seds.org/xtra/Bios/hogg.html Biography] * [http://www.casca.ca/ecass/issues/2004-js/features/hogg/hogg.html Helen Sawyer Hogg Honored] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200529003915/http://www.casca.ca/ecass/issues/2004-js/features/hogg/hogg.html |date=2020-05-29 }} * [https://web.archive.org/web/20110810205122/http://www.staff.science.uu.nl/~gent0113/astrobib/outofoldbooks.htm Out of Old Books: Essays on the History of Astronomy by Helen Sawyer Hogg] <!--- broken * [http://www.rittenhouseastronomicalsociety.org/rasmedalrecipients.htm] --> * [http://www.astrosociety.org/education/resources/womenast_bib02.html#3f Bibliography] from the Astronomical Society of the Pacific *[https://discoverarchives.library.utoronto.ca/index.php/helen-sawyer-hogg-fonds Helen Sawyer Hogg archival papers] held at the [https://utarms.library.utoronto.ca/ University of Toronto Archives and Records Management Services] [[კატეგორია:ამერიკალეფი]] [[კატეგორია:კანადარეფი]] [[კატეგორია:ამერიკალი ასტრონომეფი]] [[კატეგორია:კანადარი ასტრონომეფი]] r40w55hrwe95h9lumqv3m6q5iot3xw6 0 44278 253077 250104 2026-09-16T06:08:32Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253077 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Georgia_single_age_population_pyramid_2020.png|thumb|300px|საქორთუოშ [[მახორობაშ პირამიდა]] 2020 წანაშ მუნაჩემეფით]] '''საქორთუოშ დემოგრაფია''' — ინფორმაცია [[საქორთუო]]შ მახორობაშ გეშა. 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, საქორთუოშ ტერიტორიას (ოკუპირაფილ ტერიტორიეფიშ მოხ) მახორობა 3 713 804 ადამიერს აკმადგინანს. მახორობაშ 57,2% ნოღას ოხორანს.<ref>[http://www.liberali.ge/ge/liberali/news/125151/ ეჭარუაშ წიმიწორე შედეგეფი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260517125838/http://www.liberali.ge/ge/liberali/news/125151/ |date=2026-05-17 }}</ref> საქორთუოშით ზოხორინალაშ მოპალუაშ უკული, 25 წანაშ განწეხანს საქორთუოშ მახორობაქ ართ ნახუთალით მირკჷ, ნამუთ გიმიჭანუ ლჷმეფქ, სოციალურ-ეკონომიკურ კრიზისიქ დო [[ემიგრაცია]]ქ. ძალამ მირკჷ სქუაფაქ, ქიმიძინჷ ღურალაქ დო საბოლათ ქიანაქ მონკა დემოგრაფიულ დგომარობას ქუმოხვადჷ. [[გოერო]]შ გოთოლწონაფათ, 2030 წანაშო საქორთუოშ მახორობა 3,8 მილიონ ოკო ჸოფედჷკონ, მარა 2024 წანაშ ფასებათ საქორთუოშ მახორობა 3,7 მილიონშე მერკე რე. გოეროშ პროგნოზით საქორთუოშ მახორობა 2050 წანაშო 3,4 მილიონ იჸუაფუ, 2100 წანაშო — 2,4 მილიონი. {{მერკე}} ==ლიტერატურა== *''თოფჩიშვილი რ''. „საქართველოს ეთნოგრაფია/ეთნოლოგია“ გვ. 70-75 — თბილისი, „უნივერსალი“ 2010 ISBN 578-9941-12-882-0 ==რესურსეფ ინტერნეტის== *[http://esa.un.org/unpd/wpp/Publications/Files/Key_Findings_WPP_2015.pdf გოეროშ რკვიება მოსოფელიშ მახორობაშ გეშა] 2015 ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{აზია თემატურო|დემოგრაფია|აზიაშ დემოგრაფია}} {{ევროპა თემატურო|დემოგრაფია|ევროპაშ დემოგრაფია}} [[კატეგორია:საქორთუოშ დემოგრაფია| ]] 5k9cfxw0qwdksrvafuivgv8e1xc6gks 0 44687 253082 253063 2026-09-16T09:43:16Z Njilo 1885 /* */ 253082 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ნნამდი აზიკივე | სურათი=Zik of Africa.webp | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=აზიკივე 1953 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ =[[16 ღურთუთა]], [[1966]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ჯონსონ აგი-ირონსი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|11|1904}} | დაბადებაშ აბანი=[[ზუნგერუ]], [[ოორუე რეგიონი (ნიგერია)|ოორუე რეგიონი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1996|5|11|1904|11|16}} | ღურაშ აბანი=[[ენუგუ (ნოღა)|ენუგუ]], [[ნიგერია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ნიგერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. [[ფლორა ოგბენიანუ]]<br>2. [[უჩე ევა]] | სქუალეფი=7 | გონათაფა =[[სტორერიშ კოლეჯი]]<br>[[ჰოვარდიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ლინკოლნიშ უნივერსიტეტი (პენსილვანია)]]<br>[[პენსილვანიაშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[ქირსიანობა]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ნიგერიაშ დო კამერუნიშ ერუანული სხუნუ]]<br>[[ნიგერიაშ ოკათე პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორეფიშ ერკებული|ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[16 გერგობათუთა]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს უილსონ რობერტსონი]] | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 =[[ელისაბედ II]] | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ბენჯამინ ნნამდი აზიკივე''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Benjamin Nnamdi Azikiwe; დ. [[16 გერგობათუთა]], [[1904]] — ღ. [[11 მესი]], [[1996]]) — [[ნიგერია]]ლი პოლიტიკოსი, სახენწჷფო მოღალე დო რევოლუციური ლიდერი, [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1963-1966 წანეფს. მერჩქინელ რე [[ნიგერიული ნაციონალიზმი]]შ მუმათ დო ნიგერიაშ დუმარსხუაფალ-მუმათ. oweraf8mhpmqdmb6h7jxxgpk6ycycq5 253083 253082 2026-09-16T09:55:06Z Njilo 1885 /* */ 253083 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ნნამდი აზიკივე | სურათი=Zik of Africa.webp | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=აზიკივე 1953 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ =[[16 ღურთუთა]], [[1966]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ჯონსონ აგი-ირონსი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|11|1904}} | დაბადებაშ აბანი=[[ზუნგერუ]], [[ოორუე რეგიონი (ნიგერია)|ოორუე რეგიონი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1996|5|11|1904|11|16}} | ღურაშ აბანი=[[ენუგუ (ნოღა)|ენუგუ]], [[ნიგერია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ნიგერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. [[ფლორა ოგბენიანუ]]<br>2. [[უჩე ევა]] | სქუალეფი=7 | გონათაფა =[[სტორერიშ კოლეჯი]]<br>[[ჰოვარდიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ლინკოლნიშ უნივერსიტეტი (პენსილვანია)]]<br>[[პენსილვანიაშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[ქირსიანობა]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ნიგერიაშ დო კამერუნიშ ერუანული სხუნუ]]<br>[[ნიგერიაშ ოკათე პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორეფიშ ერკებული|ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[16 გერგობათუთა]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს უილსონ რობერტსონი]] | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 =[[ელისაბედ II]] | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ბენჯამინ ნნამდი აზიკივე''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Benjamin Nnamdi Azikiwe; დ. [[16 გერგობათუთა]], [[1904]] — ღ. [[11 მესი]], [[1996]]) — [[ნიგერია]]ლი პოლიტიკოსი, სახენწჷფო მოღალე დო რევოლუციური ლიდერი, [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1963-1966 წანეფს. მერჩქინელ რე [[ნიგერიული ნაციონალიზმი]]შ მუმათ დო ნიგერიაშ დუმარსხუაფალ-მუმათ. ორხველუდჷ [[იგბო (კათა)|იგბოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ ონიჩაშ, კალაბარიშ დო ლაგოსიშ სკოლეფს. 1925 წანას ამერიკაშა მიდართჷ სოდეთ გურაფულენდჷ შხვადოშხვა პრესტიჟულ უნივერსიტეტეფს. 1930-იან წანეფს აფრიკაშა დირთჷ დო მოღალენდჷ ჟურნალისტო ასეიან განას დო ნიგერიას. აზიკივექ დარსხუ გაზეთეფი, ნამუეფიშ გჷმორინაფათ თინა აქტიურო ახონარენდჷ ანტი-კოლონიურ იდეეფს. gzrpaigivbye1xxmv7b8zf0um37mzwb 253084 253083 2026-09-16T09:57:10Z Njilo 1885 /* */ 253084 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ნნამდი აზიკივე | სურათი=Zik of Africa.webp | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=აზიკივე 1953 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ =[[16 ღურთუთა]], [[1966]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ჯონსონ აგი-ირონსი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|11|1904}} | დაბადებაშ აბანი=[[ზუნგერუ]], [[ოორუე რეგიონი (ნიგერია)|ოორუე რეგიონი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1996|5|11|1904|11|16}} | ღურაშ აბანი=[[ენუგუ (ნოღა)|ენუგუ]], [[ნიგერია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ნიგერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. [[ფლორა ოგბენიანუ]]<br>2. [[უჩე ევა]] | სქუალეფი=7 | გონათაფა =[[სტორერიშ კოლეჯი]]<br>[[ჰოვარდიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ლინკოლნიშ უნივერსიტეტი (პენსილვანია)]]<br>[[პენსილვანიაშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[ქირსიანობა]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ნიგერიაშ დო კამერუნიშ ერუანული სხუნუ]]<br>[[ნიგერიაშ ოკათე პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორეფიშ ერკებული|ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[16 გერგობათუთა]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს უილსონ რობერტსონი]] | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 =[[ელისაბედ II]] | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ბენჯამინ ნნამდი აზიკივე''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Benjamin Nnamdi Azikiwe; დ. [[16 გერგობათუთა]], [[1904]] — ღ. [[11 მესი]], [[1996]]) — [[ნიგერია]]ლი პოლიტიკოსი, სახენწჷფო მოღალე დო რევოლუციური ლიდერი, [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1963-1966 წანეფს. მერჩქინელ რე [[ნიგერიული ნაციონალიზმი]]შ მუმათ დო ნიგერიაშ დუმარსხუაფალ-მუმათ. ორხველუდჷ [[იგბო (კათა)|იგბოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ ონიჩაშ, კალაბარიშ დო ლაგოსიშ სკოლეფს. 1925 წანას ამერიკაშა მიდართჷ სოდეთ გურაფულენდჷ შხვადოშხვა პრესტიჟულ უნივერსიტეტეფს. 1930-იან წანეფს აფრიკაშა დირთჷ დო მოღალენდჷ ჟურნალისტო ასეიან განას დო ნიგერიას. აზიკივექ დარსხუ გაზეთეფი, ნამუეფიშ გჷმორინაფათ თინა აქტიურო ახონარენდჷ ანტი-კოლონიურ იდეეფს. აზიკივექ თაშნეშე დარსხუ სპორტული კლუბი, ნამუთ მაკათურობაშ ნებას არძენდჷ არძა სპორტსმენს, რასაშ დო ეთნიკურ დორხველობაშ უმკუჯინუო. 1950-იან წანეფშე აზიკივე უკვე წჷმარინუანდჷ შანულამ პოლიტიკურ ფიგურას. 0ehs9uu3g8zl4tprzif9if0hw9bkk4r 253085 253084 2026-09-16T09:58:44Z Njilo 1885 /* */ 253085 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ნნამდი აზიკივე | სურათი=Zik of Africa.webp | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=აზიკივე 1953 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ =[[16 ღურთუთა]], [[1966]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ჯონსონ აგი-ირონსი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|11|1904}} | დაბადებაშ აბანი=[[ზუნგერუ]], [[ოორუე რეგიონი (ნიგერია)|ოორუე რეგიონი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1996|5|11|1904|11|16}} | ღურაშ აბანი=[[ენუგუ (ნოღა)|ენუგუ]], [[ნიგერია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ნიგერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. [[ფლორა ოგბენიანუ]]<br>2. [[უჩე ევა]] | სქუალეფი=7 | გონათაფა =[[სტორერიშ კოლეჯი]]<br>[[ჰოვარდიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ლინკოლნიშ უნივერსიტეტი (პენსილვანია)]]<br>[[პენსილვანიაშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[ქირსიანობა]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ნიგერიაშ დო კამერუნიშ ერუანული სხუნუ]]<br>[[ნიგერიაშ ოკათე პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორეფიშ ერკებული|ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[16 გერგობათუთა]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს უილსონ რობერტსონი]] | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 =[[ელისაბედ II]] | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ბენჯამინ ნნამდი აზიკივე''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Benjamin Nnamdi Azikiwe; დ. [[16 გერგობათუთა]], [[1904]] — ღ. [[11 მესი]], [[1996]]) — [[ნიგერია]]ლი პოლიტიკოსი, სახენწჷფო მოღალე დო რევოლუციური ლიდერი, [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1963-1966 წანეფს. მერჩქინელ რე [[ნიგერიული ნაციონალიზმი]]შ მუმათ დო ნიგერიაშ დუმარსხუაფალ-მუმათ. ორხველუდჷ [[იგბო (კათა)|იგბოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ ონიჩაშ, კალაბარიშ დო ლაგოსიშ სკოლეფს. 1925 წანას ამერიკაშა მიდართჷ სოდეთ გურაფულენდჷ შხვადოშხვა პრესტიჟულ უნივერსიტეტეფს. 1930-იან წანეფს აფრიკაშა დირთჷ დო მოღალენდჷ ჟურნალისტო ასეიან განას დო ნიგერიას. აზიკივექ დარსხუ გაზეთეფი, ნამუეფიშ გჷმორინაფათ თინა აქტიურო ახონარენდჷ ანტი-კოლონიურ იდეეფს. აზიკივექ თაშნეშე დარსხუ სპორტული კლუბი, ნამუთ მაკათურობაშ ნებას არძენდჷ არძა სპორტსმენს, რასაშ დო ეთნიკურ დორხველობაშ უმკუჯინუო. 1950-იან წანეფშე აზიკივე უკვე წჷმარინუანდჷ შანულამ პოლიტიკურ ფიგურას, დუდენდჷ ნიგერიაშ დო კამერუნიშ ერუანულ სხუნუს დო 1954-1959 წანეფს რდჷ ბჟაეიოლი რეგიონიშ პრემიერ-მინისტრი. g4vmlbcswo59hsgtjvmebh14kc9o39k 253086 253085 2026-09-16T10:06:15Z Njilo 1885 /* */ 253086 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ნნამდი აზიკივე | სურათი=Zik of Africa.webp | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=აზიკივე 1953 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ =[[16 ღურთუთა]], [[1966]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ჯონსონ აგი-ირონსი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|11|1904}} | დაბადებაშ აბანი=[[ზუნგერუ]], [[ოორუე რეგიონი (ნიგერია)|ოორუე რეგიონი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1996|5|11|1904|11|16}} | ღურაშ აბანი=[[ენუგუ (ნოღა)|ენუგუ]], [[ნიგერია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ნიგერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. [[ფლორა ოგბენიანუ]]<br>2. [[უჩე ევა]] | სქუალეფი=7 | გონათაფა =[[სტორერიშ კოლეჯი]]<br>[[ჰოვარდიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ლინკოლნიშ უნივერსიტეტი (პენსილვანია)]]<br>[[პენსილვანიაშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[ქირსიანობა]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ნიგერიაშ დო კამერუნიშ ერუანული სხუნუ]]<br>[[ნიგერიაშ ოკათე პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორეფიშ ერკებული|ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[16 გერგობათუთა]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს უილსონ რობერტსონი]] | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 =[[ელისაბედ II]] | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ბენჯამინ ნნამდი აზიკივე''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Benjamin Nnamdi Azikiwe; დ. [[16 გერგობათუთა]], [[1904]] — ღ. [[11 მესი]], [[1996]]) — [[ნიგერია]]ლი პოლიტიკოსი, სახენწჷფო მოღალე დო რევოლუციური ლიდერი, [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1963-1966 წანეფს. მერჩქინელ რე [[ნიგერიული ნაციონალიზმი]]შ მუმათ დო ნიგერიაშ დუმარსხუაფალ-მუმათ. ორხველუდჷ [[იგბო (კათა)|იგბოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ ონიჩაშ, კალაბარიშ დო ლაგოსიშ სკოლეფს. 1925 წანას ამერიკაშა მიდართჷ სოდეთ გურაფულენდჷ შხვადოშხვა პრესტიჟულ უნივერსიტეტეფს. 1930-იან წანეფს აფრიკაშა დირთჷ დო მოღალენდჷ ჟურნალისტო ასეიან განას დო ნიგერიას. აზიკივექ დარსხუ გაზეთეფი, ნამუეფიშ გჷმორინაფათ თინა აქტიურო ახონარენდჷ ანტი-კოლონიურ იდეეფს. აზიკივექ თაშნეშე დარსხუ სპორტული კლუბი, ნამუთ მაკათურობაშ ნებას არძენდჷ არძა სპორტსმენს, რასაშ დო ეთნიკურ დორხველობაშ უმკუჯინუო. 1950-იან წანეფშე აზიკივე უკვე წჷმარინუანდჷ შანულამ პოლიტიკურ ფიგურას, დუდენდჷ ნიგერიაშ დო კამერუნიშ ერუანულ სხუნუს დო 1954-1959 წანეფს რდჷ ბჟაეიოლი რეგიონიშ პრემიერ-მინისტრი. აზიკივექ ასრულჷ კაბეტ როლ, ნიგერიაშ დუდიშულობაშ მეჭირინაფაშ პროცესის. ნიგერიაშ ზოხორინელობაშ უკულ, თინა ნინალენდჷ ქიანაშ მაართა აბანობურ გენერალ-გუბერნატორო (1960-1963 წანეფს). მუჟამსჷთ ნიგერიაქ ოფიციალურო გინირთჷ რესპუბლიკათჷნჷ, 1963 წანაშ გჷმათუთას, აზიკივექ ქიდეკინჷ ნიგერიაშ პრეზიდენტიშ პოსტი. აზიკივეშ მართუალა ბრელს ხანს ვაგაგინძორებე. 1966 წანას მოხვალამირ ოურდუმე გინორთაშ შედეგო, თიშ ხეშულობა ქუდახუეს. უკულიან პერიოდის, ნიგერიაშ ომენოღალე ლჷმაშ მიმალობას, დუდშე აზიკივექ ხუჯი დუკინჷ ბიაფრაშ სეპარატისტულ ჸარაფის, მარა უკულ ოცადუდჷ ქიანაშ ტერიტორიულ ართოიანობაშ მეჭირინაფას. 9a36nk6bzonm93c3fx8nbn9xgstakej 253087 253086 2026-09-16T10:08:38Z Njilo 1885 /* */ 253087 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ნნამდი აზიკივე | სურათი=Zik of Africa.webp | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=აზიკივე 1953 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ =[[16 ღურთუთა]], [[1966]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ჯონსონ აგი-ირონსი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|11|1904}} | დაბადებაშ აბანი=[[ზუნგერუ]], [[ოორუე რეგიონი (ნიგერია)|ოორუე რეგიონი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1996|5|11|1904|11|16}} | ღურაშ აბანი=[[ენუგუ (ნოღა)|ენუგუ]], [[ნიგერია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ნიგერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. [[ფლორა ოგბენიანუ]]<br>2. [[უჩე ევა]] | სქუალეფი=7 | გონათაფა =[[სტორერიშ კოლეჯი]]<br>[[ჰოვარდიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ლინკოლნიშ უნივერსიტეტი (პენსილვანია)]]<br>[[პენსილვანიაშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[ქირსიანობა]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ნიგერიაშ დო კამერუნიშ ერუანული სხუნუ]]<br>[[ნიგერიაშ ოკათე პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორეფიშ ერკებული|ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[16 გერგობათუთა]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს უილსონ რობერტსონი]] | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 =[[ელისაბედ II]] | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ბენჯამინ ნნამდი აზიკივე''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Benjamin Nnamdi Azikiwe; დ. [[16 გერგობათუთა]], [[1904]] — ღ. [[11 მესი]], [[1996]]) — [[ნიგერია]]ლი პოლიტიკოსი, სახენწჷფო მოღალე დო რევოლუციური ლიდერი, [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1963-1966 წანეფს. მერჩქინელ რე [[ნიგერიული ნაციონალიზმი]]შ მუმათ დო ნიგერიაშ დუმარსხუაფალ-მუმათ. ორხველუდჷ [[იგბო (კათა)|იგბოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ ონიჩაშ, კალაბარიშ დო ლაგოსიშ სკოლეფს. 1925 წანას ამერიკაშა მიდართჷ სოდეთ გურაფულენდჷ შხვადოშხვა პრესტიჟულ უნივერსიტეტეფს. 1930-იან წანეფს აფრიკაშა დირთჷ დო მოღალენდჷ ჟურნალისტო ასეიან განას დო ნიგერიას. აზიკივექ დარსხუ გაზეთეფი, ნამუეფიშ გჷმორინაფათ თინა აქტიურო ახონარენდჷ ანტი-კოლონიურ იდეეფს. აზიკივექ თაშნეშე დარსხუ სპორტული კლუბი, ნამუთ მაკათურობაშ ნებას არძენდჷ არძა სპორტსმენს, რასაშ დო ეთნიკურ დორხველობაშ უმკუჯინუო.<ref>{{cite web |title=Nnamdi Azikiwe |url=https://www.britannica.com/biography/Nnamdi-Azikiwe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 September 2026}}</ref> 1950-იან წანეფშე აზიკივე უკვე წჷმარინუანდჷ შანულამ პოლიტიკურ ფიგურას, დუდენდჷ ნიგერიაშ დო კამერუნიშ ერუანულ სხუნუს დო 1954-1959 წანეფს რდჷ ბჟაეიოლი რეგიონიშ პრემიერ-მინისტრი. აზიკივექ ასრულჷ კაბეტ როლ, ნიგერიაშ დუდიშულობაშ მეჭირინაფაშ პროცესის. ნიგერიაშ ზოხორინელობაშ უკულ, თინა ნინალენდჷ ქიანაშ მაართა აბანობურ გენერალ-გუბერნატორო (1960-1963 წანეფს). მუჟამსჷთ ნიგერიაქ ოფიციალურო გინირთჷ რესპუბლიკათჷნჷ, 1963 წანაშ გჷმათუთას, აზიკივექ ქიდეკინჷ ნიგერიაშ პრეზიდენტიშ პოსტი.<ref>{{cite web |title=Nnamdi Azikiwe |url=https://www.britannica.com/biography/Nnamdi-Azikiwe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 September 2026}}</ref> აზიკივეშ მართუალა ბრელს ხანს ვაგაგინძორებე. 1966 წანას მოხვალამირ ოურდუმე გინორთაშ შედეგო, თიშ ხეშულობა ქუდახუეს. უკულიან პერიოდის, ნიგერიაშ ომენოღალე ლჷმაშ მიმალობას, დუდშე აზიკივექ ხუჯი დუკინჷ ბიაფრაშ სეპარატისტულ ჸარაფის, მარა უკულ ოცადუდჷ ქიანაშ ტერიტორიულ ართოიანობაშ მეჭირინაფას. == სქოლიო == {{სქოლიო}} 0gjqeng6n23z8wltjw9u8lawhluzzgk 253088 253087 2026-09-16T10:10:12Z Njilo 1885 253088 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ნნამდი აზიკივე | სურათი=Zik of Africa.webp | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=აზიკივე 1953 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ =[[16 ღურთუთა]], [[1966]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ჯონსონ აგი-ირონსი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|11|1904}} | დაბადებაშ აბანი=[[ზუნგერუ]], [[ოორუე რეგიონი (ნიგერია)|ოორუე რეგიონი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1996|5|11|1904|11|16}} | ღურაშ აბანი=[[ენუგუ (ნოღა)|ენუგუ]], [[ნიგერია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ნიგერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. [[ფლორა ოგბენიანუ]]<br>2. [[უჩე ევა]] | სქუალეფი=7 | გონათაფა =[[სტორერიშ კოლეჯი]]<br>[[ჰოვარდიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ლინკოლნიშ უნივერსიტეტი (პენსილვანია)]]<br>[[პენსილვანიაშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[ქირსიანობა]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ნიგერიაშ დო კამერუნიშ ერუანული სხუნუ]]<br>[[ნიგერიაშ ოკათე პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორეფიშ ერკებული|ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[16 გერგობათუთა]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს უილსონ რობერტსონი]] | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 =[[ელისაბედ II]] | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ბენჯამინ ნნამდი აზიკივე''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Benjamin Nnamdi Azikiwe; დ. [[16 გერგობათუთა]], [[1904]] — ღ. [[11 მესი]], [[1996]]) — [[ნიგერია]]ლი პოლიტიკოსი, სახენწჷფო მოღალე დო რევოლუციური ლიდერი, [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1963-1966 წანეფს. მერჩქინელ რე [[ნიგერიული ნაციონალიზმი]]შ მუმათ დო ნიგერიაშ დუმარსხუაფალ-მუმათ. ორხველუდჷ [[იგბო (კათა)|იგბოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ ონიჩაშ, კალაბარიშ დო ლაგოსიშ სკოლეფს. 1925 წანას ამერიკაშა მიდართჷ სოდეთ გურაფულენდჷ შხვადოშხვა პრესტიჟულ უნივერსიტეტეფს. 1930-იან წანეფს აფრიკაშა დირთჷ დო მოღალენდჷ ჟურნალისტო ასეიან განას დო ნიგერიას. აზიკივექ დარსხუ გაზეთეფი, ნამუეფიშ გჷმორინაფათ თინა აქტიურო ახონარენდჷ ანტი-კოლონიურ იდეეფს. აზიკივექ თაშნეშე დარსხუ სპორტული კლუბი, ნამუთ მაკათურობაშ ნებას არძენდჷ არძა სპორტსმენს, რასაშ დო ეთნიკურ დორხველობაშ უმკუჯინუო.<ref>{{cite web |title=Nnamdi Azikiwe |url=https://www.britannica.com/biography/Nnamdi-Azikiwe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 September 2026}}</ref> 1950-იან წანეფშე აზიკივე უკვე წჷმარინუანდჷ შანულამ პოლიტიკურ ფიგურას, დუდენდჷ ნიგერიაშ დო კამერუნიშ ერუანულ სხუნუს დო 1954-1959 წანეფს რდჷ ბჟაეიოლი რეგიონიშ პრემიერ-მინისტრი. აზიკივექ ასრულჷ კაბეტ როლ, ნიგერიაშ დუდიშულობაშ მეჭირინაფაშ პროცესის. ნიგერიაშ ზოხორინელობაშ უკულ, თინა ნინალენდჷ ქიანაშ მაართა აბანობურ გენერალ-გუბერნატორო (1960-1963 წანეფს). მუჟამსჷთ ნიგერიაქ ოფიციალურო გინირთჷ რესპუბლიკათჷნჷ, 1963 წანაშ გჷმათუთას, აზიკივექ ქიდეკინჷ ნიგერიაშ პრეზიდენტიშ პოსტი.<ref>{{cite web |title=Nnamdi Azikiwe |url=https://www.britannica.com/biography/Nnamdi-Azikiwe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 September 2026}}</ref> აზიკივეშ მართუალა ბრელს ხანს ვაგაგინძორებე. 1966 წანას მოხვალამირ ოურდუმე გინორთაშ შედეგო, თიშ ხეშულობა ქუდახუეს. უკულიან პერიოდის, ნიგერიაშ ომენოღალე ლჷმაშ მიმალობას, დუდშე აზიკივექ ხუჯი დუკინჷ ბიაფრაშ სეპარატისტულ ჸარაფის, მარა უკულ ოცადუდჷ ქიანაშ ტერიტორიულ ართოიანობაშ მეჭირინაფას. == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ნიგერიალეფი]] [[კატეგორია:ნიგერიალი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ნიგერიაშ პრეზიდენტეფი]] smkw3be54hfr9r8xj2wzz2n7e5thmvp 253089 253088 2026-09-16T10:10:42Z Njilo 1885 /* */ 253089 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ნნამდი აზიკივე | სურათი=Zik of Africa.webp | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=აზიკივე 1953 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ =[[16 ღურთუთა]], [[1966]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ჯონსონ აგი-ირონსი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|11|1904}} | დაბადებაშ აბანი=[[ზუნგერუ]], [[ოორუე რეგიონი (ნიგერია)|ოორუე რეგიონი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1996|5|11|1904|11|16}} | ღურაშ აბანი=[[ენუგუ (ნოღა)|ენუგუ]], [[ნიგერია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ნიგერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. [[ფლორა ოგბენიანუ]]<br>2. [[უჩე ევა]] | სქუალეფი=7 | გონათაფა =[[სტორერიშ კოლეჯი]]<br>[[ჰოვარდიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ლინკოლნიშ უნივერსიტეტი (პენსილვანია)]]<br>[[პენსილვანიაშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[ქირსიანობა]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ნიგერიაშ დო კამერუნიშ ერუანული სხუნუ]]<br>[[ნიგერიაშ ოკათე პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორეფიშ ერკებული|ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[16 გერგობათუთა]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს უილსონ რობერტსონი]] | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 =[[ელისაბედ II]] | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ბენჯამინ ნნამდი აზიკივე''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Benjamin Nnamdi Azikiwe; დ. [[16 გერგობათუთა]], [[1904]] — ღ. [[11 მესი]], [[1996]]) — [[ნიგერია]]ლი პოლიტიკოსი, სახენწჷფო მოღალე დო რევოლუციური ლიდერი, [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1963-1966 წანეფს. მერჩქინელ რე [[ნიგერიული ნაციონალიზმი]]შ მუმათ დო ნიგერიაშ დუმარსხუაფალ-მუმათ. ორხველუდჷ [[იგბო (კათა)|იგბოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ ონიჩაშ, კალაბარიშ დო ლაგოსიშ სკოლეფს. 1925 წანას ამერიკაშა მიდართჷ სოდეთ გურაფულენდჷ შხვადოშხვა პრესტიჟულ უნივერსიტეტეფს. 1930-იან წანეფს აფრიკაშა დირთჷ დო მოღალენდჷ ჟურნალისტო ასეიან განას დო ნიგერიას. აზიკივექ დარსხუ გაზეთეფი, ნამუეფიშ გჷმორინაფათ თინა აქტიურო ახონარენდჷ ანტი-კოლონიურ იდეეფს. აზიკივექ თაშნეშე დარსხუ სპორტული კლუბი, ნამუთ მაკათურობაშ ნებას არძენდჷ არძა სპორტსმენს, რასაშ დო ეთნიკურ დორხველობაშ უმკუჯინუო.<ref>{{cite web |title=Nnamdi Azikiwe |url=https://www.britannica.com/biography/Nnamdi-Azikiwe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 September 2026}}</ref> 1950-იან წანეფშე აზიკივე უკვე წჷმარინუანდჷ შანულამ პოლიტიკურ ფიგურას, დუდენდჷ ნიგერიაშ დო კამერუნიშ ერუანულ სხუნუს დო 1954-1959 წანეფს რდჷ ბჟაეიოლი რეგიონიშ პრემიერ-მინისტრი. აზიკივექ ასრულჷ კაბეტ როლ, ნიგერიაშ დუდიშულობაშ მეჭირინაფაშ პროცესის. ნიგერიაშ ზოხორინელობაშ უკულ, თინა ნინალენდჷ ქიანაშ მაართა აბანობურ გენერალ-გუბერნატორო (1960-1963 წანეფს). მუჟამსჷთ ნიგერიაქ ოფიციალურო გინირთჷ რესპუბლიკათჷნჷ, 1963 წანაშ გჷმათუთას, აზიკივექ ქიდეკინჷ ნიგერიაშ პრეზიდენტიშ პოსტი.<ref>{{cite web |title=Nnamdi Azikiwe |url=https://www.britannica.com/biography/Nnamdi-Azikiwe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 September 2026}}</ref> აზიკივეშ მართუალა ბრელს ხანს ვაგაგინძორებე. 1966 წანას მოხვალამირ ოურდუმე გინორთაშ შედეგო, თიშ ხეშულობა ქუდახუეს. უკულიან პერიოდის, ნიგერიაშ ომენოღალე ლჷმაშ მიმალობას, დუდშე აზიკივექ ხუჯი დუკინჷ ბიაფრაშ სეპარატისტულ ჸარაფის, მარა უკულ ოცადუდჷ ქიანაშ ტერიტორიულ ართოიანობაშ მეჭირინაფას. ==ქოძირით თაშნეშე== * [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ნიგერიალეფი]] [[კატეგორია:ნიგერიალი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ნიგერიაშ პრეზიდენტეფი]] 0gbp72d74gmzyaq4qd1o7s86lm9i3d1 253090 253089 2026-09-16T10:11:14Z Njilo 1885 253090 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ნნამდი აზიკივე | სურათი=Zik of Africa.webp | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=აზიკივე 1953 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ =[[16 ღურთუთა]], [[1966]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ჯონსონ აგი-ირონსი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|11|1904}} | დაბადებაშ აბანი=[[ზუნგერუ]], [[ოორუე რეგიონი (ნიგერია)|ოორუე რეგიონი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1996|5|11|1904|11|16}} | ღურაშ აბანი=[[ენუგუ (ნოღა)|ენუგუ]], [[ნიგერია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ნიგერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. [[ფლორა ოგბენიანუ]]<br>2. [[უჩე ევა]] | სქუალეფი=7 | გონათაფა =[[სტორერიშ კოლეჯი]]<br>[[ჰოვარდიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ლინკოლნიშ უნივერსიტეტი (პენსილვანია)]]<br>[[პენსილვანიაშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[ქირსიანობა]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ნიგერიაშ დო კამერუნიშ ერუანული სხუნუ]]<br>[[ნიგერიაშ ოკათე პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორეფიშ ერკებული|ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[16 გერგობათუთა]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს უილსონ რობერტსონი]] | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 =[[ელისაბედ II]] | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ბენჯამინ ნნამდი აზიკივე''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Benjamin Nnamdi Azikiwe; დ. [[16 გერგობათუთა]], [[1904]] — ღ. [[11 მესი]], [[1996]]) — [[ნიგერია]]ლი პოლიტიკოსი, სახენწჷფო მოღალე დო რევოლუციური ლიდერი, [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1963-1966 წანეფს. მერჩქინელ რე [[ნიგერიული ნაციონალიზმი]]შ მუმათ დო ნიგერიაშ დუმარსხუაფალ-მუმათ. ორხველუდჷ [[იგბო (კათა)|იგბოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ ონიჩაშ, კალაბარიშ დო ლაგოსიშ სკოლეფს. 1925 წანას ამერიკაშა მიდართჷ სოდეთ გურაფულენდჷ შხვადოშხვა პრესტიჟულ უნივერსიტეტეფს. 1930-იან წანეფს აფრიკაშა დირთჷ დო მოღალენდჷ ჟურნალისტო ასეიან განას დო ნიგერიას. აზიკივექ დარსხუ გაზეთეფი, ნამუეფიშ გჷმორინაფათ თინა აქტიურო ახონარენდჷ ანტი-კოლონიურ იდეეფს. აზიკივექ თაშნეშე დარსხუ სპორტული კლუბი, ნამუთ მაკათურობაშ ნებას არძენდჷ არძა სპორტსმენს, რასაშ დო ეთნიკურ დორხველობაშ უმკუჯინუო.<ref>{{cite web |title=Nnamdi Azikiwe |url=https://www.britannica.com/biography/Nnamdi-Azikiwe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 September 2026}}</ref> 1950-იან წანეფშე აზიკივე უკვე წჷმარინუანდჷ შანულამ პოლიტიკურ ფიგურას, დუდენდჷ ნიგერიაშ დო კამერუნიშ ერუანულ სხუნუს დო 1954-1959 წანეფს რდჷ ბჟაეიოლი რეგიონიშ პრემიერ-მინისტრი. აზიკივექ ასრულჷ კაბეტ როლ, ნიგერიაშ დუდიშულობაშ მეჭირინაფაშ პროცესის. ნიგერიაშ ზოხორინელობაშ უკულ, თინა ნინალენდჷ ქიანაშ მაართა აბანობურ გენერალ-გუბერნატორო (1960-1963 წანეფს). მუჟამსჷთ ნიგერიაქ ოფიციალურო გინირთჷ რესპუბლიკათჷნჷ, 1963 წანაშ გჷმათუთას, აზიკივექ ქიდეკინჷ ნიგერიაშ პრეზიდენტიშ პოსტი.<ref>{{cite web |title=Nnamdi Azikiwe |url=https://www.britannica.com/biography/Nnamdi-Azikiwe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 September 2026}}</ref> აზიკივეშ მართუალა ბრელს ხანს ვაგაგინძორებე. 1966 წანას მოხვალამირ ოურდუმე გინორთაშ შედეგო, თიშ ხეშულობა ქუდახუეს. უკულიან პერიოდის, ნიგერიაშ ომენოღალე ლჷმაშ მიმალობას, დუდშე აზიკივექ ხუჯი დუკინჷ ბიაფრაშ სეპარატისტულ ჸარაფის, მარა უკულ ოცადუდჷ ქიანაშ ტერიტორიულ ართოიანობაშ მეჭირინაფას. ==ქოძირით თაშნეშე== * [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ნიგერიალეფი]] [[კატეგორია:ნიგერიალი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ნიგერიაშ პრეზიდენტეფი]] {{მერკე-ნიგერია}} {{მერკე-პოლიტიკოსი}} hr2s43a0uu4gmrzpgbjl2f8ra9ovh82 253091 253090 2026-09-16T10:11:30Z Njilo 1885 /* სქოლიო */ 253091 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ნნამდი აზიკივე | სურათი=Zik of Africa.webp | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=აზიკივე 1953 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ =[[16 ღურთუთა]], [[1966]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ჯონსონ აგი-ირონსი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|11|1904}} | დაბადებაშ აბანი=[[ზუნგერუ]], [[ოორუე რეგიონი (ნიგერია)|ოორუე რეგიონი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1996|5|11|1904|11|16}} | ღურაშ აბანი=[[ენუგუ (ნოღა)|ენუგუ]], [[ნიგერია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ნიგერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. [[ფლორა ოგბენიანუ]]<br>2. [[უჩე ევა]] | სქუალეფი=7 | გონათაფა =[[სტორერიშ კოლეჯი]]<br>[[ჰოვარდიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ლინკოლნიშ უნივერსიტეტი (პენსილვანია)]]<br>[[პენსილვანიაშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[ქირსიანობა]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ნიგერიაშ დო კამერუნიშ ერუანული სხუნუ]]<br>[[ნიგერიაშ ოკათე პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორეფიშ ერკებული|ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[16 გერგობათუთა]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს უილსონ რობერტსონი]] | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 =[[ელისაბედ II]] | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ბენჯამინ ნნამდი აზიკივე''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Benjamin Nnamdi Azikiwe; დ. [[16 გერგობათუთა]], [[1904]] — ღ. [[11 მესი]], [[1996]]) — [[ნიგერია]]ლი პოლიტიკოსი, სახენწჷფო მოღალე დო რევოლუციური ლიდერი, [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1963-1966 წანეფს. მერჩქინელ რე [[ნიგერიული ნაციონალიზმი]]შ მუმათ დო ნიგერიაშ დუმარსხუაფალ-მუმათ. ორხველუდჷ [[იგბო (კათა)|იგბოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ ონიჩაშ, კალაბარიშ დო ლაგოსიშ სკოლეფს. 1925 წანას ამერიკაშა მიდართჷ სოდეთ გურაფულენდჷ შხვადოშხვა პრესტიჟულ უნივერსიტეტეფს. 1930-იან წანეფს აფრიკაშა დირთჷ დო მოღალენდჷ ჟურნალისტო ასეიან განას დო ნიგერიას. აზიკივექ დარსხუ გაზეთეფი, ნამუეფიშ გჷმორინაფათ თინა აქტიურო ახონარენდჷ ანტი-კოლონიურ იდეეფს. აზიკივექ თაშნეშე დარსხუ სპორტული კლუბი, ნამუთ მაკათურობაშ ნებას არძენდჷ არძა სპორტსმენს, რასაშ დო ეთნიკურ დორხველობაშ უმკუჯინუო.<ref>{{cite web |title=Nnamdi Azikiwe |url=https://www.britannica.com/biography/Nnamdi-Azikiwe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 September 2026}}</ref> 1950-იან წანეფშე აზიკივე უკვე წჷმარინუანდჷ შანულამ პოლიტიკურ ფიგურას, დუდენდჷ ნიგერიაშ დო კამერუნიშ ერუანულ სხუნუს დო 1954-1959 წანეფს რდჷ ბჟაეიოლი რეგიონიშ პრემიერ-მინისტრი. აზიკივექ ასრულჷ კაბეტ როლ, ნიგერიაშ დუდიშულობაშ მეჭირინაფაშ პროცესის. ნიგერიაშ ზოხორინელობაშ უკულ, თინა ნინალენდჷ ქიანაშ მაართა აბანობურ გენერალ-გუბერნატორო (1960-1963 წანეფს). მუჟამსჷთ ნიგერიაქ ოფიციალურო გინირთჷ რესპუბლიკათჷნჷ, 1963 წანაშ გჷმათუთას, აზიკივექ ქიდეკინჷ ნიგერიაშ პრეზიდენტიშ პოსტი.<ref>{{cite web |title=Nnamdi Azikiwe |url=https://www.britannica.com/biography/Nnamdi-Azikiwe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 September 2026}}</ref> აზიკივეშ მართუალა ბრელს ხანს ვაგაგინძორებე. 1966 წანას მოხვალამირ ოურდუმე გინორთაშ შედეგო, თიშ ხეშულობა ქუდახუეს. უკულიან პერიოდის, ნიგერიაშ ომენოღალე ლჷმაშ მიმალობას, დუდშე აზიკივექ ხუჯი დუკინჷ ბიაფრაშ სეპარატისტულ ჸარაფის, მარა უკულ ოცადუდჷ ქიანაშ ტერიტორიულ ართოიანობაშ მეჭირინაფას. ==ქოძირით თაშნეშე== * [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ნიგერიალეფი]] [[კატეგორია:ნიგერიალი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ნიგერიაშ პრეზიდენტეფი]] {{მერკე-ნიგერი}} {{მერკე-პოლიტიკოსი}} 9d63sqln9hd5sk8rbsl9u8g4myzz7ba 253092 253091 2026-09-16T10:11:39Z Njilo 1885 253092 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ნნამდი აზიკივე | სურათი=Zik of Africa.webp | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=აზიკივე 1953 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ =[[16 ღურთუთა]], [[1966]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ჯონსონ აგი-ირონსი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|11|1904}} | დაბადებაშ აბანი=[[ზუნგერუ]], [[ოორუე რეგიონი (ნიგერია)|ოორუე რეგიონი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1996|5|11|1904|11|16}} | ღურაშ აბანი=[[ენუგუ (ნოღა)|ენუგუ]], [[ნიგერია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ნიგერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. [[ფლორა ოგბენიანუ]]<br>2. [[უჩე ევა]] | სქუალეფი=7 | გონათაფა =[[სტორერიშ კოლეჯი]]<br>[[ჰოვარდიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ლინკოლნიშ უნივერსიტეტი (პენსილვანია)]]<br>[[პენსილვანიაშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[ქირსიანობა]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ნიგერიაშ დო კამერუნიშ ერუანული სხუნუ]]<br>[[ნიგერიაშ ოკათე პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორეფიშ ერკებული|ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[16 გერგობათუთა]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს უილსონ რობერტსონი]] | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 =[[ელისაბედ II]] | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ბენჯამინ ნნამდი აზიკივე''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Benjamin Nnamdi Azikiwe; დ. [[16 გერგობათუთა]], [[1904]] — ღ. [[11 მესი]], [[1996]]) — [[ნიგერია]]ლი პოლიტიკოსი, სახენწჷფო მოღალე დო რევოლუციური ლიდერი, [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1963-1966 წანეფს. მერჩქინელ რე [[ნიგერიული ნაციონალიზმი]]შ მუმათ დო ნიგერიაშ დუმარსხუაფალ-მუმათ. ორხველუდჷ [[იგბო (კათა)|იგბოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ ონიჩაშ, კალაბარიშ დო ლაგოსიშ სკოლეფს. 1925 წანას ამერიკაშა მიდართჷ სოდეთ გურაფულენდჷ შხვადოშხვა პრესტიჟულ უნივერსიტეტეფს. 1930-იან წანეფს აფრიკაშა დირთჷ დო მოღალენდჷ ჟურნალისტო ასეიან განას დო ნიგერიას. აზიკივექ დარსხუ გაზეთეფი, ნამუეფიშ გჷმორინაფათ თინა აქტიურო ახონარენდჷ ანტი-კოლონიურ იდეეფს. აზიკივექ თაშნეშე დარსხუ სპორტული კლუბი, ნამუთ მაკათურობაშ ნებას არძენდჷ არძა სპორტსმენს, რასაშ დო ეთნიკურ დორხველობაშ უმკუჯინუო.<ref>{{cite web |title=Nnamdi Azikiwe |url=https://www.britannica.com/biography/Nnamdi-Azikiwe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 September 2026}}</ref> 1950-იან წანეფშე აზიკივე უკვე წჷმარინუანდჷ შანულამ პოლიტიკურ ფიგურას, დუდენდჷ ნიგერიაშ დო კამერუნიშ ერუანულ სხუნუს დო 1954-1959 წანეფს რდჷ ბჟაეიოლი რეგიონიშ პრემიერ-მინისტრი. აზიკივექ ასრულჷ კაბეტ როლ, ნიგერიაშ დუდიშულობაშ მეჭირინაფაშ პროცესის. ნიგერიაშ ზოხორინელობაშ უკულ, თინა ნინალენდჷ ქიანაშ მაართა აბანობურ გენერალ-გუბერნატორო (1960-1963 წანეფს). მუჟამსჷთ ნიგერიაქ ოფიციალურო გინირთჷ რესპუბლიკათჷნჷ, 1963 წანაშ გჷმათუთას, აზიკივექ ქიდეკინჷ ნიგერიაშ პრეზიდენტიშ პოსტი.<ref>{{cite web |title=Nnamdi Azikiwe |url=https://www.britannica.com/biography/Nnamdi-Azikiwe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 September 2026}}</ref> აზიკივეშ მართუალა ბრელს ხანს ვაგაგინძორებე. 1966 წანას მოხვალამირ ოურდუმე გინორთაშ შედეგო, თიშ ხეშულობა ქუდახუეს. უკულიან პერიოდის, ნიგერიაშ ომენოღალე ლჷმაშ მიმალობას, დუდშე აზიკივექ ხუჯი დუკინჷ ბიაფრაშ სეპარატისტულ ჸარაფის, მარა უკულ ოცადუდჷ ქიანაშ ტერიტორიულ ართოიანობაშ მეჭირინაფას. ==ქოძირით თაშნეშე== * [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ნიგერიალეფი]] [[კატეგორია:ნიგერიალი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ნიგერიაშ პრეზიდენტეფი]] {{მერკე-პოლიტიკოსი}} iqftji2mqhocy0cjlmcivvxg0l7iyec 253093 253092 2026-09-16T10:13:31Z Njilo 1885 /* */ 253093 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ნნამდი აზიკივე | სურათი=Zik of Africa.webp | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=აზიკივე 1953 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ =[[16 ღურთუთა]], [[1966]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ჯონსონ აგი-ირონსი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|11|1904}} | დაბადებაშ აბანი=[[ზუნგერუ]], [[ოორუე რეგიონი (ნიგერია)|ოორუე რეგიონი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1996|5|11|1904|11|16}} | ღურაშ აბანი=[[ენუგუ (ნოღა)|ენუგუ]], [[ნიგერია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ნიგერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. [[ფლორა ოგბენიანუ]]<br>2. [[უჩე ევა]] | სქუალეფი=7 | გონათაფა =[[სტორერიშ კოლეჯი]]<br>[[ჰოვარდიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ლინკოლნიშ უნივერსიტეტი (პენსილვანია)]]<br>[[პენსილვანიაშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[ქირსიანობა]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ნიგერიაშ დო კამერუნიშ ერუანული სხუნუ]]<br>[[ნიგერიაშ ოკათე პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორეფიშ ერკებული|ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[16 გერგობათუთა]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს უილსონ რობერტსონი]] | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 =[[ელისაბედ II]] | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ბენჯამინ ნნამდი აზიკივე''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Benjamin Nnamdi Azikiwe; დ. [[16 გერგობათუთა]], [[1904]] — ღ. [[11 მესი]], [[1996]]) — [[ნიგერია]]ლი პოლიტიკოსი, სახენწჷფო მოღალე დო რევოლუციური ლიდერი, [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1963-1966 წანეფს. მერჩქინელ რე [[ნიგერიული ნაციონალიზმი]]შ მუმათ დო ნიგერიაშ დუმარსხუაფალ-მუმათ. ორხველუდჷ [[იგბო (კათა)|იგბოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ ონიჩაშ, კალაბარიშ დო ლაგოსიშ სკოლეფს. 1925 წანას ამერიკაშა მიდართჷ სოდეთ გურაფულენდჷ შხვადოშხვა პრესტიჟულ უნივერსიტეტეფს. 1930-იან წანეფს აფრიკაშა დირთჷ დო მოღალენდჷ ჟურნალისტო ასეიან განას დო ნიგერიას. აზიკივექ დარსხუ გაზეთეფი, ნამუეფიშ გჷმორინაფათ თინა აქტიურო ახონარენდჷ ანტი-კოლონიურ იდეეფს. აზიკივექ თაშნეშე დარსხუ სპორტული კლუბი, ნამუთ მაკათურობაშ ნებას არძენდჷ არძა სპორტსმენს, რასაშ დო ეთნიკურ დორხველობაშ უმკუჯინუო.<ref>{{cite web |title=Nnamdi Azikiwe |url=https://www.britannica.com/biography/Nnamdi-Azikiwe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 September 2026}}</ref> 1950-იან წანეფშე აზიკივე უკვე წჷმარინუანდჷ შანულამ პოლიტიკურ ფიგურას, დუდენდჷ ნიგერიაშ დო კამერუნიშ ერუანულ სხუნუს დო 1954-1959 წანეფს რდჷ [[ბჟაეიოლი რეგიონი (ნიგერია)|ბჟაეიოლი რეგიონიშ]] პრემიერ-მინისტრი. აზიკივექ ასრულჷ კაბეტ როლ, ნიგერიაშ დუდიშულობაშ მეჭირინაფაშ პროცესის. ნიგერიაშ ზოხორინელობაშ უკულ, თინა ნინალენდჷ ქიანაშ მაართა აბანობურ გენერალ-გუბერნატორო (1960-1963 წანეფს). მუჟამსჷთ ნიგერიაქ ოფიციალურო გინირთჷ რესპუბლიკათჷნჷ, 1963 წანაშ გჷმათუთას, აზიკივექ ქიდეკინჷ ნიგერიაშ პრეზიდენტიშ პოსტი.<ref>{{cite web |title=Nnamdi Azikiwe |url=https://www.britannica.com/biography/Nnamdi-Azikiwe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 September 2026}}</ref> აზიკივეშ მართუალა ბრელს ხანს ვაგაგინძორებე. 1966 წანას მოხვალამირ ოურდუმე გინორთაშ შედეგო, თიშ ხეშულობა ქუდახუეს. უკულიან პერიოდის, ნიგერიაშ ომენოღალე ლჷმაშ მიმალობას, დუდშე აზიკივექ ხუჯი დუკინჷ ბიაფრაშ სეპარატისტულ ჸარაფის, მარა უკულ ოცადუდჷ ქიანაშ ტერიტორიულ ართოიანობაშ მეჭირინაფას. ==ქოძირით თაშნეშე== * [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ნიგერიალეფი]] [[კატეგორია:ნიგერიალი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ნიგერიაშ პრეზიდენტეფი]] {{მერკე-პოლიტიკოსი}} joe5hproa87v0i3xe6xoovntxdvo1qd 253094 253093 2026-09-16T10:13:50Z Njilo 1885 /* */ 253094 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ნნამდი აზიკივე | სურათი=Zik of Africa.webp | სურათიშ ზჷმა =250px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=აზიკივე 1953 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი = [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ =[[16 ღურთუთა]], [[1966]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ჯონსონ აგი-ირონსი]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|11|1904}} | დაბადებაშ აბანი=[[ზუნგერუ]], [[ოორუე რეგიონი (ნიგერია)|ოორუე რეგიონი]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1996|5|11|1904|11|16}} | ღურაშ აბანი=[[ენუგუ (ნოღა)|ენუგუ]], [[ნიგერია]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|ნიგერია}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =1. [[ფლორა ოგბენიანუ]]<br>2. [[უჩე ევა]] | სქუალეფი=7 | გონათაფა =[[სტორერიშ კოლეჯი]]<br>[[ჰოვარდიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ლინკოლნიშ უნივერსიტეტი (პენსილვანია)]]<br>[[პენსილვანიაშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[ქირსიანობა]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ნიგერიაშ დო კამერუნიშ ერუანული სხუნუ]]<br>[[ნიგერიაშ ოკათე პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორეფიშ ერკებული|ნიგერიაშ გენერალ-გუბერნატორი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[16 გერგობათუთა]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[1 გჷმათუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =[[ჯეიმს უილსონ რობერტსონი]] | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 =[[ელისაბედ II]] | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ბენჯამინ ნნამდი აზიკივე''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Benjamin Nnamdi Azikiwe; დ. [[16 გერგობათუთა]], [[1904]] — ღ. [[11 მესი]], [[1996]]) — [[ნიგერია]]ლი პოლიტიკოსი, სახენწჷფო მოღალე დო რევოლუციური ლიდერი, [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი|ნიგერიაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1963-1966 წანეფს. მერჩქინელ რე [[ნიგერიული ნაციონალიზმი]]შ მუმათ დო ნიგერიაშ დუმარსხუაფალ-მუმათ. ორხველუდჷ [[იგბო (კათა)|იგბოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ ონიჩაშ, კალაბარიშ დო ლაგოსიშ სკოლეფს. 1925 წანას ამერიკაშა მიდართჷ სოდეთ გურაფულენდჷ შხვადოშხვა პრესტიჟულ უნივერსიტეტეფს. 1930-იან წანეფს აფრიკაშა დირთჷ დო მოღალენდჷ ჟურნალისტო ასეიან განას დო ნიგერიას. აზიკივექ დარსხუ გაზეთეფი, ნამუეფიშ გჷმორინაფათ თინა აქტიურო ახონარენდჷ ანტი-კოლონიურ იდეეფს. აზიკივექ თაშნეშე დარსხუ სპორტული კლუბი, ნამუთ მაკათურობაშ ნებას არძენდჷ არძა სპორტსმენს, რასაშ დო ეთნიკურ დორხველობაშ უმკუჯინუო.<ref>{{cite web |title=Nnamdi Azikiwe |url=https://www.britannica.com/biography/Nnamdi-Azikiwe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 September 2026}}</ref> 1950-იან წანეფშე აზიკივე უკვე წჷმარინუანდჷ შანულამ პოლიტიკურ ფიგურას, დუდენდჷ ნიგერიაშ დო კამერუნიშ ერუანულ სხუნუს დო 1954-1959 წანეფს რდჷ [[ბჟაეიოლი რეგიონი (ნიგერია)|ბჟაეიოლი რეგიონიშ]] პრემიერ-მინისტრი. აზიკივექ ასრულჷ კაბეტი როლი, ნიგერიაშ დუდიშულობაშ მეჭირინაფაშ პროცესის. ნიგერიაშ ზოხორინელობაშ უკულ, თინა ნინალენდჷ ქიანაშ მაართა აბანობურ გენერალ-გუბერნატორო (1960-1963 წანეფს). მუჟამსჷთ ნიგერიაქ ოფიციალურო გინირთჷ რესპუბლიკათჷნჷ, 1963 წანაშ გჷმათუთას, აზიკივექ ქიდეკინჷ ნიგერიაშ პრეზიდენტიშ პოსტი.<ref>{{cite web |title=Nnamdi Azikiwe |url=https://www.britannica.com/biography/Nnamdi-Azikiwe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 September 2026}}</ref> აზიკივეშ მართუალა ბრელს ხანს ვაგაგინძორებე. 1966 წანას მოხვალამირ ოურდუმე გინორთაშ შედეგო, თიშ ხეშულობა ქუდახუეს. უკულიან პერიოდის, ნიგერიაშ ომენოღალე ლჷმაშ მიმალობას, დუდშე აზიკივექ ხუჯი დუკინჷ ბიაფრაშ სეპარატისტულ ჸარაფის, მარა უკულ ოცადუდჷ ქიანაშ ტერიტორიულ ართოიანობაშ მეჭირინაფას. ==ქოძირით თაშნეშე== * [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ნიგერიალეფი]] [[კატეგორია:ნიგერიალი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:ნიგერიაშ პრეზიდენტეფი]] {{მერკე-პოლიტიკოსი}} lhvokhkjqr5ywvlhzvrssqslklm6ed8