ვიკიპედია xmfwiki https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%B7%E1%83%9A%E1%83%90 MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter მედია სპეციალური განხილვა მომხმარებელი მომხმარებლის განხილვა ვიკიპედია ვიკიპედია სხუნუა ფაილი ფაილის განხილვა მედიავიკი მედიავიკის განხილვა თარგი თარგის განხილვა დახმარება დახმარების განხილვა კატეგორია კატეგორიის განხილვა TimedText TimedText talk მოდული მოდულის განხილვა Event Event talk 4 228 253251 251460 2026-09-21T15:20:54Z MediaWiki message delivery 4659 /* Your feedback wanted: Remove (Language link added:) and similar edits from Special:RecentChanges */ ახალი სექცია 253251 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ [[ka:ვიკიპედია:ფორუმი]] [[ak:Wikipedia:Community Portal]] [[als:Wikipedia:Stammtisch]] [[ar:ويكيبيديا:الميدان]] [[an:Wikipedia:Tabierna]] [[roa-rup:Wikipedia:Fãntãnã]] [[frp:Vouiquipèdia:Lo Câfè du Velâjo]] [[ast:Uiquipedia:Chigre]] [[az:Vikipediya:Kənd meydanı]] [[bm:Wikipedia:Le lavoir]] [[bn:উইকিপিডিয়া:প্রশাসকদের আলোচনাসভা]] [[zh-min-nan:Wikipedia:Chhiū-á-kha]] [[ba:Wikipedia:Ҡоролтай]] [[be-x-old:Вікіпэдыя:Форум]] [[bar:Wikipedia:Stammtisch]] [[bs:Wikipedia:Čaršija]] [[br:Wikipedia:Kumuniezh/An davarn]] [[bg:Уикипедия:Разговори]] [[bxr:Wikipedia:Community Portal]] [[ca:Viquipèdia:La taverna]] [[cv:Википеди:Канашлу]] [[ceb:Wikipedia:Tubaan]] [[cs:Wikipedie:Pod lípou]] [[cbk-zam:Wikipedia:Tambayan De Los Chavacanos]] [[ny:Wikipedia:Community Portal]] [[sn:Wikipedia:Community Portal]] [[tum:Wikipedia:Community Portal]] [[cy:Wicipedia:Y Caffi]] [[da:Wikipedia:Landsbybrønden]] [[pdc:Wikipedia:Gmeeschafts-Portal]] [[de:Wikipedia:Fragen zur Wikipedia]] [[dsb:Wikipedija:Portal]] [[et:Vikipeedia:Üldine arutelu]] [[el:Βικιπαίδεια:Αγορά]] [[es:Wikipedia:Café]] [[eo:Vikipedio:Diskutejo]] [[eu:Wikipedia:Txokoa]] [[fa:ویکی‌پدیا:قهوه‌خانه]] [[fo:Wikipedia:Undirhúsið]] [[fr:Wikipédia:Le Bistro]] [[fy:Wikipedy:Oerlisside]] [[ff:Wikipedia:Accueil]] [[fur:Vichipedie:Ostarie]] [[ga:Vicipéid:Halla baile]] [[gd:Uicipeid:Talla a' Bhaile]] [[gl:Wikipedia:A Taberna]] [[ki:Wikipedia:Community Portal]] [[gu:વિકિપીડિયા:ચોતરો]] [[got:Wikipedia:𐌱𐌰𐌿𐍂𐌲𐍃 𐌲𐌰𐍅𐌹]] [[hak:Wikipedia:Chhâm-siòng]] [[ko:위키백과:사랑방]] [[ha:Wikipedia:Community Portal]] [[hy:Վիքիփեդիա:Խորհրդարան]] [[hi:विकिपीडिया:चौपाल]] [[hsb:Wikipedija:Korčma]] [[hr:Wikipedija:Kafić]] [[id:Wikipedia:Warung Kopi]] [[ia:Wikipedia:Taverna 2011]] [[iu:Wikipedia:ᐹᕐᓂᖅ]] [[ik:Wikipedia:Qargi]] [[os:Википеди:Ныхас]] [[is:Wikipedia:Potturinn]] [[it:Wikipedia:Bar]] [[he:ויקיפדיה:מזנון]] [[jv:Wikipedia:Warung Kopi]] [[kl:Wikipedia:Katersortarfik]] [[kn:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಅರಳಿ ಕಟ್ಟೆ]] [[krc:Википедия:Форум]] [[csb:Wiki:Karczma]] [[kk:Уикипедия:Ауыл құдығы]] [[kw:Wikipedia:An tavern]] [[rn:Wikipedia:Community Portal]] [[sw:Wikipedia:Jumuia]] [[lbe:Википедия:Портал сообщества]] [[lo:ວິກິພີເດຍ:Village pump]] [[la:Vicipaedia:Taberna]] [[ltg:Vikipedeja:Dūmu meits]] [[lv:Vikipēdija:Kopienas portāls]] [[lb:Wikipedia:De Staminee]] [[lt:Vikipedija:Forumas]] [[li:Wikipedia:De kaffee]] [[ln:Wikipedia:Bísó na bísó]] [[lg:Wikipedia:Community Portal]] [[lmo:Wikipedia:Purtaal da cumünitaa]] [[hu:Wikipédia:Kocsmafal]] [[mk:Википедија:Селска чешма]] [[mg:Dinika amin'ny Wikipedia:Bistro]] [[ml:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്]] [[mt:Wikipedija:Pjazza]] [[mi:Wikipedia:Kōrero]] [[mr:विकिपीडिया:चावडी/प्रगती]] [[arz:ويكيبيديا:صالون المناقشه]] [[mzn:Wikipedia:کومه]] [[ms:Wikipedia:Kedai Kopi]] [[mn:Wikipedia:Хурал]] [[nah:Huiquipedia:Tlatlahtoaloyan]] [[na:Wikipedia:Domaneab]] [[nl:Wikipedia:De kroeg]] [[nds-nl:Wikipedie:Praotkefee]] [[ja:Wikipedia:井戸端]] [[nap:Wikipedia:Cìrculo]] [[ce:Википедийа:Хlорам]] [[pih:Wikipedia:Trii'nohlij]] [[no:Wikipedia:Tinget]] [[nn:Wikipedia:Samfunnshuset]] [[oc:Wikipèdia:La tavèrna]] [[or:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆଲୋଚନା ସଭା]] [[uz:Vikipediya:Joriy Hodisalar]] [[pfl:Wikipedia:Stammtisch]] [[nds:Wikipedia:Ik bruuk Hülp]] [[pl:Wikipedia:Kawiarenka pod Wesołym Encyklopedystą]] [[pnt:Βικιπαίδεια:Αγορά]] [[pt:Wikipédia:Esplanada]] [[crh:Vikipediya:Meydan]] [[ksh:Wikipedia:Op dr Eck]] [[ro:Wikipedia:Cafenea]] [[rmy:Vikipidiya:Maladipnasko than - मालादिप्नास्को थान]] [[rm:Wikipedia:La pinta]] [[ru:Википедия:Форум]] [[sah:Бикипиэдьийэ:Кэпсэтэр сир]] [[se:Wikipedia:Gáffestohpu]] [[sm:Wikipedia:Puso o le ʻaʻai]] [[sg:Wikipedia:Da tî lisoro]] [[sc:Wikipedia:Tzilleri]] [[sco:Wikipedia:Mercat Cross]] [[sq:Wikipedia:Kuvendi]] [[scn:Wikipedia:Circulu]] [[si:විකිපීඩියා:කෝපි කඩේ]] [[simple:Wikipedia:Simple talk]] [[ss:Wikipedia:Likhefi leinthanethi]] [[sk:Wikipédia:Krčma]] [[cu:Википє́дїꙗ:Обьщє́ниꙗ съвѣ́тъ]] [[sl:Wikipedija:Pod lipo]] [[szl:Wikipedyjo:Sztamtisz]] [[ckb:ویکیپیدیا:دیوەخان]] [[srn:Wikipedia:Singi nanga Spoto Uku]] [[sr:Википедија:Трг]] [[sh:Wikipedia:Pijaca-Пијаца]] [[su:Wikipedia:Sawala]] [[fi:Wikipedia:Kahvihuone]] [[sv:Wikipedia:Bybrunnen]] [[tl:Wikipedia:Kapihan]] [[ta:விக்கிப்பீடியா:ஆலமரத்தடி]] [[kab:Wikipedia:Tajmaɛt]] [[tt:Википедия бәхәсе:Җәмгыять үзәге]] [[tet:Wikipedia:Kafé]] [[th:วิกิพีเดีย:ศาลาชุมชน]] [[tg:Википедиа:Қаҳвахона]] [[tr:Vikipedi:Köy çeşmesi]] [[tw:Wikipedia:Community Portal]] [[bug:Wikipedia:Warung Kopi]] [[uk:Вікіпедія:Кнайпа]] [[ur:منصوبہ:دیوان عام]] [[vec:Wikipedia:Ciàcołe]] [[vi:Wikipedia:Thảo luận]] [[vo:Vükiped:Kafetar]] [[wa:Wikipedia:Cåbaret]] [[zh-classical:維基大典:會館]] [[vls:Wikipedia:Café]] [[wo:Wikipedia:Pénc mi]] [[wuu:Wikipedia:红茶坊]] [[yi:װיקיפּעדיע:קאווע שטיבל]] [[yo:Wikipedia:Abẹ́ igi]] [[zh-yue:Wikipedia:城市論壇]] [[zea:Wikipedia:Durpsuus]] [[bat-smg:Vikipedėjė:Aptarėmā]] [[zh:Wikipedia:互助客栈]] {| width="100%" align="center" cellspacing="3" cellpadding="3" style="border: 1px solid #ccc7b7; margin-bottom: 3px; background-color: #fffaea; border-collapse: collapse;" ! style="border-bottom: 1px solid #fdd693; background-color: #fece7b;" colspan="2"|[[Image:Internet-mail.svg|30px]] &#160; <span class="plainlinksneverexpand">'''[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit&section=new}} ახალი ჭარილიშ ოჭკორიეშ განწყჷმალო თაქ ქიგუწკანტეთ]'''</span> |} {| style="clear:both; background:none;" |- | width="70%" style="padding:1em 1em 1em 1em; border:1px solid #dfdfdf; background-color:#E7EBF5" valign="top"| <span style="font-size:16pt">ბედინერი რდას თქვანი მოზოჯუა ოჩაიეშა, ვიკიპედიაშ ფორუმშა!</span> '''ოჩაიე''' რე ვიკიპედიაშ ფორუმი. თაქ შილებე ახალი აზრიშ წჷმორინაფა, ნამუშენი უციოთ იჸუაფუ დისკუსია. თქვან აზრეფს აქტიური ვიკიპედიარი პერიოდულო იკითხენს. |- | width="70%" style="padding:1em 1em 1em 1em; border:1px solid #dfdfdf; background-color:#eef6fa; font-size:80%; font-style:italic;" | * '''en:''' Requests for the [[m:bot|bot]] flag should be made on this page. This wiki uses the [[m:bot policy|standard bot policy]], and allows [[m:bot policy#Global_bots|global bots]] and [[m:bot policy#Automatic_approval|automatic approval of certain types of bots]]. Other bots should apply below, and then [[m:Steward requests/Bot status|request access]] from a steward if there is no objection. |} {{სტდ}} {{ოჩაიეშ არქივი}} == Поддержка правительства == Здравствуйте! В [[:ru:Казахская Википедия|казахской]], узбекской, киргизской википедиях заливают энциклопедии выпущенные в бумажных носителях при помощи правительства этих стран. Президент Тувы выделил 500 тыс рублей на развите [[:ru:Тувинская Википедия|Тувинской Википедии]]. Также Эмомали Рахмон сказал что поддержит [[:ru:Таджикская Википедия|Таджикскую Википедию]]. Таких примеров много. Вы можете написать в правительство Грузии поддержке мегрельской Википедии? Есть готовые тексты [[:ru:Проект:Малые разделы Википедии на языках России/Популяризация|тут]]. Есть ли универсальные энциклопедии выпущенные на мегрельской языке?--[[მომხმარებელი:Kaiyr|Kaiyr]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Kaiyr|განხილვა]]) 11:54, 11 მესი 2014 (GET) :Hi! We think, that Megrelian language is Georgian cultural heritage and Georgian government must take care for popularisation of Megrelian language, but we don't have any detailed plans about Megrelian Wikipedia like you have said.[[მომხმარებელი:Odabade90|<font color="##00A0000">ოდაბადე</font>]] <small>([[მომხმარებლის განხილვა:Odabade90|სხუნუა]])</small> 17:01, 14 მესი 2014 (GET) == Мегрельская википедия == Тут есть статья о мегрельской википедии? Дайте ссылку если есть. Если нет то просьба написать.--[[მომხმარებელი:Kaiyr|Kaiyr]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Kaiyr|განხილვა]]) 09:41, 11 მესი 2014 (GET) :Yes, there is an article about [https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90 Megrelian Wikipedia].[[მომხმარებელი:Odabade90|<font color="##00A0000">ოდაბადე</font>]] <small>([[მომხმარებლის განხილვა:Odabade90|სხუნუა]])</small> 11:27, 11 მესი 2014 (GET) * [[:ru:Шаблон:Кавказские Википедии|Такой]] шаблон можете сделать?--[[მომხმარებელი:Kaiyr|Kaiyr]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Kaiyr|განხილვა]]) 15:00, 11 მესი 2014 (GET) ::I have created that [[თარგი:კავკაციური ვიკიპედიეფი|template]].--[[მომხმარებელი:Odabade90|<font color="##00A0000">ოდაბადე</font>]] <small>([[მომხმარებლის განხილვა:Odabade90|სხუნუა]])</small> 18:44, 14 მესი 2014 (GET) == AWB == მოგესალმებით. AWB-თი შევქმენი სტატიები ბოლივიის მუნიციპალიტეტზე, თანდათან კიდევ შემოვიტან. ვისაც სურვილი გაქვთ, შეგიძლიათ ფოტოები დაამატოთ, რომელ სტატიასაც აქვს სხვა ვიკიპედიებში, თუნდაც ქართულში. --[[მომხმარებელი:MIKHEIL|მიხეილ]] <small>([[მომხმარებლის განხილვა:MIKHEIL|მიწერა]])</small> 21:25, 21 ფურთუთა 2013 (GET) : დიდი მადლობა სტატიებისთვის! მე ჩავამატებ სურათებს. --[[მომხმარებელი:მარგალონა|მარგალონა]] ([[მომხმარებლის განხილვა:მარგალონა|განხილვა]]) 21:57, 21 ფურთუთა 2013 (GET) ::კვლავ შემოვიტანე სტატიები და სურათები ზოგან ისევ ჩასასმელია. --[[მომხმარებელი:MIKHEIL|მიხეილ]] <small>([[მომხმარებლის განხილვა:MIKHEIL|მიწერა]])</small> 23:49, 26 ფურთუთა 2013 (GET) :::გაიხარე მიშა, ბევრი გიშრომია!--[[მომხმარებელი:Odabade90|<font color="##00A0000">ოდაბადე</font>]] <small>([[მომხმარებლის განხილვა:Odabade90|სხუნუა]])</small> 23:58, 26 ფურთუთა 2013 (GET) == Публикации в СМИ == Есть ли публикации в СМИ о Мегрельской Википедии?--[[მომხმარებელი:Kaiyr|Kaiyr]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Kaiyr|განხილვა]]) 09:14, 13 მანგი 2014 (GET) :No, there are no articles about Megrelian Wikipedia.--[[მომხმარებელი:Odabade90|<font color="##00A0000">ოდაბადე</font>]] <small>([[მომხმარებლის განხილვა:Odabade90|სხუნუა]])</small> 21:47, 7 კვირკვე 2014 (GET) :: Do anybody want to public article in mass media about Megrelian Wikipedia?--[[მომხმარებელი:Kaiyr|Kaiyr]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Kaiyr|განხილვა]]) 20:40, 13 მარაშინათუთა 2014 (GET) == [https://ru.wiktionary.org/wiki/Участник:Kaiyr/Приложение:Списки_Сводеша_для_картвельских_языков Списки_Сводеша_для_картвельских_языков] == Please add Megrelian varian of this list.--[[მომხმარებელი:Kaiyr|Kaiyr]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Kaiyr|განხილვა]]) 22:59, 16 მარაშინათუთა 2014 (GET) * And there [[wikt:en:Appendix:Swadesh lists for Kartvelian languages]]--[[მომხმარებელი:Kaiyr|Kaiyr]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Kaiyr|განხილვა]]) 14:39, 24 მარაშინათუთა 2014 (GET) == Global AbuseFilter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Hello, [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] is a MediaWiki extension used to detect likely abusive behavior patterns, like pattern vandalism and spam. In 2013, [[m:Special:Mylanguage/Global AbuseFilter|Global AbuseFilters]] were enabled on a limited set of wikis including Meta-Wiki, MediaWiki.org, Wikispecies and (in early 2014) all the "[https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=small.dblist small wikis]". Recently, global abuse filters were enabled on "[https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=medium.dblist medium sized wikis]" as well. These filters are currently managed by stewards on Meta-Wiki and have shown to be very effective in preventing mass spam attacks across Wikimedia projects. However, there is currently no policy on how the global AbuseFilters will be managed although there are proposals. There is an ongoing [[m:Requests for comment/Global AbuseFilter|request for comment]] on policy governing the use of the global AbuseFilters. In the meantime, specific wikis can opt out of using the global AbuseFilter. These wikis can simply add a request to [[m:Global AbuseFilter/Opt-out wikis|this list]] on Meta-Wiki. More details can be found on [[m:Special:Mylanguage/Global AbuseFilter/2014 announcement|this page]] at Meta-Wiki. If you have any questions, feel free to ask on [[m:Talk:Global AbuseFilter|m:Talk:Global AbuseFilter]]. Thanks, [[m:User:PiRSquared17|PiRSquared17]], [[m:User:Glaisher|Glaisher]]</div> — 21:34, 14 გერგობათუთა 2014 (GET) <!-- Message sent by User:Glaisher@metawiki using the list at http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_AbuseFilter/2014_announcement_distribution_list&oldid=10495115 --> == Вики-сабантуй == Приглашаю всех в [[:wmru:Вики-Сабантуй 2015|вики-сабантуй]] который пройдет 24-26 апреля 2015 года в Уфе. Регистрация [[:wmru:Вики-Сабантуй 2015/Международная конференция/Участники|тут]]. Срок подачи заявок: до 31 марта 2015 года включительно. --[[მომხმარებელი:Kaiyr|Kaiyr]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Kaiyr|განხილვა]]) 22:10, 2 ქირსეთუთა 2014 (GET) == ინგლისური ვიქსიკონი == გამარჯობა, პირველ რიგში მინდა გითხრათ რომ ვაფასებ თქვენს საქმეს. ახლა რაც მინდოდა მეთქვა. ინგლისური ვიქსიკონი არის საკმაოდ დახვეწილი და ყველაზე სერიოზული ვიქსიკონი, რომელშიც, ცხადია, მეგრულ სიტყვებზეც იქმნება სტატიები. ქართული სიტყვები არის სადღაც 14,000 (ჩემი დამსახურებით : ) ), ხოლო მეგრული მხოლოდ 48. ის რამდენიმე წელიწადში იქნება საერთოდ ყველაზე დიდი ლექსიკონი და ასე შემდეგ თავს აღარ შეგაწყენთ იმის ქებით, მხოლოდ იმასღა გეტყვით რომ ვიქსიკონში არის 4 მილიონი სტატია და ერთ-ერთ სიტყვას აქვს ორიათასი თარგმანი! ეს სიტყვაა [[wikt:en:water#Translations|water]]. ვფიქრობ იქ მუშაობა უფრო სასარგებლო იქნება როგორც თქვენთვის, ასევე ენისთვის (პოპულარიზაციის და ენის გადარჩენის კუთხიდან) და რაც მგონი უმთავრესია ენის შემსწავლელთათვის (როგორც უცხოელისთვის ასევე ჩემნაირი დაინტერესებული ადამიანებისთვის). როგორც მინიმუმ შეგიძლიათ ხანდახან დაგვხედოთ ხოლმე )). აგრეთვე შეგვიძლია ერთად შევქმნათ თარგები და მოდულები (მეგრული ბრუნების, სიტყვათწარმოების და ასე შემდეგ). დაინტერესების შემთხვევაში აქ დამპინგეთ ან მოიწერეთ [[wikt:en:User talk:Dixtosa|ჩემ განხილვის გვერდზე ინგლისურ ვიქსიკონში]]. მადლობა ყურადღებისთვის. --[[მომხმარებელი:Dixtosa|Dixtosa]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Dixtosa|განხილვა]]) 15:26, 8 მელახი 2015 (GET) :გამარჯობა. კარგი პროექტია ნამდვილად ვიქსიკონი და კარგ საქმეს აკეთებ ქართულ სიტყვებზე სტატიების შექმნით. გვიფიქრია ჩვენც ადრე მაგაზე, მაგრამ რატომღაც ვერ მოხერხდა ნაბიჯების გადადგმა ჯერ კიდევ. :) მე პირადად აქაც ვეღარ ვარ აქტიური ძველებურად. ვეცდებით სამომავლოდ მაინც, გამოვნახოთ დრო, უფრო დაწვრილებით გავეცნოთ ვიქსიკონში ყველაფერს და გადავდგათ ნაბიჯები.--[[მომხმარებელი:Odabade90|<font color="##00A0000">ოდაბადე</font>]] <small>([[მომხმარებლის განხილვა:Odabade90|სხუნუა]])</small> 12:46, 9 მელახი 2015 (GET) == Content Translation, the new article creation tool is now available as a beta-feature == [[File:Cx-icon-ltr.svg|264px|right|Tool icon]] [[File:Content_Translation_Screencast_%28English%29.webm|thumb|How to use Content Translation - a short video (English)]] Hello, [[mw:Content_translation|Content Translation]] has now been enabled as an opt-in beta feature on the Mingrelian Wikipedia. To start translating: # Please enable the Beta feature in your preferences by checking the box for Content Translation. # Visit the page [[Special:ContentTranslation]] or to your contributions page to open the tool. # Click on the button to create a new translation. # In the displayed dialog select the language of the original article and the article name, and the language you would like to translate to. Also add the title of the new article (or the original title will be inserted) and click on to begin. Your language preferences will be remembered for the next time. # You will see a screen consisting of three columns. The first column contains the text of the source language and the middle column is for the translated text. Using the third column you can perform several actions such as insert source text, remove the inserted text source text, add or remove links etc. # After you translate the article, you can publish it directly as a new page on the Mingrelian Wikipedia by using the publish button that appears. In case the article gets created by another user while you were translating, you will see an option to save the newly published translation under your user namespace. # The number of published pages can be seen on the [[Special:CXStats|Content Translation stats page]]. Since this is the first time we have installed the tool on this Wikipedia, there are chances that there may be some problems or service disruptions which we are not yet aware of. We will be monitoring the usage to check for any failures or issues, but please do let us know on the [[:mw:Talk:Content_translation|Content Translation talk page]] or through [[phab:T103549|Phabricator]] if you spot any problems. For more information, please read the information available in the [[:mw:Help:Extension:ContentTranslation|User Guide]]. Our announcement is written only in Russian and English, and we would really appreciate if this message can be translated to reach more users of this Wikipedia. Thank you. On behalf of the Wikimedia Foundation's Language Engineering Team: --[[მომხმარებელი:Aaharoni-WMF|Aaharoni-WMF]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Aaharoni-WMF|სხუნუა]]) 02:45, 1 კვირკვე 2015 (GET) === Перевод Содержания === [[File:Cx-icon-ltr.svg|264px|right|Эмблема инструмента]] [[File:Content_Translation_Screencast_%28English%29.webm|thumb|Как пользоваться Переводом содержания - короткий клип (по-английски)]] Здравствуйте, Инструмент перевода [[mw:Content_translation|Content Translation]] был включен как бета-функция в Мегрельской Википедии. Чтобы начать перевод: # Включите бета-функцию в ваших настройках - отметьте Перевод содержания и сохраните. # Посетите страницу [[Special:ContentTranslation]] или пройдите на вашу страницу вклада чтобы открыть инструмент. # Нажмите на синюю кнопку "Создать новый перевод". # Выберите язык, с которого вы хотите перевести, напишите название статьи , которую вы хотите перевести, и название статьи, которая будет создана на вашем языке. # Вы увидите экран с тремя колонками - статья на иностранном языке, колонка для написания вашей новой переведённой статьи, и колонка для инструментов оформления и ссылок. # Когда переведённый текст готов, нажмите кнопку "Опубликовать перевод" и страница будет создана в Мегрельской Википедии. Если такая страница уже существует, вам будет показано предупреждение. # Количество можно увидеть на [[Special:CXStats|странице статистики]]. Так как мы включаем этот инструмент в вашей википедии впервые, возможно, что здесь есть неисправности, о которых мы ещё не знаем. Мы следим за использованием инструмента, но мы просим и вас сообщать нам о любых неисправностях через [[:mw:Talk:Content_translation|страницу обсуждения проекта]] (можно по-русски) или через [https://phabricator.wikimedia.org/T103549 Фабрикатор]. Дополнительная информация доступна в [[:mw:Help:Extension:ContentTranslation|инструкции]]. Кроме этого, вы можете посмотреть [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/ee/Content_Translation_Screencast_%28English%29.webm клип об использовании инструмента]. --[[მომხმარებელი:Aaharoni-WMF|Aaharoni-WMF]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Aaharoni-WMF|სხუნუა]]) 02:45, 1 კვირკვე 2015 (GET) == Please test the visual editor on this Wikipedia == <div dir="ltr" class="me-content-ltr" lang="en"> [[File:VisualEditor-logo-pacifico.svg|right|frameless]] ''I apologize for writing in English. {{Int:Please-translate}}. {{Int:Feedback-thanks-title}}'' Hi everybody, My name is Erica, and I am a [[Mw:Community Engagement (Product)|Community Liaison]] at the Wikimedia Foundation. The [[mw:Editing/Team|Editing team at WMF]] wants to know what you think about [[:mw:VisualEditor|the visual editor]] on this Wikipedia. {{int:visualeditor}} is a way to edit articles that is similar to a word processing application. The team has been working on support for languages that use input method editors (IMEs), such as this one. '''To test the visual editor, please:''' # '''Opt-in to the visual editor''' by going to [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures]] and choosing "{{int:visualeditor}}". Save your preferences. # '''Edit any article or your user page''' in the visual editor. See the [[:mw:Help:VisualEditor/User guide]] for information on how to use the visual editor. # '''Please post your comments and the language(s) that you tested''' at [https://www.mediawiki.org/wiki/Topic:St8y4ni42d0vr9cv the feedback thread on Mediawiki.org]. The developers would like to know how well it works. Please tell them what kind of computer, web browser, and keyboard you are using. It is important that they hear from as many editors as possible. You may leave your comments in any language. When language support has been refined a little more based on your feedback, all editors at this wiki can have access to the visual editor. If you want to help prepare, please read [[mw:Help:VisualEditor/VE as Beta Feature|the advice on mediawiki.org]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} <div style="float: right;">''[[m:VisualEditor/Newsletter/Phase 6.1|Wrong target page? Fix it here]] • [[:m:VisualEditor/Newsletter|Sign up for the visual editor's multilingual newsletter]] '' </div> –[[:m:User:Elitre (WMF)]], 16:15, 2 ქირსეთუთა 2015 (GET) </div> <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Phase_6.1&oldid=14780730 --> == The visual editor is coming to this wiki == [[File:Norwegian-road-sign-110.0 (fluorescent).svg|right|frameless]] ''Hello again. Please excuse the English. {{Int:Please-translate}}. {{Int:Feedback-thanks-title}}'' <mark>[[mw:VisualEditor/Portal|'''The visual editor''']] is coming to all editors at this Wikipedia on Monday, 25 January.</mark> It allows people to edit Wikipedia articles as if they were using word processing software. You don't have to wait until the deployment to test it; '''you can test the visual editor right now.''' To turn it on, select [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|"Beta"]] in your preferences. Choose "{{int:visualeditor}}" and click save. When it is enabled, you will press the "{{int:vector-view-edit}}" button to edit an article in the new software. To use the wikitext editor, you can press "{{int:visualeditor-ca-editsource}}". After the deployment, everyone will automatically have the option to use either the visual editor or the current wikitext editor. For more information about how to use the visual editor, see [[:mw:Help:VisualEditor/User guide]]. More information about [[mediawikiwiki:Help:VisualEditor/VE_as_the_main_editor|preparing for the visual editor is posted here]]. * It's easier to add templates if you've added [[mw:TemplateData|TemplateData]] information. * Please help translate the user interface and pages about the visual editor. See [[:mw:VisualEditor/TranslationCentral|the visual editor's TranslationCentral]] for general information. To translate the user guide, go to [[mediawikiwiki:Help:VisualEditor/User_guide|the MediaWiki.org page]], and select "{{int:translate-tag-translate-link-desc}}". Your language should be available from the drop-down menu on the right. Once you've done this, you'll see the document in English side by side with any translation work already done in your language. You can add new translations or change old translations. To [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&group=ext-visualeditor-0-all&language= translate the user interface], you need to create an account at translatewiki.net. Contact me personally if you need help with that. * Please let us know if you find any problems. You can report issues in [[phab:|Phabricator, the new bug tracking system]] or on the [[:mw:Topic:St8y4ni42d0vr9cv|central feedback page]] on MediaWiki.org. If you notice major issues affecting your project, please leave a note [[:mw:User talk:Elitre (WMF)|on my talk page]]. In case of emergency (like an unexpected bug causing widespread problems), please contact James Forrester, the product manager, at jforrester@wikimedia.org or on [[:m:IRC|IRC]] in the #mediawiki-visualeditor channel. <div style="float: right;">''[[m:VisualEditor/Newsletter/Phase 6.1|Wrong target page? Fix it here]] • [[:m:VisualEditor/Newsletter|Sign up for the visual editor's multilingual newsletter]] ''</div> Thank you, and happy editing! --[[:mw:User:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]] [[:mw:User talk:Elitre (WMF)|(talk)]] 22:20, 15 ღურთუთა 2016 (GET) <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Phase_6.1&oldid=14780730 --> == Mingrelian is missing == Mingrelian is missing from this page:<br /> https://meta.wikimedia.org/wiki/There_is_also_a_Wikipedia_in_your_language<br /> More than 100 languages are now listed.<br /> Thank you, [[მომხმარებელი:Varlaam|Varlaam]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Varlaam|სხუნუა]]) 02:17, 30 ღურთუთა 2016 (GET) :I have added in the list. Thank you.--[[მომხმარებელი:Odabade90|<font color="##00A0000">ოდაბადე</font>]] <small>([[მომხმარებლის განხილვა:Odabade90|სხუნუა]])</small> 16:18, 30 ღურთუთა 2016 (GET) == The visual editor is now active here == {| class="wikitable" style="width: 30%;" align="right" |- ! scope="col" | '''Please translate to Mingrelian''' ([[:mw:VisualEditor/TranslationCentral|how-to]]; data: January 2016) ! scope="col"| Completion ! scope="col"| Outdated |- |[https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&group=ext-visualeditor-0-all&language=xmf Interface messages*] |42% [[File:50 percents.svg|alt=25 to 50% done]] |0% [[File:100 percent.svg|alt=25 to 0% remaining]] |- |[https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Help%3AVisualEditor%2FUser+guide&language=xmf&filter=%21translated&action=translate User Guide] |0% [[File:25 percent.svg|alt=Way to go to complete translations!]] |0% [[File:100 percent.svg|alt=25 to 0% remaining]] |- |[https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Help%3AVisualEditor%2FFAQ&language=xmf&action=page&filter= FAQ] |0% [[File:25 percent.svg|alt=Way to go to complete translations!]] |0% [[File:100 percent.svg|alt=25 to 0% remaining]] |- |[https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-VisualEditor%2FPortal&language=xmf&action=page&filter= Portal] |0% [[File:25 percent.svg|alt=Way to go to complete translations!]] |0% [[File:100 percent.svg|alt=25 to 0% remaining]] |- |[https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-VisualEditor%2FPortal%2FTemplateData&language=xmf&action=page&filter= TemplateData information] |0% [[File:25 percent.svg|alt=Way to go to complete translations!]] |0% [[File:100 percent.svg|alt=25 to 0% remaining]] |- |[https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Help%3ATemplateData&language=xmf&action=page&filter= TemplateData help] |0% [[File:25 percent.svg|alt=Way to go to complete translations!]] |0% [[File:100 percent.svg|alt=25 to 0% remaining]] |- |colspan="3;"|<small>* The interface is hosted at https://translatewiki.net; you'll need an account if you never translated there before. The other pages are at Mediawiki.org, for which you can use your regular Wikipedia account.</small> |- |} Hello again (and again, apologies for using English on this page. {{Int:Please-translate}}. {{Int:Feedback-thanks-title}}) As some of you have noticed, '''this Wikipedia now has [[:mw:VisualEditor/Portal|the visual editor]] ({{int:visualeditor}}) enabled for all users'''. (We planned to do this on 25 January 2016. However, last week, there was an unusual problem with an upgrade to MediaWiki. Thanks for your understanding.) There are now two tabs for editing: "{{int:vector-view-edit}}" and "{{int:visualeditor-ca-editsource}}". Click "{{int:vector-view-edit}}" to use the visual editor. Click "{{int:visualeditor-ca-editsource}}" to edit using wikitext markup. All edits using the visual editor will be tagged with "{{Int:tag-visualeditor}}" in recent changes, watchlists, and page histories. To access the [[:mw:Help:VisualEditor/User guide|User Guide for the visual editor]], click on the "(?)" icon in its toolbar. If you wish to disable this new system, this can be done under [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|"Editing" in your preferences]]. Please let us know if you find any problems. You can report issues in [[phab:|Phabricator, the new bug tracking system]] or on the [[:mw:Topic:St8y4ni42d0vr9cv|central feedback page]] on MediaWiki.org. <mark>If you can translate from English into this wiki's language, or know anyone who can, please follow the links on the "translation table" and help your community get the best possible experience when it comes to interface messages and documentation related to the visual editor.</mark> [[:mw:User talk:Elitre (WMF)|Please contact me directly]] whenever you need help! Happy editing, [[:mw:User:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]] [[:mw:User talk:Elitre (WMF)|(talk)]] 21:54, 1 ფურთუთა 2016 (GET) == Compact Links coming soon to this wiki == {{int:Please-translate}} <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Compact-language-links-list.png|thumb|Screenshot of Compact Language Links interlanguage list]] Hello, I wanted to give a heads up about an upcoming feature for this wiki which you may seen already in the [[:m:Tech/News/2016/25|Tech News]]. [[:mw:Universal_Language_Selector/Compact_Language_Links|Compact Language Links]] has been available as a beta-feature on all Wikimedia wikis since 2014. With compact language links enabled, users are shown a much shorter list of languages on the interlanguage link section of an article (see image). This will be enabled as a feature in the soon for all users, which can be turned on or off using a preference setting. We look forward to your feedback and please do let us know if you have any questions. Details about Compact Language Links can be read in the [[:mw:Universal_Language_Selector/Compact_Language_Links|project documentation]]. Due to the large scale enablement of this feature, we have had to use [[:m:Global_message_delivery|MassMessage]] for this announcement and as a result it is only written in English. We will really appreciate if this message can be translated for other users of this wiki. The main announcement can also be translated on [[:mw:Universal_Language_Selector/Compact_Language_Links/Announcement_draft_June_2016|this page]]. Thank you. On behalf of the Wikimedia Language team: [[:mw:User:Runab_WMF|Runa Bhattacharjee (WMF)]] ([[mw:User talk:Runab_WMF|talk]])-17:06, 29 მანგი 2016 (GET) </div> <!-- Message sent by User:Runab WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/ULS_Compact_Links/1_July&oldid=15730563 --> == Compact Language Links enabled in this wiki today == {{int:Please-translate}} <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Compact-language-links-list.png|thumb|Screenshot of Compact Language Links interlanguage list]] [[:mw:Universal_Language_Selector/Compact_Language_Links|Compact Language Links]] has been available as a beta-feature on all Wikimedia wikis since 2014. With compact language links enabled, users are shown a much shorter list of languages on the interlanguage link section of an article (see image). Based on several factors, this shorter list of languages is expected to be more relevant for them and valuable for finding similar content in a language known to them. More information about compact language links can be found in [[:mw:Universal_Language_Selector/Compact_Language_Links|the documentation]]. From today onwards, compact language links has been enabled as the default listing of interlanguage links on this wiki. However, using the button at the bottom, you will be able to see a longer list of all the languages the article has been written in. The setting for this compact list can be changed by using the checkbox under ''User Preferences -> Appearance -> Languages'' The compact language links feature has been tested extensively by the Wikimedia Language team, which developed it. However, in case there are any problems or other feedback please let us know on the [[:mw:Talk:Universal_Language_Selector/Compact_Language_Links|project talk page]]. It is to be noted that on some wikis the presence of an existing older gadget that was used for a similar purpose may cause an interference for compact language list. We would like to bring this to the attention of the admins of this wiki. Full details are on [[phab:T131455|this phabricator ticket]] (in English). Due to the large scale enablement of this feature, we have had to use [[:m:Global_message_delivery|MassMessage]] for this announcement and as a result it is only written in English. We will really appreciate if this message can be translated for other users of this wiki. Thank you. On behalf of the Wikimedia Language team: [[:mw:User:Runab_WMF|Runa Bhattacharjee (WMF)]] ([[mw:User talk:Runab_WMF|talk]])-07:05, 1 კვირკვე 2016 (GET) </div> <!-- Message sent by User:Runab WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/ULS_Compact_Links/1_July&oldid=15735887 --> == Editing News #2—2016 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> ''[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2016/June|Read this in another language]] • [[:m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]'' <div style="float:right;width:230px;{{#switch:ltr|rtl=float:left;margin-left:0;|#default=float:right;margin-right:0;}}margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;"> [[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center|alt=VisualEditor]]'''Did you know?''' <div class="thumbcaption" style="font-size: 90%;"> It's quick and easy to insert a references list. [[File:VisualEditor References List Insert Menu-en.png|alt=Screenshot showing a dropdown menu with many items|center|frameless|150px]] Place the cursor where you want to display the references list (usually at the bottom of the page). Open the "{{int:visualeditor-toolbar-insert}}" menu and click the "{{int:cite-ve-dialogbutton-referenceslist-tooltip}}" icon (three books). If you are using several groups of references, which is relatively rare, you will have the opportunity to specify the group. If you do that, then only the references that belong to the specified group will be displayed in this list of references. Finally, click "{{int:visualeditor-dialog-action-insert}}" in the dialog to insert the {{int:cite-ve-dialogbutton-referenceslist-tooltip}}. This list will change as you add more footnotes to the page. You can read and help translate [[:mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/User guide|the user guide]], which has more information about how to use the visual editor.</div></div> Since the last newsletter, the [[:mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|VisualEditor Team]] has fixed many bugs. Their workboard is available [[phab:project/board/483/|in Phabricator]]. Their [[:mw:VisualEditor/Current_priorities|current priorities]] are improving support for Arabic and Indic scripts, and adapting the visual editor to the needs of the Wikivoyages and Wikisources. === Recent changes === The visual editor is now available to all users at most [[Wikivoyage:|Wikivoyages]]. It was also enabled for all contributors at the French Wikinews. The '''[[:mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Single edit tab|single edit tab]]''' feature combines the "{{int:vector-view-edit}}" and "{{int:visualeditor-ca-editsource}}" tabs into a single "{{int:vector-view-edit}}" tab. It has been deployed to several Wikipedias, including Hungarian, Polish, English and Japanese Wikipedias, as well as to all Wikivoyages. At these wikis, you can change your settings for this feature in the "{{int:prefs-editing}}" tab of [[Special:Preferences]]. The team is now reviewing the feedback and considering ways to improve the design before rolling it out to more people. === Future changes === The "{{int:Savearticle}}" button will say "{{int:Publishpage}}". This will affect both the visual and wikitext editing systems. More [[M:Editing/Publish|information is available on Meta]]. The visual editor will be offered to all editors at the remaining [[:mw:VisualEditor/Rollouts|"Phase 6" Wikipedias]] during the next few months. The developers want to know whether typing in your language feels natural in the visual editor. Please post your comments and the language(s) that you tested at [[:mw:Topic:St8y4ni42d0vr9cv|the feedback thread on mediawiki.org]]. This will affect several languages, including: [[:w:ar: |'''Arabic''']], [[:w:hi: |'''Hindi''']], [[:w:th: |'''Thai''']], [[:w:ta: |'''Tamil''']], [[:w:mr: |'''Marathi''']], [[:w:ml: |'''Malayalam''']], [[:w:ur: |'''Urdu''']], [[:w:fa: |'''Persian''']], [[:w:bn: |'''Bengali''']], [[:w:as: |'''Assamese''']], [[:w:arc: |'''Aramaic''']] and others. The team is working with the volunteer developers who power Wikisource to provide the visual editor there, for opt-in testing right now and eventually for all users. ([[phab:T138966|T138966]]) The team is working on a modern wikitext editor. It will look like the visual editor, and be able to use the citoid service and other modern tools. This new editing system may become available as a Beta Feature on desktop devices around September 2016. You can read about this project in a [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/VisualEditor/Roadmap/Update_2016-06-23|general status update on the Wikimedia mailing list]]. === Let's work together === * Do you teach new editors how to use the visual editor? Did you help [[:mw:Citoid/Enabling Citoid on your wiki|set up the Citoid automatic reference feature for your wiki]]? Have you written or imported [[:mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData|TemplateData]] for your most important citation templates? <mark>Would you be willing to help new editors and small communities with the visual editor? Please sign up for the new [[:mw:Help:VisualEditor/Community Taskforce|'''VisualEditor Community Taskforce''']].</mark> * Learn how to improve the "automagical" [[:mw:citoid|citoid]] referencing system in the visual editor, by creating [[w:en:Zotero|Zotero]] translators for popular sources in your language! Watch the [[Mw:Citoid/Zotero's Tech Talk|Tech Talk by Sebastian Karcher]] for more information. If you aren't reading this in your preferred language, then please help us with translations! Subscribe to the [[mail:translators-l|Translators mailing list]] or [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Elitre_(WMF)&action=edit&section=new contact us] directly, so that we can notify you when the next issue is ready. {{int:Feedback-thanks-title}} </div> [[:m:User:Elitre (WMF)]], 21:20, 3 კვირკვე 2016 (GET) <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=15741003 --> == Editing News #3—2016 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> ''[[:m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2016/October|Read this in another language]] • [[:m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]'' <div style="float:right;width:230px;{{#switch:ltr|rtl=float:left;margin-left:0;|#default=float:right;margin-right:0;}}margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;"> [[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center|alt=VisualEditor]]'''Did you know?''' <div class="thumbcaption" style="font-size: 90%;"> Did you know that you can easily re-arrange columns and rows in the visual editor? [[File:VisualEditor table editing menu.png|alt=Screenshot showing a dropdown menu with options for editing the table structure|center|frameless|232x232px]] Select a cell in the column or row that you want to move. Click the arrow at the start of that row or column to open the dropdown menu (shown). Choose either "Move before" or "Move after" to move the column, or "Move above" or "Move below" to move the row. You can read and help translate [[:mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/User guide|the user guide]], which has more information about how to use the visual editor. </div></div> Since the last newsletter, the [[:mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|VisualEditor Team]] has mainly worked on a new wikitext editor. They have also released some small features and the new map editing tool. Their workboard is available [[phab:project/board/483/|in Phabricator]]. You can find links to the list of work finished each week at [[:mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|mw:VisualEditor/Weekly triage meetings]]. Their [[:mw:VisualEditor/Current_priorities|current priorities]] are fixing bugs, releasing the 2017 wikitext editor as a [[mediawikiwiki:Beta_Features|beta feature]], and improving language support. === Recent changes === *You can now set text as small or big.[https://phabricator.wikimedia.org/T53613] *Invisible templates have been shown as a puzzle icon. Now, the name of the invisible template is displayed next to the puzzle icon.[https://phabricator.wikimedia.org/T141861] A similar feature will display the first part of hidden HTML comments.[https://phabricator.wikimedia.org/T147089] *Categories are displayed at the bottom of each page. If you click on the categories, the dialog for editing categories will open.[https://phabricator.wikimedia.org/T145267] *At many wikis, you can now add [[mediawikiwiki:Maps|maps]] to pages. Go to the Insert menu and choose the "Maps" item. The Discovery department is adding more features to this area, like geoshapes. You can read more at mediawiki.org.[https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Discovery#Maps] *The "Save" button now says "Save page" when you create a page, and "Save changes" when you change an existing page.[https://phabricator.wikimedia.org/T139033] In the future, the "{{int:Savearticle}}" button will say "{{int:Publishpage}}". This will affect both the visual and wikitext editing systems. More [[:m:Editing/Publish|information is available on Meta]]. *Image galleries now use a visual mode for editing. You can see thumbnails of the images, add new files, remove unwanted images, rearrange the images by dragging and dropping, and add captions for each image. Use the "Options" tab to set the gallery's display mode, image sizes, and add a title for the gallery.[https://phabricator.wikimedia.org/T45037] === Future changes === The visual editor will be offered to all editors at the remaining 10 [[:mw:VisualEditor/Rollouts|"Phase 6" Wikipedias]] during the next month. The developers want to know whether typing in your language feels natural in the visual editor. Please post your comments and the language(s) that you tested at [[:mw:Topic:St8y4ni42d0vr9cv|the feedback thread on mediawiki.org]]. This will affect several languages, including [[:w:th:|'''Thai''']], [[:w:my:|'''Burmese''']] and [[:w:arc:|'''Aramaic''']]. The team is working on a modern wikitext editor. The [[Mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]] will look like the visual editor and be able to use the citoid service and other modern tools. This new editing system may become available as a Beta Feature on desktop devices in October 2016. You can read about this project in a [[:mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Roadmap/Update_2016-06-23|general status update on the Wikimedia mailing list]]. === Let's work together === * Do you teach new editors how to use the visual editor? Did you help [[:mw:Citoid/Enabling Citoid on your wiki|set up the Citoid automatic reference feature for your wiki]]? Have you written or imported [[:mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData|TemplateData]] for your most important citation templates? <mark>Would you be willing to help new editors and small communities with the visual editor? Please sign up for the new [[:mw:Help:VisualEditor/Community Taskforce|'''VisualEditor Community Taskforce''']].</mark> *If you aren't reading this in your preferred language, then please help us with translations! Subscribe to the [[mail:translators-l|Translators mailing list]] or [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Elitre_(WMF)&action=edit&section=new contact us] directly, so that we can notify you when the next issue is ready. {{int:Feedback-thanks-title}} —[[:mw:User:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]] </div> 21:50, 15 გჷმათუთა 2016 (GET) <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=15960088 --> == Editing News #1—2017 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> ''[[:m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2017/May|Read this in another language]] • [[:m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]'' <div style="float:right;width:230px;{{#switch:ltr|rtl=float:left;margin-left:0;|#default=float:right;margin-right:0;}}margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;"> [[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center|alt=VisualEditor]]'''Did you know?''' <div class="thumbcaption" style="font-size: 90%;"> Did you know that you can review your changes visually? [[File:VisualEditor visual diff tool - visual diff.png|alt=Screenshot showing some changes to an article. Most changes are highlighted with text formatting.|center|frameless|245x245px]]When you are finished editing the page, type your edit summary and then choose "{{Int:visualeditor-savedialog-label-review}}". In visual mode, you will see additions, removals, new links, and formatting highlighted. Other changes, such as changing the size of an image, are described in notes on the side. [[File:VisualEditor visual diff tool - toggle button.png|alt=Toggle button showing visual and wikitext options; visual option is selected.|center|frameless|220x220px]] Click the toggle button to switch between visual and wikitext diffs. [[File:VisualEditor visual diff tool - wikitext diff.png|alt=Screenshot showing the same changes, in the two-column wikitext diff display.|center|frameless|245x245px]] The wikitext diff is the same diff tool that is used in the wikitext editors and in the page history. You can read and help translate [[:mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/User guide|the user guide]], which has more information about how to use the visual editor. </div></div> Since the last newsletter, the [[:mw:VisualEditor|VisualEditor Team]] has spent most of their time supporting [[:mediawikiwiki:2017_wikitext_editor|the 2017 wikitext editor mode]] which is available inside the visual editor as a Beta Feature, and adding [[:mediawikiwiki:VisualEditor/Diffs|the new visual diff tool]]. Their workboard is available [[:phab:project/board/483/|in Phabricator]]. You can find links to the work finished each week at [[:mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|mw:VisualEditor/Weekly triage meetings]]. Their [[:mw:VisualEditor/Current_priorities|current priorities]] are fixing bugs, supporting the 2017 wikitext editor as a [[:mw:Beta Features|beta feature]], and improving the visual diff tool. === Recent changes === *A '''new wikitext editing mode''' is available as a Beta Feature on desktop devices. The [[:mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]] has the same toolbar as the visual editor and can use the citoid service and other modern tools. Go to [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures]] to enable the {{Int:Visualeditor-preference-newwikitexteditor-label}}. * A new '''[[:mediawikiwiki:VisualEditor/Diffs|visual diff tool]]''' is available in VisualEditor's visual mode. You can toggle between wikitext and visual diffs. More features will be added to this later. In the future, this tool may be integrated into other MediaWiki components. [https://phabricator.wikimedia.org/T143350] * The team have added [[:mediawikiwiki:Editing/Projects/Columns_for_references|multi-column support for lists of footnotes]]. The <code><nowiki><references /></nowiki></code> block can automatically display long lists of references in columns on wide screens. This makes footnotes easier to read. You can [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projects=Cite,VisualEditor,Wikimedia-Site-requests&title=Convert%20reference%20lists%20over%20to%20`responsive`%20on%20XXwiki&priority=10&parent=159895 '''request multi-column support'''] for your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T33597] * You can now use your web browser's function to switch typing direction in the new wikitext mode. This is particularly helpful for RTL language users like Urdu or Hebrew who have to write JavaScript or CSS. You can use Command+Shift+X or Control+Shift+X to trigger this. [https://phabricator.wikimedia.org/T153356] * The way to switch between the visual editing mode and the wikitext editing mode is now consistent. There is a drop-down menu that shows the two options. This is now the same in desktop and mobile web editing, and inside things that embed editing, such as Flow. [https://phabricator.wikimedia.org/T116417] * The {{Int:visualeditor-categories-tool}} item has been moved to the top of the {{Int:visualeditor-pagemenu-tooltip}} menu (from clicking on the "hamburger" icon) for quicker access. [https://phabricator.wikimedia.org/T74399] There is also now a "Templates used on this page" feature there. [https://phabricator.wikimedia.org/T149009] * You can now create <code><nowiki><chem></nowiki></code> tags (sometimes used as <code><nowiki><ce></nowiki></code>) for chemical formulas inside the visual editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T153365] * Tables can be set as collapsed or un-collapsed. [https://phabricator.wikimedia.org/T157989] * The {{Int:visualeditor-specialcharacter-button-tooltip}} menu now includes characters for Canadian Aboriginal Syllabics and angle quotation marks (‹› and ⟨⟩) . The team thanks the volunteer developer, [[:S:en:User:Tpt|Tpt]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T108626] * A bug caused some section edit conflicts to blank the rest of the page. This has been fixed. The team are sorry for the disruption. [https://phabricator.wikimedia.org/T154217] * There is a new keyboard shortcut for citations: <code>Control</code>+<code>Shift</code>+<code>K</code> on a PC, or <code>Command</code>+<code>Shift</code>+<code>K</code> on a Mac. It is based on the keyboard shortcut for making links, which is <code>Control</code>+<code>K</code> or <code>Command</code>+<code>K</code> respectively. [https://phabricator.wikimedia.org/T99299] === Future changes === * The team is working on a syntax highlighting tool. It will highlight matching pairs of <code><nowiki><ref></nowiki></code> tags and other types of wikitext syntax. You will be able to turn it on and off. It will first become available in VisualEditor's built-in wikitext mode, maybe late in 2017. [https://phabricator.wikimedia.org/T101246] * The kind of button used to {{Int:Showpreview}}, {{Int:showdiff}}, and finish an edit will change in all WMF-supported wikitext editors. The new buttons will use [[Mw:OOjs UI|OOjs UI]]. The buttons will be larger, brighter, and easier to read. The labels will remain the same. You can test the new button by editing a page and adding <code>&ooui=1</code> to the end of the URL, like this: https://www.mediawiki.org/wiki/Project:Sandbox?action=edit&ooui=1 The old appearance will no longer be possible, even with local CSS changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T162849] * The [[:mediawikiwiki:File:Edit_toolbar_-_2.png|outdated 2006 wikitext editor]] will be removed later this year. It is used by approximately 0.03% of active editors. See [[:mw:Editor|a list of editing tools on mediawiki.org]] if you are uncertain which one you use. [https://phabricator.wikimedia.org/T30856] *If you aren't reading this in your preferred language, then please help us with translations! Subscribe to the [[mail:translators-l|Translators mailing list]] or [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Elitre_(WMF)&action=edit&section=new contact us] directly, so that we can notify you when the next issue is ready. {{int:Feedback-thanks-title}} —[[:mw:User:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]] </div> 22:05, 12 მესი 2017 (+04) <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=16160401 --> == Editing News #1—2018 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> ''[[m:VisualEditor/Newsletter/2018/February|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]'' <div style="float:right;width:270px;margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;"> [[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center]] '''Did you know?'''<div class="thumbcaption" style="font-size: 90%;"> Did you know that you can now use the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|visual diff tool]] on any page? [[File:Wikitext diff paragraph move correcting vandalism 2018.png|alt=Screenshot showing some changes, in the two-column wikitext diff display|center|frameless|250px]] Sometimes, it is hard to see important changes in a wikitext diff. This screenshot of a wikitext diff (click to enlarge) shows that the paragraphs have been rearranged, but it does not highlight the removal of a word or the addition of a new sentence. If you [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|enable the Beta Feature]] for "{{Int:visualeditor-preference-visualdiffpage-label}}", you will have a new option. It will give you a new box at the top of every diff page. This box will let you choose either diff system on any edit. [[File:VisualEditor visual diff tool - toggle button.png|alt=Toggle button showing visual and wikitext options; visual option is selected|center|frameless|200px]] Click the toggle button to switch between visual and wikitext diffs. In the visual diff, additions, removals, new links, and formatting changes will be highlighted. Other changes, such as changing the size of an image, are described in notes on the side. [[File:Visual diff paragraph move correcting vandalism 2018.png|alt=Screenshot showing the same changes to an article. Most changes are highlighted with text formatting.|center|frameless|250px]] This screenshot shows the same edit as the wikitext diff. The visual diff highlights the removal of one word and the addition of a new sentence. You can read and help translate [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User guide|the user guide]], which has more information about how to use the visual editor. </div></div> Since [[m:VisualEditor/Newsletter/2017/May|the last newsletter]], the [[mw:Editing|Editing Team]] has spent most of their time supporting [[mw:2017 wikitext editor|the 2017 wikitext editor mode]], which is available inside the visual editor as a Beta Feature, and improving [[mw:VisualEditor/Diffs|the visual diff tool]]. Their work board is available [[phab:project/view/3236/|in Phabricator]]. You can find links to the work finished each week at [[mw:VisualEditor/Weekly triage meetings]]. Their [[mw:Editing team/Current priorities|current priorities]] are fixing bugs, supporting the 2017 wikitext editor, and improving the visual diff tool. ===Recent changes=== *The '''[[mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]]''' is [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|available as a Beta Feature]] on desktop devices. It has the same toolbar as the visual editor and can use the citoid service and other modern tools. The team have been comparing the performance of different editing environments. They have studied how long it takes to open the page and start typing. The study uses data for more than one million edits during December and January. Some changes have been made to improve the speed of the 2017 wikitext editor and the visual editor. Recently, the 2017 wikitext editor opened fastest for most edits, and the 2010 WikiEditor was fastest for some edits. More information will be posted at [[mw:Contributors/Projects/Editing performance]]. *The '''[[mw:VisualEditor/Diffs|visual diff tool]]''' was developed for the visual editor. It is now available to all users of the visual editor and the 2017 wikitext editor. When you review your changes, you can toggle between wikitext and visual diffs. You can also [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|enable the new Beta Feature]] for "Visual diffs". The Beta Feature lets you use the visual diff tool to view other people's edits on page histories and [[Special:RecentChanges]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T167508] *[[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|'''Wikitext syntax highlighting''']] is available as a Beta Feature for both [[mw:2017 wikitext editor|the 2017 wikitext editor]] and the 2010 wikitext editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T101246] *The [[mw:Citoid|citoid service]] automatically translates URLs, DOIs, ISBNs, and PubMed id numbers into wikitext citation templates. It is very popular and useful to editors, although it can be a bit tricky to set up. <mark>Your wiki can have this service. Please [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|read the instructions]]. You can [[phab:T127354|ask the team to help you enable citoid at your wiki]]</mark>. ===Let's work together=== *The team will talk about editing tools at an upcoming [[m:Wikimedia Foundation metrics and activities meetings|Wikimedia Foundation metrics and activities meeting]]. *Wikibooks, Wikiversity, and other communities may have the visual editor made available by default to contributors. If your community wants this, then please contact [[mw:User talk:Deskana (WMF)|Dan Garry]]. *The <code><nowiki><references /></nowiki></code> block can [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Projects/Columns for references|automatically display long lists of references in columns]] on wide screens. This makes footnotes easier to read. You can [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projects=Cite,VisualEditor,Wikimedia-Site-requests&title=Convert%20reference%20lists%20over%20to%20`responsive`%20on%20XXwiki&priority=10&parent=159895 '''request multi-column support'''] for your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T33597] *If you aren't reading this in your preferred language, then please help us with translations! Subscribe to the [[mail:translators-l|Translators mailing list]] or [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Elitre_(WMF)&action=edit&section=new contact us] directly. We will notify you when the next issue is ready for translation. {{Int:Feedback-thanks-title}} —[[mw:User:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]] </div> 00:56, 3 მელახი 2018 (GET) <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=17790200 --> == Tidy to RemexHtml == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> The [[:mw:Parsing|Parsing]] team will be [[:mw:Parsing/Replacing Tidy|replacing Tidy with RemexHtml]] at this wiki on 5 July 2018. Some pages at this wiki use outdated HTML. This change may change the appearance of those pages. [[Special:LintErrors]] has a complete list of affected pages. Read [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-June/001867.html this e-mail message] for more information. Read the instructions at [[:mw:Help:Extension:Linter]]. You can ask questions at [[:mw:Talk:Parsing/Replacing Tidy]]. Thank you for helping fix these problems. </div> [[:m:User:Elitre (WMF)]] 18:38, 2 კვირკვე 2018 (GET) <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Editing/Parsing_change&oldid=18129171 --> == Editing News #2—2018 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> ''[[metawiki:VisualEditor/Newsletter/2018/October|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]'' <div style="float:right;width:270px;margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;"> [[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center]] '''Did you know?''' <div class="thumbcaption" style="font-size: 90%;"> Did you know that you can use the visual editor on a mobile device? [[File:Mobile editing watchlist star editing pencil.png|alt=Screenshot showing the location of the pencil icon|center|frameless|250px]] Tap on the pencil icon to start editing. The page will probably open in the wikitext editor. You will see another pencil icon in the toolbar. Tap on that pencil icon to the switch between visual editing and wikitext editing. [[File:Visual editing mobile switch wikitext.png|alt=Toolbar with menu opened|center|frameless|250px]] Remember to publish your changes when you're done. You can read and help translate [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User guide|the user guide]], which has more information about how to use the visual editor.</div></div> Since the last newsletter, the [[mw:Editing|Editing Team]] has wrapped up most of their work on the [[mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]] and [[mw:VisualEditor/Diffs|the visual diff tool]]. The team has begun investigating the needs of editors who use mobile devices. Their work board is available [[phab:project/view/3236/|in Phabricator]]. Their [[mw:Wikimedia Audiences/2018-19 Q2 Goals#Contributors|current priorities]] are fixing bugs and improving mobile editing. === Recent changes === *The Editing team has published an [[mw:Mobile editing using the visual editor report|initial report about mobile editing]]. *The Editing team has begun a design study of visual editing on the mobile website. New editors have trouble doing basic tasks on a smartphone, such as adding links to Wikipedia articles. You can [[c:File:Visual Editor Heuristic - Results.pdf|read the report]]. *The Reading team is working on a [[mw:Reading/Web/Advanced mobile contributions|separate mobile-based contributions project]]. *The 2006 wikitext editor is [[mw:Contributors/Projects/Removal of the 2006 wikitext editor|no longer supported]]. If you used [[:File:Edit toolbar - 2.png|that toolbar]], then you will no longer see any toolbar. You may choose another editing tool in your [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|editing preferences]], [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|local gadgets]], or [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]]. *The Editing team described the history and status of [[mw:Extension:VisualEditor|VisualEditor]] in [[m:Wikimedia monthly activities meetings/2018-03|this recorded public presentation]] (starting at 29 minutes, 30 seconds). *The Language team released [[mw:Content translation/V2|a new version of Content Translation]] (CX2) last month, on [[foundationsite:2018/09/30/international-translation-day/|International Translation Day]]. It integrates the visual editor to support templates, tables, and images. It also produces better wikitext when the translated article is published. [https://wikimediafoundation.org/2018/09/30/content-translation-version-two/] === Let's work together === * The Editing team wants to improve visual editing on the mobile website. <mark>Please read [[mw:Visual-based mobile editing/Ideas/October 2018|their ideas]] and tell the team what you think would help editors who use the mobile site.</mark> *The [[m:Community Wishlist Survey 2019|Community Wishlist Survey]] begins next week. *If you aren't reading this in your preferred language, then please help us with translations! Subscribe to the [[mail:translators-l|Translators mailing list]] or [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Elitre_(WMF)&action=edit&section=new contact us] directly. We will notify you when the next issue is ready for translation. {{int:Feedback-thanks-title}} —[[mw:User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) </div> 18:17, 2 გერგობათუთა 2018 (GET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=17790200 --> == თარგი User_xmf == მეგრული ვიკიპედიის პატივცემულო მომხმარებლებო და ადმინისტრაციავ. თხოვნა მაქვს თქვენთან ესეთი. მინდა რომ არსებობდეს [https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%98:User_xmf ამ თარგის] ყველა 4 დონის თარგებიც. თუ სხვაგან არა აფხაზურში შევქმნიდი და შევინახავდი. უბრალოდ თქვენგან რაც მჭირდება ესაა გრამატიკული გამართვა შეგჩასაწერი წინადადებისა. მაგალითისათვის ქართულში არსებობს მეგრულის ორი სხვა დონეც, მაგრამ მე ყველა მინდა რომ მქონდეს აფხაზურში. *0 https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%98:User_ka-0 *1 https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%98:User_ka-1 *2 https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%98:User_ka-2 *3 https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%98:User_ka-3 *4 https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%98:User_ka-4 *5 https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%98:User_ka-5 *N https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%98:User_ka ანუ მე მჭირდება სწორი მეგრული თარგმანი: *0 — ამ მომხმარებელს არ ესმის მეგრული ენა. *1 — ამ მომხმარებელს შეუძლია წვლილი შეიტანოს მეგრული ენის ცოდნის ელემენტარულ დონეზე. *2 — ამ მომხმარებელს შეუძლია წვლილი შეიტანოს მეგრული ენის ცოდნის საშუალო დონეზე. *3 — ამ მომხმარებელს შეუძლია წვლილი შეიტანოს მეგრული ენის ცოდნის მაღალ დონეზე. *4 — ამ მომხმარებელმა მეგრული ენა იცის თითქმის მშობლიური ენის დონეზე. *5 — ეს მომხმარებელი ზედმიწევნით ფლობს მეგრულს. *N — ამ მომხმარებლის მშობლიური ენა არის მეგრული. მადლობა წინასწარ!--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|სხუნუა]]) 16:56, 7 მანგი 2019 (GET) *0 — თე მახვარებუს ვარჩქილე მარგალური ნინა. *1 — თე მახვარებუს თია მიშაღინე მარგალური ნინაშ რჩქინაშ ელემენტარულ დონეშა. *2 — თე მახვარებუს თია მიშაღინე მარგალური ნინაშ რჩქინაშ ოშქაშე დონეშა. *3 — თე მახვარებუს თია მიშაღინე მარგალური ნინაშ რჩქინაშ მაღალ დონეშა. *4 — თე მახვარებუს მარგალური უჩქჷ დახე ნანაშ ნინაშ დონეშა. *5 — თე მახვარებუს წკანტილო უჩქჷ მარგალური. *N — თე მახვარებუშ ნანაშ ნინა რე მარგალური.--[[მომხმარებელი:Odabade90|<font color="##00A0000">ოდაბადე</font>]] 15:09, 8 მანგი 2019 (GET) [https://ab.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%88%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:User_xmf-0 გაკეთდა!] დიდი მადლობა დახმარებისათვის!--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|სხუნუა]]) 11:19, 9 მანგი 2019 (+04) ქართულში ეს ორი ვარიანტია *1 - თე მახვარებუს ელემენტარულ დონეშა უჩქჷ მარგალური ნინა. *2 - თე მახვარებუს ოშქაშე დონეშა უჩქჷ მარგალური ნინა. *N - თე მახვარებუშო მარგალური ნანაშ ნინა რე. --[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|სხუნუა]]) 11:26, 9 მანგი 2019 (+04) არაფრის. 4 და N ვარიანტები ჩავასწორე. ქართულშიც შევქმენი თარგები.--[[მომხმარებელი:Odabade90|<font color="##00A0000">ოდაბადე</font>]] 14:43, 9 მანგი 2019 (GET) მიხარია რომ ამ პატარა საქმეში გამოგადექით! მადლობა ქართულში თარგების შექმნისათვის. ინგლისურშიცაა გადასატანი.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|სხუნუა]]) 23:48, 9 მანგი 2019 (+04) == https://xmf.wikipedia.org/wiki/Bălți-Leadoveni_International_Airport == Please help to make it inbGeorgian langauge. Thank you. :[[User:Aviapassion|Aviapassion]] Sorry but this is Megrelian wikipedia (მარგალური), Georgian is ქართული--[[მომხმარებელი:ჯეო|მიხეილი-ჯეო]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ჯეო|სხუნუა]]) 14:04, 22 კვირკვე 2019 (+04) :User Narazeni translated it--[[მომხმარებელი:ჯეო|მიხეილი-ჯეო]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ჯეო|სხუნუა]]) 01:02, 24 კვირკვე 2019 (GET) == Editing News #1—July 2019 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> ''[[m:VisualEditor/Newsletter/2019/July|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]'' <div style="float:right;width:270px;margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;"> [[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center]] <big>'''Did you know?'''</big> <div class="thumbcaption" style="font-size: 90%;"> Did you know that you can use the visual editor on a mobile device? Every article has a pencil icon at the top. Tap on the pencil icon [[File:OOjs UI icon edit-ltr.svg|frameless|16x16px]] to start editing. '''<big>Edit Cards</big>''' [[File:EditCards-v.20.png|alt=Toolbar with menu opened|center|frameless|250px]] This is what the new '''Edit Cards for editing links''' in the mobile visual editor look like. You can try the prototype here: '''[[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 Try Edit Cards]].''' </div></div> Welcome back to the [[mw:Editing|Editing]] newsletter. Since [[m:VisualEditor/Newsletter/2018/October|the last newsletter]], the team has released two new features for the [[mw:VisualEditor on mobile|mobile visual editor]] and has started developing three more. All of this work is part of the team's goal to [[m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2018-2019/Audiences#Outcome 3: Mobile Contribution|make editing on mobile web simpler]]. Before talking about the team's recent releases, we have a question for you: <strong>Are you willing to try a new way to add and change links?</strong> If you are interested, we would value your input! You can try this new link tool in the mobile visual editor on a separate wiki. <em>Follow these instructions and share your experience:</em> <strong>[[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 Try Edit Cards]].</strong> === Recent releases === The mobile visual editor is a simpler editing tool, for smartphones and tablets using the [[mw:Reading/Web/Mobile#About|mobile site]]. The Editing team recently launched two new features to improve the mobile visual editor: # [[mw:VisualEditor on mobile/Section editing|Section editing]] #* The purpose is to help contributors focus on their edits. #* The team studied this with an A/B test. [[mw:VisualEditor on mobile/Section editing#16 June 2019|This test showed]] that contributors who could use section editing were '''1% more likely to publish''' the edits they started than people with only full-page editing. # [[mw:VisualEditor on mobile#March 1, 2019|Loading overlay]] #* The purpose is to smooth the transition between reading and editing. Section editing and the new loading overlay are '''now available to everyone''' using the mobile visual editor. === New and active projects === This is a list of our most active projects. [[mw:Help:Watching pages|Watch]] these pages to learn about project updates and to share your input on new designs, prototypes and research findings. *[[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|Edit cards]]: This is a clearer way to add and edit links, citations, images, templates, etc. in articles. You can try this feature now. <em>Go here to see how:</em> [[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 <em>Try Edit Cards</em>]]. *[[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh|Mobile toolbar refresh]]: This project will learn if contributors are more successful when the editing tools are easier to recognize. *[[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default|Mobile visual editor availability]]: This A/B test asks: ''Are newer contributors more successful if they use the mobile visual editor?'' We are collaborating with [[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default#26 June 2019 %E2%80%93 Participating wikis and test start date|20 Wikipedias]] to answer this question. *[[mw:VisualEditor on mobile/Usability improvements|Usability improvements]]: This project will make the mobile visual editor easier to use. The goal is to let contributors stay focused on editing and to feel more confident in the editing tools. === Looking ahead === * '''Wikimania:''' Several members of the Editing Team will be attending [[wmania:|Wikimania]] in August 2019. They will lead a session about mobile editing in the [[wmania:2019:Community Growth/Visual editing on mobile: An accessible editor for all|Community Growth space]]. Talk to the team about how editing can be improved. * '''Talk Pages:''' In the coming months, the Editing Team will begin [[mw:Talk pages consultation 2019|improving talk pages]] and communication on the wikis. === Learning more === The [[mw:VisualEditor on mobile|VisualEditor on mobile]] is a good place to learn more about the projects we are working on. The team wants to talk with you about anything related to editing. If you have something to say or ask, please leave a message at [[mw:Talk:VisualEditor on mobile|Talk:VisualEditor on mobile]]. [[user:PPelberg (WMF)|PPelberg (WMF)]] ([[mw:user_talk:PPelberg (WMF)|talk]]) & [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:user_talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) </div> 22:32, 23 კვირკვე 2019 (+04) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=19175117 --> == Editing News #2 – Mobile editing and talk pages == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <em>[[m:VisualEditor/Newsletter/2019/October|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</em> Inside this newsletter, the [[mw:Editing|Editing team]] talks about their work on the [[mw:Mobile visual editor|mobile visual editor]], on [[mw:Talk pages project|the new talk pages project]], and at [[wikimania:|Wikimania 2019]]. === Help === <strong>What talk page interactions do you remember?</strong> Is it a story about how someone helped you to learn something new? Is it a story about how someone helped you get involved in a group? Something else? Whatever your story is, we want to hear it! Please tell us a story about how you used a talk page. <mark>Please share a link to a memorable discussion, or describe it on the <strong>[[mw:Topic:V8d91yh8gcg404dj|talk page for this project]]</strong>.</mark> The team wants your examples. These examples will help everyone develop a shared understanding of what this project should support and encourage. === Talk pages project === The [[mw:Talk pages consultation 2019|Talk Pages Consultation]] was a global consultation to define better tools for wiki communication. From February through June 2019, more than 500 volunteers on 20 wikis, across 15 languages and multiple projects, came together with members of the Foundation to create a product direction for a set of discussion tools. The [[mw:Talk pages consultation 2019/Phase 2 report|Phase 2 Report]] of the Talk Page Consultation was published in August. It summarizes the product direction the team has started to work on, which you can read more about here: [[mw:Talk pages project|Talk Page Project project page]]. The team needs and wants your help at this early stage. They are starting to develop the first idea. Please add your name to the [[mw:Talk pages project#Getting involved|<strong>"Getting involved"</strong>]] section of the project page, if you would like to hear about opportunities to participate. === Mobile visual editor === The Editing team is trying to make it simpler to edit on mobile devices. The team is changing the [[mw:VisualEditor on mobile|visual editor on mobile]]. If you have something to say about editing on a mobile device, please leave a message at [[mw:Talk:VisualEditor on mobile|Talk:VisualEditor on mobile]]. ==== [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|Edit Cards]] ==== [[File:Edit Cards-before-v3-comparison.png|thumb|486x486px|What happens when you click on a link. The new Edit Card is bigger and has more options for editing links.]] * On 3 September, the Editing team released [[:File:Edit Cards comparison v2 and v3.png|version 3 of Edit Cards]]. Anyone could use the new version in the mobile visual editor. * There is an [[:File:Edit Cards comparison v2 and v3.png|updated design]] on the Edit Card for adding and modifying links. There is also a new, [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards#2 September 2019 - v3 deployment timing|combined workflow for editing a link's display text and target]]. * Feedback: You can try the new Edit Cards by opening the mobile visual editor on a smartphone. Please post your feedback on the [[:mw:Topic:V5rg0cqmikpubmjj|Edit cards talk page]]. ==== [[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh|Toolbar]] ==== [[File:Toolbar-comparison-v1.png|thumb|486px|The editing toolbar is changing in the mobile visual editor. The old system had two different toolbars. Now, all the buttons are together. [[mw:Topic:V79x6zm8n6i4nb56|Tell the team what you think about the new toolbar]].]] * In September, the Editing team updated the mobile visual editor's editing toolbar. Anyone could see these changes in the mobile visual editor. ** <em>One toolbar:</em> All of the editing tools are located in one toolbar. Previously, the toolbar changed when you clicked on different things. **<em>New navigation:</em> The buttons for moving forward and backward in the edit flow have changed. **<em>Seamless switching:</em> an [[phab:T228159|improved workflow]] for switching between the visual and wikitext modes. * Feedback: You can try the refreshed toolbar by opening the mobile VisualEditor on a smartphone. Please post your feedback on the [[mw:Topic:V79x6zm8n6i4nb56|Toolbar feedback talk page]]. === Wikimania === The Editing Team attended [[wmania:2019:Program|Wikimania 2019]] in Sweden. They led a session on [[wmania:2019:Community Growth/Visual editing on mobile: An accessible editor for all|the mobile visual editor]] and a session on [[wmania:2019:Community Growth/After Flow: A new direction for improving talk pages|the new talk pages project]]. They tested [[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh#v1 prototype|two]] new [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards#v3 prototype|features]] in the mobile visual editor with contributors. You can read more about what the team did and learned in [[mw:VisualEditor on mobile#Wikimania Stockholm: Overview|the team's report on Wikimania 2019]]. === Looking ahead === * <strong>Talk Pages Project:</strong> The team is thinking about the first set of proposed changes. The team will be working with a few communities to pilot those changes. The best way to stay informed is by adding your username to the list on the project page: [[mw:Talk pages project#Getting involved|<strong>Getting involved</strong>]]. * <strong>Testing the mobile visual editor as the default:</strong> The Editing team plans to post results before the end of the calendar year. The best way to stay informed is by adding the project page to your watchlist: [[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default|<strong>VisualEditor as mobile default project page</strong>]]. * <strong>Measuring the impact of Edit Cards:</strong> This study asks whether the project helped editors add links and citations. The Editing team hopes to share results in November. The best way to stay informed is by adding the project page to your watchlist: [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|<strong>Edit Cards project page</strong>]]. – [[User:PPelberg (WMF)|PPelberg (WMF)]] ([[mw:User talk:PPelberg (WMF)|talk]]) & [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) </div> 15:12, 29 გჷმათუთა 2019 (+04) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/VE_201910/5&oldid=19500851 --> == Editing news 2020 #1 – Discussion tools == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <em>[[m:VisualEditor/Newsletter/2020/April|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</em> [[File:TalkPages-Reply-v1.0.png|thumb|300px|alt=Screenshot showing what the Reply tool looks like|This early version of the Reply tool automatically signs and indents comments.]] The [[mw:Editing|Editing team]] has been working on [[mw:Talk pages project|the talk pages project]]. The goal of the talk pages project is to help contributors communicate on wiki more easily. This project is the result of the [[mw:Talk pages consultation 2019|Talk pages consultation 2019]]. [[File:TalkPages-Reply-v2.0.png|thumb|300px|alt=Reply tool improved with edit tool buttons|In a future update, the team plans to test a tool for easily linking to another user's name, a rich-text editing option, and other tools.]] The team is building a [[mw:Talk pages project/replying|new tool for replying]] to comments now. This early version can sign and indent comments automatically. <strong>Please [[mw:Talk pages project/replying/prototype testing#Reply%20version%201.0|test the new Reply tool]].</strong> *On 31 March 2020, the new {{Int:discussiontools-replylink}} tool was offered as a [[mw:Beta Feature|Beta Feature]] editors at four Wikipedias: [[w:ar:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Arabic]], [[w:nl:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Dutch]], [[w:fr:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|French]], and [[w:hu:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Hungarian]]. If your community also wants early access to the new tool, contact [[User:Whatamidoing (WMF)]]. *The team is planning some upcoming changes. <strong>Please [[mw:Talk pages project/replying#Version%202.0|review the proposed design]] and share your thoughts on the talk page.</strong> The team will test features such as: **an easy way to mention another editor ("pinging"), **a rich-text visual editing option, and **other features identified through user testing or recommended by editors. To hear more about Editing Team updates, please add your name to the [[mw:Talk pages project#Get involved|<strong>"Get involved"</strong>]] section of the project page. You can also watch [[File:MediaWiki Vector skin blue star watchlist icon.svg|frameless|16px]] these pages: [[mw:Talk pages project|the main project page]], [[mw:Talk pages project/Updates|Updates]], [[mw:Talk pages project/replying|Replying]], and [[mw:Talk pages project/replying/prototype testing|User testing]]. – [[user:PPelberg (WMF)|PPelberg (WMF)]] ([[mw:User talk:PPelberg (WMF)|talk]]) & [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) </div> 23:27, 8 პირელი 2020 (+04) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox3&oldid=19967063 --> == Editing news 2020 #2 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <em>[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2020/June|Read this in another language]] • [[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</em> [[File:TalkPages-Reply-v2.0.png|alt=Mockup of the new reply feature, showing new editing tools|thumb|400x400px|The new features include a toolbar. [[mw:Talk:Talk pages project/replying|What do you think should be in the toolbar?]]]] This issue of the [[mw:Special:MyLanguage/Editing|Editing]] newsletter includes information the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|Talk pages project]], an effort to help contributors communicate on wiki more easily. * [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|<strong>Reply tool</strong>]]: This is available as a Beta Feature at the four partner wikis (Arabic, Dutch, French, and Hungarian Wikipedias). The Beta Feature is called "{{int:discussiontools-preference-label}}". The Beta Feature will get [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying#Version%202.0|new features]] soon. The new features include writing comments in a new visual editing mode and pinging other users by typing <code>@</code>. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying/prototype testing#Reply%20tool%20version%202.0|test the new features]] on the [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] now. Some other wikis will have a chance to try the Beta Feature in the coming months. * [[mw:Special:MyLanguage/New requirements for user signatures|<strong>New requirements for user signatures</strong>]]: Soon, users will not be able to save invalid custom signatures in [[Special:Preferences]]. This will reduce signature spoofing, prevent page corruption, and make new talk page tools more reliable. Most editors will not be affected. * [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|<strong>New discussion tool</strong>]]: The Editing team is beginning work on a simpler process for starting new discussions. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion#Design|see the initial design on the project page]]. * [[m:Special:MyLanguage/Research:Usage of talk pages|<strong>Research on the use of talk pages</strong>]]: The Editing team worked with the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Research|Wikimedia research team]] to study how talk pages help editors improve articles. We learned that new editors who use talk pages make more edits to the main namespace than new editors who don't use talk pages. – [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) </div> 00:33, 18 მანგი 2020 (+04) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/sandbox/temp_MassMessage_list&oldid=20184653 --> == Editing news 2020 #3 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <em>[[m:VisualEditor/Newsletter/2020/July|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</em> [[File:50M@2x.png|thumb|alt=A gold star with a blue ribbon, and the text 50m|More than <strong>50 million edits</strong> have been made using the visual editor on desktop.|400px]] Seven years ago this month, the [[mw:Editing team|Editing team]] offered the visual editor to most Wikipedia editors. Since then, editors have achieved many milestones: * More than <strong>50 million edits</strong> have been made using the visual editor on desktop. * More than <strong>2 million new articles</strong> have been created in the visual editor. More than 600,000 of these new articles were created during 2019. * The visual editor is <strong>increasingly popular</strong>. The proportion of all edits made using the visual editor has increased every year since its introduction. * In 2019, <strong>35% of the edits by newcomers</strong> (logged-in editors with ≤99 edits) used the visual editor. This percentage has <strong>increased every year</strong>. * Almost <strong>5 million edits on the mobile site</strong> have been made with the visual editor. Most of these edits have been made since the Editing team started improving the [[mw:Mobile visual editor|mobile visual editor]] in 2018. * On 17 November 2019, the [https://discuss-space.wmflabs.org/t/first-edit-made-to-wikipedia-from-outer-space/2254 <strong>first edit from outer space</strong>] was made in the mobile visual editor. 🚀 👩‍🚀 * Editors have made more than <strong>7 million edits in the 2017 wikitext editor</strong>, including starting <strong>600,000 new articles</strong> in it. The [[mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]] is VisualEditor's built-in wikitext mode. You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|enable it in your preferences]]. [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) </div> 16:55, 9 კვირკვე 2020 (+04) <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=20232673 --> ალფრედ ჰერშლი გამსწორით. ოკო რდას ალფრედ ჰერში. == Wikimania 2021: Individual Program Submissions == [[File:Wikimania logo with text 2.svg|right|200px]] Dear all, Wikimania 2021 will be [[:wikimania:2021:Save the date and the Core Organizing Team|hosted virtually]] for the first time in the event's 15-year history. Since there is no in-person host, the event is being organized by a diverse group of Wikimedia volunteers that form the [[:wikimania:2021:Organizers|Core Organizing Team]] (COT) for Wikimania 2021. '''Event Program''' - Individuals or a group of individuals can submit their session proposals to be a part of the program. There will be translation support for sessions provided in a number of languages. See more information [[:wikimania:2021:Submissions/Guidelines#Language Accessibility|here]]. Below are some links to guide you through; * [[:wikimania:2021:Submissions|Program Submissions]] * [[:wikimania:2021:Submissions/Guidelines|Session Submission Guidelines]] * [[:wikimania:2021:FAQ|FAQ]] Please note that the deadline for submission is 18th June 2021. '''Announcements'''- To keep up to date with the developments around Wikimania, the COT sends out weekly updates. You can view them in the Announcement section [[:wikimania:2021:Announcements|here]]. '''Office Hour''' - If you are left with questions, the COT will be hosting some office hours (in multiple languages), in multiple time-zones, to answer any programming questions that you might have. Details can be found [[:wikimania:2021:Organizers#Office hours schedule|here.]] Best regards, [[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|სხუნუა]]) 08:18, 16 მანგი 2021 (+04) On behalf of Wikimania 2021 Core Organizing Team <!-- Message sent by User:Bodhisattwa@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=21597568 --> == Editing news 2021 #2 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <em>[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2021/June|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</em> [[File:Reply Tool A-B test comment completion.png|alt=Junior contributors comment completion rate across all participating Wikipedias|thumb|296x296px|When newcomers had the Reply tool and tried to post on a talk page, they were more successful at posting a comment. ([https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ Source])]] Earlier this year, the Editing team ran a large study of [[mw:Talk pages project/Replying|the Reply Tool]]. The main goal was to find out whether the Reply Tool helped [[mw:Talk pages project/Glossary|newer editors]] communicate on wiki. The second goal was to see whether the comments that newer editors made using the tool needed to be reverted more frequently than comments newer editors made with the existing wikitext page editor. The key results were: * Newer editors who had automatic ("default on") access to the Reply tool were [https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ more likely] to post a comment on a talk page. * The comments that newer editors made with the Reply Tool were also [https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ less likely] to be reverted than the comments that newer editors made with page editing. These results give the Editing team confidence that the tool is helpful. <strong>Looking ahead</strong> The team is planning to make the Reply tool available to everyone as an opt-out preference in the coming months. This has already happened at the Arabic, Czech, and Hungarian Wikipedias. The next step is to [[phab:T280599|resolve a technical challenge]]. Then, they will deploy the Reply tool first to the [[phab:T267379|Wikipedias that participated in the study]]. After that, they will deploy it, in stages, to the other Wikipedias and all WMF-hosted wikis. You can turn on "{{int:discussiontools-preference-label}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|in Beta Features]] now. After you get the Reply tool, you can change your preferences at any time in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]]. –[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) </div> 18:14, 24 მანგი 2021 (+04) <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=21624491 --> == პროექტის მომავალი == მეგობრებო, დღევანდელი, 2021 წლის 24 ოქტომბრის მდგომარეობით, მეგრულ ვიკიპედიას ჰყავს ორი აქტიური მეგრულის კარგად მცოდნე რედაქტორი, [[User:Narazeni|Nrazeni]] და [[User:Njilo|Njilo]], ორივე მათგანს მსურს მივმართო. მეგობრებო, თქვენი წვლილი ამ პროექტში მართლაც ფასდაუდებელია, მაგრამ არ უნდა ვიყოთ მხოლოდ ორი რედაქტორის იმედზე. კარგი იქნება თუ დავიწყებთ პროექტის პოპულარიზაციაზე ფიქრს, პატივისცემით--[[მომხმარებელი:ჯეო|ჯეო]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ჯეო|სხუნუა]]) 23:17, 24 გჷმათუთა 2021 (+04) == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Editing news 2022 #1</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="message"/><i>[[metawiki:VisualEditor/Newsletter/2022/April|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</i> [[File:Junior Contributor New Topic Tool Completion Rate.png|thumb|New editors were more successful with this new tool.]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New discussion tool|New topic tool]] helps editors create new ==Sections== on discussion pages. New editors are more successful with this new tool. You can [[mw:Talk pages project/New topic#21 April 2022|read the report]]. Soon, the Editing team will offer this to all editors at the 20 Wikipedias that participated in the test. You will be able to turn it off at [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]].<section end="message"/> </div> [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] 22:55, 2 მესი 2022 (+04) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=22019984 --> == ვანდალიზმეფი მარგალურ ვიკის == ქორთხინთ ყურადღება ქიმიაქცუათ ვანდალიზმეფს. მაგალთო ჸათეცალ რე სტატია "ედუარდ ტელერი", სოდეთ ქორთული სიტყვეფი მე მიშაჭარილი. ჩქიმ ნაჭარა სტატია რე დო კინ ჯვეშ ვერსია დართინეთ. დო ხარხი ნამუთ ჸათეს ორთუ დო მოცილუნან, აიპი დუბლოკით. ვარდა მუთუნინერი აზრი ვაღვენუ სტატიეფიშ ჭარუას . კომპიუტერით <nowiki>''</nowiki>ასეიან თირუეფი"-შა გემშურთინ, თექ იძირე იფრელი. მა მუჭო შემლებუ კინ ჯვეში ვერსიაშ დორთინაფა? ასე მა კინ ჯვეში ვერსია დუვორთინე. დობლოკით ვანდალიზმეფიშ ავტორი. ათნა რდას ოკო თიში აიპი ‎82.211.151.112 [[User:Narazeni|Narazeni]] [[User:Odabade90|Odabade90]] [[User:მარგალონა|მარგალონა]] [[User:ჯეო|ჯეო]] :ჯგირობუა, თქვანი. მი მუჭო ბძირჷნთჷნ თეში, გუაუქვათ ოკო ვანდალური თირუეფი. ჭიჭე მუდგარენეფშე ბლოკუა ვარე ოხვილური, ზაჩუათ დიჭყინე დო ხოლო ქიჸი ვანდალიზმიშ ფაქტეფი-და, უკული იბლოკე. ეში, თქვა ხოლო IP-ით მუშენთ დო დერეგისტირებუთ-და, უჯგუში რე, უმოს მოხუჯურო გამუშებენა ვიკის.--[[მომხმარებელი:Odabade90|<font color="##00A0000">ოდაბადე</font>]] <small>([[მომხმარებლის განხილვა:Odabade90|სხუნუა]])</small> ქო მარა ათეცალ იუზერეფქ იბლოკას ოკო. მა ვა ვორექ ადმინი დო ვანდალურ სტატიეფი ვამალასე. ათეცალ სტატიეფ თაქ ბრელი რე. მაგალთო ათენა: https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%9D_%E1%83%AA%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98_%E1%83%97%E1%83%9D%E1%83%A4%E1%83%98 დოლასით. [[User:Narazeni|Narazeni]] [[User:Odabade90|Odabade90]] [[User:მარგალონა|მარგალონა]] :ჯგირობუა ნჯილოს. მუჟამს ჯვეშ სტატიეფს ვანდალიზმიშ ფაქტი იჸინ, გოუქვაფაშ მეჩამა უჯგუ დო მუჟამს ახალი სტატია დიჭარუ, ნამუთ ოლასარი რენ, ოლასარიშ თანგი ქინახუნეთ ( {{ოლასარი რე}} ) დო უკულ მა დობლასჷნქ.--[[მომხმარებელი:Odabade90|<font color="##00A0000">ოდაბადე</font>]] <small>([[მომხმარებლის განხილვა:Odabade90|სხუნუა]])</small> ასე ვაკეთინ თეშიო? https://xmf.wikipedia.org/wiki/Toyota [[User:Odabade90|Odabade90]] :ქო, თეში ოკო. მარა თე შვანს, ცოდა რდჷ ოლასარო, მუდგარენ ელემენტარულ სტანდარტეფს იშენ ინოხედჷ, ვანდალიზმი ვარდჷ დო 2-3 ზიტყვასქვილით ჭიჭე გუაუჯგუში. ხოლო ართი ოკითხი — თაქ, ოჩაიეს, ვარა სოთინ, მუთუნ სხუნუა ქორე-და, ხეშ მოჭარუა ოკო, ქობძირათ, მიქ ჭარჷნ. თაქიან ვეს, ჟი, შხვადოშხვა შანეფი რენ, გვალო ჟი რე დიო '''მ''', უკული '''კ''', თიშ უკული რე ხეშ მოჭარუაშ შანი. ეთის ქიგუნჭირანქ ტექსტიშ ბოლოს დო მეჩანქ ჩუალას დო თინა რე.--[[მომხმარებელი:Odabade90|<font color="##00A0000">ოდაბადე</font>]] 11:56, 28 ფურთუთა 2023 (+04) == Editing news 2023 #1 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="message"/><i>[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2023/February|Read this in another language]] • [[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</i> This newsletter includes two key updates about the [[mw:Special:MyLanguage/Editing team|Editing]] team's work: # The Editing team will finish adding new features to the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|Talk pages project]] and deploy it. # They are beginning a new project, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]]. <strong>Talk pages project</strong> [[File:Page Frame Features on desktop.png|alt=Screenshot showing the talk page design changes that are currently available as beta features at all Wikimedia wikis. These features include information about the number of people and comments within each discussion.|thumb|300px|Some of the upcoming changes]] The Editing team is nearly finished with this first phase of the [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project|Talk pages project]]. Nearly all [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|new features]] are available now in the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature for {{int:discussiontools-preference-label}}]]. It will show information about how active a discussion is, such as the date of the most recent comment. There will soon be a new "{{int:skin-action-addsection}}" button. You will be able to turn them off at [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]]. Please [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Talk_pages_project/Usability#c-PPelberg_(WMF)-20230215001000-Feedback:_Proposed_Revisions_to_%22Add_topic%22_button|tell them what you think]]. [[File:Daily edit completion rates mobile talk pages.png|thumb|300px|Daily edit completion rate by test group: DiscussionTools (test group) and MobileFrontend overlay (control group)]] An A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Mobile|{{int:discussiontools-preference-label}} on the mobile site]] has finished. Editors were [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Mobile#Status_Updates|more successful with {{int:discussiontools-preference-label}}]]. The Editing team is enabling these features for all editors on the mobile site. <strong>New Project: Edit Check</strong> The Editing team is beginning [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|a project to help new editors of Wikipedia]]. It will help people identify some problems before they click "{{int:publishchanges}}". The first tool will encourage people to add references when they add new content. Please [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist|watch]] that page for more information. You can [[mw:Special:MyLanguage/Editing_team/Community_Conversations#20230303|join a conference call on 3&nbsp;March&nbsp;2023]] to learn more.<section end="message"/> </div> –[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|{{int:Talkpagelinktext}}]]) 03:24, 23 ფურთუთა 2023 (+04) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=24611966 --> == ლასუა == [[რუსეთიშ ობორჯე თარობა]] ოლასარი რე [[მომხმარებელი:Narazeni|Narazeni]] [[მომხმარებელი:Odabade90|Odabade90]] [[მომხმარებელი:მარგალონა|მარგალონა]] [[მომხმარებელი:Njilo|Njilo]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Njilo|სხუნუა]]) 15:50, 14 მესი 2023 (+04) :გომორძგუა, სქანი მოთხირ რსულებურ რე, მარდი ვანდალიზმიშ გინაფაშე. [[მომხმარებელი:Narazeni|Narazeni]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Narazeni|სხუნუა]]) 17:40, 14 მესი 2023 (+04) ::https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98:%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%AA%E1%83%95%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98?hidebots=1&hidecategorization=1&hideWikibase=1&limit=50&days=7&urlversion=2 ::ათე ლინკიქ იმოწმინას ოკო ირ დღას ადმინისტრაციაშე. თექ იძირე იფრელი, ვანდალიზმეფი დო შხვა ინფო [[მომხმარებელი:Njilo|Njilo]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Njilo|სხუნუა]]) 18:10, 14 მესი 2023 (+04) ::[[ასო]] ::ამარ ხოლო ართ ვანდალიზმი. დუბლოკით IP [[მომხმარებელი:Njilo|Njilo]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Njilo|სხუნუა]]) 20:42, 15 მესი 2023 (+04) :::[[მომხმარებელი:Narazeni|Narazeni]] [[მომხმარებელი:Odabade90|Odabade90]] [[მომხმარებელი:მარგალონა|მარგალონა]] [[მომხმარებელი:Njilo|Njilo]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Njilo|სხუნუა]]) 20:43, 15 მესი 2023 (+04) IP ხოლო დუბლოკით == The Vector 2022 skin as the default in two weeks == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Wikimania 2022 Vector (2022) Presentation.pdf|thumb|The slides for our presentation at Wikimania 2022|page=26]] Hello. I'm writing on behalf of the [[mw:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]]. '''In two weeks, we would like to make the Vector 2022 skin the default on this wiki.''' '''If you prefer keeping the current skin''', select "Vector legacy (2010)" in [[Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|global preferences]] and save the change. ---- We have been working on it for the past three years. So far, it has been the default on more than 300 wikis, including most Wikipedias and some sister projects. This accounts for more than 4 billions pageviews per month. It would become the default for all logged-out users, and also all logged-in users who currently use Vector legacy. Logged-in users can at any time switch to [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|any other skins]]. No changes are expected for users of these skins. <div style="width:100%; margin:auto;"><gallery widths="220" heights="150" mode="packed" caption="Top of an article"> Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2010 top.png|Vector legacy (current default) Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2022 top.png|Vector 2022 </gallery><gallery widths="220" heights="150" mode="packed" caption="A section of an article"> Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2010 scrolled.png|Vector legacy (current default) Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2022 scrolled.png|Vector 2022 </gallery></div> === About the skin === '''[Why is a change necessary]''' The current default skin meets the needs of the readers and editors as these were 13 years ago. Since then, new users have begun using Wikimedia projects. [https://diff.wikimedia.org/2022/08/18/prioritizing-equity-within-wikipedias-new-desktop/ The old Vector doesn't meet their needs.] '''[Objective]''' The objective for the new skin is to make the interface more welcoming and comfortable for readers and useful for advanced users. It draws inspiration from previous requests, the [[metawiki:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey|Community Wishlist Surveys]], and gadgets and scripts. The work helped our code follow the standards and improve all other skins. [[phab:phame/post/view/290/how_and_why_we_moved_our_skins_to_mustache/|We reduced PHP code in Wikimedia deployed skins by 75%]]. The project has also focused on making it easier to support gadgets and use APIs. '''[Changes and test results]''' The skin introduces a [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features|series of changes]] that improve readability and usability. The new skin does not remove any functionality currently available on the Vector skin. * The sticky header makes it easier to find tools that editors use often. It decreases scrolling to the top of the page by 16%. * The new table of contents makes it easier to navigate to different sections. Readers and editors jumped to different sections of the page 50% more than with the old table of contents. It also looks a bit different on talk pages. * The new search bar is easier to find and makes it easier to find the correct search result from the list. This increased the amount of searches started by 30% on the wikis we tested on. * The skin does not negatively affect pageviews, edit rates, or account creation. There is evidence of increases in pageviews and account creation across partner communities. '''[Try it out]''' Try out the new skin by going to the appearance tab in [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|your preferences]] and selecting Vector 2022 from the list of skins. === How can editors change and customize this skin? === It's possible to configure and personalize our changes. We support volunteers who create new gadgets and user scripts. Check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Repository|our repository]] for a list of currently available customizations, or add your own. === Our plan === '''If no large concerns are raised, we plan on deploying on August 9, 2023'''. If you'd like ask our team anything, if you have questions, concerns, or additional thoughts, please ping me here or write on the [[mw:Talk:Reading/Web/Desktop Improvements|talk page of the project]]. We will gladly answer! Also, [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Frequently asked questions|see our FAQ]]. Thank you! [[მომხმარებელი:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[მომხმარებლის განხილვა:SGrabarczuk (WMF)|სხუნუა]]) 03:32, 27 კვირკვე 2023 (+04) == Deploying the Phonos in-line audio player to your Wiki == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:Hello}}! Apologies if this message is not in your language, {{int:Please help translate}} to your language. This wiki will soon be able to use the [[mw:Help:Extension:Phonos#Inline_audio_player_mode|inline audio player]] implemented by the [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] extension. This is part of fulfilling a wishlist proposal of providing [[m:Community_Wishlist_Survey_2022/Multimedia_and_Commons/Audio_links_that_play_on_click|audio links that play on click]]. With the inline audio player, you can add text-to-speech audio snippets to wiki pages by simply using a tag: <syntaxhighlight lang="wikitext"> <phonos file="audio file" label="Listen"/> </syntaxhighlight> The above tag will show the text next to a speaker icon, and clicking on it will play the audio instantly without taking you to another page. A common example where you can use this feature is in adding pronunciation to words as illustrated on the [[wiktionary:en:English#Pronunciation|English Wiktionary]] below. <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{audio|en|En-uk-English.oga|Audio (UK)}} </syntaxhighlight> Could become: <syntaxhighlight lang="wikitext"> <phonos file="En-uk-English.oga" label="Audio (UK)"/> </syntaxhighlight> The inline audio player will be available in your wiki in 2 weeks time; in the meantime, we would like you to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos|read about the features]] and give us feedback or ask questions about it in this [[mw:Help_talk:Extension:Phonos|talk page]]. Thank you!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]], on behalf of the Foundation's Language team</bdi> </div> 06:26, 27 კვირკვე 2023 (+04) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_announcement_list_(In-line_audio_player)&oldid=25350821 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Review the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hello all, I am pleased to share the next step in the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] work. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) draft charter]] is now ready for your review. The [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|Enforcement Guidelines]] require a [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines#4.5_U4C_Building_Committee|Building Committee]] form to draft a charter that outlines procedures and details for a global committee to be called the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines#4._UCoC_Coordinating_Committee_(U4C)|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. Over the past few months, the U4C Building Committee worked together as a group to discuss and draft the U4C charter. The U4C Building Committee welcomes feedback about the draft charter now through 22 September 2023. After that date, the U4C Building Committee will revise the charter as needed and a community vote will open shortly afterward. Join the conversation during the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee#Conversation hours|conversation hours]] or on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Meta-wiki]]. Best,<br /><section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]], on behalf of the U4C Building Committee, 19:35, 28 მარაშინათუთა 2023 (+04) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25392152 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">== Opportunities open for the Affiliations Committee, Ombuds commission, and the Case Review Committee ==</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> <div style="margin:.2em 0 .5em;margin-{{#switch:{{PAGELANGUAGE}}|ar|arc|ary|arz|azb|bcc|bgn|ckb|bqi|dv|fa|fa-af|glk|ha-arab|he|kk-arab|kk-cn|ks|ku-arab|ms-arab|mzn|pnb|prd|ps|sd|ug|ur|ydd|yi=right|left}}:3ex;"> [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|''You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.'']] ''<span class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</span>''</div> Hi everyone! The [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee]] (AffCom), [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission]] (OC), and the [[m:Special:MyLanguage/Trust_and_Safety/Case_Review_Committee|Case Review Committee]] (CRC) are looking for new members. These volunteer groups provide important structural and oversight support for the community and movement. People are encouraged to nominate themselves or encourage others they feel would contribute to these groups to apply. There is more information about the roles of the groups, the skills needed, and the opportunity to apply on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments|'''Meta-wiki page''']]. On behalf of the Committee Support team,<br /><section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ~ [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:41, 9 გჷმათუთა 2023 (+04) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25570445 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Review and comment on the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection rules package</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Dear all, Please review and comment on the Wikimedia Foundation Board of Trustees selection rules package from now until 29 October 2023. The selection rules package was based on older versions by the Elections Committee and will be used in the 2024 Board of Trustees selection. Providing your comments now will help them provide a smoother, better Board selection process. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|More on the Meta-wiki page]]. Best, Katie Chan <br> Chair of the Elections Committee<br /><section end="announcement-content" /> </div> 05:13, 17 გჷმათუთა 2023 (+04) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25570445 --> == Do you use Wikidata in Wikimedia sibling projects? Tell us about your experiences == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''Note: Apologies for cross-posting and sending in English.'' Hello, the '''[[m:WD4WMP|Wikidata for Wikimedia Projects]]''' team at Wikimedia Deutschland would like to hear about your experiences using Wikidata in the sibling projects. If you are interested in sharing your opinion and insights, please consider signing up for an interview with us in this '''[https://wikimedia.sslsurvey.de/Wikidata-for-Wikimedia-Interviews Registration form]'''.<br> ''Currently, we are only able to conduct interviews in English.'' The front page of the form has more details about what the conversation will be like, including how we would '''compensate''' you for your time. For more information, visit our ''[[m:WD4WMP/AddIssue|project issue page]]'' where you can also share your experiences in written form, without an interview.<br>We look forward to speaking with you, [[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[m:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]]) 08:53, 5 January 2024 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WD4WMP/ScreenerInvite2&oldid=26055343 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, I am reaching out to you today to announce that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) Charter is now open. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]] now through '''2 February 2024'''. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C Charter]] is on Meta-wiki with translations available. Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation. On behalf of the UCoC Project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 22:08, 19 ღურთუთა 2024 (+04) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25853527 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Last days to vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, I am reaching out to you today to remind you that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) charter will close on '''2 February 2024'''. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]]. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C charter]] is on Meta-wiki with translations available. Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation. On behalf of the UCoC Project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 21:00, 31 ღურთუთა 2024 (+04) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25853527 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Announcing the results of the UCoC Coordinating Committee Charter ratification vote</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, Thank you everyone for following the progress of the Universal Code of Conduct. I am writing to you today to announce the outcome of the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|ratification vote]] on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee Charter]]. 1746 contributors voted in this ratification vote with 1249 voters supporting the Charter and 420 voters not. The ratification vote process allowed for voters to provide comments about the Charter. A report of voting statistics and a summary of voter comments will be published on Meta-wiki in the coming weeks. Please look forward to hearing about the next steps soon. On behalf of the UCoC Project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 22:24, 12 ფურთუთა 2024 (+04) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26160150 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Report of the U4C Charter ratification and U4C Call for Candidates now available</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, I am writing to you today with two important pieces of information. First, the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Vote results|report of the comments from the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter ratification]] is now available. Secondly, the call for candidates for the U4C is open now through April 1, 2024. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members are invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Per the charter, there are 16 seats on the U4C: eight community-at-large seats and eight regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement. Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Meta-wiki]]. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 20:25, 5 მელახი 2024 (+04) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26276337 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Wikimedia Foundation Board of Trustees 2024 Selection</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> : ''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' : ''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Dear all, This year, the term of 4 (four) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee|Elections Committee]] will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Board Governance Committee created a Board Selection Working Group from Trustees who cannot be candidates in the 2024 community- and affiliate-selected trustee selection process composed of Dariusz Jemielniak, Nataliia Tymkiv, Esra'a Al Shafei, Kathy Collins, and Shani Evenstein Sigalov [3]. The group is tasked with providing Board oversight for the 2024 trustee selection process, and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 2024: Call for candidates and call for questions * June 2024: Affiliates vote to shortlist 12 candidates (no shortlisting if 15 or less candidates apply) [5] * June-August 2024: Campaign period * End of August / beginning of September 2024: Two-week community voting period * October–November 2024: Background check of selected candidates * Board's Meeting in December 2024: New trustees seated Learn more about the 2024 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|this Meta-wiki page]], and make your plan. '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2024 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Election Volunteers|Meta-wiki page]]. Best regards, [[m:Special:MyLanguage/User:Pundit|Dariusz Jemielniak]] (Governance Committee Chair, Board Selection Working Group) [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2021/Results#Elected [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Minutes:2023-08-15#Governance_Committee [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] Even though the ideal number is 12 candidates for 4 open seats, the shortlisting process will be triggered if there are more than 15 candidates because the 1-3 candidates that are removed might feel ostracized and it would be a lot of work for affiliates to carry out the shortlisting process to only eliminate 1-3 candidates from the candidate list.<section end="announcement-content" /> </div> [[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]]23:57, 12 მელახი 2024 (+04) <!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26349432 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Vote now to select members of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through May 9, 2024. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility. The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 00:20, 26 პირელი 2024 (+04) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Sign up for the language community meeting on May 31st, 16:00 UTC</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="message"/>Hello all, The next language community meeting is scheduled in a few weeks - May 31st at 16:00 UTC. If you're interested, you can [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Wikimedia_Language_engineering/Community_meetings#31_May_2024 sign up on this wiki page]. This is a participant-driven meeting, where we share language-specific updates related to various projects, collectively discuss technical issues related to language wikis, and work together to find possible solutions. For example, in the last meeting, the topics included the machine translation service (MinT) and the languages and models it currently supports, localization efforts from the Kiwix team, and technical challenges with numerical sorting in files used on Bengali Wikisource. Do you have any ideas for topics to share technical updates related to your project? Any problems that you would like to bring for discussion during the meeting? Do you need interpretation support from English to another language? Please reach out to me at ssethi(__AT__)wikimedia.org and [[etherpad:p/language-community-meeting-may-2024|add agenda items to the document here]]. We look forward to your participation! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:22, 15 მესი 2024 (+04) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Feedback invited on Procedure for Sibling Project Lifecycle</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' [[File:Sibling Project Lifecycle Conversation 3.png|150px|right|link=:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle]] Dear community members, The [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee]] (CAC) of the [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees|Wikimedia Foundation Board of Trustees]] invites you to give feedback on a '''[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle|draft Procedure for Sibling Project Lifecycle]]'''. This draft Procedure outlines proposed steps and requirements for opening and closing Wikimedia Sibling Projects, and aims to ensure any newly approved projects are set up for success. This is separate from the procedures for opening or closing language versions of projects, which is handled by the [[:m:Special:MyLanguage/Language committee|Language Committee]] or [[m:Special:MyLanguage/Closing_projects_policy|closing projects policy]]. You can find the details on [[:m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle#Review|this page]], as well as the ways to give your feedback from today until the end of the day on '''June 23, 2024''', anywhere on Earth. You can also share information about this with the interested project communities you work with or support, and you can also help us translate the procedure into more languages, so people can join the discussions in their own language. On behalf of the CAC,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 06:25, 22 მესი 2024 (+04) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Announcing the first Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello, The scrutineers have finished reviewing the vote results. We are following up with the results of the first [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) election]]. We are pleased to announce the following individuals as regional members of the U4C, who will fulfill a two-year term: * North America (USA and Canada) ** – * Northern and Western Europe ** [[m:Special:MyLanguage/User:Ghilt|Ghilt]] * Latin America and Caribbean ** – * Central and East Europe (CEE) ** — * Sub-Saharan Africa ** – * Middle East and North Africa ** [[m:Special:MyLanguage/User:Ibrahim.ID|Ibrahim.ID]] * East, South East Asia and Pacific (ESEAP) ** [[m:Special:MyLanguage/User:0xDeadbeef|0xDeadbeef]] * South Asia ** – The following individuals are elected to be community-at-large members of the U4C, fulfilling a one-year term: * [[m:Special:MyLanguage/User:Barkeep49|Barkeep49]] * [[m:Special:MyLanguage/User:Superpes15|Superpes15]] * [[m:Special:MyLanguage/User:Civvì|Civvì]] * [[m:Special:MyLanguage/User:Luke081515|Luke081515]] * – * – * – * – Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community. Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. Follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-wiki]]. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 12:15, 3 მანგი 2024 (+04) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == Plans to enable the Content and Section translation tool in your Wikipedia == {{int:Hello}} Mingrelian Wikipedians! Apologies, as this message is not in your native language; {{int:please-translate}}. The [[mw:Wikimedia_Language_engineering|WMF Language team]] proposes to enable the Section and Content translation tool by default to your Wikipedia if there are no objections from members of your community. The [[mw:Content_translation/Section_translation|Section Translation]] extends the capabilities of [[mw:Content_translation|Content Translation]] to support mobile devices. Below is background information about the tools and how to test the Section translation tool. '''Background information''' [[mw:Content_translation|Content Translation]] has been a successful tool for editors to create content in their language. More than one million articles have been created across all languages since the tool was released in 2015. However, the tool is not out of beta in Mingrelian Wikipedia, limiting the discoverability of the tool and its use and blocking the enablement of the Section translation in your Wikipedia. [[mw:Content_translation/Section_translation|Section Translation]] extends the capabilities of Content Translation to support mobile devices. On mobile, the tool will: * Guide you to translate one section at a time to expand existing articles or create new ones * Make it easy to transfer knowledge across languages anytime from your mobile device So, we will enable the tools on Mingrelian Wikipedia by June 20th, 2024, if there are no objections from your community. '''Try the Section translation tool''' Before the enablement, you can try the current implementation of the tool in [https://test.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&from=en&to=xmf&sx=true#/ our testing instance]. Once it is enabled in your Wikipedia, you’ll have access to https://xmf.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation with your mobile device. You can select an article and translate it from scratch. Currently, there is no machine translation support for your Wikipedia. Often, this is due to the lack of parallel data to train translation models for your language. Considering that making translations of Wikipedia articles is [[mw:Content_translation/Published_translations#Parallel_corpora|a way to generate such parallel corpora]], we consider that enabling these tools by default for visibility and more use can benefit your language. '''Request for feedback''' Please provide feedback about the Section translation in this thread or on [[mw:Talk:Content_translation|this project talk page]]. We want to  hear about your impressions on * The section translation tool * What do you think about our plans to enable it * Your ideas for improving the tool Thanks, and we look forward to your feedback and questions. On behalf of the WMF Language team. [[მომხმარებელი:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[მომხმარებლის განხილვა:UOzurumba (WMF)|სხუნუა]]) 23:06, 5 მანგი 2024 (+04) == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The final text of the Wikimedia Movement Charter is now on Meta</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hi everyone, The final text of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] is now up on Meta in more than 20 languages for your reading. '''What is the Wikimedia Movement Charter?''' The Wikimedia Movement Charter is a proposed document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance. '''Join the Wikimedia Movement Charter “Launch Party”''' Join the [[m:Special:MyLanguage/Event:Movement Charter Launch Party|“Launch Party”]] on '''June 20, 2024''' at '''14.00-15.00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1718892000 your local time]). During this call, we will celebrate the release of the final Charter and present the content of the Charter. Join and learn about the Charter before casting your vote. '''Movement Charter ratification vote''' Voting will commence on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC.''' You can read more about the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voting process, eligibility criteria, and other details]] on Meta. If you have any questions, please leave a comment on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter|Meta talk page]] or email the MCDC at [mailto:mcdc@wikimedia.org mcdc@wikimedia.org]. On behalf of the MCDC,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 12:45, 11 მანგი 2024 (+04) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is now open – cast your vote</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello everyone, The voting to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|'''Wikimedia Movement Charter''']] is now open. The Wikimedia Movement Charter is a document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance. The final version of the Wikimedia Movement Charter is [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|available on Meta in different languages]] and attached [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikimedia_Movement_Charter_(June_2024).pdf here in PDF format] for your reading. Voting commenced on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC'''. Please read more on the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voter information and eligibility details]]. After reading the Charter, please [[Special:SecurePoll/vote/398|'''vote here''']] and share this note further. If you have any questions about the ratification vote, please contact the Charter Electoral Commission at [mailto:cec@wikimedia.org '''cec@wikimedia.org''']. On behalf of the CEC,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 14:52, 25 მანგი 2024 (+04) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is ending soon</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello everyone, This is a kind reminder that the voting period to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] will be closed on '''July 9, 2024''', at '''23:59 UTC'''. If you have not voted yet, please vote [[m:Special:SecurePoll/vote/398|on SecurePoll]]. On behalf of the [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Ratification/Voting#Electoral_Commission|Charter Electoral Commission]],<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 07:47, 8 კვირკვე 2024 (+04) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">U4C Special Election - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, A special election has been called to fill additional vacancies on the U4C. The call for candidates phase is open from now through July 19, 2024. The [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the [[:foundation:Wikimedia Foundation Universal Code of Conduct|UCoC]]. Community members are invited to submit their applications in the special election for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please review the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|U4C Charter]]. In this special election, according to [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#2. Elections and Terms|chapter 2 of the U4C charter]], there are 9 seats available on the U4C: '''four''' community-at-large seats and '''five''' regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement. [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#5. Glossary|No more than two members of the U4C can be elected from the same home wiki]]. Therefore, candidates must not have English Wikipedia, German Wikipedia, or Italian Wikipedia as their home wiki. Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Meta-wiki]]. In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 04:03, 10 კვირკვე 2024 (+04) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == ვანდალიზმეფი == == ოლასარიე ათენეფი == [[მომხმარებელი:Narazeni|Narazeni]] 1. https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%90 2. https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%A8_%E1%83%9D%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%A4%E1%83%9D%E1%83%A8%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%94_%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%90 3. https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98 4. https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%9D%E1%83%A8_%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A8_%E1%83%93%E1%83%9D_%E1%83%AB%E1%83%94%E1%83%92%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%A8_%E1%83%97%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%90%E1%83%A8_%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%94 5. https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%92%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A8_%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98 6. https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A8%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%92%E1%83%98_%E1%83%AF%E1%83%9D%E1%83%A8%E1%83%98 7. https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%A4%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%90_%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%90 8. https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90_%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%A1%E1%83%A3%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%90 9. https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%95 10. https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90:Username_policy 11. https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%A1%E1%83%9D%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A8_%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94_%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98 12, https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A9%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A1_%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%98 13. https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%A5%E1%83%A2%E1%83%94_XVI 14. https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9D_%E1%83%A9%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%9D 15. https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90_%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%A1%E1%83%A3%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%90 16. https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90_%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%96%E1%83%90_(%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90) 17. https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9D_%E1%83%A9%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%9D ათეცალ მახვარებუეფი დობლოკით [[მომხმარებელი:Njilo|Njilo]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Njilo|სხუნუა]]) [[მომხმარებელი:Njilo|Njilo]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Njilo|სხუნუა]]) 09:13, 13 კვირკვე 2024 (+04) == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Wikimedia Movement Charter ratification voting results</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello everyone, After carefully tallying both individual and affiliate votes, the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting#Electoral Commission|Charter Electoral Commission]] is pleased to announce the final results of the Wikimedia Movement Charter voting.   As [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter#Thank you for your participation in the Movement Charter ratification vote!|communicated]] by the Charter Electoral Commission, we reached the quorum for both Affiliate and individual votes by the time the vote closed on '''July 9, 23:59 UTC'''. We thank all 2,451 individuals and 129 Affiliate representatives who voted in the ratification process. Your votes and comments are invaluable for the future steps in Movement Strategy. The final results of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] ratification voting held between 25 June and 9 July 2024 are as follows: '''Individual vote:''' Out of 2,451 individuals who voted as of July 9 23:59 (UTC), 2,446 have been accepted as valid votes. Among these, '''1,710''' voted “yes”; '''623''' voted “no”; and '''113''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 73.30% voted to approve the Charter (1710/2333), while 26.70% voted to reject the Charter (623/2333). '''Affiliates vote:''' Out of 129 Affiliates designated voters who voted as of July 9 23:59 (UTC), 129 votes are confirmed as valid votes. Among these, '''93''' voted “yes”; '''18''' voted “no”; and '''18''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 83.78% voted to approve the Charter (93/111), while 16.22% voted to reject the Charter (18/111). '''Board of Trustees of the Wikimedia Foundation:''' The Wikimedia Foundation Board of Trustees voted '''not to ratify''' the proposed Charter during their special Board meeting on July 8, 2024. The Chair of the Wikimedia Foundation Board of Trustees, Nataliia Tymkiv, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Board_noticeboard/Board_resolution_and_vote_on_the_proposed_Movement_Charter|shared the result of the vote, the resolution, meeting minutes and proposed next steps]].   With this, the Wikimedia Movement Charter in its current revision is '''not ratified'''. We thank you for your participation in this important moment in our movement’s governance. The Charter Electoral Commission, [[m:User:Abhinav619|Abhinav619]], [[m:User:Borschts|Borschts]], [[m:User:Iwuala Lucy|Iwuala Lucy]], [[m:User:Tochiprecious|Tochiprecious]], [[m:User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]]<section end="announcement-content" /> </div> [[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|სხუნუა]]) 21:52, 18 კვირკვე 2024 (+04) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Vote now to fill vacancies of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through '''August 10, 2024'''. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility. The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 06:48, 27 კვირკვე 2024 (+04) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Reminder! Vote closing soon to fill vacancies of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, The voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is closing soon. It is open through 10 August 2024. Read the information on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024_Special_Election#Voting|the voting page on Meta-wiki to learn more about voting and voter eligibility]]. If you are eligible to vote and have not voted in this special election, it is important that you vote now. '''Why should you vote?''' The U4C is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community input into the committee membership is critical to the success of the UCoC. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:31, 6 მარაშინათუთა 2024 (+04) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="en" dir="ltr">Coming soon: A new sub-referencing feature – try it!</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Sub-referencing"/> [[File:Sub-referencing reuse visual.png|{{#ifeq:{{#dir}}|ltr|right|left}}|400px]] Hello. For many years, community members have requested an easy way to re-use references with different details. Now, a MediaWiki solution is coming: The new sub-referencing feature will work for wikitext and Visual Editor and will enhance the existing reference system. You can continue to use different ways of referencing, but you will probably encounter sub-references in articles written by other users. More information on [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|the project page]]. '''We want your feedback''' to make sure this feature works well for you: * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|Please try]] the current state of development on beta wiki and [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|let us know what you think]]. * [[m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Sign-up|Sign up here]] to get updates and/or invites to participate in user research activities. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team is planning to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We will reach out to creators/maintainers of tools and templates related to references beforehand. Please help us spread the message. --[[m:User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[m:User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]]) 10:36, 19 August 2024 (UTC) <section end="Sub-referencing"/> </div> <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=27309345 --> == Sign up for the language community meeting on August 30th, 15:00 UTC == Hi all, The next language community meeting is scheduled in a few weeks—on August 30th at 15:00 UTC. If you're interested in joining, you can [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#30_August_2024 sign up on this wiki page]. This participant-driven meeting will focus on sharing language-specific updates related to various projects, discussing technical issues related to language wikis, and working together to find possible solutions. For example, in the last meeting, topics included the Language Converter, the state of language research, updates on the Incubator conversations, and technical challenges around external links not working with special characters on Bengali sites. Do you have any ideas for topics to share technical updates or discuss challenges? Please add agenda items to the document [https://etherpad.wikimedia.org/p/language-community-meeting-aug-2024 here] and reach out to ssethi(__AT__)wikimedia.org. We look forward to your participation! [[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|სხუნუა]]) 03:20, 23 მარაშინათუთა 2024 (+04) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="en" dir="ltr">Announcing the Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/board-elections@lists.wikimedia.org/thread/OKCCN2CANIH2K7DXJOL2GPVDFWL27R7C/ Original message at wikimedia-l]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, The scrutineers have finished reviewing the vote and the [[m:Special:MyLanguage/Elections Committee|Elections Committee]] have certified the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Results|results]] for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) special election]]. I am pleased to announce the following individual as regional members of the U4C, who will fulfill a term until 15 June 2026: * North America (USA and Canada) ** Ajraddatz The following seats were not filled during this special election: * Latin America and Caribbean * Central and East Europe (CEE) * Sub-Saharan Africa * South Asia * The four remaining Community-At-Large seats Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community. Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. You can follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-Wiki]]. On behalf of the U4C and the Elections Committee,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:06, 2 ეკენია 2024 (+04) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: Vote for the 2024 Board of Trustees!</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Board of Trustees election]] is now open. There are twelve (12) candidates running for four (4) seats on the Board. Learn more about the candidates by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Candidates|reading their statements]] and their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Questions_for_candidates|answers to community questions]]. When you are ready, go to the [[Special:SecurePoll/vote/400|SecurePoll]] voting page to vote. '''The vote is open from September 3rd at 00:00 UTC to September 17th at 23:59 UTC'''. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Voter_eligibility_guidelines|voter eligibility page]]. Best regards, The Elections Committee and Board Selection Working Group<section end="announcement-content" /> </div> [[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|სხუნუა]]) 16:14, 3 ეკენია 2024 (+04) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == 'Wikidata item' link is moving. Find out where... == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><i>Apologies for cross-posting in English. Please consider translating this message.</i>{{tracked|T66315}} Hello everyone, a small change will soon be coming to the user-interface of your Wikimedia project. The [[d:Q16222597|Wikidata item]] [[w:|sitelink]] currently found under the <span style="color: #54595d;"><u>''General''</u></span> section of the '''Tools''' sidebar menu will move into the <span style="color: #54595d;"><u>''In Other Projects''</u></span> section. We would like the Wiki communities feedback so please let us know or ask questions on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Discussion page]] before we enable the change which can take place October 4 2024, circa 15:00 UTC+2. More information can be found on [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|the project page]].<br><br>We welcome your feedback and questions.<br> [[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|სხუნუა]]) 22:58, 27 ეკენია 2024 (+04) </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=27524260 --> == Proposal to enable the "Contribute" entry point in Mingrelian Wikipedia == {{Int:Hello}} Mingrelian Wikipedians, Apologies as this message is not in your language. {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Wikimedia_Language_and_Product_Localization|WMF Language and Product Localization]] team proposes enabling an entry point called "Contribute" to your Wikipedia. The [[:bn:বিশেষ:Contribute|Contribute]] entry point is based on collaborative work with other product teams in the Wikimedia Foundation on [[mediawikiwiki:Edit_Discovery|Edit discovery]], which validated the entry point as a persistent and constant path that contributors took to discover ways to contribute content in Wikipedia. Therefore, enabling this entry point in your Wikipedia will help contributors quickly discover available tools and immediately click to start using them. This entry point is designed to be a central point for discovering contribution tools in Mingrelian Wikipedia. '''Who can access it''' Once it is enabled in your Wikipedia, newcomers can access the entry point automatically by just logging into their account, click on the User drop-down menu and choose the "Contribute" icon, which takes you to another menu where you will find a self-guided description of what you can do to contribute content, as shown in the image below. An option to "view contributions" is also available to access the list of your contributions. [[File:Mobile_Contribute_Page.png|ბმული=https://ia.wikipedia.org/wiki/File:Mobile_Contribute_Page.png|frameless|534x534პქ|Mobile Contribute Page]] [[File:Mobile_contribute_menu_(detailed).png|ბმული=https://ia.wikipedia.org/wiki/File:Mobile_contribute_menu_(detailed).png|722x722პქ|Mobile contribute menu (detailed)]] For experienced contributors, the Contribute icon is not automatically shown in their User drop-down menu. They will still see the "Contributions" option unless they change it to the "Contribute" manually. This feature is available in four Wikipedia (Albanian, Malayalam, Mongolian, and Tagalog). We have gotten valuable feedback that helped us improve its discoverability. Now, it is ready to be enabled in other Wikis. One major improvement was to [[phab:T369041|make the entry point optional for experienced contributors]] who still want to have the "Contributions" entry point as default.           We plan to enable it '''on mobile''' for Wikis, where the Section translation tool is enabled. In this way, we will provide a main entry point to the mobile translation dashboard, and the exposure can still be limited by targeting only the mobile platform for now. If there are no objections to having the entry point for mobile users from your community, we will enable it by 24th October 2024. We welcome your feedback and questions in this thread on our proposal to enable it here. Suppose there are no objections, we will deploy the "Contribute" entry point in your Wikipedia. We look forward to your response soon. Thank you! On behalf of the WMF Language and Product Localization team. [[მომხმარებელი:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[მომხმარებლის განხილვა:UOzurumba (WMF)|სხუნუა]]) 08:29, 10 გჷმათუთა 2024 (+04) == <span lang="en" dir="ltr">Preliminary results of the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, Thank you to everyone who participated in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees election]]. Close to 6000 community members from more than 180 wiki projects have voted. The following four candidates were the most voted: # [[User:Kritzolina|Christel Steigenberger]] # [[User:Nadzik|Maciej Artur Nadzikiewicz]] # [[User:Victoria|Victoria Doronina]] # [[User:Laurentius|Lorenzo Losa]] While these candidates have been ranked through the vote, they still need to be appointed to the Board of Trustees. They need to pass a successful background check and meet the qualifications outlined in the Bylaws. New trustees will be appointed at the next Board meeting in December 2024. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Results|Learn more about the results on Meta-Wiki.]] Best regards, The Elections Committee and Board Selection Working Group <section end="announcement-content" /> </div> [[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]] 12:26, 14 გჷმათუთა 2024 (+04) <!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations_Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on 16 October 2024. Applications for the Affiliations Committee close on 18 November 2024, and applications for the Ombuds commission and the Case Review Committee close on 2 December 2024. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation/Legal/Committee_appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email [mailto:cst@wikimedia.org cst@wikimedia.org] with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:08, 17 გჷმათუთა 2024 (+04) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27601062 --> == 'Wikidata item' link is moving, finally. == Hello everyone, I previously wrote on the 27th September to advise that the ''Wikidata item'' sitelink will change places in the sidebar menu, moving from the '''General''' section into the '''In Other Projects''' section. The scheduled rollout date of 04.10.2024 was delayed due to a necessary request for Mobile/MinervaNeue skin. I am happy to inform that the global rollout can now proceed and will occur later today, 22.10.2024 at 15:00 UTC-2. [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Please let us know]] if you notice any problems or bugs after this change. There should be no need for null-edits or purging cache for the changes to occur. Kind regards, -[[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] 15:30, 22 გჷმათუთა 2024 (+04) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=27535421 --> == Sign up for the language community meeting on November 29th, 16:00 UTC == Hello everyone, The next language community meeting is coming up next week, on November 29th, at 16:00 UTC (Zonestamp! For your timezone <https://zonestamp.toolforge.org/1732896000>). If you're interested in joining, you can sign up on this wiki page: <https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#29_November_2024>. This participant-driven meeting will be organized by the Wikimedia Foundation’s Language Product Localization team and the Language Diversity Hub. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Moore Wikipedia, and the language support track at Wiki Indaba. We will also have members from the Wayuunaiki community joining us to share their experiences with the Incubator and as a new community within our movement. This meeting will have a Spanish interpretation. Looking forward to seeing you at the language community meeting! Cheers, [[User:SSethi (WMF)|Srishti]] 23:54, 21 გერგობათუთა 2024 (+04) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27746256 --> == Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 05:11, 24 ღურთუთა 2025 (+04) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27746256 --> == Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 04:49, 3 ფურთუთა 2025 (+04) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28198931 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Language Community Meeting (Feb 28th, 14:00 UTC) and Newsletter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone! [[File:WP20Symbols WIKI INCUBATOR.svg|right|frameless|150x150px|alt=An image symbolising multiple languages]] We’re excited to announce that the next '''Language Community Meeting''' is happening soon, '''February 28th at 14:00 UTC'''! If you’d like to join, simply sign up on the '''[[mw:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#28_February_2025|wiki page]]'''. This is a participant-driven meeting where we share updates on language-related projects, discuss technical challenges in language wikis, and collaborate on solutions. In our last meeting, we covered topics like developing language keyboards, creating the Moore Wikipedia, and updates from the language support track at Wiki Indaba. '''Got a topic to share?''' Whether it’s a technical update from your project, a challenge you need help with, or a request for interpretation support, we’d love to hear from you! Feel free to '''reply to this message''' or add agenda items to the document '''[[etherpad:p/language-community-meeting-feb-2025|here]]'''. Also, we wanted to highlight that the sixth edition of the Language & Internationalization newsletter (January 2025) is available here: [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January]]. This newsletter provides updates from the October–December 2024 quarter on new feature development, improvements in various language-related technical projects and support efforts, details about community meetings, and ideas for contributing to projects. To stay updated, you can subscribe to the newsletter on its wiki page: [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter]]. We look forward to your ideas and participation at the language community meeting, see you there! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12:29, 22 ფურთუთა 2025 (+04) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28217779 --> == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 22:51, 7 მელახი 2025 (+04) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == An improved dashboard for the Content Translation tool == <div lang="en" dir="ltr"> {{Int:hello}} Wikipedians, Apologies as this message is not in your language, {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization|Language and Product Localization team]] has improved the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es Content Translation dashboard] to create a consistent experience for all contributors using mobile and desktop devices. The improved translation dashboard allows all logged-in users of the tool to enjoy a consistent experience regardless of their type of device. With a harmonized experience, logged-in desktop users now have access to the capabilities shown in the image below. [[file:Content_Translation_new-dashboard.png|alt=|center|thumb|576x576px|Notice that in this screenshot, the new dashboard allows: Users to adjust suggestions with the "For you" and "...More" buttons to select general topics or community-created collections (like the example of Climate topic).  Also, users can use translation to create new articles (as before) and expand existing articles section by section. You can see how suggestions are provided in the new dashboard  in two groups ("Create new pages" and "Expand with new sections")-one for each activity.]] [[File:Content_Translation_dashboard_on_desktop.png|alt=|center|thumb|577x577px|In the current dashboard, you will notice that you can't adjust suggestions to select topics or community-created collections. Also, you can't expand on existing articles by translating new sections.]] We will implement [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|this improvement]] on your wiki '''on Monday, March 17th, 2025''' and remove the current dashboard '''by May 2025'''. Please reach out with any questions concerning the dashboard in this thread. Thank you! On behalf of the Language and Product Localization team. </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 06:56, 13 მელახი 2025 (+04) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_CX_Unified_dashboard_announcement_list_1&oldid=28382282 --> == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 06:04, 4 პირელი 2025 (+04) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025: Invitation == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:UCDM 2025 general.png|180px|right]] {{int:please-translate}} Hello, dear Wikipedians!<br/> [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the fifth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''14th April''' until '''16th May 2025'''. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design, and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contributions in every language! The most active contesters will receive prizes. If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest. <br/> We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) </div> 20:11, 16 პირელი 2025 (+04) <!-- Message sent by User:Hide on Rosé@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 04:35, 17 პირელი 2025 (+04) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Sub-referencing: User testing == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Sub-referencing reuse visual.png|400px|right]] <small>''Apologies for writing in English, please help us by providing a translation below''</small> Hi I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]'s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. We are making great strides with the new [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]] and we’d love to invite you to take part in two activities to help us move this work further: #'''Try it out and share your feedback''' #:[[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing# Test the prototype|Please try]] the updated ''wikitext'' feature [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Sub-referencing on the beta wiki] and let us know what you think, either [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|on our talk page]] or by [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/talktotechwish booking a call] with our UX researcher. #'''Get a sneak peak and help shape the ''Visual Editor'' user designs''' #:Help us test the new design prototypes by participating in user sessions – [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/gxk0taud/apply sign up here to receive an invite]. We're especially hoping to speak with people from underrepresented and diverse groups. If that's you, please consider signing up! No prior or extensive editing experience is required. User sessions will start ''May 14th''. We plan to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We’ll reach out to wikis for piloting in time for deployments. Creators and maintainers of reference-related tools and templates will be contacted beforehand as well. Thank you very much for your support and encouragement so far in helping bring this feature to life! </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]])</bdi> 19:04, 28 პირელი 2025 (+04) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=28628657 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 07:41, 29 პირელი 2025 (+04)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]]. You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC. If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, </div><section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|სხუნუა]])</bdi> 02:07, 16 მესი 2025 (+04) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 19:27, 22 მესი 2025 (+04) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|სხუნუა]]) 07:08, 28 მესი 2025 (+04) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikipedias, including this wiki, during the '''week of June 23rd'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this wiki. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''Meta, Wikidata, English Wikipedia''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|სხუნუა]]) 20:48, 29 მესი 2025 (+04)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/deployment_audience&oldid=28803829 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:01, 14 მანგი 2025 (+04) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|სხუნუა]]) 21:44, 17 მანგი 2025 (+04) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 00:57, 28 მანგი 2025 (+04) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == Wikidata Item and Property labels soon displayed in Wiki Watchlist/Recent Changes == ''(Apologies for posting in English, you can help by translating into your language)'' Hello everyone, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Wikidata For Wikimedia Projects]] team is excited to announce an upcoming change in how Wikidata edit changelogs are displayed in your [[Special:Watchlist|Watchlists]] and [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] lists. If an edit is made on Wikidata that affects a page in another Wikimedia Project, the changelog will contain some information about the nature of the edit. This can include a QID (or Q-number), a PID (or P-number) and a value (which can be text, numbers, dates, or also QID or PID’s). Confused by these terms? See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Glossary|Wikidata:Glossary]] for further explanations. The upcoming change is scheduled for '''17.07.2025''', between '''1300 - 1500 UTC'''. The change will display the label (item name) alongside any QID or PIDs, as seen in the image below: [[File:Apr10 edit summary on Wikidata.png|An edit sum entry on Wikidata, labels display alongside their P- and Q-no.'s]] These changes will only be visible if you have Wikidata edits enabled in your User Preferences for Watchlists and Recent Changes, or have the active filter ‘Wikidata edits’ checkbox toggled on, directly on the Watchlist and Recent Changes pages. Your bot and gadget may be affected! There are thousands of bots, gadgets and user-scripts and whilst we have researched potential effects to many of them, we cannot guarantee there won’t be some that are broken or affected by this change. Further information and context about this change, including how your bot may be affected can be found on this [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|project task page]]. We welcome your questions and feedback, please write to us on this dedicated [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Talk page]]. Thank you, - [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] on behalf of the Wikidata For Wikimedia Projects Team. [[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|სხუნუა]]) 16:46, 14 კვირკვე 2025 (+04) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=28981877 --> == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 01:36, 27 მარაშინათუთა 2025 (+04) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|სხუნუა]]) 08:48, 9 გჷმათუთა 2025 (+04) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:43, 20 გჷმათუთა 2025 (+04) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 18:13, 30 გჷმათუთა 2025 (+04) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 18:22, 20 გერგობათუთა 2025 (+04) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 01:02, 20 ღურთუთა 2026 (+04) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]]. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years): # [[User:მარგალონა]] (administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[მომხმარებელი:EPIC|EPIC]] ([[მომხმარებლის განხილვა:EPIC|სხუნუა]]) 22:30, 14 ფურთუთა 2026 (+04) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|სხუნუა]]) 04:58, 26 პირელი 2026 (+04) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 21:15, 27 მესი 2026 (+04) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|სხუნუა]])</bdi> 21:12, 23 მანგი 2026 (+04) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:30, 25 მანგი 2026 (+04) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 16:25, 24 კვირკვე 2026 (+04) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 19:20, 21 ეკენია 2026 (+04) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067418 --> eu9n10pnssn4qph56sye8py3cpbngma 0 345 253247 252819 2026-09-21T13:45:20Z Narazeni 826 253247 wikitext text/x-wiki {{კუნტა ეჭარუა|სახენწჷფო ცენტრალურ ევროპას}} {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{lang-pl|Rzeczpospolita Polska}} |ედომუშამი_ჯოხო = პოლონეთიშ რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =პოლონეთი |შილა = Flag of Poland.svg |გერბი = Herb Polski.svg |რუკა = EU-Poland (orthographic projection).svg |ჰიმნი = {{lang-pl|Mazurek Dąbrowskiego}}<br />"[[პოლონეთიშ ჰიმნი|პოლონეთი ვადინაფე]]"<div style="padding-top:0.5em;">{{center|[[File:Mazurek Dabrowskiego.ogg]]}}</div> |დევიზი = |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი =[[პოლონური ნინა|პოლონური]] |რელიგია= {{ublist|item_style=white-space: |{{Tree list}}}} * 72.4% [[ქირსიანობა]] ** 71.3% [[კათოლიციზმი პოლონეთის|კათოლიციზმი]] ** 1.1% [[ქირსიანული კონფესიეფიშ ერკებული|შხვა ქირისანულ გემაჸვენჯობა]] {{Tree list/end}} |ნანანოღა= [[ვარშავა]] |latd=52 |latm=13 |latNS=N |longd=21 |longm=02 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =ვარშავა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] საპარლამენტო რესპუბლიკა |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[პოლონეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[კაროლ ნავროცკი]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[პოლონეთიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[დონალდ ტუსკი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 69-ა |ფართობი =312,696 |წყარი_% =1.48 (2015) |ოეგებიე_მახორობა =37,796,000 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 38-ო |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2022 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 122 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი =98-ო |ედპ_ppp_წანა = 2022 |ედპ_ppp = $1.599 ტრილიონი |ედპ_ppp_რანგი =22-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$42,466 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი =41-ა |აგი =0.876 |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =34-ა |აგი_წანა =2021 |ვალუტა= [[პოლონური ზლოტი|ზლოტი]] |ვალუტაშ_კოდი =PLN |ქიანაშ_კოდი =PL |ბორჯიშ_ორტყაფუ = 1 |ზარხულიშ_ბორჯი =ქო |cctld = .pl |ოტელეფონე_კოდი =+48 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= {{maplink|frame=yes|frame-align=right|frame-width=300|type=line|id=Q36|text=პოლონეთიშ რუკა}} }} '''პოლონეთი''' ([[პოლონური ნინა|პოლ.]] Polska), ოფიციალურო '''პოლონეთიშ რესპუბლიკა''' ([[პოლონური ნინა|პოლ.]] Rzeczpospolita Polska) — [[სახენწჷფო]] [[ცენტრალური ევროპა|ცენტრალურ ევროპას]]. გჷნოზინდილ რე ოორუეშე, [[ბალტიაშ ზუღა]]შ ობჟათეშე, [[სუდეტეფი]]შ დო [[კარპატეფი]]შ გვალეფშახ, ოორუე-ბჟაეიოლშე უხურგანს [[ლიეტუვა]] დო [[რუსეთი]], ბჟაეიოლშე — [[ბელარუსი|ბელარუს]] დო [[უკრაინა]], ობჟათეშე — [[სლოვაკეთი|სლოვაკეთ]] დო [[ჩეხეთი]], ბჟადალშე — [[გერმანია]]. ტერიტორია იხასიათებუ ანდაკორობამ ლანდშაფტით, ეკოსისტემათ დო ზჷმიერი-გინმალ კლიმატით. პოლონეთ აკმოდირთუ [[სავოევოდე (პოლონეთი)|ვითაამშვ სავოევოდეშე]] დო მახორობაშ მუდანობაშ მეჯინათ მახუთა [[ევროპაშ რსხუ]]შ მაკათურ ქიანა რე 38 მილიონ ადამიერშე უმოსით, თაშნეშე ევრორსხუშ მახუთა ქიანა რე სქირონიშ ფართობიშ მეჯინათ, ნამუთ აკმადგინანს 312 696 კმ². ნანანოღა დო უშხუაშ ნოღა — [[ვარშავა]]; შხვა კაბეტ ნოღა რე: [[კრაკოვი]], [[ვროცლავი]], [[ლოძი]], [[პოზნანი]], [[გდანსკი]] დო [[შჩეცინი]]. [[პოლონეთიშ პრესიტორია დო პროტოისტორია|პოლონეთიშ ტერიტორიას ადამიერიშ ისტორიაშახიან საქვარუა]] ორხველუ თუდოლენ პალეოლითის, იროიან დოხორუაქ დიჭყჷ ეკონია ჯამარუაშ ბორჯიშ თებაშ უკული. გვიან ანტიკურ ბორჯის, რეგიონ გიშეგორუაფუდჷ კულტურულ ანდაკორობამობათ, ორდოიან შქაოშწანურეფს თე ტერიტორიას ოხორანდეს ბჟადალსლავური [[პოლიანეფი]]შ თური, ნამუშეთ ჯოხოთ გიადჷ პოლონეთის. სახენწჷფობურობაშ გჷმოქიმინუაშ პროცესიქ აკუხვადჷ [[966]] წანას [[რომიშ კათოლიკური ოხვამე]]შ დუდალათ, პოლანეფიშ აჯამ გამაგეშ [[ქირსიანობა]]შა მორთაქ. [[1025]] წანას გიჭყჷ [[პოლონეთიშ ომაფე]]ქ, [[1569]] წანას გამანგარჷ მუშ განწეხანიშ რსხუ ლიეტუვაწკჷმა დო გაჭყჷ [[რეჩ პოსპოლიტა]]. თიმ ბორჯის თე წორომაჸალობა ევროპაშ ართ-ართ უკაბეტაშ ჟისახენწჷფო რდჷ გიშაგორუაფონ მონარქიათ დო უნიკალურ ლიბერალურ პოლიტიკურ სისტემათ, ნამუქჷთ [[1791]] წანას მიღჷ ევროპას პირველ თეხანურ კონსტიტუცია. [[XVIII ოშწანურა]]შ დალიას, პოლონეთიშ გოპეულუაშ ორქოშ ხანიშ თებათ, ქიანაშ ტერიტორია აკირთეს მეძობელ სახენწჷფოეფქ. პოლონეთიქ დირთინჷ [[პოლონეთიშ ზოხორინალაშ დღა|ზოხორინალა]] [[1918]] წანას, [[მაართა მოსოფელიშ ლჷმა|პირველ მოსოფელიშ ლჷმაშ]] დალიას დო გაჭყჷ [[პოლონეთიშ მაჟირა რესპუბლიკა]], ნამუქჷთ [[ვარშავაშ ბურჯაფი (1920)|გომორძგვილო]] გეგშართჷ ლჷმეფოშქაშე ბორჯიშ შხვადოშხვა კონფლიქტის. [[1939]] წანაშ ეკენიას, [[ნაცისტური გერმანია|გერმანიაშ]] დო [[სხუნუეფიშ რსხუშ მინოკათუა პოლონეთშა|სხუნუეფიშ რსხუშ]] [[პოლონეთშა მინოკათუა (1939)|პოლონეთშა მინოკათუა]]თ დიჭყჷ [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]ქ, ნამუქჷთ გჷმიჭანუ [[ჰოლოკოსტი|ჰოლოკოსტ]] დო მილიონობათ პოლონარიშ ზვარაკუა. მოსოფელიშ [[რგილი ლჷმა|რგილ ლჷმაშ]] მალობას, აძვილებურქ იჸუ გენშურთუმუდუკო [[სოციალისტური კარე|სოციალისტურ კარეშა]]შ, [[პოლონეთიშ ოკათე რესპუბლიკა]]ქ გჷნირთუ [[ვარშავაშ პაქტი]]შ ართ-ართ დგჷმარსხუაფალო. [[სოლიდარობა (პოლონური პროფრსხუ)|სოლიდარობაშ ყარაფიშ]] გოჭყაფაშ დო მიშნაღელ თიაშ ჭყოლოფუათ კომუნისტურ თარობაქ აკირცუ, თეშნერო პოლონეთიქ [[1989]] წანას, მუშ მეძობელეფს შქას პირველქ დირთინჷ მუშ დემოკრატიულ სახენწჷფო. პოლონეთ რე [[გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]] [[ჟირპალატამი პარლამენტი|ჟირპალატიან კანონმადვალუ ორგანოთ]], ნამუთ აკმოდირთჷ [[სეიმი|სეიმშე]] დო [[პოლონეთიშ სენატი|სენატშე]]. იკოროცხუ ოშქაშე ნძალათ, ნამუსჷთ უღჷ წუმოძინელ საბაზარო ეკონომიკა დო მაღალ მიშნაველი, [[ევროპაშ რსხუ]]ს [[ედპ]]-შ ნომინალით მაამშვა აბანს იკენს, თელ ედპ-თ — მახუთას. პოლონეთის რინაშ, უშქურანჯობაშ დო ეკონომიკურ დუდიშულაშ ძალამ მაღალ დონე რე, თაშნეშე უფასო საუნივერსიტეტო გურაფა (პოლონურ ნინაშა) დო ართამ ჭყანთხილუა. ქიანას იდვალუაფუ [[იუნესკო]]შ 18 [[იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი პოლონეთის|მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი]], ნამუეფშე 16 კულტურულ შანულობაშ რე. პოლონეთ რე [[გოერო]]შ დჷმარსხუაფალ დო მაკათურ ქიანა, თაშნეშე ოკათჷ გეჸვენჯ ერეფოშქაშე ორგანიზაციეფს: [[ევროპაშ სხუნუ]], [[მოსოფელიშ ვაჭრუაშ ორგანიზაცია]], [[ეკონომიკური წოროხანდაშ დო წუმოძინაშ ორგანიზაცია]], [[ნატო (ოორუე ატლანტიკური აპიჯაფაშ ორგანიზაცია)|ნატო]] დო [[ევროპაშ რსხუ]] ([[შენგენიშ ზონა]]შამო). == ეტიმოლოგია == {{Main|პოლონეთიშ ეტიმოლოგია}} მასქერულ, [[პოლონური ნინა|პოლონურ ნინაშა]] პოლონეთის ჯოხო {{lang|pl|Polska}} ''[პოლსკა]''.<ref>{{Cite book |last=Thompson |first=Wayne C. |url=https://books.google.com/books?id=lttJEAAAQBAJ&dq=%22name%2Bpoland%2B%2522polska%2522%2Bderived%22&pg=PA322 |title=Nordic, Central, and Southeastern Europe 2020–2022 |date=2021 |publisher=Rowman & Littlefield Publishers |isbn=978-1-4758-5626-2 |location=Blue Ridge Summit |page=322 |access-date=24 July 2023 |archive-date=7 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240207011846/https://books.google.com/books?id=lttJEAAAQBAJ&pg=PA322&dq=%22name%2Bpoland%2B%2522polska%2522%2Bderived%22 |url-status=live }}</ref> იკოროცხუ, ნამჷ-და ჯოხოდვალა მოურს [[ბჟადალ სლევეფი|ბჟადალ სლავურ]] თურ [[ბჟადალ პოლიანეფი|პოლიანეფშე]], ნამუთ ოხორანდჷ წყარმალუ [[ვარტა]]შ ღანჩოს, ასეიან კაბეტ პოლონეთიშ (ველიკოპოლსკიშ) ტერიტორიას (VI–VIII ოშწანურეფს).<ref>{{Cite book |last1=Lukowski |first1=Jerzy |url=https://books.google.com/books?id=NpMxTvBuWHYC&dq=%22polanie%2Bpoland%2Bwarta%2Bhistory%22&pg=PA4 |title=A Concise History of Poland |last2=Zawadzki |first2=Hubert |date=2001 |publisher=Cambridge University Press |isbn=0-521-55109-9 |location=Cambridge |page=4 |access-date=24 July 2023 |archive-date=4 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240204080145/https://books.google.com/books?id=NpMxTvBuWHYC&pg=PA4&dq=%22polanie%2Bpoland%2Bwarta%2Bhistory%22 |url-status=live }}</ref> თურიშ ჯოხოდვალა მოურს [[პროტოსლავურ ნინა|პროტოსლავურ]] ჯოხოსქილედშე „pole“, ნამუთ, მუშჸურე, პროტოინდოევროპულ ზიტყვაშე ''*pleh₂''- მოურს, ნამუთ რზენს შანენს.<ref>{{Cite book |last=Lehr-Spławiński |first=Tadeusz |url=https://books.google.com/books?id=EjJHAAAAIAAJ&q=Je%25CC%25A8zyk%2Bpolski%2B:%2Bpochodzenie,%2Bpowstanie,%2Brozwo%25CC%2581j |title=Język polski. Pochodzenie, powstanie, rozwój |date=1978 |publisher=Państwowe Wydawnictwo Naukowe |location=Warszawa (Warsaw) |page=64 |language=Polish |oclc=4307116 |access-date=24 July 2023 |archive-date=24 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230724235955/https://books.google.com/books?id=EjJHAAAAIAAJ&q=Je%25CC%25A8zyk%2Bpolski%2B:%2Bpochodzenie,%2Bpowstanie,%2Brozwo%25CC%2581j |url-status=live }}</ref> ჯოხოდვალაშ ეტიმოლოგია ველიკოპოსლიშ რეგიონიშ [[ტოპოგრაფია]]ს დო ბირტყა ლანდშაფტის ოწაწჷ.<ref>{{Cite book |last=Potkański |first=Karol |url=https://books.google.com/books?id=b78eAAAAMAAJ&q=p%25C5%2582aska%2520wielkopolska%2520polanie |title=Pisma pośmiertne. Granice plemienia Polan |date=2004 |publisher=Polska Akademia Umiejętności |isbn=978-83-7063-411-7 |volume=1 |location=Kraków |page=423 |language=Polish |orig-date=1922 |access-date=24 July 2023 |archive-date=24 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230724235906/https://books.google.com/books?id=b78eAAAAMAAJ&q=p%25C5%2582aska%2520wielkopolska%2520polanie |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite book |last=Everett-Heath |first=John |title=The Concise Dictionary of World Place-Names |date=2019 |publisher=University Press |isbn=978-0-19-190563-6 |location=Oxford |chapter=Poland (Polska) |author-link=John Everett-Heath |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ufkFEAAAQBAJ&dq=%22poland%2Bfield%2Bpolanie%22&pg=PT1498 |access-date=24 July 2023 |archive-date=4 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240204080136/https://books.google.com/books?id=ufkFEAAAQBAJ&pg=PT1498&dq=%22poland%2Bfield%2Bpolanie%22 |url-status=live }}</ref> [[შქა ოშწანურეფი|შქა ოშწანურეფს]] [[ლათინური ნინა|ლათინურ]] ფორმა ''Polonia'' ფართოთ გჷმირინუაფუდუ ედომუშამ ევროპას.<ref name="Buko 2014">{{Cite book |last=Buko |first=Andrzej |url=https://books.google.com/books?id=VAOjBQAAQBAJ |title=Bodzia. A Late Viking-Age Elite Cemetery in Central Poland |date=2014 |publisher=Brill |isbn=978-90-04-28132-5 |location=Leiden |pages=36, 62 |access-date=24 July 2023 |archive-date=7 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407051434/https://books.google.com/books?id=VAOjBQAAQBAJ |url-status=live }}</ref> == ისტორია == {{თარი|პოლონეთიშ ისტორია}} === პრეისტორია დო პროტოისტორია === {{თარი|ქუაშ ხანი პოლონეთის|ბრონზეშ დო რკინაშ ხანი პოლონეთის|პოლონეთ ანტიკურ ბორჯის|ჯვეში სლავეფი{{!}}ჯვეშ სლავეფი|ბჟადალ სლავეფი|ლეხიტეფი|პოლონეთ ორდოიან შქა ოშწანურეფს}} [[ფაილი:Biskupin brama od zewnatrz.jpg|thumb|right|ბრონზეშ ხანიშ [[ლუჟიცაშ კულტურა|ლუჟიცურ კულტურაშ]] ხორუაშ რეკონსტრუქცია [[ბისკუპინი|ბისკუპინს]], ჯვ.წ. VIII ოშწანურა.]] მაართა [[ქუაშ ხანა|ქუაშ ხანიშ]] არქაულ ადამიანეფქ დო ''[[ჰომო ერექტუსი]]შ'' გვარობაქ დოხოლაფირო 500 000 წანაშ კინოხ დიხორეს თი ტერიტორიას, ნამუქჷთ უკულ პოლონეთო გჷნირთუნ, მარა თიშ უკულიან უბადო კლიმატიქ ხე ვეშუნწყუ ორდოიან ადამიერეფს იროიან კარეეფიშ დორსხუაფას.<ref>{{Cite book |last=Fabisiak |first=Wojciech |url=[https://books.google.com/books?id=g_8jAQAAIAAJ&q=500%2520000%2520lat%2520temu%2520polska%2520homo%2520erectus](https://books.google.com/books?id=g_8jAQAAIAAJ&q=500%2520000%2520lat%2520temu%2520polska%2520homo%2520erectus) |title=Dzieje powiatu wrocławskiego |date=2002 |publisher=Starostwo Powiatowe |isbn=978-83-913985-3-1 |location=Wrocław |page=9 |language=pl |access-date=24 July 2023 |archive-date=24 July 2023 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20230724235907/https://books.google.com/books?id=g_8jAQAAIAAJ&q=500%2520000%2520lat%2520temu%2520polska%2520homo%2520erectus](https://web.archive.org/web/20230724235907/https://books.google.com/books?id=g_8jAQAAIAAJ&q=500%2520000%2520lat%2520temu%2520polska%2520homo%2520erectus) |url-status=live }}</ref> ''[[ადამიერი|ჰომო საპიენსიშ]]'' დო [[ორდოიან ევროპალ თეხანურ ადამიერეფი|ანატომიურო თეხანურ ადამიანეფიშ]] მოულაქ მოუხვადჷ კლიმატურ მოხარცქუას [[ეკონია ჯამარუაშ ბორჯი|ეკონია ჯამარუაშ ბორჯიშ]] დალიას ([[ვაიხსელიშ ჯამარუა|ოორუე პოლონურ ჯამარუა]] ჯვ. წ. 10 000 წანა), მუჟანსჷთ პოლონეთიქ დახორალო ორგებელო გჷნირთუნ.<ref>{{Cite book |last=Jurek |first=Krzysztof |title=Poznać przeszłość 1. Karty pracy ucznia. Poziom podstawowy |date=2019 |publisher=Nowa Era |isbn=978-83-267-3653-7 |location=Warszawa (Warsaw) |page=93 |language=pl}}</ref> [[ნეოლითი|ნეოლითურ]] ბორჯიშ გოთხორუეფ მიოწურუანა თიმ ეპოქაშ განწე წუმოძინაშა; ევროპულ ჸვალიშ კეთებაშ უჯვეშაშ ბეჭედუას (ჯვ. წ. 5500 წანა) მიოგორეს პოლონეთიშ ისტორიულ რეგიონ [[კუიავია|კუიავიას]]<ref>{{Cite journal |last=Subbaraman |first=Nidhi |date=12 December 2012 |title=Art of cheese-making is 7,500 years old |url=[http://www.nature.com/news/art-of-cheese-making-is-7-500-years-old-1.12020](http://www.nature.com/news/art-of-cheese-making-is-7-500-years-old-1.12020) |journal=Nature News |doi=10.1038/nature.2012.12020 |s2cid=180646880 |access-date=7 August 2021 |archive-date=8 May 2021 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20210508085311/https://www.nature.com/news/art-of-cheese-making-is-7-500-years-old-1.12020](https://web.archive.org/web/20210508085311/https://www.nature.com/news/art-of-cheese-making-is-7-500-years-old-1.12020) |url-status=live | issn=0028-0836|url-access=subscription }}</ref> დო [[ბრონოჩიციშ კოტო|ბრონოჩიციშ კოტოს]], ნამუსჷთ ეშახინტკილ რე ბარბალამ მანქანაშ უჯვეშაშ ჩინებულ ამნახანტი (ჯვ. წ. 3400 წანა).<ref>{{Cite journal |last1=Attema |first1=P. A. J. |last2=Los-Weijns |first2=Ma |last3=Pers |first3=N. D. Maring-Van der |date=December 2006 |title=Bronocice, Flintbek, Uruk, Jebel Aruda and Arslantepe: The Earliest Evidence Of Wheeled Vehicles In Europe And The Near East |url=[https://books.google.com/books?id=qqEqjtKJQ3YC&dq=%22Bronocice,+Flintbek,+Uruk,+Jebel+Aruda+and+Arslantepe:+The+Earliest+Evidence+Of+Wheeled+Vehicles+In+Europe+And+The+Near+East%22&pg=PA10](https://books.google.com/books?id=qqEqjtKJQ3YC&dq=%22Bronocice,+Flintbek,+Uruk,+Jebel+Aruda+and+Arslantepe:+The+Earliest+Evidence+Of+Wheeled+Vehicles+In+Europe+And+The+Near+East%22&pg=PA10) |journal=Palaeohistoria |publisher=[[University of Groningen]] |volume=47 |pages=10–28 (11) |isbn=978-90-77922-18-7}}</ref> [[ბრონზეშ ხანა|ბრონზეშ ხანაშ]] დო [[ორდოიან რკინაშ ხანა|ორდოიან რკინაშ ხანაშ]] ბორჯიქ (ჯვ. წ. 1300–500 წანეფს) ეიშანუ მახორობაშ მეჭედალაშ ძინათ, [[პალისადი|პალისადეფით]] ხორუეფიშ ([[გორდი (არქეოლოგია)|გორდეფი]]) დორსხუაფათ დო [[ლუჟიცაშ კულტურა|ლუჟიცაშ კულტურაშ]] გოძინათ.<ref>{{Cite book |last=Harding |first=Anthony |url=[https://books.google.com/books?id=XoxoAgAAQBAJ&dq=%22bronze%2Bage%2Bpoland%2Blusatian%22&pg=PA772](https://books.google.com/books?id=XoxoAgAAQBAJ&dq=%22bronze%2Bage%2Bpoland%2Blusatian%22&pg=PA772) |title=The Oxford Handbook of the European Bronze Age |date=2020 |publisher=University Press |isbn=978-0-19-885507-1 |location=Oxford |pages=766–783 |access-date=24 July 2023 |archive-date=2 October 2023 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20231002180454/https://books.google.com/books?id=XoxoAgAAQBAJ&pg=PA772&dq=%22bronze+age+poland+lusatian+culture%22](https://www.google.com/search?q=https://web.archive.org/web/20231002180454/https://books.google.com/books%3Fid%3DXoxoAgAAQBAJ%26pg%3DPA772%26dq%3D%2522bronze%2Bage%2Bpoland%2Blusatian%2Bculture%2522) |url-status=live }}{{Cite book |last=Price |first=T. Douglas |url=[https://books.google.com/books?id=IZ_KBwAAQBAJ&dq=%22lusatian%2Bculture%2B1300%2BBC%2B%25E2%2580%2593%2B500%2BBC%22&pg=PA212](https://books.google.com/books?id=IZ_KBwAAQBAJ&dq=%22lusatian%2Bculture%2B1300%2BBC%2B%25E2%2580%2593%2B500%2BBC%22&pg=PA212) |title=Ancient Scandinavia: an archaeological history from the first humans to the Vikings |date=2015 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-023198-9 |location=New York |page=212 |access-date=24 July 2023 |archive-date=2 October 2023 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20231002180455/https://books.google.com/books?id=IZ_KBwAAQBAJ&pg=PA212&dq=%22lusatian+culture+1300+BC+%E2%80%93+500+BC%22](https://web.archive.org/web/20231002180455/https://books.google.com/books?id=IZ_KBwAAQBAJ&pg=PA212&dq=%22lusatian+culture+1300+BC+%E2%80%93+500+BC%22) |url-status=live }}</ref> პოლონეთიშ პროტოისტორიაშ შანულამ არქეოლოგიურ მეგორაფა რე [[ბისკუპინი|ბისკუპინიშ]] გამანგარებულ ხორუა, ნამუთ ორხველუ [[გვიან ბრონზეშ ხანა|გვიან ბრონზეშ ხანაშ]] ლუჟიცურ კულტურას (ჯვ. წ. VIII ოშწანურაშ შქა წანეფი).<ref>{{Cite book |last1=Ring |first1=Trudy |url=[https://books.google.com/books?id=yfPYAQAAQBAJ&q=biskupin&pg=PA96](https://books.google.com/books?id=yfPYAQAAQBAJ&q=biskupin&pg=PA96) |title=Northern Europe: International Dictionary of Historic Places |last2=Watson |first2=Noelle |last3=Schellinger |first3=Paul |date=28 October 2013 |publisher=Routledge |isbn=978-1-136-63944-9 |language=en |access-date=31 March 2019 |archive-date=24 August 2021 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20210824094046/https://books.google.com/books?id=yfPYAQAAQBAJ&q=biskupin&pg=PA96](https://web.archive.org/web/20210824094046/https://books.google.com/books?id=yfPYAQAAQBAJ&q=biskupin&pg=PA96) |url-status=live }}</ref> ანტიკურ ხანას (ჯვ. წ. 400 – ახ. წ. 500 წანეფი), თეხანურ პოლონეთიშ ტერიტორიას ანდა გინორთელ უჯვეშაშ მახორობა ოხორანდჷ, გიშაკერზაფილო [[კელტეფი|კელტური]], [[სკვიტეფი|სკვითური]], [[ჯვეშ გერმანალეფი|გერმანული]], [[სარმატეფი|სარმატული]], [[ბალტეფი|ბალტიურ]] დო [[ჯვეში სლავეფი|სლავურ]] თურეფი.<ref>{{Cite book |last=Davies |first=Norman |url=[https://books.google.com/books?id=mkcSDAAAQBAJ](https://books.google.com/books?id=mkcSDAAAQBAJ) |title=Heart of Europe. The Past in Poland's Present |date=2001 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-280126-5 |location=Oxford |page=247 |language=en |author-link=Norman Davies |access-date=24 July 2023 |archive-date=18 May 2023 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20230518111254/https://books.google.com/books?id=mkcSDAAAQBAJ](https://web.archive.org/web/20230518111254/https://books.google.com/books?id=mkcSDAAAQBAJ) |url-status=live }}</ref> თეშ მოხ, არქეოლოგიურ მეგორუეფქ დადასურეს [[რომაულ ლეგიონი|რომაულ ლეგიონერეფიშ]] ჸოფა, ნამუეფით [[ქრავაშ რზა|ქრავაშ ვაჭრუაშ]] თხილუაშო რდეს თაქჷნ.<ref>{{Cite web |last=Zdziebłowski |first=Szymon |date=9 May 2018 |title=Archaeologist: We have evidence of the presence of Roman legionaries in Poland |url=[https://scienceinpoland.pap.pl/en/news/news%2C29414%2Carchaeologist-we-have-evidence-presence-roman-legionaries-poland.html](https://scienceinpoland.pap.pl/en/news/news%2C29414%2Carchaeologist-we-have-evidence-presence-roman-legionaries-poland.html) |access-date=8 August 2021 |website=Science in Poland |publisher=Polish Ministry of Education and Science |archive-date=15 February 2022 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20220215225927/https://scienceinpoland.pap.pl/en/news/news,29414,archaeologist-we-have-evidence-presence-roman-legionaries-poland.html](https://web.archive.org/web/20220215225927/https://scienceinpoland.pap.pl/en/news/news,29414,archaeologist-we-have-evidence-presence-roman-legionaries-poland.html) |url-status=live }}</ref> [[პოლონურ თურეფი|პოლონურ თურეფქ]] გორჩქინდეს [[კათეფიშ კაბეტ გინოხორინი#მაჟირა რეღმა|კათეფიშ კაბეტ გინოხორინიშ მაჟირა რეღმაშ]] უკული, დოხოლაფირო ახ. წ. VI ოშწანურაშო; თინეფი რდეს [[სლავეფი|სლავურ]] გოჭყაფაშ დო შილებე თინეფს შქას რდესკონ თი კათეფიშ ასიმილირაფილ ნოსქილედეფი, ნამუეფჷთ უწოხ ოხორანდეს თე ტერიტორიასჷნ.<ref>{{Citation |last=Mielnik-Sikorska |first=Marta |title=The History of Slavs Inferred from Complete Mitochondrial Genome Sequences |journal=PLOS ONE |volume=8 |issue=1 |article-number=e54360 |year=2013 |bibcode=2013PLoSO...854360M |doi=10.1371/journal.pone.0054360 |pmc=3544712 |pmid=23342138 |display-authors=etal |doi-access=free}}{{Cite journal |last=Brather |first=Sebastian |year=2004 |title=The Archaeology of the Northwestern Slavs (Seventh To Ninth Centuries) |journal=East Central Europe |volume=31 |issue=1 |pages=78–81 |doi=10.1163/187633004x00116}}</ref> X ოშწანურაშ დაჭყაფუშე, [[ბჟადალ პოლიანეფი|პოლიანეფქ]] რეგიონს შხვა [[ლეხიტეფი|ლეხიტურ]] თურეფშა დომინირენდეს, დუდშე დარსხუეს თურულ ფედერაცია, უკული — ცენტრალიზაფილ მონარქიულ სახენწჷფო.<ref>{{Cite book |last=McKenna |first=Amy |url=[https://books.google.com/books?id=Ef2cAAAAQBAJ&dq=%22polanie%2Btribal%2Bmonarchy%22&pg=PA132](https://books.google.com/books?id=Ef2cAAAAQBAJ&dq=%22polanie%2Btribal%2Bmonarchy%22&pg=PA132) |title=Estonia, Latvia, Lithuania, and Poland |date=2013 |publisher=Britannica Educational Publishing |isbn=978-1-61530-991-7 |page=132 |access-date=24 July 2023 |archive-date=2 October 2023 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20231002180456/https://books.google.com/books?id=Ef2cAAAAQBAJ&pg=PA132&dq=%22polanie+tribal+monarchy%22](https://web.archive.org/web/20231002180456/https://books.google.com/books?id=Ef2cAAAAQBAJ&pg=PA132&dq=%22polanie+tribal+monarchy%22) |url-status=live }}</ref> == გეოგრაფია == ქიანა იდვალუაფუ [[ცენტრალური ევროპა|ცენტრალურ ევროპას]]. ომძღჷ ქიანეფი: [[გერმანია]], [[ჩეხეთი]], [[სლოვაკეთი]], [[უკრაინა]], [[ბელარუსი]], [[ლიეტუვა]], [[რუსეთი]] ([[კალინინგრადიშ ოლქი]]). ფართობი - 312.700 კვ.კმ. == სახენწჷფო == * '''მახორობა''': 38,485,779 მლნ (2014), თენეფშე 97,6% [[პოლონარეფი]], 1,3% [[გერმანალეფი]], 0,6% [[უკრაინალეფი]]. * '''ოფიციალური ნინა''': [[პოლონური ნინა|პოლონური]]. * '''რელიგია''': [[კათოლიციზმი]]. * '''ნანანოღა''': [[ვარშავა]] (1.608 ვითოშ) * '''ნოღეფი''': ლოძი (778), კრაკოვი (733), ვროცლავი (632), პოზნანი (581), გდანსკი (457), შჩეცინი (416), ბიდგოშჩი (385), ლუბლინი (356), ტორუნი (208), რადომი (227). == ეკონომიკა == * '''რესურსეფი''' - ქუანოშქერი, წურწუფა, ლინჯი, ორთაშობური აირი, ვარჩხილი, ტყვია, ჯიმუ, ოფუტეშ მეურნეობაშ დიხეფი. * '''ვალუტა''' - ზლოტი (PLZ). * '''ექსპორტი''' - ლინჯი, ქუანოშქერი, ავტომობილეფი, ჩაფლეფი. == მონძეობა == * [[აუშვიციშ საკონცენტრაციე კარე|ოშვიენჩიმიშ საკონცენტრაციე კარე]] * ტევტონეფიშ ორდენიშ ოხვამე მალბორკის * შქა ოშწანურეფიშ ნოღეფი [[ტორუნი]] დო [[ზამოშჩი]] * კრაკოვიშ ისტორიული ცენტრი * ვარშავაშ ჯვეში ნოღა * [[ბიაუოვიეჟიშ ერუანული პარკი]] * ნოვა-ჰუტაშ ინდუსტრიული კომპლექსი {{Commonscat|Poland}} {{ევროპაშ ქიანეფი}} {{ევროპაშ რსხუშ მაკათურეფი}} [[კატეგორია:პოლონეთი]] [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:სლავური ქიანეფი]] liyh17kj4z6h6eev0luy7oig2860qz2 0 370 253257 253218 2026-09-22T02:16:47Z InternetArchiveBot 15194 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 253257 wikitext text/x-wiki {{Short description|ტრანსკონტინენტურ სახენწჷფო ბჟაეიოლ ევროპას დო ბჟადალ აზიას}} {{Pp-semi-protected|small=yes}} {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = საქართველო |ედომუშამი_ჯოხო = |ოართე_ჯოხო =საქორთუო |შილა = Flag of Georgia.svg |გერბი = Greater coat of arms of Georgia.svg |რუკა = Georgia (orthographic--projection).svg |ჰიმნი = [[საქორთუოშ სახენწჷფო ჰიმნი]]<br/>'''„თავისუფლება“'''<br/><br/><center>[[ფაილი:Tavisupleba vocal.ogg]]</center> |დევიზი =„ძალა ერთობაშია“<br/>„ჭყანა ართობას რე” |ზოხორინალაშ თარიღი =26 მესი 1918 |ოფიციალური_ნინეფი =[[ქორთული ნინა|ქორთულ]]<br />[[აფხაზური ნინა|აფხაზურ]] ^'''1''' <ref>[http://parliament.ge/ge/kanonmdebloba/constitution-of-georgia-68 საქართველოს კონსტიტუცია, მუხლი 8]</ref> |რელიგია= |ნანანოღა= [[ფაილი:Tbilisi City Seal.svg|15px]] [[ქართი]] |latd=41 |latm=43 |latNS=N |longd=44 |longm=47 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[საქორთუოშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[მიხეილ ყაველაშვილი]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[საქორთუოშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 = [[ირაკლი კობახიძე]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[საქორთუოშ პარლამენტიშ დუდმახვენჯი|პარლამენტიშ დუდმახვენჯი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 =[[შალვა პაპუაშვილი]] |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 121-ა |ფართობი =69 700 |წყარი_% = |ოეგებიე_მახორობა =3 716 900 კოჩი ^'''2'''<ref>{{cite web|url=https://www.geostat.ge/ka/modules/categories/41/mosakhleoba |title=მახორობაშ მუდანობა 1 ღურთუთაშ დგომარობათ|publisher= [[საქორთუოშ სტატისტიკაშ ერუანული ნინალა]]|format=|accessdate=2021-02-05|date=1 იანვარი, 2020}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 131-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2020 |მახორობაშ_ცენზი =3 713 804 ^'''3''' |მახორობაშ_ცენზი_წანას = 2014 |მახორობაშ_მეჭედალა = 53.5 კოჩი/კმ² |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 137-ა |ედპ_ppp_წანა = 2016 |ედპ_ppp = {{nowrap|$35.6 მილიარდი<ref>{{cite web |title=World GDP Ranking 2015 |url=https://knoema.com/nwnfkne/world-gdp-ranking-2015-data-and-charts |access-date=13 May 2016}}</ref>}} |ედპ_ppp_რანგი = 117-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$9500 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = |აგი =0.754 |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =76-ა |აგი_წანა =2020 |ვალუტა= [[ფაილი:Sign of Georgian Lari.svg|link=ლ|15px]] [[ლარი]] ^'''4''' |ვალუტაშ_კოდი =GEL |ქიანაშ_კოდი = |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+04:00]]<ref>საქორთუოქ გეგნორთჷ UTC+4 ზონაშე UTC+3 ზონაშა [[2004]] წანაშ 27 მანგის, მარა დართჷ UTC+4 ზონას [[2005]] წანაშ 27 მელახს^{[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/3843511.stm]}^{[http://www.timeanddate.com/worldclock/timezone.html?n=371]}.</ref> |ზარხულიშ_ბორჯი = |cctld = [[.ge]] |ოტელეფონე_კოდი =+995 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= ^'''1'''აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას ოფიციალურ ნინა ქორთულ ნინაწკჷმა ართო რე [[აფხაზური ნინა]].<br> ^'''2'''მახორობაშ მუდანობაშა დო მეჭედალაშა ვენშმურს აფხაზეთიშ დო სამაჩაბლოშ ნორთი, ნამუეფჷთ ოკუპირებულჷ რე რუსეთიშით დო საქორთუოშ ხეშულობა ვაკონტროლენს.<br> ^'''3'''მეხოლებურ მუნაჩემეფ აფხაზეთიშო დო სამაჩაბლოშამო.<br> ^'''4'''რუსეთიშით ოკუპირებულჷ აფხაზეთის დო სამაჩაბლოს თაშნეშე ხვარებას რე [[რუსული რუბლი|რუსულ რუბლი]].<br> {{maplink|frame=yes|frame-align=right|frame-width=300|type=line|id=Q230|text=<center>საქორთუოშ ინტერაქტიულ რუკა</center>}} }} '''საქორთუო''' ({{Lang-ka|{{აუდიო|Sakartvelo.ogg|საქართველო}}}}) — [[სახენწჷფო]] [[ბჟაეიოლი ევროპა|ბჟაეიოლ ევროპას]] დო [[ბჟადალი აზია|ბჟადალ აზიას]].<ref>Encyclopedic World Atlas, George Philip & Son, [[Oxford University Press]]: 2002, p.104</ref><ref>''[[Histories (Herodotus)|Histories]]'' 4.38. C.f. James Rennell, ''The geographical system of Herodotus examined and explained'', Volume 1, Rivington 1830, [[iarchive:bub gb enQ-AAAAcAAJ/page/n274|p. 244]]</ref><ref>[[Encyclopedia Britannica]]", [https://www.britannica.com/place/Caucasus Caucasus], June 2021: "One widely accepted scheme draws the dividing line along the crest of the Greater Caucasus range, putting the portion of the region north of the line in Europe and the portion south of it in Asia. Another puts the western portion of the Caucasus region in Europe and the eastern part (the bulk of Azerbaijan and small portions of Armenia, Georgia, and Russia's Caspian Sea coast) in Asia..."</ref> [[კავკაცია]]შ რეგიონიშ ნორთი, ნამუსჷთ ბჟადალშე ომძღჷ [[უჩა ზუღა]], ოორუე დო ოორუე-ბჟაეიოლშე უხურგანს [[რუსეთი|რუსეთიშ ფედერაცია]], ობჟათე-ბჟადალშე — [[თურქეთი]], ობჟათეშე — [[სომხეთი]] დო ობჟათე-ბჟაეიოლშე — [[აზერბაიჯანი]]. საქორთუოშ ფართობ რე 69700 კმ²,<ref>[[Nana Bolashvili]], Andreas Dittmann, Lorenz King, Vazha Neidze (eds.): ``National Atlas of Georgia``, 138 pages, Steiner Verlag, 2018, {{ISBN|978-3-515-12057-9}}</ref> [[საქორთუოშ დემოგრაფია|მახორობა]] — 3.7 მილიონ ადამიერი,{{efn|აფხაზეთიშ დო სამაჩაბლოშ მოხ, თე ჟირ [[ვაღიარაფილი სახენწჷფო|სეპარატისტულ რეგიონ]] [[საქორთუოშ ოკუპირაფილი ტერიტორიეფი|რუსეთიშ ოკუპაციაშ]] გიმე რე. [[საქორთუოშ თარობა]] თე ჟირ სეპარატისტულ რეგიონს ქიანაშ უგურთუ ნორთო მითმირჩქინანს, ერეფოშქაშე ხუჯიშ დოკინათ.}}<ref name="statspopulation">{{cite web|title=Population and Demography |publisher=National Statistics Office of Georgia, Geostat |url=https://www.geostat.ge/en/modules/categories/316/population-and-demography |access-date=29 December 2021}}</ref> ნამუშ ნასუმორ ოხორანს ქიანაშ ნანანოღა დო [[საქორთუოშ ნოღეფიშ ერკებული|უკაბეტაშ ნოღა]] [[ქართი]]ს. [[ქორთუეფი]], რეგიონიშ ჯინჯიერ მახორუეფი, აკმადგინანა ქიანაშ მახორობაშ უმენტაშობას, ნამუეფსჷთ ეთნოლინგვისტურო გინორთ უღჷნა არძა მეძობელ ქიანაწკჷმა და უმენტაშო რაგადანა [[ქორთული ნინა|ქორთულო]], ართ-ართ [[ქართველური ნინეფი|ქორთულურ ნინაშა]], ნამუთ მოსოფელიშ აკა შხვა ნინეფიშ ფანიას ვარსხუაფუ.{{sfn|Dalby|2002|ხს=38}} საქორთუოშ ასეიან ტერიტორია დოხორელ რე [[მაართაჸოფილი ჯარალუა|პრეისტორიულ]] ბორჯიშე, სოდე იდვალუაფუ მოსოფელიშ არძაშე ორდოიან [[მეღვინალა|ღვინიშ]], ორქოშ მოპალუაშ დო ტექსტილიშ წარმებაშ აბანეფი.<ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-41977709 'World's oldest wine' found in 8,000-year-old jars in Georgia]. BBC News: 13 November 2017</ref><ref name="archeologyMethodTheory2014322">{{cite journal|last=Doce|first=Elisa Guerra|year=2004|title=The Origins of Inebriation: Archaeological Evidence of the Consumption of Fermented Beverages and Drugs in Prehistoric Eurasia|journal=[[Journal of Archaeological Method and Theory]]|volume=22|issue=3| pages=751–782 | doi=10.1007/s10816-014-9205-z | s2cid=143750976 |issn=1072-5369}}</ref> [[ანტიკური ხანი|კლასიკურ ხანს]] გიჭყჷ მუსხირენ ომაფექ, მუჭომით რდჷ [[კოლხეთი]] დო [[იბერიაშ ომაფე|იბერია]], ნამუეფქჷთ ოსხირ გუჭყეს თეხანურ ქორთულ სახენწჷფოშ გვირზილს. [[IV ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს, ქორთუეფქ ოფიციალურო მიღეს [[ქირსიანობა]], ნამუქჷთ ხე ქეშუნწყჷ [[საქორთუოშ ომაფე]]შ აკოკათუას. საქორთუოქ [[საქორთუოშ ორქოშ ხანი|ორქოშ ხანს]] მიოჭირინჷ [[მაღალი შქა ოშწანურეფი|მაღალ შქა ოშწანურეფს]], მუჟანსჷთ ქიანას უნჯღვერდეს დავით IV გაფუ დო მაფა [[თამარ მაფა|თამარი]]. [[XV ოშწანურა]]შე დოჭყაფილი ომაფექ ქუდანთხჷ დო აკოცჷ შხვადოშხვა რეგიონალურ ჟისახენწჷფოეფიშ გაულათ, თინეფს შქას [[მონღოლეთიშ იმპერია|მონღოლეფიშ]], [[ოსმალეთიშ იმპერია|ოსმალეთიშ]] დო [[სპარსეთიშ იმპერია|სპარსეთი]]შით. თეშ უკული, [[1801]] წანაშე დოჭყაფილი, [[საქორთუო რუსეთიშ იმპერიაშ აკოდგინალუას|მოზოგ-მოზოგო ანექსირებულჷ]] რდჷ [[რუსეთიშ იმპერია]]შა. [[1917]] წანაშ [[რუსეთიშ რევოლუცია]]შ უკული, საქორთუო კუნტა ხანით რდჷ [[საქორთუოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|ზოხორინელ რესპუბლიკა]] [[ფუთიშ აპიჯალა|გერმანიაშ გინოფორუათ]],<ref name="Soviet power">{{Cite journal |last=Jones |first=Stephen |date=27 October 2020|title=The establishment of Soviet power in Transcaucasia: The case of Georgia 1921–1928|journal=Soviet Studies|volume=40|issue=4|page=627 |doi=10.1080/09668138808411783}}</ref> მარა [[1921]] წანას, [[ჭითა არმია]]შით [[რუსეთ-საქორთუოშ ლჷმა (1921)|ეჭოფილქ დო ანექსირებულქ]] იჸუ დო [[სხუნუეფიშ რსხუ]]შ [[საქორთუოშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკა|ართ-ართ]] რესპუბლიკათ გჷნირთუ. 1980-იან წანეფს, ზოხორინალაშო ყარაფ უწაიათ იძინანდჷ, ნამუქჷთ 1991 წანაშ პირელს, საქორთუოშ [[სხუნუეფიშ რსხუშ აკოცჷმა|სხუნუეფიშ რსხუშე გიშულა]] გჷმიჭანუ. [[პოსტსხუნუური სახენწჷფოეფი|გეჸვენჯ ვითწანურაშ]] უმენტაშობაშ განწეხანს ქიანას რდჷ ეკონომიკურ კრიზისი, [[პოსტსხუნუური კონფლიქტეფი|პოლიტიკურ ვასტაბილურობა]] დო სეპარატისტულ ლჷმეფ [[აფხაზეთი]]ს დო [[ცხინვალიშ რეგიონი|სამაჩაბლო]]ს. [[2003]] წანაშ თინჩალ [[ვარდეფიშ რევოლუცია]]შ უკული, საქორთუოქ ჸონიერო მანჯჷ [[ბჟადალური ოქიანუ|პრობჟადალურ]] გალენურ პოლიტიკა, გენშეღჷ რანწკ [[ევროპაშ რსხუ]]შა დო [[ნატო (ოორუე ატლანტიკური აპიჯაფაშ ორგანიზაცია)|ნატოშა]] მიშაულარ [[ევროპაშ რსხუშ პოტენციური გოძინა|დემოკრატიულ დო ეკონომიკურ რეფორმეფი]]. ბჟადალჸურე გინულაქ გჷმიჭანუ [[რუსეთ-საქორთუოშ ურთიართობეფი|რუსეთწკჷმა ურთიართობეფიშ გაუფრაშება]] დო [[2008]] წანას [[რუსეთ-საქორთუოშ ლჷმა (2008)|რუსეთ-საქორთუოშ ლჷმა]], ნამუთ ასეთ იგჷნძორებუ რუსეთიშით [[საქორთუოშ ოკუპირაფილი ტერიტორიეფი|საქორთუოშ რეგიონეფიშ ოკუპაციათ]]. საქორთუო რე [[წჷმმარინაფონი დემოკრატია]], [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]].<ref>{{cite web |title=Constitution of Georgia |at=Article 1.1, 7.2, 45, 52 and 54 |url=https://matsne.gov.ge/en/document/view/30346?publication=36 |publisher=The Legislative Herald of Georgia |date=29 June 2020 |access-date=2022-03-25 |archive-date=27 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231027061907/https://matsne.gov.ge/en/document/view/30346?publication=36 |url-status=dead }}</ref><ref name=undp>{{cite web |url=https://www.ge.undp.org/content/georgia/en/home/projects/PARLIAMENT.html |title=Consolidating Parliamentary Democracy in Georgia |publisher=UNDP Georgia |access-date=2022-03-25 |archive-date=19 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210619184258/https://www.ge.undp.org/content/georgia/en/home/projects/PARLIAMENT.html }}</ref> [[წუმმაძინე ქიანა]] ძალამ მაღალ [[ადამიერიშ გოვითარაფაშ ინდექსი]]თ დო წუმმაძინე ეკონომიკათ. [[2003]] წანაშე მანჯებულ მასშტაბურ ეკონომიკურ რეფორმეფქ გაჭყჷ მოსოფელიშ ართ-ართ არძაშე დუდიშულ ბიზნეს ორენი, უმოს ეკონომიკურ დუდიშულა დო ქანთელუა, თაშნეშე [[ედპ]]-შ ძინაშ ართ-ართ არძაშე მაღალ ტემპეფი.<ref>{{Cite web |title=Georgia |url=https://www.state.gov/reports/2024-investment-climate-statements/georgia/ |access-date=2024-07-21 |website=United States Department of State |language=en-US}}</ref> [[2018]] წანას, საქორთუოქ მაჟირა ქიანათ გჷნირთუ [[მარიხუანა საქორთუოს|მარიხუანაშ ლეგალიზაციათ]] დო პირველ რე ჸოფირ სოციალისტური სახენწჷფოეფს შქას. საქორთუო ანდა ერეფოშქაშე ორგანიზაციაშ მაკათურ რე, თინეფს შქას: [[გოერო]], [[ევროპაშ სხუნუ]], [[ევროკონტროლი]], [[უჩა ზუღაშ ეკონომიკური წოროხანდაშ ორგანიზაცია|BSEC]], [[სუამი]], [[ენერგეტიკული ჯარალუა]]. [[ასოციაცირებული ტრიო]]შ აკოდგინალუას საქორთუო [[ევროპაშ რსხუშ პოტენციური გოძინა|ევროპაშ რსხუშა კათაფა]]შ ოფიციალურ კანდიდატ რე.<ref>{{Cite web|url=https://www.consilium.europa.eu/en/meetings/european-council/2023/12/14-15/|title=European Council|website=Consilium}}</ref> [[2024]] წანაშ გჷმათუთაშე, საქორთუოქ [[საქორთუოშ პოლიტიკური კრიზისი (2014-ასეშა)|ტომბა პოლიტიკურ კრიზისშა]] ქენშანთხუ. == ეტიმოლოგია == {{anchor|ეტიმოლოგია}} === საქორთუოშ ეტიმოლოგია === {{Main|საქორთუოშ ეტიმოლოგია}} [[ფაილი:World map by Pietro Vesconte - Georgia.jpg|thumb|left|150px|'''საქორთუო''' შქა ოშწანურეეფიშ რუკას ''mappa mundi'', ახ. წ. 1320]] [[ჯვეში საბერძნეთი|ჯვეშ ბერძენეფს]] ([[სტრაბონი]], [[ჰეროდოტე]], [[პლუტარქე]], [[ჰომეროსი]] დო შხვ.) დო [[ჯვეში რომი|რომაალეფს]] ([[ტიტუს ლივიუსი]], [[პუბლიუს კორნელიუს ტაციტუსი|ტაციტუსი]] დო შხვ.) ორდოიან ბჟადალ ქორთუეფშა უჯოხოდეს [[კოლხეფი]] დო ბჟაეიოლ ქორთუეფშა — [[იბერიაშ ომაფე|იბერიალეფი]] ({{lang|grc-Latn|Iberoi}}, {{lang|grc|Ἰβηροι}} კანკალე ბერძენულ წყუეფს).<ref>{{cite book |author=David Braund |title=A History of Colchis and Transcaucasian Iberia, 550 BC-AD 562 |publisher=[[Oxford University Press]] |pages=[https://archive.org/details/georgiainantiqui0000brau/page/17 17–18] |year=1994 |isbn=978-0-19-814473-1 |url=https://archive.org/details/georgiainantiqui0000brau}}</ref> ჯოხოდვალა ''Georgia-შ'' მაართა შინუა იტალიურ ნინაშა ითარიღებუ 1320 წანათ, [[პიეტრო ვესკონტე]]შ მოსოფელიშ რუკას {{lang-la|[[mappa mundi]]}}.<ref>[[Rouben Galichian]] (2007) Countries South of the Caucasus in Medieval Maps: Armenia, Georgia and Azerbaijan. pp. 188–189</ref> ქიანაშ მოსოფელიშ რუკას მუკორჩქინაშ ორდოიან ბორჯიშე, ლათინურ ოქიანუს საქორთუოშ ჯოხოდვალა შხირას იჭარუდჷ მუჭოთ ''Jorgia''.<ref>Boeder; et al. (2002). Philology, typology and language structure. Peter Lang. p. 65. {{ISBN|978-0820459912}}</ref> გინნაჩემუს გერსხილ თეორიეფით, წჷმარინუ მოშარე [[ჟაკ დე ვიტრი]]ქ, ნამუთ ქიანაშ ჯოხოდვალაშ გოჭყაფას ეთმენწყუნდჷ ქორთუეფს [[ჯეგე გერგი]]შ პოპულარობათ,<ref>[[გრიგოლ ფერაძე]]. "The Pilgrims' derivation of the name Georgia". ''Georgica'', Autumn, 1937, nos. 4 & 5, 208–209</ref> მორო [[ჟან შარდენი]] კოროცხუნდჷ, ნამჷ-და ჯოხოდვალა ''Georgia'' მოურს ბერძენულ ზიტყვაშე γεωργός ('დიხაშმოხანდე'). ზიტყვა ''საქორთუო/ქორთუეფიშ'' თე ანდაოშწანურამ გოსხუნუეფ ასეშო უმენტაშო ვარებულ რე ომენცარე ჯარალუაშით, ნამუთ მიოწურუანს [[სპარსული ნინა|სპარსულ]] ზიტყვაშა {{lang|fa-Latn|gurğ}}/{{lang|fa-Latn|gurğān}} ({{lang|fa|گرگ}}, '[[გერი]]'<ref>{{cite book|last1=Hock|first1=Hans Henrich|last2=Zgusta|first2=Ladislav|title=Historical, Indo-European, and Lexicographical Studies|url=https://archive.org/details/historicalindoeu0000unse|date=1997|publisher=Walter de Gruyter|isbn=978-3-11-012884-0|page=[https://archive.org/details/historicalindoeu0000unse/page/211 211]}}</ref>) მუჭოთ საეგებიო ჯინჯიერ ზიტყვა.{{sfnp|Mikaberidze|2015|p=3}} თე ჰიპოთეზაშ მეჯინათ, მოგვიანეთ თე სპარსულ ზიტყვაშ ჯინჯ რდჷ გჷმორინაფილ ანდა შხვა ნინას, თინეფს შქას სლავურ დო ბჟადალევროპულ ნინეფს.{{sfnp|Mikaberidze|2015|p=3}}{{sfnp|Rapp|2014|p=21}} მასქერულ ჯოხო რე {{lang|ka|საქართველო}}; '[[ქორთუეფი]]შ დიხა', მოურს [[IX ოშწანურა]]ს შინელი, ქიანაშ ცენტრალურ რეგიონ [[ქართლი]]შ ჯოხოდვალაშე, ფართო გჷმორინაფაშის მიარზებუ შქა ოშწანურეეფიშ [[საქორთუოშ ომაფე]] [[XIII ოშწანურა]]შა. შქა ოშწანურეეფიშ ''[[ქართლის ცხოვრება]]ს'' მოშინაფილჷ რე თე ჯოხოდვალაშ ქორთუეფიშ წიმოხონ [[ქართლოსი]], [[იაფეტი]]შ მოთაშმოთა, ნამუშ ჯოხოქ შქა ოშწანურეეფიშ მემეატიანეეფიშ მეჯინათ, გაჭყჷ ომაფეშ ჯოხოდვალა. მენცარეფ ფირქენა, ნამჷ-და ქიანაშ ჯოხო „საქორთუო“ მოურს „ქართ“ ქოქიშე, ნამუთ მერსხილ რე უჯვეშაში სათურო ჯოხოშა - „ქართუ“, „კარდუ“, === სახენწჷფო ჯოხოდვალა === [[1995]] წანას მეღებულჷ [[საქორთუოშ კონსტიტუცია]]შ 2-ა ბირგულიშ მეჯინათ, სახენწჷფოშ ოფიციალურ ჯოხოდვალა რე ''საქართველო'',<ref>{{citation|chapter=Article 2.1|title=Constitution of Georgia|publisher=Legislative Herald of Georgia|chapter-url=https://matsne.gov.ge/en/document/view/30346?publication=36|quote=‘Georgia’ is the name of the state of Georgia.|access-date=25 March 2022|archive-date=27 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231027061907/https://matsne.gov.ge/en/document/view/30346?publication=36|url-status=dead}}</ref>. საქორთუოშ ჟირ ოფიციალური ნინაშა ([[ქორთული ნინა|ქორთულ]] დო [[აფხაზური ნინა|აფხაზურ]]) ქიანაშ ჯოხოდვალა რე საქართველო დო Қырҭтәыла (''Kərttʷʼəla''). 1995 წანაშ კონსტიტუციაშ მეღებაშახ დო [[სხუნუეფიშ რსხუშ აკოცჷმა|სსრრ-შ აკოცჷმაშ]] უკულ ქიანაშ ოფიციალურ ჯოხოდვალა რდჷ „საქორთუოშ რესპუბლიკა“.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Tbilisi |title=Tbilisi |date=11 July 2023 |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] |quote=Tbilisi, formerly Tiflis, capital of the republic of Georgia}}</ref><ref>{{Cite news |date=2012-03-14 |title=Georgia country profile |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-17301647 |access-date=2025-03-13 |work=BBC News |language=en-GB}}</ref> ნამთინე ნინეფ აგჷნძორენა ქიანაშ ჯოხოდვალაშ რუსულ ვარიანტიშ გჷმორინაფას, ''Gruzia'', ნამუშ თირუას საქორთუოშ ხეშუულება დიპლომატიურ კამპანიეფით ოცადუდჷ. [[2006]] წანაშე, ისრაელქ,<ref>{{Cite web |url=https://www.jpost.com/international/by-georgia-dont-call-us-gruzia |title='By Georgia! Don't call us Gruzia' |date=17 May 2006 |access-date=2023-11-19 |website=The Jerusalem Post |last=Horovitz |first=David}}</ref> იაპონიაქ,<ref>{{Cite web |url=https://en.trend.az/scaucasus/georgia/2324328.html |title=Japan intends to officially use 'Georgia' instead of 'Gruzia' |date=21 October 2014 |access-date=2023-11-19 |website=Trend News Agency}}</ref> ობჟათე კორეაქ<ref>{{Cite web |url=https://eurasianet.org/georgia-stop-calling-me-gruzia |title=Georgia: Stop Calling Me "Gruzia" |date=28 June 2011 |access-date=2023-11-19 |website=Eurasianet |last=Lomsadze |first=Giorgi}}</ref> დო უნგრეთიქ<ref>{{Cite web|url=https://miniszterelnok.hu/orban-viktor-georgiaban-targyal/ |title=Orbán Viktor Georgiában tárgyal|date=2024-10-27|accessdate=2025-03-26|website=miniszterelnok.hu |lang=hu}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://miniszterelnok.hu/orban-viktor-sajtonyilatkozata-magyarorszag-es-georgia-kormanyanak-kozos-munkauleset-kovetoen/|title=Orbán Viktor sajtónyilatkozata Magyarország és Georgia kormányának közös munkaülését követően|date=2023-10-12|accessdate=2025-03-26|website=miniszterelnok.hu |lang=hu}}</ref> ოფიციალურო გოთირუეს ქიანაშ ჯოხოდვალა ინგლისურ ვარიანტიშა ''Georgia''.<ref>{{Cite web |url=https://rferl.org/a/georgia_asks_friends_to_stop_calling_it_gruzia/24264848.html |title=Georgia Asks Friends To Stop Calling It 'Gruzia' |date=13 July 2011 |access-date=2023-11-19 |website=Radio Free Europe/Radio Liberty |last=Rekhviashvili |first=Jimsher}}</ref> [[2020]] წანას, ლიეტუვაქ მოსოფელს პირველ ქიანათ გჷნირთუ, ნამუქჷთ მიშეღჷ ჯოხოდვალა ''Sakartvelas'' ოფიციალურ ურთიართობეფშან.<ref>{{Cite web |url=https://www.lrt.lt/en/news-in-english/19/1317371/lithuania-approves-sakartvelo-as-official-name-for-georgia |title=Lithuania approves Sakartvelo as official name for Georgia |date=11 January 2021 |access-date=2023-11-19 |website=LRT}}</ref> == ისტორია == {{Main|საქორთუოშ ისტორია}} === პრეისტორია === {{ქოძირით თაშნეშე|პრეისტორიულ საქორთუო}} {{multiple image | total_width = 400 | align = right | image1 = State Museum of History of Georgia (Tbilisi Archaeological Museum) 3.jpg | image2 = Bronze Lamp from Vani, of Ariadne, Heracles and Elephants - 1st century BCE 6.jpg | footer = ''კვარჩხშე მორძგვშა:'' ''[[პეტერა]]'', ნამუსჷთ გჷმოხანტილ რე რომიშ იმპერატორ [[მარკუს ავრელიუსი]], მეგორაფილ რე საქორთუოს, ახ. წ. II ოშწანურა. ბრონზეშ ლამპა [[ჰერაკლე]]შ დო [[არიადნე]]შ ფიგურეფით, ჯვ. წ. I ოშწანურა, [[საქორთუოშ ერუანულ მუზეუმი]]. }} [[ადამიერეფი (გვარობა)|არქაულ ადამიერეფიშ]] უჯვეშაშ ნოქურ დოხოლაფირო 1,8 მილიონ წანაშ კინოხით ითარიღებუ დო წჷმორინაფილ რე [[დმანისარ ჰომინინი|დმანისარ ჰომინინეფით]] — [[ჰომო ერექტუსი]]შ გიმეგვარობათ, ნამუთ [[ევრაზია]]ს ჰომინინეფიშ არძაშე უჯვეშაშ ჩინებულ ნასაფულუეფს წჷმარინუანს.<ref>{{Cite web |url=https://www.reuters.com/lifestyle/oddly-enough/georgian-archaeologists-find-18-million-year-old-human-tooth-2022-09-09/ |title=Georgian archaeologists find 1.8-million-year-old human tooth |date=9 September 2022 |access-date=2023-11-26 |website=Reuters}}</ref> [[კავკაცია|კავკაციაშით]] თხილერ დო [[უჩა ზუღა]]შ ეკოსისტემათ უნარღელჸვენი, რეგიონი, მუჭოთ ჩქჷ, ედომუშამ [[პლეისტოცენი]]შ განწეხანს [[რეფუგიუმი|ოჩუაშეშ]] როლს არსულენდჷ,<ref>{{Cite book |title=The Earliest Occupation of Europe |last=Roebroeks |first=Wil |publisher=Modderman Stichting / Faculty of Archaeology – Leiden University |year=1993 |isbn=9789073368071 |location=Leiden |pages=207–209}}</ref> თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და პირველ უმუხარცქუ პრიმიტიულ ხორუეფ [[შქა პალეოლითი]]ს, დოხოლაფირო 200 000 წანაშ კინოხის ორხველჷნან.<ref>{{Cite book |title=საქართველოს ისტორია |last=Tsotskolauri |first=Avtandil |publisher=Saunje |year=2017 |isbn=978-9941-451-79-9 |location=Tbilisi |pages=12–17}}</ref> [[ჟიმოლენ პალეოლითი]]შ ბორჯის, ხორუეფქ თარო ბჟადალ საქორთუოს, წყარმალუეფ [[რიონი]]შ დო [[ყვირილა]]შ ლეხერეფს გიჭყჷ.<ref>{{Cite journal |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1040618220304328 |title=Filling the gaps: Late Upper Palaeolithic settlement in Gvardjilas Klde, Georgia |date=20 June 2021 |access-date=2023-11-27 |journal=Quaternary International |last=Kot |first=Małgorzata|volume=587-588 |pages=384–399 |doi=10.1016/j.quaint.2020.07.034 |bibcode=2021QuInt.587..384K }}</ref> ოფუტეშ მეურნობაშ შანეფი, არძაშ უკულაშ, [[ჯვ. წ. VI ვითოშწანურა]]ს არსხუაფუ, გიშაკერზაფილო ბჟადალ საქორთუოს, თინწკჷმა მუჟანსჷთ [[მტკვარი]]შ ღანჩო [[ჯვ. წ. V ვითოშწანურა]]ს სტაბილურო იხორუდჷნ, ნამუსჷთ მოწმენს შხვადოშხვა კულტურაშ ეჸონუა, ნამუეფჷთ მეჭედელო რდჷ მერსხილ ოჸოფარე გვერდთუთაწკჷმა, თინეფს შქას [[თრიალეთიშ მეზოლითურ კულტურა|თრიალეთიშ მეზოლითური]], [[შულავერ-შომუთეფეშ კულტურა|შულავერ-შომუთეფე]]შ დო [[ლეილათეფეშ კულტურა|ლეილათეფეშ]] კულტურეფი.<ref>{{Cite journal |url=https://journals.openedition.org/paleorient/602 |title=Rethinking architectural techniques of the Southern Caucasus in the 6th millennium BC: A re-examination of former data and new insights |access-date=2023-11-27 |journal=Paléorient |last=Baudouin |first=Emmanuel|date=2019 |issue=45–1 |pages=115–150 |doi=10.4000/paleorient.602 }}</ref> არქეოლოგიურ მეგორაფეფ ოძირანა, ნამჷ-და თეხანურ საქორთუოშ ხორუეფ 34 000 წანაშე უმოს ხანიშ კინოხ პირველაშე გჷმირინუანდეს ნოჭკეფს (ბუჟუჟეფს) ორჩანიეთ, მუკაქუნალშო,<ref>{{Cite web |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2009/09/oldest-known-fibers-discovered/ |title=Oldest-known fibers to be used by humans discovered |date=10 September 2009 |access-date=2023-11-27 |website=The Harvard Gazette |last=Lavole |first=Amy}}</ref> თაქ თაშნეშე აფხვადჷნა [[ქორთულ ღვინი|პირველ ღვინიშ დოდგინაშ]] უჯვეშაშ ჩინებულ აბანეფი (დოხოლ. ჯვ. წ. 6000 წ.)<ref>{{Cite web |url=https://www.nationalgeographic.com/travel/article/sponsor-content-secret-birthplace-of-wine |title=Discover the Secret Birthplace of Wine |date=21 May 2018 |access-date=2023-11-27 |website=National Geographic |archive-url=https://web.archive.org/web/20231202151005/https://www.nationalgeographic.com/travel/article/sponsor-content-secret-birthplace-of-wine |archive-date=2 December 2023 |url-status=dead}}</ref> დო [[საყდრისი|ორქოშ მოპალუაშ პირველურ შანეფი]] (ჯვ. წ. III ვითვითოშწანურა).<ref>{{Cite journal |url=https://journals.openedition.org/archeosciences/2037?lang=en |title=Bronze Age gold in Southern Georgia |access-date=2023-11-27 |journal=ArcheoSciences |last=Hauotmann |first=Andreas|date=2009 |volume=33 |issue=33 |pages=75–82 |doi=10.4000/archeosciences.2037 }}</ref> [[მტკვარ არაქსიშ კულტურა|მტკვარ-არაქსიშ]], [[თრიალეთიშ კულტურა|თრიალეთ-ვანაძორიშ]] დო [[კოლხური კულტურა|კოლხურ კულტურეფ]]ქ მოუხვადეს პროტო-ქორთულურ თურეფიშ წჷმოძინას, ნამუეფქჷთ, შილებე, [[ხეთეფი|ხეთეფიშ იმპერია]]შ ექსპანსიაშ ბორჯის ვარ-და [[ანატოლია]]შე გინიხორესკონ, თინეფს შქას [[მუშქეფი]], [[ლაზეფი|ლაზეფ]] დო [[ბიძერეფი]]. მინ ისტორიკოსიშ არზით, გვიან ბრონზეშ ხანს ხეთეფიშ ოქიანუშ კოლაფსიქ ხე შეუნწყჷ თე თურეფიშ გაულაშ გოძინას [[სქირონაშქა ზუღა|სქირონაშქა ზუღაშჸურე]], გიშაკერზაფილო [[თაბალი|თაბალიშ ომაფეშ]] მეშქაშობათ.<ref>{{Cite book |title=Historical-Ethnological problems of Georgia, the Caucasus and the Near East |last=Javakhishvili |first=Ivane |publisher=Tbilisi State University |year=1950 |location=Tbilisi |pages=130–135}}</ref> === ანტიკურ ხანი === [[ფაილი:King Mirian III.jpg|thumb|მაფა [[მირიან III]]-ქ IV ოშწანურას ქიანა ქირსიანობაშა მართინჷ.]] კლასიკურ ბორჯის, მუსხირენ ქორთულ სახენწჷფოქ გორჩქინდჷ, თინეფს შქას [[კოლხეთიშ ომაფე|კოლხეთი]]ქ ბჟადალ საქორთუოს, სოდე [[ბერძენული მითოლოგია|ბერძენულ მითოლოგია]]შ მეჯინათ, [[არგონავტეფი|არგონავტეფიშით]] გორუაფონ ორქოშ ოწმაფუ იდვალუაფუდჷნ. არქეოლოგიურ ტკიცებეფ მიოწურუანა, ნამჷ-და კოლხეთ ჯვ. წ. XIV ოშწანურაშო უკვე რდჷ დინდარ ომაფე<ref>{{Cite web |url=https://agenda.ge/en/news/2022/1715 |title=Archaeologists discover 14th–12th centuries BCE Colchis artefacts in western Georgia |date=13 May 2022 |access-date=2023-12-02 |website=Agenda.ge}}</ref> დო ფართო ოვაჭრე ნოსქვ უჩა ზუღაშ ბჟაეიოლ წყარპიჯის მადვალუ [[ბერძენულ კოლონიზაცია|ბერძენულ კოლონიეფით]] (მუჭომით რდჷ [[დიოსკურია]] დო [[ფაზისი]])<ref>{{Cite journal |url=https://journals.openedition.org/mediterranee/8317 |title=Geoarchaeology of Phasis (Georgia) |access-date=2023-12-02 |journal=Méditerranée |last=Lichell |first=Vakhtang|date=2016 |issue=126 |pages=119–128 |doi=10.4000/mediterranee.8317 }}</ref> რეგიონქ ანექსირებულქ იჸუ დიო [[პონტოშ ომაფე|პონტოშ ომაფეშით]], უკული — [[რომიშ რესპუბლიკა|რომიშ რესპუბლიკაშით]]. ბჟაეიოლ საქორთუო შხვადოშხვა კლანიშ დეცენტრალიზებულ მოზაიკათ სქიდუდჷ (ნამუეფსჷთ ზოხოიან [[მამასახლისი|მამასახლისეფ]] გამაგენდეს) ჯვ. წ. IV ოშწანურაშახ, მუჟანსჷთ თინა [[ალექსანდრე მაკედონარი|ალექსანდრე კაბეტიქ]] ქიდიჸუნუ, ნამუქჷთ საბოლათ [[სელევკიდეფიშ იმპერია]]შ პროტექტორატიშ გიმე [[იბერიაშ ომაფე]]შ გოჭყაფა გიმიჭანჷ — ართ მაფაშ დო არისტოკრატიულ იერარქიაშ ხეშთუდო აკოკათელ სახენწჷფო ორგანიზაციაშ ორდოაინ სამანგა.<ref>{{cite book|title=Lives and Legends of the Georgian Saints|url=https://archive.org/details/liveslegendsofge0000lang_n9a9|publisher=[[Saint Vladimir's Orthodox Theological Seminary|St. Vladimir's Seminary Press]]|edition=2nd|year=1997|author=David Marshall Lang|isbn=978-0-913836-29-3|author-link=David Marshall Lang}}</ref>[[რომიშ იმპერია]], [[პართიაშ იმპერია|პართა]] დო [[დიდი სომხეთი|კაბეტ სომხეთწკჷმა]] მანჯებულჷ შხვადოშხვა ლჷმეფიშ გეშა იბერია რეგულარულო ითირანდჷ ართგურალას, მარა ისტორიაშ უმენტაშ ნორთიშ განწეხანს თინა რომიშ კლიენტ-სახენწჷფოთ სქიდუდჷ. 319 წანას მაფა [[მირიან III]]-ქ იბერიაშ სახენწჷფო რელიგიათ ქრისიანობა გეგმაცხადჷ, ნამუშით ბჟადალ კავკაციაშ რეგიონიშ ქირსიანულ გონათუაქ დიჭყჷ დო ჸონიერო გამანგარ თინა რომიშ გაულაშ სფეროს, [[ზოროასტრიზმი]]შ ჸონიერ გაულაშ მოღვენ უჯვეშაშ [[ქორთულ მითოლოგია|ქორთულ პოლითეისტურ რელიგიაშ]] ვარებაშით.<ref>{{cite book|title=Studies in Christian Caucasian History|author=Cyril Toumanoff|publisher=[[Georgetown University Press]].|year=1967|pages=83–84, 377|author-link=Cyril Toumanoff}}</ref> თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და 384 წანას დოდვალირ [[აკილისენეშ ზე]]ქ ფორმალურო დანტკიცჷ [[სასანიანეფიშ იმპერია|სასანიანეფიშ]] კონტროლ ედომუშამ კავკაციაშან, იბერიაშ ქირსიან გამაგეფ კანკალეშა ახიაჩებას ოცადუდეს, ნამუქჷთ V-VI ოშწანურეფს აკმარცუაფალ ლჷმეფ გჷმიჭანუ, ნამუეფშე არძაშე ჩინებულ მაფა [[ვახტანგ I გორგასალი|ვახტანგ I-შ]] გამაგალას არსხუაფუ, ნამუქჷთ ბჟადალ საქორთუოშ დოჸუნაფათ იბერიას ისტორიულო არძაშე კაბეტ ტერიტორიაშახ გოუძინჷ დო ნანანოღა [[ქართი|ქართ]] დარსხჷ. === საქორთუოშ აკოკათუა შქა ოშწანურეეფს === [[ფაილი:Near Mestia, Svan towers (35252565354).jpg|thumb|საქორთუოშ ოორუე-ბჟადალშე [[უშგული]]შ დო [[მესტია]]შ შქა ოშწანურეეფიშ ყორშეფ იდვალუაფუ.]] 580 წანას, სასანიანეფიშ იმპერიაქ გაუქვუ იბერიაშ ომაფე, ნამუქჷთ ორდოიან [[შქა ოშანურეეფი|შქა ოშწანურეეფშო]] თიშ აკმადგინალ ტერიტორიეფიშ შხვადოშხვა ფეოდალურ რეგიონო აკოცჷმა გჷმიჭანუ. [[რომაულ-სპარსულ ლჷმეფი|რომაულ-სპარსულ ლჷმეფქ]] რეგიონს არულობა გჷმიჭანუ, ანდანე მუჭოთ სპარსეთი, თეშ კონსტანტინოპოლი, კავკაციას შხვადოშხვა მალიმორ დჷნორთის ხუჯის უხუჯანდეს. მარა, ბიზანტიაშ იმპერიაქ VI ოშწანურაშ დალიას ქორთულ ტერიტორიეფიშ გაკონტროლება შილებუ დო იბერიას ორცათ, აბანობურ ''კურუპალატეფიშ'' მეშქაშობათ გამაგენდჷ'.<ref>{{harvnb|Asatiani|2009|pp=48–50}}</ref> 645 წანას არაბეფქ გემნაკათეს ობჟათე-ბჟაეიოლ საქორთუოს, ნამუშით რეგიონს [[არაბეფიშ დოჸუნაფონ ლჷმეფი|მუსლიმურ პატჷნალაშ განწეხან ბორჯიქ]] დიჭყჷ; თეს თაშნეშე მაჸუნუ მუსხირენ ფეოდალურ სახენწჷფოშ გჷმოქიმინუაქ, ნამუეფჷთ ართიანშე ზოხორინალაშო ინჭაფჷდეს, მუჭომით რდჷ [[ქართიშ საამირო]] და [[კახეთ-ჰერეთიშ ომაფე]].<ref>{{harvnb|Asatiani|2009|pp=54–61}}</ref> ბჟადალ საქორთუო უმენტაშიო ბიზანტიაშ პროტექტორატო სქიდუდჷ, გიშაკერზაფილო [[ეგრისიშ კაბეტი ლჷმა|ეგრისიშ კაბეტ ლჷმაშ]] უკული.<ref>{{harvnb|Asatiani|2009|pp=47–48}}</ref> [[ფაილი:გელათის მონასტერი Gelati Monastery (48743471618).jpg|მინი|მარცხნივ|220პქ|[[გელათიშ მონასტერი]], [[იუნესკო]]შ [[მოსოფელიშ მონძალა]]შ ობიექტი]] ცენტრალურ თარობაშ უჸოფარობაქ მა-9 ოშწანურაშ დაჭყაფუს [[ბაგრატიონეფი]]შ დინასტიაშ ეჸონუას შეუნწყუ ხე. [[ტაო-კლარჯეთი]]შ ობჟათე-ბჟადალშე დიხეფიშ კონსოლიდაციაშის, კათაშდუდ [[აშოტ I კაბეტი|აშოტ I-ქ]] (813–830) არაბ გამაგეფიშ დინოხიან აწორინალაშ გჷმირინუ იბერიას მუშ გაულაშ გაძინალო დო [[აბასიანეფიშ სახალიფო|აბასიანეფიშ სახალიფო]] დო ბიზანტიაშ იმპერიაშით იბერიაშ გამაგეთ იჸუ აღიარაფილქ. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და აშოტიშ გამნარყეფ კონკურენტ ომაფასქირე ღოზეფო გეგმიქიმინეს, [[ადარნასე II]]-ქ შილებუ ქორთულ დიხეფიშ უმენტაშობაშ (კახეთიშ დო აფხაზეთიშ მოხ) აკოკათუა დო 888 წანას [[ქორთუეფიშ ომაფე|იბერეფიშ მაფათ]] აკურთხეს, ნამუშით აკადგინჷ ომაფე, ნამუთ სუმ ოშწანურაშ კინოხ რდჷ გაუქვებული.<ref>{{harvnb|Asatiani|2009|pp=67–70}}</ref> ბჟადალ საქორთუოს, [[აფხაზეთიშ ომაფე]]ქ რეგიონს ბიზანტიაშ ძაბუნით ირგებუ, ანდანე აკუკათოდკონ შხვადოშხვა თურ დო VIII ოშწანურას კავკაციაშ ართ-ართ უჸონიერაშ სახენწჷფოთ გჷნორთედუკონ.<ref>{{cite book|title=Nation-building in the post-Soviet borderlands|last=Smith|first=Graham|author2=Vivien Law|publisher=Cambridge University Press|year=1998|isbn=978-0-521-59968-9|page=[https://archive.org/details/nationbuildingin0000unse/page/56 56]|url=https://archive.org/details/nationbuildingin0000unse/page/56}}</ref> IX-X ოშწანურეფს, აფხაზეთიქ მუზმარენ ოურდუმე კამპანიაშ მეშქაშობათ გიძინჷ გაულა დო დიჭყჷ იბერიაშ კაბეტ ნორთიშ გამაგალა, ბაგრატიონეფიშ დინასტიაწკჷმა ნირზი. დინასტიურ კონფლიქტეფქ აფხაზეთ დარამაკჷ მა-10 ოშწანურაშ მაჟირა ნორთის, თინწკჷმა მუჟანსჷთ ტაო-კლარჯეთიშ მაფა [[დავით III]]-ქ ბაგრატიონეფიშ გაჸონიერებელო [[ბიზანტიაშ ანატოლია]]ს მუშ გაულა გჷმირინუნ. [[ბაგრატ III]], ბაგრატიონეფიშ დინასტიაშ მონძე, წოროგეჸვენჯობათ გჷნირთუ აფხაზეთიშ მაფათ (978), ტაო-კლარჯეთიშ ერიშდუდო (1000) დო იბერიალეფიშ მაფათ (1008), ნამუქჷთ აკოკათჷ ქორთულ ფეოდალურ სახენწჷფობურობაშ უმენტაშობა დო 1010 წანას [[საქორთუოშ მამართვალეფი|საქორთუოშ მაფათ]] იკურთხჷ. {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 250 | header = მა-14 ოშწანურაშ ქორთულ ფრესკეფი | image1 = Fresco of Ubisi (3).jpg | class1 = bg-transparent | caption1 = საქორთუოშ შქა ოშწანურეფიშ მონარქეფი | image2 = Fresco of Ubisi (7).jpg | caption2 =ჯეგე სუმელაშ ემნახანტი, [[დამიანე]]შ ნახანტი. }} === ორქოშ ხან დო დორთუალა === XI ოშწანურაშ უმენტაშ ნორთიშ განწეხანს, ახალას გჷმოქიმინელ ქორთულ ომაფე გეოპოლიტიკურ და დინოხოლენ ჭირხალეფს გინმიშჷ, ანდანე შხვადოშხვა ჟინოსქუა ქორთულ სახენწჷფოშ ცენტრალიზაციაშ მეხჷ რდჷ. თინეფს შხირას ბიზანტიაშ იმპერია უკინენდჷ ხუჯის, ნამუსჷთ ბაგრატიონეფიშ დინასტიაშით კავკაციაშ რეგიონიშ ეჭოფუაშა ოშქურუდჷნ, კანკალე შვანს, დინოხოლენ კონფლიქტის ხეს უნწყუნდჷ ხოლო უმოს ხემანჭუაფაშ მოპალუაშ მაკორჷნე არისტოკრატიულ ფანიეფიშ მეშქაშობათ. მარა, ბიზანტია დო საქორთუოშ შქას ურთიართობეფქ დოტიბჷ, მუჟანსჷთ 1060-იან წანეფს ჟირხოლო ქიანას ახალ ართამ ნტერ — მაძინუ [[სელჩუკეფიშ იმპერია]]ქ — აწუდირთჷნ. 1071 წანას, [[მანასკერტიშ ბურჯაფი]]ს ბიზანტიალეფიშ გინმაჭყვიდირე მარცხებაშ უკული, კონსტანტინოპოლქ ქიდიჭყჷ ბჟაეიოლ ანატოლიაშე კინორთინა დო თიშ გამაგალა საქორთუოს ქუდავალჷ, ნამუშით 1080-იან წანეფს თურქეფწკჷმა [[ქორთულ-სექლჩუკურ ლჷმეფი|ლჷმაშ წჷმი ღოზშა]] გეგშეჸონუ. საქორთუოშ ომაფექ მუშ კონკის მა-12 ოშწანურაშე მა-13 ოშწანურაშ დაჭყაფუშახ მიოჭირინჷ. თე ბორჯი, [[დავით IV გაფუ]]შ (მაფ. 1089–1125) დო თიშ მოთაშმოთა, [[თამარ მაფა|თამარიშ]] (მაფ. 1184–1213) გამაგალაშის, ფართოთ ჩინებული, მუჭოთ [[საქორთუოშ ორქოშ ხანი]].<ref>{{cite book|title=Modern History of Soviet Georgia |author=David Marshall Lang|publisher=Greenwood Press|location=London |year=1976|page=29|isbn=978-0-8371-8183-7|author-link=David Marshall Lang}}</ref> თე ორდოიან ქორთულ რენესანსი, ნამუთ მუშ ბჟადალ ევროპულ ანალოგის უწორუანდჷნ, იხასიათებუდჷ გასაჩემე ოურდუმე გომორძგუეფით, ტერიტორიულ გოძინეფით დო კულტურულ ეჸონუათ არქიტექტურას, ლიტერატურას, ფილოსოფიას დო მენცარობეფს.<ref>{{cite book|title=Trust and Conflict: Representation, Culture and Dialogue|editor1= Ivana Marková |editor2=Alex Gillespie|page=43 |series=Cultural Dynamics of Social Representation|year=2011|isbn=978-0-415-59346-5}}</ref> საქორთუოშ ორქოშ ხანქ მონძალობათ დიტუ დიდებუან საკათედრო ოხიდეფი, რომანტიკულ პოეზია დო ლიტერატურა, დო ეპიკურ პოემა „[[ჸილოშტყებამი]]“, ნამუთ ერუანულ ეპოსო იკოროცხუ.<ref>{{cite book |title=Georgian Literature and Culture|author1=Howard Aronson|author2=Dodona Kiziria|publisher=Slavica |year=1999|page=119|isbn= 978-0-89357-278-5}}</ref><ref>{{cite book|last1=Suny|first1=Ronald Grigor |title=Armenia, Azerbaijan, and Georgia|date=1996|publisher=DIANE Publishing|isbn=978-0-7881-2813-4 |page=184|url=https://books.google.com/books?id=B2W1YOG3N10C|quote=The Knight in the Panther Skin occupies a unique position as the Georgian national epic.|access-date=1 December 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161221175149/https://books.google.com/books?id=B2W1YOG3N10C|archive-date=21 December 2016}}</ref> დავით IV-ქ მოჩალჷ ფეოდალ ჟინოსქუეფიშ აწორინაფა დო ხემანჭუაფა ხეშა ქეშეჸოთჷ, ანდანე შხვაშ თურ ოშქურანჯეეფშა ეფექტურო გეურჯგინუდკონ. [[1121]] წანას, თიქ [[დიდგორიშ ბურჯაფი]]ს გინმატახალო გიორჯგინჷ ანდათ უმოს კაბეტ თურქულ არმიეფს დო გაუქვუ [[ქართიშ საამირო]].<ref name="javaxisvili">{{cite book |language=ka |author-link=Ivane Javakhishvili |last=Javakhishvili |first=Ivane |year=1982 |title=k'art'veli eris istoria |trans-title=The History of the Georgian Nation |volume=2 |pages=184–187 |publisher=[[Tbilisi State University]] Press}}</ref> [[ფაილი:Tamar (Vardzia fresco detail).jpg|thumb|upright|[[თამარ მაფა]], პირველ ოსური, ნამუთ საქორთუოს გამაგენდჷნ{{sfnp|Eastmond|2010|p=109}}]] საქორთუოშ პირველ ოსურ გამაგე, თამარიშ, 29-წანიან მაფობა საქორთუოშ ისტორიას არძაშე წუმოძინელო იკოროცხუ.{{sfnp|Eastmond|2010|p=93}} თამარს მიაჩჷ ტიტულქ „მაფეფიშ მაფა“.{{sfnp|Eastmond|2010|p=109}} დო შილებუ მუშ ოპოზიციაშ ნეიტრალიზება, ნამუშ შედეგო, სელჩუკეფიშ დო ბიზანტიაშ მონირზე ნძალეფიშ დონთხაფაშ მეშქაშობათ, ენერგიულ გალენურ პოლიტიკა წჷმიჭყუ. ჸონიერ ოურდუმე ელიტაშ აზარათ, თამარქ შილებუ წიმოხონეფიშ წუმოძინაშა გეპონუა, ანდანე აკუკათუდკონ იმპერია, ნამუთ დომინირენდჷ კავკაციას, იაკთუანდჷ თეხანურ აზერბაიჯანიშ, სომხეთიშ, ბჟაეიოლ თურქეთიშ დო ოორუე ირანიშ კაბეტ ნორთებს დო მაანთხა ჯვაროსანულ ლესქერუაშით დჷნატებუ ხემანჭუაფაშ ვაკუუმიშ გჷმორინაფათ ქუდარსხჷ [[ტრაპიზონიშ იმპერია]], ნამუთ საქორთუოშ ვასალურ სახენწჷფო რდჷ.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=PeEeAQAAMAAJ| title=Imagining history at the crossroads: Persia, Byzantium, and the architects of the written Georgian past, Volume 2 p 652 | publisher=University of Michigan 1997 |access-date= 25 September 2016| year=1997 | isbn=978-0-591-30828-0 }}</ref> საქორთუოშ ომაფეშ ეჸონუაშ დონთხაფაქ დიჭყჷ თიშ უკული, მუთ 1226 წანას ქართ ხვარაზმალ ლიდერ [[ჯალალ ედ-დინი|ჯალალ ედ-დინქ]] გეჭოფჷ დო მოჯალაგჷნ,<ref>{{cite book|author=René Grousset, Rene|title='The Empire of the Steppes|publisher=[[Rutgers University Press]]|year=1991|page=260}}</ref> ნამუსჷთ მაჸუნუ მონღოლ გამაგე, [[ჩინგიზ-ხანი]]შ, მუმაჯალიკარ მინოკათუეფქ. მონღოლეფ გეგნორაჸჷ [[გიორგი V ბარჩხალა]]ქ (მაფ. 1299–1302), ნამუთ ჩინებულ რე ბჟაეიოლ დო ბჟადალ საქორთუოშ აკოკათუათ დო ქიანაშ უწოხიან სიჸონიერაშ დო ქირსიანულ კულტურაშ ეკონწყუალათ. თიშ ღურაშ უკული, აბანობურ გამაგეეფ იბურჯუჷდეს საქორთუოშ ომაფეშ ცენტრალურ გამაგალაშე ზოხორინალაშო, XV ოშწანურას, ომაფეშ ედომუშამ აკოცჷმაშახ. საქორთუოქ ხოლო უმოსო დედაღარჷ [[თემურლენგი]]შ ხემანძღვერობათ მონღოლეფიშით ნაქიმინა მუსხირენ კატასტროფულ მინოკათუაშ გეშა. მინოკათუეფ იგჷნძორებუდუ, ნამუთ ომაფეშ აკონწყუალაშ მეშქაშობას ვერზენდჷ, ანდანე [[ყარა-ყოიუნლუ]]შ და [[აყ-ყოიუნლუ]]შ თურქმენეფ ირო დითმიჸუნუანდეს თიშ ობჯათე პროვინციეფს. === სუმჸურენ დორთუალა=== [[ფაილი:King George II of Imereti Gelati fresco.jpg|right|thumb|upright|მაფა [[გიორგი II (იმერეთის მეფე)|გიორგი II-ს]] [[ფეოდალიზმი|ფეოდალურ]] ლჷმეფქ დო ოსმალურ მინოკათუეფქ ეიაზადეს.]] 1466 წანაშო საქორთუოშ ომაფეს ანარქიაქ გეპატჷნ დო [[საქორთუოშ ომაფეშ აკოცჷმა|აკოცჷ]] სუმ ზოხორინელ ომაფეთ დო ხუთ გვერდო ზოხორინელ სათაროთ. მეძობელ კაბეტ იმპერიეფქ უკულ ირგებუეს დოდაღარელ ქიანაშ დინოხიან დორთუალათ დო მა-16 ოშწანურაშე მოჸუნაფილი, ოსმალეთიშ დო ირანიშ შხვადოშხვა ნძალეფქ, ქიდიჸუნუეს საქორთუოშ ბჟადალ დო ბჟაეიოლ რეგიონეფი.{{sfnp|Mikaberidze|2015|p=xxxi}} თექ აბანობურ ქორთუ გამაგეეფ რუსეთწკჷმა უმოს მეჭედელ რსხუეფშა მერგებაშო მიანჭჷ. 1649 წანას, [[იმერეთიშ ომაფე]]ქ რუსეთიშ ომაფე კარშა ჸენჯეფ გოუტუ, ნამუსჷთ რუსეთიქ 1651 წანას უგამჷ. თე ჸენჯეფიშ ორებათ, იმერეთიშ მაფა [[ალექსანდრე III (იმერეთიშ მაფა)|ალექსანდრე III]]-ქ იმერეთიშ ჯოხოთ დიფუჩჷ რუსეთიშ ცარ [[ალექსი I (რუსეთი)|ალექსიშოთ]] ართგურალა.<ref>" ნ. ტოლჩანოვის იმერეთში ელჩობის მუხლობრივი აღწერილობა, 1650–1652", გამოსცა ი. ცინცაძემ, თბ., 1970, გვ. 37–38</ref> მუმალ გამაგეეფით ოხადუდეს დახმარებაშ მეღებას პაპ [[ინოკენტი XII]]-შე, მარა მუთუნქ ვეგშართჷ.<ref>გურამ შარაძე, [http://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/293835 ბედნიერებისა და სათნოების საუნჯე], თბილისი, გამომცემლობა საბჭოთა საქართველო, 1984: pp. 436–437.</ref> რეგიონეფიშ გამაგეეფქ, ნამუეფჷთ ნორთობურ [[ავტონომია|ავტონომიურო]] სქიდუდესჷნ, შხვადოშხვა ბორჯის ხიაჩეფ მანწყის. იროიან [[ირან-ოსმალეთიშ ლჷმეფი]]შ დო დეპორტაციეფიშ შედეგო, XVIII ოშწანურაშ დალიაშო საქორთუოშ მახორობაქ 784,700 ადამიერშახ დერკჷ.<ref>{{cite book|last1=ჯაოშვილი|first1=ვახტანგ |title=საქართველოს მოსახლეობა XVIII-XX საუკუნეებში: დემოგრაფიულ-გეოგრაფიული გამოკვლევა|date=1984 |publisher=მეცნიერება|page=72|edition=1st}}</ref> [[ბჟაეიოლი საქორთუო|ბჟაეიოლ საქორთუო]], ნამუთ [[კახეთი]]შ დო [[ქართლი]]შ რეგიონეფს იკათუანდჷნ, სპარსეთიშ [[სუზერენიტეტი]]შ გიმე რდჷ მეძობელ, მოცილე ოსმალურ თურქეთწკჷმა (სეფიანეფიშ საქორთუო) დოდოვალირ [[ამასიაშ ზე]]შ უკული. 1747 წანას, [[ნადირ-შაჰი]]შ ღურაშ უკული, ჟირხოლო ომაფექ გედუდიშულჷ დო ენერგიულ მაფაშ, [[ერეკლე II]]-შ, ხემანჯღვერობათ კჷნე აკიკათჷ [[ქართლ-კახეთიშ ომაფე|პიჯულ უნიათ]], ნამუქჷთ მუდგაზჷმათ შილებუ ბჟაეიოლ საქორთუოშ სტაბილიზება.{{sfnp|Fisher|Avery|Hambly|Melville|1991|p=328}} [[ფაილი:Erekle II (crop).jpg|thumb|upright|მაფა [[ერეკლე II]]-ქ მალიმორ რეგიონულ ნძალეფს შქას მოხვადჷ.]] 1783 წანას, რუსეთიქ დო ბჟაეიოლ საქორთუოშ [[ქართლ-კახეთიშ ომაფე]]ქ, გაფორმეს [[გეორგიევსკიშ ტრაქტატი]], ნამუშ მეჯინათ ბჟაეიოლ საქორთუოქ რუსეთიშ პროტექტორატო გჷნირთუ, რუსეთიქ გარანტია მეჩჷ თიშ ტერიტორიულ ნთელუანობას დო გამაგე ბაგრატიონეფიშ დინასტიაშ გაგჷნძორებაშენ, მარა მანგიორო მიღჷ საქორთუოშ გალენურ საქვარეფიშ წარმებაშ პრივილეგიეფი.<ref>{{cite web |url=http://www.hist.msu.ru/ER/Etext/georgia.htm|script-title=ru:Георгиевский трактат|trans-title=Treaty of Georgievsk|date=24 July 1783|publisher=[[მოსკოვიშ სახენწჷფო უნივერსიტეტი]]|access-date=1 February 2015|language=ru |archive-date=1 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150501155836/http://www.hist.msu.ru/ER/Etext/georgia.htm}}</ref> თიშ უმკუჯინალო, გამამინჯე რდჷნ საქორთუოშ თხილუაშენ, რუსეთის მუთუნნერო ვემუხვარებუ, მუჟანსჷთ 1795 წანას, [[ყაჯარეფი|ირანალეფქ]] გემნაკათეს ქართ-კახეთიშ ომაფესჷნ, [[კრწანისიშ ბურჯაფი|გეჭოფეს დო გოხირეს ქართ]] დო გეშაჭყვიდეს თიშ მახორობან.<ref>{{cite book|url=https://www.academia.edu/9137125|title=Relations between Tehran and Moscow, 1797–2014|access-date=17 May 2015}}</ref> თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და რუსეთიქ 1796 წანას სპარსეთიშ მეხჷ დუმასაჯებელ კამპანია წჷმიჭყუნ, რუსეთიშ იმპერიულ ხეშუულებაქ უკულ აკორცჷ გეორგიევსკიშ ტრაქტატიშ თარ პრინციპეფჷნ დო 1801 წანას ბჟაეიოლ საქორთუოშ ანექსირა იქჷნ, თეწკჷმა ართო გაუქვუ საქორთუოშ ომაფე ბაგრატიონეფიშ დინასტია დო [[საქორთუოშ მართმადიდებელურ ოხვამე]]შ [[ავტოკეფალია]]. [[პეტრე ბაგრატიონი|პეტრე ბაგრატიონქ]], ბაგრატიონეფიშ გაუქვებულ დინასტიაშ ართ-ართ გამნარყი, მოგვიანეთ რუსეთიშ არმიას ქაკათჷ დო ნაპოლეონიშ ლჷმეფიშ ბორჯის გიშარჩქინელ გენერალო გჷნირთუ.<ref>{{citation |last=Mikaberidze |first=Alexander |author-link=Alexander Mikaberidze |title=Peter Bagration: The Best Georgian General of the Napoleonic Wars |date=2009 |url=http://www.napoleon-series.org/research/biographies/bagration/c_bagration1.html |series=The Napoleon Series |editor-last=Burnham |editor-first=Robert |access-date=19 February 2019 |url-status=live |archive-date=16 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180816052429/http://www.napoleon-series.org/research/biographies/bagration/c_bagration1.html}}</ref> === რუსეთიშ იმპერიაშ აკოდგინალუას === [[ფაილი:George XII of Georgia.jpg|thumb|upright|left|[[გიორგი XII]]-შ გამაგალა ვასტაბილურობათ იხასიათებუდჷ.]] {{Main|საქორთუო რუსეთიშ იმპერიაშ აკოდგინალუას}} 1800 წანაშ 22 ქირსეთუთას, რუსეთიშ [[ცარი|ცარ]] [[პავლე I (რუსეთი)|პავლე I]]-ქ, ორჩანიეთ, საქორთიშ მაფა, [[გიორგი XII]]-აშ მოთხირით, ხე მაჭარჷ პროკლამაციას რუსეთიშ იმპერიაშა საქორთუოშ (ქართლ-კახეთიშ) მერსხუაფაშ გეშა, ნამუქჷთ საბოლათ 1801 წანაშ 8 ქირსეთუთაშ მანიფესტით გეთჷ{{sfnp|Gvosdev|2000|p=85}}{{sfnp|Avalov|1906|p=186}} დო დედასურჷ ცარ [[ალექსანდრე I (რუსეთი)|ალექსანდრე I]]-შით 1801 წანაშ 12 ეკენიას.{{sfnp|Gvosdev|2000|p=86}}{{sfnp|Lang|1957|p=249}} [[ბაგრატიონეფი]]შ ომაფე ფანია ომაფეშე გეგნახორეს. [[სანქტ-პეტერბურგი]]ს მარენჯ ქორთუ ჸენჯიქ პროტესტიშ ნოტა გინოჩჷ რუსეთიშ ვიცე-კანცლერს, მაფასქირ კურაკინს.{{sfnp|Lang|1957|p=251}} 1801 წანაშ მესის, გენერალ კარლ ჰაინრიხ ფონ კნორინგიშ ჟიგინოჯინათ, იმპერიულ რუსეთიქ ბჟაეიოლ საქორთუოს ხემანჭუაფა გენერალ ივან პეტროვიჩ ლაზარევიშ ხემანჯღვერობათ მოქიმინჯე თარობას გეგნოჩჷ.{{sfnp|Lang|1957|p=247}} ქორთუ ჟინოთა დეკრეტის 1802 წანაშ 12 პირელშახ ვადოჸუნაფჷ, სოიშახ კნორინგიქ თინეფ სიონიშ საკათედრო ოხიდას ვაკოშაყარჷ დო ვაძვილჷ, რუსეთიშ საიმპერატორო გურგინშა დოფუჩაფან. აწმარინუეფ ობორჯეთ ოჭოფეს.{{sfnp|Lang|1957|p=252}} 1805 წანაშ ზარხულს, 1804-1813 წანეფიშ [[რუსეთ-სპარსეთიშ ლჷმა (1804-1813)|რუსეთ-სპარსეთიშ ლჷმა]]შ ბორჯის, ზაგამიშ გოხოლუას, წყარმალუ ასკერანიშ წყარპიჯის რუს ჯარეფქ ირანიშ არმიას გიორჯგინეს დო ქართ ახაშე ეჭოფუაშე ირსხუეს, ანდანე თინა ოფიციალურო იმპერიაშ ტერიტორიეფიშ ნორთ რდჷ. რუსეთიშ სუზერენიტეტიქ ბჟაეიოლ საქორთუოშა ოფიციალურო საბოლათ გიჭყჷ ირანწკჷმა 1813 წანას, [[გულისტანიშ საზე ხეკულუა]]შ უკული.<ref>Timothy C. Dowling [https://books.google.com/books?id=KTq2BQAAQBAJ&pg=PA728 ''Russia at War: From the Mongol Conquest to Afghanistan, Chechnya, and Beyond''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170208103437/https://books.google.com/books?id=KTq2BQAAQBAJ&pg=PA728 |date=8 February 2017 }} pp 728 ABC-CLIO, 2 December 2014 {{ISBN|1598849484}}</ref> ბჟაეიოლ საქორთუოშ ანექსიაშ უკული, ბჟადალ საქორთუოწ, [[იმერეთიშ ომაფე]]ქ ანექსირებულქ იჸუ ცარ ალექსანდრე I-შით. იმერეთიშ ეკონია მაფა დო ბაგრატიონეფიშ ეკონია ქორთუ გამაგექ, [[სოლომონ II]]-ქ 1815 წანას გინოხორინობას დოღურჷ, თიშ უკული, მუთ რუსეთიშ მეხჷ კათაშ ებუძოლიშ დო თე ქიანაშ მეხჷ შხვაშ თურ მოხვარაშ მოპალუაშ ცადებეფქ პოტიკიქ იჸუნ.{{sfnp|Suny|1994|p=64}} [[რუსეთ-თურქეთიშ ლჷმეფი]]შ ბორჯის, ანდა ქორთუ დუდენდჷ რუსეთიშ არმიეფს თურქეფიშ მეხჷ, თინეფს შქას რდეს [[ივანე ანდრონიკაშვილი]], [[ივანე ჯამბაკურიან-ორბელიანი]] დო მუხრანპატჷნ [[ივანე ბაგრატიონი]]. 1803-1878 წლანეფს, [[ოსმალეთიშ იმპერია]]შ მეხჷ მანჯებულჷ ოურდუმე კამპანიეფიშ შედეგო, რუსეთიშ იმპერიას დართჷ დო ქემიარსხჷ მუზმარენ ისტორიულ ქორთულ ტერიტორიაქ, ნამუეფჷთ თეიშახ თურქეფიშით რდჷ დაკებულჷნ, სამანგათ, [[აჭარა]]. [[გურია]]შ სათაროქ 1829 წანას გეუქვუ დო რუსეთის ქაკათჷ, [[შონე]]ქ 1858 წანას — მოზოგ-მოზოგო ანექსირებულქ იჸუ. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და 1803 წანაშე რუსეთიშ პროტექტორატ რდჷნ, [[სამარგალო]] 1867 წანაშახ ვაკათაფე რუსეთის.<ref>Allen F. Chew: ''An Atlas of Russian History: Eleven Centuries of Changing Borders''. [[Yale University Press]], 1970, p. 74.</ref> რუსეთიშ პატჷნალა ქორთუეფს გალენურ ოშქურანჯეეფშე თხილუას მეთიარზიენდჷ, მარა თინა შხირას უგურე დო უდუნდებუ რდჷ. მა-19 ოშწანურაშ დალიაშო [[შონეშ ებუძოლი|რუსეთიშ ხეშუულებაშოთ უხილოობაქ]] ერუანულ ეპინუაშ ყარაფშა გეგნიქიმინჷ, ნამუსჷთ [[ილია ჭავჭავაძე]] ხემანჯღვერენდჷ. თე ბორჯიქ საქორთუოს სოციალურ დო ეკონომიკურ თირუეფჷთ მოუღჷ, გეგმაქიმინჷ ახალ სოციალურ კლასეფი: გლეხეფიშ გადუდიშულებაქ თინეფშე ანდა გადუდიშულ, მარა თინეფიშ გაჭირებაშ გალექინებაშა ვეშუნწყუ ხე; კაპიტალიზმიშ ძინაქ საქორთუოს ურბანულ მოხანდეეფიშ კლას გაჭყჷ. მუჭოთ გლეხეფჷნ, თეშ მოხანდეეფი, მუნეფიშ უხილოობას ებუძოლეფით დო დუდიშ ეჭოფუეფით გჷმოხანტუნდეს, ნამუქჷთ 1905 წანაშ [[რუსეთიშ რევოლუცია (1905)|რევოლუციათ]] გეთჷ. გეჸვენჯ წანეფ იხასიათებუდჷ ვასტაბილურობაშ ეპიზოდეფით, მუჭომეფით რდჷ: 1906 წანას, ქორთუ ნაციონალისტეფიშით მანჯებულ დუშეთიშ საგანძიშ გორჩაფა დო 1907 წანას, ბოლშევიკეფიშით ორგანიზებულ [[ქართიშ ბანკიშ გორჩაფა (1907)|ქართიშ ბანკის გორჩაფა]]. === ზოხორინალაშ გჷმოცხადება === {{თარი|საქორთუოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} [[ფაილი:Noe Schordania.jpg|thumb|upright|[[ნოე ჟორდანია]]]] [[ფაილი:British troops in Batumi, Georgia, 1920.jpg|left|thumb|[[ბრიტანეთიშ იმპერია|ბრიტანულ]] ჯარეფიშ მარში ბათუმს, საქორთუო, 1920 წანა. [[მაართა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ უკული, ბრიტანეთიქ [[გერმანიაშ იმპერია|გერმანულ]] ჯარეფ საქორთუოს დოთირჷ.]] 1917 წანაშ [[რუსეთიშ რევოლუცია]]შ უკულ გიჭყჷ [[მოლენკავკაციაშ დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკა|მოლენკავკაციაშ დემოკრატიულ ფედერაციულ რესპუბლიკაქ]], ნამუშ პრეზიდენტიშ პოსტისჷთ [[ნიკოლოზ ჩხეიძე]] იკენდჷ. თე უფონდიკე დო კუნტახანიშ ფედერაციაშა თაშნეშე მიშმეშეს მეძობელ სომხეთ დო აზერბაიჯანი.<ref name="Soviet power" />მუჟანსჷთ ოსმალეფ რუსეთიშ იმპერიაშ კავკაციურ ტერიტორიეფს წიმი მინჭაფუდესჷნ, საქორთუოქ 1918 წანაშ 26 მესის ზოხორინალა გეგმაცხადჷ.</ref> მარა, ქორთუეფ გურალაჭვილ რდეს თე წორორინათ დო გალენურ პოლიტიკაშ ოკითხირეეფს აკორთაშ გეშა, 1918 წანაშ 26 მესის [[გერმანიაშ იმპერია]]შ მორსხუეთ გჷნორთელ საქორთუოქ ზოხორინალა გეგმაცხადჷ.<ref name=":0">{{Cite web|title=Georgia Celebrates Independence Day|url=http://georgiatoday.ge/news/21292/Georgia-Celebrates-Independence-Day-|access-date=2021-01-05|website=Georgia Today on the Web|archive-date=5 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200705123407/http://georgiatoday.ge/news/21292/Georgia-Celebrates-Independence-Day-}}</ref> ქორთუეფიშ უმენტაშობა ბოლშევიკეფს ვალურედჷ თინეფიშ ნძალებაშოთ ნჭაფაშა დო ადამიერიშ თელარაშ მუთუნო ვაკოროცხუაშ გეშა..<ref name="Rayfield2012humanlife">{{cite book |last=Rayfield |first=Donald |title=Edge of Empires: A History of Georgia |url=https://archive.org/details/edgeofempireshis0000rayf |date=2012 |publisher=Reaktion Books |isbn=978-1-78023-030-6 |page=[https://archive.org/details/edgeofempireshis0000rayf/page/316 316] |quote= Bolshevik disregard for human life, hitherto typical of Cossacks, alienated most Georgians, and reinforced support for the Menshevik social democrats as humane, if disorganized, revolutionaries.}}</ref> თეშნერო, პარლამენტიშ გიშაგორუეფს გიმორძგჷ [[საქორთუოშ სოციალ-დემოკრატიულ პარტია|საქორთუოშ მენშევიკურ სოციალ-დემოკრატიულ პარტიაქ]], თიშ ლიდერ [[ნოე ჟორდანია]]ქ პრემიერ-მინისტრო გჷნირთუ, პარლამენტიშ დუდმახვენჯო ნიკოლოზ ჩხეიძე ქუდარჷნეს. სხუნუურ ოკუპაციაშ უმკუჯინალო, 1930-იან წანეფიშ განწეხანს საფრანგეთი, კაბეტ ბრიტანეთი, ბელგია დო პოლონეთ ჯორდანიას [[საქორთუოშ დემოკრატიულ რესპუბლიკაშ თარობა ემიგრაციას|საქორთუოშ თარობაშ]] ლეგიტიმურ მადუდეთ კოროცხუნდეს.<ref>Stefan Talmon (1998), ''Recognition of Governments in International Law'', p. 289–290. [[Oxford University Press]], {{ISBN|0-19-826573-5}}.</ref> [[ფაილი:Dadiani S.P.jpg|thumb|upright|[[სამსონ დადიანი]], პირველდაჭყა საქორთუოშ კონსტიტუციაშ ართ-ართ ავტორი, ნამუთ თი ბორჯიშო მოსოფელიშ ართ-ართ არძაშე პროგრესულ რდჷ]] 1918 წანაშ [[სომხეთ-საქორთუოშ ლჷმა]], ნამუქჷთ სომხეფ დო საქორთუოს შქას ონირზე პროვინციეფიშ თი ნორთის გორჩქინდჷ, სოდე მახორობაშ უმენტაშობას სომეხეფ აკმადგინანდეს, ბრიტანეთიშ ინტერვენციაშ გეშა ეგთჷ. 1918–1919 წანეფს, გენერალ [[გიორგი მაზნიაშვილი|გიორგი მაზნიაშვილქ]] ქეგიანთხჷ მოისეევიშ დო დენიკინიშ ნადუდა მოქიმინჯე [[ჩე არმია]]ს, ანდანე ზოხორინელ საქორთუოშო ქუმუპალჷდკონ უჩა ზუღაშ წყარპიჯი [[ტუაფსე]]შე [[სოჭი|სოჭშა]] დო [[ადლერი|ადლერშა]].<ref name="shirokov">{{cite book|last1=Широков|first1=И. В.|last2=Тарасов|first2=А. А.|title=Наша маленькая Хоста – Исторический очерк|url=http://www.sss-tmas.org/index.php/component/docman/doc_download/14-our-little-khosta?Itemid=|year=2010|location=Sochi|language=ru|access-date=2 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140220124843/http://www.sss-tmas.org/index.php/component/docman/doc_download/14-our-little-khosta?Itemid=|archive-date=20 February 2014}}</ref> 1920 წანას, [[რუსეთიშ სხუნუეფიშ ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკა|სხუნუურ რუსეთიქ]] [[მოსკოვიშ ხეკულუა]]თ აღიარჷ საქორთუოშ ზოხორინალა, მარა რუსეფქ თე ხეკულუა ფაქტობურო არძაშ უკულაშ ართ წანაშ უკულ გინივარეს, მუჟანსჷთ 1921 წანას [[ჭითა არმია]]ქ [[რუსეთ-საქორთუოშ ლჷმა (1921)|გემნაკათჷ საქორთუს]] დო 1922 წანას ფორმალურო ქემკურსხუ სხუნუეფიშ რსხუს.<ref name=":0" /> === სხუნუეფიშ სოციალისტურ რესპუბლიკა === {{Main|საქორთუოშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკა|ქორთულ საქმე}} [[ფაილი:Red Army in Tiflis Feb 25 1921.jpg|thumb|მარცხნივ|ბოლშევიკურ [[ჭითა არმია]] ქართის, [[სხუნუეფიშ ოკუპაციაშ დღა]] 1921 წანას. ჯეგე დავითიშ ოხვამე დო [[მთაწმინდაშ პანთეონი|მთაწმინდაშ პანთეონ]] უკახალენ ფონს.]] 1921 წანაშ ფურთუთას, [[რუსეთიშ ომენოღალე ლჷმა]]შ ბორჯის, [[რუსეთ-საქორთუოშ ლჷმა (1921)|ჭითა არმიაქ გემნაკათჷ საქორთუოს]] დო ხეშუულობაშა აბანობურ ბოლშევიკეფ ქიმიჸუნჷ. ქორთულ არმიაქ დემარცხჷ დო სოციალ-დემოკრატიულ თარობაქ ქიანაშე ინტჷ. [[სხუნუეფიშ ოკუპაციაშ დღა|1921 წანაშ 25 ფურთუთას]], ჭითა არმიაქ ქართშა გემშართჷ დო გემშეღჷ მუშეფიშ დო გლეხეფიშ სხუნუეფიშ თარობა, ნამუშ სახენწჷფოშ მადუდეშ მოღალობას არსულენდჷ [[ფილიპე მახარაძე]]. საქორთუქ გემშართჷ თი სახენწჷფოშ აკოდგინალუაშა, ნამუქჷთ მალას [[სხუნუეფიშ რსხუ]]თ გჷნირთუნ. სხუნუურ გამაგალაქ ხვალე აბანობურ ებუძოლეფიშ მოლასუაშ უკულ იჸუ ჸონიერას გოჭყაფილქ.<ref>Knight, Amy. ''Beria: Stalin's First Lieutenant'', [[Princeton University Press]], [[Princeton, New Jersey]], p. 237, {{ISBN|978-0-691-01093-9}}.</ref> საქორთუო სხუნუეფიშ რსხუშ ვაინდუსტრიულ პერიფერიათ სქიდუდჷ პირველ ხუთწანამ გეგმაშახ (1928–1932), მაუჟანსჷთ ტექსტილიშ პროდუქციაშ შხუ ცენტრო გჷნირთუნ. ეთნიკურ ქორთუ [[იოსებ სტალინი|იოსებ სტალინქ]], ბოლშევიკეფს შქას გიშარჩქინელ რდჷ,<ref>"[http://www.independent.co.uk/news/world/europe/ethnic-tensions-war-in-the-caucasus-is-stalins-legacy-899615.html Ethnic tensions: War in the Caucasus is Stalin's legacy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180620180716/https://www.independent.co.uk/news/world/europe/ethnic-tensions-war-in-the-caucasus-is-stalins-legacy-899615.html |date=20 June 2018 }}". ''The Independent''. 17 August 2008.</ref> საბოლოათ, 1924 წანაშე ღურაშახ, 1953 წანაშ 5 მელახშახ, სხუნუეფიშ რსხუშ ''[[დე ფაქტო]]'' ლიდერო გჷნირთუ. შხვა ქორთუეფი, მუჭომეფით რდეს [[ლავრენტი ბერია]] დო [[ვსევოლოდ მერკულოვი]], თაშნეშე იკენდეს გაულამ პოსტეფს სხუნუეფიშ თარობას. 1936-1938 წანეფს, სტალინიშით მანჯებულ [[კაბეტ ტერორი|კაბეტ ტერორქ]] გჷმიჭანუ ვითოშობათ ქორთუ დისიდენტიშ, ინტელექტუალიშ დო სხუნუეფიშ ხეშუულებაშო შხვა საეგებიო ოშქურანჯეეფიშ გჷმმაჭანალეფიშ ჸვილუა ვარ-და [[გულაგი|გულაგიშ ხანდათ-გიშათინალ კარეეფშა]] ჸონაფა, ნამუქჷთ ართგამა გეურკუ ერიშ კულტურულ დო ინტელექტუალურ რინას.<ref>{{Cite web |title=Soviet Georgia: A Detailed Historical Analysis of the 20th Century Georgia |url=https://georgia.to/soviet-georgia/ |access-date=2024-07-21 |website=georgia.to |language=en}}</ref> [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ ბორჯის, 1941 წანაშ მანგის, [[ნაცისტური გერმანია|გერმანიაქ]] [[ურალიშ გვალეფი|ურალიშ გვალეფშახ]] ედომუშამ ტერიტორიაშ დოჸუნაფაშ ხამანჯელით წჷმიჭყუ [[ოპერაცია ბარბაროსა|ურთიართმოხვარაშ პაქტიშ ქიანეფიშ მიშაკთუა სხუნუეფიშ რსხუშა]]. მუჟანსჷთ ოპერაციაშ დოჭყაფაქ აკიბორკჷნ, 1942 წანას ლირეშ ქიაეფქ წჷმიჭყეს "[[ოპერაცია „ბლაუ“]]-შ" მენტება სტრატეგიულ კავკაციურ ნაფთობობადეშეფიშ დო ოლჷმორე მასალეფიშ ქარხანეფიშ ეიოჭოფალო; საბოლათ, ლირეშ ქიანეფიშ ჯარეფქ საქორთუოშ ხურგშახ შეაკეს. 700 000-შე უმოს ქორთუ — მოახორობაშ დოხოლაფირო 20% — იბურჯუდჷ ჭითა არმიას მინმაკათუეფიშ გიშარაჸალო დო ბერლინიშჸურე ულას; თინეშე დოხოლაფირო 350 000 შურ ქორთუქ გოჭყორდჷ.<ref>{{cite news |title=Georgian World War II hero's remains return home |url=https://agenda.ge/en/news/2015/2165 |work=Agenda.ge |date=30 September 2015}}</ref> [[ფაილი:Georgian revolutionary and military figure Leo Kereselidze.jpg|thumb|right|ქორთუ ნაციონალისტ დო ანტისხუნუურ აქტივისტ [[ლეო კერესელიძე]] თი ადამიერეფიშ რიცხუს ოკათუდჷ, ნამუთ ბოლშევიკეფიშით ხემანჭუაფაშ ხეშა ეშაჸოთამაშ უკულ ემიგრაციაშა რდჷ გინორაჸილინ]] [[სტალინიშ ონგარუ|სტალინიშ ღურაშ]] უკული, [[ნიკიტა ხრუშჩოვი|ნიკიტა ხრუშჩოვქ]] სხუნუეფიშ რსხუშ ლიდერო გჷნირთუ დო [[დესტალინიზაცია]]შ პოლიტიკას მანჯენდჷ. ხრუშჩოვიშ რეპრესიეფს [[საპროტესტო გიშულეფ ქართის (1956)|ქართის ებუძოლეფქ ]]მაჸუნუ, ნამუეფჷთ ოურდუმე ნძალეფით ქეგიორცუეს. თე მოლინეფიშ ნძალობურ მუკორთაქ, ნამუქჷთ სხუნუეფიშ რსხუშოთ ქორთულ ართგურობას ოშქურანჯობა გჷმუჭანუ, ხე ქეშუნწყუ ერიშ კონსოლიდაციას.<ref name="a&c">[[Svante Cornell|Cornell, Svante E.]] (2002), ''Autonomy and Conflict: Ethnoterritoriality and Separatism in the South Caucasus: Cases in Georgia'', pp. 146–149. [[Uppsala University]], Department of Peace and Conflict Research, {{ISBN|91-506-1600-5}}</ref> [[ქართიშ დემონსტრაციეფი (1978)|1978 წანაშ ქართიშ დემონსტრაციეფქ]] მასობურ ანტისხუნუურ პროტესტეფიშ მორთას შანენდჷ, მარა ათეხანს თარობაქ უკახალე კჷნიკინუ. სხუნუეფიშ გამაგალაშ გიმე დოსქილადირ ბორჯის, საქორთუოშ ეკონომიკა აგჷნორენდუ ძინას დო შანულამო იუჯგუშებუდჷ, მარა ირო უმოსო არგამათ მიშჷ კორუფცია დო თარობაშ კათაშე ჩათხია. 1986 წანას, [[პერესტროიკა]]შ დოჭყაფაშე, სხუნუურ საქორთუოშ ხემანჯღვერობა თიჯგურა უგაღექ იჸუ თირუეფიშ მორიაშოთ, ნამჷ-და ქორთუეფიშ უმენტაშობაქ, თინეფს შქას მორანწკე კომუნისტეფქჷთ, დოსხუნეს, ნამჷ-და წიმი ულაშ აკა რზა რინელ სხუნუურ სისტემაშე გიშულა რდჷ. <!-- === ზოხორინალაშ აკოდგინუა, ომენოღალე ლჷმეფი === {{See also|საქორთუოშ რესპუბლიკა (1990–1992)}} [[ფაილი:1993 Georgia war1.svg|thumb|[[Georgian Civil War]] and the [[War in Abkhazia (1992–1993)|War in Abkhazia]] in August–October 1993]] Starting in 1988, mass protests erupted in Georgia in favor of independence, led by [[Georgian nationalism|Georgian nationalists]] such as [[Merab Kostava]] and [[Zviad Gamsakhurdia]]. The following year, the [[April 9 tragedy|brutal suppression by Soviet forces of a large peaceful demonstration held in Tbilisi on 4–9 April 1989]] proved to be a pivotal event in discrediting the continuation of Soviet rule over the country.<ref>{{cite book|author=Darrell Slider|url=https://books.google.com/books?id=4NCxG8YCScYC|title=Problems of Communism: November—December 1991|volume=15|publisher=Documentary Studies Section, International Information Administration|year=1991|pages=66|language=en|chapter=Georgia's independence|quote=The April 9 "Tragedy", as it came to be called, had a searing effect on Georgian public. The republic leadership lost what authority it had enjoyed in the eyes of Georgians, and support for independence became overwhelming— developments confirmed by polls initiated by the Communist leadership itself.}}</ref> In October 1990, the first multi-party [[1990 Georgian Supreme Soviet election|elections]] were held in Soviet Georgia, which were the first multi-party elections in the entire Soviet Union, in which the opposition groups were registered as formal political parties.<ref>{{Cite web|url=https://www.tampabay.com/archive/1990/10/30/georgia-votes-for-change/|title=Georgia Votes for Change|website=[[Tampa Bay Times]]|date=30 October 1990}}</ref> The [[Round Table—Free Georgia]] coalition led by Zviad Gamsakhurdia secured victory in this election and formed a new government. On 9 April 1991, shortly before the collapse of the Soviet Union, the [[Supreme Council of the Republic of Georgia|Supreme Council]] of Georgia {{ill|Act of Restoration of State Independence of Georgia|lt=declared independence|ka|საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტი}} after a [[Georgian independence referendum, 1991|referendum]] held on 31 March.<ref name="GovtofGeorgia">{{cite web |url=http://gov.ge/index.php?lang_id=ENG&sec_id=193 |title=Government of Georgia:About Georgia |publisher=gov.ge |access-date=9 August 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160821030240/http://gov.ge/index.php?lang_id=ENG&sec_id=193 |archive-date=21 August 2016 }}</ref> Georgia was the first non-[[Baltic states|Baltic]] republic of the Soviet Union to officially declare independence,<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=alTeCwAAQBAJ&pg=PA333|title=New Tribalisms: The Resurgence of Race and Ethnicity|first=Michael W.|last=Hughey|date=29 March 2016|publisher=Springer|isbn=978-1-349-26403-2 |access-date=28 August 2023|via=Google Books}}</ref> with Romania becoming the first country to recognize Georgia in August 1991.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=G4LiAAAAMAAJ&q=%22was+Romania%22|title=Coming Together Or Falling Apart?: Regionalism in the Former Soviet Union|first1=S. Neil|last1=MacFarlane|first2=Queen's University (Kingston, Ont ) Centre for International|last2=Relations|date=28 August 1997|publisher=Centre for International Relations, Queen's University|isbn=978-0-88911-745-7 |access-date=28 August 2023|via=Google Books}}</ref> On 26 May, Gamsakhurdia was elected president in the [[1991 Georgian presidential election|first presidential election]] with 86.5% of the vote on a turnout of over 83%.<ref>[[Dieter Nohlen]], Florian Grotz & Christof Hartmann (2001) ''Elections in Asia: A data handbook, Volume I'', p. 401 {{ISBN|0-19-924958-X}}</ref> Gamsakhurdia was soon deposed in a [[1991–92 Georgian coup d'état|bloody ''coup d'état'']], from 22 December 1991 to 6 January 1992. The coup was instigated by part of the [[National Guard of Georgia|National Guard]] and a paramilitary organization called "[[Mkhedrioni]]" ("horsemen"). The country then became embroiled in a bitter [[Georgian Civil War|civil war]], which lasted until December 1993. Simmering disputes within two regions of Georgia, [[Abkhazia]] and [[South Ossetia]], between local separatists and the majority Georgian populations, erupted into widespread inter-ethnic violence and wars.<ref name="princeton">{{cite web |title=Georgia: Abkhazia and South Ossetia |url=https://pesd.princeton.edu/?q=node/274 |website=www.pesd.princeton.edu |publisher=Encyclopedia Princetoniensis |access-date=16 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180804112845/https://pesd.princeton.edu/?q=node%2F274 |archive-date=4 August 2018 }}</ref> Supported by Russia, Abkhazia and South Ossetia achieved ''de facto'' independence from Georgia, with Georgia retaining control only in small areas of the disputed territories.<ref name="princeton" /> [[Eduard Shevardnadze]] (Soviet [[Ministry of Foreign Affairs (Soviet Union)|Minister of Foreign Affairs]] from 1985 to 1991) was named as the head of Georgia's new government in March 1992<ref>{{cite web|title=Shevardnadze Named Head of New Government|url=https://greensboro.com/shevardnadze-named-head-of-new-government/article_d02d70f0-9c07-52b2-83c2-3625238a52d7.html|date=10 March 1992|publisher=[[News & Record]]}}</ref> and was elected as head of state in [[1992 Georgian general election|that year's elections]], later as president in [[1995 Georgian presidential election|1995]].<ref>{{Cite news|date=7 July 2014|title=Obituary: Eduard Shevardnadze|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-26327394|access-date=2021-07-06}}</ref> During the [[War in Abkhazia (1992–1993)]], roughly 230,000 to 250,000 Georgians<ref name="hrwreport">{{cite web |url=https://www.hrw.org/reports/1995/Georgia2.htm |title=Georgia/Abchasia: Violations of the laws of war and Russia's role in the conflict |date=March 1995 |publisher=Human Rights Watch |access-date=4 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20010220133323/http://www.hrw.org/reports/1995/Georgia2.htm |archive-date=20 February 2001 |url-status=live }}</ref> were expelled from Abkhazia by Abkhaz separatists and North Caucasian militants (including Chechens). Around 23,000 Georgians fled South Ossetia.<ref>{{cite web|date=May 1996|title=Russia – The Ingush–Ossetian conflict in the Prigorodnyi region|url=http://hrw.org/reports/1996/Russia.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20070513003516/http://hrw.org/reports/1996/Russia.htm|archive-date=13 May 2007|access-date=18 July 2007|publisher=Human Rights Watch/Helsinki}}</ref> In 1994, Georgia was facing an economic crisis, with severe shortages of basics such as bread, water, electricity and heat.<ref>{{cite web|title=Bread, water, fuel shortages in Georgia|url=https://www.upi.com/Archives/1994/11/22/Bread-water-fuel-shortages-in-Georgia/5860785480400/|date=22 November 1994|publisher=[[United Press International]]}}</ref> === ვარდეფიშ რევოლუცია, პრობჟადალური მუკორთა === [[File:Georgia, Tbilisi - Rose Revolution (2003).jpg|thumb|The [[Rose Revolution]] in 2003]] In 2003, Shevardnadze (who won re-election in 2000) was deposed by the [[Rose Revolution]], after Georgian opposition and international monitors asserted that the 2 November [[2003 Georgian parliamentary election|2003 parliamentary elections]] were marred by fraud.<ref>{{cite web |url=http://eurasianet.org/departments/insight/articles/eav112204a.shtml |title=EurasiaNet Eurasia Insight – Georgia's Rose Revolution: Momentum and Consolidation |publisher=Eurasianet.org |access-date=5 May 2009 |archive-date=5 August 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090805074544/http://www.eurasianet.org/departments/insight/articles/eav112204a.shtml}}</ref> The revolution was led by [[Mikheil Saakashvili]], [[Zurab Zhvania]] and [[Nino Burjanadze]], former members and leaders of Shevardnadze's ruling party. Mikheil Saakashvili was elected as President of Georgia in 2004.<ref>{{cite web|url=http://www.tabula.ge/ge/elections-2016/history |title=არჩევნების ისტორია|work=ტაბულა |publisher=Tabula|date=17 August 2016|access-date=2 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107013905/http://www.tabula.ge/ge/elections-2016/history|archive-date=7 November 2017|url-status=live|language=ka}}</ref> Following the Rose Revolution, a series of reforms were launched to strengthen the country's military and economic capabilities, as well as to reorient its foreign policy westwards. The new government's efforts to reassert Georgian authority in the southwestern autonomous republic of [[Adjara]] led to a major [[Ajaria Crisis|crisis]] in 2004.<ref>{{cite web |title=Georgia moves to rein in Ajaria |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/3685117.stm |publisher=[[BBC News]] |date=5 May 2004}}</ref> The country's newly pro-Western stance, along with accusations of Georgian involvement in the [[Second Chechen War]],<ref>{{Cite news | last= Gorshkov | first= Nikolai | url= http://news.bbc.co.uk/2/hi/world/europe/2269057.stm | title= Duma prepares for Georgia strike | work= BBC News | date= 19 September 2002 | access-date= 24 July 2009 | archive-url= https://web.archive.org/web/20090929222413/http://news.bbc.co.uk/2/hi/world/europe/2269057.stm | archive-date= 29 September 2009 | url-status=live}}</ref> resulted in a severe deterioration of [[Georgia-Russia relations|relations with Russia]], fueled also by Russia's open assistance and support to the two secessionist areas. Despite these increasingly difficult relations, in May 2005 Georgia and Russia reached a bilateral agreement<ref>{{cite web |url=https://old.civil.ge/eng/article.php?id=10007 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20080813052136/http://www.civil.ge/eng/article.php?id=10007 |url-status=live|archive-date=13 August 2008 |title=Russia, Georgia strike deal on bases |publisher=Civil Georgia, Tbilisi |date=30 May 2005 | access-date=29 December 2021}}</ref> by which Russian military bases (dating back to the Soviet era) in [[Batumi]] and [[Akhalkalaki]] were withdrawn. Russia withdrew all personnel and equipment from these sites by December 2007<ref>{{cite web|url=https://old.civil.ge/eng/article.php?id=16321|title=Russia Hands Over Batumi Military Base to Georgia|publisher=Civil Georgia, Tbilisi|date=13 November 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20110514043306/http://www.civil.ge/eng/article.php?id=16321|archive-date=14 May 2011|url-status=live | access-date=29 December 2021}}</ref> while failing to withdraw from the [[Gudauta]] base in Abkhazia, which it was required to vacate after the adoption of the [[Adapted Conventional Armed Forces in Europe Treaty]] during the [[1999 Istanbul summit]].<ref>[http://www.leader.viitorul.org/print.php?l=ro&idc=48&id=271 Russia's retention of Gudauta base – An unfulfilled CFE treaty commitment] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170205180219/http://www.leader.viitorul.org/print.php?l=ro&idc=48&id=271 |date=5 February 2017 }} Socor, Vladirmir. The Jamestown Foundation. 22 May 2006</ref> === რუსეთ-საქორთუოშ ლჷმა === [[File:South Ossetia war russian tank.jpg|thumb|A Russian armoured column in South Ossetia]] {{Main|რუსეთ-საქორთუოშ ლჷმა (2008)}} After tense relations between Georgia and separatists in [[Abkhazia]] and [[South Ossetia]] ever since the [[dissolution of the Soviet Union]] (1991), relations between Russia and Georgia [[2006 deportation of Georgians from Russia|severely deteriorated]] into the April 2008 [[2008 Russo-Georgian diplomatic crisis|Russo-Georgian diplomatic crisis]].<ref name="shelling">{{cite web|last=Whitmore|first=Brian|date=12 September 2008|title=Is The Clock Ticking For Saakashvili?'|url=http://www.rferl.org/content/Is_The_Clock_Ticking_For_Saakashvili/1199512.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903102314/http://www.rferl.org/content/Is_The_Clock_Ticking_For_Saakashvili/1199512.html|archive-date=3 September 2014|access-date=3 September 2014|website=[[Radio Free Europe/Radio Liberty]]}}</ref><ref name="tall_order">{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7364544.stm |title=Russia criticised over Abkhazia |work=BBC News |date=24 April 2008 |access-date=19 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080815002113/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7364544.stm |archive-date=15 August 2008 |url-status=live }}</ref> The [[Russo-Georgian War]] (1–16 August 2008) resulted in (parts of) [[Abkhazia]] and [[South Ossetia]] being (still) under control of Russian-backed separatists, with Russian military bases being established in those regions, and Russia – according to the European Court of Human Rights – having direct control over [[Russian-occupied territories in Georgia|those separatist regions]]. A bomb explosion on 1 August 2008 targeted a car transporting Georgian peacekeepers. South Ossetians were responsible for instigating this incident, which marked the opening of hostilities and injured five Georgian servicemen, then several South Ossetian militiamen were killed by snipers.<ref>{{cite news|url=http://www.ft.com/cms/s/0/af25400a-739d-11dd-8a66-0000779fd18c,dwp_uuid=f2b40164-cfea-11dc-9309-0000779fd2ac.html|title=Countdown in the Caucasus: Seven days that brought Russia and Georgia to war|newspaper=[[Financial Times]]|date=26 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080920023223/http://www.ft.com/cms/s/0/af25400a-739d-11dd-8a66-0000779fd18c%2Cdwp_uuid%3Df2b40164-cfea-11dc-9309-0000779fd2ac.html|archive-date=20 September 2008}}</ref><ref name="feud">{{cite news |url=http://online.wsj.com/articles/SB121884450978145997 |title=Smoldering Feud, Then War |author1=Marc Champion |author2=Andrew Osborn |newspaper=The Wall Street Journal |date=16 August 2008}}</ref> South Ossetian separatists began shelling Georgian villages on 1 August. These artillery bombardments caused Georgian servicemen to return fire periodically.<ref name="shelling" /><ref name="feud" /><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2008/nov/19/georgia-russia-eu-media-inquiry|title=Georgia calls on EU for independent inquiry into war|author=Luke Harding|newspaper=The Guardian|date=19 November 2008|access-date=4 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170913101015/https://www.theguardian.com/world/2008/nov/19/georgia-russia-eu-media-inquiry|archive-date=13 September 2017|url-status=live}}</ref><ref name="Allison">{{cite journal|author=Roy Allison|url=http://commonweb.unifr.ch/artsdean/pub/gestens/f/as/files/4760/39349_201918.pdf|title=Russia resurgent? Moscow's campaign to 'coerce Georgia to peace'|journal=[[International Affairs (journal)|International Affairs]]|volume=84|issue=6|year=2008|pages=1145–1171|doi=10.1111/j.1468-2346.2008.00762.x|access-date=19 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160423221417/http://commonweb.unifr.ch/artsdean/pub/gestens/f/as/files/4760/39349_201918.pdf|archive-date=23 April 2016}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.parl.gc.ca/Content/LOP/ResearchPublications/prb0836-e.htm |title=The Conflict Between Russia and Georgia |author=Jean-Rodrigue Paré |publisher=Parliament of Canada |date=13 February 2009 |access-date=19 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160102030749/http://www.parl.gc.ca/Content/LOP/ResearchPublications/prb0836-e.htm |archive-date=2 January 2016 }}</ref> On 7 August 2008, the Georgian president Mikheil Saakashvili announced a unilateral [[ceasefire]] and called for peace talks.<ref>{{cite news |url=https://old.civil.ge/eng/article.php?id=18931 |title=Saakashvili Appeals for Peace in Televised Address |publisher=Civil.Ge |date=7 August 2008 | access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141019155639/http://www.civil.ge/eng/article.php?id=18931 |archive-date=19 October 2014 |url-status=live }}</ref> More attacks on Georgian villages (located in the South Ossetian conflict zone) were soon matched with gunfire from Georgian troops, who then proceeded to move in the direction of the capital of the [[self-proclaimed]] Republic of South Ossetia ([[Tskhinvali]]) on the night of 8 August, reaching its centre in the morning of 8 August.<ref name="Jamestown Goals">{{cite web |url=http://www.jamestown.org/single/?no_cache=1&tx_ttnews%5Bswords%5D=8fd5893941d69d0be3f378576261ae3e&tx_ttnews%5Ball_the_words%5D=Georgia%20Moscow%20proxy&tx_ttnews%5Btt_news%5D=33872&tx_ttnews%5BbackPid%5D=7&cHash=56f9d06976 |title=The Goals Behind Moscow's Proxy Offensive in South Ossetia |publisher=[[The Jamestown Foundation]] |date=8 August 2008 |access-date=3 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141026162658/http://www.jamestown.org/single/?no_cache=1&tx_ttnews%5Bswords%5D=8fd5893941d69d0be3f378576261ae3e&tx_ttnews%5Ball_the_words%5D=Georgia%20Moscow%20proxy&tx_ttnews%5Btt_news%5D=33872&tx_ttnews%5BbackPid%5D=7&cHash=56f9d06976 |archive-date=26 October 2014 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.chicagotribune.com/2008/08/09/georgian-conflict-puts-us-in-middle/|title=Georgian conflict puts U.S. in middle|website=Chicago Tribune|date=9 August 2008|access-date=3 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141016124315/http://articles.chicagotribune.com/2008-08-09/news/0808080649_1_south-ossetia-russian-peacekeeping-troops-russian-president-dmitry-medvedev/2|archive-date=16 October 2014|url-status=live}}</ref><ref name="washingtonpost.com">{{cite news |author=Peter Finn |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/08/16/AR2008081600502_pf.html |title=A Two-Sided Descent into Full-Scale War |newspaper=[[The Washington Post]] |date=17 August 2008 |access-date=28 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121106085255/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/08/16/AR2008081600502_pf.html |archive-date=6 November 2012 |url-status=live }}</ref> According to Russian military expert [[Pavel Felgenhauer]], the Ossetian provocation was aimed at triggering Georgian retaliation, which was needed as a [[pretext]] for a Russian military invasion.<ref>{{cite web |url=http://www.jamestown.org/programs/edm/single/?tx_ttnews%5Btt_news%5D=33888 |title=The Russian-Georgian War was Preplanned in Moscow |date=14 August 2008 |author=Pavel Felgenhauer |access-date=3 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140820185319/http://www.jamestown.org/programs/edm/single/?tx_ttnews%5Btt_news%5D=33888 |archive-date=20 August 2014 }}</ref> According to Georgian intelligence and several Russian media reports, parts of the regular (non-peacekeeping) Russian Army had already moved to South Ossetian territory through the [[Roki Tunnel]] before the Georgian military action.<ref name="NYTFreshev">{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2008/09/16/world/europe/16georgia.html | work=The New York Times | first=C.J. | last=Chivers | title=Georgia Offers Fresh Evidence on War's Start | date=15 September 2008 | access-date=28 August 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170616163055/http://www.nytimes.com/2008/09/16/world/europe/16georgia.html | archive-date=16 June 2017 | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.newsru.com/russia/11sep2008/voshli.html |script-title=ru:СМИ: российские войска вошли в Южную Осетию еще до начала боевых действий |publisher=NEWSru.com |date=11 September 2008 |language=ru |access-date=19 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160102030749/http://www.newsru.com/russia/11sep2008/voshli.html |archive-date=2 January 2016 |url-status=live }}</ref> Russia accused Georgia of "aggression against South Ossetia" and began a large land, air and sea invasion of Georgia under the pretext of a "[[peace enforcement]]" operation on 8 August 2008.<ref name="roudik">{{cite web|publisher=Library of Congress |url=https://www.loc.gov/law/help/russian-georgia-war.php |title=Russian Federation: Legal Aspects of War in Georgia | archive-url=https://web.archive.org/web/20140716042951/http://www.loc.gov/law/help/russian-georgia-war.php |archive-date=16 July 2014 }}</ref><ref name="Allison" /> [[Military of Abkhazia|Abkhaz forces]] opened a second front on 9 August with the [[Battle of the Kodori Valley]], an attack on the Kodori Gorge, held by Georgia.<ref>{{cite news |url=https://www.reuters.com/article/us-georgia-abkhazia-kodori-idUSL932653720080809 |title=Abkhaz separatists strike disputed Georgia gorge |work=Reuters |date=9 August 2008 |access-date=1 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924134849/http://www.reuters.com/article/2008/08/09/us-georgia-abkhazia-kodori-idUSL932653720080809 |archive-date=24 September 2015 |url-status=live }}</ref> Tskhinvali was seized by the Russian military by 10 August.<ref name="radar">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2008/aug/11/georgia.russia11|title=I got my children out minutes before the bombs fell|work=The Guardian|date=11 August 2008|first=Luke|last=Harding|access-date=24 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170305004656/https://www.theguardian.com/world/2008/aug/11/georgia.russia11|archive-date=5 March 2017|url-status=live}}</ref> Russian forces occupied Georgian cities beyond the disputed territories.<ref name="new_front_deeper">{{cite news |agency=Associated Press |title=Russia opens new front, drives deeper into Georgia |url=http://ap.google.com/article/ALeqM5hV2N6fVKS5slf10A13Dj_uIdaZ4QD92GE8780 |date=11 August 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080814211308/http://ap.google.com/article/ALeqM5hV2N6fVKS5slf10A13Dj_uIdaZ4QD92GE8780 |archive-date=14 August 2008}}</ref> During the conflict, there was a campaign of [[Ethnic cleansing of Georgians in South Ossetia|ethnic cleansing against Georgians in South Ossetia]], including destruction of Georgian settlements after the war had ended.<ref name="Fact-finding">{{cite web|url=http://www.ceiig.ch/pdf/IIFFMCG_Volume_I.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20091007030130/http://www.ceiig.ch/pdf/IIFFMCG_Volume_I.pdf|archive-date=7 October 2009|title=Report. Volume I|date=September 2009|publisher=Independent International Fact-Finding Mission on the Conflict in Georgia |page=27}}</ref><ref name="Damage">{{cite news |title=Amnesty International Satellite Images Reveal Damage to South Ossetian Villages After... |url=https://www.reuters.com/article/2008/10/09/idUS200979+09-Oct-2008+PRN20081009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222225015/https://www.reuters.com/article/2008/10/09/idUS200979%2B09-Oct-2008%2BPRN20081009 |archive-date=22 February 2014 |work=Reuters |date=9 October 2008 }}</ref> The war displaced 192,000 people and while many were able to return to their homes after the war. One year later, around 30,000 ethnic Georgians remained displaced.<ref>{{cite web |url=http://www.refworld.org/pdfid/4922c0b22.pdf |title=Civilians in the line of fire |publisher=Amnesty International |date=November 2008 |access-date=3 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222042133/http://www.refworld.org/pdfid/4922c0b22.pdf |archive-date=22 February 2014 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=Georgia Marks Anniversary of War |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8188904.stm |date=7 August 2009 |work=BBC News |access-date=3 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140808040149/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8188904.stm |archive-date=8 August 2014 |url-status=live }}</ref> In an interview published in ''[[Kommersant]]'', South Ossetian leader [[Eduard Kokoity]] said he would not allow Georgians to return.<ref>{{cite web |script-title=ru:Эдуард Кокойты: мы там практически выровняли все |url=http://www.kommersant.ru/doc/1011783 |date=15 August 2008 |publisher=Kommersant |language=ru |access-date=3 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140916181813/http://www.kommersant.ru/doc/1011783 |archive-date=16 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |title=Rights Groups Say South Ossetian Militias Burning Georgian Villages |url=http://www.rferl.org/content/Ossetian_Militias_Burn_Georgian_Villages/1292746.html |date=30 September 2008 |publisher=RFE/RL |access-date=3 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140903102226/http://www.rferl.org/content/Ossetian_Militias_Burn_Georgian_Villages/1292746.html |archive-date=3 September 2014 |url-status=live }}</ref> The [[President of France]], [[Nicolas Sarkozy]], negotiated a ceasefire agreement on 12 August 2008.<ref>{{cite news |url=https://old.civil.ge/eng/article.php?id=19069 |title=Russia Endorses Six-Point Plan |publisher=Civil.Ge |date=12 August 2008 | access-date=29 December 2021 }}</ref> Russia recognized Abkhazia and South Ossetia as separate republics on 26 August.<ref name="kremlin">{{cite web|url=http://kremlin.ru/eng/speeches/2008/08/26/1543_type82912_205752.shtml|title=Statement by President of Russia Dmitry Medvedev|publisher=The Kremlin|date=26 August 2008|archive-url= https://web.archive.org/web/20080902001442/http://www.kremlin.ru/eng/speeches/2008/08/26/1543_type82912_205752.shtml|archive-date=2 September 2008}}</ref> The Georgian government severed diplomatic relations with Russia.<ref name="break">{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7588428.stm |title=Georgia breaks ties with Russia |work=BBC News |date=29 August 2008 |access-date=3 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006073511/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7588428.stm |archive-date=6 October 2014 |url-status=live }}</ref> Russian forces left the buffer areas bordering Abkhazia and South Ossetia on 8 October and the [[European Union Monitoring Mission in Georgia]] was dispatched to the buffer areas.<ref>{{cite news |url=https://civil.ge/archives/117657 |title=Russia Completes 'Most of Withdrawal' – EU Monitors |publisher=Civil Georgia|date=8 October 2008| access-date=2023-02-22}}</ref><ref>{{cite news |url=https://civil.ge/archives/117667 |title=Moscow Says EU Monitors Fully Control 'Buffer Zones' |publisher=Civil Georgia|date=9 October 2008| access-date=2023-02-22}}</ref> Since the war, Georgia has maintained that Abkhazia and South Ossetia are [[Russian-occupied territories in Georgia|occupied Georgian territories]].<ref name="parliament.ge">{{cite web |url=http://www.parliament.ge/index.php?lang_id=ENG&sec_id=98&info_id=20047 |title=Resolution of the Parliament of Georgia on the Occupation of the Georgian Territories by the Russian Federation |date=29 August 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080903224516/http://www.parliament.ge/index.php?lang_id=ENG&sec_id=98&info_id=20047 |archive-date=3 September 2008}}</ref><ref>{{cite news |url=https://old.civil.ge/eng/article.php?id=19330 |title=Abkhazia, S.Ossetia Formally Declared Occupied Territory |publisher=Civil.Ge |date=28 August 2008 | access-date=29 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080903230132/http://www.civil.ge/eng/article.php?id=19330 |archive-date=3 September 2008 |url-status=live}}</ref> === ქორთული ორცებაშ თარობა (2012–ასეშა) === [[File:Solvita Āboltiņa tiekas ar Gruzijas premjerministru (cropped).jpg|thumb|upright|[[Bidzina Ivanishvili]], founder and honorary chairman of [[Georgian Dream]].]] In preparation for the [[2012 Georgian parliamentary election|2012 parliamentary elections]], Georgia implemented constitutional reforms to switch to a [[Parliamentary system|parliamentary democracy]], moving executive powers from the President to the Prime Minister.<ref>{{cite news |title=Georgia's Constitutional Changes |url=https://www.crisisgroup.org/europe-central-asia/caucasus/georgia/georgia-s-constitutional-changes |work=International Crisis Group |date=1 March 2012|access-date=29 December 2021}}</ref> The transition was set to start with the October 2012 parliamentary elections and to be completed with the [[2013 Georgian presidential election|2013 presidential elections]]. Against the expectations of the ruling United National Movement (UNM) of president Mikheil Saakashvili, a 6-party [[Coalition#Government and politics|coalition]] centred around the newly founded [[Georgian Dream]] party won the [[Georgian parliamentary election, 2012|parliamentary elections in October 2012]], bringing an end to nine years of UNM rule and marking the first peaceful electoral transfer of power in Georgia. Georgian Dream started as a centre-left and pro-European party, gradually moved to culturally conservative and Eurosceptic, has also been described as lacking a clear ideology,<ref>This summarizes main article [[Georgian Dream]]</ref> and is being led by the strongly pro-Russian oligarch [[Bidzina Ivanishvili]].<ref>[https://www.nrc.nl/nieuws/2025/03/06/georgische-demonstranten-vrezen-door-europa-te-worden-vergeten-a4885455#/krant/2025/03/07/#106 ‘Georgian protesters fear being forgotten by 'Europe'’] (in Dutch language). ''[[NRC Handelsblad]]'', 7 March 2025. Retrieved 11 March 2025.</ref> President Saakashvili acknowledged the defeat of his party on the following day.<ref>{{Citation|title=Saakashvili Concedes Defeat in Parliamentary Election|newspaper=Civil.ge|date=2 October 2012|url=https://old.civil.ge/eng/article.php?id=25299| access-date=29 December 2021}}</ref> Georgian Dream was founded, led and financed by tycoon [[Bidzina Ivanishvili]], the country's richest man, who was subsequently elected by parliament as new Prime Minister.<ref>{{cite news |title=Georgian tycoon Ivanishvili confirmed as prime minister |url=https://www.reuters.com/article/us-georgia-parliament-idUSBRE89O0Z820121025 |work=Reuters |date=25 October 2012|access-date=29 December 2021}}</ref> Due to the incomplete transition to parliamentary democracy, a year of uneasy [[Cohabitation (government)|cohabitation]] between Ivanishvili and Saakashvili followed until the [[2013 Georgian presidential election|presidential election in October 2013]],<ref>{{cite news |title=Georgia: Conflict Rather than Cohabitation |url=https://eurasianet.org/georgia-conflict-rather-than-cohabitation |work=Eurasianet |date=8 February 2013|access-date=29 December 2021}}</ref><ref>{{cite news |title=Georgia's Historic Transition Faces Crucial Tests In 2013 |url=https://www.rferl.org/a/georgias-historic-transition-faces-crucial-tests-in-2013/24799963.html |work=RFE/RL |date=16 December 2012|access-date=29 December 2021}}</ref> which was won by [[Giorgi Margvelashvili]] from the Georgian Dream party.<ref>{{cite news |title=Georgia PM ally Giorgi Margvelashvili 'wins presidency' |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-24696261 |work=BBC News |date=27 October 2013}}</ref> With the completed transfer of power, Prime Minister Ivanishvili stepped aside and named one of his close business associates, [[Irakli Garibashvili]], as the next prime minister.<ref>{{cite news |title=Irakli Garibashvili Named as Georgia's Next Prime Minister |url=https://jamestown.org/program/irakli-garibashvili-named-as-georgias-next-prime-minister/ |work=Jamestown Foundation |date=4 November 2013 |access-date=29 December 2021}}</ref> Ivanishvili has since been called the informal leader of Georgia, arranging political reappointments from behind the scenes.<ref>{{cite news |title=Did Georgia's 'Informal Leader' Pressure Prime Minister To Resign? |url=https://www.rferl.org/a/caucasus-report-georgia-garibashvili-resigns/27447558.html |work=RFE/RL |date=24 December 2015 |access-date=29 December 2021}}</ref> Saakashvili left Georgia shortly after the election. In 2018, he was convicted in absentia on corruption charges and abuse of power, which he denied.<ref>{{cite news |title=Mikheil Saakashvili: Georgian ex-president arrested returning from exile |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-58767420 |work=BBC News |date=1 October 2021}}</ref> Georgian Dream won the 2016 [[2016 Georgian parliamentary election|parliamentary elections]] with 48.61% of the vote while UNM received 27.04%.<ref>{{cite news |title=Ruling party in Georgia decisively wins parliament vote |url=https://www.reuters.com/article/us-georgia-election-idUSKCN1272AT |work=Reuters |date=7 October 2016 |language=en}}</ref> As result of the mixed proportional-majoritarian voting system, this translated into a parliamentary [[supermajority]] of 115 out of 150 seats (77%). This electoral imbalance became a key issue of political and civil society strife in the following years.<ref>{{cite news |title=Constitutional Amendments Initiated |url=https://old.civil.ge/eng/article.php?id=30072 |work=Civil.ge |date=3 May 2017 |access-date=29 December 2021}}</ref><ref>{{cite news |title=Georgian government offers concessions to end crisis |url=https://eurasianet.org/georgian-government-offers-concessions-to-end-crisis |work=Eurasianet |date=24 June 2019 |access-date=29 December 2021}}</ref><ref>{{cite news |title=Transparency International urges dialogue with civil society during political crisis in Georgia |url=https://www.transparency.org/en/press/georgia-political-crisis-dialogue-with-civil-society |work=Transparency International |date=30 November 2019 |access-date=29 December 2021}}</ref> In the [[2018 Georgian presidential election|2018 presidential election]], the Georgian Dream party backed [[Salome Zourabichvili|Salome Zurabishvili]], who won in the second round, becoming the first woman in Georgia to hold the office in full capacity.<ref>Speaker [[Nino Burjanadze]] held the office as female interim President twice, in 2003 and 2007</ref> This was the last direct election of a Georgian president, as additional constitutional reforms removed the popular vote.<ref>{{cite news |title=Georgia elects Salome Zurabishvili as first woman president |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-46376344 |work=BBC News |date=29 November 2018}}</ref> After international mediation to overcome the deep political crisis in the run-up to the 2020 parliamentary elections, an amended electoral system was adopted, specifically for the [[2020 Georgian parliamentary election|2020 elections]].<ref>{{cite news |title=Georgian Dream, Opposition Reach Consensus over Electoral Reform |url=https://civil.ge/archives/341385 |work=Civil.ge|date=8 March 2020 |access-date=29 December 2021}}</ref> Nine parties were elected to parliament. Georgian Dream secured over 48% of votes, which translated into 90 out of 150 seats. They were thus able to continue to govern alone. The opposition made accusations of fraud, which Georgian Dream denied. Thousands of people gathered outside the Central Election Commission to demand a new vote.<ref>{{cite news |title=Georgia protests: Tbilisi police fire water cannon at demonstrators |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-54868053 |work=BBC News |date=8 November 2020}}</ref> This led to a new political crisis that was (temporarily) resolved by an EU brokered agreement,<ref>{{cite news |title=New EU Proposal: Amnesty for Rurua, Melia, 2022 Snap Polls if GD Gets Less than 43% in Locals |url=https://civil.ge/archives/413785 |work=Civil.ge|date=18 April 2021 |access-date=29 December 2021}}</ref> from which the Georgian Dream later withdrew.<ref>{{cite news |title=President Michel to Start Consultations after GD's EU-Brokered Deal Withdrawal |url=https://civil.ge/archives/434558 |work=Civil.ge|date=29 July 2021 |access-date=29 December 2021}}</ref> In February 2021, Prime Minister [[Giorgi Gakharia]] resigned and Irakli Garibashvili became Prime Minister once more.<ref>{{cite news |title=Georgia country profile |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-17301647 |work=BBC News |date=22 February 2021}}</ref> [[Georgia and the Russian invasion of Ukraine|During the Russian invasion of Ukraine in 2022]], Georgian provided diplomatic and humanitarian support for Ukraine but did not join other countries in imposing sanctions on Russia. Since the beginning of war Georgia has topped the list of countries to which [[Russian emigration during the Russian invasion of Ukraine|Russian exiles]] moved; Russians have been allowed to stay in Georgia for at least one year without a visa since 2015, though many Georgians began to view the presence of more Russian citizens in Georgia as a security risk.<ref>{{Cite news |last=Shota Kincha |date=22 May 2022 |title=Russian exiles get a chilly reception in Georgia – VoxEurop |language=en-US |work=Voxeurope |url=https://voxeurop.eu/en/russian-exiles-get-a-chilly-reception-in-georgia/ |access-date=2022-06-26}}</ref><ref>{{Cite news|date=20 May 2023 |title=90 დღე 366-ის წინააღმდეგ - საქართველო-რუსეთის უვიზო მიმოსვლის მოკლე ისტორია|language=en-US |work=Radio Freedom|url=https://www.radiotavisupleba.ge/a/საქართველო-რუსეთის-უვიზო-მიმოსვლის-მოკლე-ისტორია/32419480.html}}</ref> On 7 March 2023, the [[Parliament of Georgia]], led by the Georgian Dream coalition, attempted to pass the [[Foreign funding of NGOs#Georgia|Law on Transparency of Foreign Influence]] which requires [[Non-governmental organization|Non-Governmental Organizations]] (NGOs) to register as "agents of foreign influence", if upwards of 20% of their funding is from foreign support.<ref>{{Cite web |date=2023-03-07 |title=Law on "Transparency of Foreign Funding" Passes 76-13 in the First Reading |url=https://civil.ge/archives/529567 |access-date=2024-05-12 |website=Civil Georgia |language=en-US}}</ref> The passing of the bill resulted in severe protests and criticism from the [[United States Department of State|US State Department]], [[United Nations]] and [[European Union]], leading to the termination of further discussions of the bill.<ref>{{Cite web |last=Ritchie |first=Rhea Mogul,Sophie Tanno,Niamh Kennedy,Hannah |date=2023-03-09 |title=Georgia withdraws 'foreign influence' bill but opposition vows more protests |url=https://www.cnn.com/2023/03/09/europe/georgia-bill-protests-withdrawn-intl-hnk/index.html |access-date=2024-05-12 |website=CNN |language=en}}</ref> On 3 April 2024, the Georgian Parliament announced the draft of a similar law named the [[Foreign funding of NGOs#Georgia|Proposed Law on Transparency of Foreign Influence]],<ref>{{Cite web |title=Ruling party to resubmit bill on transparency of foreign influence to Parliament {{!}} AGENDA.GE |url=https://agenda.ge/en/news/2024/38524 |access-date=2024-05-12 |website=agenda.ge |language=en}}</ref> leading to [[2023–2024 Georgian protests|larger protests]], the bill has been described as "the Russian law" by the opposition and protestors, in reference to the [[Russian foreign agent law]].<ref>{{Cite news |date=2024-04-15 |title=Protesters demand Georgia government withdraw proposed 'Russian law' |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-68822483 |access-date=2024-05-12 |language=en-GB}}</ref> At least 200,000 people have joined [[2023–2024 Georgian protests|the protests against the law]], which they describe as "[[Kremlin]]-style", and a threat to [[democracy]] and [[Freedom of speech|free speech]].<ref>{{Cite web |last= |first= |title=Massive Tbilisi protest marks historic turnout |url=https://tvpworld.com/77488096/tbilisi-hosts-the-largest-protest-in-georgias-modern-history |access-date=2024-08-20 |website=[[Telewizja Polska]] |language=}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-05-12 |title=Tens of Thousands Protest Against Foreign Agents Law |url=https://civil.ge/archives/605652 |access-date=2024-08-20 |website=[[Civil Georgia]] |language=en-US}}</ref> Alleged irregularities and fraud in the 26 October [[2024 Georgian parliamentary election]]s led to an ongoing [[Georgian political crisis (2024–present)|Georgian political crisis]], which entailed, among more, the refusal of Georgias fifth president [[Salome Zourabichvili]] to acknowledge the 14 December [[2024 Georgian presidential election]]s (held in parliament) to have been won by [[Mikheil Kavelashvili]]. Following the announcement of the results of the [[2024 Georgian parliamentary election]]s, [[2024 Georgian post-election protests|protests erupted in Georgia on 28 October]], with the protestors citing alleged violations of electoral law, such as voter fraud. The EU's [[High Representative of the Union for Foreign Affairs and Security Policy]] in December 2024 called on the [[Election Administration of Georgia|Central Election Commission of Georgia]] (CEC) to "swiftly, transparently and independently investigate and adjudicate electoral irregularities and allegations thereof".<ref>{{Cite web |title=Joint Statement by High Representative Josep Borrell and European Commission on Parliamentary elections |url=https://1tv.ge/lang/en/news/joint-statement-by-high-representative-josep-borrell-and-european-commission-on-parliamentary-elections/ |access-date=2024-12-13 |website=1TV |language=en-US}}</ref> The Georgian opposition parties and the [[President of Georgia]] Zurabishvili have stated their support for the protestors alleging the violation of the law by the [[Georgian Dream]] government.<ref>{{Cite web |date=2024-11-25 |title=President: Parliament Meeting Unconstitutional |url=https://civil.ge/archives/637669 |access-date=2024-12-13 |website=Civil Georgia |language=en-US}}</ref> Protests have gotten more intense since 28 November following the postponing of [[Accession of Georgia to the European Union|Georgia's integration into the European Union]] until 2028.<ref>{{Cite web |title=PM Kobakhidze: No EU accession negotiations until 2028, rejecting grants to avoid blackmail |url=https://1tv.ge/lang/en/news/pm-kobakhidze-no-eu-accession-negotiations-until-2028-rejecting-grants-to-avoid-blackmail/ |access-date=2024-12-13 |website=1TV |language=en-US}}</ref> The protestors started using [[pyrotechnics]] and [[molotov cocktail]]s.<ref>{{Cite web |title=Protesters in Georgia throw Molotov cocktails at security forces |url=https://newsukraine.rbc.ua/news/protesters-in-georgia-throw-molotov-cocktails-1733087805.html |access-date=2024-12-13 |website=RBC-Ukraine |language=en}}</ref> The use of water cannon and tear gas by the police led to injuries described as torture by Georgia's rights ombudsman.<ref>{{Cite web |date=2024-12-03 |title=Georgian police accused of torturing pro-EU protesters |url=https://www.france24.com/en/europe/20241203-georgia-police-use-water-cannon-tear-gas-to-disperse-pro-eu-protesters-outside-parliament |access-date=2024-12-13 |website=France 24 |language=en}}</ref> On 2 December, opposition leader [[Zurab Japaridze]] was arrested, and on 4 December another opposition leader, [[Nika Gvaramia]], was arrested. Both opposition leaders have been set free since then.<ref>{{Cite web |last=Media |first=O. C. |date=2024-12-02 |title=Georgian police briefly detain opposition leader Zurab Japaridze |url=https://oc-media.org/georgian-police-briefly-detain-opposition-leader-zurab-japaridze/ |access-date=2024-12-13 |website=OC Media |language=en-US}}</ref><ref name=":5">{{Cite news |last=Light |first=Felix |date=4 December 2024 |title=Georgian opposition leader violently detained by police, his party says |url=https://www.reuters.com/world/europe/georgian-opposition-leader-beaten-unconscious-detained-by-police-party-says-2024-12-04/ |access-date=4 December 2024 |work=[[Reuters]]}}</ref> --> === უახალაშ ისტორია === {{გილნაკერზეფი}} ==== ზოხორინალაშ აკონწყუალა ==== [[1990]] წანაშ [[28 გჷმათუთა|28 გჷმათუთას]] საქორთუოს იმანჯჷ პირველ ანდაპარტიული, დემოკრატიულ საპარლამენტო გიშაგორუეფქ, სოდე ორწუმებელო გიმორძგჷ ერუანულ პოლიტიკურპარტიეფიშ დო ორგანიზაციეფიშ მემარძგვანე ოგიშაგორუე ბლოკიქ „კუკუმ ტაბაკი — დუდიშული საქორთუო“ (სპიკერი: [[ზვიად გამსახურდია]]). თიმ წანაშ [[14 გერგობათუთა]]ს, საქორთუოშ ახალგიშნაგორა [[საქორთუოშ რესპუბლიკაშ უჟინაშ სხუნუ|უჟინაშ სხუნუშ]] პირველ სესიას უჟინაშ სხუნუშ დუდმახვენჯო ართპირუო გიშაგორილქ იჸუ პ-ნ ზვიად კ. გამსახურდიაქ(1939–1993). კჷნე თიმ სესიას რესპუბლიკას ჯოხოთ გიადჷ „საქართველოს რესპუბლიკა“, დენტკიცჷ ახალ სახენწჷფო სიმბოლიკაქ დო რსულ სახენწჷფობურ ზოხორინალაშ აკორინაფაშ აკონწყუალაშახ გეგმიცხადჷ გინმალ ბორჯიქ. [[1991]] წანაშ [[31 მელახი]]ს საქორთუოს იმანჯჷ საართო-ოკათე რეფერენდუმქ, ნამუშ აკა შეკითხურ რდჷ: „გონებჷნა დო ვარ საქორთუოშ რესპუბლიკაშ სახენწჷფობურ ზოხორინალაშ აკონწყუალა [[1918]] წანაშ 26 მესიშ აქტიშ ოსხილშა?“ ქო-ს უგამჷ იანაშ ოგიშაგორუე ხონარიშ ნებაშ მოღვენ მახორობაშ 98 %-იქ, თინეფს შქას აფხაზეფქჷთ. რეფერენდუმიშ შედეგეფიშ ოსხირშა, [[1991]] წანაშ [[9 პირელი|9 პირელს]] საქორთუოშ რესპუბლიკაშ უჟინაშ სხუნუქ მიღჷ „საქორთუოშ სახენწჷფობურ ზოხორინალაშ აკონწყუალაშ აქტი“. კჷნე თიმ დღას [[ააშ]]-იშ სენატიქ მენოწონებ რეზოლუციათ<ref>{{cite web |url=https://www.congress.gov/bill/102nd-congress/senate-resolution/94/text |title=S.Res.94 - A resolution commemorating the two-year anniversary of the Soviet crackdown in Tbilisi, Georgia, on April 9, 1989, and urging the Soviet Union to recognize the will of the Georgian people and the legitimacy of the March 31, 1991, referendum. |publisher=congress.gov |access-date=2026-02-09}}</ref> ლეგიტიმურო იჩინჷ 31 მელახიშ რეფერენდუმიშ შედეგეფი, ნამუთ წჷმარინუანდუ საქორთუოშ ზოხორინალაშ დე-ფაქტო ჩინებას. საქორთუოშ რესპუბლიკაშ რესპუბლიკაშ სხუნუშ 1991 წანაშ 9 პირელიშ ზოხორინალაშ გჷმოცხადებას ხეთეშე მაჸუნუ შედეგიქ აღიარებეფიშ სახეთ. საქორთუოშ ზოხორინალა იჩინეს: 1991 წანაშ 27 მარაშინათუთას — [[რუმინეთი]] დო [[მოლდოვა]], 30 მარაშინათუთას — [[აზერბაიჯანი]], 13 ეკენიას — [[სომხეთი]], 12 ქირსეთუთას — [[უკრაინა]],<ref>„საქართველოს რესპუბლიკა“, N244, 13 დეკემბერი, 1991</ref> 16 ქირსეთუთას — [[თურქეთი]],<ref>„საქართველოს რესპუბლიკა“, N247, 18 დეკემბერი, 1991</ref> 20 ქირსეთუთას — [[ლიეტუვა]] დო [[მონღოლეთი]], 25 ქირსეთუთას — [[ააშ]], [[კანადა]] დო [[ირანი]], 26 ქირსეთუთას — [[ინდოეთი]], [[ბრაზილია]], [[კუბა]], [[ტაილანდი]], 27 ქირსეთუთას — [[ჩინეთი]], [[ბელარუსი]], [[სლოვენია]], [[ვიეტნამი]], [[ეგვიპტე]], [[ალჟირი]], 28 ქირსეთუთას — [[ხორვატია]], [[იორდანია]], 30 ქირსეთუთას — [[ლიბანი]], 31 ქირსეთუთას — [[პაკისტანი]], 1992 წანაშ 2 ღურთუთას — [[ერაყი]], [[ეთიოპია]], [[ლაოსი]] და თ.უ., თაშნეშე 1992 წანაშ 31 კვირკვეს გოართოიანაფილ ერეფიშ მორანწკე ხუნას საქორთუოშ რესპუბლიკაქ მეღებულქ იჸუ ორგანიზაციაშ 179-ა მაკათურო.<ref>{{cite web |url=https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/10073/1/SakartvelosRespublika_1992_N144.pdf |title=გაზ. „საქართველოს რესპუბლიკა“, №144 (423), 1 აგვისტო, 1992 |publisher=dspace.nplg.gov.ge |access-date=2026-02-09}}</ref> == გეოგრაფია == [[ფაილი:Georgia Topography.png|thumb|350px|left|საქორთუოშ ფიზიკურ რუკა]] საქორთუო ევროპაშ დო აზიაშ ოკართაფუს, [[კავკაცია]]ს იდვალჷ. ბჟადალშე უხურგანს [[უჩა ზუღა]], ოორუეშე - [[რუსეთი]], ბჟაეიოლშე - [[აზერბაიჯანი]] დო ობჟათეშე [[თურქეთი]] დო [[სომხეთი]]. საქორთუო თი უჯვეშაშ ოტრანსპორტე ოთხშარააკართუს იდვალჷ, ნამუთ მიორსხუანდჷ დო მიორსხუანს ოორუეშ დო ობჟათეშ, ბჟადალუშ დო ბჟაეიოლიშ ქიანეფს. თე შარას გინმიშჷ ევროპა-აზიაშ მიმარსხუაფალი ოტრანსპორტე მაგისტრალი - ჯვეში აბრეშუმიშ შარა. * '''ტერიტორია''' - ქიანაშ ფართობი რე 69 700 კვ.კმ. თანჯეფიშ სიგჷნძა - 1771 კმ. * '''ორთა''' - საქორთუო, მუჭოთ ედომუშამი [[კავკაცია]] ანდა გვალათ რე გიშაგორილი დო უმოსო ლაკადა დიხა რე. * '''ორთაშობური რესურსეფი''': ტყალეფი, ჰიდროენერგია, მანგანუმი, რკინაში მადენი, ლინჯი, მორჩილი მუდანობათ ქუანოშქერი დო ნაფთობი, გვალაში დო ზუღაში კლიმატური კურორტეფი. * '''ქიანაში უდიდაში ნოღეფი''' * [[ქართი]] -ოხორანს 1 108 717 კოჩი *[[ბათუმი]] -ოხორანს 152 839 კოჩი * [[ქუთეში]] -ოხორანს 147 635 კოჩი * [[რუსთავი]] -ოხორანს 125 103 კოჩი * [[სოხუმი]] -ოხორანს ''62 914'' კოჩი შხვა დიდი ნოღეფი: * [[გორი]] -ოხორანს 48 143 კოჩი * [[ზუგდიდი]] -ოხორანს 42 998 კოჩი * [[ფუთი]] -ოხორანს 41 465 კოჩი * [[თელავი]] -ოხორანს 19 629 კოჩი დო შხვა... საქორთუო ო.გ. 41o071 დო 43o351 დო ბ.გ. 40o041 დო 46o441-ს იდვალუაფუ. == სახენწჷფო == საქორთუო ოპარლამენტე რესპუბლიკა რე. სახენწჷფოში მადუდე რე [[საქორთუოშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]], ნამუთ სხუნუშ ხეშუულაფაშ მანჯღვერჷთ რე. თარობაშ მადუდე - [[პრემიერ-მინისტრი]]. ქიანაშ უმაღალაშ კანონმადვალუ ორგანო რე ართპალატამი პარლამენტი (235 მაკათური), ნამუთ ოთხ წანამოწანას ართიშახ ითირუ პროპორციული დო მაჟორიტარული სისტემათ. * '''ნანანოღა''' - [[ქართი]] * '''ოფიციალური ნინა''' - [[ქორთული ნინა|ქორთული]], [[აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკა|აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას]] [[აფხაზური ნინა|აფხაზური]] ქორთულწკჷმა ართო. * '''ერუანული დღახუ''' - [[26 მესი]] (1918), სახენწჷფობური დუდიშულაშ დღა. == საქორთუოშ თანჯეფი == ოსქჷრონე თანჯა საქორთუოშ ოორუე-ბჟადალუ ნოწილს, დაბა ლესელიძეწკჷმა იჭყაფუ. უკული თინა მეჸუნს [[ფსოუ]]ს, ნამუთ ოდუდეს გვალა აგეფსთაწკჷმა ეჭოფუნს. საქორთუოშ ოორუე თანჯა უმოსო მეჸუნს კავკასიონიშ თარ წყარგმართალ ქჷნდჷრს. გვალა ვაციკფარსიშე გვალა შავიკლდეშა საქორთუოშ თანჯა გეჸუნს წყარგმართალი ქჷნდჷრიშ ოორუეშე გვალა [[მყინვარწვერი|მყინვარწვერს]] დო [[გვერდით ქჷნდჷრი|გვერდით ქჷნდჷრს]]. ბჟაეიოლი თანჯა იჭყაფუ გვალა [[ტინოვროსო]]შე, გიმურს [[ალაზანიშ ვე]]შა, მეუნს წყარმალ [[ალაზანი|ალაზანს]], სოიშახ 1 კმ ვადოსქიდუ [[მინგეჩაურიშ წყაროთხილუ]]წკჷმა წყარმალიშ კათაფაშა. საქორთუოშ ობჟათე თანჯა იჭყაფუ [[უჩა ზუღა]]წკჷმა, ოფუტე [[სარფი]]ს. თანჯა დიო მეჸუნს, უკული კვათჷნს ლაზისტანიშ ქჷნდჷრიშ ოორუე ნორთის, მეჸუნს [[შავშეთი]]ს დო კჷნ კვათუნს [[არსიანიშ ქჷნდჷრი|არსიანიშ ქჷნდჷრს]], ჯავახეთიშ რეგიონიშ დო სომხეთიშ ვულკანურ გვალონას, ლოქიშ ქჷნდჷრს, წყარმალ [[მტკვარი|მტკვარს]] დო [[იორიშ გაბარი|იორიშ გაბარს]]. == ტერიტორიული მონწყუალა == ამდღარი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დორთუალათ საქორთუოს 2 ავტონომიური რესპუბლიკა, 64 მუნიიპალიტეტი დო 5 მუშითმამართვალი ნოღა, თენეფ შქას ნანანოღა ქართი რე. {| class="wikitable" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10" |----- ! colspan="3" background: #8B864E | საქორთუოშ რეგიონეფი |----- | colspan="3" align="center" | <div class="float-none"> |----- | ''№'' || ''რეგიონი'' || ''ნანანოღა'' |----- | 1 || [[აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკა]] || [[სოხუმი]] |----- | 2 || [[სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანი]] || [[ზუგდიდი]] |----- | 3 || [[გურიაშ აკანი]] || [[ოზურგეთი]] |----- | 4 || [[აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკა|აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკა]] || [[ბათუმი]] |----- | 5 || [[რაჭა-ლეჩხუმიშ დო თუდოლენი შონეშ აკანი|რაჭა-ლეჩხუმიშ<br />დო თუდოლენი შონეშ აკანი]] || [[ამბროლაური]] |----- | 6 || [[იმერეთიშ აკანი]] || [[ქუთეში]] |----- | 7 || [[სამცხე-ჯავახეთიშ აკანი]] || [[ახალციხე]] |----- | 8 || [[დინოხოლენი ქართლიშ აკანი]] || [[გორი]] |----- | 9 || [[მცხეთა-მთიანეთიშ აკანი]] || [[მცხეთა]] |----- | 10 || [[თუდოლენი ქართლიშ აკანი]] || [[რუსთავი]] |----- | 11 || [[კახეთიშ აკანი]] || [[თელავი]] |----- | 12 || [[ქართი]] || [[ქართი]] |----- |} == დემოგრაფია == {{თარი|საქორთუოშ დემოგრაფია}} ისტორიოგრაფიას მეღებული მუნაჩემეფით [[XIII ოშწანურა]]ს ქორთუეფიშ მუდანობა 5 მილიონს ოჭირინუანდჷ. უჩინებუ რე XIV-XVII ოშწანურეფიშ მუნაჩემეფი. XVIII ოშწანურაშ შქა წანეფშე საქორთუოშ მახორობას (ასეიან ხურგეფს) 761 ვითოშით ანგარიშენდეს, თინეფშე 5% ოხორანდჷ ნოღეფს. 1800 წანაშო საქორთუოშ (ასეიან ხურგეფს) მახორობა 675 ვითიოშშე უმოსი რდჷ, თაურეშე ბჟაეიოლ საქორთუოშა მიშჷ მახორობაშ 45,6%, ბჟადალაშა – 54,4%. 1832 წანა 840 ვითოშშა მიძინჷ, 1865 წანას — 1 289 200-ს გეგნაჩირთჷ. 1897 წანას, საქორთუოშ მახორობა რდჷ 1 919 400 ადამიერი, 1914 წანას — 2 600 400. ართი ოშწანურაშ გოძვენას საქორთუოშ მახორობაქ 3,4-სხით მიძინჷ. [[პავლე ინგოროყვა]]სშ ჩინებათ, 1916 წანას საქორთუოშ მახორობა აკმადგინანდჷ 3 365 000 ადამიერს, თინეფშე 2 349 000 ადამიერი რდჷ ქორთუ.<ref>''ინგოროყვა პ.'' „საქართველოს ტერიტორიის საზღვრების შესახებ გვ. 16-17 – თბილისი, 1990</ref> საქორთუოშ მახორობაქ მეხოლაფირო 200 ვითოშით დირკჷ [[პირველი მოსოფელიშ ლჷმა]]შ ბორჯის დო [[საქორთუოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|პირველი რესპუბლიკაშ]] წანეფს, ნამუთ ირიათოიანი ლჷმეფით დო ტერიტორიეფიშ დინაფათ რდჷ გოპიჯაფილი. 1921 წანას საქორთუოშ მახორობაქ 2 410 ვითოშშახ ქუმორთჷ. XX ოშწანურაშე, მახორობაშ მუდანობაშ დოდგინა მახორობაშ არძაშოული მეშქაშობათ მუთმოხვადჷ. პირველი ეჭარუაქ სხუნუური საქორთუოს [[1926]] წანას იმანჯჷ, ეკონიაქ — [[1989]] წანას. ზოხორინელი საქორთუოს მახორობაშ ეჭარუაქ იმანჷ 2002 დო 2014 წანეფს. {| class="wikitable" style="text-align:right" |- ! ეჭარუაშ წანა !! მახორობა !! ქომოლკოჩი !! ოსური |- | [[მახორობაშ რსულას ომორსხუე ეჭარუა 1926|1926]]|| 2 677 200 || || |- | [[მახორობაშ რსულას ომორსხუე ეჭარუა 1939|1939]]|| {{ძინა}} 3 540 000 || || |- | [[სსრრ მახორობაშ არძაშოული ეჭარუა 1959|1959]] || {{ძინა}} 4 044 045 || || |- | [[სსრრ მახორობაშ არძაშოული ეჭარუა 1970|1970]] || {{ძინა}} 4 686 358|| || |- | [[სსრრ მახორობაშ არძაშოული ეჭარუა 1979|1979]] || {{ძინა}} 5 014 800 || || |- | [[მახორობაშ რსულას ომორსხუე ეჭარუა 1989|1989]]|| {{ძინა}} 5 400 800 || || |- | [[საქორთუოშ მახორობაშ არძაშოული ეჭარუა 2002|2002]] || {{რკება}} 4 601 500 || || |- | [[საქორთუოშ მახორობაშ არძაშოული ეჭარუა 2014|2014]] || {{რკება}} 3 787 000|| || |- |2020 || {{რკება}} 3 716 900 || || |} 1989 წანაშ ეჭარუათ საქორთუოშ მახორობა 5 443 000 კოჩი რდჷ, 2002 წანაშო - 4 601 500. მუჭოთ რჩქჷნი, საქორთუოშ მახორობაქ 13 წანაშ დინოხოლე ართი ნოხუთალით მირკჷ. ეკონია პერიოდეფს საქორთუოს მოხვალამირ რთულ პოლიტიკურ მოლინეფქ დო მონკა სოციალურ-ეკონომიკურ კრიზისიქ გჷმიჭანუ საქორთუოშ მახორობაშ ოგჷნაფალი ნორთიშ გუშულა თანჯეფსგალე. თეწკჷმა, მირკჷ დაბადებაქ დო ქჷმიძინჷ ღურუამობაქ დო ქიანაქ მონკა დემოგრაფიულ სიტუაციას ქინოლჷ. მუთ ოწაწჷ [[ქორთუეფი|ქორთუეფს]], 1989 წანას რდჷ 3 787 000 კოჩი, მუთ საქორთუოშ მახორობაშ 70,1 %-ს აკმადგინანდჷ. 2002 წანას ქორთუეფიშ მუდანობა აკმადგინანდჷ 3 661 000 კოჩის, მუთ ქიანაშ მახორობაშ 83,8 % რდჷ. 2006 წანაშ ოფიციალური მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, საქორთუოშ ცენტრალურ ხეშუულობაშ კონტროლირებად ტერიტორიას დოხოლაფირო 4 661 473 კოჩი, ოხორანს. მახორობაშ ძინაშ ტემპი აკმადგინანს 0,74 %-ს. * '''ეთნიკური აკოდგინალა''' (საქორთუოშ 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით): [[ქორთუეფი]] — 86,8 %, [[აზერბაიჯანარეფი]] — 6,3 %, [[სომეხეფი]] — 4,5 %, [[რუსეფი]] — 0,7 %, [[ოსეფი]] — 0.4 %, [[იეზიდეფი]] — 0,3 %, [[უკრაინალეფი]] — 0,2 %, [[ქისტეფი]] — 0,2 %, [[ბერძენეფი]] — 0,2 % დო შხვეფი; * '''რელიგიური აკოდგინალუა''' (უმოსო საქორთუოშ 2014 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით): [[მართლმადიდებლობა|მართლმადიდებელი ქირსიანეფი]] — 83,4 %, [[ისლამი|მუსლიმანეფი]] — 10,7 %, [[სომხური სამოციქულო ეკლესია|სომეხი გრიგორიანალეფი]] — 2,9 %, [[კათოლიციზმი|კათოლიკეეფი]] — 0,5 %, [[იეზიდიზმი|იეზიდეფი]] – 0,2 % დო შხვეფი. * '''დიდი ნოღეფი''': [[ქართი]] — 1 108 717, [[ბათუმი]] — 152 839, [[ქუთეში]] — 147 635, [[რუსთავი]] — 125 103, [[სოხუმი]] — 62 914, [[გორი]] — 48 143, [[ზუგდიდი]] — 42 998, [[ფუთი]] — 41 465, [[ცხინვალი]] — 30 432. {| class="infobox" style="text-align:center; width:97%; margin-right:10px; font-size:90%" |+ align=center style="font-weight:bold" | ნოღეფიშ მახორობა ! rowspan=23 width:150|<br /> [[ფაილი:Tiflis.jpg|border|135px|ქართი]]<br />[[ქართი]]<br /> [[ფაილი:Catholic Church in Kutaisi.jpg|border|135px|ქუთეში]]<br />[[ქუთეში]]<br /> [[ფაილი:Streets of Batumii.jpg|border|135px|ბათუმი]]<br />[[ბათუმი]]<br /> |- ! align=center style="background:#B9D3EE;" | № ! align=center style="background:#B9D3EE;" | [[საქორთუოშ ნოღეფი|ნოღა]] ! align=center style="background:#B9D3EE;" | [[საქორთუოშ ტერიტორიული მონწყუალა|აკანი]] ! align=center style="background:#B9D3EE;" | მახორობა ! align=center style="background:#B9D3EE;" | № ! align=center style="background:#B9D3EE;" | [[საქორთუოშ ნოღეფი|ნოღა]] ! align=center style="background:#B9D3EE;" | [[საქორთუოშ ტერიტორიული მონწყუალა|აკანი]] ! align=center style="background:#B9D3EE;" | მახორობა ! rowspan=11 | {{navbar|საქორთუოშ ნოღეფიშ მახორობა|plain=1}} [[ფაილი:Rustavi Square.JPG|135px|რუსთავი]]<br />[[რუსთავი]]<br /> [[ფაილი:Gori cathedral (view from the Gori Fortress) (A).jpg|135px|border|გორი]]<br />[[გორი]]<br /> [[ფაილი:Dadiani Palace.jpg|135px|ზუგდიდი]]<br />[[ზუგდიდი]]<br /> |- | align=center style="background:#f0f0f0;" | 1 ||align=left | '''[[ქართი]]''' || [[ქართი]] || 1 108 717 || align="center" style="background:#f0f0f0;" | 10 ||align=left | '''[[სამტრედია]]'''|| [[იმერეთიშ აკანი|იმერეთი]]|| 25 318 |- | align=center style="background:#f0f0f0;" | 2 ||align=left | '''[[ბათუმი]]''' || [[აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკა|აჭარა]]|| 152 839|| align="center" style="background:#f0f0f0;" | 11 ||align=left | '''[[ხაშური]]'''|| [[დინოხოლენი ქართლიშ აკანი|დინოხოლენი ქართლი]]||26 135 |- | align=center style="background:#f0f0f0;" | 3 ||align=left | '''[[ქუთეში]]'''||[[იმერეთიშ აკანი|იმერეთი]]|| 147 635 || align="center" style="background:#f0f0f0;" | 12 || align=left | '''[[სანაკი]]'''|| [[სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანი|სამარგალო-ჟიმოლენი შონე]]|| 21 596 |- | align=center style="background:#f0f0f0;" | 4 ||align=left | '''[[რუსთავი]]''' || [[თუდოლენი ქართლიშ აკანი|თუდოლენი ქართლი]]|| 125 103 || align="center" style="background:#f0f0f0;" | 13 ||align=left | '''[[ზესტაფონი]]'''|| [[იმერეთიშ აკანი|იმერეთი]]|| 20 814 |- | align=center style="background:#f0f0f0;" | 5 ||align=left | [[სოხუმი|'''სოხუმი''']]|| [[აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკა|აფხაზეთი]]|| ''62 914''|| align="center" style="background:#f0f0f0;" | 14 ||align=left | [[მარნეული|'''მარნეული''']]|| [[თუდოლენი ქართლიშ აკანი|თუდოლენი ქართლი]]|| 20 211 |- | align=center style="background:#f0f0f0;" | 6 ||align=left | '''[[გორი]]''' || [[დინოხოლენი ქართლიშ აკანი|დინოხოლენი ქართლი]] || 48 143 || align=center style="background:#f0f0f0;" | 15 ||align=left | '''[[თელავი]]'''|| [[კახეთიშ აკანი|კახეთი]]|| 19 629 |- | align=center style="background:#f0f0f0;" | 7 ||align=left | [[ზუგდიდი|'''ზუგდიდი''']]|| [[სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანი|სამარგალო-ჟიმოლენი შონე]]|| 42 998 || align="center" style="background:#f0f0f0;" | 16 ||align=left | [[ახალციხე|'''ახალციხე''']]|| [[სამცხე-ჯავახეთიშ აკანი|სამცხე-ჯავახეთი]]|| 17 903 |- | align=center style="background:#f0f0f0;" | 8 ||align=left | '''[[ფუთი]]'''|| [[სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანი|სამარგალო-ჟიმოლენი შონე]]|| 41 465 || align="center" style="background:#f0f0f0;" | 17 ||align=left | '''[[ქობულეთი]]''' || [[აჭარაშ ავტონომიური რესპუბლიკა|აჭარა]] || 16 546 |- | align=center style="background:#f0f0f0;" | 9 ||align=left | [[ცხინვალი|'''ცხინვალი''']]|| [[დინოხოლენი ქართლიშ აკანი|დინოხოლენი ქართლი]]|| ''30 432''|| align="center" style="background:#f0f0f0;" | 18 ||align=left | [[ოზურგეთი|'''ოზურგეთი''']]|| [[გურიაშ აკანი|გურია]]|| 14 785 |- |} {{საქორთუოშ სახენწჷფობურობა}} == ეკონომიკა == ზოხორინელობაშ გუმოცხადებაშე ამდღარშახ იგინძორებუ საბაზარო რეფორმეფი. ეკონომიკაშ თარი დარგეფი რე ოფუტეშ მეურნება (ჩაი, ციტრუსი, ხილი, თამბაქო, ღვინი, მანქანაშკიდანჯალა, მეტალურგია, ჰიდრორესურსეფი. === საბანკო-საფინანსო დო დაზღვიებაშ სისტემეფი === დიდი ქორთუ, [[ილია ჭავჭავაძე]] „საადგილმამულო სათავადაზნაურო ბანკიშ“ ხემანჯღვერობაშ პერიოდის, დიო ხოლო 1883 წანაშე გაზეთ ''ივერიას'' ობჟინუანს მოშინაფილი ორგანიზაციაშ მუშობაშ შედეგეფს. თენა რდჷ მაართა ქორთული საბანკო-საფინანსო ინსტიტუტიშ მაართა საჯარო წჷმორინაფა. ამდღა საქორთუოშ ეკონომიკაშ სექტორს მუშენს მუდგაზმარენი ძალიერი კომერციული ბანკი დო ბანკეფიშ ასოციაცია. * [[საქორთუოშ ბანკეფიშ ასოციაცია]] ([[ქორთული ნინა|ქორთ]]. [[:ka:საქართველოს ბანკების ასოციაცია|საქართველოს ბანკების ასოციაცია]]) * [[ბაზის ბანკი]] * [[ბანკი რესპუბლიკა]] (ბუნა სოსიეტე ჟენერალი) * [[ვითიბი]] * [[თიბისი ბანკი]] * [[პროკრედიტბანკი]] * [[საქართველოს ბანკი]] * [[სახალხო ბანკი]] * [[სილქ როუდ ბანკი]] * [[სტანდარტ ბანკი]] * [[ტაოპრივატბანკი]] ვასაბანკო საკრედიტო-სადეპოზიტო ორგანიზაციეფი დო საფინანსო-საკრედიტო ხუჯიშდაკინებაშ (მხარდაჭერა) პროგრამეფი: * „[[განათლების ერთიანი საკრედიტო კავშირი]]“ დაზღვიებაშ სისტემა: * [[დაზღვევის ასოციაცია]] * [[ალდაგი-ბი-სი-აი]] * [[ჯი-პი-აი ჰოლდინგი]] სახენწჷფო ინსტიტუტეფი: * [[საქორთუოშ ფინანსეფიშ სამინისტრო]] * [[საქორთუოშ ცენტრალური ბანკი]] </small> საქორთუოშ ისტორია ართ-ართი არძაში უმოს დიდარი რე ჯვეში ქიანეფშე. საქორთუოშ ტერიტორიას მაართა ქორთული ქიანეფი არსებენდ 3000 წანაშ ოწოხლე. თე ქიანეფი რე [[კოლხეთიშ ომაფე|კოლხეთი]] (ჯვეშ ქორთული წყუეფს ''ეგრისი'') დო [[დიაოხი]] (ტაო-კლარჯეთი). 1918-1921 წანეფს საქორთუო რდჷ დემოკრატიული რესპუბლიკა. 1921-1990 წანეფს საქორთუო რდჷ სხუნუშ აკოშქუმალაშ ართ-ართი მაკათური ქიანა. 1990 წანაშ უკული საქორთუო რე დუდიშული სახენწჷფო. დღას ათენა [[სუამი]]შ ართ-ართი მაკათური რე [[უკრაინა]]წკჷმა, აზერბაიჯანწკჷმა დო [[მოლდოვა]]წკჷმა ართო. საქორთუო რე [[უჩა ზუღა]]შ ეკონომიკური ალმახანდეობაშ ორგანიზაციაშ მაკათურით. == ტერიტორიული მონწყუალა == ამდღარი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დორთუალათ საქორთუოს 2 ავტონომიური რესპუბლიკა, 64 მუნიიპალიტეტი დო 5 მუშითმამართვალი ნოღა, თენეფ შქას ნანანოღა ქართი რე. == ქორთული რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.president.gov.ge/ საქორთუოშ პრეზიდენტიშ ოფიციალური ვებ-გვერდი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110316105336/http://www.president.gov.ge/ |date=2011-03-16 }} * [http://www.parliament.ge საქორთუოშ პარლამენტი] * [http://www.mfa.gov.ge/ საგალეო საქვარეფიშ სამინისტროშ ვებ-გვერდი] * [http://civil.ge/geo/ Civil.ge — საქორთუოშ პოლიტიკური სიახალეეფიშ მაჩინე (მაცნე)] * [http://internet.ge Internet.ge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111017123847/http://internet.ge/ |date=2011-10-17 }} * [http://weather.ge/ ტაროსი საქორთუოს]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.apsny.ge Грузия online — ახალი ამბეფი დო ანალიტიკური მასალეფი] {{ru}} * [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gg.html CIA World Factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151016075816/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gg.html |date=2015-10-16 }}{{en icon}} * [http://www.caucaz.com/home_uk Caucaz.com — ირმარული სტატიეფი დო რეპორტაჟეფი საქორთუოშე დო ობჟათე კავკასიაშე] * [https://www.allgeo.org/index.php/ka/ საქორთუეშე ოთხ ნინაშა: ისტორია, კულტურა, აუდიო-ვიდეოთეკა დო შხვა] ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} {{ევროპაშ ქიანეფი}} {{ფეისბუქი}} [[კატეგორია:საქორთუო| ]] [[კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] [[კატეგორია:ევროპაშ სხუნუშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:კავკაცია]] [[კატეგორია:მოლენკავკაცია]] [[კატეგორია:რესპუბლიკეფი]] [[კატეგორია:საქორთუოშ თეხანური ისტორია]] [[კატეგორია:ქირსიანული სახენწჷფოეფი] ttcnyqaarfd8gwsb8aekxewv3w95l4s 0 3664 253249 239291 2026-09-21T14:32:00Z Narazeni 826 253249 wikitext text/x-wiki <!-- {{პოზრუკა+ |პოლონეთი |alt=A map of Poland with dots indicating World Heritage Sites |float=right |width=380 |caption=Location of UNESCO World Heritage Sites in Poland. Blue dots indicate the sites of [[Wooden Churches of Southern Lesser Poland]], green dots the [[Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine]], and the two grey dots the [[Churches of Peace]]. |places= {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=50.061389 |long=19.937222 |label=[[Historic Centre of Kraków|Kraków]] | position=top}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.979167 |long=20.063889 |label=[[Wieliczka Salt Mine|Wieliczka]] | position=bottom}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.969167 |long=20.4175 |label=[[Bochnia Salt Mine|Bochnia]] | position=right}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=50.035833 |long=19.178333 |label=[[Auschwitz concentration camp|Auschwitz]] | position=left}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=52.752222 |long=23.879167 |label=[[Białowieża Forest]] | position=left}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=52.266389 |long=21.011667 |label=[[Warsaw Old Town|Warsaw]] | position=left}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=50.716667 |long=23.266667 |label=[[Old City (Zamość)|Zamość]] | position=top}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=54.039722 |long=19.027778 |label=[[Malbork Castle|Malbork]] | position=left}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.866667 |long=19.683333 |label=<span style="white-space:nowrap">[[Kalwaria Zebrzydowska park|Kalwaria Zebrzydowska]]</span> | position=left}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=53.01 |long=18.619444 |label=[[Medieval Town of Toruń|Toruń]] | position=left}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=51.550278 |long=14.726667 |label=[[Muskau Park|Park Mużakowski]] | position=right}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=51.106944 |long=17.077222 |label=[[Hala Stulecia (Wrocław)|Centennial Hall]] | position=right}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=50.425497 |long=18.849564 |label=<span style="white-space:nowrap">[[Historic Silver Mine in Tarnowskie Góry|Tarnowskie Góry]]</span> | position=left}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=50.967972 |long=21.502306 |label=[[Krzemionki]] | position=top}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.1125 |long=22.664722 | label=<span style="white-space:nowrap">[[Bieszczady National Park]]</span> | position=left}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat= 54.51953 |long=18.53891 | label=<span style="white-space:nowrap">[[Gdynia Modernist City Centre|Gdynia]]</span> | position=left}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=50.85 |long=16.483333 | marksize=6|mark=Black pog.svg |label=Świdnica |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=51.05 |long=16.2 | marksize=6|mark=Black pog.svg |label=Jawor |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.4665 |long=20.2120 |marksize=6|mark=Blue pog.svg |label=Dębno |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.8604 |long=20.5306 |marksize=6|mark=Blue pog.svg |label=Lipnica Murowana |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.7573 |long=21.2274 |marksize=6|mark=Blue pog.svg |label=Binarowa |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.6305 |long=21.1861 |marksize=6|mark=Blue pog.svg |label=Sękowa |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.6703 |long=21.8900 |marksize=6|mark=Blue pog.svg |label=Haczów |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.7511 |long=21.9747 |marksize=6|mark=Blue pog.svg |label=Blizne |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.5339 |long=21.0322 |marksize=6|mark=Green pog.svg | label=Brunary |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.9530 |long=23.0028 |marksize=6|mark=Green pog.svg | label=Chotyniec |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.5013 |long=21.1727 |marksize=6|mark=Green pog.svg | label=Kwiatoń |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.5886 |long=21.1911 |marksize=6|mark=Green pog.svg | label=Owczary |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.3697 |long=20.9504 |marksize=6|mark=Green pog.svg | label=Powroźnik |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=50.1764 |long=23.4011 |marksize=6|mark=Green pog.svg | label=Radruż |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.2096 |long=22.6878 |marksize=6|mark=Green pog.svg | label=Smolnik |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.3692 |long=22.1289 |marksize=6|mark=Green pog.svg | label=Turzańsk |label_size=0}} }} --> [[იუნესკო|გოართოიანაფილ ერეფიშ ორგანიზაციაშ გგონათუაშ, მენცარობაშ დო კულტურაშ ორგანიზაციაშ]] (იუნესკოშ) [[მოსოფელიშ მონძალა]]შ ობიექტეფ რე [[კულტურულ მონძალა|კულტურულ]] ვარ-და [[ორთაშობურ მონძალა|ორთაშობურ მონძალაშ]] შანულობაშ მოღვენ აბანეფი, მუჭოთ თენა ეჭარილ რე 1972 წანას მეღებულ იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ კონვენციას.<ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=7 July 2019 |archive-date=27 August 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |url-status=live }}</ref> კულტურულ მონძალა იკათუანს ობიექტეფს (მუჭომით რე არქიტექტურულ მინუშეფი, მონუმენტურ სკულპტურეფ ვარ-და მუკნაჭარეფი), ნოდგჷმეფიშ ბუნეფს დო აბანეფს (თინეფს შქას არქეოლოგიურ ობიექტეფს). ორთაშობურ მონძალა იკათუანს ორთაშობურ მუშობურობეფს (ფიზიკურ დო ბიოლოგიურ წჷმნაქიმინეფს), გეოლოგიურ დო ფიზიოგრაფიულ წჷმნაქიმინეფს (თინეფს შქას, ჩხოლარეფიშ დო ჩანარეფიშ ოშქურანჯობაშ გიმე მარენჯ გვარობეფიშ ჰაბიტატეფს) დო ორთაშობურ აბანეფს, ნამუეფჷთ შანულამ რენა მენცარობაშ, ორთაშ თხილუაშ ვარ-და ორთაშობურ სისქვამეშ თოლწონუათ.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> [[პოლონეთი|პოლონეთიქ]] 1976 წანაშ 29 მანგის რატიფიცირება უკეთჷ კონვენციას, ნამუშით მუშ ისტორიულ ობიექტეფიშ ერკებულშა მიშაღალა შ ნებაქ მიაჩეს.<ref name=unesco-poland>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/pl|title=Poland|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=18 September 2020|archive-date=2 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201002000624/http://whc.unesco.org/en/statesparties/pl|url-status=live}}</ref> [[2026]] წანაშ დგომარობათ, პოლონეთის 18 მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტ რე,<ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/pl|title=Poland|author=UNESCO World Heritage|website=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 July 2021}}</ref> ნამუეფშე 16 კულტურულ დო 2 ორთაშობურ ობიექტ რე. მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა პირველ ჟირ ობიექტ ერკებულშა მიშეღეს 1978 წანას: [[ვიელიჩკაშ ჯიმუშ შახტა]] დო [[კრაკოვიშ ისტორიულ ცენტრი]]. ერკებულშა ასერდეიან გენაძინა ობიექტ რე [[გდინიაშ მოდერნისტულ ნოღაშ ცენტრი]], ნამუთ ერკებულშა 2026 წანაშ კვირკვეს მიშეღეს. ოთხ ობიექტ ტრანსნაციონალურ რე. ბიაუოვიეჟიშ ტებენე ართამ რე ბელარუსწკჷმა, კარპატეფიშ რეგიონიშ ჯაშ ოხვამეეფიი — უკრაინაწკჷმა, მუსკაუერიშ პარკი / მუჟაკოვსკიშ პარკი — გერმანიაწკჷმა, თაშნეშე პირველჸოფურ ლანჯიშ ტყალეფ — 18 ევროპულ ქიანაშ შქას. თეშ მოხ წიმიწორე ერკებულშა მიშაღალირ რე ბრუო ობიექტი.<ref name=unesco-poland/> == სტატისტიკა == [[იუნესკო]]შ მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა მოსოფელიშ მასშტაბით 981 ობიექტი რე მიშაღალირი, თენეფშე 1,4 % პოლონეთიშ ობიექტეფი რე. == ერკებული == ერკებულშა მიშაღალირი რე ობიექტეფი, [[იუნესკო]]შე მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა თინეფიშ გეძინაშ მეჯინათ. {| class="wikitable" style="text-align: center" |- bgcolor="#cccccc" ! width=3%|# ! width=15%|სურათი ! width=37%|ჯოხოდვალა ! width=19%|ორენი ! width=9%|გოჭყაფაშ თარიღი ! width=5%|ერკებულშა მიშაღალაშ წანა ! width=6%|№ ! width=6%|[[მოსოფელიშ მონძალა#კრიტერიუმეფი|კრიტერიუმი]] |- | '''1''' | [[ფაილი:Krakau Wawel Wisla.jpg|150px]] | [[კრაკოვი]]შ ისტორიული ცენტრი <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Stare Miasto w Krakowie) | ნოღა: [[კრაკოვი]] <br /> სავოევოდე: [[მალოპოლსკიშ სავოევოდე|მალოპოლსკი]] | [[XIV ოშწანურა]] | [[1978]] | [http://whc.unesco.org/en/list/29 № 29] | iv |- | '''2''' | [[ფაილი:Wieliczka.jpg|150px]] | [[ვიელიჩკაშ ჯიმუშ შახტა]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Kopalnia soli Wieliczka) | ნოღა: [[ვიელიჩკა]] <br /> სავოევოდე: [[მალოპოლსკიშ სავოევოდე|მალოპოლსკი]] | [[I ოშწანურა]] | [[1978]] | [http://whc.unesco.org/en/list/32 № 32] | iv |- | '''3''' | [[ფაილი:Arbeit_macht_frei_sign,_main_gate_of_the_Auschwitz_I_concentration_camp,_Poland_-_20051127.jpg|150px]] | [[აუშვიციშ საკონცენტრაციე კარე|ოშვიენჩიმიშ საკონცენტრაციე კარე]] <br />([[გერმანული ნინა|გერმ]]. Konzentrationslager Auschwitz) | ნოღა: [[ოშვიენჩიმი]] <br /> სავოევოდე: [[მალოპოლსკიშ სავოევოდე|მალოპოლსკი]] | [[1940]] | [[1979]] | [http://whc.unesco.org/en/list/31 № 31] | vi |- | '''4''' | [[ფაილი:Wisent.jpg|150px]] | [[ბიაუოვეჟიშ ტებენე]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Białowieski Park Narodowy) <br />([[ბელარუსი|ბელარუსწკჷმა]] ართო) | სავოევოდე: [[პოდლასიშ სავოევოდე|პოდლასი]] | [[1932]] | [[1979]], [[1992]] | [http://whc.unesco.org/en/list/33 № 33] | vii |- | '''5''' | [[ფაილი:Warszawa-Zamek Królewski.jpg|150px]] | ნოღა [[ვარშავა|ვარშავაშ]] [[ჯვეში ვარშავა|ისტორიული ცენტრი]]<br /> ([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Stare Miasto w Warszawie) | ნოღა: [[ვარშავა]] <br /> სავოევოდე: [[მაზოვიეციშ სავოევოდე|მაზოვიეცი]] | [[1300]] | [[1980]] | [http://whc.unesco.org/en/list/30 № 30] | ii, vi |- | '''6''' | [[ფაილი:Zamosc 12.jpg|150px]] | ჯვეში ნოღა [[ზამოშჩი]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Osiedle Stare Miasto w Zamościu) | ნოღა: [[ზამოშჩი]] <br /> სავოევოდე: [[ლუბლინიშ სავოევოდე|ლუბლინი]] | [[1578]] | [[1992]] | [http://whc.unesco.org/en/list/564 № 564] | iv |- | '''7''' | [[ფაილი:Castillo de Malbork, Polonia, 2013-05-19, DD 04.jpg|150px]] | [[ტევტონეფიშ ორდენი]]შ [[მალბორკიშ ჯიხაზურგა|მარიენბურგიშ ჯიხაზურგა]] ნ. [[მალბორკი|მალბორკის]]<br /> ([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Zamek w Malborku) | ნოღა: [[მალბორკი]] <br /> სავოევოდე: [[პომერანიაშ სავოევოდე|პომერანია]] | [[1308]] | [[1992]] | [http://whc.unesco.org/en/list/847 № 847] | ii, iii, iv |- | '''8''' | [[ფაილი:Torun01CenterWithWall level corr.jpg|150px]] | [[შქა ოშწანურეფი]]შ ნოღა [[ტორუნი]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Toruń) | ნოღა : [[ტორუნი]] <br /> სავოევოდე: [[კუიავო-პომერანიაშ სავოევოდე|კუიავო-პომერანია]] | [[XII ოშწანურა]] | [[1997]] | [http://whc.unesco.org/en/list/835 № 835] | ii, iv |- | '''9''' | [[ფაილი:POL Kalwaria Zebrzydowska.jpg|150px]] | [[კალვარია-ზაბჟიდოვსკაშ პარკი]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Kalwaria Zebrzydowska) | ნოღა: [[კალვარია-ზაბჟიდოვსკა]] <br /> სავოევოდე: [[მალოპოლსკიშ სავოევოდე|მალოპოლსკი]] | [[1558]] | [[1999]] | [http://whc.unesco.org/en/list/905 № 905] | ii, iv |- | '''10''' | [[ფაილი:Kosciol pokoju w swidnicy wisnia6522.jpg|150px]] | [[თინჩალაშ ოხვამეეფი]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Kościół Pokoju) | ნოღა: [[იავორი (ნოღა)|იავორი]], [[შვიდნიცა]] <br /> სავოევოდე: [[თუდოლენი სილეზიაშ სავოევოდე|თუდოლენი სილეზია]] | [[XVII ოშწანურა]] | [[2001]] | [http://whc.unesco.org/en/list/1054 № 1054] | iii, iv, vi |- | '''11''' | [[ფაილი:Sekowa drewniany kosciol.jpg|150px]] | [[მალოპოლსკიშ ოფუტეშ ოხვამეეფი]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Drewniane kościoły południowej Małopolski) | სავოევოდე: [[მალოპოლსკიშ სავოევოდე|მალოპოლსკი]] | ორდოიანი [[შქა ოშწანურეფი]] | [[2003]] | [http://whc.unesco.org/en/list/1053 № 1053] | iii, iv |- | '''12''' | [[ფაილი:Bad-Muskau-Schloss-05.IV.07-022.jpg|150px]] | [[მუსკაუშ პარკი]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Park Mużakowski) <br />([[გერმანია]]წკჷმა ართო) | სავოევოდე: [[ლუბუშიშ სავოევოდე|ლუბუში]] | [[1815]] | [[2004]] | [http://whc.unesco.org/en/list/1127 № 1127] | i, iv |- | '''13''' | [[ფაილი:Jahrhunderthalle in Breslau.jpg|150px]] | [[ვროცლავიშ ოშწანურაშ მაქდორი]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Hala Stulecia) | ნოღა: [[ვროცლავი]] <br />სავოევოდე: [[თუდოლენი სილეზიაშ სავოევოდე|თუდოლენი სილეზია]] | [[1911]]—[[1913]] | [[2006]] | [http://whc.unesco.org/en/list/1165 № 1165] | i, ii, iv |- | '''14''' | [[ფაილი:Kwiaton 2.jpg|150px]] | [[კარპატეფიშ ჯაშ ოხვამეეფი პოლონეთის დო უკრაინას]] | სავოევოდე: [[მალოპოლსკიშ სავოევოდე|მალოპოლსკი]], [[კარპატეფიშ სავოევოდე|კარპატეფი]] | [[XVI სოშწანურა|XVI]] — [[XIX ოშწანურა]] | [[2013]] | [http://whc.unesco.org/en/list/1424 1424] | iii, iv |} == კანდიდატეფიშ ერკებული == ერკებულშა ობიექტეფი მიშაღალირი რე ოცადებელ ერკებულშა გეძინაშ მეჯინათ. {| class="wikitable" style="text-align: center" |- bgcolor="#cccccc" ! width=3%|# ! width=15%|სურათი ! width=37%|ჯოხოდვალა ! width=19%|ორენი ! width=9%|გოჭყაფაშ თარიღი ! width=5%|ერკებულშა მიშაღალაშ წანა ! width=6%|№ ! width=6%|[[მოსოფელიშ მონძალა#კრიტერიუმეფი|კრიტერიუმი]] |- | '''1''' |||| ჯვეში ნოღა [[გდანსკი]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Gdańsk) || ნოღა: [[გდანსკი]] <br /> სავოევოდე: [[პომერანიაშ სავოევოდე|პომერანია]] || [[997]] || [[2005]] || [http://whc.unesco.org/en/tentativelists/530/ 530] || ii, iv, vi |- | '''2''' || [[ფაილი:Wisent.jpg|160px]] || გოძინალა: [[ბიაუოვიეჟიშ ტებერე]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Białowieski Park Narodowy) || სავოევოდე: [[პოდლასიშ სავოევოდე|პოდლასი]] || [[1932]] || 2006 || [http://whc.unesco.org/en/tentativelists/2100/ 2100] || |- | '''3''' || [[ფაილი:Śluza Paniewo, dolna komora.jpg|160px]] || [[აუგუსტუვიშ სვირი]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Kanał Augustowski) || ნოღა: [[აუგუსტუვი|აუგუსტუვიშ]] გოხოლუას <br /> სავოევოდე: [[პოდლასიშ სავოევოდე|პოდლასი]] || [[XIX ოშწანურა]] || [[2006]] || [http://whc.unesco.org/en/tentativelists/2101/ 2101] || i, iii |- | '''4''' || [[ფაილი:Przełom Dunajca a1.jpg|160px]] || წყარმალუ [[დუნაეცი]]შ ლეხერი <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Przełom Dunajca) || ნოღა: [[ნიედჟიცა]] <br />სავოევოდე: [[მალოპოლსკიშ სავოევოდე|მალოპოლსკი]] || — || [[2006]] || [http://whc.unesco.org/en/tentativelists/2102/ 2102] || |- | '''5''' | [[ფაილი:Bochnia poland saltmine.jpg|150px]] | გოფართოაფა: [[ბოჰნიაშ ჯიმუშ შახტა]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Kopalnia soli Bochnia) | ნოღა: [[ბოჰნია]] <br />სავოევოდე: [[მალოპოლსკიშ სავოევოდე|მალოპოლსკი]] | [[XIII]] в. | [[2010]] | [http://whc.unesco.org/en/list/5498 № 5498] | iv |} == რესურსეფი ინტერნეტის == {{Commonscat|World Heritage Sites in Poland}} * [http://whc.unesco.org/en/statesparties/pl იუნესკოშ ოფიციალური საიტი. პოლონეთიშ კულტურული მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული] * [http://www.thesalmons.org/lynn/wh-poland.html პოლონეთიშ კულტურული მონძალაშ ობიექტეფიშ საიტეფიშ კატალოგი] [[კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი პოლონეთის]] [[კატეგორია:იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალა]] sfh9i8nzp9fs4dv5efhkstao83iuslu 253250 253249 2026-09-21T14:32:26Z Narazeni 826 253250 wikitext text/x-wiki <!-- {{პოზრუკა+ |პოლონეთი |alt=A map of Poland with dots indicating World Heritage Sites |float=right |width=380 |caption=Location of UNESCO World Heritage Sites in Poland. Blue dots indicate the sites of [[Wooden Churches of Southern Lesser Poland]], green dots the [[Wooden Tserkvas of Carpathian Region in Poland and Ukraine]], and the two grey dots the [[Churches of Peace]]. |places= {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=50.061389 |long=19.937222 |label=[[Historic Centre of Kraków|Kraków]] | position=top}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.979167 |long=20.063889 |label=[[Wieliczka Salt Mine|Wieliczka]] | position=bottom}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.969167 |long=20.4175 |label=[[Bochnia Salt Mine|Bochnia]] | position=right}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=50.035833 |long=19.178333 |label=[[Auschwitz concentration camp|Auschwitz]] | position=left}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=52.752222 |long=23.879167 |label=[[Białowieża Forest]] | position=left}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=52.266389 |long=21.011667 |label=[[Warsaw Old Town|Warsaw]] | position=left}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=50.716667 |long=23.266667 |label=[[Old City (Zamość)|Zamość]] | position=top}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=54.039722 |long=19.027778 |label=[[Malbork Castle|Malbork]] | position=left}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.866667 |long=19.683333 |label=<span style="white-space:nowrap">[[Kalwaria Zebrzydowska park|Kalwaria Zebrzydowska]]</span> | position=left}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=53.01 |long=18.619444 |label=[[Medieval Town of Toruń|Toruń]] | position=left}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=51.550278 |long=14.726667 |label=[[Muskau Park|Park Mużakowski]] | position=right}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=51.106944 |long=17.077222 |label=[[Hala Stulecia (Wrocław)|Centennial Hall]] | position=right}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=50.425497 |long=18.849564 |label=<span style="white-space:nowrap">[[Historic Silver Mine in Tarnowskie Góry|Tarnowskie Góry]]</span> | position=left}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=50.967972 |long=21.502306 |label=[[Krzemionki]] | position=top}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.1125 |long=22.664722 | label=<span style="white-space:nowrap">[[Bieszczady National Park]]</span> | position=left}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat= 54.51953 |long=18.53891 | label=<span style="white-space:nowrap">[[Gdynia Modernist City Centre|Gdynia]]</span> | position=left}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=50.85 |long=16.483333 | marksize=6|mark=Black pog.svg |label=Świdnica |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=51.05 |long=16.2 | marksize=6|mark=Black pog.svg |label=Jawor |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.4665 |long=20.2120 |marksize=6|mark=Blue pog.svg |label=Dębno |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.8604 |long=20.5306 |marksize=6|mark=Blue pog.svg |label=Lipnica Murowana |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.7573 |long=21.2274 |marksize=6|mark=Blue pog.svg |label=Binarowa |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.6305 |long=21.1861 |marksize=6|mark=Blue pog.svg |label=Sękowa |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.6703 |long=21.8900 |marksize=6|mark=Blue pog.svg |label=Haczów |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.7511 |long=21.9747 |marksize=6|mark=Blue pog.svg |label=Blizne |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.5339 |long=21.0322 |marksize=6|mark=Green pog.svg | label=Brunary |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.9530 |long=23.0028 |marksize=6|mark=Green pog.svg | label=Chotyniec |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.5013 |long=21.1727 |marksize=6|mark=Green pog.svg | label=Kwiatoń |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.5886 |long=21.1911 |marksize=6|mark=Green pog.svg | label=Owczary |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.3697 |long=20.9504 |marksize=6|mark=Green pog.svg | label=Powroźnik |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=50.1764 |long=23.4011 |marksize=6|mark=Green pog.svg | label=Radruż |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.2096 |long=22.6878 |marksize=6|mark=Green pog.svg | label=Smolnik |label_size=0}} {{პოზრუკა~ |პოლონეთი |lat=49.3692 |long=22.1289 |marksize=6|mark=Green pog.svg | label=Turzańsk |label_size=0}} }} --> [[იუნესკო|გოართოიანაფილ ერეფიშ ორგანიზაციაშ გონათუაშ, მენცარობაშ დო კულტურაშ ორგანიზაციაშ]] (იუნესკოშ) [[მოსოფელიშ მონძალა]]შ ობიექტეფ რე [[კულტურულ მონძალა|კულტურულ]] ვარ-და [[ორთაშობურ მონძალა|ორთაშობურ მონძალაშ]] შანულობაშ მოღვენ აბანეფი, მუჭოთ თენა ეჭარილ რე 1972 წანას მეღებულ იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ კონვენციას.<ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=7 July 2019 |archive-date=27 August 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/ |url-status=live }}</ref> კულტურულ მონძალა იკათუანს ობიექტეფს (მუჭომით რე არქიტექტურულ მინუშეფი, მონუმენტურ სკულპტურეფ ვარ-და მუკნაჭარეფი), ნოდგჷმეფიშ ბუნეფს დო აბანეფს (თინეფს შქას არქეოლოგიურ ობიექტეფს). ორთაშობურ მონძალა იკათუანს ორთაშობურ მუშობურობეფს (ფიზიკურ დო ბიოლოგიურ წჷმნაქიმინეფს), გეოლოგიურ დო ფიზიოგრაფიულ წჷმნაქიმინეფს (თინეფს შქას, ჩხოლარეფიშ დო ჩანარეფიშ ოშქურანჯობაშ გიმე მარენჯ გვარობეფიშ ჰაბიტატეფს) დო ორთაშობურ აბანეფს, ნამუეფჷთ შანულამ რენა მენცარობაშ, ორთაშ თხილუაშ ვარ-და ორთაშობურ სისქვამეშ თოლწონუათ.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=3 February 2021 |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |url-status=live }}</ref> [[პოლონეთი|პოლონეთიქ]] 1976 წანაშ 29 მანგის რატიფიცირება უკეთჷ კონვენციას, ნამუშით მუშ ისტორიულ ობიექტეფიშ ერკებულშა მიშაღალა შ ნებაქ მიაჩეს.<ref name=unesco-poland>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/pl|title=Poland|publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=18 September 2020|archive-date=2 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201002000624/http://whc.unesco.org/en/statesparties/pl|url-status=live}}</ref> [[2026]] წანაშ დგომარობათ, პოლონეთის 18 მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტ რე,<ref>{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/pl|title=Poland|author=UNESCO World Heritage|website=UNESCO World Heritage Centre|access-date=29 July 2021}}</ref> ნამუეფშე 16 კულტურულ დო 2 ორთაშობურ ობიექტ რე. მოსოფელიშ მონძალაშ ერკებულშა პირველ ჟირ ობიექტ ერკებულშა მიშეღეს 1978 წანას: [[ვიელიჩკაშ ჯიმუშ შახტა]] დო [[კრაკოვიშ ისტორიულ ცენტრი]]. ერკებულშა ასერდეიან გენაძინა ობიექტ რე [[გდინიაშ მოდერნისტულ ნოღაშ ცენტრი]], ნამუთ ერკებულშა 2026 წანაშ კვირკვეს მიშეღეს. ოთხ ობიექტ ტრანსნაციონალურ რე. ბიაუოვიეჟიშ ტებენე ართამ რე ბელარუსწკჷმა, კარპატეფიშ რეგიონიშ ჯაშ ოხვამეეფიი — უკრაინაწკჷმა, მუსკაუერიშ პარკი / მუჟაკოვსკიშ პარკი — გერმანიაწკჷმა, თაშნეშე პირველჸოფურ ლანჯიშ ტყალეფ — 18 ევროპულ ქიანაშ შქას. თეშ მოხ წიმიწორე ერკებულშა მიშაღალირ რე ბრუო ობიექტი.<ref name=unesco-poland/> == სტატისტიკა == [[იუნესკო]]შ მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა მოსოფელიშ მასშტაბით 981 ობიექტი რე მიშაღალირი, თენეფშე 1,4 % პოლონეთიშ ობიექტეფი რე. == ერკებული == ერკებულშა მიშაღალირი რე ობიექტეფი, [[იუნესკო]]შე მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა თინეფიშ გეძინაშ მეჯინათ. {| class="wikitable" style="text-align: center" |- bgcolor="#cccccc" ! width=3%|# ! width=15%|სურათი ! width=37%|ჯოხოდვალა ! width=19%|ორენი ! width=9%|გოჭყაფაშ თარიღი ! width=5%|ერკებულშა მიშაღალაშ წანა ! width=6%|№ ! width=6%|[[მოსოფელიშ მონძალა#კრიტერიუმეფი|კრიტერიუმი]] |- | '''1''' | [[ფაილი:Krakau Wawel Wisla.jpg|150px]] | [[კრაკოვი]]შ ისტორიული ცენტრი <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Stare Miasto w Krakowie) | ნოღა: [[კრაკოვი]] <br /> სავოევოდე: [[მალოპოლსკიშ სავოევოდე|მალოპოლსკი]] | [[XIV ოშწანურა]] | [[1978]] | [http://whc.unesco.org/en/list/29 № 29] | iv |- | '''2''' | [[ფაილი:Wieliczka.jpg|150px]] | [[ვიელიჩკაშ ჯიმუშ შახტა]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Kopalnia soli Wieliczka) | ნოღა: [[ვიელიჩკა]] <br /> სავოევოდე: [[მალოპოლსკიშ სავოევოდე|მალოპოლსკი]] | [[I ოშწანურა]] | [[1978]] | [http://whc.unesco.org/en/list/32 № 32] | iv |- | '''3''' | [[ფაილი:Arbeit_macht_frei_sign,_main_gate_of_the_Auschwitz_I_concentration_camp,_Poland_-_20051127.jpg|150px]] | [[აუშვიციშ საკონცენტრაციე კარე|ოშვიენჩიმიშ საკონცენტრაციე კარე]] <br />([[გერმანული ნინა|გერმ]]. Konzentrationslager Auschwitz) | ნოღა: [[ოშვიენჩიმი]] <br /> სავოევოდე: [[მალოპოლსკიშ სავოევოდე|მალოპოლსკი]] | [[1940]] | [[1979]] | [http://whc.unesco.org/en/list/31 № 31] | vi |- | '''4''' | [[ფაილი:Wisent.jpg|150px]] | [[ბიაუოვეჟიშ ტებენე]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Białowieski Park Narodowy) <br />([[ბელარუსი|ბელარუსწკჷმა]] ართო) | სავოევოდე: [[პოდლასიშ სავოევოდე|პოდლასი]] | [[1932]] | [[1979]], [[1992]] | [http://whc.unesco.org/en/list/33 № 33] | vii |- | '''5''' | [[ფაილი:Warszawa-Zamek Królewski.jpg|150px]] | ნოღა [[ვარშავა|ვარშავაშ]] [[ჯვეში ვარშავა|ისტორიული ცენტრი]]<br /> ([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Stare Miasto w Warszawie) | ნოღა: [[ვარშავა]] <br /> სავოევოდე: [[მაზოვიეციშ სავოევოდე|მაზოვიეცი]] | [[1300]] | [[1980]] | [http://whc.unesco.org/en/list/30 № 30] | ii, vi |- | '''6''' | [[ფაილი:Zamosc 12.jpg|150px]] | ჯვეში ნოღა [[ზამოშჩი]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Osiedle Stare Miasto w Zamościu) | ნოღა: [[ზამოშჩი]] <br /> სავოევოდე: [[ლუბლინიშ სავოევოდე|ლუბლინი]] | [[1578]] | [[1992]] | [http://whc.unesco.org/en/list/564 № 564] | iv |- | '''7''' | [[ფაილი:Castillo de Malbork, Polonia, 2013-05-19, DD 04.jpg|150px]] | [[ტევტონეფიშ ორდენი]]შ [[მალბორკიშ ჯიხაზურგა|მარიენბურგიშ ჯიხაზურგა]] ნ. [[მალბორკი|მალბორკის]]<br /> ([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Zamek w Malborku) | ნოღა: [[მალბორკი]] <br /> სავოევოდე: [[პომერანიაშ სავოევოდე|პომერანია]] | [[1308]] | [[1992]] | [http://whc.unesco.org/en/list/847 № 847] | ii, iii, iv |- | '''8''' | [[ფაილი:Torun01CenterWithWall level corr.jpg|150px]] | [[შქა ოშწანურეფი]]შ ნოღა [[ტორუნი]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Toruń) | ნოღა : [[ტორუნი]] <br /> სავოევოდე: [[კუიავო-პომერანიაშ სავოევოდე|კუიავო-პომერანია]] | [[XII ოშწანურა]] | [[1997]] | [http://whc.unesco.org/en/list/835 № 835] | ii, iv |- | '''9''' | [[ფაილი:POL Kalwaria Zebrzydowska.jpg|150px]] | [[კალვარია-ზაბჟიდოვსკაშ პარკი]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Kalwaria Zebrzydowska) | ნოღა: [[კალვარია-ზაბჟიდოვსკა]] <br /> სავოევოდე: [[მალოპოლსკიშ სავოევოდე|მალოპოლსკი]] | [[1558]] | [[1999]] | [http://whc.unesco.org/en/list/905 № 905] | ii, iv |- | '''10''' | [[ფაილი:Kosciol pokoju w swidnicy wisnia6522.jpg|150px]] | [[თინჩალაშ ოხვამეეფი]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Kościół Pokoju) | ნოღა: [[იავორი (ნოღა)|იავორი]], [[შვიდნიცა]] <br /> სავოევოდე: [[თუდოლენი სილეზიაშ სავოევოდე|თუდოლენი სილეზია]] | [[XVII ოშწანურა]] | [[2001]] | [http://whc.unesco.org/en/list/1054 № 1054] | iii, iv, vi |- | '''11''' | [[ფაილი:Sekowa drewniany kosciol.jpg|150px]] | [[მალოპოლსკიშ ოფუტეშ ოხვამეეფი]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Drewniane kościoły południowej Małopolski) | სავოევოდე: [[მალოპოლსკიშ სავოევოდე|მალოპოლსკი]] | ორდოიანი [[შქა ოშწანურეფი]] | [[2003]] | [http://whc.unesco.org/en/list/1053 № 1053] | iii, iv |- | '''12''' | [[ფაილი:Bad-Muskau-Schloss-05.IV.07-022.jpg|150px]] | [[მუსკაუშ პარკი]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Park Mużakowski) <br />([[გერმანია]]წკჷმა ართო) | სავოევოდე: [[ლუბუშიშ სავოევოდე|ლუბუში]] | [[1815]] | [[2004]] | [http://whc.unesco.org/en/list/1127 № 1127] | i, iv |- | '''13''' | [[ფაილი:Jahrhunderthalle in Breslau.jpg|150px]] | [[ვროცლავიშ ოშწანურაშ მაქდორი]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Hala Stulecia) | ნოღა: [[ვროცლავი]] <br />სავოევოდე: [[თუდოლენი სილეზიაშ სავოევოდე|თუდოლენი სილეზია]] | [[1911]]—[[1913]] | [[2006]] | [http://whc.unesco.org/en/list/1165 № 1165] | i, ii, iv |- | '''14''' | [[ფაილი:Kwiaton 2.jpg|150px]] | [[კარპატეფიშ ჯაშ ოხვამეეფი პოლონეთის დო უკრაინას]] | სავოევოდე: [[მალოპოლსკიშ სავოევოდე|მალოპოლსკი]], [[კარპატეფიშ სავოევოდე|კარპატეფი]] | [[XVI სოშწანურა|XVI]] — [[XIX ოშწანურა]] | [[2013]] | [http://whc.unesco.org/en/list/1424 1424] | iii, iv |} == კანდიდატეფიშ ერკებული == ერკებულშა ობიექტეფი მიშაღალირი რე ოცადებელ ერკებულშა გეძინაშ მეჯინათ. {| class="wikitable" style="text-align: center" |- bgcolor="#cccccc" ! width=3%|# ! width=15%|სურათი ! width=37%|ჯოხოდვალა ! width=19%|ორენი ! width=9%|გოჭყაფაშ თარიღი ! width=5%|ერკებულშა მიშაღალაშ წანა ! width=6%|№ ! width=6%|[[მოსოფელიშ მონძალა#კრიტერიუმეფი|კრიტერიუმი]] |- | '''1''' |||| ჯვეში ნოღა [[გდანსკი]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Gdańsk) || ნოღა: [[გდანსკი]] <br /> სავოევოდე: [[პომერანიაშ სავოევოდე|პომერანია]] || [[997]] || [[2005]] || [http://whc.unesco.org/en/tentativelists/530/ 530] || ii, iv, vi |- | '''2''' || [[ფაილი:Wisent.jpg|160px]] || გოძინალა: [[ბიაუოვიეჟიშ ტებერე]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Białowieski Park Narodowy) || სავოევოდე: [[პოდლასიშ სავოევოდე|პოდლასი]] || [[1932]] || 2006 || [http://whc.unesco.org/en/tentativelists/2100/ 2100] || |- | '''3''' || [[ფაილი:Śluza Paniewo, dolna komora.jpg|160px]] || [[აუგუსტუვიშ სვირი]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Kanał Augustowski) || ნოღა: [[აუგუსტუვი|აუგუსტუვიშ]] გოხოლუას <br /> სავოევოდე: [[პოდლასიშ სავოევოდე|პოდლასი]] || [[XIX ოშწანურა]] || [[2006]] || [http://whc.unesco.org/en/tentativelists/2101/ 2101] || i, iii |- | '''4''' || [[ფაილი:Przełom Dunajca a1.jpg|160px]] || წყარმალუ [[დუნაეცი]]შ ლეხერი <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Przełom Dunajca) || ნოღა: [[ნიედჟიცა]] <br />სავოევოდე: [[მალოპოლსკიშ სავოევოდე|მალოპოლსკი]] || — || [[2006]] || [http://whc.unesco.org/en/tentativelists/2102/ 2102] || |- | '''5''' | [[ფაილი:Bochnia poland saltmine.jpg|150px]] | გოფართოაფა: [[ბოჰნიაშ ჯიმუშ შახტა]] <br />([[პოლონური ნინა|პოლ]]. Kopalnia soli Bochnia) | ნოღა: [[ბოჰნია]] <br />სავოევოდე: [[მალოპოლსკიშ სავოევოდე|მალოპოლსკი]] | [[XIII]] в. | [[2010]] | [http://whc.unesco.org/en/list/5498 № 5498] | iv |} == რესურსეფი ინტერნეტის == {{Commonscat|World Heritage Sites in Poland}} * [http://whc.unesco.org/en/statesparties/pl იუნესკოშ ოფიციალური საიტი. პოლონეთიშ კულტურული მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული] * [http://www.thesalmons.org/lynn/wh-poland.html პოლონეთიშ კულტურული მონძალაშ ობიექტეფიშ საიტეფიშ კატალოგი] [[კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი პოლონეთის]] [[კატეგორია:იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალა]] 1y5leoyn4gvk6oy0d9ymp5jkbu8d1zu 0 3824 253266 243526 2026-09-22T05:55:03Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253266 wikitext text/x-wiki '''მექსიკაშ ნოღეფიშ ერკებული''' - თაქ მოჩამილი რე [[მექსიკა]]შ 50 უდიდაში ნოღაშ ერკებული. [[File:Leon10 guanajuato.jpg|thumb|200px|7 – [[ლეონი (მექსიკა)|ლეონი]] ]] [[File:Puerta de Hierro en Zapopan.jpg|thumb|200px|8 – [[საპოპანი]] ]] <!-- Deleted image removed: [[File:Sighseeing the City of Culiacan from La Lomita.jpg|thumb|200px|13 - [[Culiacán]], [[Sinaloa]]. {{deletable image-caption|Monday, 11 January 2010}}]] --> [[File:Toluca.jpg|thumb|200px|14 – [[ტოლუკა]] ]] [[File:VISTA PARCIAL DE SLP.JPG|thumb|200px|19 – [[სან-ლუის-პოტოსი]] ]] [[File:Tur-hermodenoche.jpg|thumb|200px|20 – [[ერმოსილიო]] ]] {| class="wikitable sortable" ! # ! [[ნოღა]] ! [[მექსიკაშ ადმინისტრაციული დორთუალა|შტატი]] ! [[მექსიკაშ დემოგრაფია|მახორობა]] |- |align="center"|1 |align="left"|[[მეხიკო]] |align="left"|[[მეხიკო|ფედერალური რაიონი]] |align="center"|8,841,916 |- |align="center"|2 |align="left"|[[ეკატეპეკ-დე-მორელოსი]] |align="left"|[[მეხიკოშ შტატი|მეხიკო]] |align="center"|1,734,701 |- |align="center"|3 |align="left"|[[ტიხუანა]] |align="left"|[[თუდოლენი კალიფორნია (ოორუე)|თუდოლენი კალიფორნია]] |align="center"|1,590,420 |- |align="center"|4 |align="left"|[[პუებლა (ნოღა)|პუებლა]] |align="left"|[[პუებლაშ შტატი|პუებლა]] |align="center"|1,590,256 |- |align="center"|5 |align="left"|[[გვადალახარა]] |align="left"|[[ხალისკოშ შტატი|ხალისკო]] |align="center"|1,564,514 |- |align="center"|6 |align="left"|[[სიუდად-ხუარესი]] |align="left"|[[ჩიუაუაშ შტატი|ჩიუაუა]] |align="center"|1,407,849 |- |align="center"|7 |align="left"|[[ლეონი (მექსიკა)|ლეონი]] |align="left"|[[გუანახუატოშ შტატი|გუანახუატო]] |align="center"|1,397,446 |- |align="center"|8 |align="left"|[[საპოპანი]] |align="left"|[[ხალისკოშ შტატი|ხალისკო]] |align="center"|1,260,381 |- |align="center"|9 |align="left"|[[მონტერეი]] |align="left"|[[ნუევო-ლეონიშ შტატი|ნუევო-ლეონი]] |align="center"|1,138,711 |- |align="center"|10 |align="left"|[[ნესაუალკოიოტლი]] |align="left"|[[მეხიკოშ შტატი|მეხიკო]] |align="center"|1,086,720 |- |align="center"|11 |align="left"|[[მეხიკალი]] |align="left"|[[თუდოლენი კალიფორნია (ოორუე)|თუდოლენი კალიფორნია]] |align="center"|926,042 |- |align="center"|12 |align="left"|[[მერიდა (მექსიკა)|მერიდა]] |align="left"|[[იუკატანიშ შტატი|იუკატანი]] |align="center"|825,328 |- |align="center"|13 |align="left"|[[კულიაკანი]] |align="left"|[[სინალოაშ შტატი|სინალოა]] |align="center"|815,688 |- |align="center"|14 |align="left"|[[ტოლუკა]] |align="left"|[[მეხიკოშ შტატი|მეხიკო]] |align="center"|815,068 |- |align="center"|15 |align="left"|[[ჩიუაუა]] |align="left"|[[ჩიუაუაშ შტატი|ჩიუაუა]] |align="center"|812,490 |- |align="center"|16 |align="left"|[[ნაუკალპანი]] |align="left"|[[მეხიკოშ შტატი|მეხიკო]] |align="center"|799,889 |- |align="center"|17 |align="left"|[[კერეტარო]] |align="left"|[[კერეტაროშ შტატი|კერეტარო]] |align="center"|790,416 |- |align="center"|18 |align="left"|[[აგუასკალიენტესი]] |align="left"|[[აგუასკალიენტესიშ შტატი|აგუასკალიენტესი]] |align="center"|776,495 |- |align="center"|19 |align="left"|[[სან-ლუის-პოტოსი]] |align="left"|[[სან-ლუის-პოტოსიშ შტატი|სან-ლუის-პოტოსი]] |align="center"|775,759 |- |align="center"|20 |align="left"|[[ერმოსილიო]] |align="left"|[[სონორაშ შტატი|სონორა]] |align="center"|768,954 |- |align="center"|21 |align="left"|[[მორელია]] |align="left"|[[მიჩოაკანიშ შტატი|მიჩოაკანი]] |align="center"|725,894 |- |align="center"|22 |align="left"|[[აკაპულკო]] |align="left"|[[გერეროშ შტატი|გერერო]] |align="center"|707,349 |- |align="center"|23 |align="left"|[[გვადალუპე (ნუევო-ლეონი)|გვადალუპე]] |align="left"|[[ნუევო-ლეონიშ შტატი|ნუევო-ლეონი]] |align="center"|704,244 |- |align="center"|24 |align="left"|[[სალტილიო]] |align="left"|[[კოაუილაშ შტატი|კოაუილა]] |align="center"|702,568 |- |align="center"|25 |align="left"|[[კანკუნი]] |align="left"|[[კინტანა-როოშ შტატი|კინტანა-როო]] |align="center"|677,926 |- |align="center"|26 |align="left"|[[ტლალნეპანტლა-დე-ბასი]] |align="left"|[[მეხიკოშ შტატი|მეხიკო]] |align="center"|660,953 |- |align="center"|27 |align="left"|[[ტლაკეპაკე]] |align="left"|[[ხალისკოშ შტატი|ხალისკო]] |align="center"|625,640 |- |align="center"|28 |align="left"|[[ტორეონი]] |align="left"|[[კოაუილაშ შტატი|კოაუილა]] |align="center"|609,509 |- |align="center"|29 |align="left"|[[რეინოსა]] |align="left"|[[ტამაულიპასიშ შტატი|ტამაულიპასი]] |align="center"|594,475 |- |align="center"|30 |align="left"|[[ჩიმალუაკანი]] |align="left"|[[მეხიკოშ შტატი|მეხიკო]] |align="center"|552,901 |- |align="center"|31 |align="left"|[[ვერაკრუსი]] |align="left"|[[ვერაკრუსიშ შტატი|ვერაკრუსი]] |align="center"|549,939 |- |align="center"|32 |align="left"|[[დურანგო]] |align="left"|[[დურანგოშ შტატი|დურანგო]] |align="center"|548,110 |- |align="center"|33 |align="left"|[[ტუსტლა-გუტიერესი]] |align="left"|[[ჩიაპასიშ შტატი|ჩიაპასი]] |align="center"|539,849 |- |align="center"|34 |align="left"|[[ისტაპალუკა]] |align="left"|[[მეხიკოშ შტატი|მეხიკო]] |align="center"|535,432 |- |align="center"|35 |align="left"|[[კუაუტიტლან-ისკალი]] |align="left"|[[მეხიკოშ შტატი|მეხიკო]] |align="center"|532,973 |- |align="center"|36 |align="left"|[[აპოდაკა]] |align="left"|[[ნუევო-ლეონიშ შტატი|ნუევო-ლეონი]] |align="center"|514,278 |- |align="center"|37 |align="left"|[[ტულტიტლანი]] |align="left"|[[მეხიკოშ შტატი|მეხიკო]] |align="center"|513,171 |- |align="center"|38 |align="left"|[[მატამოროსი]] |align="left"|[[ტამაულიპასიშ შტატი|ტამაულიპასი]] |align="center"|492,788 |- |align="center"|39 |align="left"|[[ირაპუატო]] |align="left"|[[გუანახუატოშ შტატი|გუანახუატო]] |align="center"|481,698 |- |align="center"|40 |align="left"|[[ლოპეს-მატეოსი]] |align="left"|[[მეხიკოშ შტატი|მეხიკო]] |align="center"|478,428 |- |align="center"|41 |align="left"|[[სან-ნიკოლას-დე-ლოს-გარსა]] |align="left"|[[ნუევო-ლეონიშ შტატი|ნუევო-ლეონი]] |align="center"|463,721 |- |align="center"|42 |align="left"|[[ტონალა]] |align="left"|[[ხალისკოშ შტატი|ხალისკო]] |align="center"|457,268 |- |align="center"|43 |align="left"|[[ენსენადა]] |align="left"|[[თუდოლენი კალიფორნია (ოორუე)|თუდოლენი კალიფორნია]] |align="center"|455,700 |- |align="center"|44 |align="left"|[[სელაია (ნოღა)|სელაია]] |align="left"|[[გუანახუატოშ შტატი|გუანახუატო]] |align="center"|433,047 |- |align="center"|45 |align="left"|[[მასატლანი]] |align="left"|[[სინალოაშ შტატი|სინალოა]] |align="center"|425,180 |- |align="center"|46 |align="left"|[[ხალაპა]] |align="left"|[[ვერაკრუსიშ შტატი|ვერაკრუსი]] |align="center"|422,678 |- |align="center"|47 |align="left"|[[ლოს-მოჩისი]] |align="left"|[[სინალოაშ შტატი|სინალოა]] |align="center"|410,298 |- |align="center"|48 |align="left"|[[ნუევო-ლარედო]] |align="left"|[[ტამაულიპასიშ შტატი|ტამაულიპასი]] |align="center"|387,328 |- |align="center"|49 |align="left"|[[ობრეგონი]] |align="left"|[[სონორაშ შტატი|სონორა]] |align="center"|383,145 |- |align="center"|50 |align="left"|[[კუერნავაკა]] |align="left"|[[მორელოსიშ შტატი|მორელოსი]] |align="center"|362,300 |- |} == მექსიკაშ საართო რუკა == რუკაშ ლეგენდა: {| |- |align=center|[[ფაილი:Capital city marker.svg|25px]] || ნანანოღა |- |align=center|[[ფაილი:Lightgreen pog.svg|15px]] || ნოღეფი 1000 000-შე უმოსი მახორობათ |- |align=center|[[ფაილი:Yellow pog.svg|12px]] || ნოღეფი 500 000—1000 000-შახ მახორობათ |- |align=center|[[ფაილი:Red pog.svg|10px]] || ნოღეფი 100 000—500 000-შახ მახორობათ |} {{პოზრუკა+|მექსიკა|width=800|float=center|caption='''[[მექსიკაშ ნოღეფიშ ერკებული]]''' |places= {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=19.2509|lon=-98.9896|background=|mark=Capital city marker.svg|marksize=15|label=<big>'''[[მეხიკო]]'''</big>|position=top}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=32.3226|lon=-117.0198|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[ტიხუანა]]|position=bottom}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=19.024|lon=-98.1834|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[პუებლა (ნოღა)|პუებლა]]|position=right}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=20.657|lon=-103.3518|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[გვადალახარა]]|position=left}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=31.7312|lon-106.487|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[სიუდად-ხუარსი]]|position=top}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=21.1106|lon=-101.6805|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[ლეონი (მექსიკა)|ლეონი]]|position=right}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=20.711|lon=-103.392|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[საპოპანი]]|position=right}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=25.6578|lon=-100.3|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[მონტერეი]]|position=right}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=32.4551|lon=-115.4677|background=|mark=Yellow pog.svg|marksize=10|label=[[მეხიკალი]]|position=bottom}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=20.9587|lon=-89.6217|background=|mark=Yellow pog.svg|marksize=10|label=[[მერიდა (მექსიკა)|მერიდა]]|position=top}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=24.7903|lon=-107.3893|background=|mark=Yellow pog.svg|marksize=10|label=[[კულიაკანი]]|position=right}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=19.283|lon=-99.6539|background=|mark=Yellow pog.svg|marksize=10|label=[[ტოლუკა]]|position=left}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=28.6266|lon=-106.0888|background=|mark=Yellow pog.svg|marksize=10|label=[[ჩიუაუა]]|position=top}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=20.6076|lon=-100.4665|background=|mark=Yellow pog.svg|marksize=10|label=[[სანტიაგო-დე-კერეტარო]]|position=right}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=21.8719|lon=-102.2961|background=|mark=Yellow pog.svg|marksize=10|label=[[აგუასკალიენტესი]]|position=left}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=22.1421|lon=-100.976|background=|mark=Yellow pog.svg|marksize=10|label=[[სან-ლუის-პოტოსი]]|position=right}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=29.0869|lon=-110.9509|background=|mark=Yellow pog.svg|marksize=10|label=[[ერმოსილიო]]|position=right}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=16.9422|lon=-99.9097|background=|mark=Yellow pog.svg|marksize=10|label=[[აკაპულკო]]|position=top}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=24.0137|lon=-104.6544|background=|mark=Yellow pog.svg|marksize=10|label=[[დურანგო (ნოღა)|დურანგო]]|position=left}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=19.8395|lon=-90.5253|background=|mark=Red pog.svg|marksize=10|label=[[კამპეჩე]]|position=right}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=21.1513|lon=-86.8476|background=|mark=Yellow pog.svg|marksize=10|label=[[კანკუნი]]|position=left}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=19.2739|lon=-96.3075|background=|mark=Yellow pog.svg|marksize=10|label=[[ვერაკრუსი]]|position=top}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=25.5355|lon=-103.3418|background=|mark=Yellow pog.svg|marksize=10|label=[[ტორეონი]]|position=top}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=25.4245|lon=-101.0001|background=|mark=Yellow pog.svg|marksize=10|label=[[სალტილიო]]|position=left}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=19.2345|lon=-103.7309|background=|mark=Red pog.svg|marksize=7|label=[[კოლიმა]]|position=left}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=19.7591|lon=-101.1896|background=|mark=Yellow pog.svg|marksize=10|label=[[მორელია]]|position=left}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=18.9194|lon=-99.2714|background=|mark=Red pog.svg|marksize=7|label=[[კუერნავაკა]]|position=bottom}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=21.4909|lon=-104.8999|background=|mark=Red pog.svg|marksize=7|label=[[ტეპიკი]]|position=bottom}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=24.1334|lon=-110.311|background=|mark=Red pog.svg|marksize=7|label=[[ლა-პასი (მექსიკა)|ლა-პასი]]|position=bottom}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=17.0586|lon=-96.7199|background=|mark=Red pog.svg|marksize=7|label=[[ოახაკა-დე-ხუარესი]]|position=bottom}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=22.7627|lon=-102.5752|background=|mark=Red pog.svg|marksize=7|label=[[საკატეკასი (ნოღა)|საკატეკასი]]|position=top}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=17.8253|lon=-92.8893|background=|mark=Red pog.svg|marksize=7|label=[[ვილიაერმოსა]]|position=top}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=23.7184|lon=-99.1461|background=|mark=Red pog.svg|marksize=7|label=[[სიუდად-ვიქტორია]]|position=top}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=26.034|lon=-98.6284|background=|mark=Yellow pog.svg|marksize=7|label=[[რეინოსა]]|position=right}} {{პოზრუკა~|მექსიკა|lat=16.7436|lon=-93.1157|background=|mark=Yellow pog.svg|marksize=7|label=[[ტუსტლა-გუტიერესი]]|position=top}} }} ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.conapo.gob.mx/ National Population Council (CONAPO)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151227054531/http://www.conapo.gob.mx/ |date=2015-12-27 }} &mdash; ოფიციალური ვებ-საიტი. * [http://www.inegi.org.mx/ National Institute of Statistics and Geography (INEGI)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120528181141/http://www.inegi.org.mx/ |date=2012-05-28 }} &mdash; ოფიციალური ვებ-საიტი. {{ოორუე ამერიკაშ ქიანეფიშ ნოღეფიშ ერკებული}} [[კატეგორია:მექსიკაშ ნოღეფი| ]] [[კატეგორია:ნოღეფიშ ერკებული ქიანეფიშ მეჯინათ|მექსიკა]] 0muj757lvbixec1xeimb721yqnjm946 0 4923 253255 252327 2026-09-22T02:14:39Z InternetArchiveBot 15194 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 253255 wikitext text/x-wiki {{Short description|სახენწჷფო ობჟათე-ბჟაეიოლ აზიას}} {{redirect|ბირმა}} {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{ubl|{{native name|my|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်|italics=off<wbr/>}}|{{small|{{translit|ფიიდაუსუ თაამაადა მიამა ნიანიედაუ}}}}}} |ედომუშამი_ჯოხო = მიანმარიშ რსხუშ რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =მიანმარი |შილა = Flag of Myanmar.svg |გერბი = State Seal of the Republic of the Union of Myanmar.svg |რუკა = Myanmar (orthographic projection).svg |ჰიმნი = {{lang-my|ကမ္ဘာမကျေ}}<br />{{transliteration|my|[[მიანმარიშ ჰიმნი|Kaba Ma Kyei]]}}<br />„ოქიანუშ დალიაშა“<br>{{center|[[ფაილი:U.S. Navy Band - Kaba Ma Kyei.oga]]}} |დევიზი = |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი =[[ბირმული ნინა|ბირული]] |რეგიონალური_ნინეფი = {{hlist| [[კუკი-ჩინ ნინეფი|ჩინი]] | [[კაჩინური ნინა|კაჩინური]] | [[კარენულ ნინეფი|კარენული]] | [[ჭითაკარენულ ნინა|ჭითაკარენული]] | [[მონურ ნინა|მონური]] | [[არაკანულ ნინა|რახაინი]] | [[შანურ ნინა|შანური]]}} |ეთნიკური_ბუნეფი = {{unbulleted list | 68.78% [[ბირმალეფი]] | 6.69% [[კარენეფი]] | 4.61% [[არაკანეფი|რახაინეფი]] | 4.51% [[შანეფი|შანეფი]] | 2.19% [[მონეფი (კათა)|მონეფი]] | 2.09% [[ჩინეფი]] | 1.50% [[კაჩინეფი]] | 0.39% [[კაიეფი]] }} |ეთნიკური_ბუნეფი_წანა=2019<ref>{{cite web |url=https://www.idea.int/sites/default/files/publications/chapters/deciphering-myanmars-ethnic-landscape/deciphering-myanmars-ethnic-landscape-CH2.pdf |title=Overview of Myanmar's diversity |access-date=25 May 2024 |archive-date=21 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240521163711/https://www.idea.int/sites/default/files/publications/chapters/deciphering-myanmars-ethnic-landscape/deciphering-myanmars-ethnic-landscape-CH2.pdf |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=https://ispmyanmar.com/event/party-mergers-falling-short-of-expectation-ymg-season-2-episode-2/ |title=ISP Myanmar talk shows |date=15 December 2020 |access-date=25 May 2024 |archive-date=10 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240510125921/https://ispmyanmar.com/event/party-mergers-falling-short-of-expectation-ymg-season-2-episode-2/ |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.ponyate.org/ethnic-population-dashboard-740399e |title=PonYate ethnic population dashboard |access-date=25 May 2024 |archive-date=21 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240521163715/https://www.ponyate.org/ethnic-population-dashboard-740399e |url-status=live}}</ref> |რელიგია= {{#invoke:list|unbulleted|item_style=white-space:nowrap; | 87.9% [[ბუდიზმ მიანმარს|ბუდიზმი]]<ref>{{cite web |title=Myanmar's Constitution of 2008 |url=https://constituteproject.org/constitution/Myanmar_2008.pdf?lang=en |website=constituteproject.org |access-date=29 October 2017 |archive-date=20 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160920113951/https://constituteproject.org/constitution/Myanmar_2008.pdf?lang=en |url-status=live}}</ref> | 6.2% [[ქირსიანობა მიანმარს|ქირსიანობა]] | 4.3% [[ისლამ მიანმარს|ისლამი]] | 0.8% ოკათე რელიგია{{efn|მუნაჩემეფს ციტირებულ რე მუჭოთ [[ანიმიზმი]].}} | 0.5% [[ინდუიზმ მიანმარს|ინდუიზმი]] | 0.1% [[ვარელიგიურობა მიანმარს|ვა რელიგიური]] | 0.2% [[რელიგია მიანმარს|შხვა]] }} (2014) |ნანანოღა= [[ნაიფიიდო]]{{Efn|ოფიციალურო გჷმირაგადუაფუ „ნაი ფიი დაუ“}} |latd= |latm= |latNS= |longd= |longm= |longEW= |უდიდაში_ნოღა =[[იანგონი]]{{Efn|უწოხ ჩინებულ მუჭოთ „რანგუნი“}} |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] [[ასამბლეაშე დუდიშულ რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[მიანმარიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[მინ აუნ ჰლაინი]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[მიანმარიშ ვიცე-პრეზიდენტი|პირველ ვიცე-პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[ნიო სო]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[მიანმარიშ ვიცე-პრეზიდენტი|მაჟირა ვიცე-პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 =[[ნან ნი ნი აიე]] |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 39-ა |ფართობი =676,579 |წყარი_% =3.06 |ოეგებიე_მახორობა =55,770,232<ref>{{cite web |url=https://myanmar.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/4F_Population%20Projections.pdf |title=The 2014 Myanmar Populations and Housing Census |access-date=29 May 2024 |archive-date=24 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924221152/https://myanmar.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/4F_Population%20Projections.pdf |url-status=live}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი =26-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2022 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 127-ა |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = {{რკება}} $273.200 მილიარდი<ref name="auto">{{cite web |title=World Economic Outlook Database , October 2025: Edition (Myanmar) |url=https://www.imf.org/en/publications/weo/issues/2025/10/14/world-economic-outlook-october-2025 |publisher=October, 14 2025 |language=en |access-date=31 December 2025 |archive-date=12 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012102316/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2025/10/14/world-economic-outlook-october-2025 |url-status=live }}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 64-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{რკება}} $4,950<ref name="auto"/> |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 146-ა |აგი =0.609 |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =150-ა |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[მიანმარული კიატი|მიანმარულ კიატი]] (K) |ვალუტაშ_კოდი =MMK |ქიანაშ_კოდი =MM |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+06:30]] [[მიანმარიშ სტანდარტულ ბორჯი|MMT]] |ზარხულიშ_ბორჯი = |cctld = [[.mm]] |ოტელეფონე_კოდი =[[+95]] |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} {{სპეცსიმბოლოეფი|ბირმული}} '''მიანმარი''' ({{Lang-my|မြန်မာ}}), ოფიციალურო '''მიანმარიშ რსხუშ რესპუბლიკა''' ({{lang-my|ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်}}) დო თაშნეშე ჩინებულ რე მუჭოთ '''ბირმა''' (ოფიციალურ ინგლისურ ჯოხოდვალა 1989 წანაშახ) — [[სახენწჷფო]] [[ობჟათე-ბჟაეიოლი აზია|ობჟათე-ბჟაეიოლ აზიაშ]] ოორუე-ბჟადალშე. ფართობიშ მეჯინათ არძაშ უკაბეტაშ ქიანა რე ობჟათე-ბჟაეიოლ აზიაშ მატერიკულ ნორთის დო მახორობაშ მუდანობა დოხოლაფირო 55 მილიონ ადამიერს აკამდგინანს. ოორუე-ბჟადალშე უხურგანს [[ინდოეთი|ინდოეთ]] დო [[ბანგლადეში]], ოორუე-ბჟაეიოლშე — [[ჩინეთი]], ბჟაეიოლშე დო ობჟათე ბჟაეიოლშე — [[ლაოსი|ლაოს]] დო [[ტაილანდი]], ობჟათეშე დო ობჟათე-ბჟადალშე ომძღჷ [[ანდამანიშ ზუღა]] დო [[ბენგალიშ ჸუჯი]]. ქიანაშ ნანანოღა რე [[ნაიფიიდო]], მარა [[მიანმარიშ ნოღეფიშ ერკებული|უკაბეტაშ ნოღა]] რე [[იანგონი]] (ჸოფირ რანგუნი). ორდოიან ცივილიზაციეფ თე ტერიტორიას იკათუანდჷ ტიბეტურ-ბირმულ ნინაშა მორაგადე [[პიუშ ნოღა-სახელმწჷფოეფი|პიუშ ნოღა-სახენწჷფოეფს]] [[ჟიმოლენ მიანმარი|ჟიმოლენ მიანმარს]] დო [[მონიშ ომაფეეფი|მონიშ ომაფეეფს]] [[თუდოლენ მიანმარი|თუდოლენ მიანმარს]].<ref>{{cite book |title=Early civilizations of Southeast Asia |url=https://archive.org/details/earlycivilizatio0000orei |publisher=Altamira Press |author=O'Reilly, Dougald JW |year=2007 |location=United Kingdom |isbn=978-0-7591-0279-8}}</ref> [[IX ოშწანურა]]ს, [[ბირმალეფი|ბირმალეფქ]] გემშართეს ჟიმოლენ [[ირავადი|ირავადიშ]] ლეხერშა დო [[პაგანიშ ომაფე|პაგანიშ ომაფეშ]] დორსხუაფაშ უკული (1050-იან წანეფს), [[ბირმული ნინა|ბირმულ ნინა]], [[მიანმარიშ კულტურა|კულტურა]] და [[თერავადა|თერავადულ ბუდიზმი]] ჭიე-ჭიეთ დომინანტურო გჷნირთუ ქიანას. პაგანიშ ომაფექ [[მონღოლეფიშ მინოკათუა ბირმაშა|მონღოლეფიშ მინოკათუაშ]] შედეგო ქუდანთხჷ დო ანდა მალიმორ სახენწჷფოქ გიჭყჷ. [[XVI ოშწანურა]]ს, [[ტაუნგუშ დინასტია|ტაუნგუშ დინასტიაშით]] აკოკათელ ქიანა, კუნტახანიშ ბორჯით, [[ობჟათე-ბჟაეიოლ აზიაშ ისტორია|ობჟათე-ბჟაეიოლ აზიაშ ისტორიას]] უკაბეტაშ იმპერიათ გჷნირთუ. [[XIX ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს [[კონბაუნგიშ დინასტია]] გამაგენდჷ ტერიტორიას, ნამუთ იკათუანდჷ თეხანურ მიანმარს დო თაშნეშე კუნტა ხანით აკონტროლენდჷ [[ასამიშ ომაფე|ასამს]], [[ლუშაიშ გვალეფი|ლუშაიშ გვალეფს]] დო [[მანიპურიშ ომაფე]]ს. ბრიტანეთიშ [[ინდოეთიშ კომპანია|ბჟაეიოლ ინდოეთიშ კომპანიაქ]] მიანმარიშ ადმინისტრაციაშა კონტროლ XIX ოშწანურას, სუმ [[ინგლის-ბირმულ ლჷმა|ინგლის-ბირმულ ლჷმაშ]] შედეგო მიპალჷ დო ქიანაქ [[ბირმაშ ბრიტანულ გამაგალა|ბრიტანულ კოლონიათ]] გჷნირთუ. კუნტახანურ [[ბირმაშ ოკუპაცია იაპონიაშით|იაპონურ ოკუპაციაშ]] უკული, მორსხუეეფქ მიანმარ დირთინუეს. [[1948]] წანას, მიანმარქ [[ბირმაშ ზოხრინალაშ აქტი 1947|ბირმაშ ზოხორინალაშ აქტიშ]] პიჯალეფით [[მიანმარიშ ზოხორინალაშ დღა|ზოხორინალა]] გჷმაცხადუ. მიანმარიშ ზოხორინალაშ უკულიან ისტორია იროიან არულობათ დო კონფლიქტეფით რდჷ გოფშა. [[ბირმაშ სახენწჷფო მინორთა (1962)|1962 წანაშ სახენწჷფო მინორთაქ]] გჷმიჭანუ [[ოურდუმე დიქტატურა|ოურდუმე დიქტატურა]] [[ბირმაშ სოციალისტურ პროგრამულ პარტია|ბირმაშ სოციალისტურ პროგრამულ პარტიაშ]] გამაგალაშ გიმე. [[ებუძოლ 8888|ებუძოლ 8888-ქ]] ჟირ წანაშ უკულ მიოჭირინუ [[ანდაპარტიულ სისტემა]]შა გინულა, მარა ებუძოლიშ უკულიან [[სახენწჷფო თინჩალაშ დო წუმოძინაშ სხუნუ|ოურდუმე ხუნტაქ]], ნამუსჷთ დუდენდჷ [[ტატმადაუ]], ივარუ ხეშუულობაშ გინოჩამაშენ დო გაგჷნძორუ ქიანაშ ბონ გამაგალა [[2011]] წანაშახ, მუჟანსჷთ ხუნტაქ ოფიციალურო გეუქვუ [[მიანმარიშ არძაშოულ გიშაგორუეფი (2010)|2010 წანაშ არძაშოულ გიშაგორუეფიშ]] უკული. მიშაღალირქ იჸუ [[ომენოღალე ხეშუულობაშ]] თარობაქ დო გადუდიშულებურქ იჸუეს თიჯგურა ისტორიულ პოლიტიკურ ნაჭოფეფქ, მუჭომეფ რდეს [[აუნ სან სუ ჩი]], მარა ოურდუმე ნძალეფქ ქეიტუეს ხემანჭუაფა თარობაშ შანულამ ინსტიტუტეფშა. [[მიანმარიშ არძაშოულ გიშაგორუეფი (2015)|2015 წანაშ არძაშოულ გიშაგორუეფიშ]] შედეგო ხემანჭუაფაქ გეგნორთჷ [[ერუანულ ლიგა დემოკრატიაშო]]შა, მარა ქიანაშ რჯებაქ მუშ [[მიანმარიშ ეთნიკურ ბუნეფიშ ერკებული|ეთნიკურ უჭიჭაჭობეფშოთ]], გიშაკერზაფილო [[როჰინჯებიშ გენოციდი|როჰინჯებიშ გენოციდი]], ირო სქიდუდჷ ერეფოშქაშე მოღუნჭუაშ წყუთ.<ref>{{cite web |author=Greenwood, Faine |url=http://www.undispatch.com/the-8-stages-of-genocide-against-burmas-rohingya |title=The 8 Stages of Genocide Against Burma's Rohingya {{pipe}} UN DispatchUN Dispatch |publisher=Undispatch.com |date=27 May 2013 |access-date=13 April 2014 |archive-date=18 June 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130618062450/http://www.undispatch.com/the-8-stages-of-genocide-against-burmas-rohingya |url-status=live}}{{cite news |title=EU welcomes "measured" Myanmar response to rioting |url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-violence-idUSBRE85A01C20120611 |publisher=Reuters |date=11 June 2012 |access-date=1 July 2017 |archive-date=6 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120806072509/https://www.reuters.com/article/2012/06/11/us-myanmar-violence-idUSBRE85A01C20120611 |url-status=live}}{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-18395788 |title=Q&A: Communal violence in Burma |publisher=[[BBC]] |access-date=14 October 2013 |archive-date=16 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190416191015/https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-18395788 |url-status=live}}</ref> [[მიანმარიშ არძაშოულ გიშაგორუეფი (202)|2020 წანაშ არძაშოულ გიშაგორუეფიშ]] უკული, სოდე ერუანულ ლიგა დემოკრატიაშოქ ჟირხოლო პალატას არგამა უმენტაშობა მიპალჷნ, ტატმადაუქ კჷნ ხეშა ქეშიჸოთუ ხეშუულობა [[მიანმარიშ სახენწჷფო მინორთა (2021)|2021 წანაშ სახენწჷფო მინორთათ]]. თე მინორთაქ გჷმიჭანუ [[მიანმარიშ პროტესტეფი (2021–ასეშახ)|ფართო პროტესტეფ]] დო თენა შანენდჷ თის, ნამჷ-და მიმალ [[მიანმარიშ ომენოღალე ლჷმა (2021–ასეშახ)|ომენოღალე ლჷმაქ]] დიჭყჷნ. მიანმარ რე [[ბჟაეიოლ აზიაშ სამიტი|ბჟაეიოლ აზიაშ სამიტიშ]], [[უგინობირაფუობაშ ყარაფი|უგინობირაფუობაშ ყარაფიშ]], [[ასეანი|ასეანიშ]] დო [[ბიმსტეკი|ბიმსტეკიშ]] მაკათური, თაშნეშე [[შანხაიშ წოროხანდაშ ორგანიზაცია|შანხაიშ წოროხანდაშ ორგანიზაციაშ]] დიალოგიშ პარტნიორ რე. ქიანა დინდარ რე [[ორთაშობურ რესურსი|ორთაშობურ რესურსეფით]], თინეფს შქას [[ნეფრიტი|ნეფრიტით]], [[ანდაღებულ ქუა|ანდაღებულ ქუალეფით]], [[ნაფთობი|ნაფთობით]], [[ორთაშობურ გაზი|ორთაშობურ გაზით]], [[ტექიშ ჯა|ტექიშ ჯათ]] დო [[ჩხანაშ ენერგია|ჩხანაშ ენერგიაშ]] მაღალ პოტენციალით.<ref>Vakulchuk, Roman; Kyaw Kyaw Hlaing; Edward Ziwa Naing; Indra Overland; Beni Suryadi and Sanjayan Velautham (2017). [[https://www.researchgate.net/publication/317954536](https://www.researchgate.net/publication/317954536) ''Myanmar's Attractiveness for Investment in the Energy Sector. A Comparative International Perspective''.] Norwegian Institute of International Affairs (NUPI) and Myanmar Institute of Strategic and International Studies (MISIS) Report. p. 8.</ref> მარა, მიანმარ იტანჯებუ განწეხანიან პოლიტიკურ [[ვასტაბილურობა|ვასტაბილურობათ]], კორუფციათ, უფონდიკე ინფრასტრუქტურათ დო ადამიერულ წუმოძინაშ დაბალ დონეთ.<ref>{{cite journal |url=[suspicious link removed] |title=Why Has Myanmar not Developed Like East Asia? |last=Wong |first=John |journal=ASEAN Economic Bulletin |volume=13 |number=3 |date=March 1997 |pages=344–358 |jstor=25773443 |access-date=8 May 2023 |archive-date=8 May 2023 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20230508191403/https://www.jstor.org/stable/25773443](https://web.archive.org/web/20230508191403/https://www.jstor.org/stable/25773443) |url-status=live |issn=0217-4472}}</ref> [[მიშნაველეფიშ უწორწალა|მიშნაველეფიშ გინორთა]] მიანმარს ართ-ართ არძაშე ფართო რე მოსოფელს, ანდანე [[მიანმარიშ ეკონომიკა|ეკონომიკაშ]] კაბეტ ნორთ კჷნე ოფიციალურო დო ვაოფიციალურო ოურდუმე კონტროლიშ გიმე სქიდუ.<ref>{{cite news |url=[http://www.nationmultimedia.com/aec/Income-gap-worlds-widest-30214106.html](http://www.nationmultimedia.com/aec/Income-gap-worlds-widest-30214106.html) |title=Income Gap 'world's widest' |work=The Nation |access-date=15 September 2014 |author=Eleven Media |date=4 September 2013 |url-status=dead |archive-url=[https://web.archive.org/web/20140915230853/http://www.nationmultimedia.com/aec/Income-gap-worlds-widest-30214106.html](https://web.archive.org/web/20140915230853/http://www.nationmultimedia.com/aec/Income-gap-worlds-widest-30214106.html) |archive-date=15 September 2014}}{{cite news |url=[https://www.dvb.no/analysis/income-inequality-in-burma/33726](https://www.dvb.no/analysis/income-inequality-in-burma/33726) |title=Income inequality in Burma |publisher=Democratic Voice of Burma |access-date=15 September 2014 |last=McCornac |first=Dennis |date=22 October 2013 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20140915230920/https://www.dvb.no/analysis/income-inequality-in-burma/33726](https://web.archive.org/web/20140915230920/https://www.dvb.no/analysis/income-inequality-in-burma/33726) |archive-date=15 September 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> მიანმარ კჷნე კლასიფიცირებულ რე, მუჭოთ მოსოფელიშ ართ-ართ [[მერკეთ წუმოძინელ ქიანა|არძაშე მერკეთ წუმოძნელ ქიანა]]. ქიანა კჷნ გოფარდაგელ რე მუშ [[მიანმარიშ ეთნიკურ ბუნეფიშ ერკებული|ანდამუდანობაშ ეთნიკურ ბუნეფს]] შქას რინელ აწორინალეფით, თაშნეშე თაქ მიმალ კონფლიქტ მოსოფელს ართ-ართ [[მიანმარიშ კონფლიქტი|არძაშე განწეხანიშ ომენოღალე ლჷმა]] რე. [[გოერო|გოერო]] დო ადამიერიშ ნებეფიშ თხილუაშ ორგანიზაციეფ სისტემატურო აფიქსირენა [[ადამიერიშ ნებეფ მიანმარს|ადამიერიშ ნებეფიშ აკორცუაფაშ]] ფაქტეფს.<ref>{{cite web |url=https://www.hrw.org/burma |title=Burma |publisher=Human Rights Watch |access-date=6 July 2013 |archive-date=1 December 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111201235346/https://www.hrw.org/burma |url-status=live}}{{cite web |url=http://www.amnestyusa.org/our-work/countries/asia-and-the-pacific/myanmar |title=Myanmar Human Rights |publisher=Amnesty International USA |access-date=6 July 2013 |archive-date=29 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110529055701/http://www.amnestyusa.org/our-work/countries/asia-and-the-pacific/myanmar |url-status=live}}</ref> ომენოღალე ლჷმაქ მასშტაბურ ჰუმანიტარულ კრიზის გჷმიჭანუ; [[ტოლვილეფიშ უმაღალაშ კომისარიატი|გოეროშ ტოლვილეფიშ უმაღალაშ კომისარიატიშ]] (UNHCR) მუნაჩემეფით, ქიანას რე 1,3 მილიონშე უმოს ტოლვილო დო საჭუხუშ მაგორუ, თაშნეშე ქიანაშ დინოხოლე გინოყარაფილ ადამიერეფიშ მუდანობა 3,5 მილიონშე უმოს რე.<ref>{{Cite web |date=31 December 2024 |title=Myanmar Situation |url=https://data.unhcr.org/en/situations/myanmar |access-date=21 January 2025 |website=data.unhcr.org |archive-date=18 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118061312/https://data.unhcr.org/en/situations/myanmar |url-status=live }}</ref> == გეოგრაფია == მიანმა ოთანჯჷ [[ინდოეთი|ინდოეთის]] (1463 კმ) დო [[ბანგლადეში|ბანგლადეშის]] (193 კმ) ბჟადალშე, [[ჩინეთი]]ს (2185 კმ) ოორუე–ბჟაეიოლშე, [[ლაოსი|ლაოსის]] (235 კმ) ბჟაეიოლშე დო [[ტაილანდი|ტაილანდის]] (1800 კმ) ობჟათე–ბჟაეილშე. ობჟათეშე დო ობჟათე–ბჟადალშე ომძღჷ [[ბენგალიშ ჸუჯი]] დო [[მოუტამაშ ჸუჯი]] (მარტაბანი), დო ხოლო [[ანდამანიშ ზუღა]]. ქიანაშ ფართობი, გოხოლუაშ კოკეფწკჷმა ართო, რე 678 ვითოში კმ², წყარპიჯიშ ღოზიშ სიგინძა რე — 1930 კმ. === კლიმატი === მიანმარს უმენტაშო ტროპიკული დო სუბეკვატორული კლიმატი რე. გჷმირთუ სუმი სეზონი: * ლენჭყი (მესიშ ბოლოშე გჷმათუთაშ ბოლოშა); * მორგილე — (გჷმათუთაშ ბოლოშე ფურთუთაშ ოშქაშეშა); * დო ჩხე — (ფურთუთაშ ოშქაშეშე მესიშ ბოლოშა); [[ფაილი:MonStateMudon.jpg|thumb|left|შტატი მონი.]] ღურთუთას, თუთაშ ოშქაშე ტემპერატურა რე +24° С [[იანგონი|იანგონს]], +21° C [[მანდალაი|მანდალაის]], ზარხულს მაქსიმალური ტემპერატურა რე +41° C. გვალამ რაიონეფს უმოსო ჩხურუ რე (მაგალითო, შანიშ ლაკადას ზოთონჯიშ პერიოდის, სერით ტემპერატურაქ შილებე ნულს თუდო დიკინას), ღურთუთას, რზენეფს ტემპერატურა +15° С–შე მეტი ვარე. === ჰიდროლოგია === მიანმარიში თარი წყარმალუეფი ოდუდეს ეთმეჭოფუნა გვალეფს დო ინდოეთიშ ოკიანეშ ბასეინს ორხველჷნა. მინამარიშ უდიდაში წყარმალუეფი რე – [[ირავადი (წყარმალუ)|ირავადი]], [[მეკონგი (წყარმალუ)|მეკონგი]], [[სალუნი (წყარმალუ)|სალუნი]], [[სიტაუნი (წყარმალუ)|სიტაუნი]] დო [[ჩინდუნი (წყარმალუ)|ჩინდუნი]]. ტობეფი ბრელი რე, თინეფშე არძაშე უმოსი დიდი რე — [[ინლე (ტობა)|ტობა ინლე]] დო [[შანიშ ლაკადა]]. == ნანანოღა == მიანმარიშ ნანანოღა — ნოღა [[ნეიპიდო]] ([[მანდალაი (აკანი)|მანდალაიში ადმინისტრაციული აკანი]]), დორსხუაფილი რე გვალა [[პინამანა (გვალა)|პინამანაშ]] ბჟადალშე სუმ კოლომეტრიშე. == ადმინისტრაციული დორთუალა == [[ფაილი:Burma en.png|left|thumb|200px|მიანმარი]] მიანმარიშ 1974 წანაშ კონსტიტუციათ, ქიანა რე [[უნიტარული სახენწჷფო]]. ქიანა დორთილი რე 7 აკანო (ტაიინგი) დო 7 შტატო (პუი–ნე). აკანეფი დო შტატეფი ირთუ რაიონეფო (მიონე), ნამუთ რენა რსხილი ნოღეფი (მიო) დო ოფოტუეფი (გიმენრაიონეფი), ნამუთ აკმაართანა ნოღაშ კვარტალეფს (იაკვე) დო ოფოტუეფიშ ბუნას (ჩეიუა). == მახორობა == ქიანაშ მახორობა რე '''50 მლნ კოჩი''', მახორობაშ ეთნიკური აკოდგინალუა: [[ბირმალეფი]] — 68 %, [[შანეფი]] — 9 %, [[კარენეფი]] — 7 %, [[არაკანალეფი]] — 4 %, [[ჩინარეფი]] — 3 %, [[ინდოარეფი]] — 2 %, [[მონეფი]] — 2 %, შხვა — 5 %. == რელიგია == მიანმარი — მიარეკონფესიური ქიანა რე, მარა მახორობაშ უმენტაშობა ბუდისტეფი რენა ([[თერავადა]]შ სკოლა). მახორობაშ კონფესიური აკოდგინალუა: [[ბუდიზმი|ბუდისტეფი]] — 89 %, [[ქირსიანობა|ქირსიანეფი]] — 4 %, [[ისლამი|მუსულმანეფი]] — 4 %, [[ანიმიზმი|ანიმისტეფი]] — 1 %, შხვა — 2 %. ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.mmtimes.com ოთარობე გიშმაშკუმალარი "მიანმარი თაიმსი" (ინგლისურ დო ბირმულ ნინაშა)] * [http://www.irrawaddy.org/default.asp ზოხორინელი გიშმაშკუმალარი "ირავადი" (ინგლისურ დო ბირმულ ნინაშა)] * [http://www.myanmar.gov.mm/ myanmar.gov.mm] * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-b/burma.html Chief of State and Cabinet Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120207173243/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-b/burma.html |date=2012-02-07 }} * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/myanmar.htm Burma] from ''UCB Libraries GovPubs'' * [http://www.burmalibrary.org/ Online Burma/Myanmar Library: Classified and annotated links to more than 17,000 full-text documents on Burma/Myanmar] * [http://www.pbs.org/wnet/wideangle/episodes/eyes-of-the-storm/turning-points-in-burmese-history/5363/ Interactive timeline of turning points in Burmese history] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:მიანმარი]] [[კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:ობჟათე-ბჟაეიოლ აზიაშ ქიანეფი]] scpvwncx0b1bmcrc8mq9a5hescb1o9y 0 15400 253264 101691 2026-09-22T05:09:49Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253264 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტობა |ჯოხო = კოიპასა |ოდაბადური ჯოხო = Lago Coipasa |სურათი = Salar de coipasa.png |სურათიშ სიგანა = |სურათიშ მუკნაჭარა= ალმაშარული ფოტო |lat_dir =S |lat_deg = 19|lat_min =12|lat_sec = |lon_dir =W |lon_deg = 68|lon_min = 07|lon_sec = |CoordRegion = |CoordScale = |ორენი = {{შილა|ბოლივია}} |სიმაღალა ზუღაშ დონეშე = 3686 |სიგჷრძა = |სიგანა = |ფართობი = 806 |მოცულობა = |წყარპიჯიშ ღოზიშ სიგჷრძა = |მაქსიმალური სიტომბა = 3,5 |ოშქაშე სიტომბა = |ჯიმუამობა = |კარაკანობა = |აუზიშ ფართობი = |ინმალი წყარმალუ = |გჷშმალი წყარმალუ = [[ლაუკა]] |პოზრუკა = ბოლივია |პოზრუკაშ სიგანა = |სქოლიო = |ვიკიოწკარუე = Coipasa Lake }} '''კოიპასა''' ვარა '''სალარ-დე კოიპასა''' ({{lang-es|''Lago Coipasa''}}) — [[ტობა]] [[ბოლივია]]ს, [[ორუროშ დეპარტამენტი]]შ ატაუალპაშ პროვინციას. გეხვილჷ ზუღაშ დონეშე 3657 მეტრას, ბოლივიაშ ალტიპლანოშ ბჟადალ ნორთის, [[სალარ-დე-უიუნი]]შ ტობაშე 20 კილომეტრით ოორუეჸურე. მუში ფართობი 806 კმ² რე, ოშქაშე სიტომბა 3,5 მ. დუდი წყარმალუ, ნამუთ ტობაშა ინმურს, რე [[ლაუკა]]. ==ქოძირით თაშნეშე== *[[ბოლივიაშ ტობეფიშ ერკებული]] ==რესურსეფი ინტერნეტის== *[http://www.boliviatravelsite.com/attractions.php?attraction=Coipasa%20Lake კოიპასა]{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[კატეგორია:ბოლივიაშ ტობეფი]] i0lxtow8cdxcv92k22gu25s2bjpomor 0 17033 253254 228012 2026-09-22T01:20:14Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253254 wikitext text/x-wiki {{ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{unicode|গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ}} <br /><small>Gôno Projātontrī Bānglādesh</small> |ედომუშამი_ჯოხო = ბანგლადეშიშ ოკათე რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =ბანგლადეში |შილა = Flag of Bangladesh.svg |გერბი = National emblem of Bangladesh.svg |რუკა = Bangladesh (orthographic projection).svg |ჰიმნი = ''ამარ სონარ ბანგლა'' |დევიზი = |ოფიციალური_ნინეფი = [[ბენგალური ნინა|ბენგალური]] |ნანანოღა= [[დაკა]] |უდიდაში_ნოღა = დაკა,<br />[[ჩიტაგონგი]] |თარობაშ_ტიპი = [[ბანგლადეშიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|ოპრეზიდენტე რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[აბდულ ჰამიდი (პოლიტიკოსი)|აბდულ ჰამიდი]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ბანგლადეშიშ პრემიერ-მინისტრეფიშ ერკებული|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[შეიხი ჰასინა|შეიხი ჰასინა ვაზედი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |რანგი_ფართობით =92-ა |ფართობი =144 000 |წყარი_% =7 |ოეგებიე_მახორობა =150 039 000 {{ძინა}} |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 8-ო |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2013 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 1099,3ად. |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = |ედპ_ppp_წანა = 2010 წანაშ |ედპ_ppp = $258,600 მილიარდი |ედპ_ppp_რანგი = 48-ო |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$1 700 |მშპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = |აგი =0,515 |აგი_ტენდენცია ={{{ძინა}} |აგი_კატეგორია = <font color="red">დაბალი</font> |აგი_რანგი =146-ა |აგი_წანა = 2013 |ვალუტა= [[ბანგლადეშური ტაკა|ტაკა]] |ვალუტაშ_კოდი =BTD |ქიანაშ_კოდი =BNG |ბორჯიშ_ორტყაფუ = (UTC+6) |cctld = [[.bd]] |ოტელეფონე_კოდი =+880 }} '''ბანგლადეში''' ([[ბენგალური ნინა|ბენგ.]] বাংলাদেশ), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა — '''ბანგლადეშიშ ოკათე რესპუბლიკა''' ([[ბენგალური ნინა|ბენგ.]] গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ) — [[სახენწჷფო]] [[ობჟათე აზია|ობჟათე აზიას]]. ქიანაშ მახორობა, [[2010 წანა]]შ [[მახორობაშ ეჭარუა|ეჭარუათ]], 142 მილიონ ადამიერშე მეტი აკადგინჷ, ტერიტორია — 144 000 კმ². [[მოსოფელიშ ქიანეფი მახორობაშ მეჯინათ|მახორობაშ მუდანობათ მოსოფელს 8-ო აბანს]] იკენს დო [[მოსოფელიშ ქიანეფი ფართობიშ მეჯინათ|ტერიტორიათ 92-ა აბანსიე]]. ნანანოღა — [[დაკა]]. სახენწჷფო ნინა — [[ბენგალური ნინა|ბენგალური]]. ბანგალადეში რე [[უნიტარული სახენწჷფო]], [[ოპარლამენტე რესპუბლიკა]]. ქიანაშ ტერიტორიაშ ელმოლს უხურგანს [[ინდოეთი|ინდოეთი]], [[ბანგლადეშიშ დო მიანმარიშ ხურგა|ხურგაშ]] ჭიჭე ნორთი უღუ [[მიანმარი|მიანმარწჷკმა]], [[ბენგალიშ ჸუჯი|ბენგალიშ ჸუჯიშ]] ობჟათე-ბჟეიოლშე. ბანგლადეში, გიშეკერძუაფუ შანულამი ეთნოკულტურული მიარეფერუანობათ. მახორობაშ დოხოლაფირო 88%, [[ისლამი]]შ მარწუმე რე. აგრარული-ინდუსტრიული ქიანა დინამიური გოვითარაფაშ ეკონომიკათ. 2010 წანაშ მუნაჩემეფით, [[ჸიდირიშ უნარიშ პარიტეტი|ჸიდირიშ უნარიშ პარიტეტიშ]] მეჯინათ, [[ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი|ედპ]] - 258,6 მილიარდი [[დოლარი|ააშ დოლარი]] რდჷ (დოხოლაფირო 1700 ააშ დოლარი ართ მახორუშე). ვალუტა — [[ბანგლადეშური ტაკა]]. ქიანაქ ზოხორინალა [[1971 წანა]]შ [[26 მელახი]]ს გჷმაცხადჷ. [[XVII ოშწანურა]]შე, ბანგლადეში [[გოართოიანაფილი ომაფე|გოართოიანაფილი ომაფეშ]] კოლონიური ომართუე რდჷ. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://dailymirror.ru/?p=179 ორთაშობური კატასტროფა ბანგლადეშის] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728102400/http://dailymirror.ru/?p=179 |date=2011-07-28 }} * [http://www.conflictologist.org/main/crisis-v-bangladesh-v-2006-godu.htm 2006 წანაშ პოლიტიკური კრიზისი ბანგლადეშის] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140713230350/http://www.conflictologist.org/main/crisis-v-bangladesh-v-2006-godu.htm |date=2014-07-13 }} [[კატეგორია:ბანგლადეში]] [[კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:ერეფიშ წორომაჸალობაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] fpqnuulmcznhzxnlr5jqpsy7odgw3jd 0 18438 253259 207179 2026-09-22T04:15:57Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253259 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = ''Jamaica'' |ედომუშამი_ჯოხო = იამაიკა |ოართე_ჯოხო = |შილა = Flag of Jamaica.svg |გერბი = Coat_of_arms_of_Jamaica.svg |რუკა = Jamaica (orthographic projection).svg |ჰიმნი = Jamaica, Land We Love |დევიზი =''Out Of Many One People'' |ოფიციალური_ნინეფი =[[ინგლისური ნინა|ინგლისური]] |რელიგია= |ნანანოღა= [[კინგსტონი]] |latd=17 |latm=59 |latNS=N |longd=76 |longm=48 |longEW=W |უდიდაში_ნოღა =კინგსტონი |თარობაშ_ტიპი = [[საპარლამენტო დემოკრატია]], [[კონსტიტუციური მონარქია]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ინგლისიშ მონარქეფიშ ერკებული|მონარქი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ელისაბედ II]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[გენერალ-გუბერნატორი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[კენეტ ჰოლი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[იამაიკიაშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 =[[ბრიუს გოლდინგი]] |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 106-ა |ფართობი =10,991 |წყარი_% =1,5 |ოეგებიე_მახორობა =2,651,000 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 138-ო |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2005 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 252 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 49-ა |ედპ_ppp_წანა = 2005 |ედპ_ppp = $11.69 მილიარდი |ედპ_ppp_რანგი = 131-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$4,300 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 114-ა |აგი =0.736 |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = <font color="#ffcc00">ოშქაშე</font> |აგი_რანგი =101-ა |აგი_წანა =2007 |ვალუტა= [[იამაიკური დოლარი|დოლარი]] |ვალუტაშ_კოდი =JMD |ქიანაშ_კოდი =JAM |ბორჯიშ_ორტყაფუ = ([[UTC]] -5სთ.) |ზარხულიშ_ბორჯი = |cctld = [[.jm]] |ოტელეფონე_კოდი =1 876 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''იამაიკა''' ({{lang-en|Jamaica}}) — რე კოკი სახენწჷფო [[დიდი ანტილიშ კოკეფი|დიდი ანტილიშ]] კოკეფიშ ბუნას. კოკიშ სიგჷნძა აკმადგინანს 234 კილომეტრის (145 მილი), სიგანე — 80 კილომეტრის (50 მილი), კოკიშ ფართობი — 11,100 კმ². ქიანა იდვალიაფუ [[კარიბიშ ზუღა]]ს. იამაიკა, [[კუბა|კუბაშ]] ობჟათეშე 145 კილომეტრიშ დო [[ჰაიტი (კოკი)|ჰაიტიშ]] კოკშე 190 კილოემტიშ გოძვენას იდვალუაფუ. კოკიშ აბანობური მახორობა რაგადანს [[არავაკური ნინა|არავაკურ]] ნინაშა, თაქ ოხორანს აბანობური მორჩილი ეთნიკური ბუნა [[ტაინო]]. მაართათ თე კოკის [[ესპანარეფი|ესპანარეფქ]] მიოგორეს. [[1655]] წანაშე უკვე თე კოკის ოპატჷნჷ [[ბრიტანეთიშ იმპერია]], თე ტერიტორია იმპერიაშ [[კოლონია]] რდჷ. ასე კოკის ოხორანს 2,8 მილიონი ადამიერი, თაჸურეშე უმენტაშობა [[ინგლისურო მორაგადე მოსოფელი|ინგლისურო რაგადანს]]. თე ქიანა ინგლისურო მორაგადეეფიშ მუდანობათ, ნთელ ამერიკაშ კონტინენტის მასუმა რე [[ააშ]]-იშ დო [[კანადა|კანადაშ]] უკული. მართუალაშჸურე იამაიკა [[კონსტიტუციური მონარქია]] რე, ქიანას მართუენს [[გოართოიანაფილი ომაფე]]შ დედოფალი [[ელისაბედ II]]. ქიანაშ [[ნანანოღა]] რე [[კინგსტონი]], თე ნოღა მახორობაშ მეჯინათ მაართა რე კოკის. == გეოგრაფია == {{თარი|იამაიკაშ გეოგრაფია}} [[ფაილი:Jm-map.png|thumb|200px|left|იამაიკა]] == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.jamaica.gov.jm/ იამაიკაშ თარობა] * [http://www.royal.gov.uk/MonarchAndCommonwealth/Jamaica/Jamaica.aspx Official webpage of Queen Elizabeth as Queen of Jamaica] * [http://jis.gov.jm Official website of the Jamaica Information Service] * [http://www.cabinet.gov.jm/ The Cabinet Office of the Government of Jamaica] <!--replace the Cabinet Office link with [http://www.jamaica.gov.jm] and/or [http://www.gov.jm] when those websites are closer to completion--> * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-j/jamaica.html Chief of State and Cabinet Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081210080622/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-j/jamaica.html |date=2008-12-10 }} * [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/jm.html entry at The World Factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181224150649/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/jm.html |date=2018-12-24 }} * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/jamaica.htm from UCB Libraries GovPubs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080607085034/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/jamaica.htm |date=2008-06-07 }} * [http://commons.wikimedia.org/wiki/Atlas_of_Jamaica Wikimedia Atlas of Jamaica] {{Commons|Jamaica|იამაიკა}} {{მერკე}} {{ოორუე ამერიკაშ ქიანეფი}} [[კატეგორია:იამაიკა| ]] [[კატეგორია:კარიბიშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი]] [[კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] [[კატეგორია:კარიბიშ ქიანეფი]] [[ერეფიშ წორომაჸალობაშ ქიანეფი]] o5ye2mfb6yukfsds4zg1ggxc2qvqp4h 0 19104 253268 244199 2026-09-22T06:51:13Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253268 wikitext text/x-wiki {{Short description|სახენწჷფო ობჟათე აზიას}} {{Distinguish|ომენი{{!}}ომენ}} {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{lang-ar|سلطنة عُمان|italics=off}} <br/> ''Salṭanat ʿUmān'' |ედომუშამი_ჯოხო = ომანიშ სასულთანო |ოართე_ჯოხო =ომანი |შილა = Flag of Oman.svg |გერბი = National emblem of Oman.svg |რუკა = Oman (better) (orthographic projection).svg |ჰიმნი = {{lang-ar|نشيد السلام السلطاني}}<br />"[[As-Salam as-Sultani|ას-სალამ ას-სულთანი]]"<br />"სულთანურ სალამი"<br>{{center|[[File:Peace to the Sultan (نشيد السلام السلطاني).ogg]]}} |დევიზი = |ოფიციალური_ნინეფი =[[არაბული ნინა|თეხანურ სტანდარტულ არაბული]]<ref>{{cite web |title=Basic Statute of the State promulgated by Royal Decree 101/96 |url=https://mola.gov.om/eng/legislation/laws/details.aspx?id=1 |website=MINISTRY OF JUSTICE AND LEGAL AFFAIRS |access-date=31 August 2020 |archive-date=7 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200707234954/http://mola.gov.om/eng/legislation/laws/details.aspx?id=1 |url-status=dead }}</ref> |რელიგია= {{tree list}} *95% [[ისლამი ომანს|ისლამი]] ([[სახენწჷფო რელიგია|ოფიციალური]]) *1.67% [[ინდუიზმი ომანს|ინდუიზმი]] *1.67% [[ქირსიანობა ომანს|ქირსიანობა]] *1.66% შხვა<ref>{{cite web | url=https://www.state.gov/wp-content/uploads/2024/04/547499-OMAN-2023-INTERNATIONAL-RELIGIOUS-FREEDOM-REPORT.pdf | title=OMAN 2023 INTERNATIONAL RELIGIOUS FREEDOM REPORT }}</ref>{{efn|მუჭოთ ომანიშ, თეშ შხვაში თური მენმოღალეეფშო.}} {{tree list/end}} |ნანანოღა= [[მასკატი]] |latd=20 |latm=14 |latNS=N |longd=55 |longm=58 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =მასკატი |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] ისლამურ [[აბსოლუტური მონარქია|აბსოლუტურ მონარქია]] (სასულთანო) |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ომანიშ ზოჯუეფიშ ერკებული|სულთანი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ჰაითამ ბინ თარიქ ალ საიდი]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ომანიშ მონძე მაფასქირი|მონძე მაფასქირი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[თეიაზინ ბინ ჰაითამ ალ საიდი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 70-ა |ფართობი =309,500 |წყარი_% =უნიშული |ოეგებიე_მახორობა ={{UN_Population|Oman}}{{UN_Population|ref}} |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 125-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = {{UN_Population|Year}} |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 15 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი =177-ა |ედპ_ppp_წანა = 2023 |ედპ_ppp = $$200.295 მილიარდი<ref name="IMFWEO.OM">{{cite web |url= https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=449,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title= World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (Oman) |publisher= [[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |date=10 October 2023 |access-date=13 October 2023}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 78-ო |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$39,336<ref name="IMFWEO.OM" /> |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი =71-ა |აგი =0.819<ref name="UNHDR">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|title= Human Development Report 2023/24|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=13 March 2024|access-date=13 March 2024|archive-date=13 March 2024|archive-url= https://web.archive.org/web/20240313164319/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf|url-status=live}}</ref> |აგი_ტენდენცია = |აგი_კატეგორია = <font color="#009900">ძალამ მაღალი</font> |აგი_რანგი =59-ა |აგი_წანა =2022 |ვალუტა= [[ომანიშ რიალი|რიალი]] |ვალუტაშ_კოდი =OMR |ქიანაშ_კოდი =OMN |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[მოსოფელიშ კოორდინიერბული ბორჯი|CET+4:00]] |ზარხულიშ_ბორჯი =ვარე |cctld = [[.om]], [[عمان.]] |ოტელეფონე_კოდი =+968 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= {{maplink|frame=yes|frame-align=right|frame-width=300|type=line|id=Q842|text=<center>ომანიშ ინტერაქტიულ რუკა</center>}} }} '''ომანი''' ([[არაბული ნინა|არაბ.]] عُمان; ოფიციალურ ჯოხოდვალა — '''ომანიშ სასულთანო'''{{efn|{{lang-ar|سلْطنة عُمانi|Salṭanat ʿUmān|links=no}}.}}) — სახენწჷფო ობჟათე-ბჟადალ [[აზია]]ს, [[არაბეთიშ ჩქონი]]შ ოორუე-ბჟაეიოლ ნორთის, არაბეთიშ ზუღაშ წყარპიჯის. ქიანაშ მოხურგე სახენწჷფოეფ რე: [[საუდიშ არაბეთი]], [[არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფი|არაბეფიშ გოართოიანაფილ საამიროეფი]] დო [[იემენი]]. ნანანოღა დო უკაბეტაშ ნოღა რე [[მასკატი]]. [[2024]] წანაშ მუნაჩემეფით, ქიანაშ მახორობა დოხოლაფირო 5.28 მილიონ ადამიერს აკმადგინანს, ნამუქჷთ [[2023]] წანაშე 4.60%-ით მიძინჷ.<ref>{{Cite web |title=Oman Population (2024) |url= https://www.worldometers.info/world-population/oman-population/ |access-date=2024-08-22 |publisher=Worldometer |language= en |archive-date=10 June 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200610233900/https://www.worldometers.info/world-population/oman-population/ |url-status= live }}</ref> დო თე მაძირაფალით, მოსოფელიშ 123-ა ქიანა რე. ობჟათე-ბჟაეიოლშე ომძღჷ [[არაბეთიშ ზუღა]] დო ოორუე-ბჟაეიოლშე [[ომანიშ ჸუჯი]]. [[მადჰა]]შ დო [[მუსანდამიშ მუჰაფაზა|მუსანდამიშ]] [[ექსკლავი|ექსკლავეფ]] გოღობილ რე არაბეფიშ გოართოიანაფილ საამიროეფიშ სქირონ ტერიტორიეფით, [[ჰორმუზიშ სატორი]]თ (ნამუსჷთ გითმირთჷნს ირანწკჷმა) დო ომანიშ ჸუჯით მუსანდამიშ წყარპიჯიშ ხურგეფს აკმოკათჷნა. 17-ა ოშწანურაშე, ომანიშ [[სასულთანო]] რდჷ [[ომანიშ იმპერია|იმპერია]], ნამუთ ობურჯუდჷ [[პორტუგალიაშ იმპერია|პორტუგალიაშ]] დო [[ბრიტანეთიშ იმპერია|ბრიტანეთიშ]] იმპერიეფს სპარსეთიშ ჸუჯშა დო ინდოეთიშ ოკიანეშა გაულაშ მოპალუაშო. 19-ა ოშწანურაშ კონკას, ომანიშ გაულა დო კონტროლ ონჭუდჷ ჰორმუზიშ საროტის ირანშახ დო პაკისტანშახ, ობჟათეშე — [[ზანზიბარი|ზანზიბარშახ]].<ref name="etn.sagepub.com">{{Cite journal | doi = 10.1177/1468796811432681| title = The ethnic label Zinjibari: Politics and language choice implications among Swahili speakers in Oman| journal = Ethnicities| volume = 12| issue = 3| pages = 335–353| year = 2012| last1 = Kharusi | first1 = N. S.| s2cid = 145808915|issn=1468-7968 }}</ref> 20-ა ოშწანურას, სასულთანოქ [[გოართოიანაფილი ომაფე]]შ გაულას ქათაჸუნჷ. 300 წანაშე უმოს განწეხანს, ჟირ იმპერიაშ შკას გოჭყაფილ ურთიართობეფ ურთიართრგებულობას გერსხჷ. გოართოიანაფილ ომაფექ აღიარჷ ომანიშ გეოგრაფიულ შანულობა მუჭოთ ოვაჭრე ნოსქვი, ნამუთ სპარსეთიშ ჸუჯის დო ინდოეთიშ ოკიანეს უნარღელჸუენს ბრიტანულ ოვაჭრე რზეფიშ უშქურანჯობას დო თხილანს ლონდონიშ ინტერესეფს ინდოეთიშ სუბკონტინენტის. ომანი რე [[აბსოლუტური მონარქია|აბსოლუტურ მონარქია]], ნამუსჷთ დუდენს [[სულთანი]], ნამუშ ხემანჭუაფა მონძეობათ გინმაჩამუ ქომოლ ღოზის. [[ქაბუს ბინ საიდ ალ საიდი]] ქიანაშ სულთან რდჷ 1970 წანაშე ღურაშახ, 2020 წანაშ 10 ღურთუთაშახ. ქაბუსიქ, ნამუქჷთ უსქუეთ დოღურჷნ, მუშ ბიძისქუა, [[ჰაითამ ბინ თარიქ ალ საიდი]], დუნაჩინას მუშ მონძეთ მიშინჷ, შედეგო მაზოჯუ ფანიაქ თინა დანტკიცჷ ომანიშ ახალ სულთანო.<ref name="ALJAZEERA2">{{cite news|date=12 January 2020|title=Haitham bin Tariq sworn in as Oman's new sultan |publisher= Al Jazeera |url= https://www.aljazeera.com/news/2020/01/haitham-bin-tariq-named-successor-oman-sultan-qaboos-200111060309444.html|access-date=12 January 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200111074932/https://www.aljazeera.com/news/2020/01/haitham-bin-tariq-named-successor-oman-sultan-qaboos-200111060309444.html|archive-date=11 January 2020}}</ref> ჸოფირ ოზუღე იმპერია, ომან რე უჯვეშაშ იროიან ზოხორინელ სახენწჷფო [[არაბული ოქიანუ|არაბულ ოქიანუს]].<ref name="autogenerated1">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-14654150 |title=Oman profile – Overview |publisher=BBC News |date=11 September 2012 |access-date=18 January 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200312141232/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-14654150|archive-date= 12 March 2020}}</ref><ref name=":0">[[Royal Air Force Museum London|Royal Air Force Museum]], [https://web.archive.org/web/20201119092207/https://www.rafmuseum.org.uk/research/online-exhibitions/an-enduring-relationship-a-history/a-history-of-oman.aspx A History of Oman]. Retrieved 19 November 2020</ref> ქიანა გეჸვენჯ ერეფოშქაშე ორგანიზაციეფიშ მაკათურ რე: [[გოერო]], [[არაბული ქიანეფიშ ლიგა|არაბულ ქიანეფიშ ლიგა]], [[სპარსეთიშ ჸუჯიშ არაბულ ქიანეფიშ წოროხანდაშ სხუნუ]], [[უგინობირაფუობაშ ყარაფი]] დო [[ისლამური წოროხანდაშ ორგანიზაცია]]. ქიანას ნაფთობიშ ოზირუეშ მეჯინათ, მოსოფელს 22-ა აბან უკებჷ.<ref name="autogenerated1"/><ref>{{cite web |url= http://gulfnews.com/business/economy/private-sector-gets-omanisation-targets-1.761024 |title=Private sector gets Omanisation targets |work=[[Gulf News]] |date=13 February 2011 |access-date=18 January 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20191009110635/https://gulfnews.com/business/private-sector-gets-omanisation-targets-1.761024|archive-date=9 October 2019}}</ref> [[2010]] წანას, [[გოეროშ გოვითარაფაშ პროგრამა]]ქ ომან აღიარ ქიანათ, ნამუქთ ეკონია 40 წანაშ განწეხანს წუმოძინაშ არძაშე უმოს პროგრესის მიოჭირინჷნ.<ref>{{cite web |url= http://hdr.undp.org/en/mediacentre/news/announcements/title,21573,en.html |archive-url= https://web.archive.org/web/20131109205813/http://hdr.undp.org/en/mediacentre/news/announcements/title,21573,en.html |archive-date= 9 November 2013 |title=Five Arab states among top leaders in long-term development gains |publisher= Hdr.undp.org |date= 4 November 2010 |access-date= 29 October 2011}}</ref> ქიანაშ ეკონომიკაშ ნორთ იკათუანს [[ტურიზმი ომანს|ტურიზმის]] დო ჩხომით ვაჭრუას, ფინიკის დო შხვა ოფუტე-ომეურნე პროდუქციას. [[მოსოფელიშ ბანკი]] ომანს მიშინუანს, მუჭოთ [[მაღალმიშნაველამი ეკონოიკა]]თ დო [[2024]] წანაშ მუნაჩემეფით, ომანი მოსოფელიშ 37-ა უთინჩალაშ ქიანა რე [[გლობალური თინჩალაშ ინდექსი]]შ მეჯინათ.<ref>{{cite web |url= https://www.visionofhumanity.org/wp-content/uploads/2021/06/GPI-2021-web-1.pdf |title= Global Peace Index: 2021 |website= visionofhumanity.org |page= 9 |publisher= [[Global Peace Index]] and [[Institute for Economics and Peace]] |access-date=6 April 2022 |archive-date=24 March 2022 |archive-url= https://web.archive.org/web/20220324204830/https://www.visionofhumanity.org/wp-content/uploads/2021/06/GPI-2021-web-1.pdf |url-status=live }} </ref> == ეტიმოლოგია == „ომანიშ“ გეშა უჯვეშაშ ჩინებულ ნაჭარა მიშინაფა მეგორაფილ რე არაბეფიშ გოართოიანაფი, საამიროეფს, [[მლეიჰაშ არქეოლოგიურ ცენტრი]]ს მადვალ ონთხორეშის.<ref>{{Cite web|url=https://saa.shj.ae/en/age-exc/pre-islamic/|title=Pre-Islamic – SAA|website=saa.shj.ae|access-date=6 October 2023|archive-date=8 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231008161654/https://saa.shj.ae/en/age-exc/pre-islamic/|url-status=live}}</ref> იკოროცხუ, ნამჷ-და ჯოხოდვალა „ომანი“ რდჷ ქიახანით უწოხოლე, სოიშახ პლინიუს უნჩაშ ოშინუანდჷ „ომანს“ დო პტოლემე ოშინუანდჷ „ომანონსჷნ“ ({{lang-grc|Ὄμανον ἐμπόριον}}).<ref>[[Claudius Ptolemy|Ptolemy, Claudius]]. ''[[Geography (Ptolemy)|Geography]]''. VI.7.36.</ref> ჟირხოლო თე ჩინება, ორჩანიეთ, უჯვეშაშ ნოღა [[სოჰარი|სოჰარს]] ორხველუ.<ref name="EJoman">{{Cite book |last=Brill |first=E. J. |url=https://books.google.com/books?id=9JQ3AAAAIAAJ&pg=PA976 |title=E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam 1913-1936 |publisher=BRILL |year=1987 |isbn=978-90-04-08265-6 |location=Leiden |orig-date=1913}}</ref> არაბულო ნოღაშ ვარ-და რეგიონიშ ჯოხოდვალა, მუჭოთ წესჷნ, ეტიმოლოგიურო მოურს ზიტყვეშე ʿāmin ვარ-და ʿamūn, ნამუთ შანენს „დოხორელ“ კათას, გეგია [[ბედუინეფი|ბედუინეფშე]] გინორთ.<ref name="EJoman" /> <!--While some theories propose an eponymous founder—such as Oman bin Ibrahim al-Khalil, Oman bin Siba' bin Yaghthan bin Ibrahim, and Oman bin Qahtan—others suggest that "Oman" originates from a valley in [[Ma'rib]], [[Yemen]]. This valley is presumed to be the ancestral homeland of the [[Azd]], an ancient Bedouin tribe mentioned in [[Pre-Islamic Arabia|pre-Islamic]] inscriptions, particularly in [[Sabaic]] inscriptions from the reign of [[Sha'r Awtar]] ([[210]]–[[230]] CE).<ref name="Tarbaby">''Tarikh fi Uman'' [''Oman in History''].</ref> Oman has been known by other names. The ancient [[Sumer]]ians and the [[Mesopotamia]]ns called it [[Magan (civilization)|Magan]], a reference to the [[Magan (civilization)|Magan civilisation]], while the Persians called it Mazun, derived from the word "Muzn", meaning clouds and abundant flowing water, which explains the establishment and prosperity of agriculture in Oman since ancient times and the stability and civilisation that accompanied it. The name "Oman" is mentioned in Arabic sources as an independent region. [[Istakhri|Al-Istakhri]] and [[Ibn Hawqal]] referred to this in their sayings: "Oman is a region with independent regions with spacious people." [[Ibn Khaldun]] was more explicit in his definition of Oman. He mentioned it among the Arab regions that emerged as independent states in the Arabian Peninsula, namely Yemen, the Hijaz, Hadhramaut, Ash Shihr, and Oman. He described its system of government, saying that it was a "sole sultanic region."<ref>{{Cite web |title= التاريخ والجغرافيا|url=https://www.omaninfo.om/pages/161/show/572}}</ref> --> ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> ==რესურსეფი ინტერნეტის== *[http://www.omantourism.gov.om ტურიზმიშ სამინისტრო] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090228174320/http://www.omantourism.gov.om/ |date=2009-02-28 }} ''თარობაშ ოფიციალურ საიტი'' *[http://www.omanet.om ინფორმაციაშ სამინისტრო] ''თარობაშ ოფიციალურ საიტი'' == სქოლიო == {{სქოლიო|2}} {{მერკე}} {{აზიაშ ქიანეფი}} [[კატეგორია:ომანი|*]] [[კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:არაბულნინამი ქაინეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] gmf1eac8q8m3w35mef580blwjnd2e6q 0 19273 253252 214614 2026-09-22T00:11:02Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253252 wikitext text/x-wiki {{ვალუტა |ჯოხო = აზერბაიჯანული მანათი |ორიგინალი ჯოხო = {{lang-az|Manat}} |სურათი = 1 manat obv.jpg |სურათი2 = Azerbaijani qapiks.jpg |მუკნაჭარა = <!-- მუკნაჭარა კვარჩხანი სურათიშ თუდო--> |მუკნაჭარა2 = <!-- მუკნაჭარა მარძგვანი სურათიშ თუდო--> |ISO = AZN |ქიანა = [[აზერბაიჯანი]] |ოფიციალური მახვარეეფი = {{შილა|აზერბაიჯანი}} |ვაოფიციალური მახვარეეფი = <!-- ვაოფიციალური მახვარეეფი--> |აკმოდირთუ = [[გეპიკი|გეპიკშე]] |წოროაფარდობა = 100 |სიმბოლო = [[ფაილი:Azeri manat symbol.svg|20px]] |ეშანუა = <!-- ეშანუა--> |აბრევიატურა = <!-- აბრევიატურა--> |ხურდეფი = 1, 3, 5, 10, 20, 50 გეპიკი |ბანკნოტეფი = 1, 5, 10, 20, 50, 100, 200 მანათი |კურსი1 = 1.5745 |კურსი2 = 1.7789 |კურსი3 = 0.8566 |კურსი4 = 2.2772 |კურსი5 = 0.0201 |ვალუტა5 = 1 [[RUB]] |თარიღი = [[14 ფურთუთა]] 2016 |ცენტრბანკი = [[აზერბაიჯანიშ რესპუბლიკაშ ცენტრალური ბანკი]] |ცენტრბანკი ვებ-ხასჷლა = www.cbar.az |ბეშტუნს = <!-- ბანკნოტეფიშ მაბეჭტალი ორგანიზაცია--> |მაბეშტალიშ ვებ-ხასჷლა = <!-- ბანკნოტეფიშ მაბეშტალი ორგანიზაციაშ ვებ-ხასჷლა (http://)--> |ხურდეფიშ მოჭკირუა = <!-- ხურდეფიშ მაჭკირალი ორგანიზაცია--> |ხურდეფიშ მაჭკირალიშ ვებ-ხასჷლა = <!-- ხურდეფიშ მაჭკირალი ორგანიზაციაშ ვებ-ხასჷლა (http://)--> }} '''მანათი''' ({{lang-az|Manat}}) — ოფიციალური ფარაშ ართული [[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანიშ რესპუბლიკას]]. 1 მანათი 100 გეპიკიშ ომანგუ. კოდი [[ISO 4217]] '''AZN'''. აზერბაიჯანული მანათი ჟირშა მაჸუნუ დენომინაციას – 1992 დო 2006 წანეფს. ალმახანური მანათი აკმოდირთუ 6 გვარობაშ [[ხურდა|ხურდაშე]] დო 6 გვარობაშ [[ბანკნოტი]]შე. * ხურდეფი: 1, 3, 5, 10, 20, 50 გეპიკი (გიშაშქუმალირი რე 2006 წანას) * ბანკნოტეფი: 1, 5, 10, 20, 50, 100, 200 მანათი ბანკნოტიშ დიზაინქ აკომუშებულქ იჸუ [[ავსტრალეფი|ავსტრიალი]] ვალუტაშ დიზაინერიშ [[რობერტ კალინა]]შით, ნამუქჷთ თაშნეშე აკიმუშუ [[ევრო]]შ ბანკნოტიშ დიზაინი. ხურდეფი ოძირანს გორკვიაფილ გვენობას ევროშ ხურდეფწკჷმა. ბანკნოტეფიშ ნორთის [[აზერბაიჯანიშ ცენტრალური ბანკი]]შ დოკვეთუათ ბეშტუნს კომპანია [[De La Rue]]<ref>{{cite web | url = http://www.baku.ru/pubs/ai/7026_ru.php | title = НБА заказал 'De La Rue' печатание манатов }}</ref>. == ხურდეფი == === 1992—1993 წანეფს გიშაშქუმალირი === 1992 წანას გიშაშქუმალირი ბრინჯაოშ დო ნიკელიშ ხურდეფი, – 5, 20 დო 50 გეპიკი, – ნამუთ მიმოულას ვარდჷ, სუვენირეფო გეგმიჩინჷ. [[ფაილი:Az1.jpg|thumb|500px|ელაზჷმაფონი ზჷმეფი]] {|class="wikitable" style="font-size: 90%" ! | რევერსი-ავერსი ! | ნომინალი ! | წანა ! | მეტალი (ოფორუე) ! | დიამეტრი, მმ ! | სისქა, მმ ! | მასა, გ ! | გურთი |- | [[ფაილი:AZ-1992qapik05.jpg|156px]] |rowspan="2" | <center>5 გეპიკი | <center>1992 | <center>[[ბრინჯაო]] | <center>17 | <center>1,35 | <center>2,35 |rowspan="9" | <center>გლუვი |- | [[ფაილი:AZ-1993qapik05.jpg|156px]] | <center>1993 | <center>[[ალუმინი]] | <center>16,5 | <center>1,5 | <center>0,85 |- | [[ფაილი:AZ-1992qapik10.jpg|156px]] | <center>10 გეპიკი | <center>1992 | <center>[[ალუმინი]] | <center>19 | <center>1,6 | <center>0,98 |- | [[ფაილი:AZ-1992qapik20.jpg|156px]] |rowspan="3" | <center>20 გეპიკი |rowspan="2" | <center>1992 | <center>[[ბრინჯაო]] | <center>19,5 | <center>1,45 | <center>3,2 |- | [[ფაილი:AZ-1992qapik20al.jpg|156px]] |rowspan="2" | <center>[[ალუმინი]] |rowspan="2" | <center>20 |rowspan="2" | <center>1,5 |rowspan="2" | <center>1,12 |- | [[ფაილი:AZ-1992qapik20al.jpg|156px]] | <center>1993 |- | [[ფაილი:AZ-1992qapik50.jpg|156px]] |rowspan="3" | <center>50 გეპიკი |rowspan="2" | <center>1992 | <center>[[ნიკელი]] | <center>23 | <center>1,5 | <center>5,1 |- | [[ფაილი:AZ-1992qapik50al.jpg|156px]] |rowspan="2" | <center>[[ალუმინი]] |rowspan="2" | <center>23 |rowspan="2" | <center>1,6 |rowspan="2" | <center>1,51 |- | [[ფაილი:AZ-1993qapik50.jpg|156px]] | <center>1993 |+ |} === 2006 წანაშ გიშაშქუმალირი === [[ფაილი:Az2.jpg|thumb|500px|ელაზჷმაფონი ზჷმეფი]] {|class="wikitable" style="font-size: 90%" ! | რევერსი-ავერსი ! | ნომინალი ! | მეტალი (ოფორუე) ! | დიამეტრი, მმ ! | სისქა, მმ ! | მასა, გ ! | გურთი |- | [[ფაილი:AZ-2006qapik01.jpg|156px]] | <center>1 ფაილი | <center>[[ლინჯი]]/[[ფოლადი]]/[[ლინჯი]] | <center>16,25 | <center>1,9 | <center>2,8 | <center>გლუვი |- | [[ფაილი:AZ-2006qapik03.jpg|156px]] | <center>3 ფაილი | <center>[[ლინჯი]]/[[ფოლადი]]/[[ლინჯი]] | <center>18 | <center>2,15 | <center>3,45 | <center>с გლუვი |- | [[ფაილი:AZ-2006qapik05.jpg|156px]] | <center>5 ფაილი | <center>[[ლინჯი]]/[[ფოლადი]]/[[ლინჯი]] | <center>19,75 | <center>2,2 | <center>4,85 | <center>გლუვი |- | [[ფაილი:AZ-2006qapik10.jpg|156px]] | <center>10 ფაილი | <center>[[თითმერი]]/[[ფოლადი]]/[[თითმერი]] | <center>22,25 | <center>1,95 | <center>გლუვი |- | [[ფაილი:AZ-2006qapik20.jpg|156px]] | <center>20 ფაილი | <center>[[თითმერი]]/[[ფოლადი]]/[[თითმერი]] | <center>24,25 | <center>2,1 | <center>6,6 | <center>ეშაკინელი |- | [[ფაილი:AZ-2006qapik50.jpg|156px]] | <center>50 ფაილი | <center>რგოლი: [[ფოლადი]]<br />ცენტრი: [[თითმერი]]/[[ფოლადი]]/[[თითმერი]] | <center>25,5 | <center>2,2 | <center>7,7 | <center>ეშაკინელიი <br />მუკნაჭარა<br />''Azerbaycan''<br />''Respublikası'' |+ |} == ბანკნოტეფი == === [[1992]] წანაშ გიშნაშქუმელი ბანკნოტეფიშ ნიმუში === 1992 წანაშ გიშნაშქუმელი ბანკნოტეფი ნომინალით 1, 10 დო 250 მანათი. {|class="wikitable" style="font-size: 90%" !colspan="10"| '''[[1992]] წანაშ მანათი''' |- !colspan="2"| სურათი !!rowspan="2"| ნომინალი !!rowspan="2"| ზჷმა (მმ) !!rowspan="2" colspan="2"| ფერი !!colspan="3"| ეჭარუაა !!rowspan="2"| ბეშტუაშ<br />თარიღი |- ! ავერსი !! რევერსი !! ავერსი !! რევერსი !! [[ჭვირშანი]] |- style="height:62px" | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanP11-1Manat-(1992) f-1.jpg|200px]] | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanP11-1Manat-(1992) b-1.jpg|200px]] | <center><big>1</big></center> | align="center"| | style="5%" align="center" bgcolor="#99a3ce"| | | <center>[[ყიზყალასი]]</center> | <center></center> | |rowspan="3"|<center>[[1992]]</center> |- style="height:62px" | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanP12-10Manat-(1992) f-donated.jpg|200px]] | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanP12-10Manat-(1992) b-donated.jpg|200px]] | <center><big>10</big></center> | align="center"| | style="5%" align="center" bgcolor="#99a3ce"| | | <center>[[ყიზყალასი]]</center> | <center></center> | |- style="height:62px" | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanP13b-250Manat-(1992) f-1.jpg|200px]] | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanP13b-250Manat-(1992) b-1.jpg|200px]] | <center><big>250</big></center> | align="center"| | style="5%" align="center" bgcolor="#99a3ce"| | | <center>[[ყიზყალასი]]</center> | <center></center> | |} === [[1993]] წანაშ გიშნაშქუმელი ბანკნოტეფიშ ნიმუში === 1993 წანაშ გიშნაშქუმელი ბანკნოტეფი ნომინალით 1, 5, 10, 50, 100, 500 დო 1000 მანათი. {|class="wikitable" style="font-size: 90%" !colspan="10"| '''[[1993]] წანაშ მანათი''' |- !colspan="2"| სურათი !!rowspan="2"| ნომინალი !!rowspan="2"| ზჷმა (მმ) !!rowspan="2" colspan="2"| ფერი !!colspan="3"| ეჭარუა !!rowspan="2"| ბეშტუაშ<br />თარიღი |- ! ავერსი !! რევერსი !! ავერსი !! რევერსი !! [[ჭვირშანი]] |- style="height:62px" | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanP14-1Manat-(1993) f-1.jpg|200px]] | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanP14-1Manat-(1993) b-1.jpg|200px]] | <center><big>1</big></center> | align="center"| | style="5%" align="center" bgcolor="#99a3ce"| | | <center>[[ყიზყალასი]]</center> | <center></center> |rowspan="7"|<center></center> |rowspan="7"|<center>[[1993]]</center> |- style="height:62px" | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanP15-5Manat-(1993)-donatedfr f.jpg|200px]] | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:5 manat 1993, Azerbaijan (reverse).jpg|200px]] | <center><big>5</big></center> | align="center"| | style="5%" align="center" bgcolor="#99a3ce"| | | <center>[[ყიზყალასი]]</center> | <center></center> |- style="height:62px" | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanP16-10Manat-(1993) f-1.jpg|200px]] | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanP16-10Manat-(1993) b-1.jpg|200px]] | <center><big>10</big></center> | align="center"| | style="5%" align="center" bgcolor="#99a3ce"| | | <center>[[ყიზყალასი]] </center> | <center></center> |- style="height:62px" | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanP17a-50Manat-(1993) f-1.jpg|200px]] | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanP17a-50Manat-(1993) b-1.jpg|200px]] | <center><big>50</big></center> | align="center"| | style="5%" align="center" bgcolor="99a3ce"| | | <center>[[ყიზყალასი]] </center> | <center></center> |- style="height:62px" | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanP18a-100Manat-(1993) f-1.jpg|200px]] | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanP18a-100Manat-(1993) b-1.jpg|200px]] | <center><big>100</big></center> | align="center"| | style="5%" align="center" bgcolor="99a3ce"| | | <center>[[ყიზყალასი]] </center> | <center></center> |- style="height:62px" | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanP19b-500Manat-(1993) f-1.jpg|200px]] | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanP19b-500Manat-(1993) b-1.jpg|200px]] | <center><big>500</big></center> | align="center"| | style="5%" align="center" bgcolor="99a3ce"| | | <center>[[ნიზამი განჯელი]] </center> | <center></center> |- style="height:62px" | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanP20a-1000Manat-(1993) f-1.jpg|200px]] | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanP20a-1000Manat-(1993) b-1.jpg|200px]] | <center><big>1000</big></center> | align="center"| | style="5%" align="center" bgcolor="99a3ce"| | | <center>[[მამედ ემინ რასულზადე]] </center> | <center></center> |} === [[1994]] წანაშ გიშნაშქუმელი ბანკნოტეფიშ ნიმუში === 1994 წანაშ გიშნაშქუმელქ იჸუ ბანკნოტეფი ნომინალით 10 000 მანათი, 1995-ს — 50 000, 2001-ს — 1000. {|class="wikitable" style="font-size: 90%" !colspan="10"| '''[[1994-2001]] წანაშ მანათი''' |- !colspan="2"| სურათი !!rowspan="2"| ნომინალი !!rowspan="2"| ზჷმა (მმ) !!rowspan="2" colspan="2"| ფერი !!colspan="3"| ეჭარუა !!rowspan="2"| ბეშტუაშ<br />თარიღი |- ! ავერსი !! რევერსი !! ავერსი !! რევერსი !! [[ჭვირშანი]] |- style="height:62px" | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanP21b-10000Manat-(1994) f-1.jpg|200px]] | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanP21b-10000Manat-(1994) b-1.jpg|200px]] | <center><big>10 000</big></center> | align="center"| | style="5%" align="center" bgcolor="#99a3ce"| | | <center>[[შირვანშაჰეფიშ დოხორე]]</center> | <center></center> | |<center>[[1994]]</center> |- style="height:62px" | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanP22-50000Manat-1995-donatedir f.jpg|200px]] | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanP22-50000Manat-1995-donatedir b.jpg|200px]] | <center><big>50 000</big></center> | align="center"| | style="5%" align="center" bgcolor="#99a3ce"| | | <center>[[მომინე ხათუნიშ მავზოლეუმი]]</center> | <center></center> | |<center>[[1995]]</center> |- style="height:62px" | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:AzerbaijanPNew-1000Manat-2001 f-1.jpg|200px]] | align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:1000 manat 2001, Azerbaijan (reverse).jpg|200px]] | <center><big>1000</big></center> | align="center"| | style="5%" align="center" bgcolor="#99a3ce"| | | | <center></center> | |<center>[[2001]]</center> |} === [[2005]] წანაშ გიშნაშქუმელი ბანკნოტეფიშ ნიმუში === 2005 წანაშ გიშნაშქუმელი ბანკნოტეფიშ სერია ნომინალით 1, 5, 10, 20, 50 დო 100 მანათი. {|class="wikitable" style="font-size: 90%" !colspan=11|[[2005]] წანაშ სერია. |- !colspan=2| სურათი !!rowspan="2"| ნომინალი !!rowspan=2| ზჷმა,<br />(მმ) !!rowspan=2| თარი ფერი !!colspan=4| ეჭარუა !!rowspan="2"| გიშაშქუმალაშ თარიღი |- ! წიმიჸურე !! უკახალენჸურე !! აზრი !!წიმიჸურე !! უკახალენჸურე !! ჭვირშანი |- |align="center" bgcolor="#000000"| |align="center" bgcolor="#000000"| |<center><big>1 |<center> 120×70 |<center> შქირუ |<center> ბანკნოტის გეხანტუ აზერბაიჯანიშ ალმახანური კულტურა. |<center> აზერბაიჯანული კათეფიშ მუსკილაური ინსტრუმენტეფი |<center> აზერბაიჯანიშ რუკა ერუანული ორხაგუეფიშ ორნამენტეფიშ ფონს |rowspan=6|<center> ნომინალი დო დიზაინიშ ელემენტეფი |rowspan=6|<center> 2005 |- |align="center" bgcolor="#000000"| |align="center" bgcolor="#000000"| |<center><big>5 |<center> 127×70 |<center> ნარინჯიშფერი |<center> ბანკნოტის გეხანტუ აზერბაიჯანიშ ღირსეული მიშნაღელი თია მოსოფელიშ ლიტერატურას. |<center>აზერბაიჯანიშ ლიტერატურაშ მუზეუმი, აზერბაიჯანიშ წინგეფი, აზერბაიჯანიშ ჰიმნის ნორთი დო ასოეფი ალმახანური აზერბაიჯანული ანბანშე. |<center> აზერბაიჯანიშ რუკა [[გობუსტანი]]შ პეტროგლიფეფიშ ფონს. |- |align="center" bgcolor="#000000"| |align="center" bgcolor="#000000"| |<center><big>10 |<center>134×70 |<center> ცაშფერი |<center> ბანკნოტის გეხანტუ აზერბაიჯანიშ სახენწჷფო ტრადიციეფი. |<center> ჯვეში [[ბაქო]], [[შირვანშაჰეფიშ დოხორე]] დო [[ყიზყალასი]] [[იჩერი-შეჰერი]]შ ფონს |<center> აზერბაიჯანიშ რუკა ერუანული ორხაგუეფიშ ორნამენტეფიშ ფონს |- |align="center" bgcolor="#000000"| |align="center" bgcolor="#000000"| |<center><big>20 |<center>141×70 |<center> წვანე |<center> ბანკნოტის გეხანტუ აზერბაიჯანიშ მიმალი გალენური პოლიტიკაშ თარი ღანკი. |<center> ნძალიერობაშ სიმბოლო — [[ლეკური]], [[მუზარადი]] დო [[ფარი]] |<center> აზერბაიჯანიშ რუკა ერუანული ორნამენტეფიშ ფონს; მიკნაჭარა „Qarabağ“ (ყარაბაღი) დიდი ასოეფით. |- |align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:50-manat front.jpg|148px]] |align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:50-manat.jpg|148px]] |<center><big>50 |<center>148×70 |<center> ჸვინთელი |<center> ბანკნოტის გეხანტუ გონათუა დო სახენწჷფოშ მუმალი. |<center> ახალნორდეფი, ეშალეფი (პროგრესიშ სიმბოლო), [[ბჟა]] (ნძალაშ დო სინთეშ სიმბოლო), თშნეშე [[ქიმია|ქიმიური]] დო [[მათემატიკა|მათემატიკური]] შანეფი (მენცარობაშ სიმბოლო) |rowspan=2|<center> აზერბაიჯანიშ რუკა ერუანული ორხაგუეფიშ ორნამენტეფიშ ფონს |- |align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:100 manat obv.jpg|155px]] |align="center" bgcolor="#000000"| [[ფაილი:100 manat rev.jpg|155px]] |<center><big>100 |<center> 155×70 |<center> იასამანიშფერი |<center> ბანკნოტის გეხანტუ აზერბაიჯანიშ ეკონომიკური გოვითარაფა დო თიში მუჭოთ წჷმოძინელი ერიშ სტატუსი. |} == თაშნეშე ქოძირით == * [[მოსოფელიშ ვალუტეფი]] == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.landmoneys.ru/europe_azerbaijan_manat.html მოსოფელიშ არძა ვალუტა. აზერბაიჯანული მანათი] * [http://picasaweb.google.ru/punkitocom/Manats#/ ხურდეფი]{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.fox-notes.ru/img_sng/sng_azerbaidjan.htm აზერბაიჯანიშ ბანკიშ ბანკნოტეფიშ კატალოგი] * [http://www.wcoins.com.ua/index.php?option=com_content&task=view&id=133&Itemid=58/ აზერბაიჯანიშ ხურდეფიშ კატალოგი]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.cbar.az/ აზერბაიჯანიშ ცენტრალური ბანკი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100314050016/http://www.cbar.az/ |date=2010-03-14 }} * [http://www.bis-ans-ende-der-welt.net/Aserbaidschan-B-En.htm აზერბაიჯანის ბანკნოტები] {{Ref-en}}{{Ref-de}}{{Ref-fr}} == სქოლიო == <div class="references-small"> {{სქოლიო}} </div> {{ევროპაშ ვალუტეფი}} {{აზიაშ ვალუტეფი}} [[კატეგორია:ფარაშ ართურეფი]] [[კატეგორია:აზერბაიჯანი]] f2f9f2cz2jlbm0hcdr2eq38fodryuwe 0 19276 253263 114354 2026-09-22T04:48:23Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253263 wikitext text/x-wiki {{ვალუტა |ჯოხო = ისრაელიშ ახალი შეკელი |ორიგინალი ჯოხო = שקל חדש |სურათი = 1 new shekel.jpg |სურათი2 = <!-- ფაილიშ ჯოხო2.jpg--> |მუკნაჭარა = 1 ახალი შეკელი |მუკნაჭარა2 = <!-- მუკნაჭარა მარძგვანი სურათიშ თუდო--> |ISO = ILS |ქიანა = {{შილა|ისრაელი}} |ოფიციალური მახვარეეფი = {{შილა|პალესტინა}} |ვაოფიციალური მახვარეეფი = <!-- ვაოფიციალური მახვარეეფი--> |აკმოდირთუ = [[ისრაელიშ აგორა|აგორაშე]] |წოროაფარდობა = 100 |სიმბოლო = <!-- სიმბოლო--> |ეშანუა = <!-- ეშანუა--> |აბრევიატურა = [[შეკელიშ სიმბოლო|₪]] • NIS |ხურდეფი = 10 აგორა, ½, 1, 2, 5, 10 შეკელი |ბანკნოტეფი = 20, 50, 100, 200 შეკელი |კურსი1 = <!-- თირუაფონი კურსი 1--> |ვალუტა1 = <!-- («1 [[USD]]»)--> |კურსი2 = <!-- თირუაფონი კურსი 2--> |ვალუტა2 = <!-- («1 [[EUR]]»)--> |კურსი3 = <!-- თირუაფონი კურსი 3--> |ვალუტა3 = <!-- («1 [[GEL]]»)--> |კურსი4 = <!-- თირუაფონი კურსი 4--> |ვალუტა4 = <!-- («1 [[GBP]]»)--> |კურსი5 = <!-- თირუაფონი კურსი 5--> |ვალუტა5 = <!-- არძანერი შხვა--> |თარიღი = <!-- თირუაფონი კურსიშ თარიღი--> |ცენტრბანკი = [[ისრაელიშ ბანკი]] |ცენტრბანკი ვებ-ხასჷლა = www.boi.org.il |ბეშტუნს = <!-- ბანკნოტეფიშ მაბეჭტალი ორგანიზაცია--> |მაბეშტალიშ ვებ-ხასჷლა = <!-- ბანკნოტეფიშ მაბეშტალი ორგანიზაციაშ ვებ-ხასჷლა (http://)--> |ხურდეფიშ მოჭკირუა = <!-- ხურდეფიშ მაჭკირალი ორგანიზაცია--> |ხურდეფიშ მაჭკირალიშ ვებ-ხასჷლა = <!-- ხურდეფიშ მაჭკირალი ორგანიზაციაშ ვებ-ხასჷლა (http://)--> }} '''ახალი შეკელი''' ({{lang-he|שקל חדש}}, «''შეკელ ჰალადი''») — [[ისრაელი]]შ ფარაშ ართურიშ ედომუშამი ჯოხოდვალა, ნამუთ მიმოულას რე [[1985|1985 წანაშ]] [[4 ეკენია]]შე ამდღარშა, ნამუქთ დოთირუ [[შეკელი|ჯვეში შეკელი]], ნამუქჷთ მიშართჷ [[1980]] წანაშ [[24 ფურთუთა]]. 1 შეკელი რე 100 [[ისრაელიშ აგორა|აგორა]] ({{lang-he|אגורה}}; {{lang-he|אגורות}}). ახალი შეკელი თაშნეშე მიმოულას რე [[პალესტინაშ ავტონომია]]ს. * ვალუტაშ შანეფი: ** '''ש"ח''' (ვალუტაშ ედომუშამი ჯოხოდვალაშ აბრევიატურა «שקל חדש»), ** '''NIS''' (კუნტა ინგლისური აბრევიატურა {{lang-en|New Israeli Sheqel}}-შე), ** '''ILS''', სტანდარტი [[ISO 4217]]-იშ მეჯინათ. ** ახალი შეკელიშ სიმბოლური ეშანუა — <big>'''₪'''</big>, [[ივრითი|ივრითული]] ასოეფიშ ש დო ח აკოსვარუას წჷმარინუანს, ნამუშეთ იჭყაფუ ზიტყვა שקל חדש. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://apps.creounity.com/time_machine/index.php?go=israel.php&lang=ru ვებ-აპლიკაცია «Creounity ბორჯიშ მანქანა»: конвертирование дат на монетах Израиля в год по григорианскому календарю] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191126080259/http://creounity.com/apps/time_machine/index.php?go=israel.php |date=2019-11-26 }} {{მერკე}} {{აზიაშ ვალუტეფი}} [[კატეგორია:შეკელი]] [[კატეგორია:ისრაელიშ ფარეფი| ]] [[კატეგორია:ფარაშ ართურეფი]] [[კატეგორია:აზიაშ ვალუტეფი]] hsiai5fahyqct5hd2lb1fnfiz9n6hzq 0 19317 253262 210404 2026-09-22T04:43:23Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253262 wikitext text/x-wiki {{ვალუტა |ჯოხო = ირანული რიალი |ორიგინალი ჯოხო = ریال ایران |სურათი = |სურათი2 = |მუკნაჭარა = <!-- მუკნაჭარა კვარჩხანი სურათიშ თუდო--> |მუკნაჭარა2 = <!-- მუკნაჭარა მარძგვანი სურათიშ თუდო--> |ISO = IRR |ქიანა = {{შილა|ირანი}} |ოფიციალური მახვარეეფი = <!-- ოფიციალური მახვარეეფი--> |ვაოფიციალური მახვარეეფი = <!-- ვაოფიციალური მახვარეეფი--> |აკმოდირთუ = [[დინარი]]<ref>ეკონია ბორჯის მიჭკირჷ 1979 წანას</ref> |წოროაფარდობა = 100 |სიმბოლო = <!-- სიმბოლო--> |ეშანუა = <!-- ეშანუა--> |აბრევიატურა = <!-- აბრევიატურა--> |ხურდეფი = 50, 100, 250, 500, 1000, 2000, 5000 რიალი |ბანკნოტეფი = 100, 200, 500, 1000, 2000, 5000, 10&nbsp;000, 20 000, 50 000, 100 000 რიალი |კურსი1 = 30,186 |კურსი2 = 33,616 |კურსი3 = <!-- თირუაფონი კურსი 3--> |ვალუტა3 = <!-- («1 [[GEL]]»)--> |კურსი4 = 43,195 |კურსი5 = 30,436 |ვალუტა5 = 1 [[CHF]] |თარიღი = [[18 ფურთუთა]], 2016 |ცენტრბანკი = [[ირანიშ ცენტრალური ბანკი]] |ცენტრბანკი ვებ-ხასჷლა = www.cbi.ir |ბეშტუნს = <!-- ბანკნოტეფიშ მაბეჭტალი ორგანიზაცია--> |მაბეშტალიშ ვებ-ხასჷლა = <!-- ბანკნოტეფიშ მაბეშტალი ორგანიზაციაშ ვებ-ხასჷლა (http://)--> |ხურდეფიშ მოჭკირუა = <!-- ხურდეფიშ მაჭკირალი ორგანიზაცია--> |ხურდეფიშ მაჭკირალიშ ვებ-ხასჷლა = <!-- ხურდეფიშ მაჭკირალი ორგანიზაციაშ ვებ-ხასჷლა (http://)--> }} '''რიალი''' ([[სპარსული ნინა|სპარს.]] '''ریال'''; [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] '''rial''') — [[სპარსეთი]]შ ფარაშ ართული [[1798]]-[[1825]] წწ. დო [[ირანი]]შ ოფიციალური ვალუტა [[1932]] წანაშე ასეიან ბორჯიშა. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://wwc.coins.ru/volumes/states.phtml?volume=50 ირანიშ ისტორიული ხურდეფი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071008140021/http://wwc.coins.ru/volumes/states.phtml?volume=50 |date=2007-10-08 }} * [http://apps.creounity.com/time_machine/index.php?go=iran.php&lang=ru ირანიშ ხურდეფიშ თრაიღეფიშ კონვერტორი თუთაშ დო ბჟაშ ჰიჯრაშ, თაშნეშე ოხვამერი კალენდარიშ მეჯინათ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111207032042/http://apps.creounity.com/time_machine/index.php?go=iran.php&lang=ru |date=2011-12-07 }} * [http://www.taxfreegold.co.uk/iran.html Gold Coins of Iran] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{მერკე}} {{აზიაშ ვალუტეფი}} [[კატეგორია:ირანიშ ეკონომიკა]] [[კატეგორია:ფარაშ ართურეფი]] 0h6wufmayk1a18c29mdbl1mi6gg31x2 0 20349 253256 252004 2026-09-22T02:15:32Z InternetArchiveBot 15194 Add 2 books for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 253256 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Statue-Augustus.jpg|მინი|მარჯვნივ|250პქ|პრიმა-პორტაშ ავგუსტუსიშ ჯოხოთ ჩინებული ძეგლი, I ოშწანურა]] '''გაიუს ოქტავიანე ავგუსტუსი''' ({{lang-la|IMPERATOR CAESAR DIVI FILIVS AVGVSTVS}};<ref>ავგუსტუსიშ ჯოხოეფიშ კლასიკური ლათინური დო რეკონსტრუირებული კლასიკური ლათინური პუნქტუაციათ თინჭარუა: #GAIVS OCTAVIVS<br />IPA: [ˈɡaː.i.ʊs ɔkˈtaː.wi.ʊs] (გაიუს ოქტავიუსი) #GAIVS IVLIVS CAESAR OCTAVIANVS<br />IPA: [ˈɡaː.i.ʊs ˈjuː.li.ʊs ˈkae̯.sar ɔk.taː.wiˈaː.nʊs] (გაიუს იულიუს კეისარი ოქტავიანუსი) #IMPERATOR CAESAR DIVI F[ILIVS] AVGVSTVS<br />IPA: [ɪm.pɛˈraː.tɔr ˈkae̯.sar ˈdiː.wiː ˈfiː.li.ʊs au̯ˈgʊs.tʊs] (იმპერატორ კეისარი დივი ფილიუს გაიუს აუგუსტუსი) ორთოგრაფიული ფორმა AGVSTVS, ნამუთ ''აგუსტუსის'' ეიოშინანსჷნ, ხეშნაჭარეფს მუთმოფხვადჷნა.</ref><ref>ავგუსტუსიშ ეკონია ჯოხო, ''{{lang-la|Imperator Caesar Divi Filius Augustus}}'', შანენს „სარდალი კეისარი, სქუა ღორონთიში, პატიოჩამალი“.</ref> დ. [[23 ეკენია]], [[ჯვ. წ. 63]] ― ღ. [[19 მარაშინათუთა]], [[14]]) — [[რომიშ იმპერია|რომიშ იმპერიაშ]] დჷმარსხუაფალი დო თიშ მაართა [[რომიშ იმპერატორი|იმპერატორი]]. იმპერიას მართუნდჷ [[ჯვ. წ. 27]] წანაშე [[14|ახ. წ. 14]] წანაშახ, ღურაშახ.<ref>თიშ მართუალაშ თარიღეფი თეხანურ კალენდრით რე გოთანჯილი; ავგუსტუსი თელარას გჷმირინუანდჷ ჟირ კალენდარს: რომიშ რესპუბლიკური (ჯვ. წ. 45 წანაშახ) დო იულიანური (ჯვ. წ. 45 წანაშე). იულიუს კეისარიშ გეგმეფიშ ვასრულებაშ გეშა, ავგუსტუსიქ ახ. წ. 4 წანაშ მელახის გათუ იულიანური კალენდრიშ აკოდგინუა. ომანგობა ნოორდოშერ იულიანურ კალენდარს დო ჯვ. წ. 8 წანაშე რომს მიშაღალირჷ კალენდარს შქას უგურკვებელი რე (Blackburn & Holford-Strevens 2003: 670–1).</ref> ==ლიტერატურა== === გჷმორინაფილი ლიტერატურა === {{Refbegin|2}} {{ქსე|1|119}} * {{Cite book | last=Allen | first=William Sidney | year=1978 | origyear=1965 | title=Vox Latina—a Guide to the Pronunciation of Classical Latin | url=https://archive.org/details/voxlatinaguideto0000alle_g6w2 | edition=2nd | publisher=Cambridge University Press | isbn=0-521-37936-9 | ref={{harvid|Allen|1965}}}} * Ando, Clifford, ''Imperial ideology and provincial loyalty in the Roman Empire'', University of California Press, 2000. * Bivar, A. D. H. (1983). "The Political History of Iran Under the Arsacids", in ''The Cambridge History of Iran'' (Vol 3:1), 21–99. Edited by Ehsan Yarshater. London, New York, New Rochelle, Melbourne, and Sydney: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-20092-9. * Blackburn, Bonnie and Holford-Strevens, Leofranc. (1999). ''The Oxford Companion to the Year''. Oxford University Press. Reprinted with corrections 2003. * Bourne, Ella. "Augustus as a Letter-Writer", ''Transactions and Proceedings of the American Philological Association'' (Volume 49, 1918): 53–66. * {{cite book |last=Bowersock |first=G. W. |editor=Kurt A. Raaflaub and Mark Toher (eds.) |title=Between Republic and Empire: Interpretations of Augustus and his Principate |year=1990 |publisher=University of California Press |location=Berkeley |isbn=978-0-520-08447-6 |pages=380–394 |chapter=The Pontificate of Augustus }} * Brosius, Maria. (2006). ''The Persians: An Introduction''. London & New York: Routledge. ISBN 978-0-415-32089-4 (hbk). * Bunson, Matthew. (1994). ''Encyclopedia of the Roman Empire''. New York: Facts on File Inc. ISBN 978-0-8160-3182-5 * Chisholm, Kitty and John Ferguson. (1981). ''Rome: The Augustan Age; A Source Book''. Oxford: Oxford University Press, in association with the Open University Press. ISBN 978-0-19-872108-6 * [[დიონ კასიუსი|Dio, Cassius]]. (1987) ''The Roman History: The Reign of Augustus''. Translated by Ian Scott-Kilvert. London: Penguin Books. ISBN 978-0-14-044448-3. * Davies, Mark; Swain, Hilary; Davies, Mark Everson, ''Aspects of Roman history, 82 BC-AD 14: a source-based approach'', Taylor & Francis e-Library, 2010. * Eck, Werner; translated by Deborah Lucas Schneider; new material by Sarolta A. Takács. (2003) ''The Age of Augustus''. Oxford: Blackwell Publishing (hardcover, ISBN 978-0-631-22957-5; paperback, ISBN 978-0-631-22958-2). * Eder, Walter. (2005). "Augustus and the Power of Tradition", in ''The Cambridge Companion to the Age of Augustus (Cambridge Companions to the Ancient World)'', ed. Karl Galinsky, 13–32. Cambridge, MA; New York: Cambridge University Press (hardcover, ISBN 978-0-521-80796-8; paperback, ISBN 978-0-521-00393-3). * Everitt, Anthony (2006) ''Augustus: The Life of Rome's First Emperor''. Random House Books. ISBN 1-4000-6128-8. * {{cite book |last=Green |first=Peter |title=Alexander to Actium: The Historical Evolution of the Hellenistic Age |url=https://archive.org/details/alexandertoactiu0000gree_g5g7 |series=Hellenistic Culture and Society |year=1990 |publisher=University of California Press |location=Berkeley, CA; Los Angeles; London |isbn=0-520-05611-6}} * Gruen, Erich S. (2005). "Augustus and the Making of the Principate", in ''The Cambridge Companion to the Age of Augustus (Cambridge Companions to the Ancient World)'', ed. Karl Galinsky, 33–51. Cambridge, MA; New York: Cambridge University Press (hardcover, ISBN 978-0-521-80796-8; paperback, ISBN 978-0-521-00393-3). * Holland, Richard, ''Augustus, Godfather of Europe'', Sutton Publishing, 2005. * Kelsall, Malcolm. "Augustus and Pope", ''The Huntington Library Quarterly'' (Volume 39, Number 2, 1976): 117–131. * {{cite book|title=Ancient Rome: A Military and Political History|url=https://archive.org/details/ancientromemilit0000mack|last=Mackay|first=Christopher S.|publisher=Cambridge University Press|year=2004|isbn=978-0-521-80918-4}} * Raaflaub, Kurt A.; Toher, Mark, ''Between republic and empire: interpretations of Augustus and his principate'', University of California Press, 1993. * Rowell, Henry Thompson. (1962). ''The Centers of Civilization Series: Volume 5; Rome in the Augustan Age''. Norman: University of Oklahoma Press. ISBN 978-0-8061-0956-5 * Scott, Kenneth. "The Political Propaganda of 44–30 B.C." ''Memoirs of the American Academy in Rome'', Vol. 11, (1933), pp.&nbsp;7–49. * {{cite book |last=Scullard |first=H. H. |title=From the Gracchi to Nero: A History of Rome from 133&nbsp;B.C. to A.D. 68 |url=https://archive.org/details/fromgracchitoner00scul |edition=5th |origyear=1959 |year=1982 |publisher=Routledge |location=London; New York|isbn=978-0-415-02527-0}} * {{cite book|last=Suetonius|first=Gaius Tranquillus|authorlink=გაიუს სვეტონიუს ტრანკვილუსი|editor-last = Thayer| editor-first = Bill|others = J. C. Rolfe, trans.|title=The Lives of the Twelve Caesars |date=2013 |origyear=1913 |publisher = University of Chicago| url = http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Augustus*.html| ref=harv}} Original publisher Loeb Classical Library. * {{cite book|last=Suetonius|first=Gaius Tranquillus|authorlink=გაიუს სვეტონიუს ტრანკვილუსი|title=Lives of the Twelve Caesars|url=https://archive.org/details/livesoftwelvecae0000suet_w9j6|year=1931|publisher=Modern Library|location=New York}} * Shaw-Smith, R. "A Letter from Augustus to Tiberius", ''Greece & Rome'' (Volume 18, Number 2, 1971): 213–214. * Shotter, D. C. A. "Tiberius and the Spirit of Augustus", ''Greece & Rome'' (Volume 13, Number 2, 1966): 207–212. * Smith, R. R. R., "The Public Image of Licinius I: Portrait Sculpture and Imperial Ideology in the Early Fourth Century", ''The Journal of Roman Studies'', Vol. 87, (1997), pp.&nbsp;170–202, [http://www.jstor.org/stable/301374 JSTOR] * Southern, Pat. (1998). ''Augustus''. London: Routledge. ISBN 978-0-415-16631-7. * Starr, Chester G., Jr. "The Perfect Democracy of the Roman Empire", ''The American Historical Review'' (Volume 58, Number 1, 1952): 1–16. * {{cite book |last=Syme |first=Ronald |authorlink= |title=The Roman Revolution |url=https://archive.org/details/bwb_C0-AVR-868 |year=1939 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=0-19-280320-4 }} * Walker, Susan, and Burnett, Andrew, ''The Image of Augustus'', 1981, British Museum Publications, ISBN 0-7141-1270-4 * Wells, Colin Michael, ''The Roman Empire'', Harvard University Press, 2004. {{refend}} === რეკომენდაფილი ლიტერატურა === {{refbegin|2}} * Bleicken, Jochen. (1998). ''Augustus. Eine Biographie''. Berlin. * {{cite book|last=Buchan|first=John|title=Augustus|url=https://archive.org/details/augustus00buch|year=1937|publisher=Houghton Mifflin Co|location=Boston}} * Everitt, Anthony. ''The First Emperor: Caesar Augustus and the Triumph of Rome''. London: John Murray, 2007. ISBN 978-0-7195-5495-7. * Galinsky, Karl. ''Augustan Culture''. Princeton, NJ: Princeton University Press, 1998 (paperback, ISBN 978-0-691-05890-0). * {{cite book|last=Galinsky|first=Karl|title=Augustus: Introduction to the Life of an Emperor|url=https://archive.org/details/augustusintroduc0000gali|year=2012|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-74442-3|page=300}} * {{cite book|last=Grant|first=Michael|title=The Roman Emperors: A Biographical Guide to the Rulers of Imperial Rome, 31 BC&nbsp;— AD 476|url=https://archive.org/details/romanemperorsbio0000gran|year=1985|publisher=Charles Scribner's Sons|location=New York}} * Levick, Barbara. ''Augustus: Image and Substance''. London: Longman, 2010. ISBN 978-0-582-89421-1. * Lewis, P. R. and G. D. B. Jones, ''Roman gold-mining in north-west Spain'', Journal of Roman Studies 60 (1970): 169–85 * Jones, R. F. J. and Bird, D. G., ''Roman gold-mining in north-west Spain, II: Workings on the Rio Duerna'', Journal of Roman Studies 62 (1972): 59–74. * Jones, A. H. M. "The Imperium of Augustus", ''The Journal of Roman Studies'', Vol.&nbsp;41, Parts 1 and 2. (1951), pp.&nbsp;112–119. * Jones, A. H. M. ''Augustus''. London: Chatto & Windus, 1970 (paperback, ISBN 978-0-7011-1626-2). * {{cite book|last=Massie|first=Allan|title=The Caesars|url=https://archive.org/details/caesars0000alla_e5a1|year=1984|publisher=Franklin Watts|location=New York}} * Osgood, Josiah. ''Caesar's Legacy: Civil War and the Emergence of the Roman Empire''. New York: Cambridge University Press (USA), 2006 (hardback, ISBN 978-0-521-85582-2; paperback, ISBN 978-0-521-67177-4). * Raaflaub, Kurt&nbsp;A. and Toher, Mark (eds.). ''Between Republic and Empire: Interpretations of Augustus and His Principate''. Berkeley; Los Angeles: University of California Press, 1993 (paperback, ISBN 978-0-520-08447-6). * Reinhold, Meyer. ''The Golden Age of Augustus (Aspects of Antiquity)''. Toronto, ON: Univ. of Toronto Press, 1978 (hardcover, ISBN 978-0-89522-007-3; paperback, ISBN 978-0-89522-008-0). * Roebuck, C. (1966). ''The World of Ancient Times''. New York: Charles Scribner's Sons. * {{cite book|last=Shotter|first=D. C. A.|title=Augustus Caesar|year=1991|publisher=Routledge|location=London|series=Lancaster Pamphlets}} * Southern, Pat. ''Augustus (Roman Imperial Biographies)''. New York: Routledge, 1998 (hardcover, ISBN 978-0-415-16631-7); 2001 (paperback, ISBN 978-0-415-25855-5). * Zanker, Paul. ''The Power of Images in the Age of Augustus (Thomas Spencer Jerome Lectures)''. Ann Arbor, MI: University of Michigan Press, 1989 (hardcover, ISBN 978-0-472-10101-6); 1990 (paperback, ISBN 978-0-472-08124-0). {{refend}} == რესურსეფი ინტერნეტის == {{ვიკიციტატა}} == სქოლიო == {{სქოლიო|2}} {{ქჷდიჭყი დაფა}} {{s-hou|[[იულიუს-კლავდიუსეფიშ დინასტია]]||[[23 ეკენია]], [[ჯვ. წ. 63]]||[[19 მარაშინათუთა]], [[14]]}} {{მონძეობაშ დაფა | წიმოხონი = პოსტიქ გიჭყჷ | ტიტული = &nbsp;&nbsp;&nbsp;[[რომიშ იმპერია|რომიშ]] [[რომიშ იმპერატორი|იმპერატორი]]&nbsp;&nbsp;&nbsp; | წანეფი = [[ჯვ. წ. 27]]–ახ. წ. [[14]] | გეჸვენჯი = [[ტიბერიუსი]] }} {{გათე დაფა}} {{მერკე}} {{რომიშ იმპერატორეფი}} [[კატეგორია:რომიშ იმპერატორეფი]] [[კატეგორია:დუნაბადი ჯვ. წ. 63]] [[კატეგორია:ნაღურა 14]] [[კატეგორია:უზურპატორეფი]] [[კატეგორია:ოქტავიანე ავგუსტუსი]] [[კატეგორია:იულიუს-კლავდიუსეფიშ დინასტია]] [[კატეგორია:ენეიდიშ VI წინგიშ პერსონაჟეფი]] [[კატეგორია:რომიშ იმპერიაშ პონტიფექს მაქსიმუსეფი]] [[კატეგორია:I ოშწანურაშ რომიშ იმპერატორეფი]] [[კატეგორია:გოღორონთაფილი რომიშ იმპერატორეფი]] [[კატეგორია:დჷმარსხუაფალი მონარქეფი]] ksw5sbp7zv3uk5qxp2ueyjg2z6d7955 0 20674 253260 236080 2026-09-22T04:17:00Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253260 wikitext text/x-wiki {{კალენდარეფი}} [[1873]] წანაშ [[1 ღურთუთა]]შე იაპონარეფი გჷმირინუანა [[გრიგორიანული კალენდარი|გრიგორიანულ კალენდარს]], თუთეფიშ აბანურ ჯოხოეფით დო ფიქსირებული დღახუეფით. 1873 წანაშახ [[თუთა-ბჟაშ კალენდარი|ლუნისოლარული კალენდარი]] გჷმირინუაფუდჷ, ნამუთ [[ჩინური კალენდარი|ჩინურ კალენდარს]] გერსხუდჷ. ==წანეფი== გრიგორიანული კალენდარიშ ემუშაფაშ უკული იაპონარეფი სხუმ შხვადოშხვა კალენდარს გჷმირინუანა (ვარდა გჷმირინუანდეს): * ბჟადალური, საართო ერა (西暦, სეირეკი) * იაპონური ერა (年号, ნენგო), ნამუთ გეპონჷ თეხანური [[იაპონიაშ იმპერატორი|იმპერატორიშ]] მართუალაშ ხანას, ნამუსჷთ [[2005]] წანა ომანგუ ჰაისეი 17-ს. * იმპერიული წანა (皇紀, კოკი), ნამუთ გეპონჷ იაპონიაშ მითიურ დორსხუაფას იმპერატორ [[ჯიმმუ]]შით ჯვ. წ. [[660]] წანას. სუმშე, მაართა ჟირი ასე ხოლო გჷმირინუაფუ; იმპერიული კალენდარი გჷმირინუაფუდჷ [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ თებაშახ. ==თუთეფი== თეხანური იაპონური თუთეფიშ ჯოხოეფი ბონო ითანგუ მუჭთ "მაართა თუთა", "მაჟირა თუთა", დო თ.უ. ომანგე რიცხუ კომბინირაფილი რე ბოლომუკნაბუნა ''-გაცუ'' (თუთა): * ღურთუთა - 一月 (იჩიგაცუ) * ფურთუთა - 二月 (ნიგაცუ) * მელახი - 三月 (სანგაცუ) * პირელი - 四月 (შიგაცუ) * მესი - 五月 (გოგაცუ) * მანგი - 六月 (როკუგაცუ) * კვირკვე - 七月 (შიჩიგაცუ) * მარაშინათუთა - 八月 (ჰაჩიგაცუ) * ეკენია - 九月 (კუგაცუ) * გჷმათუთა - 十月 (ჯუგაცუ) * გერგობათუთა - 十一月 (ჯუიჩიგაცუ) * ქირსეთუთა - 十二月 (ჯუნიგაცუ) თეწკჷმა, ირ თუთას ტრადიციული ჯოხო უღუ, ნამუთ ასეშახ გჷმირინუაფუ, სამანგათ, პოეზიას; ვითოჟირშე, ''შივასუ'' ამდღა ხოლო არძაშე გოფაჩილი რე. ჭარილიშ ვარდა მიოგომორძგუალი ზიტყვაშ მაართა პარაგრაფი მუჭოთ წესი იკათუანს ართ-ართ თე ჯოხოშე, თიშ გეშა ნამჷ-და მერჩქინელქ იჸუას ორთაშ ბორჯინ. კანკალე ჯოხოს, მუჭოთი რე ''იაიოი'' დო ''საცუკი'', ჟირნერი შანულობა უღუ დო გჷმირინუაფუ ადამიერიშ ჯოხოეფს(ოსურეფშო). თე თუთეფიშ ჯოხოეფი ინოხინოხ გჷშარჩქინდუ კანკალეშა ''ჯიდაიგეკი''-ს, მუთ [[ედოშ პერიოდი|ედოშ პერიოდიშ]] ვარდა უმოს ორდოშიანი სატელევიზიო წჷმორინეფს დო ფილმესს გჷმოხანტუნს. '''თუთაშ ჯოხოდვალა (გჷმორაგადაფა, ბონი შანულობა):''' * ღურთუთა - 睦月 (მუცუკი, მოფერაფაშ თუთა) * ფურთუთა - 如月 ან 衣更着 (კისარაგი ვარდა კინუსარაგი, მუკაქუნალიშ გჷმოთირუა) * მელახი - 弥生 (იაიოი, ახალი თელარა; აფუნიშ დაჭყაფუ) * პირელი - 卯月 (უზუკი, ყურდგელიშ თუთა) * მესი - 皐月 ან 早月 ან 五月 (საცუკი, კუნტა თუთა) * მანგი - 水無月 (მინაცუკი ვარდა მინაზუკი, წყარიშ თუთა) * კვირკვე - 文月 (ფუმიზუკი, წინგიშ თუთა) * მარაშინათუთა - 葉月 (ჰაზუკი, ფურცელიშ თუთა) * ეკენია - 長月 (ნაგაცუკი, გჷნძე თუთა) * გჷმათუთა - 神無月 (კან'ნაზუკი ვარდა კამინაზუკი, უღორონთე თუთა), 神有月 ან 神在月; (კამიარიზუკი, ღორონთიშ თუთა – ხვალე [[იზუმოშ პროვინცია|იზუმოშ პროვინციას]], სოდე გჷნოჩამაშ მეჯინათ არძა ღორონთი იშაყარუ გჷმათუთას ირწანური შაყარუაშო იზუმოშ ოხიდას.) * გერგობათუთა - 霜月 (შიმოცუკი, ჸინუაშ თუთა) * ქირსეთუთა - 師走 (შივასუ, პაპეფიშ დღა; თაშ გიადუ თიშ გეშა, ნამჷ-და პაპეფიშ გიშაკერძაფილო დოხარგელი რენა წანაშ ბოლოშ ხვამეფით.) == რესურსეფი ინტერნეტის == *[http://www.japanlinked.com/about_japan/calender.html Japanese calendar tables and zodiac signs, in Kanji, Hiragana, Romaji, and English] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160315230732/http://www.japanlinked.com/about_japan/calender.html |date=2016-03-15 }}, *[http://www.ndl.go.jp/koyomi/e Japanese calendar history by the National Diet Library] *[http://www2.gol.com/users/stever/calendar.htm The Lunar Calendar in Japan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070402230356/http://www2.gol.com/users/stever/calendar.htm |date=2007-04-02 }} *[http://wiki.samurai-archives.com/index.php?title=Japanese_calendar The Japanese Lunar Calendar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110926120912/http://wiki.samurai-archives.com/index.php?title=Japanese_calendar |date=2011-09-26 }} Mechanics of the Japanese lunar calendar and hints on using NengoCalc (see below) *[http://koyomi.vis.ne.jp/mainindex.htm Koyomi no page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722115640/http://koyomi.vis.ne.jp/mainindex.htm |date=2011-07-22 }} in Japanese *[http://www.asahi-net.or.jp/~nm9m-hsy/koyomi/ Koyomi no hanashi] in Japanese *[http://www.ad-office.ne.jp/i/rokuyo/ Rokuyō calculator] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060415103815/http://www.ad-office.ne.jp/i/rokuyo/ |date=2006-04-15 }} in Japanese *[http://www.seiyaku.com/customs/rokuyo.html Rokuyō calendar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080820042541/http://seiyaku.com/customs/rokuyo.html |date=2008-08-20 }} in English *[http://www.allcalendars.net/JapaneseYearConverter.php Convert Western Years to Japanese Years] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120227144602/http://www.allcalendars.net/JapaneseYearConverter.php |date=2012-02-27 }} converts Gregorian calendar years to Japanese Emperor Era years (known as nengo) *[http://wiki.samurai-archives.com/index.php?title=Year_dates Japanese Year Dates] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120520160412/http://wiki.samurai-archives.com/index.php?title=Year_dates |date=2012-05-20 }} Detailed explanations of Reign years, Era years, Cyclic years, Western years, Imperial years *[https://web.archive.org/web/20100503121807/http://web.me.com/meyer.eva/www.yukikurete.de/nengo_calc.htm NengoCalc] (Tool for converting Japanese dates into Western equivalents) *[http://thisyear.jp/ This Year in Japan] Shows what the current year in Japan is *[http://www.sljfaq.org/cgi/date.cgi Convert a Western year into a Japanese year] (sci.lang.japan FAQ pages) * [http://apps.creounity.com/time_machine/index.php?go=japan.php Онлайн-конвертер японских дат в веб-приложении «Creounity Машина Времени». Принципы атрибутирования дат на монетах Японии] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110908072953/http://apps.creounity.com/time_machine/index.php?go=japan.php |date=2011-09-08 }} * [http://dateconverter.net/japanese/?hl=ru DateConverter — Перевод дат между японским и григорианским календарями] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160507161157/http://dateconverter.net/japanese/?hl=ru |date=2016-05-07 }} [[კატეგორია:კალენდარი]] [[კატეგორია:იაპონური კულტურა]] 7po67axhoozroqgryqoljbfveqgpzs5 0 24332 253265 253151 2026-09-22T05:09:49Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253265 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Kuiperbelt.png|მინი|ბჟაშ სისტემაშ ჩინებული ობიექტეფი ეკლიპტიკურ პროექციას. ჯგირო ჩქუ კოიპერიშ ორტყაფუ]] '''კოიპერიშ ორტყაფუ''', თაშნეშე ჩინებული მუჭოთ '''ედჯვორტ-კოიპერიშ ორტყაფუ''' — [[ბჟაშ სისტემა]]შ რეგიონი [[ნეპტუნი (პლანეტა)|ნეპტუნიშ]] [[ორბიტა|ორბიტაშ]] (30 [[ასტრონომიული ართული|ა. ა.]] [[ბჟა]]შე) გალე, ნამუთ ბჟაშე მოჩილათირი რე დოხოლაფირო 50 ასტრონომიული ართულით. რე [[ასტეროიდეფიშ ორტყაფუ]]შ მოგვენი, მორო 20-შახ უმოსი განიერი დო 20—200-შახ უმოსი მასიური. მუჭოთ ასტეროიდეფიშ ორტყაფუ, თინა ხოლო თარო აკმოდირთჷ [[ბჟაშ სისტემაშ მორჩილი რსხულეფი|მორჩილი რსხულეფშე]] დო მინიმუმ ართი [[ჯუკუ პლანეტა|ჯუკუ პლანეტაშე]] — [[პლუტონი (პლანეტა)|პლუტონი]]. == რესურსეფი ინტერნეტის == {{Commons category|Kuiper belt}} * [http://www2.ess.ucla.edu/~jewitt/kb.html Dave Jewitt's page @ UCLA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120302032019/http://www2.ess.ucla.edu/~jewitt/kb.html |date=2012-03-02 }} * [http://www2.ess.ucla.edu/~jewitt/kb/gerard.html The belt's name] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190212100219/http://www2.ess.ucla.edu/~jewitt/kb/gerard.html |date=2019-02-12 }} * [http://www.physics.ucf.edu/~yfernandez/cometlist.html List of short period comets by family] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190502212937/https://physics.ucf.edu/~yfernandez/cometlist.html |date=2019-05-02 }} {{ასტრონომია}} {{ბჟაშ სისტემა}} [[კატეგორია:კოიპერიშ ორტყაფუ]] k4seqgm36vx3z3otw9ne83030e5sfr2 0 25209 253269 127262 2026-09-22T08:55:57Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253269 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა არტისტი | ფერი = | ჯოხო = ტერი ქრეუისი | სურათი = Terry Crews by Gage Skidmore 4.jpg | სურათიშ ზჷმა = 220პქ | დუდჯოხო = ქრეუისი 2013 წანას | დაბადებაშ ჯოხო = ტერი ალენ ქრეუისი | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1968|7|30}} | დაბადებაშ აბანი = [[მიჩიგანიშ შტატი]], [[ააშ]] | ღურაშ თარიღი = | ღურაშ აბანი = | საქვარუა = [[არტისტი]], [[კუჩხბურთიშ მოლაჸაფე]] | შხვა ჯოხოეფი= | აკოქიმინჯალაშ წანეფი = [[1991]]–[[1997]] (კუჩხბურთიშ მოლაჸაფე)<br>[[1999]]-ასეშა (არტისტალა) | ალმასქუ= | მასქერეფი = | ოხორინალი აბანი= | ვებხასჷლა= {{official website}} | აკადემიაშ ჯილდოეფი= | ემმიშ ჯილდოეფი= | შხვა ჯილდოეფი= | BAFTA ჯილდოეფი | ორქოშ გლობუსიშ ჯილდოეფი | ტონიშ ჯილდოეფი }} '''ტერი ალენ ქრეუისი''' ({{lang-en|Terry Alan Crews}}; დ. [[30 მანგი]], [[1968]], [[მიჩიგანიშ შტატი]]) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[არტისტი]] დო [[კუჩხბურთიშ მოლაჸაფე]]. ==რესურსეფი ინტერნეტის== * {{official website}} * {{IMDb ჯოხო|187719}} * [http://www.bet.com/shows/the-family-crews.html BET Shows - The Family Crews Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110319051117/http://www.bet.com/shows/the-family-crews.html |date=2011-03-19 }} * [http://www.justsportsstats.com/footballstatsindex.php?player_id=crewster001&defensesort=7 Just Sports Stats] {{DEFAULTSORT:ქრეუისი, ტერი}} [[კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი]] kgjtbjp7r7cis9g3lw4qpduxyk8yhnm 0 25426 253267 251131 2026-09-22T06:19:09Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253267 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Missolonghi.jpg|მინი|[[1821]] წანას [[საბერძნეთიშ რევოლუცია]]ქ დიჭყჷ მუჭოთ [[ბერძენეფი|ბერძენი]] ნაციონალეფიშ, [[თურქეფი]]შ სააწმარენჯო ჸალუაქ]] '''ნაციონალიზმი''' — [[იდეოლოგია]], ნამუშ მეჯინათ [[ერი]] ვარ-და „ნაცია“ ([[ლათინური ნინა|ლათ.]]: ''Nacia'') რე ჯარალუაშ ფუნდამენტური დო დუდოქუა. თეწკჷმა ართო ერიშ ინტერესი დო ართგურობა არძა ბუნაშ დო ინდივიდუალიშ ინტერესიშე მაღალას ოკო გერდას. დუდმაართა ნაციონალისტურ (ერუანული) ყარაფეფქ გიჭყჷ საფრანგეთის მაფაშ გითარაგვაფალო მონწყილი [[1793]] წანაშ რევოლუციაშ უკული. მოგვიანაფათ [[XIX ოშწანურა]]ს, ნაციონალისტურ იდეეფქ იკათუ ევროპაშ მიარე ქიანა. თე პერიოდის გერმანიაშა [[ოტო ფონ ბისმარკი]]შ ნაციონალურ თარობაქ ქჷმორთჷ, საფრანგეთის [[ნაპოლეონ ბონაპარტე|ნაპოლეონქ]] გიმორძგჷ, იტალიას ნაციონალისტეფიშ წჷმიულაშ უკული ქიანაქ აკიართიანჷ. [[XX ოშწანურა]]შ ჟირი მოსოფელიშ ლჷმაშ ღანკი რადიკალური ნაციონალისტური იდეეფი რდჷ. თეშ გეშა [[1945]] წანაშ უკული ევროპას რადიკალურ ნაციონალიზმიქ დემარცხჷ. 1988-1991 წანეფს, [[სხუნუეფიშ რსხუშ აკოცჷმა]]ქ ხე უნწყუ ნაციონალიზმიშ გოჭყანიარაფას ბჟაეიოლ ევროპას დო მოლენკავკაციას. ნაციონალიზმიშ სამანგეფი საქორთუოს მუთმოფხვადჷნა [[ილია ჭავჭავაძე]]შ დო [[თერგდუნალიებუეფი]]შ მოღალობას. == თაშნეშე ქოძირით == *[[სიონიზმი]] *[[პატრიოტიზმი]] *[[ეტატიზმი]] == ლიტერატურა == * „პოლიტიკური იდეოლოგიები, შესავალი კურსი“, ენდრიუ ჰეივუდი, ლოგოს პრესი, 2004 წ. ISBN 99928-928-4-6 * [[ენტონი დ. სმითი]], ნაციონალური იდენტობა. ინგლისურიდან თარგმნა [[ლელა პატარიძე|ლ. პატარიძემ]]. ლოგოს–პრესი, თბ., 2008 == რესურსეფი ინტერნეტის == {{Commons category|Nationalism}} * [http://theriskyshift.com/2012/04/introduction-to-nationalism-theory-html/ An Introduction To Nationalism Theory] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120814175328/http://theriskyshift.com/2012/04/introduction-to-nationalism-theory-html/ |date=2012-08-14 }} * [http://www.fordham.edu/halsall/mod/modsbook17.html Internet Modern History Sourcebook: Nationalism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090225034644/http://www.fordham.edu/halsall/mod/modsbook17.html |date=2009-02-25 }} * [http://plato.stanford.edu/entries/nationalism/ Stanford Encyclopedia of Philosophy: Nationalism] * [http://www.tamilnation.org/nation.htm Nations & Nationalism: What is a Nation]{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://nationalityinworldhistory.net The History of a Social Phenomenon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170511001309/http://nationalityinworldhistory.net/ |date=2017-05-11 }} * [http://nationalismwatch.com/ Nationalismwatch - tracking nationalism around the world] * [http://www.dailyplebiscite.com/ Daily Plebiscite - a blog on nations and nationalism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120622054411/http://www.dailyplebiscite.com/ |date=2012-06-22 }} * [http://www.nationalismproject.org/ The Nationalism Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191002100619/http://www.nationalismproject.org/ |date=2019-10-02 }} {{მერკე}} [[კატეგორია:ნაციონალიზმი|*]] [[კატეგორია:პოლიტიკური თეორიეფი]] rxda4s6nkgycul9sybdrf3g2l0t9ncg 0 26325 253272 129272 2026-09-22T10:25:18Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253272 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დოხორინი |სტატუსი = ნოღა |მარგალური ჯოხო = ჩუნცინი |ოდაბადური ჯოხო =重慶 |ქიანა = ჩინეთი |დუდალაშ თუდო = |პანორამა =Chongqing montage newest 2013.png |პანორამაშ სიგანა = |მუკნაჭარა = |შილა = |შილმუკნაჭ = |გერბი = |გერბმუკნაჭ = |გერბიშ სიგანა = |შილაშ სიგანა = |ჩარჩო = |ქიანაშ რუკა2 = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 = |მუკნაჭარა2= |lat_dir = N |lat_deg = 29 |lat_min = 33 |lat_sec =30 |lon_dir = E |lon_deg = 106 |lon_min = 34|lon_sec =00 |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა = |ქიანაშ რუკა= |რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ რუკა= |რაიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხირს = |დინოხოლენი დორთუალა = |რაიონიშ ტიპი = |რაიონი = |მადუდეშ ტიპი = |მადუდე = |დორსხუაფაშ თარიღი = |მაართა შინუა = |წოხოლენი ჯოხოეფი = |სტატუსი-შე = |ფართობი = 82,403 |სიმაღალაშ ტიპი= |დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა=243 |კლიმატი= |ოფიციალური ნინა= |მახორობა = 30,165,500 |ეჭარუაშ წანა = 2015 |მეჭედალა = |აგლომერაცია = |ერუანული აკოდგინალუა = |ორწუმობური აკოდგინალუა = |ეთნოქორონიმი = |ბორჯიშ ორტყაფუ = +8 |DST = |ოტელეფონე კოდი = +86 23 |ოფოსტე ინდექსი = 4000 |ოავტომობილე კოდი= |საიტი = www.cq.gov.cn |კატეგორია ვიკიოწკარუეს = |add1n= |add1= }} '''ჩუნცინი''', '''იუიჩენი''', '''ბასიანი''' ({{lang-zh|重慶}}) — [[ჩინეთიშ მუნიციპალიტეტეფი|ცენტრალური დოჸუნალაშ ნოღა]] ობჟათე-ბჟადალ [[ჩინეთი|ჩინეთის]]. 2015 წანაშ მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, ნოღას ოხორანდჷ 30,165,500 [[ადამიერი]]. [[ფართობი]] — 82,403 კმ². აკოგაფილი რე ტერასეფო გვალაშ კართეს, წყარმალუეფიშ [[იანძი]]შ დო [[ძიალინძიანი]]შ ნადუწკჷმა. ნოღას რე ოწყარმალონე ნიშორენი. წარიშ შარათ მითმიარსხუ [[შანხაი]]ს, რკინაშარათ — ნოღა [[ბაოძი]]ს დო ოზუღე ნიშორენი [[ჯანძიანი|ჯანძიანს]]. ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.cq.gov.cn/ ოფიციალური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060303161354/http://www.cq.gov.cn/ |date=2006-03-03 }} {{ჩინეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა}} {{მერკე}} [[კატეგორია:ჩინეთიშ ნოღეფი]] f7z3xfaaq5o5rtwtuiu8cs8uan9fc48 0 30924 253261 207281 2026-09-22T04:40:18Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253261 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Iranian-languages-map.jpg|მინი|ირანული ნინეფიშ გეოგრაფიული გოფაჩუაშ არეალი]] '''ირანალი კათა''' — აკმოდირთჷ შხვადოშხვა ეთნიკური გამუნარყიშ ბუნაშე, ნამუეფით ოდაბადე ნინათ [[ირანული ნინა|ირანულს]] გჷმირინუანა დო მუნეფიშ დუდშა ჯვეში [[სპარსალეფი|სპარსეფიშ]] გამნარყო კოროცხჷნა. ირანალეფი თარო ოხორანა [[არხო ბჟაეიოლი|არხო ბჟაეიოლს]], [[ცენტრალური აზია|ცენტრალურ აზიას]], [[კავკაცია]]ს, [[ობჟათე აზია|ობჟათე აზიას]], მარა ირანულო მორაგადე კათეფი აფხვადჷნა ნთელ [[ევრაზია]]ს, [[ბალკანეთიშ ჩქონი|ბალკანეთშე]] ბჟადალ [[ჩინეთი|ჩინეთშახ]]. ირანალი კათა თეხანური [[ირანი]]შ ქიანაშ ხურგეფს ვა ხორანა დო თეშნერო თე ტერმინი ელაზჷმაფათ ფართო რე ვინდარო ირანიშ მენოღალეეფი. == თაშნეშე ქოძირით == * [[ირანიშ ისტორია]] * [[კაბეტი ირანი]] * [[ირანიშ გვალონა]] == ლიტერატურა == * Banuazizi, Ali and Weiner, Myron (eds.). ''The State, Religion, and Ethnic Politics: Afghanistan, Iran, and Pakistan (Contemporary Issues in the Middle East)'', Syracuse University Press (August, 1988). ISBN 0-8156-2448-4. * Canfield, Robert (ed.). ''Turko-Persia in Historical Perspective'', Cambridge University Press, Cambridge (2002). ISBN 0-521-52291-9 * Curzon, R. ''The Iranian People of the Caucasus''. ISBN 0-7007-0649-6. * Derakhshani, Jahanshah. ''Die Arier in den nahöstlichen Quellen des 3. und 2. Jahrtausends v. Chr.'', 2nd edition (1999). ISBN 964-90368-6-5. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [https://www.britannica.com/topic/Iranian-languages Encyclopædia Britannica: Iranian languages] * [http://www.newsweek.com/id/199011 The Changing Face of Iran] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100206171256/http://www.newsweek.com/id/199011 |date=2010-02-06 }} * [http://www.everytongue.com/iran/ Maps and demographic information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120130190938/http://www.everytongue.com/iran/ |date=2012-01-30 }} {{ირანალი კათა}} [[კატეგორია:ირანალი კათეფი| ]] 7v89l5k83verjdcb5lohl0ws562tkt7 0 33474 253253 250014 2026-09-22T00:44:13Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253253 wikitext text/x-wiki [[File:Πλανητέρο Όρος Χελμός και ύδατα Στυγός 02.jpg|მინი|წყარმალუ აროანიოსი]] '''აროანიოსი''' ([[ბერძნული ნინა|ბერძნ]]. Αροάνιος) — [[წყარმალუ]] [[საბერძნეთი]]ს, წყარმალუ [[ლადონი]]შ [[ნადუ]]. აროანიოსი იჭყაფუ აროანიაშ გვალეფს დო გიშმურს [[აქაია]]შ პროვინციას. წყარმალუშ სიგინძა რე 12 კმ. ==ქოძირით თაშნეშე== *[[საბერძნეთიშ წყარმალუეფიშ ერკებული]] ==რესურსეფი ინტერნეტის== {{Commonscat}} * [http://www.toponavigator.com/topoguide/ toponavigator, map of Katsana, Achaea, the area of Aroanios’ valley] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200208191158/http://www.toponavigator.com/topoguide/ |date=2020-02-08 }} * [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0160:book=8:chapter=19&highlight=cleitor%2Caroanius Pausanias, Description of Greece. Chunked English text passages. Book 8 chapter 19] * [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0160:book=8:chapter=21&highlight=cleitor%2Caroanius Pausanias, Description of Greece. Chunked English text passages. Book 8 chapter 21] * [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0064:entry=cleitor-geo&highlight=aroanius Smith, Dictionary of Greek and Roman Geography. Chunked english text passages for Cleitor, Aroanius/Katzanas] * [http://kpe-kleit.ach.sch.gr/english2.htm "Environmental Education Centre of Kleitoria - Akrata", Kleitoria Achaea: Sensitize pupils and teachers for their environment] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200704215437/http://kpe-kleit.ach.sch.gr/english2.htm |date=2020-07-04 }} * [http://www.kalavrita.gr/information/aksiotheata/item/899-xelwnospilia Helongospilia (Χελωνοσπηλιά), village of Achaea, participated in the nation’s uprising 1821 (ბერძნულო)]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[კატეგორია: საბერძნეთიშ წყარმალუეფი]] iz71myppavilwymft0yyz1usbenuuqe 0 37175 253270 219224 2026-09-22T08:59:09Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253270 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დოხორინი |სტატუსი = ნოღა |მარგალური ჯოხო = ტვერი |ოდაბადური ჯოხო ={{lang-ru|Тверь}} |ქიანა = რუსეთი |დუდალაშ თუდო = |პანორამა =2884. Тверь. Церковь Белая Троица.jpg |პანორამაშ სიგანა = |მუკნაჭარა = |შილა = |შილმუკნაჭ = |გერბი = |გერბმუკნაჭ = |გერბიშ სიგანა = |შილაშ სიგანა = |ჩარჩო = |ქიანაშ რუკა2 = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 = |მუკნაჭარა2= |lat_dir = N |lat_deg = 56 |lat_min = 51 |lat_sec = 28.18 |lon_dir = E |lon_deg =35 |lon_min = 55 |lon_sec = 18.94 |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა =300 |ქიანაშ რუკა= |რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა = 250 |რეგიონიშ რუკა= |რაიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ ტიპი = რუსეთიშ ფედერალური მონწყუალა{{!}}ოლქი |რეგიონი = ტვერიშ ოლქი |რეგიონი ცხირს = |დინოხოლენი დორთუალა = |რაიონიშ ტიპი = |რაიონი = |მადუდეშ ტიპი = |მადუდე = |დორსხუაფაშ თარიღი = 1135 |მაართა შინუა = |წოხოლენი ჯოხოეფი = 1993-1990 წწ. — ''კალინინი'' |სტატუსი-შე = |ფართობი = 152,22 |სიმაღალაშ ტიპი= |დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა=146 |კლიმატი= |ოფიციალური ნინა= |მახორობა = 424 969 |ეჭარუაშ წანა = 2021 |მეჭედალა = 2791,81 |აგლომერაცია = 773 000 |ერუანული აკოდგინალუა = რუსეფი, უკრაინალეფი, სომეხეფი დო შხვ. |ორწუმობური აკოდგინალუა = |ეთნოქორონიმი = |ბორჯიშ ორტყაფუ =+3 |DST = |ოტელეფონე კოდი = +7 4822 |ოფოსტე ინდექსი = 17xxxx |ოავტომობილე კოდი=69, 169 |საიტი = www.tver.ru |კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Tver |add1n= |add1= }} '''ტვერი''' ({{lang-ru|Тверь}}; 1931-1990 წწ. — '''კალინინი''') — (რუს. {{Audio|Тверь_произношение.ogg|მორჩქილაფა}}) [[ნოღა]] [[რუსეთი]]ს, [[ტვერიშ ოლქი]]შ ადმინისტრაციული ცენრტი. იდვალუაფუ წყარმალუ [[ვოლგა]]A წყარპიჯის, თიშა ინმაკათე წყარმალუეფიშ [[ტვერცა]]შ დო [[ტმაკა]]შ არანს, [[მოსკოვი]]შ ოორუე-ბჟადალშე 177,6 კილომეტრიშ მეძენას. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.tver.ru/ Официальный сайт местного самоуправления города Твери] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070420011525/http://www.tver.ru/ |date=2007-04-20 }} * [http://www.mojgorod.ru/tversk_obl/tver/index.html Тверь в энциклопедии «Мой город»] * [https://web.archive.org/web/20141218173502/http://tis.tver.ru/ Интерактивная карта города и области.] * [https://web.archive.org/web/20140210185750/http://tver.2gis.ru/ Электронный справочник организаций с картой города «2ГИС»] * [http://www.tverplanet.ru/ Достопримечательности города Тверь]{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://opendata.mkrf.ru/zsWfnb8 Официальный список объектов историко-культурного наследия Тверской области]{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{მერკე-რუსეთი}} [[კატეგორია:ტვერი| ]] [[კატეგორია:ტვერიშ ოლქიშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:ჸოფილი ნანანოღეფი]] [[კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფიშ ნანანოღეფი]] jpcxzja9bztqhihndyvnfldeo4cgcfx 0 38625 253271 209902 2026-09-22T09:54:36Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253271 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დოხორინი |სტატუსი = ნოღა |მარგალური ჯოხო = ქაჰრამანმარაში |ოდაბადური ჯოხო =Kahramanmaraş |ქიანა = თურქეთი |დუდალაშ თუდო = ადმინისტრაციული ცენტრი |პანორამა =Kahramanmaraş City.JPG |პანორამაშ სიგანა = |მუკნაჭარა = |შილა = |შილმუკნაჭ = |გერბი = |გერბმუკნაჭ = |გერბიშ სიგანა = |შილაშ სიგანა = |ჩარჩო = |ქიანაშ რუკა2 = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 = |მუკნაჭარა2= |lat_dir = N|lat_deg= 37|lat_min= 35|lat_sec= |lon_dir = E|lon_deg= 36|lon_min= 56|lon_sec= |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა =300 |ქიანაშ რუკა= |რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა = 200 |რეგიონიშ რუკა= |რაიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ ტიპი = თურქეთიშ პროვინციეფი{{!}}პროვინცია |რეგიონი = ქაჰრამანმარაშიშ პროვინცია{{!}}ქაჰრამანმარაში |რეგიონი ცხირს = |დინოხოლენი დორთუალა = |რაიონიშ ტიპი = |რაიონი = |მადუდეშ ტიპი =ნოღაშ მერი{{!}}მერი |მადუდე = ფათიჰ მეჰმედ ერქოჩი |დორსხუაფაშ თარიღი = |მაართა შინუა = |წოხოლენი ჯოხოეფი = |სტატუსი-შე = |ფართობი = 3,017.45 |სიმაღალაშ ტიპი= |დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა=67 |კლიმატი= |ოფიციალური ნინა=თურქული |მახორობა = 1,168,163 |ეჭარუაშ წანა = 2021 |მეჭედალა = 390 |აგლომერაცია = |ერუანული აკოდგინალუა = |ორწუმობური აკოდგინალუა = |ეთნოქორონიმი = |ბორჯიშ ორტყაფუ = +2 |DST = +3 |ოტელეფონე კოდი = +90 344 |ოფოსტე ინდექსი = 46xxx |ოავტომობილე კოდი=46 |საიტი = www.kahramanmaras.bel.tr/ |კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Kahramanmaraş |add1n= |add1= }} '''ქაჰრამანმარაში''' ({{lang-tr|Kahramanmaraş}}) — ნოღა ობჟათე-ბჟაეიოლ [[თურქეთი|თურქეთის]], [[სქირონაშქა ზუღაშ რეგიონი|სქირონაშქა ზუღაშ რეგიონს]], [[ბჟაეიოლი ანატოლიაშ რეგიონი|ბჟაეიოლ]], [[ცენტრალური ანატოლიაშ რეგიონი|ცენტრალურ]] დო [[ობჟათე ანატოლიაშ რეგიონი|ობჟათე]] ანატოლიაშ რეგიონეფიშ მოხურგე [[ქაჰრამანმარაშიშ პროვინცია|ქაჰრამანმარაშიშ პროვინციაშ]] ადმინისტრაციული ცენტრი. ქაჰრამანმარაში იდვალუაფუ 67 მეტრის ზუღაშ დონეშე. [[2021]] წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობ 1,168,163 ადამიერს აკმადგინანდჷ. [[ქაჰრამანმარაშიშ პროვინცია]] სუმი რეგიონიშ ხურგიწკჷმა იდვალუაფუ, მარა ნოღა ქაჰრამანმარაში თინეფშე აკას ვაუხურგსნს. ნოღა ობჟათეშე, თაშნეშე, [[სქირონაშქა ზუღაშ რეგიონი|სქირონაშქა ზუღაშ რეგიონს]] მადვალუ [[ოსმანიეშ პროვინცია]]ს დო დორხველი პროვინციაშ ნოღეფს: ანდირინს, გიოქსუნს, ექინიოზიუს, ნურჰათის, ჩაღლაიანჩერითს, პაზარჯიკის დო თურქიოღლუს უხურგანს. == რესურსეფი ინტერნეტის == *[http://www.ksu.edu.tr/ Kahramanmaraş Sütçüimam University] *[http://marastahaber.com/ Kahramanmaraş News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200816230019/http://marastahaber.com/ |date=2020-08-16 }} *[http://www.kahramanmaras.org Kahramanmaraş Communication Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200809030753/http://kahramanmaras.org/ |date=2020-08-09 }} *[http://www.kentmaras.com Kahramanmaraş Daily Information W] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201204021147/http://www.kentmaras.com/ |date=2020-12-04 }} e [http://www.kentmaras.com bsite] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201204021147/http://www.kentmaras.com/ |date=2020-12-04 }} *[http://www.kahramanmaras.gov.tr Kahramanmaraş Official Government Website] *[http://www.kahramanmaras.bel.tr Kahramanmaraş Town Office Website] *[http://www.investkahramanmaras.com Kahramanmaraş Investment Support Office Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190122210149/http://www.investkahramanmaras.com/ |date=2019-01-22 }} *[http://ulasim.kahramanmaras.bel.tr Kahramanmaraş Town Office Website - City Transport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100413153516/http://ulasim.kahramanmaras.bel.tr/ |date=2010-04-13 }} a [http://ulasim.kahramanmaras.bel.tr tion] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100413153516/http://ulasim.kahramanmaras.bel.tr/ |date=2010-04-13 }} *[http://www.kahramanmaras.pol.tr Kahramanmaraş Town Police Office Website] *[http://www.marasspor.com/ Kahramanmaraşspor Unofficial Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090115223222/http://www.marasspor.com/ |date=2009-01-15 }} *[http://www.sanalpark.org Kahramanmaraş Web Design] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150813005744/http://www.sanalpark.org/ |date=2015-08-13 }} {{თურქეთიშ ნოღეფი}} [[კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:თურქეთიშ მილიონიანი ნოღეფი]] 8kxl46e6vykdz1kpwti6uaihger1svt 0 38924 253273 253079 2026-09-22T10:28:36Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 253273 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ნინა | ჯოხო = ძონგხა | მუშითჯოხოდვალა = [[File:Dzongkha-02.svg|56px]] | მუდანობა = 640,000 (2013) | ქიანეფი ={{შილა|ბჰუტანი}}<br />[[სიკიმი]] ({{შილა|ინდოეთი}}) | კლასიფიკაცია =[[ჩინურ-ტიბეტური ნინეფი]] :[[ტიბეტურ-ბირმული ნინეფი]] ::[[ტიბეტურ-კინაური ნინეფი]] :::[[ბოდური ნინეფი]] ::::[[ტიბეტური ნინეფი]] ::::'''ძონგხა''' | ჭარალუა = [[ტიბეტური ჭარალუა|ტიბეტური]] | სტატუსი ={{შილა|ბჰუტანი}} | კოდეფი = ISO1: '''dz'''<br />ISO2: '''dzo'''<br />ISO3: '''dzo''' - ძონგხა '''adp''' – ადაპი | რუკა =Dzongkha native language districts.svg | ზჷმა = 250პქ | ეჭარუა = ბჰუტანიშ ოლქეფი, სოდე ძონგხა მახორობაშ მასქერული ნინა რე | კოდი =dz }} '''ძონგხა''' თაშნეშე '''ძონგკხა''', '''ძონკქა''' ({{lang |dz|རྫོང་ཁ་}}; [[ვაილი]]: ''რძონგ-ქა''), მინშა გჷმირინუაფუ თაშნეშე: ''ნგალოპქა,'' — [[ბჰუტანი]]შ ერუანული ნინა.<ref name=CoBE>{{cite web |url=http://www.constitution.bt/TsaThrim%20Eng%20(A5).pdf |format=PDF |title=Constitution of the Kingdom of Bhutan. Art. 1, § 8 |publisher=Government of Bhutan |date=2008-07-18 |accessdate=2011-01-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120904194200/http://www.constitution.bt/TsaThrim%20Eng%20(A5).pdf |archivedate=2012-09-04 }}</ref> ზიტყვა „ძონგ'ქა“ შანენს [[ნინა (ნინეფიშმენცარალა)|ნინას]] (ქ''ა''), ნამუშა რაგადანა [[ძონგიშ არქიტექტურა|ძონგ'ის]] (''ძონგი''). ძონგი რე ჯიხაზურგა გიშაგორილი არქიტექტურა, ნამუთ ბჰუტანს [[შაბდრუნგი|შაბდრუნგიქ]] [[XVII ოშწანურა]]ს გავითარჷნ. ძონგხაშ ჭარალუაშო გჷმირინუაფუ [[ტიბეტური ჭარალუა]]. == ლიტერატურა == * Mazaudon, Martine & Boyd Michailovsky. 1988. “Lost syllables and tone contour in Dzongkha (Bhutan).” David Bradley, Eugénie J.A. Henderson & Martine Mazaudon (eds.). Prosodic analysis and Asian linguistics: to honour R.K. Sprigg. (Pacific Linguistics, Series C-104). 115-36 * Mazaudon, Martine & Boyd Michailovsky. 1989. “Syllabicity and suprasegmentals: the Dzongkha monosyllabic noun.” D. Bradley et al. (eds.). Prosodic analysis and Asian linguistics: to honour R.K. Sprigg. Canberra. (Pacific Linguistics). 115-36 * Michailovsky, Boyd. 1989. “Notes on Dzongkha orthography.” D. Bradley et al. (eds.). Prosodic analysis and Asian linguistics: to honour R.K. Sprigg. Canberra. (Pacific Linguistics). 297-301 * Tournadre, Nicolas. 1996. “Comparaison des systèmes médiatifs de quatre dialectes tibétains (tibétain central, ladakhi, dzongkha et amdo).” Z. Guentchéva (ed.). L’énonciation médiatisée. Louvain_Paris: Peeters (Bibliothèque de l’Information Grammaticale, 34). 195-214 * Watters, Stephen A. 1996. A preliminary study of prosody in Dzongkha. Arlington: UT at Arlington, Masters Thesis == რესურსეფი ინტერნეტის == *[http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=dzo Ethnologue entry on Dzongkha] *[http://www.dzongkha.gov.bt/online/dictionaries/dz-en-dict/index.html ძონგხა-ინგლისური ლერსიკონი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100822182104/http://www.dzongkha.gov.bt/online/dictionaries/dz-en-dict/index.html |date=2010-08-22 }} *[http://podcast.com/show/6924/ Dzongkha podcast] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110807154426/http://www.podcast.com/show/6924/ |date=2011-08-07 }} *[http://www.eki.ee/wgrs/rom2_dz.htm Dzongkha Romanization for Geographical Names] *[http://www.dzongkha.gov.bt/publications/index.en.html დუდიშული ფრაზეფი დო ლერსიკონეფი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130621032503/http://www.dzongkha.gov.bt/publications/index.en.html |date=2013-06-21 }} == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბჰუტანიშ ნინეფი]] 9snoszdk8d676gpw8l5riii6j1tzi4c 0 39104 253258 252818 2026-09-22T02:17:37Z InternetArchiveBot 15194 Add 2 books for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260921)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 253258 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლახარა |Name = აუტიზმი |Image = Autism-stacking-cans 2nd edit.jpg |Caption = |DiseasesDB = |ICD11 = |ICD10 = {{ICD10|F|84|0|f|80}} |ICD9 ={{ICD9|299.0}} |ICDO = |OMIM = 209850 |MedlinePlus = 001526 |eMedicineSubj = |eMedicineTopic = 3202 |MeshID = }} '''აუტიზმი''', თაშნეშე ჩინებულ რე მუჭოთ '''აუტისტურ სპექტრიშ აკორცუაფა (ASD)'''— [[ფსიქიკა|ფსიქიკაშ]] თიჯგურა დგომარობა, მუჟანსჷთ ინდივიდის ახასიათენს დინოკილერ რინა დო ანდოგან [[ოქიანუ]]შე ედომუშამო მოჩილათა. ინდივიდ ცხოვრენს თიშით გჷნაჭყებუ ვარეალურ ოქიანუს. აუტიზმ გონებურ აკორცუაფა რე, ნამუთ იჭყაფუ ორდოიან ხანს დო იხასიათებუ მუშ დუდს დინოკილუათ, ნამუსჷთ წორო გეჸუნს რეალობაშე მოჩილათა, სოციალურ ინტერაქტიურალაშ შილებუამობაშ უღვენობა, გომაჟირაფონ ყარაფეფ დო რაგადიშ აკორცუაფა.<ref>[http://www.nplg.gov.ge/gwdict/index.php?a=term&d=14&t=17723 აუტიზმი — უნივერსალურ ენციკლოპედიურ ლექსიკონი]</ref> აუტიზმიშ სიმპტომეფ რჩქვანელობურო დუდს ირჩქინანს [[ბაღანა]]შ რინაშ პირველ სუმ წანაშ გოძვენას დო წორო დოჸუნს ედომუშამ რინაშ გოძვენას. 18 თუთაშ ვარ-და 2 წანაშ ხანს, ბაღანა ვაჭირინუანს რჩქვანელობურ წუმოძინაშ დონეს. მასქერს დო ბაღანას შქას ნორმალურ ურთიართობა აკმირცუაფუ. აუტისტ ბაღანეფ დუდს ეთმუღანა ბონ ჯინას დო თინეფიშ რაგად რუდიმენტულ რე.<ref name="archive">[http://archive.webmix.ge/icc/autizm.html რა არის აუტიზმი?]</ref> გჷმოხანტუაშ ხარისხიშ მეჯინათ აუტიზმ ანდანერ რე. არძაშე ჸონიერ ფორმას ახასიათენს გომაჟირაფონი, ურჩქვანუ, დუდდაშებელ დო აგრესიულ რჯება. თეჯგურა რჯება ქიანახანს იგჷნძორებუ დო თიშ თირუა ძალამ კაჭულ რე. არძაშე დაღარ ფორმა მოგენს პიჯურ აკორცუაფეფს, ნამუეფჷთ მერსხილ რენა გურაფაშ ნიჭიშ დარკებაწკჷმა. აუტისტ ბაღანეფს ოშა-გოშათ ვაშეულებჷნა ზოხოთ რინა, ჸონიერ თერაპიულ ინტერვენციაშ, მასქერიშ მუკოლუაფაშ დო კანკალეშა ჰოსპიტალიზაციაშ დო წამალეფიშ უმუშო.<ref name="archive" /> აუტიზმის [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ ბორჯის მიგორუეს. თინა პროფესორ [[ლეო კანერი|ლეო კანერქ]] ეჭარჷ. მალას გეგშართჷ შანეფიშ ართობურობაქ ხოლო, ნამუშ დგომარობათ აუტიზმიშ დიაგნოზ დითმიხუნუაფუ. თე ტრიადა, მუჭოთ თის სპეციალისტეფ უძახჷნან, რე გეჸვენჯი: მაართა შანი — სოციალურ ურთიართობეფიშ რკება ვარ-და ხარისხობურ გაუფრაშება; სპეციფიკურ რაგადუაშ პრობლემეფი (შილებე ზიტყვეფიშ ოზირუე ვა რდას მორჩილჷნ, მარა მაჟირა ადამიანწკჷმა ურთიართობა იშენით უშულებუ ორდასჷნ); მასუმა — გომაჟირაფონობა, სიახალეშოთ ძალამ ნეგატიურ მერინა, სტერეოტიპეფიშ მიშაღალა.<ref> [http://www.nplg.gov.ge/gwdict/index.php?a=term&d=5&t=4789 აუტიზმი — ენციკლოპედიურ ლექსიკონი]</ref> ანდანე აუტიზმი [[სპექტულ აკორცუაფა|სპექტრულ აკორცუა]] რენ დო თიშ გჷმორჩქინეფ შხვადოშხვანერ რენ, ალარჷნაშ მითხირეფ იძანძჷ მინიმალურ მოხვარებაშე ედომუშამ ბორჯიშ, 24-სათიან მუკოლუაფაშა.<ref>{{Cite journal |last1=Waizbard-Bartov |first1=Einat |last2=Fein |first2=Deborah |last3=Lord |first3=Catherine |last4=Amaral |first4=David G. |date=2023 |title=Autism severity and its relationship to disability |journal=[[Autism Research]] |language=en |volume=16 |issue=4 |pages=685–696 |doi=10.1002/aur.2898 |pmc=10500663 |pmid=36786314}}</ref><ref>{{cite journal |pmid=38434761 |date=2024 |title=Autism spectrum disorder: Pathogenesis, biomarker, and intervention therapy |journal=Medcomm |volume=5 |issue=3 |article-number=e497 |doi=10.1002/mco2.497 |pmc=10908366 |vauthors=Zhuang H, Liang Z, Ma G, Qureshi A, Ran X, Feng C, Liu X, Yan X, Shen L}}</ref> აუტიზმიშ დიაგნოზეფიშ მუდანობაქ 1990-იან წანეფშე [[აუტიზმიშ ეპიდემიოლოგია|მიძინჷ]], თარო დიაგნოსტიკურ კრიტერიუმეფიშ უმოს ფართო სპექტრის, ჩინებურობაშ ეკინაშ დო ფასებაშ ფართო ხემეჭირინაფაშ ჭყოლოფუათ. სოციალური მოთხირეფიშ თირუაქ თაშნეშე შილებე ილაჸაფს მუშ როლი.<ref name="Anderson-Chavarria-2022">{{Cite journal |last=Anderson-Chavarria |first=Melissa |date=14 September 2022 |title=The autism predicament: models of autism and their impact on autistic identity |journal=[[Disability & Society]] |volume=37 |issue=8 |pages=1321–1341 |doi=10.1080/09687599.2021.1877117 }}</ref><ref name="Ogundele-2025">{{Cite journal |last1=Ogundele |first1=Michael O. |last2=Morton |first2=Michael J. S. |date=3 April 2025 |title=Subthreshold Autism and ADHD: A Brief Narrative Review for Frontline Clinicians |journal=Pediatric Reports |volume=17 |issue=2 |page=42 |doi=10.3390/pediatric17020042 |doi-access=free |pmc=12030661 |pmid=40278522}}</ref> [[მოსოფელიშ სინთელუანობაშ ორგანიზაცია]]შ მუნაჩემეფით, 2012 დო 2021 წანეფს შქას აუტიზმიშ დიაგნოზ დოხოლაფირო 100-შე 1 ბაღანას გეუშქვეს, ნამუთ მიოწურუანს ძინაშ ტენდენციას. გჷთორკუალეფ მიოწურუანა, ნამჷ-და ძინათებულ მახორობაშ მოგვენ თია გჷმაჯერენს დიაგნოსტიკურ კრიტერიუმეფს, ფორმალურ ფასებაშ შვანს.<ref>{{Cite journal |last1=Hirota |first1=Tomoya |last2=King |first2=Bryan H. |date=10 January 2023 |title=Autism Spectrum Disorder: A Review |journal=JAMA |volume=329 |issue=2 |pages=157–168 |doi=10.1001/jama.2022.23661 |pmid=36625807}}</ref> აუტიზმ მაღალ [[აუტიზმიშ მონძალურობა|მონძალურ]] რე დო [[პოლიგენი|იკათუიანს ანდა გენს]], მუჟანსჷთ ანდოგან ფაქტორეფი, მუჭოთ ჩქჷ, უმოს მორჩილ, თარო [[მოკათუობაშ მალობა ადამიერეფს|პრენატალურ როლს]] ლაჸაფენს.<ref name="Tick-2016">{{Cite journal |last1=Tick |first1=Beata |last2=Bolton |first2=Patrick |last3=Happé |first3=Francesca |last4=Rutter |first4=Michael |last5=Rijsdijk |first5=Frühling |date=2016 |title=Heritability of autism spectrum disorders: a meta-analysis of twin studies |journal=Journal of Child Psychology and Psychiatry |language=en |volume=57 |issue=5 |pages=585–595 |doi=10.1111/jcpp.12499 |pmc=4996332 |pmid=26709141}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Hodges |first1=Holly |last2=Fealko |first2=Casey |last3=Soares |first3=Neelkamal |date=February 2020 |title=Autism spectrum disorder: definition, epidemiology, causes, and clinical evaluation |journal=Translational Pediatrics |volume=9 |issue=Suppl 1 |pages=S55–S5S65 |doi=10.21037/tp.2019.09.09 |doi-access=free |pmid=32206584 |pmc=7082249 }}</ref><ref>{{Cite journal |last=Ratajczak |first=Helen V. |date=March 2011 |title=Theoretical aspects of autism: Causes—A review |journal=Journal of Immunotoxicology |volume=8 |issue=1 |pages=68–79 |doi=10.3109/1547691X.2010.545086 |pmid=21299355 }}</ref><ref name="Mandy-2016">{{cite journal |vauthors=Mandy W, Lai MC |title=Annual Research Review: The role of the environment in the developmental psychopathology of autism spectrum condition |journal=[[Journal of Child Psychology and Psychiatry, and Allied Disciplines]] |oclc=01307942 |volume=57 |issue=3 |pages=271–292 |date=March 2016 |pmid=26782158 |doi=10.1111/jcpp.12501 }}</ref> ბოშეფს აუტისტურ ანდეფ უმოს შხირას გიშმურჩქინდჷნა ვინდარო ძღაბეფს, თეწკჷმა, ძრაბეფს უმოს ფულირ აუტისტურ ანდეფ მიკმირჩქინანა დუდს (არგამათ ვაჩქჷ აუტისტურ ანდეფი).<ref>{{cite journal |last1=Alaghband-rad |first1=Javad |last2=Hajikarim-Hamedani |first2=Arman |last3=Motamed |first3=Mahtab |title=Camouflage and masking behavior in adult autism |journal=Frontiers in Psychiatry |date=2023 |volume=14 |issue=16 |article-number=1108110 |doi=10.3389/fpsyt.2023.1108110 |doi-access=free |pmid=37009119 |pmc=10060524 }}</ref> თიჯგურა დგომარობეფ, მუჭომით რე ბურსაფი, [[დეპრესია]], ყურადღებაშ მერკეობაშ დო ჰიპერაქტიურობაშ სინდრომი (ADHD), [[ეპილეფსია]], თაშნეშე ინტელექტუალურ გოხურგუეფი, უმოს შხირ რე აუტისტ ადამიერეფს. აუტისტ ადამიერეფ თაშნეშე უმოსო მინჭაფჷნა [[ლგბტქ ჯარალუა]]შ კათაფაშა.<ref>{{cite book |last1=Bertelli |first1=Marco O. |last2=Azeem |first2=Muhammad Waqar |last3=Underwood |first3=Lisa |last4=Scattoni |first4=Maria Luisa |last5=Persico |first5=Antonio M. |last6=Ricciardello |first6=Arianna |last7=Sappok |first7=Tanja |last8=Bergmann |first8=Thomas |last9=Keller |first9=Roberto |last10=Bianco |first10=Annamaria |last11=Corti |first11=Serafino |last12=Miselli |first12=Giovanni |last13=Lassi |first13=Stefano |last14=Croce |first14=Luigi |last15=Bradley |first15=Elspeth |last16=Munir |first16=Kerim |title=Textbook of Psychiatry for Intellectual Disability and Autism Spectrum Disorder |chapter=Autism Spectrum Disorder |date=2022 |pages=369–455 |doi=10.1007/978-3-319-95720-3_16 |isbn=978-3-319-95719-7 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=4mtvEAAAQBAJ&pg=PA391 |quote-page=391 |quote=Persons with autism spectrum disorder and/or other neurodevelopmental problems are more likely than the general population to have [[transgender]] identity, [[non-heterosexual]] sexual orientation, and other [[gender non-conformities]]. |archive-date=1 February 2025 |access-date=10 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250201084220/https://books.google.com/books?id=4mtvEAAAQBAJ&pg=PA391 |url-status=live }}</ref><ref name="Lord-2022">{{Cite journal |last1=Lord |first1=Catherine |last2=Charman |first2=Tony |last3=Havdahl |first3=Alexandra |last4=Carbone |first4=Paul |last5=Anagnostou |first5=Evdokia |last6=Boyd |first6=Brian |last7=Carr |first7=Themba |last8=de Vries |first8=Petrus J |last9=Dissanayake |first9=Cheryl |author-link9=Cheryl Dissanayake |last10=Divan |first10=Gauri |last11=Freitag |first11=Christine M |display-authors=10 |date=2022 |title=The Lancet Commission on the future of care and clinical research in autism |journal=[[The Lancet]] |volume=399 |issue=10321 |pages=299–300 |doi=10.1016/s0140-6736(21)01541-5 |pmid=34883054 |hdl=11250/2975811 |hdl-access=free }}</ref><ref name="Graham Holmes-2022">{{cite journal |last1=Graham Holmes |first1=Laura |last2=Ames |first2=Jennifer L. |last3=Massolo |first3=Maria L. |last4=Nunez |first4=Denise M. |last5=Croen |first5=Lisa A. |date=April 2022 |title=Improving the Sexual and Reproductive Health and Health Care of Autistic People |journal=[[Pediatrics (journal)|Pediatrics]] |publisher=[[American Academy of Pediatrics]] |volume=149 |issue=Supplement 4 |pages=e2020049437J |doi=10.1542/peds.2020-049437J |pmid=35363286 |quote=A substantial proportion of autistic adolescents and adults are LGBTQIA+. Autistic people are more likely to be transgender or gender nonconforming compared with non-autistic people, and findings from a recent autism registry study suggest that among autistic people able to self-report on a survey, up to 18% of men and 43% of women may be sexual minorities. |doi-access=}}</ref> კანკალე [[სავანტიშ სინდრომი|სავანტურ გაღეფ]] თაშნეშე უმოს შხირ რე აუტისტ ადამიერეფს, ვინდარო შხვა ბუნეფს.<ref>{{cite journal |last1=Happé |first1=Francesca |title=Why are savant skills and special talents associated with autism? |journal=World Psychiatry |date=2018 |volume=17 |issue=3 |pages=280–281 |doi=10.1002/wps.20552 |pmid=30192091 |pmc=6127767 }}</ref> აუტიზმშე სქილიდაფა ვა რე ორთას.<ref name="nhs.uk-2019" /> აუტიზმიშ მუზმარენ თერაპიაშ ღანკ რე დუდიშ მუკოლუაფაშ, სოციალურ დო ნინაშობურ გაღეფიშ გაუჯგუშება.<ref name="Treat">{{Cite web |last=CDC |date=18 July 2024 |title=Treatment and Intervention for Autism Spectrum Disorder |url=https://www.cdc.gov/autism/treatment/index.html |access-date=28 November 2024 |website=Autism Spectrum Disorder (ASD) |language=en-us|archive-url=https://web.archive.org/web/20250412010515/https://www.cdc.gov/autism/treatment/index.html|archive-date=12 April 2025}}</ref> ელმოლთიხილუაშ დო სოციალურ ბარიერეფიშ დარკება აუტისტ ადამიერეფს ოხვარ უმოს ნთელას ქაკათან გონათუას, დოსაქვარებას დო რინაშ შხვა ასპექტეფს.<ref name="Mukerji-2013">{{Citation |last1=Mukerji |first1=Cora |title=Enhanced Perceptual Functioning |date=2013 |pages=1117–1118 |editor-last=Volkmar |editor-first=Fred R. |location=New York |publisher=Springer |language=en |doi=10.1007/978-1-4419-1698-3_723 |isbn=978-1-4419-1698-3 |last2=Mottron |first2=Laurent |last3=McPartland |first3=James C. |encyclopedia=Encyclopedia of Autism Spectrum Disorders}}</ref><ref name="Doyle-2020" /><ref name="Doherty-2023" /> ნამთინ მედიკამენტ ვახვარუ აუტიზმიშ თარ სიმპტომეფს, მარა კანკალე თინეფშე გჷმირინაუფუ შხირას წოროალმაჸუნე ლახარეფშოთ, მუჭომით რე გეცხვანტინი, დეპრესია, გურიშმულა, ყურადღებაშ მერკეობაშ დო ჰიპერაქტიურობაშ სინდრომი დო ეპილეფსია.<ref>{{cite web |date=19 April 2021 |title=Medication Treatment for Autism |url=https://www.nichd.nih.gov/health/topics/autism/conditioninfo/treatments/medication-treatment |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207142659/https://www.nichd.nih.gov/health/topics/autism/conditioninfo/treatments/medication-treatment |archive-date=7 February 2023 |access-date=21 February 2023 |website=[[National Institute of Child Health and Human Development]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Rzepka-Migut |first1=Beata |last2=Paprocka |first2=Justyna |date=2020 |title=Efficacy and Safety of Melatonin Treatment in Children with Autism Spectrum Disorder and Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder—A Review of the Literature |journal=[[Brain Sciences]] |volume=10 |issue=4 |page=219 |doi=10.3390/brainsci10040219 |doi-access=free |pmid=32272607 |pmc=7226342}}</ref> ==შანეფ დო ანდეფი == აუტიზმიშ თარ ანდეფ იძირებე სოციალურ ურთიართობას დო კომუნიკაციას რინელი გინორთეფს დო სირთულეფს, ინტერესეფიშ, აქტივობეფიშ დო რჯებეფიშ გოხურგელ ვარ-და გომაჟირაბაფონ შაბლონეფით ([[სტიმინგი]]), დო ანდა შვანს, სენსორულ ჭირინაფაშა გინორთელ რეაქციეფით. კონკრეტულ გჷმოლინება ფართოთ იძანძჷ.<ref>{{cite web |author= |date=25 March 2020 |title=What is Autism Spectrum Disorder? |url=[https://www.cdc.gov/ncbddd/autism/facts.html](https://www.cdc.gov/ncbddd/autism/facts.html) |archive-url=[https://web.archive.org/web/20230921231100/https://www.cdc.gov/ncbddd/autism/facts.html](https://web.archive.org/web/20230921231100/https://www.cdc.gov/ncbddd/autism/facts.html) |archive-date=21 September 2023 |access-date=24 October 2021 |website=Centers for Disease Control and Prevention}}</ref> კლინიკაშ მოხანდეეფ შხირას გჷთმოსხუნუნა აუტიზმიშ ფასებას, მუჟანსჷთ თე ანდეფ სახეს რენ, გიშაკერზაფილო თიწკჷმა, დო თინეფ მერსხილ ქორენა დასაქმებაშ ვარ-და გონათუაშ მეღებაშ/ასქილიდაფაშ სირთულაწკჷმა, სოციალურ ურთიართობეფიშ გოჭყაფაშ დო ასქილიდაფაშ პრობლემეფწკჷმა, ფსიქიკურ ჭყანთხილუაშ ვარ-და გურაფაშ გაღაშ გერკებაშ სერვისეფშა მეკორთაშ, ვარ-და ნევროლოგიურ წუმოძინაშ დგომარობეფიშ (თინეფს შქას გურაფაშ გაღაშ გერკებაშ დო [[თოუჯიშ დეფიციტიშ დო ჰიპერაქტივობაშ სინდრომი|ADHD]]-იშ) ვარ-და ფსიქიკურ ჭყანთხილუაშ დგომარობეფიშ ისტორიაწკჷმა-და.<ref>{{citation |title=Autism spectrum disorder in adults: diagnosis and management |date=14 June 2021 |url=[https://www.nice.org.uk/guidance/cg142](https://www.nice.org.uk/guidance/cg142) |access-date=24 October 2021 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20230902193040/https://www.nice.org.uk/guidance/cg142](https://web.archive.org/web/20230902193040/https://www.nice.org.uk/guidance/cg142) |archive-date=2 September 2023 |url-status=live |publisher=[[NICE]] |id=CG142}}{{cite web |date=18 January 2016 |title=About autism spectrum disorder (ASD) |url=[https://www.canada.ca/en/public-health/services/diseases/autism-spectrum-disorder-asd/about-autism-spectrum-disorder-asd.html](https://www.canada.ca/en/public-health/services/diseases/autism-spectrum-disorder-asd/about-autism-spectrum-disorder-asd.html) |url-status=live |archive-url=[https://web.archive.org/web/20230326225043/https://www.canada.ca/en/public-health/services/diseases/autism-spectrum-disorder-asd/about-autism-spectrum-disorder-asd.html](https://web.archive.org/web/20230326225043/https://www.canada.ca/en/public-health/services/diseases/autism-spectrum-disorder-asd/about-autism-spectrum-disorder-asd.html) |archive-date=26 March 2023 |access-date=4 November 2021 |website=[[Government of Canada]] |language=en}}</ref> უმენტაშ შვანს, აუტიზმიშ შანეფ პირველაშე იძირებე ჩქჷჩქუობას ვარ-და ორდოიან ბაღანობას დო სქიდუ ედომუშამ რინაშ გოძვენას. აუტიზმიშ მოღვენ ადამიერეფ კანკალეშა შილებე შანულამო გოხურგელ რდანი, მარა კანაკლეშა — ოშქაშე ვარდა, კანკალე შვანს, [[სავანტიშ სინდრომი|უჯგუშ]] დონეშ მოღვენეფი.}<ref>{{cite book |title=Handbook of Pragmatic Language Disorders |vauthors=Loukusa S |date=2021 |publisher=Springer |isbn=978-3-030-74984-2 |veditors=Cummings L |location=Cham, Switzerland |pages=45–78 |chapter=Autism Spectrum Disorder |doi=10.1007/978-3-030-74985-9_3 |oclc=1269056169 }}{{cite book |title=Biopsychology |url=https://archive.org/details/biopsychology0000pine_m3b6 |vauthors=Pinel JP |publisher=Pearson |year=2011 |isbn=978-0-205-03099-6 |edition=8th |location=Boston, Massachusetts |page=[https://archive.org/details/biopsychology0000pine_m3b6/page/235 235] |oclc=1085798897}}{{cite book |title=Autism Spectrum Disorders |url=https://archive.org/details/autismspectrumdi0000eric |date=2018 |publisher=[[American Psychiatric Association]] |isbn=978-1-61537-192-1 |veditors=Hollander E, Hagerman R, Fein D |chapter=Cognitive Assessment |doi=10.1176/appi.books.9781615371921}}}</ref> === სოციალურ დო კომუნიკაციურ გაღეფი === აუტიზმიშ მოღვენ ადამიანეფს შილებე უღჷდან გინორთეფ დო სირთულეფ სოციალურ კომუნიკაციას დო ურთიართობას, ნამუქჷთ შილებე გჷმიჭანუას პროცესიშ დამონკება ვააუტისტურ ნორმეფიშ გეშა სტრუქტურირებულ ელმოლს. აუტიზმიშ სადიაგნოსტიკო კრიტერიუმეფთხულენს სირთულეფს სუმ სოციალურ სფეროს: სოციალურ-ემოციურ ურთიართსმება, ვავერბალურ კომუნიკაცია დო ურთიართობეფიშ წუმოძინა დო ასქილიდაფა.{{sfn|DSM-5-TR}} ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} {{მერკე}} [[კატეგორია:აუტიზმი| ]] [[Category:წუმოძინაშ მოდვალირ აკორცუაფეფი]] [[Category:სპექტრულ აკორცუაფეფი]] j9flkhuydpute5qkf0zl204jfz79aiz 10 42582 253248 236750 2026-09-21T14:21:41Z Narazeni 826 253248 wikitext text/x-wiki <!--{{As of}} begin--><includeonly><!-- ## param 1 რე წანა ## optional param 2 რე თუთა ## optional param 3 რე თუთაშ დღა ## optional named parameter alt=[text] is alternative display text (may include wiki markup) ## optional named parameter df=US produces American date format in displayed text ## optional named parameter lc=on gives lower-case-first output ## optional named parameter url=[URL] gives statement reference ## displayed text ([A/a]s of [Start date] by default) -->{{#if: {{{alt|}}} | {{{alt}}} | {{#if:{{{bare|}}}||{{#if:{{yesno|{{{since|}}}}}|{{#if: {{yesno|{{{lc|}}}}} | | }} | {{#if: {{yesno|{{{lc|}}}}} | | }} }}}} {{#if:{{{pre|}}}|{{{pre}}}&#32;}}{{#if: {{{3|}}} | {{#ifeq:{{lc:{{{df|}}}}}|us|{{MONTHNAME|{{{2}}}}}&nbsp;{{#expr:{{{3}}}}},&#32;|{{#expr:{{{3}}}}}&nbsp;{{MONTHNAME|{{{2}}}}}&nbsp;}}{{{1}}}|{{#if: {{{2|}}} |{{MONTHNAME|{{{2}}}{{{1}}}}}&nbsp;}}}}}}{{#if:{{{post|}}}|<nowiki />{{{post}}}}}<!-- #### That nowiki is required or, various characters (:, ;, #, and *} will be parsed as wikisyntax for list items. ## ref/update inline banner (hidden by default) --><sup class="plainlinks noexcerpt noprint asof-tag {{#if:{{{url|}}}|ref|update}}" style="display:none;">[{{#if:{{{url|}}}|{{{url}}} &#91;ref&#93;|{{fullurl:{{PAGENAME}}|action=edit}} &#91;update&#93;}}]</sup><!-- ## categorisation disabled outside main namespace -->{{Dated maintenance category (articles)|Articles containing potentially dated statements|from|<!-- ## temporal category for template (word method) -->{{#if: {{#ifexpr: {{{1}}} = 1 }} |{{#ifexpr:{{#time:U|{{{1}}}}} > {{#time:U}} | the future | {{#ifexpr: {{#time:Y|{{{1}}}}} > 2004 | {{{1}}} | {{#ifexpr: {{#time:Y|{{{1}}}}} > 1989 | {{#time:Y|{{{1}}}}} | before 1990 }}}}}} |<!-- ## temporal category for template (parameter method) -->{{#ifexpr: {{{1}}} > 2004 | {{#ifexpr:{{#time:U|{{#if:{{{2|}}} | {{MONTHNAME|{{{2}}}}}}} {{{1}}}}} > {{#time:U}} | the future| {{#if:{{{2|}}} | {{MONTHNAME|{{{2}}}}} }} {{{1}}}}} | {{#ifexpr:{{{1}}} > 1989 | {{{1}}} | before 1990 }}}}}}|<!-- ## global category for template -->All articles containing potentially dated statements}}</includeonly><!--{{As of}} end--><noinclude><!-- ## dynamic example (as of today, self ref) -->{{As of|{{CURRENTYEAR}}|{{CURRENTMONTH}}|{{CURRENTDAY}}}}<sup class="plainlinks">[https://en.wikipedia.org/wiki/Template:As_of &#91;ref&#93;]</sup> {{documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage; interwikis go to Wikidata, thank you! --> </noinclude>{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using as of template with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:As of]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| 1 | 2 | 3 | alt | bare | df | lc | post | pre | since | url }} otq8olv4mnw727bdeadb9h85z4525wz 0 44692 253222 253221 2026-09-21T11:59:56Z Njilo 1885 /* */ 253222 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მილტონ ობოტე<br>Milton Obote | სურათი=President John F. Kennedy with Prime Minister Milton Obote (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =220px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ობოტე 1962 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-2 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[17 ქირსეთუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[27 კვირკვე]], [[1985]] | ვიცე-პრეზიდენტი =[[პაულო მუვანგა]] | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[უგანდაშ ოპრეზიდენტე კომისია|ოპრეზიდენტე კომისია]] | მონძე =[[ბაზილიო ოლარა-ოკელო]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|28|12|1925}} | დაბადებაშ აბანი=[[აკოკორო]], უგანდა | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2005|10|10|1925|12|28}} | ღურაშ აბანი=[[იოჰანესბურგი]], [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ოარ]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მირია ობოტე]] | სქუალეფი=5 | გონათაფა =[[მაკერერეშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[უგანდაშ ოკათე კონგრესი]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[4 მელახი]], [[1966]] | პოსტი დიტუ2=[[25 ღურთუთა]], [[1971]] | წიმოხონი2 =[[ედუარდ მუტესა II|ედუარდ მუტესა]] | მონძე2 =[[იდი ამინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 =[[ჯონ ბაბიჰა]] | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = [[უგანდაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ3 = [[30 პირელი]], [[1962]] | პოსტი დიტუ3 =[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი3 =[[ბენედიკტო კივანუკა]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3=[[ელისაბედ II]] (1963 წანაშახ) | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''აპოლო მილტონ ობოტე''' (დ. [[28 ქირსეთუთა]], [[1925]] — ღ. [[10 გჷმათუთა]], [[2005]]) — [[უგანდა]]რი პოლიტიკოსი, [[უგანდაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1962-1966 წანეფს დო [[უგანდაშ პრეზიდენტი]] 1966-1971 დო 1980-1985 წანეფს. ორხველუდჷ [[ლანგო (კათა)|ლანგოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ [[მაკერერეშ უნივერსიტეტი]]ს. 1956 წანას ქაკათჷ [[უგანდაშ ერუანული კონგრესი]]შ (უეკ) პარტიას, ნამუთ მაართა პოლიტიკურ პარტიას წჷმარინუანდჷ უგანდას. მარა ოთხ წანაშ უკულ თინეფს დეთხუ დო ქუდარსხუ მუშ პარტია — [[უგანდაშ ოკათე კონგრესი]] (უოკ). უგანდაშ ზოხორინელობაშ უკულ, 1962 წანას ობოტექ გიშაგორილქ იჸუ უგანდაშ პრემიერ-მინისტრო. 1966 წანას, ობეტექ ქუდახუ პრეზიდენტ [[ედუარდ მუტესა II|ედუარდ მუტესაშ]] მართუალა დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა. ობოტექ დუდი პრეზიდენტო გეგმაცხადჷ დო გაჭყჷ დიქტატურული რეჟიმი. 1969 წანას თიქ უოკ გეგმაცხადჷ უგანდაშ ხვალახე ლეგიტიმურ პარტიათ. მართუალაშ გოძვენას ობოტექ ხუჯი დუკინჷ სოციალისტურ იდეეფს, ნამუშ შედეგო ქიანაქ სიღარიბეს ქინანთჷ, გიფაჩჷ შქირენაქ დო კორუფციაქ. 1971 წანას ობოტეშ მართუალაშ მეხჷ ქუმოხვადჷ ოურდუმე გინორთაქ, ნამუსჷთ ხემანჯღვერენდჷ [[იდი ამინი]]. ობოტე ქუდახუეს დო ტანზანიაშა გეგნახორეს. იდი ამინიშ მართუალაშ თებაშ უკულ, 1980 წანას ობოტექ გიშაგორილქ იჸუ უგანდაშ პრეზიდენტო. თიშ მაჟირა მართუალაშ ბორჯის, უგანდას იბურჯანდჷ [[უგანდაშ ომენოღალე ლჷმა|ომენოღალე ლჷმაქ]], ნამუქჷთ სერიოზულ გავალი მიორინუ ქიანას. 1985 წანას ობოტე მაჟირაშა ქუდახუეს დო ქიანაშე გეგნახორეს. icmxkck6tl27fiqscczv1j8r135a6jq 253223 253222 2026-09-21T12:01:06Z Njilo 1885 /* */ 253223 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მილტონ ობოტე<br>Milton Obote | სურათი=President John F. Kennedy with Prime Minister Milton Obote (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =220px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ობოტე 1962 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-2 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[17 ქირსეთუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[27 კვირკვე]], [[1985]] | ვიცე-პრეზიდენტი =[[პაულო მუვანგა]] | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[უგანდაშ ოპრეზიდენტე კომისია|ოპრეზიდენტე კომისია]] | მონძე =[[ბაზილიო ოლარა-ოკელო]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|28|12|1925}} | დაბადებაშ აბანი=[[აკოკორო]], უგანდა | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2005|10|10|1925|12|28}} | ღურაშ აბანი=[[იოჰანესბურგი]], [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ოარ]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მირია ობოტე]] | სქუალეფი=5 | გონათაფა =[[მაკერერეშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[უგანდაშ ოკათე კონგრესი]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[4 მელახი]], [[1966]] | პოსტი დიტუ2=[[25 ღურთუთა]], [[1971]] | წიმოხონი2 =[[ედუარდ მუტესა II|ედუარდ მუტესა]] | მონძე2 =[[იდი ამინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 =[[ჯონ ბაბიჰა]] | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = [[უგანდაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ3 = [[30 პირელი]], [[1962]] | პოსტი დიტუ3 =[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი3 =[[ბენედიკტო კივანუკა]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3=[[ელისაბედ II]] (1963 წანაშახ) | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''აპოლო მილტონ ობოტე''' (დ. [[28 ქირსეთუთა]], [[1925]] — ღ. [[10 გჷმათუთა]], [[2005]]) — [[უგანდა]]რი პოლიტიკოსი, [[უგანდაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1962-1966 წანეფს დო [[უგანდაშ პრეზიდენტი]] 1966-1971 დო 1980-1985 წანეფს. ორხველუდჷ [[ლანგო (კათა)|ლანგოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ [[მაკერერეშ უნივერსიტეტი]]ს. 1956 წანას ქაკათჷ [[უგანდაშ ერუანული კონგრესი]]შ (უეკ) პარტიას, ნამუთ მაართა პოლიტიკურ პარტიას წჷმარინუანდჷ უგანდას. მარა ოთხ წანაშ უკულ თინეფს დეთხუ დო ქუდარსხუ მუშ პარტია — [[უგანდაშ ოკათე კონგრესი]] (უოკ). უგანდაშ ზოხორინელობაშ უკულ, 1962 წანას ობოტექ გიშაგორილქ იჸუ უგანდაშ პრემიერ-მინისტრო. 1966 წანას, ობეტექ ქუდახუ პრეზიდენტ [[ედუარდ მუტესა II|ედუარდ მუტესაშ]] მართუალა დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა. ობოტექ დუდი პრეზიდენტო გეგმაცხადჷ დო გაჭყჷ დიქტატურული რეჟიმი. 1969 წანას თიქ უოკ გეგმაცხადჷ უგანდაშ ხვალახე ლეგიტიმურ პარტიათ. მართუალაშ გოძვენას ობოტექ ხუჯი დუკინჷ სოციალისტურ იდეეფს, ნამუშ შედეგო ქიანაქ სიღარიბეს ქინანთხჷ ხოლო უმოსო, გიფაჩჷ შქირენაქ დო კორუფციაქ. 1971 წანას ობოტეშ მართუალაშ მეხჷ ქუმოხვადჷ ოურდუმე გინორთაქ, ნამუსჷთ ხემანჯღვერენდჷ [[იდი ამინი]]. ობოტე ქუდახუეს დო ტანზანიაშა გეგნახორეს. იდი ამინიშ მართუალაშ თებაშ უკულ, 1980 წანას ობოტექ გიშაგორილქ იჸუ უგანდაშ პრეზიდენტო. თიშ მაჟირა მართუალაშ ბორჯის, უგანდას იბურჯანდჷ [[უგანდაშ ომენოღალე ლჷმა|ომენოღალე ლჷმაქ]], ნამუქჷთ სერიოზულ გავალი მიორინუ ქიანას. 1985 წანას ობოტე მაჟირაშა ქუდახუეს დო ქიანაშე გეგნახორეს. 3lcbrjmuyruhb0r57pkvqg727ekcq58 253224 253223 2026-09-21T12:04:15Z Njilo 1885 /* */ 253224 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მილტონ ობოტე<br>Milton Obote | სურათი=President John F. Kennedy with Prime Minister Milton Obote (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =220px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ობოტე 1962 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-2 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[17 ქირსეთუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[27 კვირკვე]], [[1985]] | ვიცე-პრეზიდენტი =[[პაულო მუვანგა]] | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[უგანდაშ ოპრეზიდენტე კომისია|ოპრეზიდენტე კომისია]] | მონძე =[[ბაზილიო ოლარა-ოკელო]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|28|12|1925}} | დაბადებაშ აბანი=[[აკოკორო]], უგანდა | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2005|10|10|1925|12|28}} | ღურაშ აბანი=[[იოჰანესბურგი]], [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ოარ]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მირია ობოტე]] | სქუალეფი=5 | გონათაფა =[[მაკერერეშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[უგანდაშ ოკათე კონგრესი]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[4 მელახი]], [[1966]] | პოსტი დიტუ2=[[25 ღურთუთა]], [[1971]] | წიმოხონი2 =[[ედუარდ მუტესა II|ედუარდ მუტესა]] | მონძე2 =[[იდი ამინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 =[[ჯონ ბაბიჰა]] | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = [[უგანდაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ3 = [[30 პირელი]], [[1962]] | პოსტი დიტუ3 =[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი3 =[[ბენედიკტო კივანუკა]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3=[[ელისაბედ II]] (1963 წანაშახ) | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''აპოლო მილტონ ობოტე''' (დ. [[28 ქირსეთუთა]], [[1925]] — ღ. [[10 გჷმათუთა]], [[2005]]) — [[უგანდა]]რი პოლიტიკოსი, [[უგანდაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1962-1966 წანეფს დო [[უგანდაშ პრეზიდენტი]] 1966-1971 დო 1980-1985 წანეფს.<ref>{{cite web |title=Milton Obote |url=https://www.britannica.com/biography/Milton-Obote |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref> ორხველუდჷ [[ლანგო (კათა)|ლანგოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ [[მაკერერეშ უნივერსიტეტი]]ს. 1956 წანას ქაკათჷ [[უგანდაშ ერუანული კონგრესი]]შ (უეკ) პარტიას, ნამუთ მაართა პოლიტიკურ პარტიას წჷმარინუანდჷ უგანდას. მარა ოთხ წანაშ უკულ თინეფს დეთხუ დო ქუდარსხუ მუშ პარტია — [[უგანდაშ ოკათე კონგრესი]] (უოკ).<ref>{{cite web |title=Milton Obote |url=https://www.britannica.com/biography/Milton-Obote |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref> უგანდაშ ზოხორინელობაშ უკულ, 1962 წანას ობოტექ გიშაგორილქ იჸუ უგანდაშ პრემიერ-მინისტრო. 1966 წანას, ობეტექ ქუდახუ პრეზიდენტ [[ედუარდ მუტესა II|ედუარდ მუტესაშ]] მართუალა დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა. ობოტექ დუდი პრეზიდენტო გეგმაცხადჷ დო გაჭყჷ დიქტატურული რეჟიმი. 1969 წანას თიქ უოკ გეგმაცხადჷ უგანდაშ ხვალახე ლეგიტიმურ პარტიათ. მართუალაშ გოძვენას ობეტექ ხუჯი დუკინჷ სოციალისტურ იდეეფს, ნამუშ შედეგო ქიანაქ სიღარიბეს ქინანთხჷ ხოლო უმოსო, გიფაჩჷ შქირენაქ დო კორუფციაქ.<ref>{{cite web |title=Milton Obote |url=https://www.britannica.com/biography/Milton-Obote |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref> 1971 წანას ობოტეშ მართუალაშ მეხჷ ქუმოხვადჷ ოურდუმე გინორთაქ, ნამუსჷთ ხემანჯღვერენდჷ [[იდი ამინი]]. ობოტე ქუდახუეს დო ტანზანიაშა გეგნახორეს. იდი ამინიშ მართუალაშ თებაშ უკულ, 1980 წანას ობოტექ გიშაგორილქ იჸუ უგანდაშ პრეზიდენტო. თიშ მაჟირა მართუალაშ ბორჯის, უგანდას იბურჯანდჷ [[უგანდაშ ომენოღალე ლჷმა|ომენოღალე ლჷმაქ]], ნამუქჷთ სერიოზულ გავალი მიორინუ ქიანას. 1985 წანას ობოტე მაჟირაშა ქუდახუეს დო ქიანაშე გეგნახორეს. == სქოლიო == {{სქოლიო}} t90kev8e5aalgdvj79zya6z5mgstwwg 253225 253224 2026-09-21T12:05:35Z Njilo 1885 253225 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მილტონ ობოტე<br>Milton Obote | სურათი=President John F. Kennedy with Prime Minister Milton Obote (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =220px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ობოტე 1962 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-2 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[17 ქირსეთუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[27 კვირკვე]], [[1985]] | ვიცე-პრეზიდენტი =[[პაულო მუვანგა]] | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[უგანდაშ ოპრეზიდენტე კომისია|ოპრეზიდენტე კომისია]] | მონძე =[[ბაზილიო ოლარა-ოკელო]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|28|12|1925}} | დაბადებაშ აბანი=[[აკოკორო]], უგანდა | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2005|10|10|1925|12|28}} | ღურაშ აბანი=[[იოჰანესბურგი]], [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ოარ]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მირია ობოტე]] | სქუალეფი=5 | გონათაფა =[[მაკერერეშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[უგანდაშ ოკათე კონგრესი]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[4 მელახი]], [[1966]] | პოსტი დიტუ2=[[25 ღურთუთა]], [[1971]] | წიმოხონი2 =[[ედუარდ მუტესა II|ედუარდ მუტესა]] | მონძე2 =[[იდი ამინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 =[[ჯონ ბაბიჰა]] | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = [[უგანდაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ3 = [[30 პირელი]], [[1962]] | პოსტი დიტუ3 =[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი3 =[[ბენედიკტო კივანუკა]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3=[[ელისაბედ II]] (1963 წანაშახ) | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''აპოლო მილტონ ობოტე''' (დ. [[28 ქირსეთუთა]], [[1925]] — ღ. [[10 გჷმათუთა]], [[2005]]) — [[უგანდა]]რი პოლიტიკოსი, [[უგანდაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1962-1966 წანეფს დო [[უგანდაშ პრეზიდენტი]] 1966-1971 დო 1980-1985 წანეფს.<ref>{{cite web |title=Milton Obote |url=https://www.britannica.com/biography/Milton-Obote |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref> ორხველუდჷ [[ლანგო (კათა)|ლანგოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ [[მაკერერეშ უნივერსიტეტი]]ს. 1956 წანას ქაკათჷ [[უგანდაშ ერუანული კონგრესი]]შ (უეკ) პარტიას, ნამუთ მაართა პოლიტიკურ პარტიას წჷმარინუანდჷ უგანდას. მარა ოთხ წანაშ უკულ თინეფს დეთხუ დო ქუდარსხუ მუშ პარტია — [[უგანდაშ ოკათე კონგრესი]] (უოკ).<ref>{{cite web |title=Milton Obote |url=https://www.britannica.com/biography/Milton-Obote |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref> უგანდაშ ზოხორინელობაშ უკულ, 1962 წანას ობოტექ გიშაგორილქ იჸუ უგანდაშ პრემიერ-მინისტრო. 1966 წანას, ობეტექ ქუდახუ პრეზიდენტ [[ედუარდ მუტესა II|ედუარდ მუტესაშ]] მართუალა დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა. ობოტექ დუდი პრეზიდენტო გეგმაცხადჷ დო გაჭყჷ დიქტატურული რეჟიმი. 1969 წანას თიქ უოკ გეგმაცხადჷ უგანდაშ ხვალახე ლეგიტიმურ პარტიათ. მართუალაშ გოძვენას ობეტექ ხუჯი დუკინჷ სოციალისტურ იდეეფს, ნამუშ შედეგო ქიანაქ სიღარიბეს ქინანთხჷ ხოლო უმოსო, გიფაჩჷ შქირენაქ დო კორუფციაქ.<ref>{{cite web |title=Milton Obote |url=https://www.britannica.com/biography/Milton-Obote |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref> 1971 წანას ობოტეშ მართუალაშ მეხჷ ქუმოხვადჷ ოურდუმე გინორთაქ, ნამუსჷთ ხემანჯღვერენდჷ [[იდი ამინი]]. ობოტე ქუდახუეს დო ტანზანიაშა გეგნახორეს. იდი ამინიშ მართუალაშ თებაშ უკულ, 1980 წანას ობოტექ გიშაგორილქ იჸუ უგანდაშ პრეზიდენტო. თიშ მაჟირა მართუალაშ ბორჯის, უგანდას იბურჯანდჷ [[უგანდაშ ომენოღალე ლჷმა|ომენოღალე ლჷმაქ]], ნამუქჷთ სერიოზულ გავალი მიორინუ ქიანას. 1985 წანას ობოტე მაჟირაშა ქუდახუეს დო ქიანაშე გეგნახორეს. == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:უგანდარეფი]] [[კატეგორია:უგანდარი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:უგანდაშ პრემიერ-მინისტრეფი]] [[კატეგორია:უგანდაშ პრეზიდენტეფი]] 391ltb3n2nw57nkrwwhcv0rd1oanb0n 253226 253225 2026-09-21T12:06:22Z Njilo 1885 /* */ 253226 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მილტონ ობოტე<br>Milton Obote | სურათი=President John F. Kennedy with Prime Minister Milton Obote (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =220px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ობოტე 1962 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-2 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[17 ქირსეთუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[27 კვირკვე]], [[1985]] | ვიცე-პრეზიდენტი =[[პაულო მუვანგა]] | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[უგანდაშ ოპრეზიდენტე კომისია|ოპრეზიდენტე კომისია]] | მონძე =[[ბაზილიო ოლარა-ოკელო]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|28|12|1925}} | დაბადებაშ აბანი=[[აკოკორო]], უგანდა | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2005|10|10|1925|12|28}} | ღურაშ აბანი=[[იოჰანესბურგი]], [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ოარ]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მირია ობოტე]] | სქუალეფი=5 | გონათაფა =[[მაკერერეშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[უგანდაშ ოკათე კონგრესი]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[4 მელახი]], [[1966]] | პოსტი დიტუ2=[[25 ღურთუთა]], [[1971]] | წიმოხონი2 =[[ედუარდ მუტესა II|ედუარდ მუტესა]] | მონძე2 =[[იდი ამინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 =[[ჯონ ბაბიჰა]] | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = [[უგანდაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ3 = [[30 პირელი]], [[1962]] | პოსტი დიტუ3 =[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი3 =[[ბენედიკტო კივანუკა]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3=[[ელისაბედ II]] (1963 წანაშახ) | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''აპოლო მილტონ ობოტე''' (დ. [[28 ქირსეთუთა]], [[1925]] — ღ. [[10 გჷმათუთა]], [[2005]]) — [[უგანდა]]რი პოლიტიკოსი, [[უგანდაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1962-1966 წანეფს დო [[უგანდაშ პრეზიდენტი]] 1966-1971 დო 1980-1985 წანეფს.<ref>{{cite web |title=Milton Obote |url=https://www.britannica.com/biography/Milton-Obote |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref> ორხველუდჷ [[ლანგო (კათა)|ლანგოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ [[მაკერერეშ უნივერსიტეტი]]ს. 1956 წანას ქაკათჷ [[უგანდაშ ერუანული კონგრესი]]შ (უეკ) პარტიას, ნამუთ მაართა პოლიტიკურ პარტიას წჷმარინუანდჷ უგანდას. მარა ოთხ წანაშ უკულ თინეფს დეთხუ დო ქუდარსხუ მუშ პარტია — [[უგანდაშ ოკათე კონგრესი]] (უოკ).<ref>{{cite web |title=Milton Obote |url=https://www.britannica.com/biography/Milton-Obote |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref> უგანდაშ ზოხორინელობაშ უკულ, 1962 წანას ობოტექ გიშაგორილქ იჸუ უგანდაშ პრემიერ-მინისტრო. 1966 წანას, ობეტექ ქუდახუ პრეზიდენტ [[ედუარდ მუტესა II|ედუარდ მუტესაშ]] მართუალა დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა. ობოტექ დუდი პრეზიდენტო გეგმაცხადჷ დო გაჭყჷ დიქტატურული რეჟიმი. 1969 წანას თიქ უოკ გეგმაცხადჷ უგანდაშ ხვალახე ლეგიტიმურ პარტიათ. მართუალაშ გოძვენას ობეტექ ხუჯი დუკინჷ სოციალისტურ იდეეფს, ნამუშ შედეგო ქიანაქ სიღარიბეს ქინანთხჷ ხოლო უმოსო, გიფაჩჷ შქირენაქ დო კორუფციაქ.<ref>{{cite web |title=Milton Obote |url=https://www.britannica.com/biography/Milton-Obote |website=Encyclopaedia Britannica}}</ref> 1971 წანას ობოტეშ მართუალაშ მეხჷ ქუმოხვადჷ ოურდუმე გინორთაქ, ნამუსჷთ ხემანჯღვერენდჷ [[იდი ამინი]]. ობოტე ქუდახუეს დო ტანზანიაშა გეგნახორეს. იდი ამინიშ მართუალაშ თებაშ უკულ, 1980 წანას ობოტექ გიშაგორილქ იჸუ უგანდაშ პრეზიდენტო. თიშ მაჟირა მართუალაშ ბორჯის, უგანდას იბურჯანდჷ [[უგანდაშ ომენოღალე ლჷმა|ომენოღალე ლჷმაქ]], ნამუქჷთ სერიოზულ გავალი მიორინუ ქიანას. 1985 წანას ობოტე მაჟირაშა ქუდახუეს დო ქიანაშე გეგნახორეს. ==ქოძირით თაშნეშე== * [[უგანდაშ პრეზიდენტი]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:უგანდარეფი]] [[კატეგორია:უგანდარი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:უგანდაშ პრემიერ-მინისტრეფი]] [[კატეგორია:უგანდაშ პრეზიდენტეფი]] 2acci5hq706xtft6pqpkgc8pahwkdug 0 44698 253227 2026-09-21T12:39:45Z Njilo 1885 ახალი ხასჷლა: {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მილტონ ობოტე<br>Milton Obote | სურათი=President John F. Kennedy with Prime Minister Milton Obote (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =220px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ობოტე 1962 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =უგანდაშ პრეზიდენ... 253227 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მილტონ ობოტე<br>Milton Obote | სურათი=President John F. Kennedy with Prime Minister Milton Obote (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =220px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ობოტე 1962 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-2 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[17 ქირსეთუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[27 კვირკვე]], [[1985]] | ვიცე-პრეზიდენტი =[[პაულო მუვანგა]] | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[უგანდაშ ოპრეზიდენტე კომისია|ოპრეზიდენტე კომისია]] | მონძე =[[ბაზილიო ოლარა-ოკელო]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|28|12|1925}} | დაბადებაშ აბანი=[[აკოკორო]], უგანდა | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2005|10|10|1925|12|28}} | ღურაშ აბანი=[[იოჰანესბურგი]], [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ოარ]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მირია ობოტე]] | სქუალეფი=5 | გონათაფა =[[მაკერერეშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[უგანდაშ ოკათე კონგრესი]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[4 მელახი]], [[1966]] | პოსტი დიტუ2=[[25 ღურთუთა]], [[1971]] | წიმოხონი2 =[[ედუარდ მუტესა II|ედუარდ მუტესა]] | მონძე2 =[[იდი ამინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 =[[ჯონ ბაბიჰა]] | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = [[უგანდაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ3 = [[30 პირელი]], [[1962]] | პოსტი დიტუ3 =[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი3 =[[ბენედიკტო კივანუკა]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3=[[ელისაბედ II]] (1963 წანაშახ) | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} ku70gdk14ciqc8qhynoptyvw2xzqwvc 253228 253227 2026-09-21T12:40:24Z Njilo 1885 /* */ 253228 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ედუარდ მუტესა II | სურათი=President John F. Kennedy with Prime Minister Milton Obote (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =220px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ობოტე 1962 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-2 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[17 ქირსეთუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[27 კვირკვე]], [[1985]] | ვიცე-პრეზიდენტი =[[პაულო მუვანგა]] | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[უგანდაშ ოპრეზიდენტე კომისია|ოპრეზიდენტე კომისია]] | მონძე =[[ბაზილიო ოლარა-ოკელო]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|28|12|1925}} | დაბადებაშ აბანი=[[აკოკორო]], უგანდა | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2005|10|10|1925|12|28}} | ღურაშ აბანი=[[იოჰანესბურგი]], [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ოარ]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მირია ობოტე]] | სქუალეფი=5 | გონათაფა =[[მაკერერეშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[უგანდაშ ოკათე კონგრესი]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[4 მელახი]], [[1966]] | პოსტი დიტუ2=[[25 ღურთუთა]], [[1971]] | წიმოხონი2 =[[ედუარდ მუტესა II|ედუარდ მუტესა]] | მონძე2 =[[იდი ამინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 =[[ჯონ ბაბიჰა]] | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = [[უგანდაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ3 = [[30 პირელი]], [[1962]] | პოსტი დიტუ3 =[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი3 =[[ბენედიკტო კივანუკა]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3=[[ელისაბედ II]] (1963 წანაშახ) | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} cqeuywub0qt15dnbe29k2q6885h039r 253229 253228 2026-09-21T12:41:22Z Njilo 1885 /* */ 253229 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ედუარდ მუტესა II | სურათი=Sir. Edward Fredrick Mutesa, The President of Uganda (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მუტესა II 1964 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-2 დო მა-7 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ = [[17 ქირსეთუთა]], [[1980]] | პოსტი დიტუ = [[27 კვირკვე]], [[1985]] | ვიცე-პრეზიდენტი =[[პაულო მუვანგა]] | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[უგანდაშ ოპრეზიდენტე კომისია|ოპრეზიდენტე კომისია]] | მონძე =[[ბაზილიო ოლარა-ოკელო]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|28|12|1925}} | დაბადებაშ აბანი=[[აკოკორო]], უგანდა | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2005|10|10|1925|12|28}} | ღურაშ აბანი=[[იოჰანესბურგი]], [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ოარ]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მირია ობოტე]] | სქუალეფი=5 | გონათაფა =[[მაკერერეშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[უგანდაშ ოკათე კონგრესი]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[4 მელახი]], [[1966]] | პოსტი დიტუ2=[[25 ღურთუთა]], [[1971]] | წიმოხონი2 =[[ედუარდ მუტესა II|ედუარდ მუტესა]] | მონძე2 =[[იდი ამინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 =[[ჯონ ბაბიჰა]] | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = [[უგანდაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ3 = [[30 პირელი]], [[1962]] | პოსტი დიტუ3 =[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი3 =[[ბენედიკტო კივანუკა]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3=[[ელისაბედ II]] (1963 წანაშახ) | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} d3egu8h24qoeeaw9x7ddk4cr2dp72so 253230 253229 2026-09-21T12:43:45Z Njilo 1885 /* */ 253230 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ედუარდ მუტესა II | სურათი=Sir. Edward Fredrick Mutesa, The President of Uganda (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მუტესა II 1964 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ბუგანდაშ კაბაკა]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 გერგობათუთა]], [[1939]] | პოსტი დიტუ = [[21 გერგობათუთა]], [[1969]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დაუდი ჩვა II]] | მონძე =[[მუვენდა მუტები II]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|28|12|1925}} | დაბადებაშ აბანი=[[აკოკორო]], უგანდა | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2005|10|10|1925|12|28}} | ღურაშ აბანი=[[იოჰანესბურგი]], [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ოარ]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მირია ობოტე]] | სქუალეფი=5 | გონათაფა =[[მაკერერეშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[უგანდაშ ოკათე კონგრესი]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 =[[4 მელახი]], [[1966]] | პოსტი დიტუ2=[[25 ღურთუთა]], [[1971]] | წიმოხონი2 =[[ედუარდ მუტესა II|ედუარდ მუტესა]] | მონძე2 =[[იდი ამინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 =[[ჯონ ბაბიჰა]] | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = [[უგანდაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ3 = [[30 პირელი]], [[1962]] | პოსტი დიტუ3 =[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი3 =[[ბენედიკტო კივანუკა]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3=[[ელისაბედ II]] (1963 წანაშახ) | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} rdbs7vs5emf5swxxufjyuy5or6uquns 253231 253230 2026-09-21T12:45:12Z Njilo 1885 /* */ 253231 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ედუარდ მუტესა II | სურათი=Sir. Edward Fredrick Mutesa, The President of Uganda (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მუტესა II 1964 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ბუგანდაშ კაბაკა]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 გერგობათუთა]], [[1939]] | პოსტი დიტუ = [[21 გერგობათუთა]], [[1969]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დაუდი ჩვა II]] | მონძე =[[მუვენდა მუტები II]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|28|12|1925}} | დაბადებაშ აბანი=[[აკოკორო]], უგანდა | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2005|10|10|1925|12|28}} | ღურაშ აბანი=[[იოჰანესბურგი]], [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ოარ]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მირია ობოტე]] | სქუალეფი=5 | გონათაფა =[[მაკერერეშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[უგანდაშ ოკათე კონგრესი]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[9 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[2 მელახი]], [[1966]] | წიმოხონი2 =[[ედუარდ მუტესა II|ედუარდ მუტესა]] | მონძე2 =[[იდი ამინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 =[[ჯონ ბაბიჰა]] | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = [[უგანდაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ3 = [[30 პირელი]], [[1962]] | პოსტი დიტუ3 =[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი3 =[[ბენედიკტო კივანუკა]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3=[[ელისაბედ II]] (1963 წანაშახ) | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 123q5vs5cqqd0820c511fvachgek28u 253232 253231 2026-09-21T12:47:54Z Njilo 1885 /* */ 253232 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ედუარდ მუტესა II | სურათი=Sir. Edward Fredrick Mutesa, The President of Uganda (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მუტესა II 1964 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ბუგანდაშ კაბაკა]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 გერგობათუთა]], [[1939]] | პოსტი დიტუ = [[21 გერგობათუთა]], [[1969]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დაუდი ჩვა II]] | მონძე =[[მუვენდა მუტები II]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|28|12|1925}} | დაბადებაშ აბანი=[[აკოკორო]], უგანდა | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2005|10|10|1925|12|28}} | ღურაშ აბანი=[[იოჰანესბურგი]], [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ოარ]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მირია ობოტე]] | სქუალეფი=5 | გონათაფა =[[მაკერერეშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[უგანდაშ ოკათე კონგრესი]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[9 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[24 ფურთუთა]], [[1966]] | წიმოხონი2 =[[ედუარდ მუტესა II|ედუარდ მუტესა]] | მონძე2 =[[იდი ამინი]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 =[[ჯონ ბაბიჰა]] | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = [[უგანდაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ3 = [[30 პირელი]], [[1962]] | პოსტი დიტუ3 =[[15 პირელი]], [[1966]] | წიმოხონი3 =[[ბენედიკტო კივანუკა]] | მონძე3 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3=[[ელისაბედ II]] (1963 წანაშახ) | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} o8s4cfhw63xqbeiy786pt8gcmiggjui 253233 253232 2026-09-21T12:49:21Z Njilo 1885 /* */ 253233 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ედუარდ მუტესა II | სურათი=Sir. Edward Fredrick Mutesa, The President of Uganda (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მუტესა II 1964 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ბუგანდაშ კაბაკა]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 გერგობათუთა]], [[1939]] | პოსტი დიტუ = [[21 გერგობათუთა]], [[1969]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დაუდი ჩვა II]] | მონძე =[[მუვენდა მუტები II]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|28|12|1925}} | დაბადებაშ აბანი=[[აკოკორო]], უგანდა | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2005|10|10|1925|12|28}} | ღურაშ აბანი=[[იოჰანესბურგი]], [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ოარ]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მირია ობოტე]] | სქუალეფი=5 | გონათაფა =[[მაკერერეშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[უგანდაშ ოკათე კონგრესი]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[9 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[24 ფურთუთა]], [[1966]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =[[მილტონ ობოტე]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3=[[ელისაბედ II]] (1963 წანაშახ) | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} lzwlujl54ki2htgt9m35hl0sstqcey7 253234 253233 2026-09-21T12:49:39Z Njilo 1885 /* */ 253234 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ედუარდ მუტესა II | სურათი=Sir. Edward Fredrick Mutesa, The President of Uganda (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მუტესა II 1964 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ბუგანდაშ კაბაკა]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 გერგობათუთა]], [[1939]] | პოსტი დიტუ = [[21 გერგობათუთა]], [[1969]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დაუდი ჩვა II]] | მონძე =[[მუვენდა მუტები II]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|28|12|1925}} | დაბადებაშ აბანი=[[აკოკორო]], უგანდა | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2005|10|10|1925|12|28}} | ღურაშ აბანი=[[იოჰანესბურგი]], [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ოარ]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მირია ობოტე]] | სქუალეფი=5 | გონათაფა =[[მაკერერეშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[უგანდაშ ოკათე კონგრესი]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[9 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[24 ფურთუთა]], [[1966]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =[[მილტონ ობოტე]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} qzgq85u17jdnp8pxil6u7sxnryschrr 253235 253234 2026-09-21T12:50:41Z Njilo 1885 /* */ 253235 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ედუარდ მუტესა II | სურათი=Sir. Edward Fredrick Mutesa, The President of Uganda (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მუტესა II 1964 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ბუგანდაშ კაბაკა]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 გერგობათუთა]], [[1939]] | პოსტი დიტუ = [[21 გერგობათუთა]], [[1969]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დაუდი ჩვა II]] | მონძე =[[მუვენდა მუტები II]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|19|10|1924}} | დაბადებაშ აბანი=[[აკოკორო]], უგანდა | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|10|21|1924|10|19}} | ღურაშ აბანი=[[იოჰანესბურგი]], [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ოარ]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მირია ობოტე]] | სქუალეფი=5 | გონათაფა =[[მაკერერეშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[უგანდაშ ოკათე კონგრესი]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[9 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[24 ფურთუთა]], [[1966]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =[[მილტონ ობოტე]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} buvmtbw61jwr035ffzl6j8ewekd4tx4 253236 253235 2026-09-21T12:51:01Z Njilo 1885 /* */ 253236 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ედუარდ მუტესა II | სურათი=Sir. Edward Fredrick Mutesa, The President of Uganda (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მუტესა II 1964 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ბუგანდაშ კაბაკა]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 გერგობათუთა]], [[1939]] | პოსტი დიტუ = [[21 გერგობათუთა]], [[1969]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დაუდი ჩვა II]] | მონძე =[[მუვენდა მუტები II]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|19|11|1924}} | დაბადებაშ აბანი=[[აკოკორო]], უგანდა | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|10|21|1924|11|19}} | ღურაშ აბანი=[[იოჰანესბურგი]], [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ოარ]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მირია ობოტე]] | სქუალეფი=5 | გონათაფა =[[მაკერერეშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[უგანდაშ ოკათე კონგრესი]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[9 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[24 ფურთუთა]], [[1966]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =[[მილტონ ობოტე]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} hkpl44tocacd137s0nq5wk6fire7gse 253237 253236 2026-09-21T12:51:18Z Njilo 1885 /* */ 253237 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ედუარდ მუტესა II | სურათი=Sir. Edward Fredrick Mutesa, The President of Uganda (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მუტესა II 1964 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ბუგანდაშ კაბაკა]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 გერგობათუთა]], [[1939]] | პოსტი დიტუ = [[21 გერგობათუთა]], [[1969]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დაუდი ჩვა II]] | მონძე =[[მუვენდა მუტები II]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|19|11|1924}} | დაბადებაშ აბანი=[[აკოკორო]], უგანდა | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|11|21|1924|11|19}} | ღურაშ აბანი=[[იოჰანესბურგი]], [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ოარ]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ =[[მირია ობოტე]] | სქუალეფი=5 | გონათაფა =[[მაკერერეშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[უგანდაშ ოკათე კონგრესი]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[9 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[24 ფურთუთა]], [[1966]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =[[მილტონ ობოტე]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} l8870f69owy2oohlzkboi2v3jldy7dl 253238 253237 2026-09-21T12:52:48Z Njilo 1885 /* */ 253238 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ედუარდ მუტესა II | სურათი=Sir. Edward Fredrick Mutesa, The President of Uganda (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მუტესა II 1964 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ბუგანდაშ კაბაკა]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 გერგობათუთა]], [[1939]] | პოსტი დიტუ = [[21 გერგობათუთა]], [[1969]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დაუდი ჩვა II]] | მონძე =[[მუვენდა მუტები II]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|19|11|1924}} | დაბადებაშ აბანი=[[აკოკორო]], უგანდა | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|11|21|1924|11|19}} | ღურაშ აბანი=[[იოჰანესბურგი]], [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ოარ]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[კასუბიშ საფულე]] | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[9 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[24 ფურთუთა]], [[1966]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =[[მილტონ ობოტე]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 4po4sx987pw8ijgyqaplvfola83qqwx 253239 253238 2026-09-21T12:56:31Z Njilo 1885 /* */ 253239 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ედუარდ მუტესა II | სურათი=Sir. Edward Fredrick Mutesa, The President of Uganda (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მუტესა II 1964 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ბუგანდაშ კაბაკა]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 გერგობათუთა]], [[1939]] | პოსტი დიტუ = [[21 გერგობათუთა]], [[1969]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დაუდი ჩვა II]] | მონძე =[[მუვენდა მუტები II]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|19|11|1924}} | დაბადებაშ აბანი=[[კამპალა]], [[ბუგანდა]], [[უგანდა (პროტექტორატი)|უგანდა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|11|21|1924|11|19}} | ღურაშ აბანი=[[ლონდონი]], [[ინგლისი]], [[გოართოიანაფილი ომაფე]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[კასუბიშ საფულე]] | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[9 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[24 ფურთუთა]], [[1966]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =[[მილტონ ობოტე]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 2veyy6rea3luob90q6umiam22sc22d5 253240 253239 2026-09-21T12:59:48Z Njilo 1885 /* */ 253240 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ედუარდ მუტესა II | სურათი=Sir. Edward Fredrick Mutesa, The President of Uganda (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მუტესა II 1964 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ბუგანდაშ კაბაკა]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 გერგობათუთა]], [[1939]] | პოსტი დიტუ = [[21 გერგობათუთა]], [[1969]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დაუდი ჩვა II]] | მონძე =[[მუვენდა მუტები II]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|19|11|1924}} | დაბადებაშ აბანი=[[კამპალა]], [[ბუგანდა]], [[უგანდა (პროტექტორატი)|უგანდა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|11|21|1924|11|19}} | ღურაშ აბანი=[[ლონდონი]], [[ინგლისი]], [[გოართოიანაფილი ომაფე]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[კასუბიშ საფულე]] | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[9 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[24 ფურთუთა]], [[1966]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =[[მილტონ ობოტე]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ედვარდ ფრედერიკ უილიამ დევიდ ვალუგემბე მუტები ლუვანგულა მუტესა II''' (დ. [[19 გერგობათუთა]], [[1924]] ღ. [[21 გერგობათუთა]], [[1969]]) [[უგანდა]]რი სახენწჷფო მოღალე, [[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1962-1966 წანეფს. 2jk830usiupdyfnmmrfz5kwjhtclfbh 253241 253240 2026-09-21T13:01:07Z Njilo 1885 /* */ 253241 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ედუარდ მუტესა II | სურათი=Sir. Edward Fredrick Mutesa, The President of Uganda (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მუტესა II 1964 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ბუგანდაშ კაბაკა]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 გერგობათუთა]], [[1939]] | პოსტი დიტუ = [[21 გერგობათუთა]], [[1969]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დაუდი ჩვა II]] | მონძე =[[მუვენდა მუტები II]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|19|11|1924}} | დაბადებაშ აბანი=[[კამპალა]], [[ბუგანდა]], [[უგანდა (პროტექტორატი)|უგანდა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|11|21|1924|11|19}} | ღურაშ აბანი=[[ლონდონი]], [[ინგლისი]], [[გოართოიანაფილი ომაფე]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[კასუბიშ საფულე]] | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[9 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[24 ფურთუთა]], [[1966]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =[[მილტონ ობოტე]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ედვარდ ფრედერიკ უილიამ დევიდ ვალუგემბე მუტები ლუვანგულა მუტესა II''' (დ. [[19 გერგობათუთა]], [[1924]] ღ. [[21 გერგობათუთა]], [[1969]]) [[უგანდა]]რი სახენწჷფო მოღალე, [[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1962-1966 წანეფს. თინა თაშნეშე რდჷ [[ბუგანდა]]შ [[ბუგანდაშ კაბაკა|კაბაკა]] (მაფა) 1939-1969 წანეფს. c0ro74lpq6sgle75njgtj8ju89vhtuc 253242 253241 2026-09-21T13:01:25Z Njilo 1885 /* */ 253242 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ედუარდ მუტესა II | სურათი=Sir. Edward Fredrick Mutesa, The President of Uganda (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მუტესა II 1964 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ბუგანდაშ კაბაკა]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 გერგობათუთა]], [[1939]] | პოსტი დიტუ = [[21 გერგობათუთა]], [[1969]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დაუდი ჩვა II]] | მონძე =[[მუვენდა მუტები II]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|19|11|1924}} | დაბადებაშ აბანი=[[კამპალა]], [[ბუგანდა]], [[უგანდა (პროტექტორატი)|უგანდა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|11|21|1924|11|19}} | ღურაშ აბანი=[[ლონდონი]], [[ინგლისი]], [[გოართოიანაფილი ომაფე]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[კასუბიშ საფულე]] | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[9 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[24 ფურთუთა]], [[1966]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =[[მილტონ ობოტე]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ედვარდ ფრედერიკ უილიამ დევიდ ვალუგემბე მუტები ლუვანგულა მუტესა II''' (დ. [[19 გერგობათუთა]], [[1924]] — ღ. [[21 გერგობათუთა]], [[1969]]) — [[უგანდა]]რი სახენწჷფო მოღალე, [[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1962-1966 წანეფს. თინა თაშნეშე რდჷ [[ბუგანდა]]შ [[ბუგანდაშ კაბაკა|კაბაკა]] (მაფა) 1939-1969 წანეფს. j325366b4tvwo96x0vv6mko2is24q47 253243 253242 2026-09-21T13:01:54Z Njilo 1885 /* */ 253243 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ედუარდ მუტესა II | სურათი=Sir. Edward Fredrick Mutesa, The President of Uganda (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მუტესა II 1964 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ბუგანდაშ კაბაკა]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 გერგობათუთა]], [[1939]] | პოსტი დიტუ = [[21 გერგობათუთა]], [[1969]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დაუდი ჩვა II]] | მონძე =[[მუვენდა მუტები II]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|19|11|1924}} | დაბადებაშ აბანი=[[კამპალა]], [[ბუგანდა]], [[უგანდა (პროტექტორატი)|უგანდა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|11|21|1924|11|19}} | ღურაშ აბანი=[[ლონდონი]], [[ინგლისი]], [[გოართოიანაფილი ომაფე]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[კასუბიშ საფულე]] | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[9 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[24 ფურთუთა]], [[1966]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =[[მილტონ ობოტე]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ედუარდ ფრედერიკ უილიამ დევიდ ვალუგემბე მუტები ლუვანგულა მუტესა II''' (დ. [[19 გერგობათუთა]], [[1924]] — ღ. [[21 გერგობათუთა]], [[1969]]) — [[უგანდა]]რი სახენწჷფო მოღალე, [[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1962-1966 წანეფს. თინა თაშნეშე რდჷ [[ბუგანდა]]შ [[ბუგანდაშ კაბაკა|კაბაკა]] (მაფა) 1939-1969 წანეფს. 3g255bzxqofrhksroqwefcynod6mj0t 253244 253243 2026-09-21T13:05:00Z Njilo 1885 /* */ 253244 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ედუარდ მუტესა II | სურათი=Sir. Edward Fredrick Mutesa, The President of Uganda (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მუტესა II 1964 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ბუგანდაშ კაბაკა]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 გერგობათუთა]], [[1939]] | პოსტი დიტუ = [[21 გერგობათუთა]], [[1969]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დაუდი ჩვა II]] | მონძე =[[მუვენდა მუტები II]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|19|11|1924}} | დაბადებაშ აბანი=[[კამპალა]], [[ბუგანდა]], [[უგანდა (პროტექტორატი)|უგანდა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|11|21|1924|11|19}} | ღურაშ აბანი=[[ლონდონი]], [[ინგლისი]], [[გოართოიანაფილი ომაფე]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[კასუბიშ საფულე]] | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[კემბრიჯიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია = | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[9 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[24 ფურთუთა]], [[1966]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =[[მილტონ ობოტე]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ედუარდ ფრედერიკ უილიამ დევიდ ვალუგემბე მუტები ლუვანგულა მუტესა II''' (დ. [[19 გერგობათუთა]], [[1924]] — ღ. [[21 გერგობათუთა]], [[1969]]) — [[უგანდა]]რი სახენწჷფო მოღალე, [[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1962-1966 წანეფს. თინა თაშნეშე რდჷ [[ბუგანდა]]შ [[ბუგანდაშ კაბაკა|კაბაკა]] (მაფა) 1939-1969 წანეფს. kgmnd2214dntn0yi87xvggt3ado4ftv 253245 253244 2026-09-21T13:05:54Z Njilo 1885 /* */ 253245 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ედუარდ მუტესა II | სურათი=Sir. Edward Fredrick Mutesa, The President of Uganda (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მუტესა II 1964 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ბუგანდაშ კაბაკა]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 გერგობათუთა]], [[1939]] | პოსტი დიტუ = [[21 გერგობათუთა]], [[1969]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დაუდი ჩვა II]] | მონძე =[[მუვენდა მუტები II]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|19|11|1924}} | დაბადებაშ აბანი=[[კამპალა]], [[ბუგანდა]], [[უგანდა (პროტექტორატი)|უგანდა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|11|21|1924|11|19}} | ღურაშ აბანი=[[ლონდონი]], [[ინგლისი]], [[გოართოიანაფილი ომაფე]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[კასუბიშ საფულე]] | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[კემბრიჯიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[9 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[24 ფურთუთა]], [[1966]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =[[მილტონ ობოტე]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ედუარდ ფრედერიკ უილიამ დევიდ ვალუგემბე მუტები ლუვანგულა მუტესა II''' (დ. [[19 გერგობათუთა]], [[1924]] — ღ. [[21 გერგობათუთა]], [[1969]]) — [[უგანდა]]რი სახენწჷფო მოღალე, [[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1962-1966 წანეფს. თინა თაშნეშე რდჷ [[ბუგანდა]]შ [[ბუგანდაშ კაბაკა|კაბაკა]] (მაფა) 1939-1969 წანეფს. o77g4a9n2xv20lh6q0mrmcpu9e71uzc 253246 253245 2026-09-21T13:07:10Z Njilo 1885 /* */ 253246 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ედუარდ მუტესა II | სურათი=Sir. Edward Fredrick Mutesa, The President of Uganda (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მუტესა II 1964 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[ბუგანდაშ კაბაკა]] | პოსტი დეკინჷ = [[22 გერგობათუთა]], [[1939]] | პოსტი დიტუ = [[21 გერგობათუთა]], [[1969]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[დაუდი ჩვა II]] | მონძე =[[მუვენდა მუტები II]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|19|11|1924}} | დაბადებაშ აბანი=[[კამპალა]], [[ბუგანდა]], [[უგანდა (პროტექტორატი)|უგანდა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|11|21|1924|11|19}} | ღურაშ აბანი=[[ლონდონი]], [[ინგლისი]], [[გოართოიანაფილი ომაფე]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი =[[კასუბიშ საფულე]] | მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა =[[კემბრიჯიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[ანგლიკანიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია = | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[9 გჷმათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ2=[[24 ფურთუთა]], [[1966]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =[[მილტონ ობოტე]] | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ედუარდ ფრედერიკ უილიამ დევიდ ვალუგემბე მუტები ლუვანგულა მუტესა II''' (დ. [[19 გერგობათუთა]], [[1924]] — ღ. [[21 გერგობათუთა]], [[1969]]) — [[უგანდა]]რი სახენწჷფო მოღალე, [[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1962-1966 წანეფს. თინა თაშნეშე რდჷ [[ბუგანდა]]შ [[ბუგანდაშ კაბაკა|კაბაკა]] (მაფა) 1939-1969 წანეფს. mr7fxgmyjao40af69n0jx5a62slu2ia