ვიკიპედია
xmfwiki
https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%B7%E1%83%9A%E1%83%90
MediaWiki 1.47.0-wmf.20
first-letter
მედია
სპეციალური
განხილვა
მომხმარებელი
მომხმარებლის განხილვა
ვიკიპედია
ვიკიპედია სხუნუა
ფაილი
ფაილის განხილვა
მედიავიკი
მედიავიკის განხილვა
თარგი
თარგის განხილვა
დახმარება
დახმარების განხილვა
კატეგორია
კატეგორიის განხილვა
TimedText
TimedText talk
მოდული
მოდულის განხილვა
Event
Event talk
ბჟა
0
167
253328
252570
2026-09-23T23:04:42Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253328
wikitext
text/x-wiki
{{მიარეშანულამობა|ბჟა|ბჟა (მიარეშანულამი)}}
{{ინფოდაფა
| რსხულიშ სტილი სტილი = border-collapse:collapse
| მუკნაჭარა = <big>ბჟა</big> [[ფაილი:Sun symbol (bold).svg|24px|☉]]
| სურათი = [[ფაილი:Sun_in_February.jpg|frameless|center|ტყურელე ფერეფით აკოქიმინელი ბჟაშ ფოტო (გინოღალირი რე 2015 წანას 18 ფურთუთას)]]
| ტიტრი = ბჟაშ სურათი, ნამუსჷთ ეხანტილი რე ჟიპიჯიშ ტურბულენტალა. <small>(ავტორი: [[ნასა]]-[[ბჟაშ დინამიკაშ ობსერვატორია|ბდო]], გინოღალირი რე 2015 წანაშ 1 ღურთუთას)</small>
| დუდიშ სტილი = background:#FCC857
| ჯოხოშ სტილი = padding:2px
| მუნაჩემიშ სტილი = padding:2px
<!-- section break, rows 1-19-->
| დუდი1 = დოკვირაფეფიშ მუნაჩემეფი
| ჯოხო2 = ოშქაშე მეძენა<br/><small>დიხაუჩაშე</small>
| მუნაჩემი2 = 1,496x10<sup>8</sup><br/><small>8 წთ. 19 წმ. [[სინთეშ ბიწორი]]შე</small>
| ჯოხო3 = ვიზუალური სიბარჩხალე (''V'')
| მუნაჩემი3 = −26,74<ref name=nssdc>{{cite web|last=Williams|first=D. R. |date=1 July 2013 |title=Sun Fact Sheet |url=http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/sunfact.html |publisher=[[NASA]] |accessdate=12 August 2013}}</ref>
| ჯოხო4 = აბსოლუტური [[მურიცხული სიკაბეტე]]
| მუნაჩემი4 = 4,83<ref name=nssdc />
| ჯოხო5 = სპექტრული კლასიფიკაცია
| მუნაჩემი5 = G2V
| ჯოხო6 = [[მეტალურალა]]
| მუნაჩემი6 = ''Z'' = 0,0122<ref>{{cite journal |last1=Asplund |first1=M. |last2=Grevesse |first2=N. |last3=Sauval |first3=A. J. |year=2006 |title=The new solar abundances - Part I: the observations |journal=[[Communications in Asteroseismology]] |volume=147 |pages=76–79 |bibcode=2006CoAst.147...76A |doi=10.1553/cia147s76}}</ref>
| ჯოხო7 = [[კუნთხური ზჷმა]]
| მუნაჩემი7 = 31,6–32,7′<ref>{{cite web |title=Eclipse 99: Frequently Asked Questions |url=http://education.gsfc.nasa.gov/eclipse/pages/faq.html |publisher=[[NASA]] |accessdate=24 October 2010}}</ref>
| ჯოხო8 = ჟიმართუ
| მუმაჩემი8 = ბჟაშური
| დუდი10 = ორბიტალური მუშობურობეფი
| ჯოხო11 = ოშქაშე მეძენა<br/><small>[[მეშხურეშ შარა]]შ გვირზილშე</small>
| მუნაჩემი11 = ≈2,7x10<sup>17</sup> კმ.<br/><small>27200 სინთეშ წანმოწანა</small>
| ჯოხო12 = [[გალაქტიკური წანმოწანა|გალაქტიკური პერიოდი]]
| მუნაჩემი12 = (2,25–2,50)x10<sup>8</sup> წანმოწანა
| ჯოხო13 = [[ბიწორი]]
| მუნაჩემი13 = ≈220 კმ/სთ <small>(გალაქტიკაშ ცენტრიშ ელმოლს ორბიტაში)</small> <br />≈20 კმ/წმ <small>(მურიცხეფოშქაშე სამეძობოს რინელი [[მურიცხი|მურიცხეფიშ]] ოშქაშე ბიწორიშოთ)</small> <br />≈370 კმ/წმ<ref>{{cite journal |last=Hinshaw |first=G. |author2=''et al.'' |year=2009 |title=Five-year Wilkinson Microwave Anisotropy Probe observations: data processing, sky maps, and basic results |journal=[[The Astrophysical Journal Supplement Series]] |volume=180 |issue=2 |pages=225–245 |arxiv=0803.0732 |bibcode=2009ApJS..180..225H |doi=10.1088/0067-0049/180/2/225}}</ref> <small>(კოსმოსური მიკრორეღმული ფონიშოთ)</small>
<!-- section break, rows 20-39 -->
| დუდი20 = ფიზიკური მუშობურობეფი
| ჯოხო21 = [[ბჟაშ რადიუსი|ეკვატორული რადიუსი]]
| მუნაჩემი21 = 696342 ± 65 კმ.<ref name=arxiv1203_4898>{{cite journal |last1=Emilio |first1=M. |last2=Kuhn |first2=J. R. |last3=Bush |first3=R. I. |last4=Scholl |first4=I. F. |year=2012 |title=Measuring the Solar Radius from Space during the 2003 and 2006 Mercury Transits |journal=[[The Astrophysical Journal]] |volume=750 |issue=2 |page=135 |arxiv=1203.4898 |bibcode=2012ApJ...750..135E |doi=10.1088/0004-637X/750/2/135}}</ref> <br/><small>109 × დიხაუჩაში</small><ref name=sse/>
| ჯოხო22 = ეკვატორიშ სიგჷრძა
| მუნაჩემი22 = 4,379<sup>6</sup> კმ.<ref name=sse/><br/><small>109 × დიხაუჩაში</small><ref name=sse>{{cite web |title=Solar System Exploration: Planets: Sun: Facts & Figures |url=http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Sun&Display=Facts&System=Metric |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080102034758/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Sun&Display=Facts&System=Metric |archivedate=2 იანვარი 2008 |publisher=[[NASA]] |accessdate=9 იანვარი 2010 }}</ref>
| ჯოხო23 = სიბირტყა
| მუნაჩემი23 = 9x10<sup>-6</sup>
| ჯოხო24 = ხანი
| მუნაჩემი24 = 6,09x10<sup>12</sup> კმ.<sup>2</sup><ref name=sse/><br/><small>12000 × დიხაუჩაში</small><ref name=sse/>
| ჯოხო25 = ნტირა
| მუნაჩემი25 = 1,41x10<sup>18</sup> კმ<sup>3</sup><ref name=sse/><!-- NASA source has "1.412 x 10^18 km^3" which is 1.412 × 10^27 m^3 (basic arithmetic, also verified using the formula for volume of a sphere), but the Sun is not a sphere, and their radius is off a bit from what we have above, so we need to at least round a bit--><br/><small>1300000 × დიხაუჩაში</small>
| ჯოხო26 = [[ბჟაშ მასა|მასა]]
| მუნაჩემი26 = (1,98855±0,00025)×10<sup>30</sup> კგ.<ref name=nssdc/><br/><small>333000 × დიხაუჩაში</small><ref name=nssdc/><!-- NASA Sun Fact Sheet states 333,000, a figure coherent with data already present in en.wiki -->
| ჯოხო27 = ოშქაშე [[გვიგვი]]
| მუნაჩემი27 = 1,408 გ/სმ<sup>3</sup><br>1,408×103 კგ/მ<sup>3</sup><ref name=nssdc/><ref name=sse/><ref>{{cite web |last=Ko |first=M. |year=1999 |title=Density of the Sun |url=http://hypertextbook.com/facts/1999/MayKo.shtml |editor=Elert, G. |work=The Physics Factbook}}</ref><br/><small>0.255 × დიხაუჩაში</small><ref name=nssdc/><ref name=sse/>
| ჯოხო28 = [[გვიგვი]] ცენტრის (მოდელირაფილი)
| მუნაჩემი28 = 1,622x10<sup>2</sup> გ/სმ<sup>3</sup><br>1.622x10<sup>5</sup> კგ/მ<sup>3</sup><ref name=nssdc/>
| ჯოხო29 = ეკვატორიული [[ჟიპიჯიშ გრავიტაცია]]
| მუნაჩემი29 = 274,0 მ/წმ<sup>2</sup><ref name=nssdc/><br/>27,94 ''g''<br/><small>27542.29|u=''[[სანტიმეტრი-გრამი-წამი ართულეფიშ სისტემა|სგწ]]''<br/>28 × დიხაუჩაში</small><ref name=sse/>
| ჯოხო30 = [[კოსმოსური ბიწორი]]<br/><small>(ჟიპიჯიშე)</small>
| მუნაჩემი30 = 617,7 კმ/წმ<ref name=sse/><br/><small>55 × დიხაუჩაში</small><ref name=sse/>
| ჯოხო31 = [[ტემპერატურა]] ცენტრის (მოდელირაფილი)
| მუნაჩემი31 = 1,57x10<sup>7</sup> [[კელვინი|K]]<ref name=nssdc/><br>[[ფოტოსფერო]]ში: 5778 K<ref name=nssdc/><br> გურგინიში: ≈ 5x10<sup>6</sup>
| ჯოხო32 = [[ბჟაშ სიბარჩხალე|სიბარჩხალე]] (L<sub>ბჟა</sub>)
| მუნაჩემი32 = 3,846x10<sup>26</sup> [[ვატი|ვ]]<ref name=nssdc/><br/><small>≈ |3,75x10<sup>28</sup> [[ლუმენი|ლმ]]</small><br/><small>≈ 98 ლმ/ვ ეფექტურალა</small>
| ჯოხო33 = ოშქაშე გჷმოჩხორიაფა (I<sub>ბჟა</sub>)
| მუნაჩემი33 = 2,009x10<sup>7</sup>u=ვ·მ<sup>−2</sup>·სრ<sup>−1</sup>
| ჯოხო34 =ხანერობა
| მუნაჩემი34 = ≈4,6 მილიარდი წანმოწანა<ref name="Bonanno">{{Cite journal |last=Bonanno |first=A. |last2=Schlattl |first2=H. |last3=Paternò |first3=L. |year=2008 |title=The age of the Sun and the relativistic corrections in the EOS |journal=[[Astronomy and Astrophysics]] |volume=390 |issue=3 |pages=1115–1118 |arxiv=astro-ph/0204331 |bibcode=2002A&A...390.1115B |doi=10.1051/0004-6361:20020749 |ref=harv}}</ref><ref>{{Cite web|url=//www.sciencemag.org/content/338/6107/651.full|title=The Absolute Chronology and Thermal Processing of Solids in the Solar Protoplanetary Disk|date=2 November 2012|accessdate=17 March 2014|doi=10.1126/science.1226919 |journal=Science|volume=338 |issue= 6107 |pages=651–655}}{{Registration required}}</ref>
<!-- section break, rows 40-49 -->
| დუდი40 = რთაფაშ მუშობურობეფი
| ჯოხო41 = ლირული დოკინა
| მუნაჩემი41 = 7,25°<ref name=nssdc/><br/><small>(ეკლიპტიკაშოთ)</small><br/>67.23°<br/><small>(გალაქტიკაშ სიბირტყაშოთ)</small>
| ჯოხო42 = ბონი ეშულა<br/><small>ოორუე პოლუსის<ref name="iau-iag">{{cite web |last1=Seidelmann |first1=P. K. |author2=''et al.'' |title=Report Of The IAU/IAG Working Group On Cartographic Coordinates And Rotational Elements Of The Planets And Satellites: 2000 |url=http://www.hnsky.org/iau-iag.htm |publisher= |year=2000 |accessdate=22 March 2006 |archiveurl=https://www.webcitation.org/60qCIcHwA?url=http://www.hnsky.org/iau-iag.htm |archivedate=10 აგვისტო 2011 }}</ref></small>
| მუნაჩემი42 = 286,13°<br/><small>19 სთ. 4 წთ. 30 წმ.</small>
| ჯოხო43 = [[დოკუნალა]]<br/><small>ოორუე პოლუსიშოთ</small>
| მუნაჩემი43 = +63,87°<br/><small>63° 52' ოორუე</small>
| ჯოხო44 = სიდერული რთაფაშ პერიოდი <br/><small>(ეკვატორს)</small>
| მუნაჩემი44 = 25,05 დღა<ref name=nssdc/>
| ჯოხო45 = <small>(16° განედის)</small>
| მუნაჩემი45 = 25,38 დღა<ref name=nssdc/><br/><small>25 დ. 9 სთ. 7 წთ. 12 წმ.<ref name="iau-iag"/></small>
| ჯოხო46 = <small>(პოლუსეფს)</small>
| მუნაჩემი46 = 34,4 დღა<ref name=nssdc/><!-- derived from T = ( 14.37 - 2.33 sin^2 L - 1.56 sin^4 L ) deg/day, L = 90 deg -->
| ჯოხო47 = რთაფაშ ბიწორი<br/><small>(ეკვატორს)</small>
| მუნაჩემი47 = 7,189x10<sup>3</sup> კმ/სთ<ref name="sse"/><!-- Derived from NASA source: equatorial circumference of 4,379,000 kilometres divided by sidereal rotation period of 609.12 hours; maybe this kind of basic calculation could be done in some generic template code? -->
<!-- section break, rows 50-69 -->
| დუდი50 = [[ფოტოსფერო]]შ აკოდგინალუა მასაშ მეჯინათ
| ჯოხო51 = [[წყარბადი]]
| მუნაჩემი51 = 73,46%<ref>{{cite web |title=The Sun's Vital Statistics |url=http://solar-center.stanford.edu/vitalstats.html |publisher=[[Stanford Solar Center]] |accessdate=29 July 2008}} Citing {{cite book |last=Eddy |first=J. |year=1979 |title=A New Sun: The Solar Results From Skylab |url=http://history.nasa.gov/SP-402/contents.htm |page=37 |publisher=[[NASA]] |id=NASA SP-402}}</ref>
| ჯოხო52 = [[ჰელიუმი]]
| მუნაჩემი52 = 24,85%
| ჯოხო53 = [[ჟანგბადი]]
| მუნაჩემი53 = 0,77%
| ჯოხო54 = [[ნოშქერბადი]]
| მუნაჩემი54 = 0,29%
| ჯოხო55 = [[რკინა]]
| მუნაჩემი55 = 0,16%
| ჯოხო56 = [[ნეონი]]
| მუნაჩემი56 = 0,12%
| ჯოხო57 = [[აზოტი]]
| მუნაჩემი57 = 0,09%
| ჯოხო58 = [[სილიციუმი]]
| მუნაჩემი58 = 0,07%
| ჯოხო59 = [[მაგნიუმი]]
| მუნაჩემი59 = 0,05%
| ჯოხო60 = [[წურწუფა]]
| მუნაჩემი60 = 0,04%
}}
'''ბჟა''' თაშნეშე '''ჩხანა''' (ასტრონომიული სიმბოლო: [[File:Sun symbol (bold).svg|16px|☉]]) — [[ბჟაშ სისტემა|ბჟაშ სისტემაშ]] ცენტრის მადვალუ აკა [[მურიცხი]]. ბჟა დახე იდეალურო [[სფერო (მათემატიკა)|სფერული]] ფორმაში რე დო აკმოდირთუ ჩხე [[პლაზმა|პლაზმაშე]], ნამუსჷთ ინორე [[ჭაჭმენტური ვე|ჭაჭმენტური ველეფი]].<ref>
{{Cite news
|url=http://science.nasa.gov/science-news/science-at-nasa/2008/02oct_oblatesun/
|title=How Round is the Sun?
|publisher=NASA
|date=2 October 2008
|accessdate=7 March 2011
}}</ref><ref>
{{Cite news
|url=http://science.nasa.gov/science-news/science-at-nasa/2011/06feb_fullsun/
|title=First Ever STEREO Images of the Entire Sun
|publisher=NASA
|date=6 February 2011
|accessdate=7 March 2011
}}</ref> ბჟაშ [[დიამეტრი]] დოხოლაფირო 1 392 684 [[კილომეტრი]] რე<ref name=arxiv1203_4898>{{cite journal |last1=Emilio |first1=M. |last2=Kuhn |first2=J. R. |last3=Bush |first3=R. I. |last4=Scholl |first4=I. F. |year=2012 |title=Measuring the Solar Radius from Space during the 2003 and 2006 Mercury Transits |journal=[[The Astrophysical Journal]] |volume=750 |issue=2 |page=135 |arxiv=1203.4898 |bibcode=2012ApJ...750..135E |doi=10.1088/0004-637X/750/2/135}}</ref> — [[დიხაუჩა]]შ დიამეტრშე 109-შახ დიდი. ბჟაშ მასა (1.989×10<sup>30</sup> კილოგრამი; [[დიხაუჩაშ მასა]]შე დოხოლაფირო 330 000-შახ უმოსი) ბჟაშ სისტემაშ ედომუშამი მასაშ 99,86%-ს იკენს.<ref name=Woolfson00>
{{Cite journal
|last=Woolfson |first=M.
|year=2000
|title=The origin and evolution of the solar system
|journal=[[Astronomy & Geophysics]]
|volume=41 |issue=1 |pages=12
|bibcode=2000A&G....41a..12W
|doi=10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x
|ref=harv
}}</ref> ქიმიურო, [[ბჟაშ მასა|ბჟაშ მასაშ]] 3/4-ს [[წყარბადი]] აკმადგინანს, შხვა დოსქილადირი უმენტაშო [[ჰელიუმი]] რე. დოსქილადირი 1,69% (ნამუთ დიხაუჩაშ მასაშე 5600-შახ უმოსი რე) იკენს მონკა ელემენტეფი, თიჯგურა მუჭომით რე: [[ჟანგბადი]], [[ნოშქერბადი]], [[ნეონი]], [[რკინა]] დო შხვა.<ref name=basu2008>
{{Cite journal
|last=Basu |first=S.
|last2=Antia |first2=H. M.
|year=2008
|title=Helioseismology and Solar Abundances
|journal=[[Physics Reports]]
|volume=457 |issue=5–6 |page=217
|arxiv=0711.4590
|bibcode=2008PhR...457..217B
|doi=10.1016/j.physrep.2007.12.002
|ref=harv
}}</ref><span id="why_the_sun_is_yellow"></span>
ბჟაქ 4,568 მილიარდი წანაშ კინოხ გჷმიქიმინჷ<ref>თე სტატიას არძო რიცხუ მერკეთ რე დინოჭარილი. 1 მილიარდი რე 10<sup>9</sup>, ან 1,000,000,000.</ref><ref name="Connelly2012">{{cite journal |title=The Absolute Chronology and Thermal Processing of Solids in the Solar Protoplanetary Disk |url=https://archive.org/details/sim_science_2012-11-02_338_6107/page/651 |journal=[[Science (journal)|Science]] |first1=James N. |last1=Connelly |first2=Martin |last2=Bizzarro |first3=Alexander N. |last3=Krot |first4=Åke |last4=Nordlund |first5=Daniel |last5=Wielandt |first6=Marina A. |last6=Ivanova |volume=338 |issue=6107 |pages=651–655 |date=2 November 2012 |doi=10.1126/science.1226919 |bibcode=2012Sci...338..651C}}</ref> დიდ მოლეკულურ მუნაფასი რსებულ რეგიონიშ [[გრავიტაცია|გრავიტაციული]] კოლაფსით. მატერიაშ უმეტნტაშობა ცენტრის რე შაყარელი, დოსქილადირქ გიტატურუ მართუ დისკოთ, ნამუქჷთ უკულ [[ბჟაშ სისტემა]]თ გჷნირთჷ. ცენტრალური [[მასა]] უმოს დო უმოს ჩხე დო მანგარო გჷნირთჷ, საბოლოოთ - ქიდიჭყჷ [[მურიცხი#თერმოგვირზილური სინთეზიშ შარეფი|თერმოგვირზილური სინთეზი]]ქ თიშ გვირზილს. მერჩქინელი რე, ნამჷ-და დახე არძო [[მურიცხი]] თე პროცესიშ უკული გჷმიქიმინჷ. ბჟა სპექტრულ კლასით რე G ტიპიშ თარი გეჸვენჯობაშ მურიცხი (G2V) დო თის ვაფორმალურაო ყვინთელ ჯუჯათ (ციქათ) მითმიშინუანა, მუშენ-და თიში იძირენფერი გჷმოსხივაფა სპექტრიშ ყვინთელ-წვანე ნორთის რე არძოშე ინტენსიური. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და სინანდულეს თინა ჩე ფერიში რე, დიხაუჩაშ ჟინპიჯიშე ყვინთელო ჩქჷ [[ატმოსფერო (დიხაუჩა)|ატმოსფეროშენ]] ლენი [[სინთე|სინთეშ]] გოფაჩუაშ გეშა.<ref>
{{Cite journal
|last=Wilk |first=S. R.
|year=2009
|title=The Yellow Sun Paradox
|url=http://www.osa-opn.org/Content/ViewFile.aspx?id=11147
|journal=[[Optics & Photonics News]]
|pages=12–13
|ref=harv
}}</ref> სპექტრული კლასიშ მეჯინათ, G2 ოძირანს ჟინპიჯიშ [[ტემპერატურა]]ს (დოხ. 5505[[ცელსიუსიშ სკალა|°C]]) დო V მოძირანს, ნამჷ-და ბჟა, შხვა [[მურიცი|მურიცხეფიშობურო]], [[მურიცხი#თარი გეჸვენჯობა|თარი გეჸვენჯობაშ მურიცხი]] რე დო, თაურეშე გიშულირი, [[ენერგია]]ს წჷმოქიმინუნს წყარბადიშ ჰელიუმო სინთეზით. ბჟა მუშ გვირზილს 620 მილიონი ტონა წყარბადიშ სინთეზის ოჭიშუანს 1 მერქაშ განობას.<ref name=Phillips1995-47>
{{Cite book
|last=Phillips|first=K. J. H.
|year=1995
|title=Guide to the Sun
|pages=47–53
|publisher=[[Cambridge University Press]]
|isbn=978-0-521-39788-9
}}</ref><ref>{{cite news|title=Dr Karl's Great Moments In Science: Lazy Sun is less energetic than compost|url=http://www.abc.net.au/science/articles/2012/04/17/3478276.htm|accessdate=25 February 2014|newspaper=[[Australian Broadcasting Corporation]]|date=17 April 2012|author=Karl S. Kruszelnicki|quote="Every second, the Sun burns 620 million tonnes of hydrogen..."}}</ref>
ართ ბორჯის ასტრონომეფი ბჟას მორჩილ დო ელაზჷმაფათ ახირაფილ [[მურიცხი|მურიცხო]] გებულენდეს, მარა ასე მერჩქინელი რე, ნამჷ—და [[მეშხურეშ შარა|მეშხურეშ შარას]] მარენჯი მურიცხეფიშ 85%-შე ბარჩხალა რე, ნამუშ უმენტაშობა [[ჭითა ჯუჯა|ჭითა ჯუჯეფი რე]].<ref>
{{Cite news
|last=Than |first=K.
|year=2006
|title=Astronomers Had it Wrong: Most Stars are Single
|publisher=[[Space.com]]
|url=http://www.space.com/scienceastronomy/060130_mm_single_stars.html
|accessdate=1 August 2007
}}</ref><ref>
{{Cite journal
|last=Lada |first=C. J.
|year=2006
|title=Stellar multiplicity and the initial mass function: Most stars are single
|journal=[[Astrophysical Journal Letters]]
|volume=640 |issue=1 |pages=L63–L66
|arxiv=astro-ph/0601375
|bibcode=2006ApJ...640L..63L
|doi=10.1086/503158
|ref=harv
}}</ref> ბჟაშ [[მურიცხიერი სიდიდა|აბსოლუტური მურიცხიერი სიდიდა]] +4,83 რე. მარა, თიშ გეშა ნამჷ-და ბჟა [[დიხაუჩა]]წკჷმა მადვალუ უახოლაში [[მურიცხი]] რე, თინა არძონერ ობიექტშე მაბარჩხალე რე ცას, ნამუშ თოლოძირუე მურიცხიერი სიდიდა -26,74 რე.<ref>
{{Cite journal
|last=Burton |first=W. B.
|year=1986
|title=Stellar parameters
|url=https://archive.org/details/space-science-review_1986-04_43_3-4/page/244 |journal=[[Space Science Reviews]]
|volume=43|issue=3–4|pages=244–250
|bibcode=
|doi=10.1007/BF00190626
|ref=harv
}}</ref><ref>
{{Cite journal
|last=Bessell |first=M. S.
|last2=Castelli |first2=F.
|last3=Plez |first3=B.
|year=1998
|title=Model atmospheres broad-band colors, bolometric corrections and temperature calibrations for O–M stars
|journal=[[Astronomy and Astrophysics]]
|volume=333|pages=231–250
|bibcode=1998A&A...333..231B
|ref=harv
}}</ref> თენა რე დოხოლაფირო 13 მილიარდშახ მაბარჩხალე, ვინემ მაჟირა უმოს მაბარჩხალე ობიექტი [[სირიუსი]], ნამუშ თოლოძირუ მურიცხიერი სიდიდა -1,46 რე. ბჟაშ გოთართალერი გარგუნჯელა უმუჭყორდუო იფართოებჷ დო აკმოქიმინუნს [[ბჟაშ ბორია]]ს — [[ელექტრული მუხტი|დომუხტული]] ნორთეფიშ ნოველი, ნამუთ იფართებუ [[ბჟაშ სისტემა#ჰელიოპაუზა|ჰელიოპაუზაშახ]], 100 [[ასტრონომიული ართაული]]შ გოძვენას. [[ჰელიოსფერო]] (ბურთულაშობური სტრუქტურა), ნამუთ მურიცხეფშქაფონი სივრცეს ბჟაშ ბორიაქ გჷმოქიმინუნ, რე უდიდაში უმუჭყორდუო სტრუქტურა [[ბჟაშ სისტემა]]ს.<ref>
{{Cite web
|date=22 April 2003
|title=A Star with two North Poles
|url=http://science.nasa.gov/headlines/y2003/22apr_currentsheet.htm
|work=Science @ NASA
|publisher=[[NASA]]
}}</ref><ref>
{{Cite journal
|last=Riley |first=P.
|last2=Linker |first2=J. A.
|last3=Mikić |first3=Z.
|year=2002
|title=Modeling the heliospheric current sheet: Solar cycle variations
|url=http://ulysses.jpl.nasa.gov/science/monthly_highlights/2002-July-2001JA000299.pdf
|journal=[[Journal of Geophysical Research]]
|volume=107 |issue=A7 |pages=SSH 8–1
|bibcode=2002JGRA..107.1136R
|doi=10.1029/2001JA000299
|id=CiteID 1136
}}</ref>
[[File:Incandescent Sun.ogv|thumb|left|თე ვიდეოს გჷმორინაფილი რე ბჟაშ დინამიკური ობსერვატორიაშ სურათეფი დო თეშ მოხ გეძინელ პროცესეფი, სტრუქტურეფი თოლოძირუე ორდასინ თიშ გეშა. თე ვიდეოს მოლინეფი წჷმორინაფილი რე ბჟაშ [[2011]] წანაშ [[25 ეკენია]]შ 24 საათიანი აქტივობა.]]
ასე ბჟა აბანობური მურიცხეფშქაფონი მუნაფათ ([[G-მუნაფა|G-მუნაფაწკჷმა]] არხოს) [[აბანობური ბუნა|აბანობური ბურთულაშ ზონას]] ყარენს — [[მეშხურეშ შარა]]შ [[ორიონიშ კილე]]შ დინოხოლენ რგუალს.<ref>http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131121061128/http://interstellar.jpl.nasa.gov/interstellar/probe/introduction/neighborhood.html |date=2013-11-21 }}, Our Local Galactic Neighborhood, NASA</ref><ref>http://www.centauri-dreams.org/?p=14203, Into the Interstellar Void, Centauri Dreams</ref> 17 [[სინთეშ წანმოწანა|სინთეშ წანაშ]] რადიუსით (დიხაუჩაშე) უახოლაში 50 მურიცხული სისტემაშე (უახოლაში რე [[პროქსიმა კენტავრი]], ნამუთ 4,2 სინთეშ წანათი რე დათხინაფილი დიხაუჩაშე) ბჟა მაანთხა რე მასაშ მეჯინათ.<ref>
{{Cite journal
|last=Adams |first=F. C.
|last2=Graves |first2=G.
|last3=Laughlin |first3=G. J. M.
|year=2004
|title=Red Dwarfs and the End of the Main Sequence
|url=http://redalyc.uaemex.mx/pdf/571/57102211.pdf
|journal=[[Revista Mexicana de Astronomía y Astrofísica]]
|volume=22|pages=46–49
|bibcode=2004RMxAC..22...46A
|doi=
|ref=harv
}}</ref> ბჟა გალაქტიკაშ ცენტრიშე 24 000-26 000 სინთეშ წანაშ გოძვენას ირთანს. ართ რსულ საათიშ კოპულიშჸურე ორბიტას (თუ გალაქტიკაშ ოორუე პოლუსიშე დევეკვირებუთ-და) 225-250 მილიონ წანმოწანას არსულენს. თიშ გეშა ნამჷ-და ბჟა [[კოსმოსური მიკრორეღმული ფონი]]შობურო (კმფ) [[ჰიდრაშ წორომურიცხედი]]შჸურე 550 კმ/მქ სიჩქარეთ ყარენს, ბჟაშ მანგმოქიმინჯე სიჩქარე კმფ-შჸურე რე დოხოლაფირო 370 კმ/მქ [[ნარგისიშ წორომურიცხედი|ნარგისიშ]] ვარდა [[ნჯილოშ წორომურიცხედი]]შჸურე.<ref>
{{Cite journal
|last=Kogut |first=A.
|author2=''et al.''
|year=1993
|title=Dipole Anisotropy in the COBE Differential Microwave Radiometers First-Year Sky Maps
|url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1993-12-10_419_1/page/1 |journal=[[Astrophysical Journal]]
|volume=419 |page=1
|arxiv=astro-ph/9312056
|bibcode=1993ApJ...419....1K
|doi=10.1086/173453
}}</ref>
დიხაუჩაშ დო ბჟაშ შქას ოშქაშე გოძვენა 1 [[ასტრონომიული ართაული]] რე (150 000 000 კილომეტრი), მარა დისტანცია ითირუ, მუჟამსჷთ [[დიხაუჩა]] გინმურს [[პერიჰელიუმი]]შე ([[ღურთუთა]]ს) [[აფელიუმი|აფელიუმშა]] ([[კვირკვე]]ს).<ref name="USNO">
{{Cite web
|date=31 January 2008
|title=Equinoxes, Solstices, Perihelion, and Aphelion, 2000–2020
|url=http://aa.usno.navy.mil/data/docs/EarthSeasons.php
|publisher=[[US Naval Observatory]]
|accessdate=17 July 2009
}}</ref> თე ოშქაშე გოძვენას [[სინთე]]ს ბჟაშე დიხაუჩაშა მიოჭირჷნაფალო 8 წუნი დო 19 მერქა ოხვილჷ (ქძ. [[სინთეშ სიჩქარე]]). ბჟაშ სინთეშ ენერგია დიხაუჩას რსებულ თელარაშ დახე<ref>ჰიდროთერმული სარქველიშ მახვენჯეფი ზუღაშ გიმე თიშნერ ტომბას ინოხენა, ნამჷ—და თინეფშა ბჟაშ სინთე ვანჭუ. თეშ მანგიორო ბაქტერია გიმირინუანს წურწუფამ მატერიას ენერგიაშ წყუთ [[ქემოსინთეზი]]შ საშვალებათ.</ref> არძო ფორმას ონინალჷ [[ფოტოსინთეზი]]თ<ref name=Simon2001>
{{Cite book
|last=Simon |first=A.
|title=The Real Science Behind the X-Files : Microbes, meteorites, and mutants
|url=http://books.google.com/?id=1gXImRmz7u8C&pg=PA26&dq=bacteria+that+live+with+out+the+sun
|pages=25–27
|publisher=[[Simon & Schuster]]
|year=2001
|isbn=0-684-85618-2
}}</ref> დო დიხაუჩაშ კლიმატშე დო ამინდშე რე გამამინჯალი. დიხაუჩას ბჟაშ ქვერსემი ეფექტი დიო ხოლო პრეისტორიულ ხანეფს იძირაფედჷ დო ბჟას მიარე კულტურა ღორონთო აღიქმენდჷ. ბჟაშ ზუსტი მენცარული გაგება რჩქალას გევითარჷ დო ბოლო ხანეფიშ (მა-19 ოშწანურაშ) გიშარჩქინელ მენცარეფს ბჟაშ ფიზიკურ აკოდგინალუაშე დო ენერგიაშ წყუშე ძალამი დაღარი რჩქინა უღუდეს. თე გაგება დიო ხოლო ივითარებუ: დიო ხოლო არსებენს გორკვიაფილი მუდანობაშ ანომალია ბჟაშ ქიმინჯალაშენი, ნამუთ ასე ხოლო უგუნწყუმუ დო უსხუნუე რე.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [http://sohowww.nascom.nasa.gov/ Nasa SOHO (Solar & Heliospheric Observatory) satellite] {{en icon}}
* [http://www.nso.edu/ National Solar Observatory] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140408014721/http://www.nso.edu/ |date=2014-04-08 }} {{en icon}}
* [http://www.astronomycast.com/astronomy/episode-30-the-sun-spots-and-all/ Astronomy Cast: The Sun] {{en icon}}
* [https://web.archive.org/web/20110511124300/http://www.boston.com/bigpicture/2008/10/the_sun.html A collection of spectacular images of the sun from various institutions] ([[The Boston Globe]]) {{en icon}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{მერკე}}
{{ბჟაშ სისტემა}}
[[კატეგორია:ვიკიპედიაშ უციო სტატიეფი ოკუჩხალე 2]]
74hvp5fllos6fafxmq9z8eiwgk1e67d
კავკაცია
0
261
253377
207347
2026-09-24T00:13:22Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253377
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:View on Caucasus.jpg|300px|thumb|კავკაციონიშ გვალა]]
'''კავკაცია''' — რე რეგიონი [[უჩა ზუღა|უჩა]] დო [[კასპიაშ ზუღა|კასპიაშ]] ზუღეფს შქას. მუშ ოორუეშე მილარე კუმა-მანიჩიშ ღრამილი, ობჟათეშე [[ირანი]] დო [[თურქეთი]], ბჟაეიოლშე — [[უჩა ზუღა]] დო ბჟადალუშე — [[კასპიაშ ზუღა]].
== ტერიტორია ==
კავკაციაშ ოართე ფართობი მეხოლაფირო 440 ვითოშ კვ. კმ. სოთ 30 მლნ. ადამიერი ოხორანს. კავკაცია [[კავკაციონი]]შ გვალათ ირთუ ჟირ ნორთო: [[ოორუე კავკაცია|ოორუე]] დო [[ობჟათე კავკაცია|ობჟათე კავკაციათ]].
== კავკასიაშ ქიანეფი ==
* ''ზოხორინელი ქიანეფი:''
** [[საქორთუო]]
** [[აზერბაიჯანი]]
** [[სომხეთი]]
* ''შხვა ქიანეფი, ნამდგა [[რუსეთი|რუსეთიშ]] ნორთი რე:''
** [[დაღესტანი]]
** [[ჩეჩნეთი]]
** [[ოორუე ოსეთი|ოსეთი]]
** [[ყარაჩაი-ჩერქეზეთი]]
** [[ადიღე]]
* დო შხვა
** [[კრასნოდარიშ აკანი]]
** [[სტავროპოლიშ აკანი]]
== ევროპაშ დო აზიაშ თანჯა ==
კავკაცია [[ევროპა|ევროპაშ]] დო [[აზია|აზიაშ]] თანჯას მილარე, მარა ნამუ კონტინენტის რე - ევროპას დო აზიას, თენა დიო დღარო გინოჭყვიდილი ვარე. თე ოკითხუშე ბრელი არზი არსებენც.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://www.caucasushome.com/home/viewpage.php?page_id=20 ინფორმაცია კავკაციაშ რეგიონშე (პოლიტიკა, ეკონომიკა, კულტურა)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071012160700/http://caucasushome.com/home/viewpage.php?page_id=20 |date=2007-10-12 }} {{en icon}}
* [http://www.caucaz.com/home_eng/ კავკაციაშ სიახალეეფი] {{en icon}}
* [https://web.archive.org/web/20110224044033/http://www.voanews.com/russian/news/Caucasus-USA-Russia-2011-02-18-116503168.html Будущее Кавказа и позиция США – Эксперты предсказывают появление новых границ на Юге России // Новости "Голоса Америки"]
{{მერკე}}
[[კატეგორია:კავკაცია]]
[[კატეგორია:გეოგრაფია]]
5v0jg36s6od2ynobhk6eckwpye5wlqn
ზუღაშ დონე
0
3439
253361
207126
2026-09-23T23:48:23Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253361
wikitext
text/x-wiki
'''ზუღაშ დონე''' — [[ზუღა|ზუღაშ]] ოშქაშე სიმაღალა, ნამუთ ართი გოხურგელი ეკოროცხუაშ ჟიპიჯიშე იზჷმუ. ეკოროცხუაშ ჟიპიჯიშ გოხურგუა სიძნელეეფწკჷმა რე მერცხილი დო რთული გოზჷმუეფს ითოლწონენს, მუთ ზუღაშ დონეშ აიწორი გოხურგუას აძნელენს. გჷშმაგორჷნა „ხათეშეიანი“, მორთაფაშ, ოშქაშე დღა-სერიშ, ოშქაშე თუთაშური, ოშქაშე გვერდი წანური დო ოშქაშე მიარეწანური ზუღაშ დონეეფს.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[http://www.cmar.csiro.au/sealevel Sea Level Rise:Understanding the past - Improving projections for the future]
*[http://www.pol.ac.uk/psmsl/ Permanent Service for Mean Sea Level] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100310181956/http://www.pol.ac.uk/psmsl/ |date=2010-03-10 }}
*[http://www.agu.org/revgeophys/dougla01/dougla01.html Global sea level change: Determination and interpretation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226202137/http://www.agu.org/revgeophys/dougla01/dougla01.html |date=2008-12-26 }}
*[https://web.archive.org/web/20071005061922/http://yosemite.epa.gov/oar/globalwarming.nsf/content/ResourceCenterPublicationsSeaLevelRiseIndex.html Environment Protection Agency Sea level rise reports]
*[http://www.homepage.montana.edu/~geol445/hyperglac/sealevel2/index.htm Properties of isostasy and eustasy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721060035/http://www.homepage.montana.edu/~geol445/hyperglac/sealevel2/index.htm |date=2011-07-21 }}
{{მერკე}}
[[კატეგორია:კარტოგრაფია]]
[[კატეგორია:კლიმატიშ თირაფა]]
[[კატეგორია:ოკიანოლოგია]]
pzh0he9of0ni75bqlbm6mx8ai84oll1
ფიფა-შ პრეზიდენტეფიშ ერკებული
0
3704
253483
102308
2026-09-24T02:38:55Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253483
wikitext
text/x-wiki
[[ფიფა]] 1904 წანაშ [[21 მესი|21 მესის]] გაჭყეს [[საფრანგეთი]]შ, [[ბელგია|ბელგიაშ]], [[დანია|დანიაშ]], [[ჰოლანდია|ჰოლანდიაშ]], [[ესპანეთი]]შ, [[შვედეთი]]შ დო [[შვეიცარია|შვეიცარიაშ]] წჷმმარინაფალეფქ. მაართა კონგრესი ჟირ დღაშ უკული, [[23 მესი|23 მესის]] ატარეს დო პრეზიდენტო ფრანგი რობერტ გერენი ეშასხუნეს. თუდო მოჩამილი რე ფიფა-შ პრეზიდენტეფიშ ერკებული დო მუნეფიშ მართუალაშ წანეფი. თენეფშე 5-ქ მოვალობაშ ეჸონაფაშ ბორჯის დოღურუ.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!
! colspan="2" | პრეზიდენტი
! დაბადებაშ თარიღი
! ღურაშ თარიღი
! პოსტიშა მოულა
! პოსტიშე ულა
! მუშობაშ წანეფი
! ერუანობა
|-
| '''1'''
| [[ფაილი:Robert Guérin 1906 year.jpg|100px]]
| [[რობერ გერენი]]
| 1876
| 1952
| 1904
| 1906
| 2
| [[ფაილი:Flag of France.svg|25px|]] [[საფრანგეთი]]
|-
| '''2'''
| [[ფაილი:Daniel Burley Woolfall 1908 year.jpg|100px]]
| [[დანიელ ბარლი ვულფოლი]]
| [[15 მანგი]], 1852
| [[24 გჷმათუთა]], 1918
| 1906
| 1918
| 12
| [[ფაილი:Flag of England.svg|25px|]] [[ინგლისი]]
|-
| '''3'''
| [[ფაილი:Jules Rimet 1933.jpg|100px]]
| [[ჟიულ რიმე]]
| [[14 გჷმათუთა]], 1873
| [[16 გჷმათუთა]], 1956
| 1921
| 1954
| 33
| [[ფაილი:Flag of France.svg|25px|]] [[საფრანგეთი]]
|-
| '''4'''
| [[ფაილი:Rodolphe Seeldrayers.jpg|100px]]
| [[რუდოლფ უილიამ სელდრეიერსი]]
| [[16 ქირსეთუთა]], 1876
| [[7 გჷმათუთა]], 1955
| 1954
| 1955
| 1
| [[ფაილი:Flag of Belgium.svg|25px|]] [[ბელგია]]
|-
| '''5'''
| [[ფაილი:Arthur Drewry.jpg|100px]]
| [[არტურ დრიუერი]]
| [[3 მელახი]], 1891
| [[25 მელახი]], 1961
| 1955
| 1961
| 6
| [[ფაილი:Flag of England.svg|25px|]] [[ინგლისი]]
|-
| '''6'''
| [[ფაილი:Stanley Ford Rous As the judge of a match between commands of Hungary and Italy. October, 1933.jpg|100px]]
| [[სერ სტენლი როუზი]]
| [[25 პირელი]], 1895
| [[18 კვირკვე]], 1986
| 1961
| 1974
| 13
| [[ფაილი:Flag of England.svg|25px|]] [[ინგლისი]]
|-
| '''7'''
| [[ფაილი:Joao havelange.jpg|100px]]
| [[ჟოაო აველანჟი]]
| [[8 მესი]], 1916
| -
| 1974
| 1998
| 24
| [[ფაილი:Flag of Brazil.svg|25px|]] [[ბრაზილია]]
|-
| '''8'''
| [[ფაილი:Sepp Blatter (2009).jpg|100px]]
| [[იოზეფ ბლატერი]]
| [[10 მელახი]], 1936
| -
| 1998
| [[ამდღარშახ]]
| -
| [[ფაილი:Flag of Switzerland.svg|25px|]] [[შვეიცარია]]
|}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://web.archive.org/web/20150407055038/https://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/president/pastpresidents.html ფიფა-შ პრეზიდენტეფი].
[[კატეგორია:ფიფა]]
[[კატეგორია:ფიფაშ პრეზიდნტეფი]]
golhis0da1lsqmbivro9h8edwj65q1y
მიჩიგანი (ტობა)
0
4237
253410
225633
2026-09-24T01:10:38Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253410
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Lake-Michigan.svg|მინი|მარჯვნივ|250px|მიჩიგანი]]
'''მიჩიგანიშ ტობა''' – ართ-ართი უდიდაში ტობა [[ოორუე ამერიკა]]ს. იდვალუაფუ [[ააშ|ამერიკაშ აკოართაფილ შტატეფს]]. ბჟაეიოლშე მოუძჷ [[ააშ|აშშ-შ]] შტატეფი: [[ვისკონსინი]], [[ილინოისი]], [[ინდიანა]] დო [[მიჩიგანი]]. ტობაშ ჯოხოდვალა მოურს [[ინდიალეფი]]შ ტომეფიშ სიტყვა ''მიშიგამი''-შე, მუთ შანენს ''დიდ წყარს''. სიდიდათ ტობა [[ხორვატია|ხორვატიაშ სახენწჷფოშ]] უმოსი რე.
== ქოძირით თაშნეშე ==
* [[მოსოფელიშ უდიდაში ტობეფიშ ერკებული]]
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [https://web.archive.org/web/20130625032723/http://www.epa.gov/glnpo/atlas/ EPA's Great Lakes Atlas]
* [http://www.coastwatch.msu.edu/ Great Lakes Coast Watch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511230142/http://www.coastwatch.msu.edu/ |date=2008-05-11 }}
* [http://www.michigan.gov/documents/lake-trout-refuge-lake_michigan_151629_7.pdf Michigan DNR map of Lake Michigan]
* [http://cityfisherman.com/chicago/lakemichiganfishing.html Lake Michigan Fishing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081218215055/http://cityfisherman.com/chicago/lakemichiganfishing.html |date=2008-12-18 }}
* [http://www.ngdc.noaa.gov/mgg/greatlakes/michigan.html Bathymetry of Lake Michigan]
[[კატეგორია:ააშ-იშ გეოგრაფია]]
{{მერკე}}
fgqysjrfkr3rqpo999mb1m1qjld8p0h
ჰურონი (ტობა)
0
4379
253512
225674
2026-09-24T03:22:27Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253512
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Lake-Huron.svg|280პქ|მინი|მარჯვნივ|ჰურონიშ ტობა]]
'''ჰურონი''' ({{lang-en|Lake Huron}}) — ტობა [[ააშ]]-ს დო [[კანადა|კანადას]], მიშმურს [[დიდი ტობეფი]]შ აკოდგინალუაშა. მუშ წყარპიჯის რე გაშენებული კანადაშ პროვინცია [[ონტარიო]] დო ააშ-შ შტატი [[მიჩიგანი (შტატი)|მიჩიგანი]]. ჰურონი საროტით მიარსხუაფუ [[მიჩიგანი (ტობა)|მიჩიგანიშ ტობას]], თე საროტიშ წყარპიჯის რე გაშენებული [[მაკინაკი]].
== გეოგრაფია ==
ჰურონიშ ტობაშ ფართობი აკმადგინანს 59,6 ვითოში კმ² (მაჟირა ტობა მოსოფელს [[კასპიაშ ზუღა]]შ უკული). ტობაშ მაქსიმალური სიტომბა რე 177 მეტრა. ტობას აშაძჷ კოკი [[მანიტულინი]], ნამუთ ფართობით ართ-ართი მაართა რე მოსოფელს თი ტობეფს შქას, ნამუთ ტობას იდვალუაფუ. ჰურონიშ ტობაშ მუკი-მუკის იდვალუაფუ ბრელი ნოღა დო თეშ გეშა, თე ტობაშ მუკი-მუკის ეკოლოგიური პრობლემეფი რე აკოქიმინელი.
[[1913]] წანას ჰურონიშ ტობაწკჷმა მოხვადჷ [[დიდი ტობეფიშ შტორმი (1913)|უდიდაში შტორმიქ]], ნამუქუთ ქეკიდინუ 235 ადამიერიშ შური.
== ქოძირით თაშნეშე ==
* [[მოსოფელიშ უდიდაში ტობეფიშ ერკებული]]
== ინტერნეტ რესურსეფი ==
* [https://web.archive.org/web/20060406175814/http://www.epa.gov/glnpo/atlas/index.html EPA's Great Lakes Atlas]
* [https://web.archive.org/web/20080206140109/http://www.seagrant.wisc.edu/greatlakesfish/textonly/LakeHuron.html Fish Species of Lake Huron]
* [http://www.coastwatch.msu.edu/ Great Lakes Coast Watch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511230142/http://www.coastwatch.msu.edu/ |date=2008-05-11 }}
* [https://web.archive.org/web/20150624091307/http://www.epa.gov/glnpo/huron.html Lake Huron Binational Partnership Action Plan]
* [http://www.ndbc.noaa.gov/Maps/EastGL.shtml Lake Huron Data] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050515233722/http://www.ndbc.noaa.gov/Maps/EastGL.shtml |date=2005-05-15 }}
* [http://www.glfc.org/glgis/support_docs/html/lake_GISs/LHGIS_index.htm Lake Huron GIS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070310221710/http://www.glfc.org/glgis/support_docs/html/lake_GISs/LHGIS_index.htm |date=2007-03-10 }}
* [http://www.michigan.gov/documents/lake-trout-refuge-lake_huron_151628_7.pdf Michigan DNR map of Lake Huron]
* [http://www.ngdc.noaa.gov/mgg/greatlakes/huron.html Bathymetry of Lake Huron]
;Lighthouses
* [http://www.lighthousesrus.org/HuronGB.htm Interactive map of lighthouses, Georgian Bay, Lake Huron] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080611120528/http://www.lighthousesrus.org/HuronGB.htm |date=2008-06-11 }}
* [http://www.lighthousesrus.org/HuronNE.htm Interactive map of lighthouses in North and East Lake Huron] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080611120356/http://www.lighthousesrus.org/HuronNE.htm |date=2008-06-11 }}
* [http://www.lighthousesrus.org/HuronW.htm Interactive map of lighthouses in North and West Lake Huron] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080425092921/http://www.lighthousesrus.org/HuronW.htm |date=2008-04-25 }}
{{მერკე}}
[[კატეგორია:კანადაშ ტობეფი]]
[[კატეგორია:ააშ-იშ ტობეფი]]
[[კატეგორია:დიდი ტობეფი]]
pb51s6wrux7qrvnyhxd806j92qo5hgf
ჟინი ტობა
0
4542
253437
225647
2026-09-24T01:37:33Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253437
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Lake-Superior.svg|thumb|right|200px|დიდი ტობეფიშ რუკა; მონჭირელო გჷმორთილიე ჟინი ტობა]]
'''ჟინი ტობა''' ({{lang-en|Lake Superior}}) — ტობა [[ოორუე ამერიკა|ოორუე ამერიკას]], ართ-ართი [[დიდი ტობეფი|დიდი ტობეფს]] შქას. ჟინი ტობაშ ოძგაშეს გოკიდილიე კანადაშ [[კანადაშ პროვინციეფი დო ტერიტორიეფი|პროვინცია]] [[ონტარიო]] დო [[ააშ]]-შ [[ააშ-იშ ადმინისტრაციული დორთუალა|შტატეფი]]: [[მინესოტა]], [[უისკონსინი]] დო [[მიჩიგანი (შტატი)|მიჩიგანი]]. ტობაშ ფართობი აკმადგინანც 82,7 ანთას. კმ²-ის. თე მაძირაფუთ თის [[ტობეფი ფართობიშ მეჯინათ|მოსოფელს მასუმა აბანი უკინებჷ]]. ტობაშ მაქსიმალური სიტომბა აკმადგინანს 408 მეტრას.
ტობაშ გოხოლუას, [[კანადა]]ს კჷლაგორილიე ართ-ართი ჯვეში [[კჷრდეშ ხანტუობა|კჷრდეშ ხანტუობაშ]] მინუშეფი. არქეოლოგიური გონთხორუეფიშ მოღალუთ დოდგინილიე, ნამდა თე ტერიტორიას ადამიერი უჯვეშაში ბორჯიშე ოხორანდ.
== ქოძირით თაშნეშე ==
* [[მოსოფელიშ უდიდაში ტობეფიშ ერკებული]]
== ინტერნეტ რესურსეფი ==
* [http://www.ijc.org/conseil_board/superior_lake/en/superior_home_accueil.htm International Lake Superior Board of Control] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031121231928/http://www.ijc.org/conseil_board/superior_lake/en/superior_home_accueil.htm |date=2003-11-21 }}
* [https://web.archive.org/web/20060406175814/http://www.epa.gov/glnpo/atlas/index.html EPA's Great Lakes Atlas]
* [https://web.archive.org/web/20150223054338/http://www.epa.gov/glnpo/atlas/gl-fact1.html EPA's Great Lakes Atlas Factsheet #1]
* [http://www.coastwatch.msu.edu/ Great Lakes Coast Watch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511230142/http://www.coastwatch.msu.edu/ |date=2008-05-11 }}
* [http://www.pc.gc.ca/progs/amnc-nmca/plan/gla2_E.asp Parks Canada Lake Superior] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060806092612/http://www.pc.gc.ca/progs/amnc-nmca/plan/gla2_e.asp |date=2006-08-06 }}
* [http://seagrant.umn.edu/superior/ Minnesota Sea Grant - Lake Superior Page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070814143509/http://www.seagrant.umn.edu/superior/ |date=2007-08-14 }}
* [http://www.nrri.umn.edu/lsgis/bathy.htm Lake Superior Bathymetry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090116025806/http://www.nrri.umn.edu/lsgis/bathy.htm |date=2009-01-16 }}
{{მერკე}}
[[კატეგორია:კანადაშ ტობეფი]]
[[კატეგორია:ააშ-იშ ტობეფი]]
[[კატეგორია:დიდი ტობეფი]]
[[კატეგორია:ტობეფი]]
scafwjr6jm0at6u6ih58gr6hpy0jrwl
პარაგვაი (წყარმალუ)
0
4564
253430
208290
2026-09-24T01:29:38Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253430
wikitext
text/x-wiki
{| style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;" class="infobox"
|-
!style="background-color:#AACCFF; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|პარაგვაი
|-
| align="center" colspan="2"|[[ფაილი:Riodelaplatabasinmap.png|300px]]
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|დოხასიათაფა
|-
|სიგჷრძა
|<span style="white-space: nowrap;">2,621 კმ.</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">ღანჩოშ ფართობი</span>
|<span style="white-space: nowrap;">365,592 კმ²</span>
|-
|ინაკათუუ
|<span style="white-space: nowrap;">[[ატლანტაშ ოკიანე]].</span></td>
|-
|ქიანეფი
|[[ფაილი:Flag of Brazil.svg|25px]] [[ბრაზილია]], [[ფაილი:Flag of Bolivia.svg|25px]] [[ბოლივია]],[[ფაილი:Flag of Paraguay.svg|25px]] [[პარაგვაი]], [[ფაილი:Flag of Argentina.svg|25px]] [[არგენტინა]]
|}
'''წყარმალუ პარაგვაი''' — [[ობჟათე ამერიკა|ობჟათე ამერიკაშ]] ობჟათე-ცენტრალური ნორთიშ უთარაში წყარმალუ. თიში ნადუეფი გჷშმულა [[ბრაზილია|ბრაზილიაშე]], [[ბოლივია|ბოლივიაშე]], [[პარაგვაი]]შე დო [[არგენტინა|არგენტინაშე]]. ოდუდეს ეთმოჭოფუნს [[ბრაზილიაშ შტატეფი|ბრაზილიაშ შტატი]] მატო-გროსოს, ოდო უკულნეშის, არგენტინას აკათუ წყარმალუ [[პარანა (წყარმალუ)|პარანას]]. თიში [[სიგჷრძა]] ოდუდეშე პარანაშაწკჷმა მიშაკათაფაშახ 2,621 კმ-იე. [[წყარმალუშ ღანჩო|ღანჩოშ]] [[ფართობი]] აკმადგინანც 365,592 კმ²-ის.
[[ფაილი:Rio Paraguay.jpg|მინი|left|300პქ|პარანაშა გინოჯინუ [[ასუნსიონი]]შე]]
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://web.archive.org/web/20030806094611/http://news.nationalgeographic.com/news/2003/07/0731_030731_tvhidrovia.html National Geographic-იშ სტატია]
* [http://www.chasque.apc.org/rmartine/hidrovia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100901114950/http://www.chasque.apc.org/rmartine/hidrovia/ |date=2010-09-01 }}
[[კატეგორია:ბრაზილიაშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:ბოლივიაშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:პარაგვაიშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:არგენტინაშ წყარმალუეფი]]
35u942rzjjgz9ouy8pzk3aj1zpd12vv
რორაიმა (გვალა)
0
7064
253444
208526
2026-09-24T01:46:17Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253444
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Kukenan Tepuy at Sunset.jpg|thumb|250პქ|რორაიმა]]
'''რორაიმა''' (Roraima) — გვალა [[ვენესუელა|ვენესუელაშ]], [[ბრაზილია|ბრაზილიაშ]] დო [[გაიანა|გაიანაშ]] [[სახენწჷფო თანჯა|თანჯას]], იდვალუაფუ 2 774 მეტრაშ სიმაღალას. რორაიმაშ ნაციონალური პარკი გეოლოგიური თოლწონუათ [[დიხაუჩა|დიხაუჩაშ]] ართ-ართი უჯვეშაში აბანი რე: თიში ხანი 2 მილიარდ წანას აკმადგინანც. რორაიმაშ დუც ირო მუნაფა მუნარე. 1884 წანას გვალაშ კოთაკონკაშა მაართათ ეშართჷ ექსპედიციაქ სერ ევერარდ თარნიშ ხემანჯღვერალათ. თე ექსპედიციაშ მაკთურეფიშ მუნათხობელაქ მილუჩჷ ჩინებულ ჭარუს, [[ართურ კონან დოილი|სერ ართურ კონან დოილც]], მუში ოდუდიშგინალე რომანიშ, „[[დინაფილი ქიანა|დინაფილი ქიანაშ]]“ ჭარუა.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://www.summitpost.org/show/mountain_link.pl/mountain_id/2152 გვალა რორაიმა - SummitPost.org]
* [https://web.archive.org/web/20040418231443/http://news.nationalgeographic.com/news/2004/02/0220_040220_tepuis.html National Geographic's 2004 ბიოლოგიური ექსპედიცია]
* [http://www.thelostworld.org/ror/roraimaexplo.htm რორაიმაშ კჷლაგორუაშ ისტორია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080513042051/http://www.thelostworld.org/ror/roraimaexplo.htm |date=2008-05-13 }}
{{commonscat|Mount Roraima}}
[[კატეგორია:ბრაზილიაშ გვალეფი]]
[[კატეგორია:ვენესუელაშ გვალეფი]]
[[კატეგორია:გაიანაშ გვალეფი]]
r048ebzienns7eq815j193piccr78i7
მიკლოშ ფეჰერი
0
7147
253409
210467
2026-09-24T01:06:56Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253409
wikitext
text/x-wiki
'''მიკლოშ ფეჰერი''' ([[20 კვირკვე]], 1979 -[[25 ღურთუთა]], 2004) რდჷ პორტუგალიური კუჩხბურთიშ კლუბიშ, [[ბენფიკა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბენფიკაშ]] უნგრალი მოლაჸაფე. დოღურუ ტრაგიკულო ნოღა გიმარაეშიშ სტადიონს, ლაჸაფიშ ბორჯის.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://www.guardian.co.uk/football/2004/jan/26/newsstory.sport4]
* [http://sports.yahoo.com/soccer/news?slug=reu-worldhungaryfeher]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://web.archive.org/web/20200124011035/https://www.uefa.com/memberassociations/index.html]
{{მერკე-ბიოგრაფია}}
{{DEFAULTSORT:ფეჰერი, მიკლოშ}}
[[კატეგორია:დუნაბადი 1979]]
[[კატეგორია:ნაღურა 2004]]
[[კატეგორია:უნგრალეფი]]
[[კატეგორია:უნგრალი მობურთეეფი]]
3vwgbs0egbbxjgrw0ah4ppr2a2pojoj
ჰორაციო ელიზონდო
0
7238
253511
210658
2026-09-24T03:21:53Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253511
wikitext
text/x-wiki
'''ჰორაციო ელიზონდო''' (დ. [[გერგობათუთა]] 4, 1963, ნ. [[ქილმესი]]) — [[არგენტინალი]] [[არბიტრი (კუჩხბურთი)|არბიტრი]]. ელიზონდოქ გინირთჷ შინელ არბიტრო 2006 წანას, [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2006|2006 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ]] ბორჯის. [[ფინალური მატჩი]]ს მოედანშე გჷშაჸათჷ [[ზინედინ ზიდანი]].
== რესურსეფი ინტერნეტის: ==
* [https://web.archive.org/web/20130511075609/http://www.fifa.com/index.html]
* [http://www.prensa-latina.cu/]
* [http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=373443&cc=5739] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120426164752/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=373443&cc=5739 |date=2012-04-26 }}
{{მერკე}}
[[კატეგორია:არგენტინალი არბიტრეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1963]]
a2tom3m707jw6y44x0m2tqjgbhgdgac
ფრენკ ლემპარდი
0
7522
253486
209094
2026-09-24T02:40:41Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253486
wikitext
text/x-wiki
{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=2 width=280 style="margin: 0.5em 0 1em 1em; background:ghostwhite; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 85%; clear:right"
|+<big>'''ფრენკ ლემპარდი'''</big>
|-
| align=center colspan="2" |
{| style="background:ghostwhite;" border="0" cellpadding="2" cellspacing="0"
|- align=center
| [[ფაილი:F-Lampard.jpg|260px]]<br /><small>ფრენკ ლემპარდი<br />
|}
|-
| '''დაბადებაშ თარიღი:''' ||20 მანგი, 1978
|-
| '''დაბადებაშ აბანი:''' || [[რომფორდი]], [[ჰავერინგიშ რაიონი (ლონდონი)|ჰავერინგი]], [[ინგლისი]]
|-
| '''სიმაღლე:''' || (1.83სმ.)
|-
| '''წონა:''' || 79 კგ.
|-
| '''ამპლუა:''' || გვერდმათხილე
|-
| '''ქიანა:''' || ინგლისი
|-
| '''ნომერი (ერუანულ ნაკორობას):''' || 8
|-
| '''გოლეფი ერუანულ ნაკორობას:''' || 13
|-
| '''ნომერი (კლუბის)''' || 8
|-
| '''ტიტულეფი:''' || ინგლისიშ ასოციაციაშ თასი (ჩელსი, 2007)<br />ინგლისიშ პრემიერ ლიგა (ჩელსი, 2004-05, 2005-06)</br>ინგლისიშ ლიგაშ თასი (ჩელსი, 2005, 2007)</br>ინგლისიშ სუპერ თასი (ჩელსი, 2005)</br> უეფა–შ ინტეროტოშ თასი (ვესთ ჰემ იუნაითედი, 1999)</br>
|-
| '''წოხოლიანი კლუბეფი:''' || სვანსეა სითი (1995 –1996)<br />ვესთ ჰემ იუნაითედი (1994–2001)</br>
|-
|}
'''ფრენკ ჯეიმზ ლემპარდ უკლაში''' ([[ინგლ]]: Frank James Lampard, Jr. დ. [[20 მანგი]] [[1978]], [[რომფორდი]]) ინგლისარი მობურთე, [[ჩელსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|”ჩელსიშ”]] დო [[ინგლისიშ ოკუჩხბურთე ერუანული ნაკორობა]]შ მობურთე.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://news.bbc.co.uk/sport1/shared/bsp/hi/football/statistics/players/l/lampard_23277.stm BBC profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081221164027/http://news.bbc.co.uk/sport1/shared/bsp/hi/football/statistics/players/l/lampard_23277.stm |date=2008-12-21 }}
* [http://www.chelseafc.com/page/PlayerProfileDetail/0,,10268~6076,00.html Profile] – Official Chelsea site
* [http://www.thefa.com/England/MensSeniorTeam/Archive.aspx?p=338493 Profile] on the [[The Football Association|FA]] website
* [https://web.archive.org/web/20100112111230/http://www.uefa.com/competitions/UCL/Players/Player=31609/index.html Profile] – UEFA.com
* [http://soccernet.espn.go.com/players/profile?id=8941&cc=5739 ESPN Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100513042802/http://soccernet.espn.go.com/players/profile?id=8941&cc=5739 |date=2010-05-13 }}
* [http://www.transfermarkt.co.uk/en/frank-lampard/profil/spieler_3163.html Transfemarkt.co.uk profile]
* [http://news.bbc.co.uk/sport2/shared/bsp/hi/football/statistics/players/l/lampard_23277.stm BBC Sport profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130904021808/http://news.bbc.co.uk/sport2/shared/bsp/hi/football/statistics/players/l/lampard_23277.stm |date=2013-09-04 }}
{{მერკე-ბიოგრაფია}}
{{DEFAULTSORT:ლემპარდი, ფრენკ}}
[[კატეგორია:ინგლისარეფი]]
[[კატეგორია:ინგლისარი მობურთეეფი]]
[[კატეგორია:ჩელსიშ მობურთეეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1978]]
rm3tlay8bzf3dibllign5013wb2bq0c
სან-პაოლო-ფუორი-ლე-მურა
0
7665
253450
251441
2026-09-24T01:54:47Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253450
wikitext
text/x-wiki
{| style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5 em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;" class="infobox"
|-
!style="background-color:#E6E6E6; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|რომიშ ისტორიული ცენტრი, ვატიკანიშ ღმალა დო სან-პაოლო-ფუორი-ლე-მურა*
|-
!style="background-color:; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|[[მოსოფელიშ მონძალა|იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი]]
|-
|align="center" colspan="2"|[[ფაილი:Roma San Paolo fuori le mura BW 2021-09-29 14-02-11 v2.jpg|250პქ]]
|-
|'''[[ქიანა]]'''
|<span style="white-space: nowrap;">[[ფაილი:Flag of Italy.svg|25px]] [[იტალია]]</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">'''ტიპი'''</span>
|<span style="white-space: nowrap;"> კულტურული</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">'''[[მოსოფელიშ მონძალა|კრიტერიუმეფი]]'''</span>
|<span style="white-space: nowrap;">i, ii, iii, iv, vi</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">'''ერკებული'''</span>
|<span style="white-space: nowrap;"> [http://whc.unesco.org/en/list/ იუნესკოშ ერკებული]</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">რეგიონი**</span>
|<span style="white-space: nowrap;">ევროპა</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">'''[[გეოგრაფიული კოორდინატეფიშ სისტემა|კოორდინატეფი]]''' </span>
|[http://toolserver.org/~geohack/geohack.php?language=ka&pagename=%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9C-%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9D-%E1%83%A4%E1%83%A3%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98-%E1%83%9A%E1%83%94-%E1%83%9B%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90¶ms=41.858611121111_N_12.477222232222_E 41°51′31″ ოორ. გ. 12°28′38″ ელ. გ.]
|-
!style="background-color:#E6E6E6; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|კათაფაშ ისტორია
|-
|<span style="white-space: nowrap;">კათაფა </span>
|1980 ([[მოსოფელიშ მონძალაშ კომიტეტი|მა-4 სესია]])
|-
|<span style="white-space: nowrap;">ნომერი </span>
|[http://whc.unesco.org/en/list/91 91]
|-
!style="background-color:color:white; font-size: 90%; text-align:center;" colspan="2"|[http://whc.unesco.org/en/list * ქძ. ინგლ. ჯოხო UNESCO-შ ერკებულს.]
|-
!style="background-color:color:white; font-size: 90%; text-align:center;" colspan="2"|[http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=®ion=&order=region ** იუნესკოშით კლასიფიცირაფილი რეგიონი.]
|}
{{მოსოფელიშ მონძალა|91}}
'''სან-პაოლო-ფუორი-ლე-მურა''' ({{lang-it|''Basilica Papale di San Paolo fuori le Mura''}} - ''წიმინდე პავლეშ ბაზილიკა კიდალეფს გალე'') — [[ჯვეში რომი]]შ პერიოდის ეკლესია, ართ-ართი [[რომი|რომს]] დვალირ [[რომიშ პაპი|პაპიშ]] ოთხ თარ ბაზილიკაშე: წიმინდე იოანეშ ლუთერანული ეკლესია, სანტა-მარია-მაჯორეშ ბაზილიკა დო [[წიმინდე პეტრეშ ბაზილიკა]].
ბაზილიკა რომიშ იმპერატორ [[კონსტანტინე დიდი|კონსტანტინე I-ქ]] დარსხუ თი აბანს, სოდეთ წიმინდე პეტრე რდჷ დასაფულებური დო სოდეთ წიმინდანიშ გემაჸვენჯეფშე მემორიალი რდჷ ერხინილი. პირველი ნოდგჷმი 370 წანას ეკიდჷ [[ვალენტინიანე I]]-ქ.
386 წანას, [[თეოდოს I]]-ქ ბრელით დიდი დო სქვამი ბაზილიკაშ ეკიდუა ქჷდიჭყჷ, მარა ოხვამეს მოზაიკურ სამუშეფქ ხვალე პაპ [[ლეო I]]-იშ ბორჯის ითუ (440–461). [[V ოშწანურა]]ს, თინა ბრელით უმოსო დიდი რდჷ, ვინდარო წიმინდე პეტრეშ ჯვეში ბაზილიკა. [[გრიგოლ I (პაპი)|გრიგოლ I]]-შ პაპობაშ ბორჯის, ბაზილიკა თელო გეგნაკეთეს.
[[X ოშწანურა]]ს, ბაზილიკა კლუნისკარ ბერეფს გეგნოჩეს.
==გალერეა==
<gallery>
File:Kreuzgang st paul rom.jpg
File:Rom, Sankt Paul vor den Mauern (San Paolo fuori le mura), Heilige Pforte.jpg
File:Rom, Sankt Paul vor den Mauern (San Paolo fuori le mura), Innenansicht 1.jpg
File:085SPaoloFuoriLeMura.JPG
File:Lazio Roma SPaolo3 tango7174.jpg
File:Roma-sanpaolo7.jpg
File:Roma-sanpaolo6.jpg
File:Q10 s Paolo ciborio di Arnolfo 1000788.JPG
File:Front of the Basilica of Saint Paul Outside the Walls - Roma - Italy.jpg
File:Portrait of Honorius III - Apse Mosaic of the Basilica of Saint Paul Outside the Walls - Roma - Italy.jpg
</gallery>
==ქოძირით თაშნეშე==
* [[იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იტალიას]]
* [[მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ევროპას]]
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[http://www.vatican.va/various/basiliche/san_paolo/index_en.html ოფიციალური ვებ-ხასჷლა]
*[http://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_(1913)/St._Paul-without-the-Walls პაოლო-ფუორი-ლე-მურა კათოლიკურ ენციკლოპედიას]
*[http://romanchurches.wikia.com/wiki/San_Paolo_fuori_le_Mura Wiki Churches of Rome: Basilica San Paolo fuori le Mura]
*[https://web.archive.org/web/20061213080313/http://news.nationalgeographic.com/news/2006/12/061211-saint-paul.html St. Paul's Tomb Unearthed in Rome on National Geographic News]
*[http://www.30giorni.it/us/articolo.asp?id=19640 The tombs of the apostles: Saint Paul] {{Webarchive|url=https://archive.is/20130108093230/http://www.30giorni.it/us/articolo.asp?id=19640 |date=2013-01-08 }}
[[კატეგორია:იტალიაშ ეკლესიეფი]]
[[კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი იტალიას]]
68o6ekuedq585yh23slg1eb5vmpv11i
რეი ჩარლზი
0
7911
253440
208464
2026-09-24T01:41:17Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253440
wikitext
text/x-wiki
{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=2 width=280 style="margin: 0.5em 0 1em 1em; background:ghostwhite; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 85%; clear:right"
|+<big>'''რეი ჩარლზი'''</big>
|-
| align=center colspan="2" |
{| style="background:ghostwhite;" border="0" cellpadding="2" cellspacing="0"
|- align=center
| <!-- Image with unknown copyright status removed: [[http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/The_big_4-0.jpg/220px-The_big_4-0.jpg.jpg|200px|right|right|]] -->
| [[ფაილი:Ray Charles FIJM 2003.jpg|thumb|რეი ჩარლზი]]
|}
|-
| '''დაბადებაშ თარიღი:''' || [[23 ეკენია]], [[1930]]
|-
| '''დაბადებაშ აბანი:''' || [[ალბანი]], [[ჯორჯია]], [[ააშ]]
|-
| '''ღურაშ თარიღი:''' || [[10 მანგი]], [[2004]]
|-
| '''ღურაშ აბანი:''' || [[ბევერლი ჰილზი]], [[კალიფორნია]], [[ააშ]]
|-
| '''საქვარუა:''' || მაბირე, მუსიკოსი
|-
| '''ჟანრეფი:''' || [[ბლუზი]], [[სოული]], [[ჯაზი]], [[როქ ენ როლი]], [[ქანთრი]], [[პოპი]]
|-
|'''აქტიური წანეფი:''' || 1947–2004
|-
| '''ლეიბლეფი:''' || [[Atlantic]], [[ABC]], [[Warner Bros.]], [[Swing Time]], [[Concord]], [[Columbia]], [[Flashback]]
|-
| '''ოფიციალური ვებ საიტი:''' || [http://www.raycharles.com/ Official website]
|-
| '''ხეშმოჭარუა:''' || [[ფაილი:Ray Charles autograph.png|thumb|]]
|-
|}
'''რეი ჩარლზ რობინსონი''' (დ. [[23 ეკენია]] [[1930]], ღ. [[10 მანგი]], [[2004]]) — ჩინებული [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] მობირე დო მუსიკოსი. რეი ჩარლზი რდჷ მუსიკაშ ართ-ართი ჟანრიშ, [[სოული|სოულიშ]] პიონერი. ამერიკულ ჟურნალქ [[Rolling Stone]]-იქ რეი ჩარლზი მიშეჸონჷ 100 არძოშე უჯგუშ არტისტეფიშ ერკებულშა დო 100 არძოშ უჯგუში მობირეეფიშ ერკებულშა.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://raycharles.com/ რეი ჩარლზიშ ოფიციალური ვებ-საიტი]* {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110226102916/http://raycharles.com/ |date=2011-02-26 }}
* [http://staugustine.com/stories/022503/new_1351077.shtml რეი ჩარლზიშ ბიოგრაფიული ფაქტეფი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110430234221/http://staugustine.com/stories/022503/new_1351077.shtml |date=2011-04-30 }}
* [https://web.archive.org/web/20130828230928/http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/1464285/Ray-Charles.html სტატია რეი ჩარლზიშე]
{{DEFAULTSORT:ჩარლზი, რეი}}
[[კატეგორია:რეი ჩარლზი]]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი მუსიკოსეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1930]]
[[კატეგორია:ნაღურა 2004]]
kb6fin3hk1impsdwcgrv53o3hla2g57
კაბეტი ბარიერული რაქა
0
7969
253375
207344
2026-09-24T00:13:13Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253375
wikitext
text/x-wiki
{| style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5 em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;" class="infobox"
|-
!style="background-color:#E6E6E6; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|კაბეტი ბარიერული რაქა*
|-
!style="background-color:; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|[[მოსოფელიშ მონძალა|იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი]]
|-
|align="center" colspan="2"|[[ფაილი:Map of Great Barrier Reef Demis.png|250პქ]]<br />კაბეტი ბარიერული რაქაშ რუკა
|-
|'''[[ქიანა]]'''
|<span style="white-space: nowrap;">[[ფაილი:Flag of Australia.svg|25px]] [[ავსტრალია]]</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">'''ტიპი'''</span>
|<span style="white-space: nowrap;">ორთაშობური</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">'''[[მოსოფელიშ მონძალა|კრიტერიუმეფი]]'''</span>
|<span style="white-space: nowrap;">vii, viii, ix, x</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">'''ერკებული'''</span>
|<span style="white-space: nowrap;"> [http://whc.unesco.org/en/list/ იუნესკოშ ერკებული]</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">რეგიონი**</span>
|<span style="white-space: nowrap;">აზია-ოკიანეთი</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">'''[[გეოგრაფიული კოორდინატეფიშ სისტემა|კოორდინატეფი]]''' </span>
|[http://toolserver.org/~geohack/geohack.php?language=ka&pagename=%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%98_%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A4%E1%83%98¶ms=-18.286111121111_N_147.70000001_E 18°17′10″ ობ. გ. 147°42′00″ ელ. გ.]
|-
!style="background-color:#E6E6E6; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|კათაფაშ ისტორია
|-
|<span style="white-space: nowrap;">კათაფა </span>
|1981 ([[მოსოფელიშ მონძალაშ კომიტეტი|მა-5 სესია]])
|-
|<span style="white-space: nowrap;">ნომერი </span>
|[http://whc.unesco.org/en/list/154 154]
|-
!style="background-color:color:white; font-size: 90%; text-align:center;" colspan="2"|[http://whc.unesco.org/en/list * ქძ. ინგლ. ჯოხო UNESCO-შ ერკებულს.]
|-
!style="background-color:color:white; font-size: 90%; text-align:center;" colspan="2"|[http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=®ion=&order=region ** იუნესკოშით კლასიფიცირაფილი რეგიონი.]
|}
{{მოსოფელიშ მონძალა|154}}
'''კაბეტი ბარიერული რაქა''' — წჷმარინუანს [[მარჯანიშ რაქა|მარჯანიშ რაქეფიშ]] დო [[კოკი (გეოგრაფია)|კოკეფიშ]] ქვერსემ ჯაჭვის [[რჩქალი ოკიანე|რჩქალ ოკიანეშ]] ბჟადალ ნორთის, [[ავსტრალია|ავსტრალიაშ]] [[ავსტრალია (კონტინენტი)|კონტინენტიშ]] [[იორკიშ ჩქონი]]შ ოორუე-ბჟაეიოლ რაიონიშ მანგას, [[მარჯანიშ ზუღა]]ს. თინა გჷნოზინდილი რე 2000 კილომეტრის დო შანულამო აკმობორკჷნს ნიშალუას ავსტრალიაშ თე რეგიონს.
== ქოძირით თაშნეშე ==
* [[იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ავსტრალიას]]
* [[მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აზიას დო ოკიანეთის]]
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://adventure.howstuffworks.com/great-barrier-reef.htm How the Great Barrier Reef Works]
* [http://environment.gov.au/heritage/places/world/great-barrier-reef/index.html World heritage listing for Great Barrier Reef]
* [http://www.gbrmpa.gov.au/ Great Barrier Reef Marine Park Authority]
* [http://www.reef.crc.org.au/ CRC Reef Research Centre]
* [http://www.aims.gov.au/pages/research/reef-monitoring/reef-monitoring-index.html Biological monitoring of coral reefs of the GBR] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101205001229/http://www.aims.gov.au/pages/research/reef-monitoring/reef-monitoring-index.html |date=2010-12-05 }}
* [http://www.panda.org/about_our_earth/best_place_species/current_top_10/great_barrier_reef.cfm Great Barrier Reef (World Wildlife Fund)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090324041001/http://www.panda.org/about_our_earth/best_place_species/current_top_10/great_barrier_reef.cfm |date=2009-03-24 }}
* [https://web.archive.org/web/20010305212835/http://www.nationalgeographic.com/earthpulse/reef/reef1_flash.html Dive into the Great Barrier Reef]
{{მერკე}}
[[კატეგორია:მარჯანიშ ზუღა]]
[[კატეგორია:კაბეტი ბარიერული რაქა]]
[[კატეგორია:ფიზიოგრაფიული პროვინციეფი]]
[[კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ავსტრალიას]]
qcr9hemm5h62c49abk38hljapwjhsl6
ლას-ვეგასი
0
8219
253394
244219
2026-09-24T00:36:38Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253394
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:New York New York hotel and casino viewed from The Strip, Las Vegas.jpg|thumb|ლას-ვეგასი]]
'''ლას ვეგასი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Las Vegas) — [[ნოღა]] [[ააშ]]ს, [[ნევადაშ შტატი]]ს. ოფიციალურო ნოღათ გიმიცხადჷ [[1911]] წანას. ლას-ვეგასი ჩინებული რე [[კაზინო]]ეფით. ნოღას ოხორანს 583,756 კოჩი.
== დოჯიმალაფირი ნოღეფი ==
* [[ანსანი]], [[ობჟათე კორეა]]
* [[ჩეჯუ (ნოღა)|ჩეჯუ]], ობჟათე კორეა
* [[ჰულუდაო]], [[ჩინეთი]]
* [[ფხუკეტი]], [[ტაილანდი]]
* [[ეინჯელზი]], [[ფილიპინეფი]]
* [[ფამუქალე]], [[თურქეთი]]
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://www.lasvegasnevada.gov/ City of Las Vegas official website]
* [https://web.archive.org/web/20101203022048/http://www.msnbc.msn.com/id/33537189/ns/travel-seasonal "The Making of Las Vegas"] (historical timeline)
* [http://www.geotimes.org/nov05/Travels1105.html Geologic tour guide of the Las Vegas area] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110112222806/http://www.geotimes.org/nov05/Travels1105.html |date=2011-01-12 }} from [[American Geological Institute]]
* [http://www.wrh.noaa.gov/forecast/MapClick.php?site=vef&smap=1&textField1=36.175&textField2=-115.13639 National Weather Service Forecast – Las Vegas, NV]
[[კატეგორია:ააშ-იშ ნოღეფი]]
[[კატეგორია:ნევადაშ შტატიშ ნოღეფი]]
5lpqzp1lu8mpjr67vgox0jkidi4vtv1
ვულკანი
0
8236
253359
207091
2026-09-23T23:47:03Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253359
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Destructive plate margin.png|thumb|right|ვულკანიშ ეშაგორგოთი]]
[[ფაილი:Stromboli Eruption.jpg|thumb|right|ვულკანიშ ეშაგორგოთი]]
[[ფაილი:Fimmvorduhals 2010 03 27 dawn.jpg|მინი|მარჯვნივ|2010 წანაშ [[27 მელახი]]]]
[[ფაილი:Aa_large.jpg|thumb|right|[[ლავა]]]]
'''ვულკანი''' ([[ლათინური ნინა|ლათ.]] '''Volcanus, Vulkan''', ''ვულკანუს'') — გეოლოგიური გუნაჭყეფი, ნამუთ გორჩქინელიე [[დიხაუჩა]]შ ჟიდოხის [[დიხაუჩაშ ქერქი]]შე ეშაგორგოთელი ლავაშ გჷნოაბანუაშ დო გორგილაფაშ გეშა. აშხვანერენა [[მოქიმინჯე ვულკანეფი|მოქიმინჯე]] დო [[შქირატილი ვულკანეფი|ჩქირატილ]] ვულკანეფს. ''ვულკანუსი'' რომაული მითოლოგიათ დაჩხირიშ დო ოჭკადუე საქვარიშ მათხილარ ღორონთც ჯოხოდჷ.
ორთაშობური კატასტროფეფშე ვულკანური ჸოფირებეფი არძოშე ოშქურანჯი მოღალუეფით გჷშმეგორუ. ვულკანური რელიეფი ჯგირო გჷმოხანტილ მუსხირენ ნორთიშე აკმოდირთუ. თინეფშე კარაკანი ვულკანური კონუსი დო კრატერი რე (ჟიდონი ნორთის ჸოფილ ქართული გეტომბია), ნამუდგაშ დინოხოლეთ ვულკანიშ კერა დო ჸალი იდვალუაფუ. თიში დიამეტრი მუსხირენი კილომეტრისჷთ შილებე ოჭირინუანდასჷნ. ვულკანიშ ჸალი, მუჭო თაშინ, ვერტიკალური გეზაშ რე, მორო ძალამი ოშქურანჯი რე მუჟამცთ თინა გეზას ითირანს დო ვულკანი მუში კონუსიშ ფერდიაშე გეშაგორგოთანს ლავას.
აფეთქებაშ სინძალიერაშ მეჯინათ ვულკანი სუმი ბუნაშ რე: ალაზიმაფათ თინჩი, ნძალიერი დო ძალამ ნძალირი.
ვულკანშე ნიფთუანობა სუმი დგომარებას ეშმიგორგოთუ: ქვანთირი - [[ლავა]], ბერჯეკი რე - ვულკანური ფუთქი, ნტვერი, ლეტა დო ქუალეფი, გაზობური - წყარიშ ორქი, ნახშირორჟანგი დო შხვა. გოვარვალერ ლავა ნჭაფიერო მითმეურს ვულკანიშ გვალაშ ფერდის, მუთმოჯილიკანს ირფელი შურდგჷმილს, ფორუნს დო თინუნს სქირონაშ ჟიდოხის. ვულკანიშ ეშაგორგოთუაბორჯის, ფუთქიწკჷმა დო ნტვერიშ უჭიფანაშ ნორთიეფწკჷმა ართო, შხირას დიდი ასა-გასაშ დო მუდანობაშ ბერჯეკი მოღე ხოლო ეშასოფუნს, მუთ ლავაშე ნორკებო ოშქურანჯი ვა რე.
დიხაუჩას ოშობათ (1300-ე უმოსი) მოქიმინჯე ვულკანიე, ნამუეფიშ უმენტაშობა მოსოფელიშ ოკიანეშ წყართუდოლე რე. სქირონას ვულკანეფიშ მუდანობათ გჷშმეგორუ [[ზონდიშ კოკეფი|ინდონეზიაშ კოკეფი]]. თაქ 200 ვულკანი რე, ნამუეფიშ 2/3 ქიმინჯენს კოჩიშობაშ ედომუშამი ისტორიაშ განწხანც. ინდონეზიას, ზონდიშ კოკეფს [[სუმატრა]] დო [[იავა]]შ შქას, იდვალუაფუ ვულკანური გოჭყაფაშ კოკი კრაკატაუ. 1883 წანას [[კრაკატაუ]]ქ გეშიგორგოთჷ. ვულკანიშ ხონარი [[ავსტრალია|ავსტრალიასჷთ]] ირჩქილუაფუდჷ, ნამუთ კრაკატუშე 5 000 კმ-ით რე დოჩილითაფირი. ამუდღა თიშ აბანს ახალი ვულკანი რე, ნამუსჷთ კრაკატაუშ სქუას უძახჷნა.
დიხაუჩას ვულკანეფიშ მუსხირენი ორტყაფუ რე, ნამუეფით ჯინჯიერო აკმუხვადუ [[დიხაშნწალუა|დიხაშნწალუეფიშ]] გოფაჩუაშ არეალს. ვულკანიშ ეშაგორგოთიშ პროგნოზირაფა ძალამი ძნელი ირე. ეშაგორგოთის შხირას უწორუანს დიხაშნწალუა, მორო ჩინებული რე თიცალი სიტუაციეფი ხოლო, მუჟამცჷთ ვულკანიშ ქიმინჯალა უნელო ქჷდოჭყაფენ.
ვულკანეფიშ ქიმინჯალა ხვალე კატასტროფული ხასიათიშ ვა რე. თინეფიშ ქიმინჯალაშ გეშა რე დიხაუჩას სქჷლადირი ლითონური, თაშნეშე დიდფასი დო გვერდოდიდფასი ქუალეფიშ ობადოეფი. ვულკანური ფუთქი დიდი მუდანობათ იკათუანს მინერალურ ნიფთუანობეფს. თეშ გეშა, ვულკანიშ გოხოლუაშ ტერიტორიაშ დიხალეფი დიდი ჸოფირებეფით გჷშმეგორუ.
== ქოძირით თაშნეშე ==
* [[სტრატოვულკანი]]
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://www.dmoz.org/Science/Earth_Sciences/Natural_Disasters_and_Hazards/Volcanoes/ ვულკანეფი - რღია ოხემანჯღვერე პროექტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110210162753/http://www.dmoz.org/Science/Earth_Sciences/Natural_Disasters_and_Hazards/Volcanoes/ |date=2011-02-10 }}
* [http://www.life.com/image/first/in-gallery/22994/volcano-eruptions-ancient--modern ვულკანეფიშ ეშაგორგოთუეფი ულირს დო ამუდღა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100417074555/http://www.life.com/image/first/in-gallery/22994/volcano-eruptions-ancient--modern |date=2010-04-17 }}
* [https://web.archive.org/web/20100216080256/http://www.fema.gov/hazard/volcano/index.shtm ვულკანი], U.S. Federal Emergency Management Agency (FEMA)
* [http://volcano.oregonstate.edu/ ვულკანური მოსოფელი]
[[კატეგორია:ორთაშობური კატასტროფეფი]]
[[კატეგორია:გეოგრაფია]]
[[კატეგორია:ვულკანეფი|ვულკანეფი]]
azwx0asoqhph4rptnudv687b9oziwyq
ბრიუს ლი
0
8259
253329
206611
2026-09-23T23:05:47Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253329
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Avenue of Stars Hong Kong Bruce Lee Statue.jpg|thumb|ბრიუს ლიშ მონუმენტი [[ჰონგკონგი]]ს]]
[[ფაილი:Bruce lee grave.jpg|thumb|ბრიუს ლიშ სასაფლა]]
'''ბრიუს ლი''' ({{lang-en|Bruce Lee}}; დაბადებაშ ჯოხო – '''ლი ჯუნ ფენი''' დ. [[27 გერგობათუთა]], [[1940]], [[სან-ფრანცისკო]], [[ააშ]] — ღ. [[20 კვირკვე]], [[1973]], [[ჰონგკონგი]]) — ჩინარი [[კუნგ ფუ]]შ ორსანტი, ფილოსოფოსი, არტისტი, კინორეჟისორი, [[wikidata:Q18343365|პროდიუსერი]], სცენარისტი, [[ჯიტ კუნ დო]]-შ დუმარსხუაფალი. გინოღალირი რე 36 კინოს. 1970-ამ წანეფს ბრიუს ლის უღუდჷ დიდი პოპულარობა ააშ-ს. არძოშ უმოს ჩინებული ფილმეფი რე: [[დიდი ბოსი]], [[დრაკონიშ შარა]], [[დრაკონიშ გიმულა]] დო შხვა.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://web.archive.org/web/20091001092945/http://www.bruceleefoundation.com/ Bruce Lee Foundation]
* [http://www.jkd.gr/brucelee.html Sijo Bruce Lee]
* [http://edu.emtain.tv/playlist/show/1209 Bruce Lee Interview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100111080057/http://edu.emtain.tv/playlist/show/1209 |date=2010-01-11 }}
* [http://www.mikementzer.com/blee.html Article on Bruce Lee and bodybuilding] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110903052941/http://www.mikementzer.com/blee.html |date=2011-09-03 }}
== ბიბლიოგრაფია ==
* Bishop, James (2004). Bruce Lee: Dynamic Becoming. Dallas: Promethean Press. ISBN 0-9734054-0-6.
* Bolelli, Daniele (2008). On the Warrior's Path. Blue Snake Books. ISBN 1-58394-219-X.
* Campbell, Sid (2003). The Dragon and the Tiger: The Birth of Bruce Lee's Jeet Kune Do. 1 (illustrated ed.). Frog Books. ISBN 1-58394-089-8.
* Campbell, Sid (2006). Remembering the master (illustrated ed.). Blue Snake Books. ISBN 1-58394-148-7.
* Dennis, Felix (1974). Bruce Lee, King of Kung-Fu (illustrated ed.). Wildwood House. ISBN 0-7045-0121-X.
[[კატეგორია:ჩინარეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1940]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1973]]
fqigrrjuppvd7yc1pnx9k2pcr9aclbg
ტაოს-პუებლო
0
8678
253469
230309
2026-09-24T02:22:51Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253469
wikitext
text/x-wiki
{| style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5 em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;" class="infobox"
|-
!style="background-color:#E6E6E6; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|ტაოს-პუებლო*
|-
!style="background-color:; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|[[მოსოფელიშ მონძალა|იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალა]]
|-
|align="center" colspan="2"|[[ფაილი:NMtrip-05-047.jpg|250პქ]]
|-
|'''[[ქიანა]]'''
|<span style="white-space: nowrap;">[[ფაილი:Flag of the United States.svg |25px]] [[ააშ]]</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">'''ტიპი'''</span>
|<span style="white-space: nowrap;">კულტურული</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">'''[[მოსოფელიშ მონძალა|კრიტერიუმეფი]]'''</span>
|<span style="white-space: nowrap;">iv</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">'''ერკებული'''</span>
|<span style="white-space: nowrap;"> [http://whc.unesco.org/en/list/ იუნესკოშ ერკებული]</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">რეგიონი**</span>
|<span style="white-space: nowrap;">[[ამერიკა]]</span>
|-
!style="background-color:#E6E6E6; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|კათაფაშ ისტორია
|-
|<span style="white-space: nowrap;">კათაფა </span>
|1992 ([[მოსოფელიშ მონძალაშ კომიტეტი|მა-16 სესია]])
|-
|<span style="white-space: nowrap;">ნომერი </span>
|[http://whc.unesco.org/en/list/492 492]
|-
!style="background-color:color:white; font-size: 90%; text-align:center;" colspan="2"|[http://whc.unesco.org/en/list * ქძ. ინგლ. ჯოხო UNESCO-შ ერკებულს.]
|-
!style="background-color:color:white; font-size: 90%; text-align:center;" colspan="2"|[http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=®ion=&order=region ** იუნესკოშით კლასიფიცირაფილი რეგიონი.]
|}
{{მოსოფელიშ მონძალა|492}}
'''ტაოს-პუებლო''' ({{lang-es|Taos Pueblo}} ვარა ''Pueblo de Taos'') – [[ინდიარეფი]]შ ([[პუებლო]]შ) ართ–ართი ჯვეში ბუნა. იჩიებუდეს ტაოშ ბუნაშ ოორულ [[ტივა (ნინა)|ტივა ნინაშა]]. ტაოს-პუებლო იდვალუაფუ ალმახანურ ნოღა [[ტაოსი]]შე 1,6 კმ-ს, [[ნიუ-მექსიქო]]შ შტატის. თაქ გინმურს ჭიჭე წყარმალუ [[რედ-უილოუ-ქრიქი]]. პუებლო მიშმურს ინდიარეფიშ [[რეზერვაცია]]შა. მუში ფართობი რე 384 კმ², მახორობა 1 900 კოჩი. <ref name="taospueblo.com">[http://taospueblo.com/about.php Who lives in the Pueblo?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090223114317/http://taospueblo.com/about.php |date=2009-02-23 }}</ref>.
ტაოსიშ ჯარალუა ჩინებული რე მუში ინოკილერობათ დო კონსერვატიზმით.
[[1992]] წანას ტაოს-პუებლო [[იუნესკო]]ქ [[მოსოფელიშ მონძალა]]შ ობიექტეფიშ ერკებულშა გემშეღჷ.
== ქოძირით თაშნეშე ==
*[[მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ამერიკას]]
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{commons|Taos Pueblo}}
*[http://taospueblo.com/ Taos Pueblo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080901015358/http://taospueblo.com/ |date=2008-09-01 }} (ოფიციალური ვებ-გვერდი)
*[http://www.taoswebcam.com/ Webcam of sacred Taos Mountain] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031214183347/http://taoswebcam.com/ |date=2003-12-14 }}
*[http://arks.princeton.edu/ark:/88435/zc77sq09n Taos Blue Lake Collection at the Seeley G. Mudd Manuscript Library, Princeton University]
* [https://web.archive.org/web/20070704152225/http://www.nps.gov/history/nr/travel/amsw/sw47.htm Taos Pueblo] on [[National Park Service]] ''Discover Our Shared Heritage'' website
*The [http://digitalcollections.smu.edu/cdm4/browse.php?CISOROOT=/sit SMU-in-Taos Research Publications] digital collection contains nine anthropological and archaeological monographs and edited volumes representing the past several decades of research at the SMU-in-Taos (Fort Burgwin) campus near Taos, New Mexico, including [http://digitalcollections.smu.edu/u?/sit,24 Papers on Taos archaeology] and [http://digitalcollections.smu.edu/u?/sit,25 Taos archeology]
* [http://www.sacredland.org/taos-blue-lake/ More on Taos Blue Lake]
==სქოლიო==
{{Reflist}}
[[კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ააშ-ს]]
3tiog2137gsvm64ih5b4ayln1rxymfa
კაშხალი
0
8859
253384
215280
2026-09-24T00:23:24Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253384
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Hoover dam from air.jpg|მინი|290პქ|ჰუვერიშ კაშხალი]]
'''კაშხალი''' — ჰიდროტექნიკური ნოგაფუ, ნამუთ გინოკიდუნს [[წყარმალუ]]ს (ვარა შხვა წყაროლუს) მალობაშ ჟინი ნორთის წყარიშ დონეშ ეიოკინალო დო ნოგაფუშ ორენიშ აბანს წყარიშ დოწნევუაშ კონცენტრაციაშო დო [[წყაროჩუაშე]]შ აკაქიმინალო. ჯვეშო კაშხალს უმენტაშო ირიგაციაშო კიდუნდეს. კაშხალიშ კიდუაშენ ჩინებეფი თხილერიე [[ეგვიპტე]]ს (ჯვეში წანეფიშეკოროცხუაშ 4000), [[ინდოეთი|ინდოეთის]] (ჯვეში წანეფიშეკოროცხუაშ 4000), [[ჩინეთი|ჩინეთის]] დო შხვ. ჯვეშო თის უთარაშო დიხაშე ვარა ჯაშე ეთმიოგანდეს დო მორჩილ სიმაღალა უღუდჷ. კაშხალეფიშ კიდუაქ ფირჩას გიფაჩჷ ახალი წანეფიშეკოროცხუაშ [[XVI ოშწანურა|XVI]]-[[XVII ოშწანურა|XVII ოშწანურეფს]], ოდო გჷშაკერძაფილო — [[XIX ოშწანურა|XIX ოშწანურაშ]] II გვერდიშე, მუჟამც დიჭყეს ჰიდროელექტროსადგჷმეფიშ ეგაფან.<ref name="qse">{{ქსე|5|443-444|მამრაძე გ.|არა}}</ref>
მეშანილობაშ მეჯინათ რსებენს [[წყაროჩუაშე]]შ დო წყარდაკინალი კაშხალეფი. რე თაშნეშე ჸუნგა დო წყარგინაშქუმალარი კაშხალეფი. ჯინჯიერი ოკიდალ მოღეშ მეჯინათ კაშხალი შილებე რდასჷნ დიხაშ, ქუაშ, აკოწყორილი, ბეტონიშ, რკინაბეტონიშ დო შხვ.
* ''დიხაშ კაშხალი'' – უჯვეშაშიე დო არძოშე ფირჩას რე გოფაჩილი.
* ''ქუაშ კაშხალი'' – იკიდუ ქუაშ, ხირეშიშ ვარა კალიშ გერღვაფათ.
* ''აკოწყორილი ტიპიშ კაშხალი'' – ქუალონიშე დო დიხაშე ვარა ქუალონი დო ბეტონიშე აკმოდირთუ.
* ''ბეტონიშ დო რკინაბეტონიშ კაშხალი'' – მუშ ჸურე 3 ბუნაშიე: გრავიტაციული, თაღუამი დო კონტრფორსეფამი.
* ''ჯაშ კაშხალი'' – რჩქვანელობურო წყარგინაშქუმალარ ხასიათიშიე.
შხირას [[წყარმალუ]]ს იკიდუ მორჩილ სიმაღალაშ წყარგუმატებუამი აკარღვაფალი კაშხალეფი. თინეფი აკმოდირთუ დაბალი არდგმულშე დო თის მინოდვალირ გიობიჯალეფშე დო ბარჯგეფშე.<ref name="qse" />
[[საქორთუო]]ს ოშინალიე ენგურიშ თაღუამი კაშხალი.
==კაშხალეფს მოხვალამირი უშხუაში კატასტროფეფი==
{| class="wikitable wide"
! width=10% | თარიღი !! width=15% | კაშხალი !! width=15% | აბანი !! width=10% | დინაფილეფი !! width=50% colspan=2 | სურათი
|- valign=top
| 1928 წანა || [[სენტ-ფრენსისი კაშხალი]] || [[ააშ]] || დოხოლ. 600 ადამიერი || align=center | [[ფაილი:The St. Francis Dam.jpg|center|150px]] <small>კაშხალი კატასტროფამდე.</small> || align=center | [[ფაილი:St. Francis abutment.jpg|center|190px]] <small>ბეტონიშ მუკნასოფა კატასტროფაშ აბანშე.</small>
|-
| 1941 წელი <br /> 1943 წანა || [[დნეპროჰესი]] || [[უკრაინა]] || ვითოშობათ ადამიერი || align=center | [[ფაილი:Bundesarchiv B 145 Bild-F016197-0003, Wasserkraftwerk am Dnjepr.jpg|center|150px]] <small>დნეპროჰესი, 1942.</small> || align=center | [[ფაილი:RIAN archive 604045 The Great Patriotic War of 1941-1945.jpg|center|120px]] <small>ჰესის აფეთქებაშ უკული.</small>
|-
| 1959 წანა|| [[მალპასეს კაშხალი]] || [[საფრანგეთი]] || 423 ადამიერი || align=center | || align=center | [[ფაილი:Malpasset 1988 w.jpg|center|150px]] <small>კაშხალიშ ნოსქილედეფი.</small>
|-
| 1963 წანა || [[ვაიონტიშ კაშხალი]] || [[იტალია]] || 2500 ადამიერი|| align=center | [[ფაილი:Vajont-diga.jpg|center|150px]] <small>კაშხლის კონსტრუქცია.</small> || align=center | [[ფაილი:Vajont1963usarmy.jpg|center|120px]] <small>ნოღა [[ლონგარონე]] კატასტროფაშ უკული.</small>
|-
| 1975 წანა || [[ბაინციაოშ კაშხალი]] || [[ჩინეთი]] || 171 ვითოში ადამიერი || align=center | || align=center |
{| class="infobox plainlinks" style="border:none; font-size:80%; width:208px; float:right; valign:top; margin-right:0px; margin-left:15px; padding:1px;"
|- style="background-color:#cdd3db"
! colspan=2 style="border:none;" | გალენი გჷმოსახუა
|-
| style="border:none;" | [[ფაილი:Searchtool.svg|16px|link=http://www.webcitation.org/67J6M2DSC]] || style="border:none;" | [https://web.archive.org/web/20130626094243/http://img-fotki.yandex.ru/get/5816/86906606.18/0_69ee9_85d10ad5_L კაშხალი კატასტროფაშ უკული.]<br /> <span title="დოარქივაფილიე მაართანწყუშე">''(არქ. [http://img-fotki.yandex.ru/get/5816/86906606.18/0_69ee9_85d10ad5_L ист.] 2012-04-30)''</span>
|}
|}
==გალერეა==
<gallery>
ფაილი:Hoover dam at night.JPG|<center>[[ჰუვერიშ კაშხალი]]
ფაილი:Assuan-Staudamm.jpg|<center>[[ასუანიშ კაშხალი]]
ფაილი:ItaipuAerea2AAL.jpg|<center>[[იტაიპუშ კაშხალი]]
</gallery>
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/150337/dam კაშხალი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა] {{en}}
* [http://slovari.yandex.ru/~%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B8/%D0%91%D0%A1%D0%AD/%D0%9F%D0%BB%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0/ კაშხალი – დიდი სხუნუეფიშ ენციკლოპედია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140917023228/http://slovari.yandex.ru/~%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B8/%D0%91%D0%A1%D0%AD/%D0%9F%D0%BB%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0 |date=2014-09-17 }} {{ru}}
==ლიტერატურა==
* ''მოსტკოვი მ.,'' ჰიდროტექნიკური ნოგაფუეფი რკინაშარაშ ტრანსპორტის., ქთ., 1960;
* ''მოწონოლიძე ნ.'', ჰიდროტექნიკური ნოგაფუეფი, ნორ., 1, ქთ., 1977;
* ''Ничипорович А. А.,'' Плотины из местных материалов, М., 1973;
* Производство гидротехнических работ, М., 1970.
==სქოლიო==
{{reflist}}
{{Commons cat|Dams}}
[[კატეგორია:კაშხალეფი]]
[[კატეგორია:ჰიდროტექნიკური ნოგაფუეფი]]
8e399v2c416k7x5il6u8hvq2qy980ap
სან-ანტონიო
0
9022
253449
208585
2026-09-24T01:54:31Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253449
wikitext
text/x-wiki
[[File:Tower Life Building, San Antonio, 2011.jpg|thumb|]]
[[File:Guenther & Sons, Pioneer Brand-White Wings Flour Mill, San Antonio, Texas.jpg|thumb|სან-ანტონიო]]
'''სან-ანტონიო''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ]]. San Antonio) — ნოღა [[ააშ]]-ს, [[ტეხასი]]შ შტატის. [[2006]] წანაშ მუნაჩემეფით სან-ანთონიოს ოხორანს 1 296 682 კოჩი. მახორობაშ მუდანობათ მაშქვითა რე [[ააშ|ამერიკას]] დო მაჟირა თექსასის, [[ჰიუსთონი]]შ უკული.
==დოჯიმალაფირი ნოღეფი==
*[[ლას-პალმას-გრან-დე-კანარია]], [[ესპანეთი]]
*[[სანტა-კრუს-დე-ტენერიფე]], [[ესპანეთი]]
*[[გაოსიუნი]], [[ტაივანი]]
*[[კუმამოტო]], [[იაპონია]]
*[[გვადალახარა]], [[მექსიკა]]
*[[მონტერეი (მექსიკა)|მონტერეი]], [[მექსიკა]]
*[[კვანჯუ]], [[ობჟათე კორეა]]
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [http://www.sanantonio.gov/ City of San Antonio]
* [http://www.visitsanantonio.com/ San Antonio Convention & Visitors Bureau]
* [http://www.sanantoniohomes.com/neighborhoods.html San Antonio Neighborhood information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090518103337/http://www.sanantoniohomes.com/neighborhoods.html |date=2009-05-18 }}
* [http://www.sanantonio-airport.com/ San Antonio International Airport]
* [http://www.wildtexas.com/parks/results.php?nearby_cities=San+Antonio San Antonio area parks] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100414180715/http://www.wildtexas.com/parks/results.php?nearby_cities=San+Antonio |date=2010-04-14 }}
* [https://web.archive.org/web/20070713151218/http://www.nps.gov/history/nr/travel/tx/ South and West Texas, a National Park Service ''Discover Our Shared Heritage'' Travel Itinerary]
* [https://web.archive.org/web/20070817121058/http://www.nps.gov/history/nr/twhp/wwwlps/lessons/2sanantonio/2sanantonio.htm ''San Antonio Missions: Spanish Influence in Texas,'' a National Park Service Teaching with Historic Places (TwHP) lesson plan]
* [http://quickfacts.census.gov/qfd/states/48/4865000.html Census quickfacts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090328041312/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/48/4865000.html |date=2009-03-28 }}
* [http://www.city-data.com/city/San-Antonio-Texas.html San Antonio City Data]
* [http://san-antonio.housealmanac.com/ San Antonio Housing Statistics]
* [http://www.portsanantonio.us/ Port San Antonio]
* [http://www.downtownsa.org/ Downtown San Antonio] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080917153522/http://www.downtownsa.org/ |date=2008-09-17 }}
* [http://www.sachamber.org/ Greater San Antonio Chamber of Commerce]
* The University of Texas at San Antonio [http://www.lib.utexas.edu/taro/utsa/00018/utsa-00018.html houses a collection] of papers by John Kight that documents the history of mass transit in San Antonio.
[[კატეგორია:ააშ-იშ ნოღეფი]]
sbtlypnee9i2305en45ej9ppk0ds970
დანსია
0
9062
253338
149374
2026-09-23T23:17:24Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253338
wikitext
text/x-wiki
{| style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5 em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;" class="infobox"
|-
!style="background-color:#E6E6E6; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|დანსია*
|-
!style="background-color:; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|[[მოსოფელიშ მონძალა|იუნესკოშ სმოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი]]
|-
|align="center" colspan="2"|[[ფაილი:Danxia 0816.JPG|250px|]]
|-
|'''[[ქიანა]]'''
|<span style="white-space: nowrap;">[[ფაილი:Flag of the People's Republic of China.svg|25px]] [[ჩინეთი]]</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">'''ტიპი'''</span>
|<span style="white-space: nowrap;">ორთაშობური</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">'''[[მოსოფელიშ მონძალა|კრიტერიუმეფი]]'''</span>
|<span style="white-space: nowrap;">vii, viii</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">'''ერკებული'''</span>
|<span style="white-space: nowrap;"> [http://whc.unesco.org/en/list/ იუნესკოშ ერკებული]</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">რეგიონი**</span>
|<span style="white-space: nowrap;"> აზია-ოკიანეთი</span>
|-
!style="background-color:#E6E6E6; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|კათაფაშ ისტორია
|-
|<span style="white-space: nowrap;">კათაფა </span>
|2010 ([[მოსოფელიშ მონძალაშ კომიტეტი|34-ა სესია]])
|-
|<span style="white-space: nowrap;">ნომერი </span>
|[http://whc.unesco.org/en/list/1335 1335]
|-
!style="background-color:color:white; font-size: 90%; text-align:center;" colspan="2"|[http://whc.unesco.org/en/list * ქძ. ინგლ. ჯოხო UNESCO-შ ერკებულს.]
|-
!style="background-color:color:white; font-size: 90%; text-align:center;" colspan="2"|[http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=®ion=&order=region ** იუნესკოშით კლასიფიცირაფილი რეგიონი.]
|}
{{მოსოფელიშ მონძალა|1335}}
'''დანსიაშ რელიეფი''' — [[ლანდშაფტი]]შ უნიკალური ტიპი [[ჩინეთი]]შ [[ჰუნანი|ჰუნანიშ პროვინციას]]. წჷმოქიმინელი რე კირქუალეფშე დო იხასიათებუ ფაფალა კირდეეფით.<ref>[http://www.bernama.com/bernama/v5/newsindex.php?id=518248 China's Shaolin Temple, Danxia Landform Added To World Heritage Sites]</ref>
ტერიტორია აკმოდირთუ [[გეოლოგია|გეოლოგიურო]] დო [[გეოგრაფია|გეოგრაფიულო]] ართიანწკჷმა მერსხუაფილი დანსიაშ რელიეფიშ ამშვი არეალშე. თინეფ შქას რე ლანშანიშ გვალა, ვანფოშანიშ გვალა, დანისაშ გვალა.<ref>[http://news.xinhuanet.com/english2010/china/2010-08/02/c_13425443.htm China Danxia Landform proclaimed world heritage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110904164409/http://news.xinhuanet.com/english2010/china/2010-08/02/c_13425443.htm |date=2011-09-04 }}</ref>
[[2010]] წანას, [[იუნესკო]]ქ დანსია [[მოსოფელიშ მონძალა]]შ ობიექტეფიშ ერკებულშა გემშეღჷ.<ref>[http://whc.unesco.org/en/list/1335 China Danxia]</ref>
== ქოძირით თაშნეშე ==
* [[იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ჩინეთის]]
* [[მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აზიას დო ოკიანეთის]]
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
*[http://www.dxdm.com/ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა]
==სქოლიო==
{{Reflist}}
[[კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ჩინეთის]]
fw3com0p7l774znm412840lhnxsq41n
სიეტლი
0
9177
253464
133121
2026-09-24T02:09:14Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253464
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Seattle waterfront at night.jpg|thumb|სიეთლი]]
'''სიეტლი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ]]. Seattle) — [[ნოღა]] [[ააშ]]ს, [[ვაშინგტონიშ შტატი]]ს. მახორობა 592,800 კოჩი ([[2008]] წანაშ მუნაჩემეფით).
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://www.historylink.org/ Historylink.org], history of Seattle and Washington.
* [http://depts.washington.edu/civilr/index.htm Seattle Civil Rights and Labor History Project]
* [http://depts.washington.edu/labhist/ Pacific Northwest Labor History Projects]
* [https://web.archive.org/web/20140628201651/http://www.nps.gov/history/nr/travel/seattle/ Seattle, a National Park Service ''Discover Our Shared Heritage'' Travel Itinerary]
{{მერკე}}
[[კატეგორია:ააშ-იშ ნოღეფი]]
sbsd8ao8hnoirnfrit85fuy9xugivxk
ატლანტა
0
9271
253321
252384
2026-09-23T22:53:41Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253321
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა დოხორინი
|სტატუსი = ნოღა
|მარგალური ჯოხო = ატლანტა
|ოდაბადური ჯოხო =Atlanta
|ქიანა = ააშ
|დუდალაშ თუდო = შტატიშ ნანანოღა
|პანორამა =Atlanta Montage 2.jpg
|პანორამაშ სიგანა =
|მუკნაჭარა =
|შილა = Flag of Atlanta.svg
|გერბი =Seal of Atlanta.png
|გერბიშ სიგანა = 70
|შილაშ სიგანა = 80
|ქიანაშ რუკა2 =Fulton County Georgia Incorporated and Unincorporated areas Atlanta Highlighted.svg
|ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 = 190
|მუკნაჭარა2=
|lat_dir = N |lat_deg= 33 |lat_min= 45 |lat_sec=18
|lon_dir = W |lon_deg= 84 |lon_min= 23 |lon_sec=24
|CoordAddon = type:city(425000)_region:US-GA
|CoordScale =
|ქიანაშ რუკაშ ზჷმა = 300
|ქიანაშ რუკა=300
|რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა = 300
|რეგიონიშ რუკა=
|რაიონიშ რუკაშ ზჷმა = 0
|რეგიონიშ ტიპი = ააშ-იშ შტატეფი{{!}}შტატი
|რეგიონი = ჯორჯია
|რეგიონი ცხირს =
|დინოხოლენი დორთუალა =
|რაიონიშ ტიპი =ქაუნთი
|რაიონი =ფულტონ ქაუნთი
|მადუდეშ ტიპი = ნოღას მერი
|მადუდე = [[შირლი ფრანკლინი]]
|დორსხუაფაშ თარიღი = 1837
|მაართა შინუა =
|წოხოლენი ჯოხოეფი =
|სტატუსი-შე = 1847
|ფართობი = 343.0
|სიმაღალაშ ტიპი=სიმაღალა
|დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა=225-320
|კლიმატი=
|ოფიციალური ნინა=
|მახორობა = 537,958
|ეჭარუაშ წანა = 2008
|მეჭედალა = 1,514
|აგლომერაცია = 5,376,290
|ერუანული აკოდგინალუა =
|ორწუმობური აკოდგინალუა=
|ეთნოქორონიმი =
|ბორჯიშ ორტყაფუ = -5
|DST = 4
|ოტელეფონე კოდი = 404, 470, 678, 770
|ოფოსტე ინდექსი =
|ოავტომობილე კოდი=
|საიტი = www.atlantaga.gov
|კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Atlanta, Georgia
|add1n=
|add1=
}}
'''ატლანტა''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Atlanta) – [[ნოღა]] [[ააშ]]-ს, [[ჯორჯია]]შ შტატიშ უდიდაში ნოღა დო ნანანოღა. მახორობა 420 003 კოჩი ([[2010]]).
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://www.atlantaga.gov/ Official Website]
* [http://www.atlantawatershed.org/ Atlanta Department of Watershed Management]
* [http://www.atlantapd.org/index.asp?nav=MW Atlanta Police Department] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070808025536/http://atlantapd.org/index.asp?nav=mw |date=2007-08-08 }}
* [http://www.atlanta.net Atlanta Convention and Visitors Bureau] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201012044529/https://www.atlanta.net/ |date=2020-10-12 }}
* [http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Home.jsp Entry in the New Georgia Encyclopedia]
* [http://dlg.galileo.usg.edu/atlnewspapers Atlanta Historic Newspapers Archive]{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Digital Library of Georgia
* [https://web.archive.org/web/20100714071312/http://atlantatimemachine.com/ Atlanta Time Machine]
{{მერკე}}
[[კატეგორია:ააშ-იშ ნოღეფი]]
[[კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფიშ ნანანოღეფი]]
[[კატეგორია:ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ მენძელი ნოღეფი]]
[[კატეგორია:ჯორჯია]]
977drc501itxajucxmxlf19f44j8dt4
ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი
0
9507
253346
92164
2026-09-23T23:27:04Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253346
wikitext
text/x-wiki
[[File:UEFA European Cup.svg|thumb|ევროპაშ ჩემპიონატიშ თასიშ პიქტოგრამა]]
'''უეფა-შ ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი''' — [[უეფა]]შ მაკათური ქიანეფიშ კოჩეფიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი, ნამუთ იტარებაფუაფუ ოთხ წანაშე ართშა. მაართა ტურნირქ იტარინჷ [[1960]] წანას.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[https://web.archive.org/web/20120731073048/http://www.uefa.com/uefaeuro/index.html Official website] at UEFA|Union of European Football Associations
*[http://www.uefa.com/uefaeuro/history/index.html UEFA European Football Championship history] at Union of European Football Associations
{{მერკე}}
[[კატეგორია:უეფა-შ ტურნირეფი]]
d0wkvrozghl1ssw26zfe5jwkz5ls7qy
სეზარია ევორა
0
9509
253456
240658
2026-09-24T02:05:02Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253456
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Cesária Évora in San Diego 2006.jpg|thumb|სეზარია ევორა]]
'''სეზარია ევორა''' (დ.[[27 მარაშინათუთა]], [[1941]], მინდელო, [[კაბო-ვერდე]]; ღ. [[17 ქირსეთუთა]], [[2011]], [[სან-ვისენტე (კაბო-ვერდე)|სან-ვისენტე]], [[კაბო-ვერდე]]) — ჩინებული ფოლკ-მუსიკოსი კაპო-ვერდეშე. ეჭოფილი აფუ [[გრემი]]შ პრიზი [[2004]] წანას.
== დისკოგრაფია ==
;სტუდიური ალბომეფი
* ''[[La Diva Aux Pieds Nus]]'' (1988)
* ''[[Distino de Belita|Distino di Belita]]'' (1990)
* ''[[Mar Azul]]'' (1991)
* ''[[Miss Perfumado]]'' (1992)
* ''[[Cesária]]'' (1995)
* ''[[Cabo Verde (ალბომი)|Cabo Verde]]'' (1997)
* ''[[Café Atlantico]]'' (1999)
* ''[[São Vicente di Longe]]'' (2001)
* ''[[Voz d'Amor]]'' (2003)
* ''[[Rogamar]]'' (2006)
* ''[[Nha Sentimento]]'' (2009)
;კათელეფი / ცოცხალი ალბომეფი
* ''Sodade - Les Plus Belles Mornas de Cesária'' (კათელი, 1994)
* ''Club Sodade'' (რემიქსეფი, 1996)
* ''Live à l'Olympia'' (ცორცხალი ალბომი, 1996)
* ''Colors of the World'' (1997)
* ''Live Lugano July 1997'' (ცორცხალი ალბომი, 1997)
* ''Best Of''' (კათელი, 1998)
* ''Anthology'' (კათელი, 2002)
* ''Anthologie - Mornas & Coladeras'' (2004)
* ''Live d'Amor'' (DVD, 2004)
* ''Un Geste Pour Haiti"
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://www.cesaria-evora.com/ ოფიციალური ვებ-საიტი]
* [http://www.discogs.com/artist/Cesaria+Evora Cesária Évora] discography at Discogs
* [http://www.intershow.eu Representative company of Cesária Évora in Greece and Cyprus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190317024711/http://www.intershow.eu/ |date=2019-03-17 }}
* [http://www.mindelo.info/disco_cesaria.html Complete discography with tracks, some real audio files and lyrics]
* [http://www.cesaria.info Unofficial French-language site]
* [http://www.boheme-magazine.net/php/modules.php?name=News&file=article&sid=107 The International Country of Cesária Évora]
* [http://www.rfimusique.com/siteEn/biographie/biographie_6217.asp bio] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090618163521/http://www.rfimusique.com/siteEn/biographie/biographie_6217.asp |date=2009-06-18 }}
* [https://web.archive.org/web/20121007063031/http://www.boston.com/news/globe/living/articles/2006/12/03/singing_her_islands_songs/ Boston Globe article]
{{DEFAULTSORT:ევორა, სეზარია}}
[[კატეგორია:კაბო-ვერდალეფი]]
[[კატეგორია:კაბო-ვერდალი მობირეეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1941]]
[[კატეგორია:ნაღურა 2011]]
n9nlrx6bky644o35ndzr0730tyh6wcd
კაზიმეჟ დეინა
0
10443
253378
232335
2026-09-24T00:13:31Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253378
wikitext
text/x-wiki
[[File:Bundesarchiv Bild 183-N0706-0039, Fußball-WM, VR Polen - Brasilien 1-0 Deyna.jpg|thumb|კაზიმეჟ დეინა]]
'''კაზიმეჟ დეინა''' (დ. [[23 გჷმათუთა]], [[1947]], [[სტაროგრად გდანსკი]], [[პოლონეთი]] - ღ. [[1 ეკენია]], [[1989]], [[სან-დიეგო]], [[ააშ]]) – [[პოლონარეფი|პოლონარი]] მობურთე, ფლეიმექერი, [[პოლონეთიშ ოკუჩხბურთე ერუანული ნაკორობა]]შ მაკათური, კლუბეფიშ: „[[ლეგია (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლეგიაშ]]“, „[[მანჩესთერ სითი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|მანჩესთერ სითიშ]]“, „[[სან დიეგო სოქერსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|სან დიეგო სოქერსიშ]]“ მობურთე. ღურუ 1989 წანაშ [[1 ეკენია]]ს, ავტოავარიას, სან-დიეგოს. კაზიმიერჟ დეინა მერჩქინელი რე პოლონეთიშ ართ-ართი უდიდაში მობურთეთ.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [http://www.deyna.info/ Kazimierz Deyna Official Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120314013946/http://deyna.info/ |date=2012-03-14 }}
* [http://www.90minut.pl/kariera.php?id=7221 Kazimierz Deyna] (90minut.pl)
* [http://www.youtube.com/watch?v=hhn-0DYpqYU Kazimierz Deyna] (youtube.com)
* [http://www.youtube.com/watch?v=MCg1oeKuIwQ Kazimierz Deyna - 1947-1989] (youtube.com)
* [http://www.youtube.com/watch?v=hr49KURca0U THE EXTRAORDINARY STORY: Great moments in the life of Kazimierz Deyna ]
* [https://web.archive.org/web/20130701045524/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=44043/index.html FIFA Statistics for Kazimierz Deyna]
* [http://www.rsssf.com/miscellaneous/deyna-intlg.html Goals in International Matches]
{{მერკე-ბიოგრაფია}}
{{DEFAULTSORT:დეინა, კაზიმეჟ}}
[[კატეგორია:პოლონარეფი]]
[[კატეგორია:პოლონარი მობურთეეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1947]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1989]]
a24z3w9jjioitksr6a7513i3cj1a6h4
კონსტანტინე დიდი
0
10529
253389
238024
2026-09-24T00:31:12Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253389
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Constantine Musei Capitolini.jpg|thumb|200px|კონსტანტინე დიდი]]
'''გაიუს ფლავიუს ვალერიუს აურელიუს კონსტანტინუსი''' (Gaius Flavius Valerius Aurelius Constantinus) ([[27 ფურთუთა]], [[272]] – [[22 მესი]], [[337]]), ჩინებული რე მუჭოთ: '''კონსტანტინე I''', '''კონსტანტინე დიდი''' დო '''წიმინდე კონსტანტინე''', [[რომიშ იმპერატორეფიშ ერკებული|რომიშ იმპერატორი]]. [[ქირსიანობა]] გჷმაცხადჷ [[რომიშ იმპერია]]შ ოფიციალურ რელიგიათ. [[330]] წანაშ ნანანოღა გინიღჷ [[კონსტანტინოპოლი|კონსტანტინოპოლშა]].
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://www.britannica.com/eb/article-9109633/Constantine-I ენციკლოპედია ბრიტანიკა, კონსტანტინე I]
* [http://www.anders.com/lectures/lars_brownworth/12_byzantine_rulers/ ბიზანტიაშ იმპერატორეფი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160718092221/http://anders.com/lectures/lars_brownworth/12_byzantine_rulers/ |date=2016-07-18 }} - 40 წუთიანი აუდიო ლექცია
* [http://www.constantinethegreatcoins.com/ კონსტანტინე დიდი]
* [http://rg.ancients.info/constantine/ კონსტატნინეშ მონეტეფი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200508213138/http://rg.ancients.info/constantine/ |date=2020-05-08 }}
* [https://web.archive.org/web/20061107180713/http://www.bbc.co.uk/northyorkshire/i_love_ny/history/romans/ BBC - კონსტანტინე დიდი]
{{მერკე-ბიოგრაფია}}
[[კატეგორია:რომიშ იმპერატორეფი]]
[[კატეგორია:ბიზანტიარეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 272]]
[[კატეგორია:ნაღურა 337]]
dzk7gzs5r9yowys3x5i7wzq46npmypk
ჯო ფრეზერი
0
10742
253498
92312
2026-09-24T03:09:04Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253498
wikitext
text/x-wiki
[[File:Joe Frazier 2010.jpg|thumb|ჯო ფრეზერი]]
'''ჯოზეფ უილიამ „ჯო“ ფრეიზიერი''' (დ. [[12 ღურთუთა]], [[ბუიფერთი]], [[ააშ]], [[1944]] – ღ. [[7 გერგობათუთა]], [[2011]], [[ფილადელფია]], [[ააშ]]) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] პროფესიონალი ბოქსიორი.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[http://www.joefrazier.com/ ჯო ფრეზერიშ ოფიციალური ვებ-საიტი]
*[https://web.archive.org/web/20121012043118/http://boxrec.com/list_bouts.php?human_id=000147&cat=boxer ჯო ფრეზერიშ ბიოგრაფიული ფაქტეფი]
{{მერკე-ბიოგრაფია}}
{{DEFAULTSORT:ფრეზერი, ჯო}}
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი მოკრივეეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1944]]
[[კატეგორია:ნაღურა 2011]]
digkcajlz5d6k45vc8kfkpnm8xkhmtl
ერნესტო ჩე გევარა
0
11448
253356
252049
2026-09-23T23:31:42Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253356
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პიჯი
|ჯოხო = ჩე გევარა
|ოდაბჯოხო =
|პორტრეტი = GuerrilleroHeroico.jpg
|ზჷმა = 250პქ
|მუკნაჭარა = [[ალბერტო კორდა]]შ ჯოხოშინელი ფოტო <br />''„[[გერილიერო ეროიკო]]“ ("Guerrillero Heroico")''<br />გჷნოღალირი რე 1960 წანაშ [[5 მელახი]]ს
|დაბჯოხო = ერნესტო გევარა
|მოღალობა = ექიმი, [[მარქსიზმი|მარქსისტი]] რევოლუციონერი, <br />პოლიტიკოსი
|დაბ თარიღი = 1928 წანაშ [[14 კვირკვე]]
|დაბ აბანი = [[როსარიო (არგენტინა)|როსარიო]], [[სანტა-ფეს პროვინცია (არგენტინა)|სანტა-ფე]], [[არგენტინა]]
|განათება = მედიცინაშ დოქტორი
|მენოღალობა = {{შილა|არგენტინა}}, {{შილა|კუბა}}
|ნთხორ აბანი = [[ჩე გევარაშ მავზოლეუმი]], [[სანტა-კლარა (კუბა)|სანტა-კლარა]], [[კუბა]]
|დოლმახორალა =
|ერუანობა = [[არგენტინალეფი|არგენტინალი]]
|ღურ თარიღი = 1967 წანაშ [[9 გჷმათუთა]] (39 წანერი)
|ღურ აბანი = [[ლა-იგერა]], [[ვალიეგრანდეშ პროვინცია|ვალიეგრანდე]], {{შილა|ბოლივია}}
|მუმა = ერნესტო გევარა ლინჩი
|ნანა = სელია დე ლა სერნა ი ლიოსა
|ალმასქუ = ილდა გადეა (1955–1959)<br /> ალეიდა მარჩი (1959-1967 თიშ დინაფაშახ)
|სქუალეფი = ილდა (1956–1995), ალეიდა (დ. 1960)<br /> კამილო (დ. 1962), სელია (დ. 1963)<br /> ესნესტო (დ. 1965)
|ჯილდოეფი =
|ვებ-ხასჷლა =
|შხვადოშხვა =
}}
'''ერნესტო გევარა''' (დ. [[14 მანგი]], [[1928]] — ღ. [[9 გჷმათუთა]], [[1967]]) — ირკოჩიშო ჩინებული, მუჭოთ „'''ჩე გევარა'''“, ვარა „'''ელ ჩე'''“ რდჷ [[არგენტინალეფი|არგენტინალი]] ექიმი, [[მარქსიზმი|მარქსისტი]] რევოლუციონარი, პოლიტიკოსი, [[კუბა|კუბაშ]] პარტიზანული ლიდერი. თიშ სტილიზაფირ სახექ გინირთჷ აწორინჯალაშ ირკოჩიშო მოდვალირ [[კონტრკულტურა|კონტრკულტურულ]] სიმბოლოთ დო კათეფიშ კულტურაშ გლობალურ შანო.<ref>[[#refCasey2009|Casey 2009]], ხს. 128.</ref>
მუჭოთ ომედიცინე ფაკულტეტიშ ახალნორდი სტუდენტინ, გევარა ედომუშამი [[ლათინური ამერიკა|ლათინურ ამერიკას]] შარალენდჷ დო თინა ნჭუაფილო გეგნოთირუ თი უღვენჯობაქ დო გოშხვაშთურაფაქ, მუსჷთ თინა თე შარალუაბორჯის აკმოხვადუდჷნ.<ref name="RevMedicine">[http://www.marxists.org/archive/guevara/1960/08/19.htm On Revolutionary Medicine] Speech by Che Guevara to the Cuban Militia on August 19, 1960.</ref> შარალუაბორჯის ეჭოფილ გუნამორსილობაქ დო დაკვირეფქ თის გჷშაღალაფუ დუნასქვი, ნამუდა რეგიონს ჩხვიჩხვგოდგჷმილი ეკონომიკური უწორწოობა [[კაპიტალიზმი]]შ, [[მონოპოლიზმი]]შ, [[ნეოკოლონიალიზმი]]შ დო [[იმპერიალიზმი]]შ მოღალუ რდჷნ, მუდგაშ აკა კაკალია წამალი [[მოსოფელიშ რევოლუცია]] იჸუაფუდჷ.<ref name="AfroAsian1965">[http://www.marxists.org/archive/guevara/1965/02/24.htm At the Afro-Asian Conference in Algeria] A speech by Che Guevara to the Second Economic Seminar of Afro-Asian Solidarity in Algiers, Algeria on February 24, 1965.</ref> თიში ტომბა რწუმაქ ქანჩი ქჷმეჩჷ თიშ მიშახოლინს [[გვატემალა|გვატემალაშ]] რეფორმეფშა [[გვატემალაშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტ]] [[ხაკობო არბენს გუსმანი|ხაკობო არბენსიშ]] დუდალათ, ნამუდგაშ დოხუაფაშ უკულით, მუთ ოეგებიეთ [[ააშ]]-იშ [[ცენტრალური ოთოლორანჯე ოაგენტე|ცენტრალურ ოთოლორანჯე ოაგენტეს]] მიაჭარუაფუნ, ჩე გევარაშ პოლიტიკურ იდეოლოგიაქ უმოსო გემეკენჯჷ. მოგვიანაფილო, მუჟამსჷთ [[მეხიკო]]ს ოხორანდჷნ, თიქ [[რაულ კასტრო|რაულ]] დო [[ფიდელ კასტრო]]ეფს აკოხვადჷ, ქახოლჷ [[26 კვირკვეშ ყარაფი]]ს დო თინეფწკჷმა [[კუბა|კუბაჸურე]] გონჩურჷ იახტა ''[[გრანმა (იახტა)|გრანმათ]]''. თინეფიშ ღანკი დიქტატორ [[ფულხენსიო ბატისტა]]შ რეჟიმიშ დოხუაფა რდჷ, ნამუსჷთ ოჭიშის ააშ არზენდჷნ.<ref>[[#refBeaubien2009|Beaubien, NPR Audio Report, 2009]], 00:09–00:13.</ref> გევარაქ გვალო მალას არყებულეფ შქას ქჷმიწიძინჷ, თინა მაჟირა რდჷ ნჯღვერალას დო გჷნმაჭყვადალი როლი ილაჸაფჷ ჟირწანამ პარტიზანულ ლჷმას, ნამუქჷთ საბოლათ ბატისტაშ რეჟიმი ქჷდახუ.<ref name="Castrosbrain1960">''"[[#refCastrosbrain1960|Castro's Brain]]"'' 1960.</ref>
[[კუბაშ რევოლუცია|კუბაშ რევოლუციაშ]] უკული, გევარაქ ახალ თარობას მუსხირენი გიშნაგორა პოსტის გედირთჷ. თინეფ შქას რდჷ მაჸოთამალი რაზმეფიშ მადუდე თინეფიშ მეხჷ, მით ტრიბუნალქ ლჷმაშ დჷმაშებუთ მირჩქინჷნ;<ref name="ReferenceA">[[#refTaibo1999|Taibo 1999]], ხს. 267.</ref> რეწუალაშ მინისტრიშ პოსტის თიქ აგრარული რეფორმა ქჷმჷწიჭყჷ, ოხვარუდჷ ჭარუა-კითხირიშ გჷმაფაჩალ ოკათე კამპანიას, თაშნეშე მუშენდჷ კუბაშ ერუანული ბანკიშ პრეზიდენტო დო კუბაშ აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ ოგურაფუ დირექტორო, თე ბორჯისჷნე, კუბური სოციალიზმიშ ჯოხოთ ედომუშამ მოსოფელს შარალენდჷ, მუჭოთ დიპლომატი. თეშნერი პოზიცია გევარას მეშქაშალას არზენდჷ ულაჸაფინუდჷკო ცენტრალური ფიგურაშ როლი მილიციური ნძალეფიშ წვართუასჷ, ნამუქჷთ მუკიჸონჷ [[ღეჯეფიშ ჸუჯი|ღეჯეფიშ ჸუჯიშ]] ოპერაცია<ref name="Kellner89pg69">[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 69–70.</ref> დო მუშეღჷ [[სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკეფიშ რსხუ|სხუნუეფიშ]] [[ბირთვული ანჯარი|ბირთვული]] [[ბალისტიკური რაკეტა|ბალისტიკური ქობინეფი]] კუბაშა, მუდგაქჷთ გაუფრაშჷ [[1962]] წანაშ [[კარიბიშ კრიზისი]].<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 526–530.</ref> თეწკჷმა ართო, გევარა ჸოფიერი ჭარუ დო დღარეფიშ ავტორი რდჷ, აკოქიმინჷ ხეშნაჭარა პარტიზანულ ლჷმაშენ, თებორჯისჷნე თინა ავტორი რე ბესთსელერი მემუარული ნახანდიშ ახალნორდალას [[ობჟათე ამერიკა|ობჟათე ამერიკაშ]] ომანგაშეთ [[მოტოციკლისტიშ დღარეფი (წიგნი)|მოტოციკლით შარალუაშ]] გეშა. [[1965]] წანას ჩე კუბას იტალენს დო თანჯეფგალე მიშარუაფუ რევოლუციურ გინოქიმინუაშა თიაშ მიშაღალაშ ღანკით; მაართათ უმუწუძინუო [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოშ დემოკრატიულ რესპუბლიკაშა]] დო უკული [[ბოლივია]]შა, სოდეთ თინა [[ცენტრალური ოთოლორანჯე ოაგენტე|ცენტრალურ ოთოლორანჯე ოაგენტეშ]] მორსხუე ბოლივიურ ნძალეფქ ოჭოფეს დო დოჸვილეს. <ref>[[#refRyan1998|Ryan 1998]], ხს. 4.</ref>
გევარა ამუდღარშახ მინშო ოჸოროფული, ოდო მინშო ოლანძღარ ისტორიულ ფიგურათ სქიდუ, პოლარიზაფილი რე მიარე კოლექტიურ წჷმოსახუას, გჷშაკერზაფილო დიდი მუდანობაშ ბიოგრაფიეფს, მემუარეფს, ესეეფს, დოკუმენტურ ფილმეფს, ბირეფს დო ვარდა ხანტილურ ფილმეფს. თიშ გეშა, ნამუდა თინა მირჩქინუაფუ მუჭოთ წამებულინ, პოეტური ინოჩამეფი კლასობური ლჷმაშ მეხჷ დო ხვამილაფეფი „ახალი ადამიერიშ“ აკაქიმინალო უმოსო მორალს გეპონჷ, ვინდარო მატერიალურ მოტივეფს. ჩე გევარაქ ინოჩამაშ ხატო დო წყუთ გჷნირთჷ მიარე [[მეკვარჩხანობა|მეკვარჩხანე]] გეზაშ ყარაფიშო. ჟურნალ „[[ტაიმი (ჟურნალი)|ტაიმქ]]“ თინა [[XX ოშწანურა|XX ოშწანურაშ]] 100 არძოშე გოლინუამ ადამიერეფ შქას გიორინუ.<ref>[[#refDorfman1999|Dorfman 1999]].</ref> [[ალბერტო კორდა]]შით გინოღალირი თიში ფოტო ''[[გერილიერო ეროიკო]]'' (''Guerrillero Heroico'') ჩინებული რე „მოსოფელს არძოშე ჩინებულ ფოტოთ“.<ref>Maryland Institute of Art, referenced at [[#refBBCNews2001b|BBC News May 26, 2001]].</ref>
== ორდოიანი რინა ==
[[ფაილი:Chefamily.jpg|thumb|250პქ|left|ბოშკოჩი ერნესტო (კვარჩხანშე) მასქერეფწკჷმა დო და-ჯიმალეფწკჷმა ართო, 1944 წ. თიშ ხასჷლას, კვარჩხანშე მარძგვანჸურე ხენა სელია (ნანა), სელია (და), რობერტო, ხუან-მარტინი, ერნესტო (მუმა) დო ანა-მარია]]
[[ფაილი:Ernesto Guevara Acta de Nacimiento.jpg|მინი|მარცხნივ|250პქ|ჩე გევარაშ დაბადებაშ მოწმობა]]
ერნესტო გევარაქ [[1928]] წანაშ [[14 მანგი|14 მანგის]], [[არგენტინა|არგენტინაშ]] ნოღა [[როსარიო (არგენტინა)|როსარიოს]] დებადჷ, სელია დე ლა სერნა ი ლიოსაშ დო ერნესტო გევარა ლინჩიშ ესპანურ-ბასკურ-ირლანდიური გამნარყიშ ფანიას.<ref>Che's last name ''"Guevara"'' derives from the [[Castilian Spanish|Castilianized]] form of the [[Basque language|Basque]] ''"[[Guevara, Spain|Gebara]]"'', a [[habitational name]] from the province of [[Álava]]. Through his grandmother, Ana Lynch, he was a descendant of [[Patrick Lynch (Argentina)|Patrick Lynch]], an emigrant from [[Galway]], Ireland in the 1740s.</ref> ფანიაშ ხუთ ბაღანა შქას თინა უნჩაში რდჷ. თიშ თახმი გვარს დო ჯოხოს შხირას გითმუძინანა მუში მასქერეფიშ გვარეფს დე ლა სერნას ვარა ლინჩის. ჩეშ უმუსვანჯებუ ბუნებას მუამუში გეჸვენჯიშორო ეთმონწყჷნდჷ:„თენა რე უმაართაში შანი თიში, ნამუდა ჩქიმი ბოშიშ ჯერღვეფს ირლანდიარი მეარყეეფიშ ზისხირი ფუნსჷნ“.<ref>[[#refLavretsky1976|Lavretsky 1976]].</ref> ერნესტიტოს (მუჭოთ თიწკჷმა უძახუდესჷნ) რინაშ ძალამი ორდოშიანი ეტაპის გევითარჷ უღვენჯეფიშ მეხჷ სიხოლაშ ღიაბიქ.<ref>[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 23.</ref> მეკვარჩხანალაშ მათხოზინე ფანიას ერდილ ბაღანას დიო ხოლო დასაბაღას ახალნორდის თოლწოხ გეგნაფაჩჷ ფირჩა პოლიტიკური სპექტრიშ პერსპექტივეფქ.<ref>[http://www.time.com/time/printout/0,8816,872604,00.html Argentina: Che's Red Mother] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130826054445/http://www.time.com/time/printout/0,8816,872604,00.html |date=2013-08-26 }} ''[[Time Magazine]]'', July 14, 1961.</ref> მუამუში, მუჭოთ [[ესპანეთიშ ომენოღალური ლჷმა]]შ რესპუბლიკარეფიშ დუდგინოდვალირი ხუჯიშ დუმაკინე, ფანიას შხირას ომენძელუდჷ თე კონფლიქტიშ ბრელ ვეტერანს.<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 22–23.</ref>
ერნესტოშ ნანა, სელია დე ლა სერნა თი ბორჯიშო არგენტინას ეჭოფილი ერთიშ ნორმეფიშ აწმარენჯი რდჷ, თის თუმა კუნტას აფუდჷ ღაჭილი დო ჸუნდჷ მუში მანქანა, მუთ თი ბორჯის [[არგენტინა]]ს ოსურკოჩიშო გასადღანო იკოროცხუდჷ. 2 წანაშ ხანს ერნესტოს [[ასთმა|ასთმაშ]] მაართა მოკათინი უღუდჷ. თე ლახალა თის რინაშ ლიაშახ ვადათხიებჷ დო გოლინა ხოლო იღვენუ მუშ პერსონაშა დო რინაშ უკულნეშიანი წჷმოძინაშა. [[1932]] წანას ერნესტოშ ფანიაქ ექიმიშ ზუკოლით ოხორინალო ნოღა [[ალტა-გრასია]]შა გეგნორთჷ. ლახალაშ გეშა სკოლაშა ვა გილართინედჷ დო ჸუდეს ნანა ამეცადინენდჷ. ჯანუდუნ, თინა ვარა კითხულენდჷ, ვარა მუმას ჭარდაკის ოლაჸაფუდჷ.
თიშ უმკუჯინუო, ნამუდა [[ასთმა|ასთმაშ]] კონწარი მოკათინეფით იჭიროთუდუნ, მუდგასჷთ თინა ედომუშამი რინას კონწარას გინაფულენდჷნ, გევარა გიშმეგორუდჷ მუჭოთ ათლეტი, მეთხოზჷდჷ ნჩურუას, [[კუჩხბურთი|კუჩხბურთის]], [[გოლფი|გოლფის]] დო ჸოთამას, თე ბორჯისჷნე თიქ გჷნირთჷ „ურსხებუ“ ველოსიპედისტო.<ref>[[#refSandison1996|Sandison 1996]], ხს. 8.</ref><ref>[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 24.</ref> უშულადუო ლაჸაფენდჷ [[რაგბი]]ს,<ref>[http://www.telegraph.co.uk/sport/columnists/brendangallagher/2322711/Argentine-rugby-inspired-by-Che-Guevara.html Argentine Rugby Inspired by Che Guevara] by Brendan Gallagher, ''[[The Daily Telegraph]]'', გჷმათუთა 5, 2007</ref> [[ბუენოს-აირესი]]შ ოუნივერსიტეტე კლუბის გიშმეშჷ fly-half-იშ პოზიციას.<ref>Cain, Nick & Growden, Greg "Chapter 21: Ten Peculiar Facts about Rugby" in ''Rugby Union for Dummies'' (2nd Edition), John Wiley and Sons, ISBN 978-0-470-03537-5, ხს. 293.</ref> ლაჸაფიშ სტილიშ გეშა ჩეს გეძინელი ჯოხო „''ფუსერი''“ ქჷგიოდვეს — ''El Furibundo''-შ (გაჸალებური) კუნტარაფილი ფორმა, აგრესიული ლაჸაფიშ სტილიშ გურშენი თაშნეშე უძახუდეს დიამუშიშ გვარს — დე ლა სერნას.<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 28.</ref>
გევარა მუამუშიშე [[ჭარდაკი]]შ ლაჸაფის გურაფულენდჷ დო 12 წანაშ ხანს უკვე ოკათუდჷ აბანობურ ტურნირეფს. ბოშალას დო უკული ედომუშამი რინაშ გოძვენას, თინა ხვამილაფირი რდჷ [[პოეზია|პოეზიათ]], გჷშაკერზაფილო უჸორდჷ [[პაბლო ნერუდა]], [[ჯონ კიტსი]], [[ანტონიო მაჩადო]], [[ფედერიკო გარსია ლორკა]], [[გაბრიელა მისტრალი]], [[სესარ ვალიეხო]] დო [[უოლტ უიტმენი]].<ref name="Hart 2004, ხს 98">[[#refHart2004|Hart 2004]], p. 98.</ref> შეულებუდჷ უგუჯინუო ქუკითხირუდუკო [[რადიარდ კიპლინგი]]შ პოემა ''„თუ“'' ("If—") დო [[ხოსე ერნანდესი]]შ ეპიკური პოემა ''„მარტინ ფიერო“''.<ref name="Hart 2004, ხს 98"/> გევარაშ ჸუდეს 3 000-შე უმოსი წინგი იჩუალუაფუდჷ, მუდგაქჷთ გაპიჯალჷ ჩეშ ენთუზიაზმით ეფშა დო ეკლექტიკურ მაკითხეთ გინორთინაფა; გჷშაკერზაფილ ინტერესის ირჩქინანდჷ [[კარლ მარქსი]]შ, [[უილიამ ფოლკნერი]]შ, [[ანდრე ჟიდი]]შ, [[ემილიო სალგარი]]შ დო [[ჟიულ ვერნი]]შ მეხჷ. <ref>[[#refHaney2005|Haney 2005]], ხს. 164.</ref> თეშ გეძინელო, თაშნეშე იხვამილუანდჷ [[ჯავაჰარლალ ნერუ]]შ, [[ფრანც კაფკა]]შ, [[ალბერ კამიუ]]შ, [[ვლადიმერ ლენინი]]შ დო [[ჟან-პოლ სარტრი]]შ ნახანდეფი, თეშინეშეს მუჭოთ [[ანატოლ ფრანსი]]შ, [[ფრიდრიხ ენგელსი]]შ, [[ჰერბერტ უელსი]]შ დო [[რობერტ ფროსტი]]შ ნახანდეფი.<ref name="ReferenceC">([[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 37–38).</ref>
[[ფაილი:Checasa-AGracia-289716387.jpg|მინი|250პქ|გევარეფიშ ფანიაშ ოხორინალი ჸუდე ნოღა [[ალტა-გრასია]]ს, [[კორდობაშ პროვინცია]]]]
რდუალაწკჷმა ართო, ჩეს ლათინოამერიკალი ჭარუეფიშ მეხჷ გურჩქინდჷ ინტერესიქ, თინეფ შქას რდეს [[ორასიო კიროგა]], [[სირო ალეგრია]], [[ხორხე იკასა]], [[რუბენ დარიო]] დო [[მიგელ ასტურიასი]].<ref name="ReferenceC"/> თე ჭარუეფიშ იდეეფს თინა მითმირჩქინანდჷ ლუბაშ წინგიას, სოდეთ თაშნეშე აწარმენდჷ გოხურგუეფიშ, კონცეფციეფიშ დო გოლინუამ ინტელექტუალეფიშ ფილოსოფიეფს; გიშმასხუნუნდჷ [[ბუდა]]შ დო [[არისტოტელე]]შობურ ანალიტიკურ მუნაღოზეფს, თეშინეს მუჭოთ სხუნუნდჷ [[ბერტრან რასელი]]შობურ ჸოროფას დო პატრიოტიზმისჷნ, [[ჯეკ ლონდონი]]შობურ ჯარალუას, [[ნიცშე]]შობურ ღურაშ იდეას. ჩე ხვამილაფირი რდჷ [[ზიგმუნდ ფროიდი]]შ იდეეფით თიზჷმაშა, ნამუდა თინა დუნასქვეფს ორთუდჷ თიშ შხვადოშხვა დუდეფშე [[თონწყუეფი]]შ, [[ლიბიდო]]შ, [[ნარცისიზმი]]შ დო [[ოიდიპოსიშ კომპლექსი]]შ გეშა.<ref name="ReferenceC"/> სკოლას თიშ ოჸოროფულ მეკონეფ შქას რდჷ [[ფილოსოფია]], [[მათემატიკა]], [[ინჟინერია]], [[პოლიტიკური მენცარალა|პოლიტიკური მენცარალეფი]], [[სოციოლოგია]], [[ისტორია]] დო [[არქეოლოგია]].<ref>[[#refSandison1996|Sandison 1996]], ხს. 10.</ref><ref>[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 26.</ref>
წანეფიშ უკული, [[1958]] წანაშ [[13 ფურთუთა|13 ფურთუთას]], [[ცენტრალური ოთოლორანჯე ოაგენტე]]შით გჷმობჟინაფილი „ბიოგრაფიული დო პიჯიშობური მოშინაფა“ გევარას მირჩქინანდჷ ფართო სპექტრიშ აკადემიური დო ინტელექტუალური ინტერესეფიშ ადამიერო დო ეთმოჭარუნდჷ მუჭოთ „დიდო გურაფილს“, მორო თექინეშეს გითმეუძინანდჷ, ნამუდა „ჩე დასურო ინტელექტუალი რე, ოღონც ლათინოამერიკალეფ შქას“.<ref>[[#refRatner1997|Ratner 1997]], ხს. 25.</ref>
=== შარალუა მოტოციკლით ===
[[1948]] წანას, გევარაქ [[ბუენოს-აირესი]]შ უნივერსიტეტის მედიცინაშ ფაკულტეტის ქენირიცხჷ. „მოსოფელიშ აკოჩინებაშ ჸუმენქ“<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 64.</ref> ნჭაფიერო გეგშარაჸჷ თიში ოუნივერსიტეტე საქვარუეფი, უკოხოლენი პლანშა გეგნიღჷ ინტერესი გურაფაშ მეხჷ დო ბიჯგი მეჩჷ ხანგინძე მუშითდაკვირაშ შარალუაშა, ნამუქჷთ ფუნდამენტალურო დოთირუ თიში მეჯინეფი, გჷშაკერზაფილო [[ლათინური ამერიკა|ლათინური ამერიკაშ]] თიბორჯიშ ეკონომიკურ პიჯალეფწკჷმა რსხუაფათ. მაართა ექსპედიცია [[1950]] წანას მუკიჸონჷ ველოსიპედით, ნამუსჷთ ჭიჭე ქვარქვანტი გიონწყუნ;<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 59-64.</ref> 4 500 კმ მეძენას თიქ ხვალე იშარჷ ოორუე [[არგენტინა|არგენტინაშ]] [[არგენტინაშ პროვინციეფი|პროვინციეფშა]]. თეს მაჸუნჷ [[1951]] წანაშ ჩხოროთუთაშ კონტინენტური შარალუაქ მოტოციკლით დახე ედომუშამი [[ობჟათე ამერიკა|ობჟათე ამერიკაშ]] მასშტაბით; შარაშ სიგჷრძაქ 8 000 კმ აკადგინჷ. მოგვიანაფილო, თიქ ოგურაფუს 1-წანაშ მოსვანჯაშ ნება გეჭოფჷ, მუში მაჸალე [[ალბერტო გრანადო|ალბერტო გრანადოწკჷმა]] ართო [[პერუ]]შა, სან-პაბლოშა, წყარმალუ [[ამაზონი]]შ ოძგაშეეფწკჷმა დვალირ [[შატიბი|შატიბერჯეფიშ]] კოლონიაშა მიდურთუმუდჷკო მოხალისეთ ომუშებელონ.
[[ფაილი:Che Guevara-Granado - Mapa 1er viaje - 1952 Ka.jpg|thumb|upright|left|230პქ|გევარაშ 1952 წანაშ შარალუაშ რუკა. ჭითათ ეშანილი რე ოჰეერე შარალუა]]
[[ფაილი:CheOnRaft1952.jpg|thumb|250პქ|alt=black and white photograph of two men on a raft, fitted with a large hut. The far bank of the river is visible in the far distance|გევარა (მარძგვანშე) ალბერტო გრანადოწკჷმა ართო (კვარჩხანშე) მუნეფიშ „მამბო-ტანგო“ ტიის წყარმალუ ამაზონს, 1952 წანაშ [[მანგი]]. თე ტიი თი [[შატიბი|შატიბერჯეფიშ]] მენძული რდჷ, ნამუეფსჷთ თინეფი კურნალენდესჷნ.<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 89.</ref>]]
[[ჩილე]]ს, ჩე გევარა გეგნოლასჷ ანაკონდაშ დო ჩუკუკატამაშ ლინჯიშ ობადაშეშ მაღაროალეფიშ ომუშებელ პიჯალეფქ, თაშინეშეს წოხოლენი სერს [[ატაკამაშ ტიოზი]]ს აკოხვალამირ თხოზინელ [[კომუნიზმი|კომუნისტ]] ჩილ დო ქომონჯიქ, ნამუეფსჷთ მუნეფიშ მინაქუნალი ხოლო ვა აპალუდესჷნ, მიორჩქუდჷ მუ თინეფი მუჭოთ „ზისხირით დო ხორცით ეცანცალაფირ, კაპიტალისტურ ექსპლუატაციაშ სხვერპლეფო“.<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 75-76.</ref> [[ანდეფი]]შ ლაკადას, [[მაჩუ-პიქჩუ|მაჩუ-პიქჩუჸურე]] მიმალი ჩე ხოლო ართიშა აანთხჷ ელჷ-მოლუშ დოხორინეფს ჸოფილ მუმალასარ უღვენჯობაქ, სოდეთ ფიოშეფი დინდარი დიხამინჯეეფიშ ჭიჭე ნოკვათეფს ხანდენდესჷნ.<ref name="Kellner89pg27">[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 27.</ref> შარალუაშ გეჸვენჯ ეტაპის, გჷშაკერზაფილო გურეკინელქ დოსქიდჷ შატიბერჯეფიშ კოლონიას მახორუეფიშ მაჸალურ მერინეფით, მუთ მირჩქინჷ მუჭოთ „ადამიერულ სოლიდარობაშ დო ართგურობაშ უმაღალაშ ფორმათ თეშინერ ხვალახურ დო მენდწაულირ კათაწკჷმა“.<ref name="Kellner89pg27" /> თე შარალუაბორჯის, გევარა ორთუდჷ ინნაჭარეფს, ნამუეფსჷთ„''[[მოტოციკლისტიშ დღარეფი (წიგნი)|მოტოციკლისტიშ დღარეფი]]''“ გიოდჷ დო ნამუეფქჷთ უკული „''[[ნიუ-იორკ ტაიმსი]]შ''“ ბესტსელერო გჷნირთჷ,<ref>NYT bestseller list: [http://www.nytimes.com/2005/02/20/books/bestseller/0220bestpapernonfiction.html #38 Paperback Nonfiction on 2005-02-20], [http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9D03E5D6123DF934A35752C1A9629C8B63&scp=5&sq=motorcycle+diaries+Ernesto+%28Che%29+Guevara&st=nyt #9 Nonfiction on 2004-10-07] and on more occasions.</ref> ოდო [[2004]] წანას თინეფშე გინოღალირ კჷნე თე ჯოხოდვალაშ ფილმიქ შხვადოშხვა ჯილდოეფი მიპალუ.
ერნესტოქ დო ალბერტო გრანადოქ დოხოლაფირო 8 თუთაშ უკული მიოჭირინეს დუდშეიანი ღანკის, [[კარაკასი|კარაკასის]] — [[ვენესუელა|ვენესუელაშ]] ნანანოღას. კარაკასის გრანადოქ ოლეხეს ქჷდიჭყჷ მუშობა დო თექინეშეს დოსქილადა გჷნოჭყვადჷ. ერნესტოქ შარალუა ხვალე გაგჷნძორჷ.
საბოლა ჯამს, შარალუაბორჯის ჩე გევარაქ მიკორთჷ [[არგენტინა]], [[ჩილე]], [[პერუ]], [[ეკვადორი]], [[კოლუმბია]], [[ვენესუელა]], [[პანამა]] დო [[მაიამი]], სოჸურეშეთ [[ბუენოს-აირესი|ბუენოს-აირესშა]] დიირთჷ. შარალუაშ ლიას, თინა [[ლათინური ამერიკა|ლათინურ ამერიკას]] მირჩქინანდჷ ხვალე ზოხოშიანი ერეფიშ ართონობას ვარინ, მუჭოთ ართი ედომუშამობასჷნ თეშ, ნამუთ თხულენდჷ კონტინენტური მასშტაბიშ გოდუდიშალაფაშ სტრატეგიასჷნ. თიში კონცეფცია უხურგე, გოართოიანაფილი [[ესპანური ამერიკა|ესპანური ამერიკაშ]] გეშა, ნამუდგათ გეართონებუდჷ ოართე ლათინური მონძალათჷნ, თი ოკითხუ რდჷ, ნამუთ წოხოლენი პლანს გერდჷ თიშ გვიანიშიან რევოლუციურ საქვარუეფს.
არგენტინაშა დორთაშ უკული, გევარაქ გეგნოჭყვადჷ მუთ შილებე ნჭაფიერო მუსურებუდჷკო გურაფან, რახან თის უკვე ახალი გეგმეფი უღუდჷ შარალუაწკჷმა რსხუაფათ. 1952 წანაშ მარაშინათუთას თიქ ბუენოს-აირესიშ უნივერსიტეტის გურაფა გაახალჷ დო [[1953]] წანაშ [[მანგი]]ს ომედიცინე ხარისხი გეჭოფჷ — ოფიციალურო გჷნირთჷ „დოქტორი ერნესტო გევარათ“.<ref>[http://www.newstatesman.com/200606120036 A Very Modern Icon] by [[George Galloway]], ''[[New Statesman]]'', June 12, 2006</ref>
{{ინნართი
| გოთინუა = right
| სიგანა = 32%
| სიმაღალა =
| დუდჯოხო =
| დუდჯოხო გიმე =
| შქაგური = „მოტოციკლით შარალუაქ ობჟათე ამერიკაშ ომანგაშეთ, თის გურჩქინჷ გვერდსფეროს ააშ-იშ პატჷნალაშ უსამართობაშ ღიაბი დო კოლონიალიზმიშით თიში მახორუეფიშო მოღალირი ჭიროთი“.
| მეჭყვადუაშ უმუშო =
| შრიფტიშ ზჷმა = 80%
| ხეშმოჭარუა = — [[ჯორჯ გალოუეი]], ბრიტანალი პოლიტიკოსი.<ref>[http://www.newstatesman.com/200606120036 A Very Modern Icon] by [[George Galloway]], ''[[New Statesman]]'', June 12, 2006</ref>
}}
მოგვიანაფილო გევარა ეთმოჭარჷნდჷ, ნამუდა [[ლათინური ამერიკა|ლათინური ამერიკაშ]] მუკი-მუკი შარალუაბორჯის თინა „უოშქარეთ აკმოხვადუდჷ უღვენჯობას, შქირენას დო ლახალას“, თეშინეშეს მუჭოთ „ბაღანაშ კურნალუაშ უანჯობას უფარობაშ გეშა“ დო „იროიანი შქირენით დო სარჯელით გჷშაჭანაფილ აჸონებას“, მუთ თის ბიჯგის არზენდჷ „თეში ენუჯინალუდჷკო ბოშიშ ღურაშა, მუჭოთ უმოღე მეკონიშ დინაფაშან“. წორას თე გუნამორსილობაქ დარწუმჷ გევარა ქუმუხვარებუდჷკო თე კათაშა, მუთ მედიცინაშ ოქიანუშ დოტებას დო აკოანჯარაფილი ლჷმეფიშ პოლიტიკურ არენაშა გინულას თხულენდჷნ.<ref name="RevMedicine" />
== გვატემალა ==
[[ფაილი:Che Guevara - 2do Viaje - 1953-55 Ka.png|thumb|upright|250პქ|ჩე გევარაშ 1953—1956 წანეფიშ შარალუაშ რუკა; თაშინეშეს ეშანილი რე შარალუა იახტა ''„გრანმათ“''.]]
[[ფაილი:ChenGuatemala.jpg|მინი||250პქ|ჩე გევარაშ ზიტყვეფი მუში ოხორიწკჷმა [[გვატემალა]]ს, [[სანტა-კლარა (კუბა)|სანტა-კლარაშ]] მემორიალწკჷმა]]
[[1953]] წანაშ [[7 მანგი|7 მანგის]], გევარა კჷნე შარალუას იჭყანს, თეჟამო [[ბოლივია]]შა, [[პერუ]]შა, [[ეკვადორი|ეკვადორშა]], [[პანამა]]შა, [[კოსტა-რიკა]]შა, [[ნიკარაგუა]]შა, [[ჰონდურასი|ჰონდურასშა]] დო [[სალვადორი|სალვადორშა]]. [[1953]] წანაშ [[10 ქირსეთუთა|10 ქირსეთუთას]], [[გვატემალა]]შა გინულაშ წოხოლე, [[სან-ხოსე (კოსტა-რიკა)|სან-ხოსეშე]] (კოსტა-რიკა) მუში დეის ბეატრისის გინაფა უჯღონჷ. მოგვიანაფილო, გევარა რაგადანს ''იუნაიტედ ფრუტ კომპანიშ'' (''United Fruit Company'') ომუშებელ დიაპაზონშენ, ნამუთ თის თიშ დჷმადასურაფალო მიორჩქჷდჷ, მუ ოშქურანჯი რდჷ კაპიტალისტური ბრუოკუჩხამინ“.<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 126.</ref> თე გაჸალებას „დუდეფიშ ჯინუაშ ერი“ უღუდჷ, მუთ ჩექ მუში უმოსო კონსერვატიული მორსხუეფიშ ოშქურინაფალო გჷმირინუ, დო ბოლოს ახალნაღურა [[იოსებ სტალინი]]შ სურათიშ წოხოლე იფუჩუ, ნამუდა თინა „თე ბრუოკუჩხამს საბოლათ დამარცხენდჷ“.<ref>[[#refTaibo1999|Taibo 1999]], ხს. 31.</ref>
ართი თუთაშ უკული, გევარაქ [[გვატემალა]]შა ინილჷ, სოდეთ პრეზიდენტ [[ხაკობო არბენს გუსმანი]]შ დემოკრატიულო ეშაგორილი თარობა დიხაშ რეფორმეფით დო შხვა ინიციატივეფით ოცადუდჷ საბოლათ მუსურებუდჷკო ''[[ლატიფუნდია|ლატიფუნდიური]]'' სისტემა. თეშ ბოლოშა მიოჸონაფალო, პრეზიდენტ არბენსიქ ეჭოფჷ დიხაშ რეფორმაშ გენერალური პროგრამა, ნამუდგაშ მეჯინათ მოხვადუდჷ არძო უდუმუშებუ დიხაშ შხუ მინჯალაშ კონფისკაცია დო თინა უდიხაწყარე ფიოშეფს გეგნაჩამუდჷ წიაკალო.<ref>[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 31.</ref>თეშ გეშა, უდიდაში დიხამაღვენჯეფშე არძოშე უმოსო გავალერქ იჸუ ''იუნაიტედ ფრუტ კომპანიქ'', ნამუდგაშათ არბენსიშ თარობას უკვე გილაჭარილი აფუდჷ 225 000 აკრი (910 კმ²) უდუმუშებუ დიხა. თეთ ნაჰამებუ გევარაქ, ნამუდა ერიშ შარა თუდოშე იდუდუაფუდუნ, გვატემალას ქჷდიხორჷ, მუთ „უუჯგუშაში რდჷ თიშ თახმი რევოლუციონერო გინორთინაფაშო“.<ref name="Kellner89pg31">[[#refGuevaraLynch2000|Guevara Lynch 2000]], ხს. 26.</ref>
ნოღა [[გვატემალა (ნოღა)|გვატემალას]], გევარაქ გეჩინებაფუ [[ილდა გადეა|ილდა გადეა აკოსტა]] — [[პერუ]]ალი ეკონომისტი, ნამუთ პოლიტიკურო [[მეკვარჩხანალა|მეკვარჩხანე]] გეზაშ [[ამერიკაშ ოკათე-რევოლუციური ალიანსი]]შ (''Alianza Popular Revolucionaria Americana APRA'') მაკათური რდჷ. თიქ გევარა არბენსიშ თარობაშ მაღალი რანგიშ ოფიციალურ აკოხვალამეფს გეჩინებაფუ. თეში უკული გევარა რსხუს ორსხუანს [[კუბარეფი|კუბარ]] თხოზინელეფიშ ბუნაწკჷმა, ნამუეფით [[ფიდელ კასტრო|ფიდელ კასტროწკჷმა]] დო [[1995]] წანაშ [[26 კვირკვე|26 კვირკვეს]] ნოღა [[სანტიაგო-დე-კუბა|სანტიაგო-დე-კუბაშ]] [[მონკადაშ ყაზარმა]]ს გენთხაფაწკჷმა რდეს რსხუსჷნ. თე პერიოდის, თის გიოდვეს მუში ჩინებული გეძინელი ჯოხო „ჩე“ თი ღანკით, ნამუდა თინა შხირას ირინუანდჷ არგენტინულ ოჸოროფულ ჯოხო ''ჩეს'' (''che''), ნამუთ გიმირინუაფუდჷ თოჸუჯიშ მიორინაფალო ვარა თიშ დადგინაფალო, გაგებული ქორდჷ დო ვარი ნათქუელინ.<ref>[[#refIgnacio2007|Ignacio 2007]], ხს. 172.</ref>
უწჷმუძინუქ იჸუ გევარაშ ცადებეფქ პარალელურო უმუშებუდუკო ექიმონ, თეშ ოსქვებურო, თიშ ეკონომიკური სიტუაცია შხირას ვაოიმენდე რდჷ.<ref name=precarious>Anderson 1997, ხს. 139–141.</ref> [[1954]] წანაშ [[15 მესი|15 მესის]], [[პუერტო-ბარიოსი|პუერტო-ბარიოსიშა]] მიშილჷ [[კომუნიზმი|კომუნისტური]] [[ჩეხოსლოვაკია|ჩეხოსლოვაკიაშე]] არბენსიშ თარობაშო მოჯღონელი [[შკოდა]]შ ფირმაშ კუჩხორეფიშ დო ლექინი არტილერიაშ აკოანჯარაფაქ.<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 144.</ref> თექ გიშეჭანუ თინა, ნამუდა ქიანაშა გამუშეჭკირჷ [[ააშ]]-იშ [[ცენტრალური ოთოლორანჯე ოაგენტე]]შით დოფინასაფილ არმიაქ, ნამუქჷთ არბესნიშ თარობა ქჷდახუ დო პრეზიდენტო მემარძგვანე დიქტატორი [[კარლოს კასტილიო არმასი]] ქჷდარინუ.<ref name="Kellner89pg31" /> ეფურაფილი გევარა ხაზირი რდჷ არბენსიშ ხუჯდოხუჯის ულჷმუდჷკო დო თე ღანკით ქახოლჷ ახალნორდი კომუნისტეფიშით ორგანიზაფილ აკოანჯარაფილ მილიციას, მარა თე ბუნაშ უქიმინჯალობათ მენდწაულირი ჩექ მალასჷნე ომედიცინე საღალეეფს დართჷ. სახენწჷფო მინორთინაფაშ მიმალუობაბორჯის, თინა კჷნე ხაზირი რდჷ უჩხუპებუდუკო მუჭოთ მოხალისეს, მარა მალასჷნე, მექსიკაშ საელჩოს მილაჸურჩილ არბენსიქ მუშ ურცხოალ ხუჯიშ მიმაჩამალეფს ქიანაშ დოტება უზოჯჷ. გევარაშ აჩემებული აწორინაშ მოთხუალეფი, თოლშა უმულაფუთ ვა დოსქილადე მინორთინაფაშ მოხუჯეეფშო, თეშ გურშენი გინოჭყვადილი რდჷ თიში ჸვილუა.<ref name="Kellner89pg32">[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 32.</ref> თიშ უკული მუთ [[ილდა გადეა]] ოჭოფესჷნ, გევარაქ ოჸურჩე [[არგენტინა|არგენტინაშ]] ოკონსულეს ქიმლახვილჷ, სოდეთ თიქ თეიშახ დოსქიდჷ, სოიშახ მუსხირენი მარაშ უკული უშქურანჯი პასპორტის ეჭოფუნდუნ, მუდგაშ უკულით თიქ [[მექსიკა]]შა მიდეშარჷ.<ref>[[#refTaibo1999|Taibo 1999]], ხს. 39.</ref> [[1955]] წანაშ ეკენიას, მექსიკას, თიქ გადეა ქომიჸონჷ ჩილო.<ref name="Memoira">Snow, Anita. "[http://www.firstcoastnews.com/life/books/news-article.aspx?storyid=116566&catid=256 'My Life With Che' by Hilda Gadea]." ''[[Associated Press]]'' at ''[[WJXX-TV]]''. მარაშინათუთა 16, 2008. Retrieved on February 23, 2009.</ref>
არბენსიშ რეჟიმიშ დოხუაფაშ უკული, გევარაშ მეჯინალას, [[ააშ]] ირიათონო გინირთჷ მუჭოთ [[იმპერიალიზმი|იმპერიალისტური]] ქიანაქ, ნამუთ აწმუდირთუდჷ დო მუთმოჯილიკანდჷ თი თარობეფს, ნამუეფით სოციოეკონომიკური უწორწობაშ გიშათინუას ზალამენდესჷნ, მუთ გჷშაკერძაფილო [[ლათინური ამერიკა|ლათინურ ამერიკას]] დო შხვა გოვითარაფუან ქიანეფს იგინაფუაფუდჷნ. თე მინორთინაფაშე ჩიებაბორჯის, გევარა მიშმაშანანდჷ:
{{ციტირაფა|ეკონია ლათინოამერიკული რევოლუციური დემოკრატიაქ — [[ხაკობი არბენსი]]შ რეჟიმქ — ააშ-იშ ოწმახგარძახებულ აგრესიაშ გეშა ქჷდიხუ. თეშ არგამა მადუდე რდჷ სახენწჷფო მელამოსე [[ჯონ ფოსტერ დალესი]], ნამუთ საჩემარი აკოხვამილაფათ, თე ბორჯისჷნე ''იუნაიტედ ფრუტ კომპანიშ'' აქციონერი დო ადვოკატი რდჷ<ref name="Kellner89pg32"/>|}}
გევარაშ რწუმათ, აკოანჯარაფილი ჩხუპით მეჭირინაფილი დო აკოანჯარაფილი მახორობაშე თხილერი მარქსიზმი, აკა კაკალია გიშალი რდჷ თეშნერი ნწყილობაშ ოთხილარო დო განძალიერაფალო.<ref>[http://www.fsmitha.com/h2/ch24x.html Che Guevara 1960–67 by Frank E. Smitha].</ref> მოგვიანაფილო გადეა ჭარჷნდჷ: „წორას [[გვატემალა]]ს დერწუმჷ თიქ საბოლათ აკოანჯარაფილი ლჷმაშ დო [[იმპერიალიზმი]]შ მეხჷ გოლაშქუაშ უციობაშა. მუთ ბორჯი მიკმიშჷნ, თინა თეშა უმოსო ირწუმებუდჷ.“<ref>{{cite book |title=Che Guevara |url=https://archive.org/details/cheguevara00sinc |first=Andrew |last=Sinclair |publisher=The Viking Press |year=1970 |ხს=12}}</ref>
== მეხიკო დო ოხაზირუ ==
[[ფაილი:Hilda Gadea y Che Guevara - Luna de miel - Yucatán 1955.jpg|thumb|upright|250პქ| გევარა ილდა გადეაწკჷმა ართო [[ჩიჩენ-იცა|ჩიჩენ-იცაწკჷმა]], თინეფიშ თოფურობათუთაშ შარალუაბორჯის]]
[[1954]] წანაშ ეკენიაშ დაჭყაფუს ჩე გევარაქ [[მეხიკო]]შა ინილჷ, სოდეთ ცენტრალურ ოლეხეს [[ალერგია|ალერგიაშ]] გჷნართას მუშენდჷ. თეშ გეძინელო, თინა მექსიკაშ ერუანული ავტონომიური უნივერსიტეტიშ მედიცინაშ ფაკულტეტის ლექციეფს კითხულენდჷ დო ''ლათინური ახალი ამბეფიშ ოაგენტეს'' ფოტოგრაფო მუშენდჷ.<ref>[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 33.</ref> მუჭოთ მუში მაართა ჩილი ილდა მუშ მემუარულ ნახანდის ''ჩქიმი რინა ჩეწკჷმა ართო'' მიშმაშანანსჷნ, თე ბორჯის ჩექ აფრიკაშა ექიმო ომუშებუშა ულა გეგნოჭყვიდჷ, მუდგათ თინა აგინძორენდჷ თი ტომბა ჭიროთის მუში მუკი-მუკი ჸოფილ უღვენჯობაშენ, მუდგაშეთ თინა ირო ნერვიანენდჷნ.<ref name="RebelWife">[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/10/09/AR2008100902413.html Rebel Wife, A Review of ''My Life With Che: The Making of a Revolutionary'' by Hilda Gadea] by Tom Gjelten, ''[[The Washington Post]]'', October 12, 2008.</ref> დუდშენო, ჰილდა ეთმოჭარჷნს გევარაშ აჩემებულ არზეფს მუშ მენძელ ხანშამიშულირ რჩინჷ ოსურშე; მიშმაშანანს, ნამუდა თინა თის უჯინედჷ მუჭოთ „არძოშე უმოსო დოჭყოლიდაფირ დო ექსპლუატირაფილ კლასიშ წჷმმარინაფალს“. მოგვიანაფილო, ილდაქ ქოძირჷ პოემა, ნამუთ ჩექ თე რჩინჷ ოსურს მეუჯღუნჷნ, იკათუანდჷ „პიჯალას უჯგუში მოსოფელიშო ჩხუპის, უჯგუში რინას არძო ღარიბიშო დო ექსპლუატირაფილშო“.<ref name="RebelWife" />
[[ფაილი:M-26-7.svg|მინი|250პქ|მარცხნივ|1953 წანას [[ფიდელ კასტრო]]შ მუკი-მუკი აკოკოროფილი კუბარ ნაციონალისტეფიშით აკოქიმინელი [[26 კვირკვეშ ყარაფი|26 კვირკვეშ ყარაფიშ]] შილა]]
თე ბორჯიშ გოძვენას, თიქ გაახალჷ მაჸალუა ნიკო ლოპესწკჷმა დო შხვა კუბარ თხოზინელეფწკჷმა, ნამუეფით [[გვატემალა]]ს გეჩინებაფუნ. ნიკოქ თის [[რაულ კასტრო]] გაჩინებაფუ, ნამუქჷთ მუშ ჸურეშე უკულნეშის ჩეს მუში უნჩაში ჯიმა, [[ფიდელ კასტრო]] გაჩინებაფუ — რევოლუციური ლიდერი, ნამუქჷთ დარსხუ [[26 კვირკვეშ ყარაფი]] დო ნამუთ ასე დიქტატორ [[ფულხენსიო ბატისტა]]შ რეჟიმიშ დოხუაფაშ გეგმას აკმადგინანდჷნ. ფიდელწკჷმა მაართა აკოხვალამაშ სერიშ ხანგინძე ჩიებაშ ბორჯის, გევარაქ გეგშიღჷ დუნასქვი, ნამუდა კუბაშ ამბე ართ-ართი თინეფშეიანი რდჷ, მუსჷთ თინა თესხი ხანს მეგორუნდჷნ დო დიო ხოლო იალონშახ, ხეშ მოჭარუათ დადასურჷ 26 კვირკვეშ ყარაფიშა მიშულა.<ref>[[#refTaibo1999|Taibo 1999]], ხს. 55.</ref> თიშ უმუკუჯინუო, ნამუდა თინეფი პიროვნულო გინორთელეფი რდესჷნ, თე მომენტიშე ჩექ დო ფიდელქ მაჸალუა ქჷდიჭყეს, მუსჷთ თინეფიშ ბიოგრაფი სიმონ რეიდ-ჰენრი უძახჷ „რევოლუციურ მაჸალუას, ნამუსჷთ მოსოფელიშ თირუა შეულებუდჷ“, მუთ იჸუაფუდჷ თინეფიშ საართო საღალეშ მოღალუ იმპერიალიზმიშ მეხჷ.<ref>[http://www.guardian.co.uk/books/interactive/2009/jan/09/fidel-castro-che-guevara-biography ''Fidel and Che: A Revolutionary Friendship'' by Simon Reid-Henry] audio slideshow by ''[[The Guardian]]'', January 9, 2009</ref>
მუში რინაშ თე ეტაპის, გევარას მიორჩქჷდჷ, ნამუდა [[ააშ]] აკონტროლენდჷ [[კონგლომერატი|კონგლომერატეფს]] დო ედომუშამი მოსოფელიშ მასშტაბით ხუჯის არზენდჷ რეპრესიულ რეჟიმეფსჷნ. თე მეჯინალათ, [[ფულხენსიო ბატისტა|ბატისტა]] თის მიორჩქუდჷ „ააშ-იშ მარიონეტო, ნამუსჷთ თოკეფიშ მიშაჭკირუა ოსაჭირჷდჷ“.<ref>[[#refSandison1996|Sandison 1996]], ხს. 28.</ref> თიშ უმუკუჯინუო, ნამუდა ბუნეფიშ ოურდუმე ექიმობას ლამენდჷნ, გევარა ყარაფიშ შხვა მაკათურეფიშ ხასჷლას ოურდუმე წვართუეფსჷთ ოკათჷდჷ. გურაფაშ თარი ნორთი ოწაწჷდჷ გეშქუმალაშ დო უკოხოლე დახებაშ ტაქტიკას [[პარტიზანული ლჷმა|პარტიზანულ ლჷმას]]. გევარაქ შხვეფწკჷმა ართო კუჩხით მუკორთჷ 15 სათიშ მარშრუტი ფაფალა გვალეფს; გინოჭკირჷ წყარმალუეფი, შხირი ბართვონა დო თეშ გეშა, იგურუ დო მათუ გეტყობინიშ დო ნჭაფიერაშ უკოხოლე დახებაშ პროცედურეფი. წვართუეფიშ დაჭყაფუშენო გევარაქ [[ალბერტო ბაიო]]შ „გიშნაგორა სტუდენტო“ გჷნირთჷ არძო შხვა დოსქილადირ შქას, მიქჷთ არძო დავალებას უმაღალაში აკოფასება ეჭოფჷ.<ref>[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 37.</ref> კურსეფიშ მოსურებაშვანს, თინეფიშ ინსტრუქტორი, გენერალი ბაიო თის „თინეფ შქას უუჯგუშაშ პარტიზანს“ უძახჷდჷ.<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 194.</ref>
=== მიშაჭკირუა, პარტიზანული ლჷმა დო სანტა-კლარა ===
[[ფაილი:Cuba-map-labels (4).png|მინი|400პქ|კუბაშ რუკა. ნაძირეფი რე აბანი, ნამუსჷთ „[[გრანმა (იახტა)|გრანმაქ“]] მიოდირთჷნ ]]
[[ფაილი:CheMuleFull.jpg|thumb|left|250პქ|ჯორს გეხუნელი გევარა, [[სანტა-კლარაშ პროვინცია|ლას-ვილიასიშ პროვინცია]], [[კუბა]], 1958 წანაშ გერგობათუთა]]
[[ფაილი:SierraMaestra-382707055.jpg|მინი|250პქ|მარცხნივ|სიერა-მაესტრაშ გინაჯინუ]]
კასტროშ გეგმაშ მაართა ბიჯგი რდჷ [[მექსიკა|მექსიკაშე]] [[კუბა]]შა რალაფი [[გრანმა (იახტა)|გრანმათ]] — მოჯვეშაფილი კაბინამი კრუიზერით. [[1956]] წანაშ [[25 გერგობათუთა|25 გერგობათუთას]] თინეფქ [[კუბა]]ჸურე მიდეშარეს. გინოხუნაშე გვალო მალას, თინეფს [[ფულხენსიო ბატისტა|ბატისტაშ]] ოურდუმეეფქ მიანტის, მუ ბორჯისჷთ ჟირ ხოლო განშე 82 კოჩქ დოღურჷ ვარა ჭკორო ეჭოფუაშ უკული გორხვეს. <ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 213.</ref> მუჭოთ გევარა ჭარჷნდჷნ, წორას თე ზისხირამ ლჷმას გინაჸათჷ თიქ მუში ომედიცინე მოხვარაშ ჭკუდი დო მანგიორო, ხეშა ნტებულ მაჸალეშ დუნაჸათემი ჭურვი გეჭოფჷ, მუდგათ სიმბოლურო მისურჷ მუში გინოთირუაქ ექიმშე მალჷმორშა.
გინოსქილადირ რევოლუციონერეფიშ ხვალე ჭიჭე ბუნაქ დუდი [[სიერა-მაესტრა]]შ გვალეფიშ სიტომბას ქჷმკაფორუ დო ხეახალაშო აკობუნაფა ქჷდიჭყჷ, სოდეთ თინეფს ხუჯის ალუდირთეს [[ფრანკ პაისი]]შ ონოღე პარტიზანული ლჷმაშ რშვილქ, [[26 კვირკვეშ ყარაფი|26 კვირკვეშ ყარაფიქ]] დო აბანობურ ფიოშეფქ. ბუნეფიშ უკოხოლე დახებაშ უკული სიერა-მაესტრაშ გვალეფს, ედომუშამი მოსოფელი სხუნუნდჷ შური ქუდგუდჷ დო ვარი [[კასტრო, ფიდელ|კასტროს]], მარა ტირუ-ტარუს ეკონიაქ [[1957]] წანაშ დოჭყაფუს მურთჷ, მუჟამცჷთ [[ნიუ-იორქ თაიმზი (გაზეთი)|ნიუ-იორქ თაიმზის]] ჰერბერთ მეთიუსიშ ინტერვიუქ გჷმიბჟინუნ. სტატიას წჷმორინაფილი რდჷ კასტროშ დო პარტიზანული ლჷმაშ მეკენჯი, დახე მითური სურათი. ინტერვიუს გევარა ვა რდჷ წჷმორინაფილი, მარა უხოლაშ თუთეფს თიქ კვათირას გაანალიზჷ მედიაშ გურგაჩამალობა მუნეფიშ ჩხუპის. ეშობას, ოჭკომალიშ ნოზირქ გეთუ, ქჷდანთხჷ მორალურ სიტუაციაქ ხოლო; ჭანჯეფიშ ჩამინიშ გეშა გევარას [[ალერგია]]ქ ქაღოლჷ, მუდგაქჷთ რსხულს უგნუღალუ, ნეძიშ ზჷმა ბუშთეფი გაგმარღჷ;<ref>[[#refSandison1996|Sandison 1996]], ხს. 32.</ref> თე პერიოდის ჩე „ლჷმაშ არძოშე ოჭიროთაია დღალეფო“ მირჩქინანდჷ.<ref>[[#refDePalma2006|DePalma 2006]], ხს. 110–111.</ref>
[[ფაილი:Sierra Maestra -mapa rev cubana-.png|მინი|400პქ|[[სიერა-მაესტრა|სიერა-მაესტრაშ]] რუკა]]
[[სიერა-მაესტრა]]შ გვალეფს, ღარიბ ფიოშეფ შქას ტყობაშე რინა ბორჯის, ჩე გევარაქ კილაძირჷ, ნამუდა თაქ ვართ სკოლეფი რდჷ, ვართ ელექტროენერგია, ვართ ჭყანთხილუაშ მინიმალური მეშქაშალეფი, ოდო მორდუეფიშ 40%-იშე უმოსი ჭარუა-კითხირიშ ურჩქენჯი რდჷ. ლჷმაშ მიმალუობა ბორჯის, გევარაქ არყებაშ უგურყელი ნორთო გჷნირთჷ, მით „კასტროს დუდიშდაჯერალას უძინანდჷ კომპეტენტურობათ, დიპლომატიათ დო მოთვენათ“.<ref name="Castrosbrain1960"/> გევარაქ ყუმბარეფიშ ოღოლამარო ქჷდარსხუ ფაბრიკეფი, გეკიდჷ ქობალიშ ოჭვალი ფურნეეფი, ახალმოჭანაფილეფს ქჷდაგურუ შხვადოშხვა ტაქტიკეფი დო ორგანიზაფა ქუღოლუ სკოლეფიშ მონწყუალას, სოდეთ უწინგურ ფიოშეფს ჭარუა-კითხირს ოგურუანდეს.<ref name="Castrosbrain1960"/> თეშ მოხ, გევარაქ ქჷდარსხუ ჭყანთხილუაშ კლინიკეფი, ოურდუმე ტაქტიკაშ ოგურაფალი ოამქარეეფი დო გაზეთი, ნამუსჷთ ინფორმაცია ოკო მოუდვალუდუკო ირდიხაშა.<ref>[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 45.</ref> მუჭოთ ართი კოჩიქ, სუმი წანაშ უკული [[თაიმი (ჟურნალი)|ჟურნალ თაიმს]] გინოჩუნ: „კასტროშ ტვინი“, თე მომენტიშე ფიდელქ არმიაშ მაჟირა დჷნართაშ ''კომანდანტეშ'' (ნჯღვერი) რანგიშა გეიჸონჷ. <ref name="Castrosbrain1960"/>
გევარა, მუჭოთ აკა კაკალია კომანდანტე [[ფიდელ კასტრო]]შ უკული, კონწარი პედანტი რდჷ, მით კანკალეშა განშე ულირეფს ქოთ ოჸოთანდჷ. დეზერტირეფს, მუჭოთ გითმაჩამალეფსჷნ სარჯჷნდეს, გევარა მუჭოთ წესინ, თინეფიშ ნოქურიშ ოგორუშა ბრიგადეფს ოჯღონანდჷ.<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 269–270.</ref> მუდგაშ გეშათ, მუში კონწარალათ დო უდუნდებუობათ ჩე არძოს შქურინს მუთმუკათიუნანდჷ.<ref>[[#refCastañeda1998|Castañeda 1998]], ხს. 105, 119.</ref> პარტიზანული ლჷმაშ კამპანიაბორჯის, გევარა თაშნეშე გამამინჯე რდჷ ღურათ უსარჯუდჷკო ინფორმატორობაშა, დეზერტირობაშა დო თხობელუაშა ბრალდვალირეფი.<ref name="execution-squads">[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 237–238, 269–270, 277–278.</ref> მუში დღარეფს, თინა იშინანს მაართა თეშნერი შვანს, მუჟამცჷთ ღურათ სარჯჷ [[ეუტიმიო გერა]] — არმიაშ აწმაჸვენჯი ფიოში, მისჷთ გითოჩამას აბრალუაფუდესჷნ, თინა ვითი ვითოში პესოშ პიჯუაშ მანგიორო ხაზირი რდჷ კუბაშ ოჰეერე ძალეფშა არყებულეფიშ ორენი ქუჩინებაფუაფუდჷკონ.<ref name="Lutherpg97-99">[[#refLuther2001|Luther 2001]], ხს. 97–99.</ref> ინფორმაციაშ გოჟონუაშ გეშა [[ფულხენსიო ბატისტა|ბატისტაშ]] არმია არყებულეფიშ მეხჷ პოზიტიურო მერინელი ფიოშეფიშ ჸუდეეფს დაჩხირს არზენდჷ.<ref name="Lutherpg97-99"/> გერაშ თხუალას, „ნჭაფიერო ქუმუღალუდესკონ თიშა ეკონიან“,<ref name="Lutherpg97-99"/> ჩექ წოხოლე აწიკინჷ დო თის დუც ქაჸოთჷ, მუჭოთ უკულნეშის ჭარჷნდჷნ „სიტუაცია დასაბაღას უჰამუე რდჷ კათაშოთ დო ეუტიმოშოთ, ათეშენ მა თის a .32 პისტოლეტით ტვინიშ მარძგვან ნორთის ქუვოჸოთი, თეშ ნამუდა ტყვიაქ მარძგვან ფეთქაწკჷმა ქოგიოხუნუ ნარხვი“.<ref name="Andersonpg237">[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], 237.</ref> მოგვიანაფილო, გევარაქ ართი ამბეშ ლიტერატურული ანგარიში გჷმაბჟინუ დუდჯოხოთ „გითმაჩამალიშ ღურა“, სოდეთ თიქ ართ-ართ გიმენდუდის „რევოლუციური იანგე გეჸვილუათ გჷშარსხებაშ გეშა“ ეუტიმიოშ მოხანათობა დო ღურაშწოხოლენი თხუალა ენწყჷ ზიტყვეფით: „რევოლუცია იკილოთუ მუში სქუაშო“.<ref name="Andersonpg237"/>
[[ფაილი:ChePipe.jpg|thumb|upright|left|250პქ|სათუმოთ პარტიზანული ლჷმაშ ბაზას, [[სიერა-დელ-ესკამბრაი|სიერა-დელ-ესკამბრაიშ გვალეფს]]]]
თიშ უმუკუჯინუო, ნამუდა მუმათხუალიშ დო უდუნდებუშ მეჯინალას ეთმისქილიდუანდჷნ, გევარა მუში, მუჭოთ ნჯღვერიშ როლს რიგით მაგარუაფალო ხოლო ორწყედჷ, ჯარიშკოჩეფს საქვარეფ შქას მოსვანჯაშვანს [[რობერტ ლუის სტივენსონი]]შ, [[სერვანტესი]]შ დო ესპანური [[ლირიკა|ლირიკაშ]] კითხირით ეთმირთუანდჷ.<ref>[[#refSandison1996|Sandison 1996]], ხს. 35.</ref> თე როლით დო [[ხოსე მარტი]]შ პრინციპით „წინგიერალა ხურგეფიშ უმუშო“ ინოჩამილი გევარაქ ჭიი-ჭიეთ დერწუმჷ, ნამუდა მუშ მალჷმორეფს ირდღალურო ბორჯი ოკო გამკუძირუაფუდესკონ თი უგუნათებუ ფიოშეფშო ჭარუა-კითხირიშ დაგურაფალო, ნამუეფწკჷმათ თინეფი ოხორანდესჷნ, მუსჷთ გევარა „ურჩქინჯალაშ მეხჷ ლჷმას“ უძახჷდჷ.
თიში კომანდორ-ოფიცერი [[ფიდელ კასტრო]] გევარას ეთმოჭარუნდჷ მუჭოთ ინტელიგენტის, გებენს, მიოგურაფალ ლიდერს, ნამუსჷთ „ედომუშამ ჯარს უდიდაში მორალური ავტორიტეტი უღუდჷ“.<ref>[[#refIgnacio2007|Ignacio 2007]], ხს. 177.</ref> კასტრო თაშნეშე მიკმაღანკანდჷ, ნამუდა გევარა ობაღებელო ბრელ რისკის ეთმეჭოფუნდჷ მუში დუდიშა დო ირო უღუდჷ „მერთინალა გებენობაშა“.<ref>[[#refIgnacio2007|Ignacio 2007]], ხს. 193.</ref> გევარას მარდუ ალმარენჯი, ხოელ იგლესიასი მუშ დღარეფს წორას თენერ ქიმინჯალეფს ეთმოჭარჷნს აიწორო დო მიკმაღანკანს, ნამუდა გევარაშ რჯება ლჷმას აწმარენჯეფიშ მოწონასჷთ იჭანუანდჷ. ართგანშე იგლესიასი იშინანს თი შვანს, მუჟამცჷთ თიქ ჩხუპის ინჭყოლუნ: „ჩექ ქჷმირულჷ ჩქიმდა, ტყვიეფი გეშამიღჷ, ხუჯიშა ქიგლამიგვაძუ დო თეჸურეშე გეგშამიჸონჷ. გვარდიარეფქ თიშა დაჩხირიშ გონწყჷმა ვა გაბედეს... მოგვიანაფილო, მუჭოთ თინეფქ მიწუესჷნ, თინეფშა თიზჷმაშა დიდი ინოჩამა მუხვამილუაფჷ ჩქიმჸურე მუმალ ჩეს, მისჷთ ანჯარი ხოლო ხეშ დაკებაშ მანგიორო ორტყაფუშა ქელუდვალჷ დო ირინერი შქურინი დუჭყოლიდუაფჷნ, ნამუდა ჸოთამა ხოლო ვა გუბედეს“.<ref>[http://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/longterm/books/reviews/companero.htm Poster Boy of The Revolution] by [[Saul Landau]], ''[[The Washington Post]]'', October 19, 1997, p. X01.</ref>
[[1958]] წანაშ [[ფურთუთა]]ს, გევარაშ მონდომათ ქჷდირსხუ პირატულ რადიოსადგჷმქ ''„რადიო რებელდე“'' (არყებულეფიშ რადიო), მუთ კუბარ კათას ოჭირინუანდჷ ახალ ამბეფს, [[26 კვირკვეშ ყარაფი|26 კვირკვეშ ყარაფიშ]] განცხადებეფს დო უნარღელჸონდჷ რადიოოტელეფონე კომუნიკაციას ედომუშამი კოკიშ მასშტაბით მარდუ არყებულ აკნარსხეფს შქას. რადიოშ დორსხუაფა გევარას [[გვატემალა|გვატემალაშ]] გომორსილობაქ ინუჩჷ, სოდეთ თიქ ქოძირჷ მუნერი ეფექტური გოლინა მახვამილუ პრეზიდენტ [[ხაკობო არბენს გუსთიქი]]შ რეჟიმიშ დოხუაფას [[ცენტრალური ოთოლორანჯე ოაგენტე]]შით გინოჩამილ რადიოქჷნ.<ref name="radio">{{cite web |url=http://www.pateplumaradio.com/central/cuba/rebel1.html |title=Revolution! Clandestine Radio and the Rise of Fidel Castro |first=Don |last=Moore |publisher=Patepluma Radio}}</ref>
[[1958]] წანაშ [[კვირკვე]]შ ბოლოს, ჩე გევარაქ გჷნმაჭყვადალი როლი ილაჸაფჷ [[ლას-მერსედესიშ ლჷმა]]ს, სოდეთ თიქ მუში დუნართაწკჷმა ართო [[ბატისტა, ფულხენსიო|ბატისტაშ]] გენერალ კანტილიოშ 1 500 კოჩამი ძალა აკაჩემჷ, მით [[კასტრო, ფიდელ|კასტროშ]] ნძალეფიშა ქართაშ გოლუაფას დო მოჯილიკუას ლამენდჷნ. ართი წანაშ უკული, [[ააშ]]-იშ ოზუღე კორპუსიშ გენერალქ ლარი ბოკმენქ თე ლჷმას ჩეშ ტაქტიკური ულა გაანალიზჷ დო ეჭარჷ მუჭოთ „გოსოფურინ“.<ref>[[#refBockman1984|Bockman 1984]].</ref> თე ბორჯიშ გოძვენას, გევარაქ თაშნეშე გჷნირთჷ ბატისტაშ არმიაშა რალაფეფიშ დო უკოხოლე დახებაშ ტაქტიკეფიშ „ექსპერტო“, ოდო ათეშ უკული უკოხოლე, ოფუტეშა დიირთჷ, სოიშახ არმია კონტრრალაფის შილებუანდჷნ.<ref>[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 40.</ref>
იგინძორებუდჷ მუ ლჷმან, გევარაქ მალჷმორეფიშ ახალ აკნაართას ბჟადალჸურე, [[ჰავანა]]შა საბოლა გეშქუმალაშ ღანკით ქაწაჯღონჷ. თინეფქ რთულ, 7 მარამ შარას კუჩხით ქჷგიოდირთეს, გინმიაბანუაფუდეს ხვალე სერით დო შხირას, მუსხირენი დღაშ გოძვენას მუთუნს ვა ჭკომუნდეს.<ref name="Kellner1989pg47">[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 47.</ref> [[1958]] წანაშ ქირსეთუთაშ ეკონია დღალეფს, გევარაშ ეშანწყჷმალი რდჷ [[ლას-ვილიასიშ პროვინცია|ლას-ვილიასიშ პროვინციაშ]] ეჭოფუა, მუდგათ თინა კოკის შქაშა გორთჷნდჷ. თე დღალეფიშ გოძვენას, თიქ გეიჸონჷ „გოსოფური ტაქტიკური გომორძგუეფი“, მუდგათ ედომუშამ პროვინციას კონტროლი ქჷდარსხუ, [[ნანანოღა]] [[სანტა-კლარა (კუბა)|სანტა-კლარაშ]] მოხ.<ref name="Kellner1989pg47" /> ათეშ უკული, გევარაქ მუში „მუშითჸვილუ რაზმით“ სანტა-კლარას მიანტუ, მუქჷთ რევოლუციაშ გჷნმაჭყვადალი, ფინალური ოურდუმე გომორძგუაქ იჸუ.<ref>[[#refCastro1972|Castro 1972]], ხს. 439–442.</ref><ref>[[#refDorschner1980|Dorschner 1980]], ხს. 41–47, 81–87.</ref> ლჷმა ამშვი მარას მიშჷ. ჩეშ საბოლა გომორძგუა, აწმარენჯიშ რიცხუანული ჯგვინაშ უმუკუჯინუო პროპორციათ 10:1, ნამთინე დუმაკვირებელიშ ფასებათ, ამუდღარშახ სქიდუ „ძალეფიშ გოსოფურ გჷმორჩქინათ ალმახანურ პარტიზანულ ლჷმას“.<ref>[[#refSandison1996|Sandison 1996]], ხს. 39.</ref>
[[ფაილი:Che SClara.jpg|thumb|upright|250პქ|[[სანტა-კლარა (კუბა)|სანტა-კლარაშ]] ჩხუპიშ უკული, 1959 წანაშ [[1 ღურთუთა]]]]
[[ფაილი:Chemarch.jpg|მინი|250პქ|მარცხნივ|[[ფიდელ კასტრო]] დო ჩე გევარა მარშიშ ბორჯის, [[ჰავანა]]]]
[[1958]] წანას, ახალი წანაშ წოხოლენი დღას, ''რადიო რებელდექ'' გჷნოჩჷ მაართა ჩინებეფი გევარაშ რაზმიშით [[სანტა-კლარა (კუბა)|სანტა-კლარაშ]] ეჭოფუაშ გეშა. უკნუს ანტკიცენდეს რეჟიმიშით ნძალიერას კონტროლირუანი ნაციონალური მედია-მეშქაშალეფი, ნამუეფით ლჷმას გევარაშ ღურაშ გეშა ხოლო იჩიებუდეს. [[1959]] წანაშ [[1 ღურთუთა|1 ღურთუთაშ]] დღაშ 3 სათის, [[ფულხენსიო ბატისტა]]ქ ქჷგინჷ, ნამუდა მუში გენერალეფი გევარწკჷმა ორჩქალუე მორაგადაფეფს მეჸუნდესჷნ, დორხველი ფურინჯით, [[ჰავანა|ჰავანაშე]] [[დომინიკარეფიშ რესპუბლიკა]]შა იინტჷ, დო მიდეჯუმუ „მექრთამალათ დო გინაგაფურეფით ნაშაყარა 300 000 000 [[ააშ დოლარი|ააშ დოლარშე]] უმოსი“.<ref>[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 48.</ref> გეჸვენჯი დღას, [[2 ღურთუთა|2 ღურთუთას]], საბოლა კონტროლიშ ეიოჭოფალო გევარაქ ნანანოღა ჰავანაშა მიშელჷ.<ref>[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 13.</ref> [[ფიდელ კასტრო]]შ მულას 6 დღაქ მაკორინუ, რახან მუსხირენი დიდ ნოღას თინა ხუჯიშ დუმაკინალეფიშ აქციეფს დარჩქალეს, მარა 1959 წანაშ [[8 ღურთუთა|8 ღურთუთას]] თიქ გომორძგუათ მიშელჷ კუბაშ ნანანოღაშა. 1959 წანაშ ღურთუთაშ შქა რიცხუეფს, [[ასთმა|ასთმაშ]] კონწარი მოკათაფეფიშ დათხინაფალო, გევარაქ [[ტარარა]]შ ოზარხულე ვილაშა მიდართჷ ოხორინალო. <ref>Castañeda, ხს. 145–146.</ref> თაქინეშეს თიქ ქჷდიჭყჷ ტარარაშ ბუნაშ დორსხუაფა, ნამუთ სხუნუნდჷ დო ორსხუანდჷ კუბაშ სოციალური, პოლიტიკური დო ეკონომიკური გოვითარაფაშ ახალ გეგმეფს.<ref name="Castañeda, ხს. 146">Castañeda, ხს. 146.</ref> თე ბორჯისჷნე, ტარარას რინაშ ბორჯის ჩექ მუში წინგიშ — [[პარტიზანული ლჷმა (წიგნი)|პარტიზანული ლჷმაშ]] ჭარუა ქჷდიჭყჷ.<ref name="Castañeda, ხს. 146"/>
[[ფურთუთა]]ს, რევოლუციურ თარობაქ გევარა „დაბადებაშე კუბაშ მენოღალეთ“ გაგმაცხადჷ, მუდგათ აღიარენდჷ თიშ როლს ტრიუმფალურ გომორძგუას.<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], 397.</ref> თეიშახ, ღურთუთაშ ბოლოს, მუჟამცჷთ [[ილდა გადეა]]ქ კუბაშა ინორთჷნ, გევარაქ თის უწუ, ნამუდა შხვა ოსურით რდჷ ხვამილაფირი; დათხიაშე ჟირხოლო ყაბულს რდჷ<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 400–401.</ref> დო პროცესიქ საბოლათ [[22 მესი|22 მესის]] მისურჷ.<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 424.</ref> 1959 წანაშ [[2 მანგი|2 მანგის]], ჩექ [[26 კვირკვეშ ყარაფი|26 კვირკვეშ ყარაფიშ]] კუბარ მაკათური — [[ალეიდა მარჩი]] მიჸონჷ ჩილო, მიდგაწკჷმათ თინა 1958 წანაშ ბოლოშე ოხორანდჷნ. [[მანგი|მანგისჷნე]] უღულქ თოფურობათუთაშ მიკაჸონაფალო ზუღაპიჯიშ ოფუტე ტარარაშა მიდეშარჷ.<ref>Castañeda, ხს. 159.</ref> სქუალეფი გევარას ჟირხოლო ჩილშე ჸუნდჷ: ილდა გადეაწკჷმა (მიჸონჷ 1955 წანაშ [[18 მარაშინათუთა]]ს; დეთხუ 1959 წანაშ 22 მესის) ილდა ბეატრის გევარა გადეაქ — დებადჷ [[1956]] წანაშ [[15 ფურთუთა|15 ფურთუთას]] [[მეხიკო]]ს, ღურჷ [[1995]] წანაშ [[21 მარაშინათუთა]]ს [[ჰავანა]]ს; ოდო ალეიდა მარჩწკჷმა (მიჸონჷ 1959 წანაშ 2 მანგის) ალეიდა გევარა მარჩიქ — დებადჷ [[1960]] წანაშ [[24 გერგობათუთა|24 გერგობათუთას]] ჰავანას, კამილო გევარა მარჩიქ — დებადჷ [[1962]] წანაშ [[20 მესი|20 მესის]] ჰავანას, სელია გევარა მარეჩი (დ. [[1963]] წ. [[14 მანგი]], ჰავანა) დო ერნესტო გევარა მარჩი (დ. [[1965]] წანაშ [[24 ფურთუთა]], ჰავანა). თეშ მოხ, გევარას თაშნეშე ჸუნდჷ ართი ქორწინებაშგალენი სქუა — ომარ პერესი, მიქჷთ თის ლილია როსა პერესწკჷმა აშუ [[1964]] წანაშ [[19 მელახი|19 მელახის]] ჰავანას.<ref>([[#refCastañeda1998|Castañeda 1998]], ხს. 264–265).</ref>
=== ლა-კაბანია, დიხაშ რეფორმა დო წინგიერალა ===
[[ფაილი:Manuel Urrutia2.jpg|მინი|მარცხნივ|250პქ|(მარძგვანშე კვარჩხანშა) არყებულეფიშ ართ-ართი ლიდერი [[კამილო სიენფუეგოსი]], კუბაშ პრეზიდენტი [[მანუელ ურუტია]] დო ჩე გევარა, 1959 წანაშ ღურთუთა]]
მაართა პოლიტიკური კრიზისიქ გორჩქინდჷ თიწკჷმა რსხუაფათ, მუ ოკო უქიმინუდესკო ბატისტაშ დაჭკორებულ ოფიციალურ პიჯეფშა, მინეფით კონწარ რეპრესიეფშე რდეს გამამინჯენ.<ref name = "Skidmore273">[[#refSkidmore|Skidmore 2008]], ხს. 273.</ref> ბატისტაშ დიქტატურაშ მეხჷ არყებაშ პერიოდის, არმიაშ გენერალურ ნჯღვერალაქ, ნამუსჷთ [[ფიდელ კასტრო]] ხემანჯღვერენდჷნ, წჷმარინუ [[XIX ოშწანურა]]ს გოდუდიშალაფირ ტერიტორიეფიშ ზისხირიშ სამართალიშ კანონი, ნამუსჷთ ''ლეი დე ლა სიერას'' (''Ley de la Sierra'' — სიერაშ კანონეფი) უძახუდესჷნ.<ref>[[#refTreto1991|Gómez Treto 1991]], ხს. 115. "The Penal Law of the War of Independence (July 28, 1896) was reinforced by Rule 1 of the Penal Regulations of the Rebel Army, approved in the Sierra Maestra February 21, 1958, and published in the army's official bulletin (Ley penal de Cuba en armas, 1959)" ([[#refTreto1991|Gómez Treto 1991]], ხს. 123).</ref> თე კანონი უძგალაშო მონკა კრიმინალშო ღურათ სარჯუას ითოლწონენდჷ, იჸუაფუდჷ თინა ქიმინელი ბატისტაშ რეჟიმიშ დო ვარ რევოლუციაშ ხუჯიშ დჷმაკინეეფიშითინ. [[1959]] წანას, რევოლუციურ თარობაქ თე კანონი ედომუშამ რესპუბლიკაშა გოფაჩჷ. კუბაშ იუსტიციაშ ომინისტრეშ ჩინებათ, თე ბიჯგის ხუჯის არზენდჷ მახორობაშ უმენტაშობა დო თინა კინ თი პროცედურეფით მიკიჸონაფუაფუდჷ, მუჭოთ [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ უკული მორსხუეფიშით მონწყილი [[ნიურნბერგიშ პროცესი]]ნ.<ref>[[#refTreto1991|Gómez Treto 1991]], ხს. 115–116.</ref>
თე გეგმაშ წჷმოჭყაფაშ ართ ნორთის, კასტროქ გევარა ხუთი თუთათ ქჷდარინუ [[ლა-კაბანია|ლა-კაბანიაშ ჯიხაზურგაშ]] ხვილიშაშ კომანდირო.<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 372, 425.</ref> თის ოვალუდჷ [[ბატისტა, ფულხენსიო|ბატისტაშ]] არმიაშ გოხიმინწუა დო გომორძგუაშ გამეკენჯება გინომეტაფილ „რევოლუციურ სამართლიანობათ“, ჯინჯიერო თინეფიშ მეხჷ, მით ბრალდვალირი რდჷ გითოჩამას, ინფორმატორობას (''chivatos'') დო ლჷმაშ კრიმინალს.<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 376.</ref> ლა-კაბანიაშ მადუდეშ საღალეშ თება ბორჯის, გევარა სხუნუნდჷ რევოლუციურ სასამართოშ პროცესის დჷმაშებელო ჩინებულეფიშ მეწურაფეფს.<ref name="ReferenceA"/> ნამთინე შვანს, ტრიბუნალიშით გჷშაღალირი განარჩქინი ბუნა-ბუნათ რხუალათ ღურას ითოლწონენდჷ.<ref>[[#refNiess2007|Niess 2007]], ხს. 60.</ref> მუჭოთ კუბაშ იუსტიციაშ სამინისტროშ ალმაჩამალი, რაულ გომეს ტრეტო აცხადენდჷ, თეშნერი განარჩქინიშ გჷმამართალებერ საბუთი რდჷ მენოღალეეფიშ თხილუა დუდიშ ჸვილუაშე, მუჭოთ თექ მოხვადჷ ეჩი წანაშ წოხოლენ, [[ხერარდო მაჩადო|მაჩადოშ]] მეხჷ არყებაშ ბორჯის.<ref>[[#refTreto1991|Gómez Treto 1991]], ხს. 116.</ref> ბიოგრაფეფი ეშანჷნა, ნამუდა [[1959]] წანაშ ღურთუთას, კუბაშ ედომუშამი ჯარალუა „ლინჩიშ გენწყუაფას“<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 388.</ref> რდჷ დო მუჭოთ თი ბორჯიშ გოსხუნუეფი ოძირანან, მახორობაშ 93%-იშო ტრიბუნალიშ გინოჭყვადუეფი მიოღებელი რდჷ. ხოლო უმოსი, 1959 წანაშ [[22 ღურთუთა|22 ღურთუთას]], ააშ-იშ ომაუჭყაფალუ კომპანია „Universal Newsreel“-ქ გჷნოჩჷ [[ფიდელ კასტრო]]შ მეწურაფა დოხოლაფირო ართი მილიონი კუბარიშ წოხოლე თიშ გეშა, ხუჯის უკინანდეს დო ვარი თინეფი თე ოღურალე გინარჩქინეფს, მუჟამცჷთ ედომუშამ არგვათაქ დიღვარუ ''"¡Si!"'' (ქო).<ref>[http://www.youtube.com/watch_popup?v=wUPqsh52QPc&vq=small Rally For Castro: One Million Roar "Si" To Cuba Executions] – Video Clip by Universal Newsreel, narrated by Ed Herlihy, from January 22, 1959</ref> დოხოლაფირო 20 000 კუბარქ გეგმეთხუ რინას ბატისტაწკჷმა წორომოხანდეეფიშ ხეშე,<ref>[[#refNiess2007|Niess 2007]], ხს. 61.</ref> ლჷმაშ ბრელ კრიმინალს მიასარჯჷ წამებათ დო შხვა ფიზიკური მანიპულაციეფით ღურაქ,<ref name="ReferenceA"/> ოდო ახალი თარობა ღურათ სარჯუეფს აგინძორენდჷ, მუთ არგამას გჷმიხანტუაფუდჷ არგვათეფიშ ღვარაფის — ''"¡paredón!"'' (კიდაწკჷმა), მუსჷთ ბიოგრაფი [[ხორხე კასტანიედა]] „სამართალობურ გარანტიეფიშ პატიუჩამუობათ“ აფასენს.<ref>[[#refCastañeda1998|Castañeda 1998]], ხს. 105, 119.</ref>
{{ინნართი
| გოთინუა = right
| სიგანა = 32%
| სიმაღალა =
| დუდჯოხო =
| დუდჯოხო გიმე =
| შქაგური = „დიო ხოლო მებგორჷნქ გოკონ აკა კაკალია ონდებელ წყუს, სოდეთ მეწურაფილი რე, ნამუდა ჩე ღურათ სარჯუეფს მუში ხეთ ეთმიჸონანდჷნ. თი ადამიერეფი, ნამუეფქჷთ გევარაშით ვარა თიში ზოჯუათ იჸუეს ღურათ სარჯილეფქჷნ, ბრალდვალირეფი რდეს მასიურ კრიმინალს, მუდგაშენით თინეფს ღურაქ ლჷმაშ ვარა თიშ უკული მიასარჯესჷნ: დეზერტირობაშ, გითოჩამაშ, ნტებაშ, წამებაშ ვარა ჸვილუაშენ. მოკო გევუძინენ, ნამუდა ჩქიმ რკვიებეფქ ხუთ წანა მიკორინუ დო თინეფ შქას თინა იკათუანდჷ კასტროშ აწმარენჯი კუბარ-ამერიკალ თხოზინელეფს მაიამს დო შხვადო“.
| ხარცქუაშ უმუშო =
| შრიფტიშ ზჷმა = 80%
| ხეშმოჭარუა = — ჯონ ლი ანდერსონი. ავტორი წინგიშ: ''ჩე გევარა − რევოლუციონერიშ რინა''.<ref>[http://www.pbs.org/newshour/forum/november97/che1.html The Legacy of Che Guevara] – a [[Public Broadcasting Service|PBS]] online forum with author [[Jon Lee Anderson]], November 20, 1997</ref>
}}
თიშ უმუკუჯინუო, ნამუდა შხვადოშხვა ანგარიშეფს შხვადოშხვანერი მუნაჩემეფი რენ, ფასებული რე, ნამუდა თე პერიოდის ქიანაშ მასშტაბით მუსხირენი ოშურ კოჩიქ იჸუ ღურათ სარჯილქ, თინეფ შქას, გევარაშ იურისდიქციაშ თუდო რენჯი [[ლა-კაბანია|ლა-კაბანიაშ ჯიხაზურგას]] 55 — 164 ადამიერქ დინჷ.<ref>Different sources cite differing numbers of executions attributable to Guevara, with some of the discrepancy resulting from the question of which deaths to attribute directly to Guevara and which to the regime as a whole. [[#refAnderson1997|Anderson (1997)]] gives the number specifically at La Cabaña prison as 55 (p. 387.), while also stating that "several hundred people were officially tried and executed across Cuba" as a whole (p. 387). ([[#refCastañeda1998|Castañeda 1998]]) notes that historians differ on the total number killed, with different studies placing it as anywhere from 200 to 700 nationwide (p. 143), although he notes that "after a certain date most of the executions occurred outside of Che's jurisdiction" (p. 143). These numbers are supported by [[#refLago|Armando Lago]] and the opposition-based ''Free Society Project / Cuba Archive'', which gives the figure as 216 executions ordered by Guevara across Cuba in three years (1957–1960) and 164 "victims" specifically at La Cabaña, which were according to Lago, "all carried out without affording the victims due process of law." Of further note, much of the discrepancy in the estimates as between 55 versus 164 executed at La Cabaña revolves around whether to include instances where Guevara had denied an appeal and signed off on a death warrant, but where the sentence was carried out after he relinquished his command of La Cabaña fortress on June 12, 1959.</ref> ამუდღარშახ გადარიშ მეკონი რე მუნერი რდჷ გევარაშ პოზიცია ლა-კაბანიაშ ღურათ სარჯუეფიშ მეხჷნ. მუჭოთ ნამთინე გინოხორაფილი ოპოზიციონერი ბიოგრაფი იუჭყაფუაფუნ, რხუალაშ რიტუალეფიშ ორგანიზაფას გევარა ორთუდჷ დო შხირას თის თვითან ხოლო ჰამებათ ოხოლუდჷ, თიწკჷმა, მუჟამსჷთ შხვეფი თიშა მიოწურუანდეს, ნამუდა გევარაქ თისხი ღინჩილი იჭყოლოფუ, მუსხით შეულებუდჷნ.<ref name="Castañeda 1998 p 143-144">[[#refCastañeda1998|Castañeda 1998]], ხს. 143–144.</ref> მარა, მუდგაშეთ ჟირხოლო განი აპიჯაფილი რენ თინა რე, ნამუდა გევარაქ „გჷშაწვართილ“ კოჩო გჷნირთჷ, ნამუსჷთ ეჭვი ვა უღუდჷ ღურათ სარჯუეფიშ დო კოლექტიური სასამართოეფიშ სამართლიანობაშენ, რახან აკა შარა „რევოლუციაშ ოთხილარო რდჷ თიში ნტერეფიშ მოჯილიკუა, თის თე მეჯინალა ვა ოთირაფუ ვართ ჰუმანისტურ დო ვართ პოლიტიკურ არგუმენტეფქ“.<ref>[[#refCastañeda1998|Castañeda 1998]], ხს. 143-144.</ref> თექ თაშნეშე დენტკიცჷ 1959 წანაშ [[5 ფურთუთა|5 ფურთუთას]] გევარაშით [[ბუენოს-აირესი|ბუენოს-აირესის]], ლუის პარადე ლოპესიშა მეჭარილ ჭარილს, სოდეთ თინა ცხადო შინანს, ნამუდა „რხუალეფი ხვალე უციო ვა რე კუბარ კათაშონ, ვარინ თინა თინეფიშო ართნერი კომპენსაციაცა ხოლო რე“.<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 375.</ref>
[[ფაილი:Che Guevara June 2, 1959.jpg|მინი|მარცხნივ|250პქ|გევარა მუშ რჩქვანელ ფორმას — ჯარიშკოჩიშ წვანე ზეთიშხილიშფერ ოურუდმე მუკოქვენჯით დო ბერეტით]]
„რევოლუციურ სამართლიანობაშა“ დორწუმაფილი გევარაშ შხვა თარი, უმაართაშ ეშანწყჷმალი რდჷ [[ოფუტეშ მეურნობა|საოფუტო-ომეურნული]] დიხაშ რეფორმაშ დოჭყაფა. რევოლუციაშ წჷმოძინაშე გვალო კუნტა ხანშა, 1959 წანაშ [[27 ღურთუთა|27 ღურთუთას]], გევარაშით წჷმორაგადელ ართ-ართი ოთოჸუჯე მოშინაფას თინა იჩიებუდჷ „არყებულეფიშ არმიაშ სოციალურ იდეეფშე“. კჷნე თე მოშინაფას თიქ თქუ, ნამუდა კუბაშ ახალი თარობაშ თარი მუკალუაფარი რდჷ „სოციალური სამართლიანობა, მუთ დიხაშ ახალ გორთუალას ოკო მოუღალუდუკონ“.<ref>[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 54.</ref> მუსხირენი თუთაშ უკული, 1959 წანაშ [[17 მესი|17 მესის]], ძალაშა მუშელჷ გევარაშით წჷმორინაფილ დიხაშ რეფორმაშ ახალი კანონქ, ნამუთ არძო მეურნობას მაქსიმალურ ტერიტორიათ 1 000 აკრის (4 კმ²) უწესენდჷ. ნამუდგარდია დიხამინჯალა, ნამუთ თე ლიმიტის გაკარღვანდჷნ, თარობაშით ექსპროპრირაფილ იჸუაფუდჷ დო თინა ვარა ფიოშეფს ქიმიაჩამუდჷ, თითოს 67 აკრი, ვარა სახენწჷფო კომუნეფს გეგნაჩამუდჷ.<ref>[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 57.</ref> კანონი თაშნეშე ითოლწონენდჷ, ნამუდა [[ჭაფურიაშ ლარჭემი|ჭაფურიაშ ლარჭემიშ]] პლანტაციაშ მინჯე ვეჸუაფუდჷ შხვაში თური.<ref name="Kellner58" />
1959 წანაშ [[12 მანგი|12 მანგის]], [[კასტრო, ფიდელ|კასტროქ]] გევარა სუმთუთამ მისიაშა ქაჯღონჷ [[ბანდუნგიშ კონფერენცია|ბანდუნგიშ პაქტიშ]] 14 ქიანაშა ([[მაროკო]], [[სუდანი]], [[ეგვიპტე]], [[სირია]], [[პაკისტანი]], [[ინდოეთი]], [[შრი-ლანკა]], [[ბირმა]], [[ტაილანდი]], [[ინდონეზია]], [[იაპონია]], [[იუგოსლავია]], [[საბერძნეთი]]) დო თაშნეშე ნოღა [[სინგაპური|სინგაპურშა]] დო [[ჰონგ-კონგი|ჰონგ-კონგშა]].<ref>[[#refTaibo1999|Taibo 1999]], ხს. 282-285.</ref> გევარაშ [[ჰავანა|ჰავანაშე]] შარალუაშ უკული, კასტროქ ითამ მუში დუდიშ დისტანცია ქჷდეკინჷ ერნესტო დო თიშ [[მარქსიზმი|მარქსისტული]] სიმპატიეფშე, მუთ თაშ აშჷმოთენდჷ მუჭოთ [[ააშ]]-ს, თეშ კასტროშ [[26 კვირკვეშ ყარაფი|26 კვირკვეშ ყარაფიშ]] ნამთინე მაკათურს<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 423.</ref> გევარაქ იაპონიას 12 დღას დოსქიდჷ (15–27 კვირკვე) დო ოკათჷდჷ კუბა დო იაპონიაშ შქას ოვაჭარე ურთიართალეფიშ გაფართოებაშა მეჯღუნილ მორაგადაფეფს. ვიზიტიშ ბორჯის, თიქ ვარია თქუ [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა|მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმას]] დინაფილ ჯარიშკოჩეფიშა პატიჩამაშ გჷმმახანტალ უჩინებუ ჯარიშკოჩიშ საფულეშა მეულა დო გვირგვინიშ გედვალაშენ, რახან რაგადანდჷ, ნამუდა „იაპონარ იმპერიალისტფქ მილიონობათ აზიარი ჸვილეს“.<ref name="Anderson 1997 ხს. 431">[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 431.</ref> მანგიორ, გევარაქ მითხუ [[ჰიროსიმა]]შა მეკითხაფა, სოდეთ ამერიკალ ოურდუმეეფქ 14 წანათ ორდო [[ატომური ბომბი]] გიმაჸათესჷნ.<ref name="Anderson 1997 ხს. 431" /> იმპერიული იაპონიაშა გადღანებაშ უმუკუჯინუო, თე ბომბუეფშენ გევარა პრეზიდენტ [[ტრუმენი, ჰარი|ტრუმენს]] „ნჯგვირალ კოჲმანდის“ უძახუდჷ;<ref>[[#refTaibo1999|Taibo 1999]], ხს. 300.</ref> ჰიროსიმაშ მოსოფელიშ შვიდობაშ მემორიალური მუზეუმიშ ძირაფაშ უკული, თიქ [[კუბა]]შა ოფოსტე ბარათი ქაჯღონ, სოდეთ თინა იუჭყაფუაფუდჷ — „თიშო ნამუდა უჯგუშო ილჷმე შვიდობაშონ, ართშა ვარა ოკო ქოძირე ჰიროსიმა“.<ref>[https://archive.is/20120713160044/search.japantimes.co.jp/print/nn20080516a3.html Che Guevara's Daughter Visits Bomb Memorial in Hiroshima] by ''[[The Japan Times]]'', May 16, 2008</ref>
1959 წანაშ ეკენიას, გევარაშ კუბაშა დორთაშვანს, უკვე არგამა რდჷ, ნამუდა კასტროს ასე ბრელაშო უმოსი პოლიტიკურ ძალანება უღუდჷნ. [[ოფუტეშ მეურნობა|საოფუტო-სამეურნო]] დიხაშ რეფორმაშ ფარგალეფს, თარობას უკვე ქჷდოუჭყაფუდჷ დიხეფიშ კონფისკაცია, მარა დიხაშ მინჯეეფშა კომპენსაციაშ გჷნოგაფაშ გამამინჯალას დუდშე ეთმიჩილითუანდჷ, ოდო თეშ მანგიორ გჷწმარზიენდჷ ნორკებ ინტერესუან „თანდების“; თე ნობიჯგუქ ააშ-იშ კვარზალუა გჷშეჭანუ. თე რეფორმათ გავალერ [[კამაგუეი]]შ ღმალიერ მეორინჯეეფქ დიხაშ ახალი გორთუალაშ აწმარინალი კამპანია ქჷმჷწიჭყეს; ახალ არყებულ უდუბაღინებუ კათაშ ლიდერქ [[უბერ მატოსი]]ქ [[26 კვირკვეშ ყარაფი|26 კვირკვეშ ყარაფიშ]] ანტი-კომუნისტურო გენწყილ ფსუას ქახოლჷ დო ართო ქჷდიჭყეს „კომუნისტური ხემორაჸაფაშ“ კრიტიკა.<ref name="Anderson 1997 ხს. 435">[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 435.</ref> თე პერიოდიშ, [[დომინიკარეფიშ რესპუბლიკა|დომინიკარეფიშ რესპუბლიკაშ]] დიქტატორქ, [[რაფაელ ტრუხილიო]]ქ მუში ქიანასჷნე მოქიმინჯე „კარიბიშ ანტი-კომუნისტურ ლეგიონს“ მოხვარა გჷწარზუ. თე მიარენაციონალური ძალა, ნამუთ ჯინჯიერო [[ესპანარეფი]] დო [[კუბარეფი]]შე, მორო თაშნეშე ხორვატიალეფიშე, [[გერმანალეფი]]შე, [[ბერძენეფი]]შე დო მემარძგვანე დაქირებულ მალჷმორეფშე აკმოდირთუდჷნ, კასტროშ ახალი რეჟიმიშ დოხუაფას გეგმანდჷ.<ref name="Anderson 1997 ხს. 435"/>
თენერი საფრთხეეფქ უმოსო ქჷმიძინჷ თიშ უკული მუთ, [[1960]] წანაშ [[4 მელახი|4 მელახის]], [[ჰავანაშ ლუბა]]ს, ჟირ მასიურ აფეთქებაქ მოსპჷ ფრანგული ფრეგატი ''ლა-კუბღი'' (''La Coubre''), ნამუსჷთ [[ანტვერპენი]]შ პორტიშე ბელგიური ანჯარი მიშმუღუდჷნ. აფეთქებაშ გეშა მედინჷ 76 დო დინჭყოლჷ მუსხირენი ოშურ ადამიერქ, ნამუეფსჷთ მაართა ომედიცინე მოხვარა დუდო გევარაქ მუკუჸონჷ. კუბაშ ლიდერქ [[ფიდელ კასტრო]]ქ „ტერორისტულ აქტის“ თიწკჷმაშენო დადანაშურჷ ააშ-იშ [[ცენტრალური ოთოლორანჯე ოაგენტე]] დო უახალაში მუსხირენი დღა დინაფილეფიშ პატიოჩამალო ქიანას რგუალაქ გაგმიცხადჷ. <ref>[[#refCasey2009|Casey 2009]], ხს. 25.</ref> წორას გოშინაშა მეჯღუნელი საღალეშ რსულებაშვანს გჷნუღჷ [[ალბერტო კორდა]]ქ ჩე გევარას ჯოხოგოლაფირი ფოტო, ნამუსჷთ თეჟამო ''[[გერილიერო ეროიკო]]ს'' (''Guerrillero Heroico'') უძახუნან.<ref>[[#refCasey2009|Casey 2009]], ხს. 25–50.</ref>
[[ფაილი:KordaOfCheWalking.jpg|მინი|250პქ|გევარა მეუღლესთან, ალეიდა მარჩიწკჷმა (მარძგვანშე) ართო [[ჰავანა|ჰავანაშ]] შოშეს, 1960 წ.]]
ეშანილი აქტეფი კასტროქ სამუმალო კონტრ-რევოლუციაშ საფრთხეთ მირჩქინჷ დო გევარას დიხაშ რეფორმაშ რადიკალურო ნჭუაფა მოთხუ. თე გეგმაშ ოხორციელებერო დო რეფორმაშ დუდალაშ ღანკით, დირსხუ ახალი ოთარობე ორგანოქ — [[ოფუტეშ მეურნობა|ოფუტეშ მეურნობაშ]] რეფორმაშ ინსტიტუტიქ. გვალო მალას თინაქ ქიანაშ არძოშე შანულამი ოთარობე უჭყაფათ გჷნირთჷ, ნამუსჷთ ხემანჯღვერენდჷ გევარა, მუჭოთ რეწუალაშ მინისტრინ.<ref name="Kellner58">[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 58.</ref> ჩეშ დუდალაბორჯის, ინსტიტუტიქ ქჷდარსხუ კერზო, 100 000 კოჩამი მილიცია, ნამუდგაშ დუდშენიანი საღალე რდჷ თარობაშით დიხაშ კონფისკაციაშ ეჸონაფა დო უკული თიში გორთუალაშა თოჸუჯიშ მეყუნაფა, ოდო მოგვიანაფილო თიში ფუნქციათ კოოპერატიული მეურნობეფიშ დორსხუაფაქ გჷნირთჷ. მიდაღალირ დიხაშ ფართობიქ 480 000 აკრი (1 900 კმ²) აკადგინჷ, მუთ ჯინჯიერო ააშ-იშ კორპორაციეფს ორხველჷდჷნ. <ref name="Kellner58" /> თუთეფიშ უკული, შტატეფიშ პრეზიდენტიქ [[ეიზენჰაუერი, დუაიტ|დუაიტ ეიზენჰაუერქ]] მანგიორიშ გინოგაფაშ ღანკით კვათირას მოურკჷ კუბური [[ჭაფურიაშ ლარჭემი|ჭაფურიაშ ლარჭემიშ]] იმპორტის, მუდგაშ გეშათ, [[1960]] წანაშ [[10 კვირკვე|10 კვირკვეს]], გევარაშ დოძახინით ოპრეზიდენტე დოხორეშ წოხოლე 100 000 მუშაქ აკიკათჷ დო თინეფს ააშ-იშ „ეკონომიკური აგრესიაშ“ გადღანება ალუჩჷ.<ref name="Kellner55">[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 55.</ref>
დიხაშ რეფორმაშ პარალელურო, ართ-ართი უმაართაში სფერო, მუდგაშეთ გევარას გჷშაკერძაფილ თოჸუჯი უღუდჷნ, რდჷ წიგნიერალაშ დონეშ გაუჯგუშება. [[1959]] წანაშ, ოფიციალური მუნაჩემეფით ჭარუა-კითხირიშ დონე კუბას 60–76% რდჷ, მუდგაშ ჯინჯიერი ბაძაძი საოფუტო დოხორინეფს განათებაშა დაბალი ხემეჭირინაფუონობა დო მაგურაფალეფიშ სინორკე რდჷ.<ref name="Kellnerpg61">[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 61.</ref> თეშ გეშა, გევარაშ აჩემებული მოთხუალათ დო ზოჯუათ, [[1961]] წანაქ „განათებაშ წანათ“ გეგმიცხადჷ, მობილიზაფილქ იჸუ 100 000 მოხალისექ, ნამუეფქჷთ თ. გ. „წინგიერალაშ ბრიგადეფს“ აკიშქვესჷნ დო ჯღონელქ იჸუეს ოფუტეეფშა სკოლეფიშ ეიოგაფუშა, ოფუტეეფს ახალი მაგურაფალეფიშ მახაზირაფუშა, ოდო თარი ღანკი იშენით უწინგური ''გუახიროეფშა'' (ფიოშეფშა) ჭარუა-კითხირიშ დოგურაფა რდჷ.<ref name = "LiteracyC">[http://www.independent.co.uk/news/world/americas/latin-lessons-what-can-we-learn-from-the-worldrsquos-most-ambitious-literacy-campaign-2124433.html Latin lessons: What can we Learn from the World’s most Ambitious Literacy Campaign?] by ''[[The Independent]]'', November 7, 2010</ref><ref name="Kellnerpg61"/> გევარაშ გეჸვენჯი, ბრელი ეკონომიკური ინიციატივაშე გინორთათ, თე კამპანიაქ აკოფასებულქ იჸუ, მუჭოთ „გოსოფური წჷმოძინაქ“.<ref name="Kellnerpg61"/> კუბაშ წინგიერალაშ კამპანიაშ სურებაბორჯის, ჭარუა-კითხირი დოგურაფილი აფუდჷ 707 212 მარდუს, მუდგაშ გეშათ ქიანას წიგნიერალაშ მაძირაფალქ 96%-ის ქჷმიოჭირინუ.<ref name="Kellnerpg61"/>
{{ინნართი
| გოთინუა = right
| სიგანა = 32%
| სიმაღალა =
| დუდჯოხო =
| დუდჯოხო გიმე =
| შქაგური = „გევარა ჩქიმო მუმასალო რდჷ... თინა მა ბრდჷნდჷ. თინა ფირქის მოგურუანდჷ. თიქ მა დჷმოგურუ ირფელშე უსქვამაში მუდგარენი — ქორდე ადამიერინ.“
| ხარცქუაშ უმუშო =
| შრიფტიშ ზჷმა = 80%
| ხეშმოჭარუა = — ურბანო (ლეონარდო ტამაიო), გევარაშ წორომალჷმორი კუბას დო ბოლივიას.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7034953.stm Latin America's New Look at Che] by Daniel Schweimler, ''BBC News'', October 9, 2007.</ref>
}}
ჭარუა-კითხირწკჷმა ართო, გევარა თაშნეშე დოინტერესაფილი რდჷ ქჷდოურსხუაფუდჷკო ოირკოჩე ჭირინაფაშ უმაღალაში განათებაშ სისტემა. თეშ მიოჭირინაფალო, ახალ თარობაქ უნივერსიტეტეფშო აკიმუშუ პოზიტიური დისკრიმინაციაშ ფორმა.<ref name = "Andersonpg449">[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 449</ref> მუჟამსჷთ თე ახალ ზიტყვასქვილქ გისიმუნჷ, [[ლას-ვილიასიშ პროვინცია|ლას-ვილიასიშ]] უნივერსიტეტიშ სტუდენტეფწკჷმა აკოხვალამაბორჯის, გევარაქ თინეფს მიოწურუ, ნამუდა თი დღალეფქ, მუჟამს „განათება ხვალე ჩე ოშქაშე კლასიშ პრივილეგია რდჷნ“, უკვე ულირს ქებარჷ. მუჭოთ თიქ ეშანჷნ, „უნივერსიტეტიქ დუდო ოკო დოხანტას უჩათ, მულატით, მუშათ დო ფიოშით“. მარა თენა თაშ ვეჸიდჷ-და, თინას ოშქურუდჷ, ნამუდა კათა დუდო გაკარღვანდჷ თიშ კარეფსჷთ დო „თინეფიშ ოჸოროფულ ფერეფს რსულებურ უნივერსიტეტიშ ნახანტასჷთჷნ“.<ref name = "Andersonpg449" />
=== „ახალი ადამიერი“, ღეჯეფიშ ჸუჯი დო კარიბიშ კრიზისი ===
[[ფაილი:Beauvoir Sartre - Che Guevara -1960 - Cuba.jpg |მინი|250პქ|აკოხვალამა ფრანგ [[ეგზისტენციალიზმი|ეგზისტენციალისტ]] ფილოსოფოსეფწკჷმა — [[ჟან-პოლ სარტრი|ჟან პოლ სარტრიწკჷმა]] და [[სიმონა დე ბოვუარი|სიმონა დე ბოვუარწკჷმა]] 1960 წანაშ მელახის. [[ესპანური ნინა|ესპანურიშ]] მოხ, გევარას დუდიშულო უჩქუდჷ [[ფრანგული ნინა|ფრანგულით]].]]
[[ფაილი:CheFishing.jpg|მინი|250პქ|გევარა ჰავანაშ ზუღაპიჯიწკჷმა ჩხომუაბორჯის, 1960 წანაშ 15 მესი. ფიდელ კასტროწკჷმა ართო, გევარა ოდაბადეშე გინოჸოთამილ ჭარუს, [[ერნესტ ჰემინგუეი]]ს ონირზჷდჷ თ. გ. „ჰემინგუეიშ ჩხომუაშ ნირზის“]]
{{ციტირაფა|„კოჩი თიწკჷმა ოჭირინუანს მუში რსულ ადამიერულ დგომარობას, მუჟამცჷთ თინა ვერჯებუ თი ფიზიკური უციობათ, ნამუდა დორხველი დუდი გეგმოჩას მუჭოთ მეკონინ“ — ჩე გევარა, ''ადამიერი დო სოციალიზმი კუბას''<ref>[http://www.sadena.com/Books-Texts/Che%20Guevara%20-%20Man%20and%20Socialism%20in%20Cuba.pdf ''Man and Socialism in Cuba''] by Che Guevara</ref>}}
თე ეტაპის, გევარაქ გეძინელო დეკინჷ ფინანსეფიშ მინისტრიშ დო ერუანული ბანკიშ პრეზიდენტშ პოსტი. თეშ გეშა, გევარა, ნამუსჷთ თე ბორჯისჷნე რეწუალაშ მინისტრიშ პოსტი ხოლო უკებუდჷნ, მუში ნძალანებაშ ზენიტის ქჷმოხვადჷ, მუჭოთ კუბაშ ეკონომიკაშ „ფაქტობური მაფაქ“.<ref name="Kellner55"/> თიში, მუჭოთ ცენტრალურ ბანკიშ ხემანჯღვერიშ საღალე რდჷ ხე ქუმუჭარუდჷკო კუბაშ ვალუტაშა, ნამუდგაშ კუპიურეფსჷთ თიში ხეშმოჭარუა გამუკორჩქინდუდჷნ. რსული ჯოხოშ მანგიორო, ჩეკეფს თიქ ხვალე ''„ჩე“'' ქჷმაჭარჷ.<ref name="Crompton2009">[[#refCrompton2009|Crompton 2009]], ხს. 71.</ref> თე სიმბოლურ ქიმინუაქ კუბაშ ფინანსური სექტორიშ ბრელი წჷმმარინაფალს გური მაჸონებაფუ, რახან თეთ გევარა მიოწურუანდჷ მუშ წკიწკიშა ფარაშ დო თიშით მოღალირი კლასობური შხვანერობაშ მეხჷ. მუჭოთ გევარაშ ბრელი ხანიშ მაჸალე რიკარდო როხო მოგვიანაფილო ეშანჷნდჷნ, „თიმ დღას, მუჟამს თიქ ჩეკეფს ხე მაჭარჷ მუჭოთ ''ჩენ'', თიქ აიწორო მიოწურუ თი ფართას მოდვალირი რწუმაშა, ნამუდა ფარა წიმინდე მუდგარენი რენ“.<ref name="kellner60">[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 60.</ref>
გევარაშ მაართა, არძოშე ოკორინალი ღანკი რდჷ ქიანაშ მასშტაბით ქოუძირუდჷკონ მატერიალური მოტივეფიშ აყარებაშ დადაღარება მორალურიშ ორგებაფალო, მუთ აკმოხვადუდჷ თიშ ჯოგინწკჷმა სიდინდარეშ მეხჷ. თინა კაპიტალიზმის უჯინედჷ მუჭოთ „გერეფიშ ნირზის“, სოდეთ „გომორძგვილი ხვალე ართი გჷშმეშჷ, თინა ხოლო შხვეფიშ ხარჯიშან“, ათეშენ ზალამენდჷ უძირუდუკო „ახალი ოსურიშ დო კოჩიშ“ აკოქიმინუა. გევარა უმუჭყვადუო ღოზის უსვანდჷ, ნამუდა [[სოციალიზმი|სოციალისტური]] ეკონომიკა „ვა ჭყოლოფანდჷ ნძალას, ლჷმაშ დო აკორღვაფაშ რისკეფს“ დო თის გაკარღვანდუ-და ხვალე „ჰარამობა დო ინდივიდუალური ამბიციეფი კოლექტივიზმიშ მანგიორო“.
<ref name="Kellner62">[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 62.</ref>თეშენ, გევარაშ უმაართაშ ღანკო გჷნირთჷ „ინდივიდუალური ცნობიერებაშ“ დო ღირებეფიშ რეფორმაქ, აკუქიმინუდუკო უჯგუში მუშეფი დო მენოღალეეფი.<ref name="Kellner62"/> თიში მეჯინათ, კუბარ „ახალ ადამიერს“ აღვენუდჷ თიშ უნარი, გეგნუბიჯგუაფუდუკო [[ეგოტიზმი]] დო [[ეგოიზმი]]შან, მუთ თის თაშ ოწკიწუკუდჷნ დო მუთ ხვალე [[კაპიტალიზმი|კაპიტალისტური]] ჯარალუეფიშ ინდივიდეფშა რდჷ დჷმახასიათაფალინი.<ref name="Kellner62"/> „გოვითარაფაშ“ თე ახალი მეთოდიშ ეჭარუაბორჯის, გევარა რაგადანდჷ:
{{ციტირაფა|დიდი რე გინორთა დუდიშული ოწარმე გოვითარაფა დო რევოლუციურ გოვითარაფა შქას. ართი თინეფშეიანს, ღმალა აკოშაყარელი რე თარობაშ მაჸალე, ჯგირო მოსაქვარე იღბალამ უჭიჭარობაშ ხეს, ოდო მაჟირას ღმალა კათაშ მონძალა რე. <ref>[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 59.</ref>}}
გევარას აჩემებული აფუდჷ ფრაზა „ინდივიდეფ დო მასეფ შქას ართონობა“ ნამუდგაშ უკულნეშიანი უგურყელი მუთუნი თიში რწუმათ, რდჷ დო იჸუაფუდჷ მოხალისობური ხანდა. ათეშ ოილუსტრაციეთ, გევარა დუდო არზენდჷ სამანგის დო მოსვანჯაშ დღალეფსჷთ „უგუთებუო მუშენდჷ მინისტრიშ პოსტის, კიდანჯუას დო [[ჭაფურიაშ ლარჭემი|ჭაფურიაშ ლარჭემიშ]] ჭკირუასჷთ“.<ref>[http://www.pbs.org/wgbh/amex/castro/peopleevents/p_guevara.html PBS: Che Guevara, Popular but Ineffective].</ref> ჩინებული რდჷ თით, ნამუდა მუშენდჷ 36 სათი გინობუნაფილო, აკოხვალამეფს შქასერიშ უკული მანჯუნდჷ დო მირულედუნ თეშ ჭკომუნდჷ.<ref name="Kellner62" />ათენერი ერთეფი სიმბოლური რდჷ გევარაშ მორალური სტიმულეფიშ ახალი პროგრამაშ, ნამუდგაშ მეჯინათ უციო რდჷ მუშას აკოხვალამუდჷკო გოხურგილი თია დო უწარმებუდჷკო გოხურგილი მუდანობაშ პროდუქტი. გევარაშით გოუქვაფილი გინაგაფურეფიშ რდუალაშ მანგიორო, ნამუთ გინამეტანდჷ მუში კვოტასჷნ, ასე ხვალე ცქვაფაშ სიგელს გეჭოფუნდჷ, ოდო თინა მით ვა მათენდჷ მუში დორხველი კვოტასჷნ, ხეშფარას დუქვითჷნდეს.<ref name="Kellner62" /> გევარა დუდგინოდვალირო თხილანდჷ მოტივაციაწკჷმა დო მუშეფწკჷმა მერსხილი მუში პერსონალურ ფილოსოფიას დო რაგადანდჷ:
{{ციტირაფა|საქვარი თინა ვა რე, მუსხი გირვანქა ხორციშ ჭკომუა შეულებჷ ართ ადამიერსჷნ, წარმოწანას მუსხი ხანით შეულებჷ პლაჟიშა ულა ვარა მუსხი ურცხოული მუკაქუნალიშ ჸიდირი შეულებჷ მუშ ხეშფარათჷნ, ვარინ საქვარი სინანდულეს თინა რე, ნამუდა ინდივიდი რსულჸოფილო გინაფულენდას დუდსჷნ, უმოსი დინოხოლენი ღმალათ დო გამამინჯალათჷნ <ref>[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 75.</ref>}}
[[ააშ]]-წკჷმა კომერციული რსხუეფიშ დინაფაშ უკული, გევარა აქტიურაშო ოცადუდჷ თინა ქინუთირაფუდუკო [[ბჟაეიოლიშ ბლოკი]]შ ქიანეფწკჷმა ხოლოშიანი კომერციული ურთიართალეფით, მუდგაშ გეშა თინა მარქსისტულ სახენწჷფოეფს ოსურუდჷ დო თნეფწკჷმა აპიჯაფეფს აფორმენდჷ. [[1960]] წანაშ ლიას თიქ ესურჷ [[ჩეხოსლოვაკია]]ს, [[სსრრ]]-ს, [[ოორუე კორეა]]ს, [[ბჟაეიოლ გერმანია]]ს დო ხე მაჭარჷ სამანგათ, ოვაჭარე აპიჯაფას ბჟაეიოლ ბერლინს 1960 წანაშ [[17 დეკემბერი|17ქირსეთუთას]].<ref>{{cite journal|last=|first=|date=1984–03–23|title=Latin America Report|volume=|issue=JPRS–LAM–84–037|page=24 |url=http://www.dtic.mil/cgi-bin/GetTRDoc?Location=U2&doc=GetTRDoc.pdf&AD=ADA351284 |publisher=Foreign Broadcast Information Service (FBIS) |accessdate=2010-10-30}}</ref> თენერი აპიჯაფეფი კუბაშ ეკონომიკას გურგაჩამალო ოხვარუდჷ, მარა თე ბორჯისჷნე გორჩქინდჷ ნეგატიურ მომენტეფქ, მუთ ბჟაეიოლიშ ბლოკიშ მარდუ ეკომომიკური უღუშ ათორინალაშა გჷმიხანტუაფუდჷ. წორას ბჟაეიოლ გერმანიას, გევარაქ აკოხვადჷ [[ტამარა ბუნკე]]ს (უკულნეშის ჩინებული მუჭოთ „ტანია“), მით თიში თარჯიმანიშ საღალეს არსულენდჷ დო მიქჷთ წანეფიშ უკული თის ქახოლჷ დო თიწკჷმა ართო იჸუ ჸვილირქ [[ბოლივია]]ს.
გევარაშ ეკონომიკური პრინციპეფიშ ირი ღირსებაშ დო ვარ კილიშ უმუკუჯინუო, თიში პროგრამაქ უწჷმუძინუქ იჸუ.<ref name="Kellner63">[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 63.</ref> მუშეფშა მერხველაფირ თიშ „მორალური სტიმულეფიშ“ პროგრამაქ გაპიჯალუ პროდუქტიულობაშ ნჭაფიერი დონთხაფა დო სამუშეფიშ გოჩილითაფეფიშ ძინა.<ref>[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 74.</ref> გევარაშ მეჯინეფიშ კოლექტიური უმუწუძინუობაშ დამოწმებელო, რეპორტიორ ისადორ ფეინსტეინ სტოუნქ, ნამუქჷთ თე პერიოდის ჩეს ჟირშა გიწუღჷ ინტერვიუნ, მოსანჭჷ, ნამუდა თინა რდჷ „[[გალაჰადი]] დო ვართ [[რობესპიერი]]“, თე ბორჯისჷნე, გჷმოთქუანდჷ არზის, ნამუდა „თიში დგომარება გჷდჷ ნამთინე ორდოშიანი წიმინდეშის, ნამუეფქჷთ ოჸურჩე ტიოზის ძირესჷნ. ხვალე თექ რდჷ შელებუანი რწუმაშ სიწიმინდეშ თხილუა ადამიერული ორთაშ უგინუქიმინუ რევიზიონიზმიშე“.<ref>[http://www.newstatesman.com/society/2007/09/che-revolutionary-american The Spirit of Che Guevara] by [[I.F. Stone]], ''[[New Statesman]]'', October 20, 1967.</ref>
[[ფაილი:CheyFidel.jpg|მინი|მარცხნივ|250პქ|გევარა (კვარჩხანშე) დო [[ფიდელ კასტრო]], ალბერტო კონდაშ ფოტო, 1961 წ.]]
[[1961]] წანაშ [[17 პირელი|17 პირელს]], [[ღეჯეფიშ ჸუჯი|ღეჯეფიშ ჸუჯიშ]] ინვანსიაბორჯის, [[კუბა]]შა ააშ-იშ ნაწვართა 1 400 ქიანაშე გიშარაჸილი ადამიერქ გამიშეჭკირჷ. თე ლჷმას გევარას თარი როლი ვა ულაჸაფინჷ, თიშენ ნამუდა ინვანსიაშახ ართი დღათ ორდო, ფლოტიქ [[პინარ-დელ-რიო]]შ ბჟადალ ოძგალეშა გამუშეჭკირჷ დო თე რეგიონიშ გევარაშ კონტროლირუან ნძალეფი ქჷმიტყურუ. თეშ უმუკუჯინუო, ისტორიკოსეფს უმოსი სანდოთ თიშ გომორძგუა მიორჩქჷნა, რახან თე ბორჯიშო გევარა კუბაშ აკოანჯარაფილი ძალეფიშ წვართუეფიშ დირექტორი რდჷნ.<ref name="Kellner89pg69" /> ართ-ართი ავტორი ტად შულცი, კუბაშ გომორძგუაშე ჩიებაბორჯის მიკმარჩქინანს გევარაშა რწმუმას: „რევოლუციონერეფქ გიმორძგვეს, რახან ჩე გევარაქ, მუჭოთ რევოლუციური აკოანჯარაფილი ძალეფიშ წვართუეფიშ ხემანჯღვერქ დო მილიციაშე გამამინჯექ ლჷმაშო წვართჷ 200 000 კოჩი დო ოსური“.<ref name="Kellner89pg69" /> წორას თე კამპანიაშ მიმალუობაბორჯის მოხვადჷ დახე საჭარა მოხვამილაფაქ, მუჟამც თიში პისტოლეტიქ ორჩხეშე გეშალჷ დო ჸვერეშ ბედშა ჸოთამილ ტყვიაქ გევარას ღვანწკიწკჷმა ქელუჩიორუ თეში, ნამუდა ონდეთ ქიმკაწაწჷ ქოთ. <ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 507.</ref>
[[1961]] წანაშ [[მარაშინათუთა]]ს, [[ურუგვაი]]შ ოკურორტე ნოღა [[პუნტა-დელ-ესტე]]ს, [[ამერიკაშ სახენწჷფოეფიშ ორგანიზაცია|ამერიკაშ სახენწჷფოეფიშ ორგანიზაციაშ]] ქიანეფიშ ეკონომიკური კონფერენციაშ მიმალუობაბორჯის, ჩე გევარაქ [[ააშ-იშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|ააშ-იშ პრეზიდენტ]] [[ჯონ ფიცჯერალდ კენედი]]ს „მარდობაშ“ ჭარილი ქოუჯღონჷ [[ჩე ჸუდე]]შ ახალნორდი მელამოსეშ, [[რიჩარდ გუდვინი]]შ ხეთ, სოდეთ ჭარუდჷ: „მარდობა ''პლაია-ხირონიშენ'' ([[ღეჯეფიშ ჸუჯი]]). ინვანსიაშახ, რევოლუცია ვარდჷ მეკენჯი, ოდო ასე თინა თინერი ნძალიერი რე, მუჭოთ დღას ვა ჸოფენ“.<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 509.</ref> ააშ-იშ ფინანსეფიშ მინისტრიშ, [[დუგლას დილონი]]შ საგამათ, ნამუთ „ალიანსის პროგრესიშო“ (Alliance for Progress) წჷმარინუანდჷ, ნამუდგაშ რატიფიკაციათ აკოხვალამაბორჯის ოკო მოუხვამილაფუაფუდესკონ, გევარაქ ანტაგონისტურო ქიმიანტუ ააშ-იშ მოთხუალას „დემოკრატიაშ“ დორსხუაფაშ გეშა; თქუ, ნამუდა თენერი სისტემა ვა რდჷ ოსქვებური „ფინანსურ ოლიგარქიაწკჷმა, ზანგეფიშ დისკრიმინაციაწკჷმა დო [[კუ კლუქს კლანი]]შ ჸინჩი სამართალდარღვიეფწკჷმა“.<ref name="PuntaDelEsteChe">[http://www.marxists.org/archive/guevara/1961/08/08.htm "Economics Cannot be Separated from Politics"] speech by Che Guevara to the ministerial meeting of the Inter-American Economic and Social Council (CIES), in Punta del Este, Uruguay on August 8, 1961.</ref> გევარაქ გჷშულა „თხოზინიშ“ მეხჷ ჩიებათ გაგინძორჷ, მუთ მუში რწყებათ „გჷმიხანტუაფუდჷ თინერი მენცარობაშ პოსტეფშე გინორინაფაშა, მუნერით რდჷ სამანგათ [[რობერტ ოპენჰეიმერი]], წანეფიშ გოძვენას ზიტყვაშ ეკოღალას უვარანდჷ თინერ საჩემარ ხონარს, მუნერით რდჷ [[პოლ რობსონი]] დო შოკიშმუმაკათინაფალი ზიტყვეფშენ ოღურუშა ოჯღონანდჷ იულიუს დო ეთელ როზენბერგეფს“.<ref name="PuntaDelEsteChe"/> ზიტყვაშ ბოლოს, გევარაქ მიოწურუ, ნამუდა ააშ ვა რდჷ დოინტერესაფილი რეალური რეფორმეფით დო გიმაძიცეთ უწუ, ნამუდა „ამერიკელი ექსპერტეფი დღას ვეჩიებუნა აგრარულ რეფორმაშე, თინეფი უმოსი უსაფრთხე თემეფს ოჯგვინუანა, წყარმოჭირინაფაშ გაუჯგუშებაშ მანგურეფს. კუნტას, მუჭოთ რჩქუნ, თინეფი ტუალეტეფიშ რევოლუციას ახაზირენა“.<ref name="ReferenceC">[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 78.</ref>
გევარაქ, მით [[კუბა-სხუნუეფიშ რსხუშ ურთიართალეფი]]შ პრატქიკულო არქიტექტორი რდჷნ,<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 492.</ref> გჷნმაჭყვადალი როლი ილაჸაფჷ კუბაშა [[სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკეფიშ რსხუ|სხუნუეფიშ]] [[ატომური ანჯარი|ატომური]] [[ბალისტიკური რაკეტა|ბალისტიკური ქობინეფიშ]] მიშაღალაშა, ნამუეფქჷთ [[1962]] წანაშ გჷმათუთას [[კარიბიშ კრიზისი]] გეშეჭანუ დო მოსოფელი ატომური ლჷმაშ ფარდიშა ქჷმიჸონჷ.<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 530.</ref> კრიზისიშე მუსხირენი მარაშ უკული, ბრიტანულ კომუნისტურ გაზეთ ''დეილი ვორქერწკჷმა (Daily Worker)'' ინტერვიუს გევარა დიო ხოლო გაჸალებური რდჷ სსრრ-იშ გითოჩამათ დო მუჭოთ კორესპოდენტ სემ რასელს უწუნ, თი შვანს, ქობინეფი კუბაშ კონტროლთუდო ქჷდოსქიდუდჷ-და, თინეფი თინეფიშ ხეშე ჸოთამილი იჸუაფუდჷ.<ref name="Anderson 1997 ხს. 545">[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 545.</ref> უკულნეშის, თე ინციდენტიშ ენწყუმაბორჯის გევარაქ კჷნე გამაჟირჷ, ნამუდა „იმპერიალისტური აგრესიაშ“ მეხჷ გეწურაფილი სოციალისტური გოდუდიშალაფაშო დაშქუმალარი რდჷ „ატომური ლჷმაშ მილიონობათ სხვერპლი“ ხოლო.<ref>[[#refGuevaraDeutschmann1997|Guevara 1997]], ხს. 304</ref> კარიბიშ კრიზისიქ უკულნეშის გევარა დარწუმჷ, ნამუდა მოსოფელს ჟირი სუპენრძალა (ააშ დო სსრრ) მუნეფიშ გლობალურ სტრატეგიეფს კუბას, მუჭოთ პაიკის თეშ ირინუანდესჷნ. თეშ უკული, სხუნუეფიშ რსხუს თინა თეშინეშეს უდღანუდჷ, მუჭოთ ამერიკალეფსჷნ. <ref>[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 73.</ref>
== ინტერნაციონალური დიპლომატია ==
[[ფაილი:CheGuevaraCountries.jpg|thumb|left|300px|მოსოფელიშ რუკა, ნამუშათ ჭითათ გჷმოსახილი რე ქიანეფი, ნამუეფსჷთ ოსურუდჷ ვარა ოხორანდჷ ჩე გევარან. ოდო თი სუმი ქიანა სოდეთ თინა აკოანჯარაფილ რევოლუციას ახორციელენდჷნ, წვანეთ რე გჷმოსახილი.]]
[[1964]] წანაშ ქირსეთუთას, ჩე გევარაქ წჷმორჩქინდჷ მუჭოთ „მოსოფელიშ შანულობაშ რევოლუციონერი სახენწჷფო მოღალექ“ დო თაჸურეშე გჷშულირი, კუბაშ დელეგაციას [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკის]] აწაჯღუნჷ [[გოერო]]ს ზიტყვათ გჷშაულარო.<ref name="kellner60"/> ჯინიანი მეწურაფაშვანს, თიქ გაკრიტიკჷ გოერო [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ობჟათე აფრიკას]] ჸოფილ „აპართეიდიშ ნოტყური პოლიტიკაშ“ მეხჷ გჷმორჩქინელი უუნარობაშენ დო იკითხჷ: „გოეროს თეშ გაჩემებელო მუთუნი ვა შეულებუნო დასურო?“<ref name="GuevaraUnitedNations">[http://www.marxists.org/archive/guevara/1964/12/11.htm "Colonialism is Doomed"] speech to the 19th General Assembly of the United Nations in New York City by Cuban representative Che Guevara on December 11, 1964.</ref> უკული გევარაქ გაკრიტიკჷ ააშ-იშ პოლიტიკა მუში უჩატყებამი მენოღალეეფიშ მეხჷ დო თქუ:
{{ციტირაფა|თინეფი, მით სპუნა მუნეფიშ ბაღანეფს დო ირდღალურო ოხვამილუანა თინეფიშ დისკრიმინაციას ტყებიშ ფერიშ გურშენინ, თინეფი, მით უჩატყებამეფიშ მაჸვილარეფს დუდიშულს იტენან, ხეს უფორუანა დო ხოლო უმოსი, სარჯუნა უჩა მახორობას თეშ გეშან, თინა ნამუდა თინეფი მუნეფიშ ლეგიტიმურ ნებეფს თხულენა მუჭოთ დუდიშული ადამიერეფინ - მუჭო შეულებუნა თინეფს ათეშ ქიმინუა, მინეფით დუც დუდიშულობაშ მათხილარეფო მირჩქინანან?<ref name="GuevaraUnitedNations"/>}}
გაჸალებურ გევარაქ მუში გჷშულა ''ჰავანაშ მაჟირა დეკლარაციაშ'' კითხირით მასურჷ, ნამუთ [[ლათინური ამერიკა|ლათინურ ამერიკას]] აცხადენდჷ მუჭოთ „200 მილიონამი ჯიმალეფიშ ფანიას, ნამუეფით იგივე უბედურობათ იჭიროთუნან“.<ref name="GuevaraUnitedNations"/> ათე „ეპიკა“ მუჭოთ გევარაქ გჷმოთქუნ, შილებე ჭარილი ჸოფედუკო „შქირენული ინდიარი მასეფიშ, უდიხაწყარე ფიოშეფიშ, ექსპლუატირაფილ მუშეფიშ დო პროგრესული მასეფიშით“. გევარაშო კონფლიქტი რდჷ მასაშ დო იდეეფიშ ლჷმა, ნამუთ ანწიან წიმი თინეფიშ ხეს იჸუაფუდჷ, მინეფსჷთ „უგურეთ მერყუ დო მუთუნ ვარო მირჩქინჷ იმპერიალიზმიქჷ“, ნამუეფით ოწოხჷ მირჩქინუაფუდეს „დაღარი დო დოჸვენჯი არგვათათჷნ“. თე „არგვათაწკჷმა“ ართო, გევარა თეჟამო ადასურენდჷ, ნამუდა „იანკეფიშ მონოპოლიური კაპიტალიზმი“ ასე გოზარზალაფირი ორწყედჷ მუში „საფულეშ მანთხორალეფს“.<ref name="GuevaraUnitedNations"/> წორას თე „მოკითხირიშ სათიშ“ ბორჯის, ნამუშეთ გევარა იჩიებუდჷნ, „უჩინებჷ მასა“ დორხველი ისტორიას „დორხველი ზისხირით დოჭარუნდჷ“ დო მითხიინდჷ „ნებეფს, ნამუეფით არძოშით გეძიცელი რდჷ ედომუშამი 500 წანაშ მეძენასჷნ“. [[გოეროშ გენერალური ასამბლეა|გოეროშ გენერალურ ასამბლეას]] გევარაქ მუში გჷშულა მასურჷ უზურით, ნამუდა „ნჭყორინიშ ათე რეღმა“ „გოწიმინდანდჷ ლათინური ამერიკაშ დიხას დო მოხანდეფიშ მასეფი, ნამუეფით „გამუკართინუანდეს ისტორიაშ ბარბალს“ მაართათ „გაგშაკურცხუდეს ხანგინძე, კონწარი ლურშე “.<ref name="GuevaraUnitedNations"/>
[[ფაილი:CheinMoscow.jpg|thumb|right|250px|გევარა [[მოსკოვი|მოსკოვს]], [[ჭითა მოედანი|ჭითა მოედანს]]. 1964 წანაშ გერგობათუთა]]
[[ფაილი:Che Guevara, Sabri and Nasser.jpg|მინი|250პქ|ჩე გევარა [[გამალ აბდელ ნასერი|გამალ აბდელ ნასერწკჷმა]], 1965 წ.]]
მუჭოთ გევარაქ მოგვიანაფილო გეგუნჷ, [[გოერო]]შ კომპლექსის რინაშ ბორჯის, ჟირშა ეცადეს თიშ ჸვილუას უმუწუძინუო კუბაშე გჷშარაჸილეფიშ განშე.<ref name="NYTDec1964">[http://www.latinamericanstudies.org/belligerence/bazooka.htm Bazooka Fired at U.N. as Cuban Speaks] by [[Homer Bigart]], ''[[The New York Times]]'', December 12, 1964 – ხს. 1.</ref> მაართა რდჷ, მუჟამც მოლი გონსალესიქ, ბარიკადეფიშ გოსოფუა ცადჷ 7 დიუმამ მაჯინიშ ხამუთ, ოდო მაჟირა თიმწკჷმა, მუჟამცჟთ თიში ზიტყვათ გჷშულაშვანს გილერმო ნოვოქ წყარმალ [[ისტ-რივერი]]შე გოეროშ შტაბ-ბინას ტანკაწმარენჯი ტაიმერამ ყუმბარა ოჸოთუნ.<ref name="NYTDec1964" /><ref>[http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/JFKnovoG.htm Guillermo Novo Biography] by ''Spartacus Educational Encyclopedia''.</ref> უკულნეშის, თე ინცინდენტეფშე კომენტარიშ ბორჯის, გევარა ეშანჷნდჷ, ნამუდა „უჯგუში რე ოსურქ რჸვილას ხამუთ, ვინდარო კოჩიქ თოფითჷნ“, თე ბორჯისჷნე, სიგარაშ დორდია კუმაშ ფონს გეუძინჷ, ნამუდა თე აფეთქებაქ „ირფელს უმოსი არომატი ქჷმეუძინ“.<ref name="NYTDec1964" />
[[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკის]], გევარა თაშნეშე ოკათუდჷ ტელეკომპანია [[CBS]]-იშ მარული ახალი ამბეფიშ პროგრამას ''„ქიგედირთი ერიშ წოხოლე“ (Face the Nation)'' დო აკოხვადჷ თინერი რანგიშ პიჯეფს, მუნერეფით ორდეს ამერიკალი სენატორი ეჯენ მაკ-კართი<ref>[[#refHart2004|Hart 2004]], ხს. 271.</ref> დო თიშ პარტნიორი [[მალკოლმ იქსი]]. მალკოლმ იქსის გევარა ძალამს მოწონდჷ დო თის აღიარენდჷ „თე ბორჯიშო ართ-ართ არძოშე რევოლუციონერ ადამიერო თე ქიანას“ დო თიში განცხადება კათაშ წოხოლე აუდუბონ ბალრუმიშ თეატრისჷთ იკითხჷ.<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 618.</ref>
[[17 ქირსეთუთა|17 ქირსეთუთას]], გევარაქ [[პარიზი|პარიზშა]] იშარჷ, სოჸურეშეთ 3 თუთიან შარალუა დიჭყჷნ, ნამუდგაშ განწხანსჷ თიქ ესურჷ [[ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკა]]ს, [[ოორუე კორეა]]ს, [[გოართოიანაფილი არაბული რესპუბლიკა|გოართოიანაფილ არაბულ რესპუბლიკას]] ([[ეგვიპტე]]), [[ალჟირი|ალჟირს]], [[განა]]ს, [[გვინეა]]ს, [[მალი]]ს, [[ბენინი|ბენინს]], [[კონგო (ბრაზავილი)|კონგო-ბრაზავილს]] დო [[ტანზანია]]ს, მარა თეიშახ დიო [[ირლანდია]]ს და [[პრაღა]]ს ესურჷ. ირლანდიას, გევარაქ გიშინჷ მუში ირლანდიური ჯინჯი დო ნოღა [[ლიმერიკი|ლიმერიკის]] [[წიმინდე პატრიკი]]შ დღა ეშანჷ.<ref>{{cite web|url=http://www.fantompowa.net/Flame/che_guevara_irish_roots.htm |title=Che Guevara: Father Of Revolution, Son Of Galway |publisher=Fantompowa.net |date= |accessdate=2010-10-31}}</ref> თე ვიზიტიშ გეშა თინა მუამუშის იუმორით ჭარუნდჷ: „მა სქანი კინოხონეფიშ წვანე ირლანდიას ვორექ. მუჟამც თინეფქ თეშ გეშა ქჷგეგესჷნ, ჩქიმდა ტელევიზიაქ ქჷმორთჷ დო ლინჩეფიშ გენეალოგიაშე ბკითხეს, მარა ე შვანს, თინეფი ცხენიშ მახინჯეფს ვარა მუდგარენი თენერს გჷდეს, შხვა მუთუნიშ რაგადი ვა შემილებჷ.“.<ref>[http://www.irishcentral.com/news/Gerry-Adam-featured-in-new-Che-Guevara-documentary-57716202.html Gerry Adams Featured in New Che Guevara Documentary] by Kenneth Haynes, ''Irish Central'', September 8, 2009</ref>
თე ვოიაჟიშ ბორჯის, თიქ ქჷმეჭარჷ კარლოს კიხანოს, [[ურუგვაი|ურუგვაული]] ირმარული ჟურნალიშ გჷშმაშქუმალარს, ნამუსჷთ უკული ჯოხოქ დათირჷ დო გიადჷ ''სოციალიზმი დო ადამიერი კუბას''.<ref name="SocialismAndMan">[http://www.marxists.org/archive/guevara/1965/03/man-socialism.htm "Socialism and Man in Cuba"] A letter to Carlos Quijano, editor of ''Marcha'', a weekly published in Montevideo, Uruguay; published as "From Algiers, for Marcha: The Cuban Revolution Today" by Che Guevara on March 12, 1965.</ref> თე ტრაქტატის გჷმიხანტუდჷ გევარაშ მოძახინი ახალი სვენაშ გორჩქინაშენ, მუშობაშ სტატუსიშ დო ინდივიდიშ როლიშ გეშა. თინა თაშნეშე ვა ფულუნდჷ მუში ანტიკაპიტალისტური გენწყუალაშ მინი ჸოფილ ბაძაძეფს დო რაგადანდჷ:
{{ციტირაფა|უმენტაშობაშო უჩქი დო ჸვერე კაპიტალიზმიშ კანონეფი ადამიერშე თეშ ზოჯულენს, შურო ვაინტერეს მუ უღჷ გურს მუს თიშ გეშან. თინა ხვალე ორწყე მუშ წოხოლე ჸოფილ ჰორიზონტიშ უგუთებუ ოფირჩას. კაპიტალიზმიშ პროპაგანდისტეფი თიში ხანტუაშო დო წჷმოძინაშ შელებაშ დემონსტრირაფაშო იხვარუანა [[როკფელერი, ჯონ|როკფელერიშ]] სამანგის, თიში უმუკუჯინუო, მართალი რე თინა დო ვარინ. უღვენჯობაშ დო გაჭირებაშ მუდანობა წორას უციო რე როკფელერიშ გჷმორჩქინაშო, ოდო უაშობაშ მუდანობა ნამუთ თეზჷმა ღმალაშ შაყარუაშ იღბალს გჷთმაჭყანსჷნ, ნახანტაშ მინი სქიდუ დო კათა თის მუჭოთ წესინ, ირო ვარწყე.<ref name="SocialismAndMan" />}}
ნარკვიაშ ბოლოს გევარა აცხადენდჷ, ნამუდა „თახმი რევოლუციას მერზობას ჸოროფაშ დიდი ღიაბი უწიენს“ დო თექინეშეს ალმუჩანდჷ არძო რევოლუციონერს: „ირდღას ილჷმით თიშო, ნამუდა თე ადამიერული ჸოროფაქ არძოშო სამანგი ქიმინჯალათ გჷნირთასჷნ“, თეში, ნამუდა თე ბორჯისჷნე „მაყარაფალი ნძალათ“ გჷნირთასჷნ.<ref name="SocialismAndMan"/> გევარაშ თენერი ტკიცებეფი მუთმოურდჷ თიში ტომბა რწუმაშე, ნამუდა [[კუბაშ რევოლუცია|კუბაშ რევოლუციაშ]] სამანგი რდჷ „მუდგარენი სპირიტუალური, ნამუთ არძონერი თანჯეფს გეგნოლახუნდჷნ“.<ref name="ReferenceC"/>
=== ალჟირი, სხუნუეფიშ რსხუ დო ჩინეთი ===
[[1965]] წანაშ [[24 ფურთუთა|24 ფურთუთას]], [[ალჟირი]]შ ნანანოღა [[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირს]], აფრო-აზიური სოლიდარობაშ სემინარს გევარაქ აკეთჷ მოშინაფა, ნამუქჷთ ინტერნაციონალური დონეშა თიშ საბოლა საჯარო გჷმორჩქინაქ იჸუ. <ref>[[#refGuevara1969|Guevara 1969]], ხს. 350.</ref> თიქ აიწორო გოხურგუ სოციალისტური ქიანეფიშ მორალური ვალი დო თინეფი დადანაშურჷ ბჟადალიშ ქიანეფწკჷმა ექსპლუატაციაშ პროცესიშა ფულირო კათინს. თიქ მუსხირენი შხვადოშხვა სახეშ მუნაღოზი აკეთჷ, მუდგათ ოძირუ, ნამუდა კომუნისტური სახენწჷფოეფი ანჯარი ოკო ჸოფედესკო [[იმპერიალიზმი]]შ საბოლა მარცხიშო.<ref>[[#refGuevara1969|Guevara 1969]], ხს. 352–59.</ref> თიქ თაშნეშე საჯაროთ გაკრიტიკჷ [[სხუნუეფიშ რსხუ]] (კუბაშ უმაართაშ ფინანსური ხუჯიშ მიმაჩამალი). 14 მელახის გევარაქ კუბაშა დიირთჷ, სოდეთ [[ჰავანა|ჰავანაშ აეროპორტის]] [[ფიდელ კასტრო|ფიდელ]] დო [[რაულ კასტრო|რაულ კასტროეფწკჷმა]], ოსვალდო დორტიკოსიქ დო კარლოს რაფაელ როდრიგესიქ ოზეიმე დოხვალამა მოუნწყუეს.
ალჟირს საბოლა საჯარო გჷშულაშ უკული, გევარაშ რწყებათ, [[ოორუე გვერდსფერო]] [[ობჟათე გვერდსფერო|ობჟათეშ]] ექსპლუატაციას ოხვამილუანდჷ, სოდეთ ჯინჯიერი მადარალეფი რდეს [[ააშ]] ბჟადალგანშე დო [[სსრრ]] ბჟაეიოლგანშე. თინა ხუც უკინანდჷ კომუნისტეფს [[ოორუე ვიეტნამი|ოორუე ვიეტნამს]], [[ვიეტნამიშ ლჷმა]]შ მიმალუობაბორჯის დო გოვითარაფუან ქიანაშ კათეფს ხეშა ანჯარიშ დაკებაშა აგურიანენდჷ, გოურჩქინუდესკონ ხოლო „ბრელი ვიეტნამინ“.<ref name="MessTricont1967">[http://www.marxists.org/archive/guevara/1967/04/16.htm Message to the Tricontinental] A letter sent by Che Guevara from his jungle camp in Bolivia, to the Tricontinental Solidarity Organisation in Havana, Cuba, in the Spring of 1967.</ref>
თეშ გალე, გევარაშ მეჯინალობეფი, ნამუეფით თე ბორჯისჷნე აკმოხვადუდჷ [[მაო ძედუნი]]შ ჩინეთიშ კომუნისტური თარობაშ კურსწკჷმან, კუბაშო უმოს პრობლემატურ ელფერს მითმიძინანდჷ, რახან ქიანაშ ეკონომიკა უმოსო დო უმოსო მიკობუნაფილო გინმირთუდჷ სხუნუეფიშ რსხუშა. [[კუბაშ რევოლუცია|კუბაშ რევოლუციაშ]] დიო ხოლო ორდოშიანი დღალეფშე მოჸუნაფილი, ბრელი გევარას [[ლათინური ამერიკა|ლათინურ ამერიკას]] [[მაოიზმი|მაოისტური]] სტრატეგიაშ ხუჯიშ მიმაჩამალო დო კუბაშ ნჭაფიერი ინდუსტრიალიზაციაშ გეგმაშ ავტორო მირჩქინანდჷ, ნამუსჷთ შხირას ალმუზიმუანდეს ჩინურ „დიდ ნასხაპას მუმალუშა“. კასტროქ უკვე გეგნოშურდჷ სხუნუეფიშ რეკომენდაციეფწკჷმა დო პიჯალეფწკჷმა გევარაშ აწორინჯალათ, ნამუეფსჷთ კასტრო უჯინედჷ მუჭოთ უციოს, ოდო გევარა თინეფს ჸორადილს დო „პრე-მონოპოლისტურს“ უძახუდჷ.<ref>[http://www.globalresearch.ca/index.php?context=va&aid=9315 Che Guevara's Final Verdict on the Soviet Economy] by John Riddell, ''Centre for Research on Globalization'', June 13, 2008.</ref>
თე პერიოდიშ კერზო ნაჭარეფს გევარა ანძალიერენს სხუნუეფიშ [[პოლიტიკური ეკონომია|პოლიტეკონომიაშ]] კრიტიკას დო მიორჩქჷ, ნამუდა თინეფქ „დიჭყოლიდეს მარქსი“.<ref name = "Yaffe2006">[http://www.marxists.org/subject/economy/authors/yaffeh/che-critic.htm Ernesto 'Che' Guevara: A Rebel Against Soviet Political Economy] by Helen Yaffe (author of ''Che Guevara: The Economics of Revolution''), 2006</ref> თენა უჯიკუანს გევარას სხუნუეფიშ ექსპლუატაციაშ მიარე წესეფიშ გადღანებაშა, თინეფ შქას რდჷ მუჭოთ თინა უძახუნ, თინეფიშ ცადებეფი „[[კაპიტალიზმი]]შე [[სოციალიზმი|სოციალიზმიშა]] გჷნულაშო უგურყელი კლასობური ჩხუპიშო დჷმახასიათაფალი ნძალება ჰეერიშ გოწკონდინაფაშო“, აკოართაფალ შტატეფკწჷმა შვიდობამი წორორინალაშო თინეფიშ „უბადო“ პოლიტიკა, მუშობაშ იდეა „ფსენაშ თირუაშო“ თინეფიშ უმუწუძინუ ჯიკაფეფი დო თინეფიშ ცადება სოციალისტური ეკონომიკაშ „[[ლიბერალიზმი|ლიბერალიზმეფიშო“]].<ref name = "Yaffe2006" /> გევარაშ ზალამი რდჷ ქოუძირუდუკო ფარაშ, პროცენტეფიშ, სასაქონლო პროდუქციაშ, [[ობაზარე ეკონომიკა|ობაზარე ეკონომიკაშ]] დო „[[მერკანტილიზმი|მერკანტილური]] ურთიართალეფიშ“ მოსპუალა; მოსოფელიშ კომუნიზმიშ დორსხუაფაშ უკული არძო თი სიტუაციაშ გოდინაფა, ნამუეფსჷთ სხუნუეფიშ რსხუ მეთხოზუდჷნ.<ref name = "Yaffe2006" /> თე მარდუ მერინაშა აწორინაწკჷმა ართო, სხუნუეფიშ პოლიტეკონომიაშ ოხემანჯღვერეშ კრიტიკაქ გევარას აიწორო აწაჩამაფუ, ნამუდა თიშ უკული, მუთ სხუნუეფიშ რსხუქ ხაზირქ ვეჸუ ღირებეფიშ თეორიაშ (მარქსიზმი) მასპალო (მუჭოთ გევარა ზალამენდჷნ), თინეფი საბოლათ კჷნე კაპიტალიზმის დართუდეს.<ref name = "Yaffe2006" />
[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირს]] ზიტყვათ გჷშულაშე ჟირი მარაშ უკული, გევარაქ საჯარო რინაშე ედომუშამო გოდინჷ. თიში ორენჯი [[კუბა]]ს დიდ ონოფულეს წჷმარინუანდჷ, თიშენი ნამუდა თინა ნძალანებას მუში დუც ირო მაჟირათ მირჩქინანდჷ კასტროშ უკული. თიში მიკოდინაფა შხვადოშხვანერო მერსხილი რდჷ ინდუსტრიალიზაციაშ გეგმაშ ინოლაფაწკჷმა, ნამუსჷთ თინა რეწუალაშ მინისტრიშ პოსტის გერინაბორჯის ახორციელენდჷნ, თაშნეშე სხუნუეფიშ ოფიციალური პიჯეფიშით კასტროშა ხორციელებური ჟინჭირაწკჷმა, ნამუეფით უდღანუდეს გევარაშ პრო-ჩინურ კომუნისტურ პოზიციას ჩინეთ-სხუნუეფიშ უაპიჯაფუობაშ დინოხოლე, თეშინეშეს მუჭოთ კუბაშ ეკონომიკური გოვითარაფაშ დო იდეოლოგიური ღოზიშ მეჯინელობეფიშ დინოხოლე გევარა დო პრაგმატიკოს კასტროშ რწყებეფ შქას სერიოზულ გინორთეფწკჷმა. გევარაშ ღურაშ გეშა ინტერნაციონალური არენას მოდვალირ ხონარეფქ კასტრო აძვილჷ [[1965]] წანაშ [[1 მანგი|16 მანგის]] გეგმუცხადებუდჷკო, ნამუდა კათას ინფორმაციას დუდო გევარა მიოჭირინუანდჷ თიწკჷმა, მუჟამც თინა თეს ოხვილურო ქჷმირჩქინანდჷნ. მორო ციორეფი ხოლო მუთმიდვალუდჷ, მუჭოთ კუბას, თეში თიშ თანჯეფს გალეთ. 1965 წანაშ [[3 გჷმათუთა|3 გჷმათუთას]], [[კასტრო, ფიდელ|კასტროქ]] ოირკოჩეთ გეგმაბჟინუ მუსხირენი თუთათ ორდო გევარაშე მუნაჭარა უდუთარიღებუ ჭარილი, სოდეთ თინა ხოლო ართშა ადასურენდჷ მუში მეკენჯი ხუჯიშ დოკინას კუბაშ რევოლუციაშ მეხჷ, მარა საარგამოშა გიშმუღუდჷ მუში ინნაფირქებუ, ნამუდა გვალო მალას კუბას ქჷდიტენდჷ დო რევოლუციური ჩხუპეფიშ გამანჯებელო თანჯეფგალე მიდეშარუდჷნ. თე ბორჯისჷნე, თინა იტალენდჷ მუში არძო პოზიციას თარობა დო პარტიას დო ვარიას რაგადანდჷ კუბაშ მენოღალობაშე.<ref>[[#refGuevara1965|Guevara 1965]].</ref>
== კონგო ==
[[ფაილი:Congo y sus vecinos - Wind 1-3 (che).png|მინი|250პქ|[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]]. მოღანკილი რე ჩე გევარაშ მოქიმინჯალაშ არეალი.]]
[[ფაილი:CheInCongo1965.jpg|thumb|upright|left|250პქ|37 წანერი გევარა აფრიკალი ბაღანათ ხეს, აფრო-კუბარ ჯარიშკოჩწკჷმა ართო კონგოშ კრიზისის, 1965 წ.]]
[[ფაილი:Adolfo Mena González (el Che).gif|მინი|250პქ|მარცხნივ|გევარაშ ტყურაია პასპორტი ადოლფო მენა გონსალესიშ ჯოხოშა, ნამუთ თის 1964 წანას კუბარ სალამასო აგენტიქ უხაზირჷ ობჟათე ამერიკაშა ოშარალებერო]]
[[1965]] წანაშ დაჭყაფუს, გევარაქ [[აფრიკა]]შა მიდეშარჷ, მუში პარტიზანული ლჷმაშ რჩქინა დო გომორსილობა გურთუდჷდჷკო შხვეფშათ [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოს]] მიმალი კონფლიქტისჷნ. [[ალჟირი]]შ პრეზიდენტ [[აჰმედ ბენ ბელა]]შ ჩინებათ, გევარა ფირქენდჷ, ნამუდა აფრიკა [[იმპერიალიზმი]]შ დაღარი რულე რდჷ დო ათეშ გეშა, თის უდიდაში რევოლუციური პოტენციალი აპალუდჷნ.<ref>[[#refBenBella1997|Ben Bella 1997]].</ref> [[ეგვიპტეშ პრეზიდენტი]] [[გამალ აბდელ ნასერი]], ნამუსჷთ [[1959]] წანაშ ვიზიტიშ უკული ჩეწკჷმა ჯიმალური მაჸალუა უღუდჷნ, თიშ კონგოს ლჷმაშ გეგმას „უგაღიერობას“ უძახჷდჷ დო ათხილენდჷ, ნამუდა თინა „ტარზანიშ“ გოსახიერაფათ გჷნირთუდჷ, მუთ ოღურალე მარცხიშო რდჷ გინოდვალირი.<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 624.</ref> თე გათხილებაშ უმუკუჯინუო, გევარაქ კონგოშა იშენით მიდეშარჷ, გჷმოგონელი ჯოხოთ — რამონ ბენიტესი.<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 629.</ref> კონგოშ მიმალ კონფლიქტიშ ბორჯის გორჩქინელი მარქსისტულ ყარაფი ''სიმბაშ'' ალარინალო გევარაქ ქაწაჯღუნ კუბურ ოპერაციას. 1965 წანაშ [[24 პირელი|24 პირელს]], გევარაქ, რანგით მუში გეჸვენჯი გენერალი [[ვიქტორ დრეკე]]ქ დო ექსპედიციაშ შხვა 12 კუბარ მაკათურქ კონგოშა ინილეს, ნამუეფსჷთ გვალო მალას 100 კოჩამ აფრო-კუბარეფიშ კონტინგენტიქ ქაკათჷ.<ref>[[#refGalvez1999|Gálvez 1999]], ხს. 62.</ref><ref>[[#refGott2004|Gott 2004]] ხს. 219.</ref> თინეფი პარტიზანული ლჷმაშ ლიდერ ლორან-დეზირე კაბილაწკჷმა წოროხანდენდეს, ნამუთ თეიშახ [[პატრის ლუმუმბა]]შ დოხუაფაშ ხუჯიშ მიმაჩამლეფს ოხვარუდჷ, ნამუეფქჷთ მუსხირენი თუთათ ორდო უმუწუძინუ არყება მანწყისჷნ. მოგვიანაფილო ლუმუმბაშ პატიმაჩამალი გევარქ, მუჭოთ თიწკჷმა თქუნ, „თიში ღურა ჭკუაშ დაგურაფალი იჸუაფუდჷ არძო თინეფშეიანშო“.<ref>[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 86.</ref> [[სუაჰილი]]შ დო შხვა აბანობური ნინეფიშ ონდეთ მარჩქენჯი გევარაქ თარჯიმანო ახალნორდი ფრედი ილანგა ქალერინუ. გეჸვენჯი შქვითი თუთაშ განწხანს, ილანგაქ „უშულადუო მოხანდე გევარაშ მოჸოროფეთ“ გჷნირთჷ; მუჭოთ თე ბოშიშ მუმა იჩიებუდჷ გევარაშენ „თინა უჩატყებამიშ მეხჷ ხოლო კჷნე თინერი პატიჩამას გჷმირჩქინანდჷ, მუნერსჷთ ჩელეფეიშ მეხჷ, თიშ უმუკუჯინუო, ნამუდა მუ თვითონ ჩე რდჷნ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4522526.stm DR Congo's Rebel-Turned-Brain Surgeon] by Mark Doyle, ''BBC World Affairs', December 13, 2005.</ref> მორო, გევარაქ გვალო მალას მენდწაჸონაფილქ ქჷდოსქიდჷ კაბილაშ აკოანჯარაფილ ნძალეფით, ნამუეფით უკული თე ეკონიაქ დოფაჩჷ დო თეწკჷმა ართო თქუ: „მუთუნს ვა ვაძვილებექ დებჯერე, ნამუდა თინა ჩქინი ბორჯიშ ადამიერი რენ.<ref>[[#refBBCNews2001a|BBC News]] January 17, 2001.</ref>
გეძინელ პრობლემეფს აკმოქიმინუნდჷ კონგოშ ნაციონალურ არმიას მოინალე ობჟათე აფრიკალი ჩე დაქირებულეფი მაიკ ჰოარეშ ხემანჯღვერალათ, ნამუნეფით კუბაშე გჷშარაჸილეფწკჷმა დო [[ცენტრალური ოთოლორანჯე ოაგენტე|ცენტრალურ ოთოლორანჯე ოაგენტეწკჷმა]] წოროხანდენდესჷნ, თინეფიშ ღანკი რდჷ გევარაშა ხეშ ნჩალუა გვალეფს, ოფუტე ფიზიშ გოხოლუას, [[ტანგანიიკა (ტობა)|ტანგანიიკაშ ტობაწკჷმა]]. თინეფს ანჯა უღუდეს უკონტროლებუდესკონ გევარაშ ოკომუნიკაციე მეშქაშალეფი დო მუჯილიკუდესკონ თიშ მოხაზირაფაშ ღოზეფი. თიში უმკუჯინუო, ნამუდა ჩინებუანი გევარა ოცადუდჷ დოუფულუდჷკო მუში კონგოს რინან, [[ააშ]]-იშ თარობას იშენი უჩქუდჷ მუში ორენი დო საქვარუეფი. ააშ-იშ ნაციონალური უსაფრთხობაშ ოაგენტეს ხეს უკებუდჷ ინფორმაციეფი თიში გჷნოაბანუაშენ, მუსჷთ თინეფი ხვამარდი ''USNS Private Jose F. Valdez (T-AG-169)''-იშ მეშქაშალათ ეთმოჭოფუნდეს. მარჩქილაფარი აპარატურაშ მაღვენჯი თე მანჩურალი მეშქაშალა თე ღანკით [[ინდოეთიშ ოკიანე]]ს, [[დარ-ეს-სალამი]]შ გოხოლუას გილანჩურუნდჷ.<ref>"The intercept operators knew that Dar-es-Salaam was serving as a communications center for the fighters, receiving messages from Castro in Cuba and relaying them on to the guerrillas deep in the bush<!--Is this all a quotation?--> ([[#refBamford2002|Bamford 2002]], p. 181).</ref>
[[ფაილი:Cheguevaracongo.jpg|thumb|250პქ|ზენიტიშ ტრანს-ოკიანური კუნტარეღმული მიკმაჭოფალიშ მორჩქილაფაშვანს, გჷმოსახილი რენა (ხენა კვარჩხანშე) როხელიო ოლივა, ხოსე მარტინ მარტინეს ტამაიო (კონგოს „მბილიშ“, ოდო ბოლივიას „რიკარდოშ“ ჯოხოთ ჩინებული) დო გევარა. თინეფიშ უკოხოლე გერე რობერტო სანჩესი („ლაუტონი“ კუბას დო „ჩანგა“ კონგოს.]]
გევარაშ ღანკი რდჷ რევოლუციაშ ექსპორტი [[მობუტუ სესე სოკო|მობუტუშ]] აწმარენჯი ''სიმბაშ'' მალჷმორეფიშ [[მარქსიზმი|მარქსისტული]] იდეოლოგიათ დო პარტიზანული ლჷმაშ [[ფოკო|ფოკოშ თეორიაშ]] სტრატეგიეფით გოწვართუათ. მუში ''კონგოშ დღარეფს'', გევარა არყებაშ უმუწუძინუობაშ ჯინჯიერ ბაძაძო მიშინუანს აბანობური კონგოარეფიშ ნძალეფიშ ვაკომპეტენტურობას, უკურიგუობას დო უჩხუპებუობას.<ref>[[#refIrelandsOwn2000|Ireland's Own 2000]].</ref> [[1965]] წანაშ [[20 გერგობათუთა|20 გერგობათუთას]], გევარას ჭყანსინთელეშ პრობლემეფქ ქაშუ, გურჩქინდჷ [[დიზენტერია]]ქ, მუსჷთ ქჷგიაძინჷ ასთმაშ კონწარი მოკათაფეფქ. თეშ გეშა, შქვითი თუთაშ მენდწაულაშ დო უმოქიმინჯალაშ უკული, გჷნოსქილადირ კუბარ მალჷმორეფწკჷმა ართო (თიში 12 წორომალიმორშე 6 მედინჷ), თიქ კონგო ქჷდიტუ. ართი პერიოდის თის ნჭყოლირეფიშ კუბაშა ჯღონუა უღუდჷ გურს, ოდო მუს ულამუდჷ კონგოს ქჷდოსქილადედჷკო დო ხვალე უჩხუპებუდუკო ღურაშახ, მუჭოთ სამანგი რევოლუციონერსჷნ; მაჸალეეფიშ დანძალებათ დო [[კასტრო, ფიდელ|კასტროშ]]ით მოჯღონელი ჟირი ემისარიშ ჟინჭირაშ გეშა, ბოლო მომენტის, გევარაქ უხალისეთ ქოდიტუ [[აფრიკა|აფრიკა]]. თუთეფიშ უკული, [[კონგოშ კრიზისი|კონგოშ კრიზისის]] ეჭოფილ გომორსილობაშენ ჩიებაბორჯის, გევარას გიშმუღჷ დუნასქვი, ნამუდა თიქ ოღურალე ჩხუპი დიტუ, რახან: „ადამიერულ ელემენტიქ მარცხი ქჷწისუ. ჩხუპიშ მოკორინე მითინი ვა რე. ხემანჯღვერალა ჸორადილი რე. ართი ზიტყვათ... თექ ოქიმინალი მუთუნი ვა რდჷ“.<ref>[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 87.</ref> მუში თქუალათ: „ჩქინი ძალეფით ჩქი ვა შემილებუდეს თი ქიანაშ გოდუდიშალაფა, ნამუსჷთ ლჷმა ვაკოდუნ“.<ref>[http://www.guardian.co.uk/books/2000/aug/12/cuba.artsandhumanities From Cuba to Congo, Dream to Disaster for Che Guevara] by ''[[The Guardian]]'', August 12, 2000</ref> მუსხირენი მარაშ უკული, გევარაქ თი დღარეფიშ აწნარაგადი დოჭარჷ, ნამუსჷთ თინა კონგოს აწარმენდჷნ, მუთ თიქ გეჸვენჯი ზიტყვეფით დიჭყჷ: „თენა რე მარცხიშ ისტორია“.<ref>[[#refGuevara2000|Guevara 2000]], ხს. 1.</ref>
გევარა [[კუბა]]შა დორთას ვა ზალამენდჷ რახან [[კასტრო, ფიდელ|კასტროს]] უკვე ოირკოჩეთ აფუდჷ გჷმოცხადებული თიში „ჯგირობუაშ დოჩინაშ ჭარილი“ — ჭარილი, ნამუთ ხვალე მუში ღურაშ შვანს ოკო გჷმოარგამებედუკონ, სოდეთ თინა რსხუეფიშ ირინერი მეჭყვადუას დო მუში დუდიშ მოსოფელიშ რევოლუციაშო გინოდვალას იუჭყაფუაფუდჷნ“.<ref>[[#refCastañeda1998|Castañeda 1998]], ხს. 316.</ref> თეშ გეშა, გეჸვენჯი 6 თუთას გევარა ფულირო ოხორანდჷ [[დარ-ეს-სალამი|დარ-ეს-სალამს]] დო [[პრაღა]]ს.<ref>[http://www.radio.cz/en/article/129231 Che Guevara’s Central Bohemian Hideaway] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210217163104/https://english.radio.cz/che-guevaras-central-bohemian-hideaway-8572588 |date=2021-02-17 }} article and audio by Ian Willoughby, ''[[Czech Radio|Český rozhlas]]'', June 27, 2010</ref> თე ბორჯიშ გოძვენას თიქ მასურჷ მემუარი მუში კონგოური გომორსილობაშენ დო გაკეთჷ 2 წინგიშ მუნაღოზი — ართი ფილოსოფიაშე, მაჟირა — ეკონომიკაშე. თიქ თაშნეშე ესურჷ ბჟადალ ევროპაშ ქიანეფს, გუმორსებუდჷკო მუში ტყურაია პასპორტი, ნამუთ თის [[ობჟათე ამერიკა]]ს გეჸვენჯი შარალუაშო კუბარ სალამოსო აგენტიქ უხაზირუნ. [[ბოლივია]]შა შარალუაშ ხაზირუაბორჯის, გევარაქ ფულირო კუბას ქესურჷ, კასტრო ქოუძირუაფუდუკონ, თეშინეშეს მუჭოთ მუში ჩილი დო ხუთი სქუაშა ქჷმეუჭარუდჷკო ეკონია ჭარილინ, სოდეთ თინა თინეფს მუში ღურაშო ახაზირენდჷ დო ზუკოლით მუთმათენდჷნ:
{{ციტირაფა|უმაართაშო, ირო გიღუდანი თიში ანჯა, ნამუდა ტომბას ქიგინათ მიდგაიჸინიშ მეხჷ ქიმინელი ნამუდგარდია უსამართობა, ირდიხას მოსოფელს. თენა რევოლუციაშ არძოშე უსქვამაში მუშობურალა რე.<ref>[[#refGuevara2009|Guevara 2009]], ხს. 167.</ref>}}
== ბოლივია ==
[[1966]] წანაშ ბოლოს, გევარაშ ორინალი ჯარალუაშო დიო ხოლო უჩინებუ რდჷ, თიშ უმუკუჯინუო, ნამუდა [[მოზამბიკი]]შ ზოხორინალაშო ყარაფი ''ფრელიმოშ'' წჷმმარინაფალეფი მუთმოდვანდეს ჩინებას, ითამუ თინეფქ გევარას 1966 წანაშ ბოლოს ვარა [[1967]] წანაშ დაჭყაფუს დარ-ეს-სალამს აკოხვადეს, სოდეთ ჩექ რევოლუციაშ პროექტიშ დინახალე მოხვარა გჷწარზუ, ნამუქჷთ საბოლათ თინეფიშით ვარაფილქ იჸუნ.<ref>[[#refMittleman1981|Mittleman 1981]], ხს. 38.</ref> 1967 წანას, მუშეფიშ ინტერნაციონალურ დღას, [[ჰავანა]]ს კათაშ წოხოლე გჷშულაბორჯის, აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ მოქიმინჯე მინისტრიქ, მაიორ [[ხუან ალმეიდა]]ქ თქუ, ნამუდა „გევარა რევოლუციაშ ომოინალეს რდჷ სოდგარენი, [[ლათინური ამერიკა|ლათინურ ამერიკას“]].
[[ფაილი:CheinBolivia1.jpg|thumb|left|250პქ|გევარა ბოლივიურ ოფუტეს, ღურაშახ ჭე ხანით ორდო, 1967 წ.]]
[[ბოლივია]]შა შარალუაშ წოხოლე, გევარაქ ნერი დითირუ — გიხოკჷ ფრიმული დო დუც თუმაშ გარკვიული ნორთი, დოსქილადირი შქირუთ დიღაფჷ, თეში, ნამუდა თიში ჯვეში ჩე გევარაშა მეგურაფა უშულებერი რდჷ.<ref>Jacobson, Sid and Ernie Colón. ''Che: A Graphic Biography''. [[Hill and Wang]], 2009. 96–97.</ref> [[1966]] წანაშ [[3 გერგობათუთა|3 გერგობათუთას]], [[ურუგვაი]]შ ნანანოღა [[მონტევიდეო]]შე თიქ ტყობაშე ბოლივიაშა, [[ლა-პასი|ლა-პასშა]] გეგნოფურინჷ ტყურაია ჯოხოთ — ადოლფო მენა გონსალესით, ნამუთ ითამ [[ამერიკაშ სახენწჷფოეფიშ ორგანიზაცია]]ს მომუშე ოშქაშე ხანიშ ბიზნესმენი რდჷ.<ref>Jacobson, Sid and Ernie Colón. ''Che: A Graphic Biography''. [[Hill and Wang]], 2009. 98.</ref>
გევარაშ მაართა გიოპონალი ბანაკი შორიშიან ნანკაჰუასუშ რეგიონს, სქჷრე ტყალეფს იდვალუაფუდჷ. ნანკაჰუასუშ ლეხერს მიმალი წვართუეფი ძალამი ორისკებელი რდჷ დო წჷმარინუანდჷ გარკვიულ ნობიჯგუს პარტიზანული ლჷმაშ არმიაშ კიდანჯუას ამბეს. [[ლა-პასი|ლა-პასის]] გევარაშ უმაართაშ აგენტი რდჷ [[გერმანიაშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|გერმანიაშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ]] უშქურანჯობაშ ომოინალეშ ჸოფილი წორომოხანდე [[ტამარა ბუნკე]], ნამუთ შხირას უმოსო ლჷმაშ ჯოხოთ (''nom de guerre''), „''ტანიათ''“ რე ჩინებული. გოსიმაფილი ინფორმაციათ, თინა თე ბორჯისჷნე [[КГБ]]-შ აგენტოთ მუშენდჷ დო მუჭოთ ნამთინე ბჟადალურ წყუ მირჩქინანსჷნ, თინა მუში უკორნებუო [[სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკეფიშ რსხუ|სხუნუეფიშ]] ინტერესეფს ოინალუდჷ, რახან ბოლივიაშ ხემანჯღვერალა გევარაშ ნოქურშა გიშმაჸუნდჷ.<ref name="#refSelvage1985|Selvage 1985">[[#refSelvage1985|Selvage 1985]].</ref><ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 693.</ref>
გევარაშ პარტიზანული ნძალეფი დოხოლაფირო 50 კოჩის იკათუანდჷ<ref>[http://www.latinamericanstudies.org/che/bolivia-guerrillas.htm Members of Che Guevara's Guerrilla Movement in Bolivia] by the ''Latin American Studies Organization''
</ref> დო ELN-იშ ჯოხოთ ქიმინჯალენდჷ (''Ejército de Liberación Nacional de Bolivia''; „ბოლივიაშ ერუანულ-გჷმადუდიშალაფარი არმია“). თინა ჯგირაშო რდჷ აკოანჯარაფილი დო თისჷნე მიაჭარუაფუდჷ მუსხირენი ორდოშიანი წჷმოძინა ბოლივიაშ რეგულარული არმიაშ მეხჷ [[კამირი]]შ კვაჭილ, გვალონ რეგიონს. [[1967]] წანაშ აფუნს დო ზარხულს გევარაშ გიმენდჷნორთეფიშით ბოლივიაშ აკოანჯარაფილ ნძალეფწკჷმა მუსხირენი რაგვინს გომორძგუაშ უკული, ბოლივიაშ თარობაქ პარტიზანული ნძალეფი რეალური მუდანობაწკჷმა ალაზიმაფათ გჷნომეტაფილო მირჩქინჷ. <ref>[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 97.</ref> მარა, ეკენიას, არმიაქ კონწარ ჩხუპის ჟირი პარტიზანული ბუნა მოჯილიკუ, მუჭოთ იუჭყაფუაფუდესჷნ, თე ბორჯის ჸვილირქ იჸუ ართ-ართი ლიდერქჷთ.
მარკვიეეფიშ უზურით, გევარაშ რევოლუციაშ ეგორგოთუაშ გეგმაქ ბოლივიას მუსხირენი ბაძაძიშ გეშა უმუწუძინუქ იჸუ:
* თინა რაგვინს ხვალე ბოლივიარ ოურდუმეეფწკჷმა უზურენდჷ, ნამუეფით საცოდალო ორდეს აკოანჯარაფილი დო გოწვართილეფი, თის შურო ვაორჩანუდჷ, ნამუდა ააშ-იშ თარობა ბოლივიას არყებულეფიშ მეხჷ ნძალეფიშ მახვარაფალო [[ცენტრალური ოთოლორანჯე ოაგენტე]]შ სპეცნაზიშ დივერსიულ რაზმეფს დო შხვა ოპერატიულ ომოინალეეფს მალაჯღონანდჷნ. ბოლივიაშ არმია თე ბორჯისჷნე გოწვართჷ, დოზუკოლუ დო მახაზირჷ ააშ-იშ არმიაშ სპეც-მეშანილობაშ ნძალეფქ, თინეფ შქას რდჷ რეინჯერეფიშ ელიტური ბატალიონეფიშ ორგანიზაფა დო წვართუა ჯუნგლეფს პარტიზანული ლჷმაშ ოწარმებელო, ნამუეფქით ჭიჭე დოხორინი ლა-ესპერანსას ქჷდოდირთეს, გევარაშ პარტიზანეფიშ ორენიშ გოხოლუას.<ref>[[#refUSArmy1967|U.S. Army 1967]] and [[#refRyan1998|Ryan 1998]], ხს. 82–102, ''inter alia''. "U.S. military personnel in Bolivia never exceeded 53 advisers, including a sixteen-man Mobile Training Team (MTT) from the [[8th Special Forces Group (United States)|8th Special Forces Group]] based at [[Fort Gulick]], [[Panama Canal Zone]]" ([[#refSelvage1985|Selvage 1985]]).</ref>
* გევარა წორომოხანდალას დო მოხვარას უზურენდჷ აბანობურ დისიდენტეფიშე, მუქჷთ თის ვეიაჭოფჷ, თეშინეშეს მუჭოთ ვა ეიაჭოფჷ ხუჯიშ მეჩამაქ [[ბოლივიაშ კომუნისტური პარტია|ბოლივიაშ კომუნისტური პარტიაშე]] [[მარიო მონხე]]შ დუდალათჷ, ნამუსჷთ ორიენტაცია უმოსო [[მოსკოვი|მოსკოვიჸურე]] უკებუდჷ, ვინდარო [[ჰავანა|ჰავანაჸურე]]. თიში ღურაშ უკული კილარჩქინელ დღარეფს, გევარა ბოლივიაშ კომუნისტური პარტიაშ გეშა ჭარუნს დო თის ახასიათენს მუჭოთ „ვამიონდებელს, გითმაჩამალს დო ბორულს“.<ref>"[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,837605,00.html Bidding for Che] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130826055852/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,837605,00.html |date=2013-08-26 }}", ''Time Magazine'', Dec. 15, 1967.</ref>
* თის უზურს უღუდჷ, ნამუდა ჰავანაწკჷმა რადიორსხუს ქჷდოსქიდუდჷნ, მარა ჟირი კუნტარეღმური გჷნმაჩამლქ, ნამუთ თის [[კუბა|კუბაწკჷმა]] ორსხუანდჷნ, გილელჷ; თეშ გეშა, პარტიზანეფქ კომუნიკაციაშ მეშქაშალა მიოდინეს დო იზოლირაფილეფქ, კონწარი სიტუაციას ქინოლეს.
თეშ გეძინელო, გევარაშ ჩინებული რჩქვანილობაქ, ნამუდა თინა ჯგვინას უმოსო კონფრონტაციას არზენდჷ, ვინდარო კომპრომისის, მუთ თიქ თეიშა ხოლო გჷმირჩქინჷ კუბაშ პარტიზანული ლჷმაშ წარმებაბორჯისჷნ, დიდი როლი ილაჸაფჷ თის, ნამუდა თის ვა გავითარებუ წჷმოძინელი სამუშა კომუნიკაციეფქ [[ბოლივია]]შ ლიდერეფწკჷმა, თეშინეშეს მუჭოთ თის თექ [[კონგო]]სჷთ აღოლუნ.<ref>[[#refGuevara1972|Guevara 1972]].</ref> თე ტენდენცია [[კუბა]]სჷთ რდჷ, მარა ექ ის [[ფიდელ კასტრო]]შ მუშბორჯული ჩარია აკმაჩემენდჷ.<ref>[[#refCastañeda1998|Castañeda 1998]], ხს. 107–112; 131–132.</ref>
თე ირფელიშ საბოლა მოღალუ თინა რდჷ, ნამუდა გევარას 11 თუთაშ გოძვენას ვა შიალებუ აბანობური მახორობაშ დო ახალჭანაფილეფიშ აკოკათუაქ მუში მილიციაშ მუკი-მუკი. თე ორისკე დუდგინალუშ სურებაშახ ჭე ხანით ორდო, მუში დღარეფს გევარა ჭარუნდჷ: „ფიოშეფი მუთუნინერო ვა ალამირენა დო თინეფი პიჯიქლე, ინფორმატორეფო გჷნმირთუნა“.<ref>[[#refWright2000|Wright 2000]], ხს. 86.</ref>
=== ჭოფუა დო ღურათ სარჯუა ===
{{ინნართი
| გოთინუა = right
| სიგანა = 32%
| სიმაღალა =
| დუდჯოხო =
| დუდჯოხო გიმე =
| შქაგური = „[[ცენტრალური ოთოლორანჯე ოაგენტე]]შო ვა რდჷ შხვა უმოსი ოშქურანჯი პიჯი, ვინდარო ჩე გევარა, რახან თის უღუდჷ შელება დო ქარიზმა, მუთ თაშნე ოხვილური დო უციო რდჷ ლათინური ამერიკაშ სახენწჷფოეფს ჸოფილ ტრადიციული იერარქიული ნძალანებეფიშ პოლიტიკური რეპრესიეფიშ მეხჷ ოჩხუპებუშა მიოწურაფალო“.
| ხარცქუაშ უმუშო =
| შრიფტიშ ზჷმა = 80%
| ხეშმოჭარუა = — ფილიპ ეიჯი, უკულნეშის [[კუბა]]შ ჸურე გჷნულირი CIA-იშ აგენტი.<ref name="Guevara2009pgII">[[#refGuevara2009|Guevara 2009]], ხს. II.</ref>
}}
[[ფაილი:Che Guevara school.jpg|მინი|250პქ|ლა-იგერიშ სკოლაშ ნოდგჷმი, სოდეთ 1967 წანაშ [[9 გჷმათუთა]]შ 13:10-ის ჩე გევარა ღურათ დოსარჯეს. თეჟამო მუზეუმი რე]]
[[ფაილი:Che Guevara statue.jpg|მინი|250პქ|ჩე გევარაშ მონუმენტი [[ლა-იგერა]]ს]]
ჩე გევარაშ თხოზინბორჯის ბოლივიაშ აკოანჯარაფილ ნძალეფს ზუკოლუნდჷ [[ფელიქს როდრიგესი]], კუბარი თხოზინელი დო [[ცენტრალური ოთოლორანჯე ოაგენტე]]შ სპეცრაზმიშ მოინალე.<ref>''Shadow Warrior: The CIA Hero of 100 Unknown Battles'', Felix Rodriguez and John Weisman, Simon & Schuster, October 1989.</ref>თაშნეშე, [[კევინ მაკდონალდი]]შით [[2007]] წანას გჷნოღალირ დოკუმენტურ ფილმი ''ჩქიმი ნტერიშ ნტერი'' ადასურენს, ნამუდა ცენტრალურ ოთოლორანჯე ოაგენტეს გევარაშ ჭოფუას ზუკოლუნდჷ დო შილებე ოხვარუდუკონ ქოთ [[ნაციზმი|ნაცისტური]] ლჷმაშ კრიმინალი [[კლაუს ბარბიე]], ნამუსჷთ ''„ნჯილოშ გაგესქუას“'' უძახუდესჷნ.<ref name = "ObserverChe">[http://www.guardian.co.uk/uk/2007/dec/23/world.secondworldwar Barbie "Boasted of Hunting Down Che"] by David Smith, ''[[The Observer]]'', December 23, 2007.</ref>
[[1967]] წანაშ [[7 გჷმათუთა|7 გჷმათუთას]], ბოლივიაშ სპეცმეშანილობაშ ნძალეფს ინფორმატორქ იუროშ ლეხერს გევარაშ პარტიზანეფიშ ბანაკიშ ორენჯი ქაჩინებაფუ.<ref>[http://www.theage.com.au/world/green-beret-behind-the-capture-of-che-guevara-20100907-14zhp.html Green Beret Behind the Capture of Che Guevara] by [[Richard Gott]], ''[[The Age]]'', September 8, 2010</ref> [[8 გჷმათუთა|8 გჷმათუთას]], თინეფიშ არეალს 1 800 ჯარიშკოჩით ქართა ქუგოულუეს, თეშ გეშა, მუჟამცჷთ გევარა წორომაჩხუპერ სიმეონ კუბა სარაბიაწკჷმა გჷმორთუალას ოცადუდუჷნ, დინჭყოლჷ დო ჭკორო ქენოლჷ. ჩეშ ბიოგრაფი, [[ჯონ ლი ანდერსონი]] ბოლივიარ სერჟანტ ბერნარდინო უანკაშ ანგარიშშა გეპონუათ იუჭყაფუაფუ, ნამუდა ჟირდიხას ნჭყოლირ გევარაქ, მუჟამსჷთ თიში თოფიქ დიჩოლუნ, ქჷდიღვარუ: „ვაჸათათ! მა ჩე გევარა ვორექ დო თქვანო შურდგჷმილს უმოსი ფასი მიღჷ, ვინდარო ღურელს.“<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 733.</ref>
[[8 გჷმათუთა]]შ სერს, აკოკირილი გევარა გვერდო აკორღვაფილი, ლეტათ აკოლასირელ სკოლაშ ნოდგჷმშა გეგნიჸონეს ოფუტე [[ლა-იგერა]]შ გოხოლუას. მაჟირა დღაშ მაართა გვერდი, გევარაქ ივარჷ ნამუდა თინა დუკითხირუდჷკო ბოლივიარ ოფიცერს დო ხვალე ბოლივიარ ჯარიშკოჩეფწკჷმა რჩქალი ჩიება იზალჷ. ართ-ართი თინეფშეიანი, ვერტფურინჯიშ პილოტი ხაიმე ნინო დე გუსმანი იუჭყაფუაფუ, ნამუდა ჩე „მაზარალო“ იძირებედჷ. გუსმანიშ ალებათ, გევარა ნჭყოლირი რდჷ მარძგვანი კანჭის, წინდამი თუმეფი გოჩარჩუდჷ, თიში მადვალარეფი აკოხარცქელედჷ დო კუჩხეფი ტყებიშ „ორჩხეეფს“ ქინოხუნელედჷ. თიში უმკუჯინუო ნამუდა ძალააშალიებურო იძირებედჷნ, გუსმანი რაგადანს, ნამუდა „ჩექ დუდის ეშე ქეუკჷნჷ, არძოს ჯუქურო თოლეფს ქენაჯინჷ დო ხვალე პაპიროზი ითხუ“. დე გუსმანიშ თქუალათ, თინა „ცოდაქ დამონკჷ“ დო გევარას [[თუთუმი]]შ ჭიჭე ტომსიკა დო სათმო ქჷმეჩჷ, მუდგაშენით ჩექ თის გოუძიცუ დო მარდობა გინუგჷ.<ref name="The Man Who Buried Che">"[http://www.fiu.edu/~fcf/cheremains111897.html The Man Who Buried Che] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081207082403/http://www.fiu.edu/~fcf/cheremains111897.html |date=2008-12-07 }}" by Juan O. Tamayo, ''Miami Herald'', September 19, 1997.</ref> [[8 გჷმათუთა]]შ გვიან სერს, თიშ უმუკუჯინუო ნამუდა ხელეფი აკოკირილი აფუდჷნ, ჩექ ბოლივიარ ოფიცერი ეპინოსა კუჩხეფით კიდალას ქიმკარაგუ, თიშ უკული მუთ სკოლაშ ნოდგჷმშა მინულირ ოფიცერქ თიშა პიჯიშე სათმოშ მიდაღალა ილამუნ, ნამუთ თის სუვენირო ოკოდჷ.<ref name="Michèle">{{cite journal |title=In Cold Blood: The Execution of Che by the CIA |first=Michèle |last=Ray |journal=Ramparts Magazine |month=March |year=1968 |page=33}}</ref> უპატიჩამალაშ მაჟირა შვანს, ღურათ სარჯუაშახ გვალო ჭე ხანით ორდო, გევარაქ სახეს ქჷგაფურტინჷ ბოლივიარ უმაღალაშ ადმირალ უგარტეჩეს.<ref name="Michèle" />
გეჸვენჯი, [[9 გჷმათუთა|9 გჷმათუთაშ]] ოჭუმარეს, გევარაქ ითხუ ოფუტეშ „მაესტრაშ“ (სკოლაშ მაგურაფალიშ), 22 წანერ ხულია კორტესიშ ძირაფა. მუჭოთ მოგვიანაფილო კორტესი ეშანჷნსჷნ, გევარაქ „ჰამო მეჯინაშ, თინჩი დო ირონიული კილაჯინაშ კოჩიქ იჸუ“ დო მუჭოთ თიქ მუნეფიშ ჩიებაბორჯის კილაძირუნ, გევარაშ „დაჯინებული, კვათირი დო თე ბორჯისჷნე რჩქალი კილაჯინაშ გეშა, თის, „ვა შეულებუდჷ თიშ თოლეფშა ინოჯინა“.<ref name="Michèle" /> კუნტა ჩიებაშ გოძვენას, გევარაქ ღოზი გოუსჷ სკოლაშ ნოდგჷმიშ გლახა პიჯალეფს დო ეშანჷ, ნამუდა ბაღანეფიშ თაქ გურაფა კონწარას „ანტი-პედაგოგიკური“ რდჷ, თიწკჷმა მუჟამს, „თარობაშ ოფიციალური მაკათურეფი [[მერსედეს-ბენცი|მერსედესიშ]] მანქანეფით გილეფელურუდესჷნ“... დო ქჷგეუძინჷ: „თენა წორას თინა რე, მუდგაშ მეხჷთ ჩქი ფჩხუპენთჷნ“.<ref name="Michèle" />
[[9 გჷმათუთა]]შ ოჭუმარეშ დალიას, [[ბოლივიაშ პრეზიდენტი|ბოლივიაშ პრეზიდენტიქ]] [[რენე ბარიენტოსი|რენე ბარიენტოსიქ]] გევარაშ ჸვილუა ზოჯჷ. თე ზოჯუა [[ფელიქს როდრიგესი|ფელიქს როდრიგესშა]] რდჷ მერსხილი, თიში უმუკუჯინუო, ნამუდა [[ააშ]]-იშ თარობას გეჸვენჯი გჷთოკითხირიშ ღანკით გევარაშ [[პანამა]]შა გჷნოჸონაფას ზალამენდჷნ .<ref>[[#refGrant2007|Grant 2007]]</ref> ჸვილუობა მუში დუდიშა ეჭოფჷ [[მარიო ტერანი|მარიო ტერანქ]] — ბოლივიაშ არმიაშ გვერდო შუმილი სერჟანტიქ, ნამუქჷთ დუდო გჷმოთქვჷ ჩეშ ჸვილუაშ ზალამი, თი ბაძაძით, ნამუდა თიში სუმი მაჸალე, სუმხოლო ჯოხოთ „მარიო“, გევარაშ პარტიზანულ ბუნეფწკჷმა ორდოშიანი ჩხუპიშბორჯის დუჸვილუდეს.<ref name="ReferenceA"/> ხეშუულობაშით ჯარალუაშა მიოჭირინაფალი ოწმახშე აკორსხილი ამბეწკჷმა ოსქვებურალას ოკო ჸოფედჷკო ნანჭყოლა, ათეშენი ფელიქს როდრიგესიქ ტერანს უზოჯჷ თხილას ქჷგეუწურუაფუდჷკო, ნამუდა თეში გეგმორჩქინელედჷკო, ითამ გევარა [[ბოლივია]]შ არმიაწკჷმა რაგვინიშ ბორჯის დინაფედჷკონ თეშ.<ref>[[#refGrant2007|Grant 2007]]. René Barrientos has never revealed his motives for ordering the summary execution of Guevara rather then putting him on trial or expelling him from the country or turning him over to the U.S. authorities.</ref> მუჭოთ ბოლივიაშ არმიაშ ნჯღვერალაშ კაპიტანქ გარი პრადოქ ეშანჷნ, ბარიენტოსიშით გევარაშ უმუცადუო ჸვილუაშ ზოჯუაშ ბაძაძი რდჷ თინა, ნამუდა თიშა ჯიხაშე ნტებაშ ირინერი შანსი მოუსპუდესკონ, თაშნეშე, თე ამბეწკჷმა ვა ჸოფედჷკო მუთუნინერი დრამან.<ref>Almudevar, Lola. "[http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2007/10/09/MNVASLK4R.DTL Bolivia marks capture, execution of 'Che' Guevara 40 years ago] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120306183805/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2007/10/09/MNVASLK4R.DTL |date=2012-03-06 }}." ''[[San Francisco Chronicle]]''. Tuesday October 9, 2007. Retrieved on November 7, 2009.</ref>
ღურათ სარჯუაშახ მუსხირენი წუნით ორდო, გევარას ბოლივიარ ჯარიშკოჩიქ კითხჷ, მუს ფირქენდჷ მუში უღურალობაშენინ, „ვარი“, უგამჷ ჩექ, „მა რევოლუციაშ უღურალობაშენ ფირფქენქ“.<ref>[[#refTime1970|''Time'' magazine 1970]].</ref> მუჟამსჷთ სერჟანტი ტერანქ ქოხშა მინილჷნ, ჩე გევარაქ მუში მაჸვილუს უწუ: „მიჩქჷ, ჩქიმი ოჸვილუშა მორთი. ქაჸათი სი ლალა! სი ხვალე კოჩიშ ჸვილუა გილამჷ!“<ref name="anderson739">[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 739.</ref> ტერანქ გოკილონდჷ, უკული მუში გვერდოავტომატური მაჟარაშე დაჩხირი გონწყჷ დო გევარას ხელეფს დო კუჩხეფს ქაჸოთჷ. ჩექ დიხას ქიგიღიროკჷ დო მანჯეფიშ სარიკო ჭუაშ გეშა ღვარაფიქ გეკალჷ. თე ბორჯის ტერანქ მუსხირენშა ხოლო ქაჸოთჷ დო ოღურალი ნჭყოლუა გურკიდირს, მუჭოთ როდრიგესი ეშანჷნსჷნ, დღაშ 13:10-ის ქიმიორინუ.<ref name="anderson739"/> ოართე ჯამს, გევარა 9 არდგილს რდჷ ნჭყოლირი, თინეფ შქას ხუთ დიხას კუჩხეფს, თითო-თითო ხუჯის დო კილეს, ართი გურკიდირს დო ბოლოს, ჸალს.<ref name="Michèle" />
თუთეფით ორდო, მუში ეკონია ოჯარე გჷშულას სუმკონტინენტური კონფერენციაშ მიმალობაბორჯის,<ref name="MessTricont1967" /> გევარა მუში [[ეპიტაფია]]ს ჭარუნდჷ: „სოდეთ ვაკოფხვადათ უნელ ღურასჷნი, მორთი ქუდოფხვადათ თის, თი პიჯალათ, ნამუდა ჩქინი ჩხუპიშ ხონარი ქჷმიანჭუ ნამთინე ჸუჯის, ოდო მაჟირა ჸურე შილებე თიქ ჩქინი ანჯარს დემინჯასჷნ“.<ref>[http://www.guardian.co.uk/world/2009/jan/19/che-guevara-obituary-guardian-archive Obituary: Che Guevara, Marxist Architect of Revolution] by Richard Bourne, ''[[The Guardian]]'', October 11, 1967</ref>
=== ღურათ სარჯუაშ უკულნეშიანი პერიოდი, ღურაშ უკულიანი სამუშეფი დო მემორიალეფი ===
[[ფაილი:CheExec19.jpg|მინი|მარცხნივ|250პქ|ღურელი ჩე გევარა ვალიეგრანდეს. ცენტრალური ოთოლორანჯე ოაგენტეშ აგენტიშით გჷნოღალირი ფოტო, 10 გჷმათუთა, 1967 წ.]]
ღურათ სარჯუაშ უკული, გევარაშ რსხული ვერტფურინჯიშ ოჩერეზალ ბუნიკეფს ქიგლასვანჯეს დო [[ვალიეგრანდე]]შ გოხოლუაშა გეგნიჸონეს, სოდეთ ფოტოგრაფეფქ თინა ნუესტრა-სენიორა-დე-მალტაშ ორჩხუაშეშ ბეტონიშ ფილას გილასვანჯაფილო გჷნიღეს.<ref>[[#refAlmudevar2007|Almudevar 2007]] and [[#refGott2005|Gott 2005]].</ref> მუსხირენი მოწამექ დადასურჷ, ნამუდა თენა დასურო გევრა რდჷნ, თინეფ შქას თარი რდჷ ბრიტანალი ჟურნალისტი [[რიჩარდ გოტი]], აკა მოწამე, ნამუთ გევარას შურდგჷმასჷთ აკოხვალამუდჷნ.
რსხული მაძირაფუეფშო ოირკოჩეთ ქჷდასვანჯეს, ნამუშ ოძირაფუშა ოშობათ თექიანი მახორუეფი მიშეს, ბრელი თინეფშეიანი გევარაშ რსხულს ქირს მითმიოგურუანდჷ, ოდო ნამთინექ ტყობაშე თუმა გამუკოჭკირჷ, მუჭოთ ოხვამერიშ რელიქვიან.<ref>[[#refCasey2009|Casey 2009]], ხს. 179.</ref> თენერი ალაზიმაფეფქ მოგვიანაფილო ხოლო უმოსო გიფაჩჷ, მუჟამს ჟირი მარაშ უკული, კათაქ ღურაშ უკულიანი ფოტოეფი ძირჷნ; ინგლისარი ხელუანობაშ კრიტიკოსი [[ჯონ ბერგერი]]შ დაკვირათ, თინეფი ჟირი ჩინებულ ნახანტას მოგენდჷ: [[რემბრანდტი]]შ ''„დოქტორ ტულპიშ ანატომიაშ გოკვათილს“'' დო [[ანდრეა მანტენია]]შ ''„ქირსეშ ნგარას“''.<ref>[[#refCasey2009|Casey 2009]], ხს. 183.</ref> გევარაშ რსხულიშ [[ვალიეგრანდე]]შა გინოღალაბორჯის, თექ თაშნეშე რდჷ ოთხი მოწამე კორესპოდენტი, ნამუეფ შქასჷთ რდჷ ბჯორნ კუმი შვედური ''Aftonbladet''-შე, მიქჷთ [[1967]] წანაშ [[11 გერგობათუთა|11 გერგობათუთას]], ამერიკულ ''[[The New Republic]]''-იშო თე სცენა ექსკლუზიურო ეჭარჷნ.<ref>[http://www.tnr.com/article/politics/the-death-che-guevara The Death of Che Guevara] by [[Bjorn Kumm]], ''[[The New Republic]]'', Originally published on November 11, 1967.</ref>
[[1967]] წანაშ [[11 გჷმათუთა|11 გჷმათუთაშ]] დეკლასიფიცირაფილი მემორანდუმი, ნამუთ [[ააშ-იშ პრეზიდენტი|ააშ-იშ პრეზიდენტ]] [[ლინდონ ჯონსონი|ლინდონ ჯონსონს]] ნაციონალური უსაფრთხობაშ ოაგენტეშ პრეზიდენტიქ უოლტ უიტმენ როსტოუქ წჷმურინუნ, გევარაშ ჸვილუაშ გჷნოჭყვადირუას „ბორულს“ მარა „ბოლივიარეფიშ პოზიციაშე გაგებელს“ უძახჷ.<ref>[[#refLacey2007a|Lacey 2007a]].</ref> ღურათ სარჯუაშ უკული, როდრიგესიქ გევარაშ მუსხირენი დორხველი მეკონი ქჷდიტუ, თინეფ შქას Rolex GMT Master-იშ მანჯაშ სათი,<ref>[http://www.watchblog.dk/pictures/people/slides/cheGMT.jpg Watch blog image of Guevara's GMT Master] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100524222707/http://www.watchblog.dk/pictures/people/slides/cheGMT.jpg |date=2010-05-24 }}.</ref> ნამუსჷთ თინა მიარე წანაშ მეძვენას გიობუდჷ დო შხირას ოძირანდჷ რეპორტიორეფს.<ref>[http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/JFKroderiguez.htm Felix Rodríguez entry] from ''Spartacus Schoolnet Encyclopedia''.</ref> ამუდღარშო, თე მეკონეფშე ნამთინე გჷმოფინილი რე [[ცენტრალური ოთოლორანჯე ოაგენტე|ცენტრალურ ოთოლორანჯე ოაგენტეს]].<ref>[[#refKornbluh1997|Kornbluh 1997]].</ref> თიშ უკული, მუთ ოურდუმე ექიმქ გევარაშ რსხულს ხელეფი მოკვათუნ, ბოლივიარ ოურდუმე ოფიცერეფქ თინა ონოფულე აბანშა მიდეღეს დო ფულიროთ დოჩვის თიშ ნთხორუაშ ვარა კრემაციაშ აბანი. [[ფორმალდეჰიდი|ფორმალდეჰიდის]] ჩუალირი ხელეფი [[ბუენოს-აირესი|ბუენოს-აირესიშა]] მიდაჯღონეს კითიშ ენაბეშტაშ იდენტიფიკაციაშო (თიშ კითიშ ენაბეშტეფი [[არგენტინა|არგენტინაშ]] პოლიციას რდჷ ჩუალირი). მოგვიანაფილო ხელეფი [[კუბა]]შა მიდაჯღონეს.
[[15 გჷმათუთა|15 გჷმათუთას]], [[ფიდელ კასტრო]]ქ გევარაშ დინაფაშ ამბე ჯარალუას ქაჩინებაფუ დო ედომუშამი [[კუბა]]ს სუმდღალამი რგუალა გეგმაცხადჷ.<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 740.</ref> [[18 გჷმათუთა|18 გჷმათუთას]], კასტროქ [[რევოლუციაშ მოედანი (ჰავანა)|ჰავანაშ რევოლუციაშ მოედანს]] აკოკათელი დოხოლაფირო ართი მილიონი მარგუალი ადამიერიშ წოხოლე გევარაშ, მუჭოთ რევოლუციონერიშ მუშებეფშე იჩუ.<ref>[[#refAnderson1997|Anderson 1997]], ხს. 741.</ref> თიქ მუში ოცქვაფური გჷშულა გეჸვენჯი ზიტყვეფით მასურჷ:
[[ფაილი:Che y Camilo en el Museo de la revolución.JPG|მინი|250პქ|ჩე გევარა დო [[კამილო სიენფუეგოსი]] [[ჰავანა|ჰავანაშ]] რევოლუციაშ მუზეუმს.]]
[[ფაილი:SculptureCheGuevaraCuba.jpg|მინი|250პქ|[[ჰავანაშ რევოლუციაშ მოედანი]], კუბაშ დინოხოლენი საქვარეფიშ ომინისტრეშ ნოდგჷმი, სოდეთ ართ ბორჯის გევარა მუშენდჷნ. თიში გჷმოსახილობაშ თუდო, მუკოჭარილი რე თიში ესპანური დევიზი:"Hasta la Victoria Siempre" (ირიათონი გომორძგუა მიარეჟამს)]]
[[ფაილი:Che Guevara - Grab in Santa Clara, Kuba.jpg|მინი|250პქ|[[ჩე გევარაშ მავზოლეუმი|ჩე გევარაშ მონუმენტი დო მავზოლეუმი]] [[კუბა|კუბაშ]] ნოღა [[სანტა-კლარა (კუბა)|სანტა-კლარას]]]]
{{ციტირაფა|ჩქი ქუმოკონა გეგმოფხანტათ მუნერი ოკო ორდას მუმალი მოითჷრიშ ადამიერი-და, შემილებუნა ფთქუათ: მორთი, თინა ჩეს გჷდას! მუნერო ოკო ორდან ერდილეფი ჩქინი სქუალეფინ, უორჩანეთ ოკო ფთქუათ: ჩქი ბზალამენთ თინეფი ჩეშ შურით ებრდათჷნ! ჩქი ადამიერიშ მოდელი ქუმოკონა-და, ნამუთ ჩქინ ბორჯის ვარინ, მუმალს ორხველჷნ, გურიშ სიტომბაშე იბჩიებუქ, ნამუდა თენერი მოდელი, მუთუნი წინდა ვემკოსუნ ფერი თელარას დო საქვარუას, რე ჩე!<ref>[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 101.</ref>}}
გევარაწკჷმა ართო [[ბოლივია]]ს რინელი [[ფრანგეფი|ფრანგი]] ინტელექტუალქ [[რეჟი დებრე]]ქ, მით 1967 წანაშ მესის ჭოფესჷნ, [[1968]] წანაშ მარაშინათუთას ჯიხაშე ინტერვიუ მეჩჷ, სოდეთ თიქ ფართას ეჭარჷ გევარაშ ღინჩუაშ გარამებეფი. დებრე, მით გევარაშ პარტიზანულ ბუნეფკწჷმა ართო ჭე ბორჯიშ გოძვენას ოხორანდჷნ, თქუ, ნამუდა თინეფი „ტყაშ სხვერპლეფი“ დო თეში გეშა „ჯუნგლეფიშე ჭკომილეფი“ ორდეს.<ref name="Nadle">{{cite journal |title=Régis Debray Speaks from Prison |first=Marlene |last=Nadle |journal=Ramparts Magazine |date=August 24, 1968 |page=42}}</ref> დებრექ ეჭარჷ თი უძგალაშო ხეკულე გარამება, სოდეთ გევარაშ კათა იჭიროთუდჷ ოჭკომალიშ სინორკეთ, უწყარობათ, კუჩხმოდვალუეფიშ უღვენობათ დო თინეფს ხვალე 22 კოჩიშ დასაბაღი 6 ნორჩალი უღუდესჷნ. დებრე თხობელანს, ნამუდა გევარა დო შხვეფით, იწამებუდეს ლახალათ, მუთ გჷშაჭანაფილი რდჷ ხელეფიშ დო კუჩხეფიშ შინაფათ, თეში, ნამუდა შელებუანი ვა რდჷ თინეფიშ ხელეფს კითეფიშ სხუნუა.<ref name="Nadle" />თეშინერი ურსხებუ დგომარებაშ უმუკუჯინუო, თინა გევარას ეთმოჭარჷნდჷ მუჭოთ „ოპტიმისტურო გენწყილს ლათინური ამერიკაშ მუმალუწკჷმა რსხუაფათ“ დო რაგადანდჷ, ნამუდა „გევარა მუში სვენას მერჩქვანელი რდჷ ღურას დო მიორჩქჷდჷ, ნამუდა თიში ღურა გჷშაკურცხინაფაშ ართგვარი შანი იჸუაფუდჷ“, თაშნეშე რაგადანს, ნამუდა გევარას ღურა მიორჩქუდჷ მუჭოთ „ხეახალაშო დაბადებაშ პიჯალათ“ დო „გოახალაფაშ რიტუალო“.<ref name="Nadle" />
[[1995]] წანას, გინორინელ ბოლივიარ გენერალქ მარიო ვარგასიქ წინგიშ — ''ჩე გევარა: რევოლუციონერიშ რინაშ'' ავტორი [[ჯონ ლი ანდერსონი|ჯონ ლი ანდერსონს]] განდჷ, ნამუდა გევარაშ რსხული [[ვალიეგრანდე]]შ გიოხუნალი მოედანიშ გოხოლუას რდჷ ნთხორილინ. თეშ უკული, ნეშტიშ გორუაშ მიარეერუანული პროცესიქ ქჷდიჭყჷ, მუქჷთ წარმოწანაშე მეტი ხანს გეგინძორჷ. [[1997]] წანაშ კვირკვეს, [[კუბარეფი|კუბარი]] [[გეოლოგია|გეოლოგეფიშ]] დო [[არგენტინალეფი|არგენტინალი]] სასამართო [[ანთროპოლოგია|ანთროპოლოგეფიშ]] ბუნაქ ჟირი საართო საფლას 7 ადამიერიშ ნოსქილედეფი გაკილაძირეს, თინეფ შქას ართის ხელეფი აფუდჷ მოკვათილი (ჩე გევარა). [[ბოლივია|ბოლივიაშ]] თარობაშ ოფიციალურ პიჯეფქ დინოხოლენი საქვარეფიშ მინისტრიწკჷმა ართო მოგვიანაფილო თე რსხული გევარაწკჷმა გაიგივეს, მუჟამცჷთ კილანთხორილი კიბირეფი „მერეთო აკმოხვადუდჷ“ ჩეშ კიბირეფიშ თაბაშირიშ მოდელს, ნამუქჷთ [[კუბა]]ს, თიშ [[კონგო]]შა შარალუაშ წოხოლე იხაზირჷნ. არგენტინალ სასამართო ანთროპოლოგიქ ალეხანდრო ინჩაურეგიქ ხელეფმოკვათილი რსხულიშ ხასჷლას გონთხორილი ჟაკეტიშ დინოხოლენი ჯიბეს თუთუმიშ ჭიჭე ტომსიკა გაკილაძირჷ. ნინო დე გუსმანი, ბოლივიარი ვერტფურინჯიშ პილოტი, ნამუქჷთ ღურაშ წოხოლე ჩეს თუთუმიშ ჭიჭე ტომსიკა მეჩჷნ, მოგვიანაფილო რაგადანდჷ, ნამუდა თინა დუდშე „სერიოზულო ორჩანენდჷ“, ნამუდა „კუბარეფქ ხვალე მუდგარენი ჯვეში ძვალეფი ძირეს დო თის ჩეს უძახუდეს“, მარა „თიშ უკული მუთ თუთუმიშ ტომსიკაშ გეშა გებგინ, ჩქიმი ორჩანუეფქჷთ მედინჷ“.<ref name="The Man Who Buried Che"/> 1997 წანაშ [[17 გჷმათუთა|17 გჷმათუთას]], გევარაშ ნოსქილედი თიში ამშვი წორომაჩხუპერეფწკჷმა ართო, რსული ოურდუმე პატიჩამათ გეგნასვანჯეს კუბაშ ნოღა [[სანტა-კლარა (კუბა)|სანტა-კლარაშა]] სპეციალურო ეგაფილ [[ჩე გევარაშ მავზოლეუმი|მავზოლეუმშა]], სოდეთ თინა [[კუბაშ რევოლუცია|კუბაშ რევოლუციაშ]] გჷნმაჭყვადალი ოურდუმე გომორძგუას ხემანჯღვერენდჷნ.<ref>[http://www.cnn.com/WORLD/9710/17/cuba.che/ Cuba salutes 'Che' Guevara: Revolutionary Icon Finally Laid to Rest] CNN, October 17, 1997</ref>
მუჟამსჷთ გევარა ჭოფესჷნ, თის გეგლანწყეს მუში 30 000 ზიტყვამი ხეშნაჭარა დღარი, მუში პოეზიაშ კათელი დო მუში ნაჭარა კუნტა ისტორია ახალნორდი კომუნისტი პარტიზანიშენი, მით შქურინიშ რჯგინას გურაფულენსჷნ.<ref>"[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,837605,00.html Bidding for Che] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130826055852/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,837605,00.html |date=2013-08-26 }}", Time Magazine, Dec. 15, 1967.</ref> დღარი ეთმოჭარუნს [[ბოლივია]]შ პარტიზანული ლჷმაშ კამპანიას,<ref>[[#refGuevara1967b|Guevara 1967b]].</ref> მიშალუ ჭარილი რე 1966 წანაშ [[7 გერგობათუთა|7 გერგობათუთას]], ნანკაჰუასუშ ფერმაშა მეულაშახ ჭე ხანშა, ოდო გვალო ბოლო 1967 წანაშ [[7 გჷმათუთა]]თ, თიში ჭოფუაშ წოხოლენი დღათ ითარიღებუ. დღარი ეთმოჭარჷნს მუჭო გჷნირთეს პარტიზანეფქ აძვილებურეფქ ორდოშე ქჷდუჭყაფუდესკონ ოპერაცია, თიშ გეშა, ნამუდა თინეფი ბოლივიაშ არმიაქ გეკლაგორუნ; ეთმონწყჷნს გევარაშ გჷნოჭყვადირუას ჯარიშ ჟირი დჷნართათ დორთუალაშენი, ნამუნეფიშ ართიანწკჷმა კონტაქტიქჷთ უკული უშულებუო გჷნირთჷ დო ეთმოჭარუნს თინეფიშ უმუწუძინუ დუდგინნაველიშ საართო მახასიათაფალეფს. ინნაჭარეფი თაშინეშეს ოწაწჷ აწორინჯალას გევარა დო [[ბოლივია]]შ კომუნისტურ პარტიაშ შქას, მუქჷთ თით მისურჷ, ნამუდა ჩეს თიშე ბრელაშო ჭიჭე ჯარიშკოჩი ჸუნდჷ, ვინდარო თის დუდშე უღუდჷ უზურსჷნ დო ოძირანს, ნამუდა გევარას მახორობაშ მუშ ჸურეშა გინოჸუნაფაშ ამბეს სერიოზული პრობლემეფი უღუდჷ, მუთ ნორთობურო თით რდჷ გჷშაჭანაფილი, ნამუდა პარტიზანეფს ჩილათირო [[კეჩუა (ენინა)|კეჩუა]] ქჷდოუგურუაფუდეს, ოდო ე ნინა უგუგებუ რდჷ [[ტუპი-გუარანიშ ნინეფი|ტუპი-გუარანიშ ნინეფშა]] მორაგადე თექიანი მახორუეფშო.<ref>[[#refRyan1998|Ryan 1998]], ხს. 45.</ref> კამპანიაშ ოწმახუშე უგუკოროცხუ დათებუშა ულაწკჷმა ართო, გევარას ჭყანსინთელე ეუფრაშებუდჷ. თინა ასთმაშ მოკათაფათ იჭიროთუდჷ, მუთ ჯინჯიერაშო მედიკამენტეფიშ თებაწკჷმა რდჷ მერსხილი.<ref>[[#refRyan1998|Ryan 1998]], ხს. 104.</ref>
ამერიკულ ჟურნალქ Ramparts-იქ ნჭუაფილო თანგჷ ბოლივიური დღარეფი, მუქჷთ უკული ედომუშამი მოსოფელი აკიილჷ. <ref>[[#refRyan1998|Ryan 1998]], ხს. 148.</ref> თაშინეშეს რე ოთხი გეძინელი დღარი — ისრაელ რეიეს საიასიშ (გეძინელი ჯოხო „ბრაულიო“), ჰარი ვილეგას ტამაიოშ („პომბო“), ელისეო რეიეს როდრიგესიშ („რონალდო“) დო დარიენ ალარკონ რამირესიშ („ბენინიო“)<ref>[[#refRamirez1997|Ramírez 1997]].</ref> — ნამუნეფშეთ წიაკალო არძო მონახვამილეფიშ გეძინელ ასპექტეფს აარგამენს.[[2008]] წანაშ კვირკვეს, [[ბოლივიაშ პრეზიდენტი|ბოლივიაშ პრეზიდენტიქ]] [[ევო მორალესი|ევო მორალესიქ]] ოზეიმეთ გონწყჷ გევარაშ თეიშახ ლუქერი ჟირი აკოსოფილი რვეული, ოთოლჸუჯე ჟურნალი დო მუსხირენი უჩა-ჩე ფოტო. თე ჸოფირებაშ ბორჯის, [[ბოლივია]]შ კულტურაშ ვიცე-მინისტრიქ პაბლო გრუქ თქუ, ნამუდა წანაშ ბოლოშო იგეგმუაფუდჷ ხეშნაჭარეფიშ არძო ხასჷლაშ არძო ფოტოანგეფიშ გჷმობჟინაფა.<ref>[http://www.reuters.com/article/lifestyleMolt/idUSN0743477420080707?pageNumber=1&virtualBrandChannel=0 Bolivia unveils original Che Guevara diary] by Eduardo Garcia, Reuters, July 7, 2008.</ref> ეშობას, [[2009]] წანაშ მარაშინათუთას, ბოლივიაშ იუსტიციაშ ომინისტრეშ ანთროპოლოგეფქ ბოლივიაშ ნოღა [[ტეოპონტე]]შ გოხოლუას გევარაშ 5 წორომაჩხუპერი პარტიზანიშ ნეშტი გეკლაძირეს.<ref>[http://news.nationalgeographic.com/news/2009/08/090821-che-guevara-find-video-ap.html Slain Che Guevara Soldiers Found?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090826095411/http://news.nationalgeographic.com/news/2009/08/090821-che-guevara-find-video-ap.html |date=2009-08-26 }} video report by ''[[National Geographic]]'', August 21, 2009.</ref>
== მონძალა ==
{{ინნართი
| გოთინუა =
| სიგანა =
| სიმაღალა =
| დუდჯოხო =
| დუდჯოხო გიმე=
| შქაგური = “ჩეშ ნეშტიშ კილაძირაფაქ ჰალამო გააქტიურჷ ართიანშა მერსხილი ჯარალუეფი — მეარყე, აჭიროთებული, ცუხი ფიგურეფი ავანტიურისტული დუდიშგინნაველეფით, მარსხებელი, გითმაჩამალი, ექსტრემისტი — მუდგასჷთ თინეფ შქას ფიქსირაფილი დორთუალა ვა რსებენდჷნ. ჩეშ გეშა მეჯინალობეფი საართო აკანს, იძანძჷ დო თის აფასენს შხვადოშხვა ასპექტით, მუჭოთ ჩილათირ მეარყეს, პარტიზანული ლჷმაშ გოსოფური ფილოსოფოსის, ბორიაშ ოქუმეფწკჷმა მაჩხუპერ პოეტის, უშუჸარ მალჷმორს, ნამუქჷთ ბურჟუაზიას თათმანი ოჸოთჷ, ერზამილი ბალადეფიშ ობიექტის, მუჭოთ წიმინდეს ვარა მაჟირა ჸურე ნჯარიშ ეშმაღალარი ანგილოზიშ ტყების მიშაფულირი მასობურ ჸვილუს, ნამუდგაშ არძო ქიმინჯალა გეპონუდჷ ნძალუას — პროტოტიპულ ფანატიკოს ტერორისტის“.<ref>[[#refMcLaren2000|McLaren 2000]], ხს. 7.</ref>
| ხარცქუაშ უმუშო =
| შრიფტიშ ზჷმა =
| ხეშმოჭარუა = — დოქტორი [[პეტერ მაკ-ლარენი]], ავტორი ნახანდიშ ''„ჩე გევარა, პაულო ფრეიერე დო რევოლუციაშ პედაგოგიკა“''
}}
[[ფაილი:ZZZ wiki13.jpg|thumb|left|250პქ|გევარაშ სახეშ სტილიზაფირი გრაფიკა მუკნაჭარათ — "El Che Vive" (ჩეს შური უდგჷ).]]
ღურაშ 40 წანაშ უმოსი ხანიშ უკული, ჩეშ რინა დო მონძალა ამუდღარშახ გადარიშ საგანო სქიდუ. თიში აწმარენჯობურ შურიშკვათუაქ მუში შურდგჷმაშ შხვადოშხვა მომენტის, აკოქიმინჷ უგუთებუ გოჟირაფაშ კომპლექსი.
გარკვიულ პიჯეფქ, გევარას, მუჭოთ გერგეზისჷნ ოცქვეს;<ref>[http://www.nytimes.com/2005/11/20/magazine/20bolivia.html?_r=1&pagewanted=all&oref=slogin Che's Second Coming?] by David Rieff, November 20, 2005, New York Times.</ref> სამანგათ, [[ნელსონ მანდელა]]ქ თინა მიშინუ, მუჭოთ „ინოჩამა არძო ადამიერშო, მისჷთ დუდიშალა უჸორსჷნ“,"<ref name="Guevara2009pgII">[[#refGuevara2009|Guevara 2009]], p. II.</ref> თიწკჷმა, მუჟამც [[ჟან-პოლ სარტრი|ჟან-პოლ სარტრიქ]] თის გიოდჷ „ხვალე ინტელექტუალი ვარინ, ჩქინი ბორჯიშ არძოშე უმოსი რსულჸოფილი ადამიერი“.<ref>[[#refMoynihan2006|Moynihan 2006]].</ref> შხვეფ შქას, მით გევარაშ მეხჷ მუნეფიშ მოწონუა გჷმოხანტესჷნ, ორდეს [[გრაჰამ გრინი]], ნამუქჷთ მიკაღანკჷ, ნამუდა ჩე „გჷთმასახიერენდჷ დუდგინოდვალას, გურამობას დო გებენალას“,<ref>[[#refSinclair1968/06|Sinclair 1968 / 2006]], ხს. 80.</ref> თაშნეშე სუსან სონტაგი, მიდგაშ არზით „ჩეშ ღანკი შხვა მუთუნი ვარი-და დუდო ჰუმანურობა რდჷ“.<ref>[[#refSinclair1968/06|Sinclair 1968 / 2006]], ხს. 127.</ref> უჩატყებამი ჯარალუაშე, ფილოსოფოს [[ფრანც ფანონი|ფრანც ფანონქ]] გევარა „ადამიერიშ შელებეფიშ მოსოფელიშ სიმბოლოთ“ აღიარჷ.<ref>[[#refMcLaren2000|McLaren 2000]], ხს. 3.</ref> ოდო [[უჩა პანტერაშ პარტია]]ქ ოცქუ დო თქუ: „გევარა ვა ღურელე, თიში იდეეფი ირიათონო ჩქინწკჷმა რე“.<ref>[[#refSinclair1968/06|Sinclair 1968 / 2006]], ხს. 67.</ref> ცქვაფაქ გჷშაძახინი ძირჷ პოლიტიკურ სპექტრისჷთ, [[ანარქო-კაპიტალიზმი]] დო [[ლიბერტარიანიზმი]]შ თეორეტიკოსიქ [[მურაი როთბარდი|მურაი როთბარდიქ]] ოცქვაფალო გევარას „გერგეზი ფიგურა“ გიოდვჷ დო თიშ ღურათ მარგუალქ ეშანჷ, ნამუდა „ჩქინი ბორჯიშ დო ვარ ედომუშამო ოშწანურაშ ადამიერეფ შქას, ჩე რევოლუციური პრინციპეფიშ შურდგჷმილი გოსახიერაფა რდჷ“.<ref>[http://mises.org/journals/lar/pdfs/3_3/3_3_1.pdf ''Ernesto Che Guevara R.I.P.''] by [[Murray Rothbard]], Left and Right: A Journal of Libertarian Thought, Volume 3, Number 3 (Spring-Autumn 1967).</ref> ოდო ჟურნალისტ [[კრისტოფერ ჰიტჩენსი]]შ თქუალათ: „ჩეშ ღურა ჩქიმო დო ჩქიმი მანგური მიარე ადამიერშო ბრელს შანენს, თინა როლიშ მოდელი რდჷ, ჩქინო, რომანტიკოსი ბურჟუეფშო უშულებუ მუდგარენიშ უმუკუჯინუო — თიქ მიდართჷ დო ქოთ მასურჷ თინა, მუთ რევოლუციონერს ოკო უქიმინუდუკონ — იჩხუპჷ დო დოღურჷ მუში მეჯინალობეფშენ“.<ref>[http://www.guardian.co.uk/film/2004/jul/11/features.review Just a Pretty Face?] by Sean O'Hagan, ''The Observer'', July 11, 2004.</ref> ბრელშო კუბას გევარა ოჸოროფული ერუანულ გერგზო სქიდუ, სოდეთ თიში სურათი გჷმოსახილი რე 3 პესოამ ბანკნოტის, ოდო სკოლაშ მოგურაფუეფი ირი ოჭუმარეს იჭყანა ფუჩით — „ჩქი ჩეს ვაგურუთ“. მუში ოდაბადე არგენტინას, რე უმაღალაში სკოლეფი, ნამუნეფსჷთ თიში ჯოხო გიოძჷნ, ერხინილი რე მიარე მონუმენტი, ოდო თიში ოდაბადური ნოღა როსარიოს ხვალე 2008 წანას გინწყჷ 3,7 მ სიმაღალაშ ბრონზეშ ნოჭახნაკუქ. თაშინეშე ოკო ეიშანას, ნამუდა ნამთინე ბოლივარ ფიოშის თინა წიმინდეთ აფუ გჷმოცხადაფილი, მუჭოთ „წიმინდე ერნესტო“, მიდგაშ წოხოლეთ მოხვარაშ თხუალათ იხვამანა.
[[ფაილი:El Che (bandera)- Argentina - Marcha 25-May-06 - 2 (7).jpg|მინი|250პქ|მანიფესტაცია [[არგენტინა]]ს, 2006 წანაშ 25 მესი]]
ირფელი თეშ აწორინელო, თხოზინელი აწმარენჯი ავტორი, ხაკობო მაჩოვერი ივარანს თიში ოგერგეზე-ოცქვაფური პორტრეტის დო თის მუჭოთ უდუნდებუ ჯალათისჷნ თეშ გჷშმიჸონანს. <ref name="Machover">[http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/us_and_americas/article2461399.ece Behind Che Guevara’s mask, the cold executioner] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081121181216/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/us_and_americas/article2461399.ece |date=2008-11-21 }} ''Times Online'', September 16, 2007.</ref> ეკობრალებეფიშ დასაბუთებელო, თინა იხვარუანს ლათინური ამერიკაშ უმენტაში ნორთის, სოდეთ ჩეშით ინსპირირაფილი რევოლუციეფიშ პრაქტიკული მოღალუ რდჷ მილიტარიზმიშ რდუალა დო დინოხოლენი კონფლიქტეფი მიარე წანაშ გოძვენას.<ref name="ReferenceB">[[#refLlosa2005|Vargas Llosa 2005]].</ref> გევარაშ ფასებაბორჯის, ბრიტანალი ისტორიკოსი ჰიუგ თომასი რაგადანს, ნამუდა ჩე რდჷ „გებენი, გურგონწყჷმილი დო მეკენჯი კოჩი, მით თე ბორჯისჷნე ორჩანი, გურიშ გიმადვალარი დო კატეგორიული რდჷ“.<ref name="Kellner106">[[#refKellner1989|Kellner 1989]], ხს. 106.</ref> თომასიშ მეჯინათ, თიში თელარაშ ბოლოს, „მუჭოთ რჩქჷნ, მუში დუდიშ დარჩქალაფარო თიქ დერწუმჷ მუში ნძალუეფიშ ღირსებეფშა“, თიწკჷმა მუჟამც ჩეშ ღურაშ უკული „თიში ჯგირი დო ვარი ფური გოლინაქ კასტროშა“ მიირდჷ, რახან ფიდელქ თიში ბრელი მეჯინალა გეთოლწონჷ. თომასიშ ფასებათ, „[[ხოსე მარტი]]შ დო [[ლოურენს არაბი]]შ შვანეფს, მარცხიქ გეგმიარგამჷ დო ვა გინორდელე ლეგენდეფშა“.<ref name="Kellner106" /> [[პერუ]]ალი ჭარუ დო პოლიტიკური მოღალე [[ალვარო ვარგას ლიოსა]] უზურენდჷ, ნამუდა „გევარაშ ალმახანური მიმათხოზინალეფი დუდის იღორენა, რახან თინეფი მითეფს მუკაბუნა“, თე ბორჯისჷნე ეჭარჷნს გევარას მუჭოთ „მარქსისტ პურიტანს“, მით მუში მეკენჯი ნძალანებას უაპიჯაფუობაშ ინაშქირიტალო ირინუანდჷ, თე ბორჯისჷნე ქიმინჯალენდჷ მუჭოთ „რგილზისხირამი ღურაშ მანქანა“.<ref name="ReferenceB"/> ლიოსა გევარას თაშნეშე ადჷნოშურენს „ფანტასტიკურ დესპოტიზმის“, რახან ორხველჷდჷ [[კუბაშ რევოლუცია|კუბაშ რევოლუციაშ]] „გოსხუნუაფაშ“ თარი ლირეს დო ფირქენდჷ, ნამუდა თინა ღვალენდჷ „რსულ სუბორდინაციას უკუმელა ორთოდოქსულ იდეოლოგიაშენ“.<ref name="ReferenceB"/> გევარა ამუდღარშახ სქიდუ გაჯოგინალი პიჯო ბრელი კუბარი თხოზინელიშო დო კუბარი ამერიკალშო [[ააშ]]-ის, მინეფით თის ნტერულო უჯინენა, მუჭოთ „[[ლა-კაბანია|ლა-კაბანიაშ]] ჸვილუს“.<ref>[[#refCasey2009|Casey 2009]], ხს. 325 & 235.</ref>
პოლარიზაფილი სტატუსიშ უმუკუჯინუო, თიში სახეშ მაღალკონტრასტული ართფერუანი გჷმოსახილობაქ, ნამუთ [[1968]] წანაშ [[ირლანდიარეფი|ირლანდიარ]] ხანტუქ ჯიმ ფიტზპატრიკიქ აკოქიმინჷნ, მოსოფელიშ ართ-ართი არძოშე უნივერსალურო გიმოჩამუ დო გჷმოსახუან სურათო გჷნირთჷ,<ref>[[#refBBCNews2001b|BBC News May 26, 2001]].</ref><ref>see also [[Che Guevara (photo)]].</ref> ნამუთ ეუკოროცხუ მუკოქვენჯის დო მეკონს რე გჷმოხანტილი, თინეფ შქას მაისურეფს, ქუდეფს, პოსტერეფს, ტატუეფს დო ბიკინეფს,<ref>[[#refLacey2007b|Lacey 2007b]].</ref> მუსჷთ ირონიულო მიშმუღჷ თია კაპიტალიზმიშა, მუთ გევარას თაშ ჯოგუდჷნ. მორო, თინა ამუდღარშახ სქიდუ ტრანსცენდენტალურ ფიგურათ სპეციფიკურ პოლიტიკურ კონტექსტეფს<ref>[[#refBBCNews2007|BBC News 2007]].</ref> დო თაშნეშე, მუჭოთ ახალნორდული აწორინჯალაშ ფართო სპექტრიშ ხატო.<ref name=myth>[[#refOHagan2004|O'Hagan 2004]].</ref>
== ქრონოლოგია ==
{{ჩე გევარაშ ქრონოლოგია}}
== ქოძირით თაშნეშე ==
{{Multicol}}
* [[ჩე გევარაშ ფოტო]]
* [[გევარიზმი]]
* [[მოტოციკლისტიშ დღარეფი (წიგნი)]]
{{Multicol-break}}
* ''[[კუბაშ რევოლუციაშ ეპიზოდეფი (წიგნი)]]''
* ''[[პარტიზანული ლჷმა (წიგნი)]]''
* ''[[ჩე (ფილმი)]]''
{{Multicol-break}}
* ''[[მოტოციკლისტიშ დღარეფი (ფილმი)]]''
* ''[[ჩე!|ჩე! (1969 წანაშ ფილმი)]]''
* ''[[ჩე გევარაშ ხელეფი (ფილმი)]]''
{{Multicol-end}}
== ოარქივე მედია ფაილეფი ==
=== ვიდეო ფირეფი ===
{{Commons|Che Guevara}}
* გევარაშ ინტერვიუ 1964 წანას [[დუბლინი|დუბლინს]] (ირლანდია) ვიზიტიშ ბორჯის, ინგლისური ნათანგათ. ''RTÉ Libraries and Archives'' '''[http://www.rte.ie/laweb/smil/t01/t01g_cguevara_tv.smil ვიდეო კლიპი]'''
* გევარა კითხულენს პოემას (1:00), ინგლისური სუბტიტრეფით ''El Che: Investigating a Legend'' – Kultur Video 2001, '''[http://www.che-lives.com/home/modules.php?name=Downloads&d_op=getit&lid=9 ვიდეო კლიპი]'''
* გევარა ფიდელ კასტროს ხუც არზენს, (0:22), ინგლისური სუბტიტრეფით, ''El Che: Investigating a Legend'' – Kultur Video 2001, '''[http://www.che-lives.com/home/modules.php?name=Downloads&d_op=getit&lid=6 ვიდეო კლიპი]'''
* გევარა ხანდაშ გეშა რაგადანს, (0:28), ინგლისური სუბტიტრეფით, ''El Che: Investigating a Legend'' – Kultur Video 2001, '''[http://www.che-lives.com/home/modules.php?name=Downloads&d_op=getit&lid=10 ვიდეო კლიპი]'''
* გევარა [[ღეჯეფიშ ჸუჯი|ღეჯეფიშ ჸუჯიშ]] მიშაკათინშე რაგადანს, (0:17), ინგლისური სუბტიტრეფით ''El Che: Investigating a Legend'' – Kultur Video 2001, '''[http://www.che-lives.com/home/modules.php?name=Downloads&d_op=getit&lid=8 ვიდეო კლიპი]'''
* გევარა [[იმპერიალიზმი]]შ მეხჷ რაგადანს, (1:20), ინგლისური სუბტიტრეფით, ''El Che: Investigating a Legend'' – Kultur Video 2001, '''[http://www.che-lives.com/home/modules.php?name=Downloads&d_op=getit&lid=11 ვიდეო კლიპი]'''
=== აუდიო დინნაჭარეფი ===
* Guevara interviewed on ABC's ''Issues and Answers'', (23:53), English translation, narrated by Lisa Howard, March 24, 1964, '''[http://crooksandliars.com/medialoader/7922/000a1/mp3/Che_Guevara_-_1964.mp3 Audio clip] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723035733/http://crooksandliars.com/medialoader/7922/000a1/mp3/Che_Guevara_-_1964.mp3 |date=2011-07-23 }}'''
== ნახანდეფიშ ერკებული ==
''' ერნესტო „ჩე“ გევარაშით ესპანურ ნინაშა ჭარილი ნახანდეფი, უკული თანგილი ინგლისურო'''
{{refbegin}}
* ''A New Society: Reflections for Today's World'', Ocean Press, 1996, ISBN 1-875284-06-0
* ''Back on the Road: A Journey Through Latin America'', Grove Press, 2002, ISBN 0-8021-3942-6
* ''Che Guevara, Cuba, and the Road to Socialism'', Pathfinder Press, 1991, ISBN 0-87348-643-9
* ''Che Guevara on Global Justice'', Ocean Press (AU), 2002, ISBN 1-876175-45-1
* ''Che Guevara: Radical Writings on Guerrilla Warfare, Politics and Revolution,'' Filiquarian Publishing, 2006, ISBN 1-59986-999-3
* ''Che Guevara Reader: Writings on Politics & Revolution'', Ocean Press, 2003, ISBN 1-876175-69-9
* ''Che Guevara Speaks: Selected Speeches and Writings'', Pathfinder Press (NY), 1980, ISBN 0-87348-602-1
* ''Che Guevara Talks to Young People'', Pathfinder, 2000, ISBN 0-87348-911-X
* ''Che: The Diaries of Ernesto Che Guevara'', Ocean Press (AU), 2008, ISBN 1-920888-93-4
* ''Colonialism is Doomed'', Ministry of External Relations: Republic of Cuba, 1964, ASIN B0010AAN1K
* ''Critical Notes on Political Economy: A Revolutionary Humanist Approach to Marxist Economics'', Ocean Press, 2008, ISBN 1-876175-55-9
* ''[[Episodes of the Cuban Revolutionary War]], 1956–58'', Pathfinder Press (NY), 1996, ISBN 0-87348-824-5
* ''[[Guerrilla Warfare (book)|Guerrilla Warfare]]: Authorized Edition'', Ocean Press, 2006, ISBN 1-920888-28-4
* ''Latin America: Awakening of a Continent'', Ocean Press, 2005, ISBN 1-876175-73-7
* ''Marx & Engels: An Introduction'', Ocean Press, 2007, ISBN 1-920888-92-6
* ''Our America And Theirs: Kennedy And The Alliance For Progress'', Ocean Press, 2006, ISBN 1-876175-81-8
* ''[[Reminiscences of the Cuban Revolutionary War]]: Authorized Edition'', Ocean Press, 2005, ISBN 1-920888-33-0
* ''Self Portrait Che Guevara'', Ocean Press (AU), 2004, ISBN 1-876175-82-6
* ''Socialism and Man in Cuba'', Pathfinder Press (NY), 1989, ISBN 0-87348-577-7
* ''The African Dream: The Diaries of the Revolutionary War in the Congo'', Grove Press, 2001, ISBN 0-8021-3834-9
* ''The Argentine'', Ocean Press (AU), 2008, ISBN 1-920888-93-4
* ''The Bolivian Diary of Ernesto Che Guevara'', Pathfinder Press, 1994, ISBN 0-87348-766-4
* ''The Great Debate on Political Economy'', Ocean Press, 2006, ISBN 1-876175-54-0
* ''[[The Motorcycle Diaries]]: A Journey Around South America'', London: Verso, 1996, ISBN 1-85702-399-4
* ''The Secret Papers of a Revolutionary: The Diary of Che Guevara'', American Reprint Co, 1975, ASIN B0007GW08W
* ''To Speak the Truth: Why Washington's "Cold War" Against Cuba Doesn't End'', Pathfinder, 1993, ISBN 0-87348-633-1
{{refend}}
== პოპ-კულტურას ==
=== ბირეფი ===
მოჩამილი რე ბირეფიშ ერკებული, ნამუეფით ჩე გევარაშ გერგეზალას ეჯღუნებუ ვარა მუ რე მოშინაფილი:
* [[კარლოს პუებლას]] ''[[Hasta Siempre, Comandante]]'' (1965), ნამუქჷთ ირსულჷ მიარე მობირეშით, თინეფ შქას რენა [[ბუენა ვისტას სოციალური კლუბი|Buena Vista Social Club]] დო [[ნატალი კარდონე]] (1997).
* ''Zamba del Che'' (1969), [[ვიქტორ ხარა]]შო რუბენ ორტისიშით ჭარილი ბირა, ნამუსჷთ თინა [[Quilapayún]]-წკჷმა ართო არსულენს<ref>[http://lyricsplayground.com/alpha/songs/z/zambadelche.shtml ''Zamba del Che]</ref>.
* ''El aparecido'', — [[ვიქტორ ხარა]]<ref>[http://www.patriagrande.net/cuba/ernesto.che.guevara/canciones.htm#fusil_contra_fusil ''El aparecido'', de Victor Jara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080112075209/http://www.patriagrande.net/cuba/ernesto.che.guevara/canciones.htm#fusil_contra_fusil |date=2008-01-12 }}</ref>.
* ''Si el poeta eres tú'', [[პაბლო მილანე]]შ ბირა<ref>[http://www.trovadores.net/index.php?MH=nc.php?NM=2890 ''Si el poeta eres tú'', Pablo Milanés, Trovadores]</ref>.
* ''Nada más!'' — [[ატაუალპა იუპანკი]]<ref name="sancristobal.cult.cu">[http://www.sancristobal.cult.cu/sitios/Che/canciones.htm ''Canciones y poesías musicalizadas dedicadas o alegóricas a Ernesto Che Guevara'', San Cristóbal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060427043409/http://www.sancristobal.cult.cu/sitios/Che/canciones.htm |date=2006-04-27 }}</ref>.
* ''Soldadito boliviano'' — [[ნიკოლა გილენი]] [[პაკო იბანიესის]] მუსიკაშენ<ref name="sancristobal.cult.cu"/>.
* ''Panic in Détroit'' — [[დევიდ ბოუი]], 1973. ალბომი ''[[Lodger]]'' (1973) ბირაშ ბორჯის ჯიბეშა ალუძჷ ჩეშ ჸვილუაშ უკული გინოღალირი ჩინებული ფოტო.
* ''América te hablo de Ernesto'' (inédit), ''Canción del Elegido'', ''Fusil contra Fusil'' (1977) დო ''Hombre'' (1987) — [[სილვიო როდრიგესი]]<ref>[http://www.komunika.net/silvio/cancionero/hombre.html ''Hombre'' (1968) de Silvio Rodríguez] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070129234728/http://www.komunika.net/silvio/cancionero/hombre.html |date=2007-01-29 }}</ref>.
* ''Indian girl'' — [[The Rolling Stones]] ალბომს [[Emotional Rescue]], 1980.
* ''Salut à toi'' — [[Bérurier Noir|Béruriers noirs]], 1985.
* ''[[Les Tzars|Les tzars]]'' — [[ინდოჩინეთი (ბუნა)|ინდოჩინეთი]], 1987.
* ''Adios Zapata!'' — [[Renaud]] ალბომს ''A la belle de mai'', 1994.
* ''Murguita del Sur'', de [[Bersuit Vergarabat]], 1998.
* ''Visite guidée'' — [[Kana (groupe de reggae)|Kana]], 2000.
* ''Che Fidel'', — [[ხოსე მარია კანო]] ალბომს ''Josecano'', 2001
* ''La manifestation'' — [[les Cowboys Fringants]] ალბომს ''break syndical'', 2002.
* ''La mort du Che'' — [[Bernard Lavilliers]], 2004.
* ''Commandante'' — [[Les Fatals Picards|Fatals Picards]] ალბომს [[Pamplemousse mécanique]], 2007.
* ''Le Che, une braise qui brûle encore'', [[Monsieur R]]-იშ ალბომი, 2007, [[კენი არკანა|კენი არკანაწკჷმა]] ართო, [[ოლივიე ბეზანსენო]]შ წინგიშ მეჯინათ.
* ''Popopo'' — [[ალენ სუშენი]] ალბომს ''[[Écoutez d'où ma peine vient]]'' (2008).
* ''Tu Reconnais Nos Gangs'', — [[Black Taboo]] და [[Taktika]] ალბომში ''L'Affaire Taktika'' (2005)
* ''Che Guevara'' — დიანა დი ლ'ალბა
* ''Hasta XXL'' — [[Fatals Picards]] (2011), ბირა, ნამუთ იუმორისტულო წჷმარჩქინანს ჩეშ სურათიშ მასობურვ კომერციალიზაციას.
=== ფილმეფი ===
*რიჩარდ ფლეიშერიშ ''[[ჩე!]]'' (1969), ჩეშ როლს ომარ შარიფი.
*ალან პარკერიშ ''[[ევიტა (ფილმი)|ევიტა]]'', 1996. ფილმის ნაძირეფუშ გინორთათ, ჩე გევარა თახმას დღას ვა აკოხვალამჷ [[ევა პერონი|ევა პერონს]].
*დევიდ ატვუდიშ ''[[ფიდელი დო ჩე]]'', 2002, 1 სთ 47 წთ. ლაჸაფენა ვიქტორ უგო მარტინი, [[გაელ გარსია ბერნალი]], [[პატრისია ველასკესი]], სესილია სუარესი, მორის კომტე დო ენრიკე არსე.
*ვალტერ სალესიშ ''[[მოტოციკლისტიშ დღარეფი (ფილმი)|მოტოციკლისტიშ დღარეფი]]'', 2004, 2 სთ 06 წთ თარ როლს გაელ გარსია ბერნალი.
*''ჩე გევარა - რევოლუციონერიშ ღურა დო ლეგენდა'' (2007) — იტალიური დოკუმენტური ფილმი.
*''[[ჩე (ფილმი)|ჩე]]'' — ორნორთამი ხანტილური ფილმი [[სტივენ სოდერბერგი]]შ დო [[ბენისიო დელ ტორო]]შ კათინით, (2008).
== სქოლიო ==
{{სქოლიო|3}}
== ლიტერატურა ==
{{refbegin|colwidth=30em}}
* <cite id=refAlmudevar2007> [[Lola Almudevar|Almudevar, Lola]] (October 9, 2007). "[http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2007/10/09/MNVASLK4R.DTL&feed=rss.news Bolivia marks capture, execution of 'Che' Guevara 40 years ago] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120306002759/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fc%2Fa%2F2007%2F10%2F09%2FMNVASLK4R.DTL&feed=rss.news |date=2012-03-06 }}". ''San Francisco Chronicle''.</cite>
* <cite id=refAnderson1997>[[Jon Lee Anderson|Anderson, Jon Lee]] (1997). ''Che Guevara: A Revolutionary Life''. New York: Grove Press. ISBN 0-8021-1600-0.</cite>
* <cite id=refBamford2002> [[James Bamford|Bamford, James]] (2002). ''Body of Secrets: Anatomy of the Ultra-Secret National Security Agency'' (Reprint edition). New York: Anchor Books. ISBN 0-385-49908-6.</cite>
* <cite id=refBBCNews2001a> BBC News (January 17, 2001). "[http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/1121068.stm Profile: Laurent Kabila]". Accessed April 10, 2008.</cite>
* <cite id=refBBCNews2001b> [[BBC News]] (May 26, 2001). ''[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/1352650.stm Che Guevara photographer dies]''. Accessed January 4, 2006.</cite>
* <cite id=refBBCNews2007> BBC News (October 9, 2007). "[http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7033880.stm Cuba pays tribute to Che Guevara]". ''BBC News, International version''.</cite>
* <cite id=refBeaubien2009>{{cite book |title=Cuba Marks 50 Years Since 'Triumphant Revolution'|last=Beaubien|first=Jason|authorlink= |coauthors= |year=2009 |publisher=''NPR: All Things Considered'', Audio Report|location= |isbn= |pages= |url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=98937598}}</cite>
* <cite id=refBenBella1997> Ben Bella, Ahmed (October 1997). "[http://mondediplo.com/1997/10/che Che as I knew him]". ''Le Monde diplomatique''. mondediplo.com. Accessed February 28, 2008.</cite>
* <cite id=refBockman1984> Bockman, USMC Major Larry James (April 1, 1984). ''[http://www.globalsecurity.org/military/library/report/1984/BLJ.htm The Spirit of Moncada: Fidel Castro's Rise to Power 1953–1959]''. United States: Marine Corps Command and Staff College.</cite>
* <cite id=refCasey2009>{{cite book |title=Che's Afterlife: The Legacy of an Image|last=Casey |first= Michael|authorlink= |coauthors= |year=2009 |publisher=Vintage|location= |isbn=0307279308|pages= |url=https://archive.org/details/chesafterlifeleg0000case}}</cite>
* <cite id=refCastañeda1998> Castañeda, Jorge G (1998). ''Che Guevara: Compañero''. New York: Random House. ISBN 0-679-75940-9.</cite>
* <cite id=refCastro1972> [[Fidel Castro|Castro, Fidel]] (editors Bonachea, Rolando E. and Nelson P. Valdés; 1972). ''Revolutionary Struggle 1947–1958''. Cambridge, Massachusetts and London: MIT Press. ISBN 0-262-02065-3.</cite>
*<cite id=refCrompton2009>{{cite book |title=Che Guevara: The Making of a Revolutionary |last=Crompton |first=Samuel |authorlink= |coauthors= |year=2009 |publisher= Gareth Stevens |isbn=143390053X |pages= |url=https://archive.org/details/cheguevaramaking00crom}}</cite>
* <cite id=refDePalma2006> DePalma, Anthony (2006). ''The Man Who Invented Fidel: Castro, Cuba, and Herbert L. Matthews of the New York Times''. New York: Public Affairs. ISBN 1-58648-332-3.</cite>
* <cite id=refDorfman1999> [[Ariel Dorfman|Dorfman, Ariel]] (June 14, 1999). ''[http://205.188.238.181/time/time100/heroes/profile/guevara01.html Time 100: Che Guevara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110425121227/http://205.188.238.181/time/time100/heroes/profile/guevara01.html |date=2011-04-25 }}''. ''[[Time magazine]]''.</cite>
* <cite id=refDorschner1980> Dorschner, John and Roberto Fabricio (1980). ''The Winds of December: The Cuban Revolution of 1958''. New York: Coward, McCann & Geoghegen. ISBN 0-698-10993-7.</cite>
* <cite id=refDumur1964> Dumur, Jean (interviewer) (1964). ''[http://www.youtube.com/watch_popup?v=128waCCK40I&vq=small L'interview de Che Guevara]'' (Video clip; 9:43; with English subtitles).</cite>
* <cite id=refGalvez1999> Gálvez, William (1999). ''Che in Africa: Che Guevara's Congo Diary''. Melbourne: Ocean Press, 1999. ISBN 1-876175-08-7.</cite>
* <cite id=refTreto1991> Gómez Treto, Raúl (Spring 1991). "[http://www.jstor.org/stable/2633612 Thirty Years of Cuban Revolutionary Penal Law]". ''Latin American Perspectives'' '''18(2)''', Cuban Views on the Revolution. 114–125.</cite>
*<cite id=refGott2004>{{cite book |title=''Cuba: A New History'' |last=Gott |first=Richard |authorlink= |coauthors= |year=2004 |publisher=Yale University Press |location= |isbn=0300104111 |pages= |url=https://archive.org/details/cubanewhistory0000gott_o0q3}}</cite>
* <cite id=refGott2005> Gott, Richard (August 11, 2005). "[http://www.mindfully.org/Reform/2005/Che-Guevara-Gott11aug05.htm Bolivia on the Day of the Death of Che Guevara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051126071737/http://www.mindfully.org/Reform/2005/Che-Guevara-Gott11aug05.htm |date=2005-11-26 }}". ''Le Monde diplomatique''. Accessed February 26, 2006.</cite>
* <cite id=refGrant2007> Grant, Will (October 8, 2007). "[http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7027619.stm CIA man recounts Che Guevara's death]". ''BBC News''. Accessed February 29, 2008.</cite>
* <cite id=refGuevara1995> Guevara, Ernesto "Che" (1995). ''Motorcycle Diaries''. London: Verso Books.</cite>
* <cite id=refGuevara1996> Guevara, Ernesto "Che" (editor Waters, Mary Alice) (1996). ''Episodes of the Cuban Revolutionary War 1956–1958''. New York: Pathfinder. ISBN 0-87348-824-5.</cite>
* <cite id=refGuevara1965> Guevara, Ernesto "Che" (1965). "Che Guevara's Farewell Letter".</cite>
* <cite id=refGuevara1967a> Guevara, Ernesto "Che" (1967a). "English Translation of Complete Text of his ''Message to the Tricontinental''"</cite>
* <cite id=refGuevara1967b> Guevara, Ernesto "Che" (1967b). ''"Diario (Bolivia)"''. Written 1966–1967.</cite>
* <cite id=refGuevara1969> Guevara, Ernesto "Che" (editors Bonachea, Rolando E. and Nelson P. Valdés; 1969). ''Che: Selected Works of Ernesto Guevara'', Cambridge, Massachusetts: MIT Press. ISBN 0-262-52016-8</cite>
*<cite id=refGuevara2009>{{cite book |title=Che: The Diaries of Ernesto Che Guevara |last=Guevara |first=Ernesto |authorlink= |coauthors= |year=2009 |publisher=Ocean Press |location= |isbn=1920888934 |pages= |url=https://archive.org/details/chediariesoferne00guev}}</cite>
* <cite id=refGuevara1972> Guevara, Ernesto "Che" (1972). ''Pasajes de la guerra revolucionaria''.</cite>
* <cite id=refGuevara2000> Guevara, Ernesto "Che" (translated from the Spanish by Patrick Camiller; 2000). ''The African Dream''. New York: Grove Publishers. ISBN 0-8021-3834-9.</cite>
* <cite id=refGuevara2005> Guevara, Ernesto "Che" (2005). "[http://www.marxists.org/archive/guevara/1965/03/man-socialism.htm Socialism and man in Cuba]" (First published March 12, 1965 as "From Algiers, for Marcha. The Cuban Revolution Today"). ''Che Guevara Reader''. (1997). Ocean Press. ISBN 1-875284-93-1</cite>
* <cite id=refGuevaraDeutschmann1997> {{cite book |title=Che Guevara Reader: Writings by Ernesto Che Guevara on Guerrilla Strategy, Politics & Revolution|last=Guevara |first=Ernesto |authorlink= |coauthors= Deutschmann, David |year=1997 |publisher=Ocean Press |location= |isbn=1875284931|pages= |url=https://archive.org/details/cheguevarareader0000guev}}</cite>
* <cite id=refGuevaraLynch2000> Guevara Lynch, Ernesto (2000). ''Aquí va un soldado de América''. Barcelona: Plaza y Janés Editores, S.A. ISBN 84-01-01327-5.</cite>
* <cite id=refHall2004> Hall, Kevin (2004). "[http://www.commondreams.org/headlines04/0817-07.htm In Bolivia, Push for Che Tourism Follows Locals' Reverence]". ''Common Dreams''. commondreams.org. Accessed November 15, 2008.</cite>
* <cite id=refHaney2005> Haney, Rich (2005). ''Celia Sánchez: The Legend of Cuba's Revolutionary Heart''. New York: Algora Pub. ISBN 0-87586-395-7.</cite>
* <cite id=refHari2007> [[Johann Hari|Hari, Johann]] (October 6, 2007). "[http://www.independent.co.uk/opinion/commentators/johann-hari/johann-hari-should-che-be-an-icon-no-394336.html Johann Hari: Should Che be an icon? No]". ''[[The Independent]]''.</cite>
* <cite id=refHart2004> Hart, Joseph (2004). ''Che: The Life, Death, and Afterlife of a Revolutionary''. New York: Thunder's Mouth Press. ISBN 1-56025-519-6.</cite>
* <cite id=refIrelandsOwn2000> Ireland's Own (August 12, 2000). ''[http://irelandsown.net/Che2.html From Cuba to Congo, Dream to Disaster for Che Guevara]''. Accessed January 11, 2006.</cite>
*<cite id=refKellner1989>{{cite book |title=Ernesto "Che" Guevara (World Leaders Past & Present) |last=Kellner |first= Douglas |authorlink= |coauthors= |year=1989 |publisher= Chelsea House Publishers (Library Binding edition) |isbn= 1555468357 |page=112 |url=https://archive.org/details/ernestocheguevar0000kell}}</cite>
* <cite id=refKornbluh1997> [[Peter Kornbluh|Kornbluh, Peter]] (1997). ''[http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB5/index.html Electronic Briefing Book No. 5]''. National Security Archive. Accessed March 25, 2007.</cite>
* <cite id=refLacey2007a> Lacey, Mark (October 26, 2007). "[http://www.nytimes.com/2007/10/26/world/americas/26che.html?_r=2&oref=slogin&oref=slogin Lone Bidder Buys Strands of Che's Hair at U.S. Auction]". ''New York Times''.</cite>
* <cite id=refLacey2007b> Lacey, Mark (October 9, 2007). "[http://www.nytimes.com/2007/10/09/world/americas/09che.html?_r=1&oref=slogin A Revolutionary Icon, and Now, a Bikini]". ''The New York Times''.</cite>
* <cite id=refLago>Lago, Armando M (September 2005). "[http://www.cubaarchive.org/downloads/CA08.pdf 216 Documented Victims of Che Guevara in Cuba: 1957 to 1959]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}". ''Cuba: the Human Cost of Social Revolution''. (Manuscript pending publication.) Summit, New Jersey: Free Society Project.</cite>
* <cite id="refLavretsky1976">{{cite book|last=Lavretsky|first=Iosif|authorlink=Iosif Grigulevich|others=translated by A. B. Eklof|title=Ernesto Che Guevara|url=https://archive.org/details/ernestocheguevar0000ilav|year=1976|publisher=Progress|location=Moscow|oclc=22746662|asin=B000B9V7AW |page=[https://archive.org/details/ernestocheguevar0000ilav/page/5 5]}}</cite>
*<cite id=refLuther2001>{{cite book |title=Che Guevara (Critical Lives) |last=Luther |first= Eric |authorlink= |coauthors= |year=2001 |publisher= Penguin Group (USA) |isbn= 002864199X |page=[https://archive.org/details/lifeworkofchegue0000luth/page/276 276] |url=https://archive.org/details/lifeworkofchegue0000luth}}</cite>
*<cite id=refMcLaren2000>{{cite book |title=Che Guevara, Paulo Freire, and the Pedagogy of Revolution |last=McLaren |first=Peter |authorlink= |coauthors= |year=2000 |publisher=Rowman & Littlefield |location= |isbn=0847695336 |pages= |url=https://archive.org/details/cheguevarapaulof0000mcla}}</cite>
* <cite id=refMittleman1981> Mittleman, James H (1981). ''Underdevelopment and the Transition to Socialism – Mozambique and Tanzania''. New York: Academic Press. ISBN 0-12-500660-8</cite>
* <cite id=refMoynihan2006> Moynihan, Michael. "Neutering Sartre at Dagens Nyheter". ''Stockholm Spectator''. Accessed February 26, 2006.</cite>
* <cite id=refMurray2007>[[Edmundo Murray|Murray, Edmundo]] (November–December 2005). "[http://www.irlandeses.org/dilab_guevarae.htm Guevara, Ernesto [Che<nowiki>]</nowiki> (1928–1967)]". ''Irish Migration Studies in Latin America'' (www.irlandeses.org).</cite>
* <cite id=refNiess2007> Che Guevara, by Frank Niess, Haus Publishers Ltd, 2007, ISBN 1-904341-99-3.</cite>
* <cite id=refOHagan2004> O'Hagan, Sean (July 11, 2004). "[http://observer.guardian.co.uk/review/story/0,6903,1258340,00.html Just a pretty face?]". ''[[The Guardian]]''. Accessed October 25, 2006.</cite>
* <cite id=refRamirez1997> {{cite book |title=Le Che en Bolivie |last=Ramírez |first=Dariel Alarcón |authorlink= |coauthors= |year=1997 |publisher=Éditions du Rocher |location=Paris |isbn=2-268-02437-7 |pages= |url= }}</cite>
* <cite id=refIgnacio2007> Ramonez, Ignacio (2007). Translated by Andrew Hurley. ''Fidel Castro: My Life'' London: Penguin Books. ISBN 978-0-14-102626-8</cite>
*<cite id=refRatner1997>{{cite book |title=Che Guevara and the FBI: The U.S. Political Police Dossier on the Latin American Revolutionary |last=Ratner |first=Michael |authorlink= |coauthors= |year=1997 |publisher=Ocean Press |location= |isbn=1875284761 |pages= |url=https://archive.org/details/cheguevarafbiusp0000unse}}</cite>
* <cite id=refRodriguez1989>[[Félix Rodríguez (Central Intelligence Agency)|Rodriguez, Félix I.]] and John Weisman (1989). ''Shadow Warrior/the CIA Hero of a Hundred Unknown Battles''. New York: Simon & Schuster. ISBN 0-671-66721-1.</cite>
* <cite id=refRyan1998> Ryan, Henry Butterfield (1998). ''The Fall of Che Guevara: A Story of Soldiers, Spies, and Diplomats''. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-511879-0.</cite>
* <cite id=refSanati2007> Sanati, Kimia (October 3, 2007). "[http://www.ipsnews.net/news.asp?idnews=39503 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110611071543/http://www.ipsnews.net/news.asp?idnews=39503 |date=2011-06-11 }} Islamist, Socialist Revolutions Don't Mix] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110611071543/http://www.ipsnews.net/news.asp?idnews=39503 |date=2011-06-11 }}". [[Inter Press Service|IPS News]]. (Reporting from [[Tehran]], Iran). Accessed October 13, 2010.</cite>
* <cite id=refSandison1996>{{cite book |title=The Life & Times of Che Guevara |last=Sandison |first=David |authorlink= |coauthors= |year=1996 |publisher=Paragon |location= |isbn=0752517767 |pages= |url=https://archive.org/details/lifetimesofchegu0000sand}}</cite>
* <cite id=refSchipani2007> Schipani, Andres (September 23, 2007). "[http://www.guardian.co.uk/world/2007/sep/23/theobserver.worldnews The Final Triumph of Saint Che]". ''The Observer''. (Reporting from La Higuera.)</cite>
* <cite id=refSelvage1985> Selvage, Major Donald R. – USMC (April 1, 1985). ''[http://www.globalsecurity.org/military/library/report/1985/SDR.htm Che Guevara in Bolivia]''. Globalsecurity.org. Accessed January 5, 2006.</cite>
*<cite id=refSinclair1968/06>{{cite book |title=Viva Che!: The Strange Death and Life of Che Guevara |last=Sinclair |first=Andrew |authorlink= |coauthors= |year=1968 / re-released in 2006 |publisher=Sutton publishing |location= |isbn=0750943106 |pages= |url=https://archive.org/details/vivachestrangede0000unse}}</cite>
*<cite id=refSkidmore>{{cite book |title=Modern Latin America |last= Skidmore|first=Thomas E. |authorlink= Thomas Skidmore|coauthors= Peter H. Smith|year= 2008|publisher= Oxford University Press|location= |isbn= 0195055330|page= 436|url= }}</cite>
* <cite id=refTaibo1999>{{cite book |title=Guevara, Also Known as Che|last=Taibo II |first=Paco Ignacio|authorlink= |coauthors= |year=1999 |publisher=St Martin's Griffin. 2nd edition |location= |isbn= 0312206526|page= 691|url= }}</cite>
* <cite id=refTime1970> Time Magazine (October 12, 1970). "[http://www.time.com/time/printout/0,8816,942333,00.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130826060200/http://www.time.com/time/printout/0,8816,942333,00.html |date=2013-08-26 }} Che: A Myth Embalmed in a Matrix of Ignorance] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130826060200/http://www.time.com/time/printout/0,8816,942333,00.html |date=2013-08-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130826060200/http://www.time.com/time/printout/0,8816,942333,00.html |date=2013-08-26 }}".</cite>
* <cite id=refCastrosbrain1960> Time Magazine cover story (August 8, 1960). "[http://www.time.com/time/printout/0,8816,869742,00.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070217195935/http://www.time.com/time/printout/0,8816,869742,00.html |date=2007-02-17 }} Castro's Brain] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070217195935/http://www.time.com/time/printout/0,8816,869742,00.html |date=2007-02-17 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070217195935/http://www.time.com/time/printout/0,8816,869742,00.html |date=2007-02-17 }}".</cite>
* <cite id=refUSArmy1967> U.S. Army (April 28, 1967). ''[http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB5/che14_1.htm Memorandum of Understanding Concerning the Activation, Organization and Training of the 2d Ranger Battalion – Bolivian Army]''. Accessed June 19, 2006.</cite>
* <cite id=refLlosa2005> [[Álvaro Vargas Llosa|Vargas Llosa, Alvaro]] (July 11, 2005). "[http://www.independent.org/newsroom/article.asp?id=1535 The Killing Machine: Che Guevara, from Communist Firebrand to Capitalist Brand]". ''The Independent Institute''. Accessed November 10, 2006.</cite>
* <cite id=refPeoplesWeekly2004> "World Combined Sources" (October 2, 2004). "[http://www.peoplesworld.org/che-guevara-remains-a-hero-to-cubans/ Che Guevara remains a hero to Cubans]". ''People's Weekly World''.</cite>
* <cite id=refWright2000>{{cite book |title= Latin America in the Era of the Cuban Revolution |last=Wright |first=Thomas C. |authorlink= |coauthors= |year=2000 Revised edition |publisher= Praeger |location= |isbn= 0275967069|pages= |url=https://archive.org/details/latinamericainer0000wrig_c1w5}}</cite>
{{refend}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{Multicol}}
* BBC-იშ აუდიო არქივი: [http://www.bbc.co.uk/archive/cuba/6228.shtml Profile of Che Guevara]
* BBC News – ჩე გევარაშ სურათეფი: [http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_pictures/7029522.stm Set 1], [http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_pictures/7034237.stm Set 2], [http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_pictures/7035498.stm Set 3]
* Central Intelligence Agency: [http://www.companeroche.com/index.php?id=102 Reports on Che Guevara]
* ჩე გევარაშ ინტერნეტ-არქივი: [http://www.marxists.org/archive/guevara/works.htm Speeches], [http://cheguevara.bravehost.com/gallery.htm Images] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080709051258/http://cheguevara.bravehost.com/gallery.htm |date=2008-07-09 }}
* Democracy Now: "[http://play.rbn.com/?url=demnow/demnow/demand/2007/oct/video/dnB20071009a.rm&proto=rtsp Life & Legacy of Che Guevara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130826044759/http://play.rbn.com/?url=demnow%2Fdemnow%2Fdemand%2F2007%2Foct%2Fvideo%2FdnB20071009a.rm&proto=rtsp |date=2013-08-26 }}"
* Discovery Channel: ''[http://video.google.com/videoplay?docid=2623926387575468019 Ernesto "Che" Guevara]''
* დოკუმენტური ფილმი: ''[http://www.youtube.com/watch_popup?v=AckQHHab0Qk Che Guevara: Guerrilla to the End]''
* დოკუმენტური ფილმი: ''[http://video.google.com/videoplay?docid=-3460639443903684555 Che Guevara, The Body & The Legend] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111115213747/http://video.google.com/videoplay?docid=-3460639443903684555 |date=2011-11-15 }}''
* History International: ''[http://video.google.com/videoplay?docid=-2146818297408673747 Tracing Che: A Motorcycle Journey] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111115231353/http://video.google.com/videoplay?docid=-2146818297408673747 |date=2011-11-15 }}''
* მარქსიზმიშ ოთხილარო: [http://www.marxist.com/forty-years-death-che-guevara091007/print.htm 40th Anniversary Part 1] --- [http://www.marxist.com/forty-years-death-che-guevara-part-two101007/print.htm Part 2]
* ჟურნალ Life-იშ გალერეა: [http://www.life.com/image/first/in-gallery/23017/che-guevara-revolutionary-life Che Guevara, Revolutionary Life] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100329111543/http://www.life.com/image/first/in-gallery/23017/che-guevara-revolutionary-life |date=2010-03-29 }}
{{Multicol-break}}
* MSNBC Slideshow: "[https://web.archive.org/web/20090929123027/http://www.msnbc.msn.com/id/21151097/displaymode/1107/framenumber/1/s/2 In Cuba, Che Still Sells Revolution]"
* National Security Archive: [http://www.gwu.edu/~nsarchiv/NSAEBB/NSAEBB5/index.html The Death of Che Guevara]
* New York Post: [http://www.nypost.com/photos/galleries/news/worldnews/pp_20081210_ernesto_che/photo01.htm Ernesto "Che" Guevara Photo Gallery] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090827101305/http://www.nypost.com/photos/galleries/news/worldnews/pp_20081210_ernesto_che/photo01.htm |date=2009-08-27 }}
* NPR Audio Report: [http://www.npr.org/templates/dmg/dmg.php?prgCode=TOTN&showDate=09-Oct-1997&segNum=1&NPRMediaPref=RAM Che Guevara]
* NY Times Interactive Gallery: "[http://www.nytimes.com/interactive/2007/10/08/world/americas/20071008_CHE_AUDIO_GRAPHIC.html# A Revolutionary Afterlife]"
* Slate Magazine: [http://todayspictures.slate.com/20080610/ Picture Essay of Che]
* ფოტოკოლაჟი: [http://www.guardian.co.uk/books/interactive/2009/jan/09/fidel-castro-che-guevara-biography ''Fidel and Che: A Revolutionary Friendship'']
* State of Nature: [http://www.stateofnature.org/jonLeeAnderson.html Interview on Che with Jon Lee Anderson]
* The Guardian: [http://www.guardian.co.uk/education/2001/jun/16/socialsciences.highereducation "Making of a Marxist" ~ Che's Early Journals]
* The History Channel: ''[http://video.google.com/videoplay?docid=5762714709014580290 The True Story of Che Guevara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111115213434/http://video.google.com/videoplay?docid=5762714709014580290 |date=2011-11-15 }}''
* Wall Street Journal Gallery: [http://online.wsj.com/article/SB121329914405168815.html? "The Ubiquitous Che"]
{{Multicol-end}}
{{ჩე გევარა}}
{{მარქსიზმი}}
[[კატეგორია:არგენტინალეფი]]
[[კატეგორია:ჩე გევარა]]
[[კატეგორია:რევოლუციონერეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1928]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1967]]
[[კატეგორია:პარტიზანული ყარაფეფი]]
[[კატეგორია:არგენტინალი პოეტეფი]]
902u4c4km7a0934765zohzszcsh9br1
Guerrillero Heroico
0
12103
253306
240715
2026-09-23T22:15:57Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253306
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Heroico1.jpg|მინი|250პქ|Guerrillero Heroico|[[ალბერტო კორდა]]შით გჷნოღალირი [[ჩე გევარა]]შ ჩინებული ფოტო]]
[[ფაილი:Che Guevara - Guerrillero Heroico by Alberto Korda.jpg|მინი|250პქ|პოპულარული, ეშნაჭკირა ვერსია]]
'''Guerrillero Heroico''' ({{lang-xmf|''პარტიზანული ლჷმაშ გერგეზი''}}) — [[მარქსიზმი|მარქსისტი]] რევოლუციონერიშ — [[ჩე გევარა]]შ ოკულტე ფოტო, ნამუშათ თინა გჷმოხანტილი რე მუში ბერეტით, გჷნიღჷ [[ალბერტო კორდა]]ქ. გჷნოღალირი რე [[1960]] წანაშ [[5 მელახი|5 მელახის]], [[კუბა|კუბაშ]] ნანანოღა [[ჰავანა]]ს, ხვამარდ „ლა-კუბღაშ“ ({{lang-fr|''La Coubre''}}) აფეთქებაშ ბორჯის დინაფილეფშა პატიშ გინოგაფაშ ცერემონიაშ ბორჯის. 1960-ამი წანეფიშ ბოლოს თიქ გჷნირთჷ ქარიზმატულ დო ოდებელი კულტურულ გჷმნასახათ.<ref name="CNNCasey">[http://edition.cnn.com/2009/SHOWBIZ/books/05/05/argentina.che.photo/ Communists, Capitalists still buy into Iconic Che Photo, Author says] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110604015606/http://edition.cnn.com/2009/SHOWBIZ/books/05/05/argentina.che.photo/ |date=2011-06-04 }} by Brian Byrnes, ''[[CNN]]'', May 5, 2009</ref> კორდაშ თქუალათ, ფოტოშ გჷნოღალაშ მომენტის, თიქ ესახჷ გევარაშ კილაჯინა, ნამუთ ეფშა რდჷ „აბსოლუტური კონწარალათ“,<ref>Jon Lee Anderson. ''Che Guevara : A revolutionary life''. ხს. 465</ref> გურიშ მულათ დო ჭუათ.<ref>"Che Guevara: Revolutionary & Icon", by Trisha Ziff, Abrams Image, 2006, ხს. 15</ref> წანეფიშ უკული, კორდა ეთმოშანუნდჷ, ნამუდა ფოტო ეთმოსახუნდჷ ჩეშ მეკენჯი დო სტოიკურ ხასიათის.<ref>"Che Guevara: Revolutionary & Icon", by Trisha Ziff, Abrams Image, 2006, ხს. 33</ref> ფოტოშ გჷნოღალაბორჯის, გევარა 31 წანერი რდჷ.
მერილენდიშ ხელუანობაშ ინსტიტუტ-კოლეჯიქ სურათის [[XX ოშწანურა|XX ოშწანურაშ]] სიმბოლო დო მოსოფელიშ არძოშე ჩინებული ფოტო გიოდჷ, მუდგათ ღოზის უსვანს სურათიშ ირდიხასრინჯალაშ ბუნებას დო ფართო წესას.<ref>Maryland Institute of Art, referenced at BBC News, "Che Guevara photographer dies", May 26, 2001. [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/1352650.stm Online at BBC News], accessed January 4, 2006.</ref> თიში ვერსიეფი დოხანტეს, დობეშტეს, გაციფრულეს, გეშაქარგეს, ტატუეფშა გეგნიღეს, ტრაფარეტეფი ქოღოლის, გეგშასკულპტურეს დო გეშასახეს არძო წჷმარინაფალი ჟიდოხის. მუჭოთ [[ვიქტორიაშ დო ალბერტიშ მუზეუმი|ვიქტორიაშ დო ალბერტიშ მუზეუმი]]შ ხემანჯღვერალაქ თქუნ, ფოტოქ თიშე უმოსო იჸუ გაბრელებურქ, ვინდარო შხვა ნამუდგარდია ფოტოგრაფიული ნახანდიქჷნ.<ref name="va">{{cite web|url=http://www.vam.ac.uk/vastatic/microsites/1541_che/index.html?page=the_exhibition.html |title=V&A: The story of an image, exhibition organised by UCR/California Museum of Photography |publisher=Vam.ac.uk |date= |accessdate=2011-03-05}}</ref> კალიფორნიაშ ფოტოგრაფიაშ მუზეუმიშ დირექტორქ ჯონათან გრინქ უზურშა იღვენუ, ნამუდა „კორდაშ ფოტო მუში შარათ მუშენდჷ ედომუშამი მოსოფელიშ ნინეფსინ. თიქ გჷნირთჷ ალფა-რიცხუობურ სიმბოლოთ, იეროგლიფო, უგჷნალი სიმბოლოთ. თინა მისტერიულო ხეახალაშო რჩქინდუ ირდიხას, სოდეთ კონფლიქტი რენ. ისტორიას ვა რე შხვა თიში მეთე, ნამუთ თე შარათ მუშენსჷნ“.<ref>{{cite web|url=http://www.aworldtowin.net/reviews/Che.html |title=Che as revolutionary and icon, by Corinna Lotz |publisher=Aworldtowin.net |date= |accessdate=2011-03-05}}</ref>
სურათიშ ისტორიაქ დო ამდღარხანური მოსოფელიშურ გოლინაქ ოსხირო გიადჷ ტირშა ზიფიშ 2008 წანაშ დოკუმენტურ ფილმის ''„ჩევოლუცია“'',<ref>[http://www.dvdtown.com/review/chevolution/dvd/7726 DVD Review: Chevolution] by David Van Der Haeghen, ''DVD Town'', January 16, 2010</ref> თეშინეშეს მუჭოთ მაიკლ კეისიშ 2009 წანას გჷშულირ წიგნისჷნ ''„ჩეშ შურდგჷმა ღურაშ უკული: სურათიშ მონძალა“''.<ref>[http://www.nytimes.com/2009/04/21/books/21kaku.html?_r=2&pagewanted=all Brand Che: Revolutionary as Marketer’s Dream] by [[Michiko Kakutani]], ''[[The New York Times]]'', April 20, 2009</ref>
==გალერეა==
<gallery>
ფაილი:Leica M2 Summicron 35.jpg|<small>ფოტოაპარატი Leica M2, ნამუდგაშ მოდელით კორდაქ ფოტო გჷნიღუნ</small>
ფაილი:KordaFilmRollChe.jpg|<small>კორდაშ ფირიშ ნეგატივეფი</small>
ფაილი:SculptureCheGuevaraCuba.jpg|<small>გევარაშ გჷმოსახილობა კუბაშ დინოხოლენი საქვარეფიშ ომინსტრეშ ნოდგჷმიშ კიდირს, [[ჰავანაშ რევოლუციაშ მოედანი]].</small>
ფაილი:Plaza Che, Bogotá.jpg|<small>''პლასა ჩე'' [[ბოგოტა]]ს</small>
</gallery>
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{commons category}}
{{commons category|Derivative works of Guerrillero Heroico}}
*BBC: [http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7028598.stm Che: The Icon and the Ad], by Stephanie Holmes, October 5, 2007
*CNN Video: [http://edition.cnn.com/2009/SHOWBIZ/books/05/05/argentina.che.photo/#cnnSTCVideo Examining an Iconic Image] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110604015606/http://edition.cnn.com/2009/SHOWBIZ/books/05/05/argentina.che.photo/#cnnSTCVideo |date=2011-06-04 }}
*[http://www.guardian.co.uk/news/gallery/2007/oct/05/internationalnews1?picture=330898727 Gallery of Pictures] from ''The Guardian''
* [http://www.vam.ac.uk/vastatic/microsites/1541_che/files/85/curators_essay.pdf ''Guerrillero Heroico'': a Brief History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090305152405/http://www.vam.ac.uk/vastatic/microsites/1541_che/files/85/curators_essay.pdf |date=2009-03-05 }} by Trisha Ziff
* [http://www.flickr.com/photos/jimfitzpatrick/sets/72157594331525657/ Flickr page for artist Jim Fitzpatrick]
* [http://www.spraypaintstencils.com/a-zlistings/che-guevara-stencil.gif Che Guevara Spray Paint Stencil] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230722104958/http://www.spraypaintstencils.com/a-zlistings/che-guevara-stencil.gif |date=2023-07-22 }}
*[http://www.chesafterlife.com/images/ ''Che's Afterlife: The Legacy of an Image'' by Michael Casey] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121018193123/http://www.chesafterlife.com/images/ |date=2012-10-18 }} - image collection from the book
*MSNBC: [https://web.archive.org/web/20121103040132/http://www.msnbc.msn.com/id/14317481/ Che Guevara, Revolutionary or Chic Icon?] by Tyler Vaughn, August 14, 2006
*Washington Post: [http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/09/23/AR2006092300346_pf.html Che Guevara's Iconic Image Endures] by Martha Irvine, Sept 23 2006
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{ჩე გევარა}}
[[კატეგორია:ჩე გევარა]]
[[კატეგორია:ფოტოგრაფია]]
0f4ipctlfm6jz185iql8a7kzuftooz7
წყარალა სურამს (2011)
0
12718
253493
104356
2026-09-24T02:59:22Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253493
wikitext
text/x-wiki
[[file:Flood in Surami.jpg|მინი|250პქ]]
''' წყარალა სურამს''' — [[წყარალა]], მუქჷთ დეფიქსირჷ [[2011]] წანაშ [[18 მანგი|18 მანგის]] დაბა [[სურამი|სურამს]]. წყარალა გჷშეჭანუ 18 მანგის ონჯუას [[ლიხიშ ქჷნდრი|ლიხიშ ქჷნდჷრს]] მოულირ ზუფუ ნოლექიქ, მუდგაშ გეშათ ედიდორჷ [[წყარმალუ]] [[სურამულა]]ქ, ოხორინალ ჸუდეეფშა გემნოსოფჷ დო მაართა სართილეფი დოტობუ. გვარიანო დოგავალუ [[ხაშური]]შ დო [[სურამი]]შ მახორობა. ოფიციალური მუნაჩემეფით მედინჷ 6 კოჩიქ<ref>[http://ghn.ge/news-45155.html სურამსა და ხაშურში საცხოვრებლი სახლები დაიტბორა]</ref><ref>[http://www.voanews.com/georgian/news/georgia-flooding-124198619.html საქართველო - მეწყერის უმაღლესი რისკის ზონა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110918021934/http://www.voanews.com/georgian/news/georgia-flooding-124198619.html |date=2011-09-18 }}</ref>. უნელო მოლაფირ ღვარცოფიქ დო მენწყერქ ხვალე რიკოთიშ ჸალაიბონს სახენწჷფოს 10 მილიონი ლარიშ გავალი მიორინუ. <ref>[http://www.voanews.com/georgian/news/georgia-flooding-124198619.html საქართველო - მეწყერის უმაღლესი რისკის ზონა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110918021934/http://www.voanews.com/georgian/news/georgia-flooding-124198619.html |date=2011-09-18 }}</ref>
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:წყარალა]]
6tc4qskhoov1tnxw0euv99g1qfh6fsq
კუჩხბურთი
0
12859
253393
240067
2026-09-24T00:35:26Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253393
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Football in Bloomington, Indiana, 1996.jpg|მინი|300პქ|მარჯვნივ|გემანთხაფალი (ჭითა მაისურს) გუთმოხუნს თხილუას (ჩელეფს) დო კარშა გეშქუმალას ულამჷ. მეკარე ეცადებუ დუნჩალას ხე ბურთიშ კარშა მოხვამილაფასჷნ.]]
'''კუჩხბურთი''' თაშნეშე '''ბურთუა''' — ბუნური [[სპორტი]], სოდეთ ვითაართი მაკათურშე აკოდგინელი ჟირი ბუნა ოლაჸაფჷ ართიანსჷნ. ლაჸაფი მითმეურს თინკუნთხუამ მინდორს ოგოლე კარეფით ჟირხოლო ბოლოს. ლაჸაფიშ ღანკი ბუნაშ მაკათურეფ შქას ბურთით მანევრირაფა რე აწმარენჯი ბუნაშ კარშა გოლიშ მითაღალარო. თე სპორტიშ თარი დჷმახასიათაფალი წესიშ მეჯინათ, მოლაჸაფეეფს, [[მეკარე (კუჩხბურთი)|მეკარეშ]] მოხ, ბურთშა ხეშ ვარა კილეშ გჷმორინაფაშ ნება ვა უღუნა ლაჸაფიშ პერიოდის. მატჩიშ გომორძგვილი თი ბუნა რე, ნამუთ უმოსი გოლს მითიღანს ლაჸაფიშ ბოლოშან. კუჩხბურთის რე ართი თარი დო ჟირი მოხვარე ხასჷლაშ სარჯუ. თარ სარჯუს უღჷ ნება ეჭოფას გჷნოჭყვადირუა – დაჯარმას დო ვარი ბუნა კონკრეტულ ეპიზოდის ლაჸაფიშ წესეფიშ დარღვიაშენინ. სარჯუს შეულებჷ მობურთეს ოძირას ჸვინთელი ვარა ჭითა ბარათინ. თენა თიშა რე მიკობუნაფილი მუზჷმაშა ჸინჩას ილაჸაფჷ მობურთექჷნ. სარჯუშე ჸვინთელი ბარათიშ ჟირშა ვარა ბონას ჭითა ბარათიშ ძირაფაშ შვანს მობურთე იტენს მინდორს.
ლაჸაფიქ ალმახანურ სახეთ დირსხუ [[ინგლისი|ინგლისის]], მუსჷთ [[კუჩხბურთიშ ასოციაცია|კუჩხბურთიშ ასოციაციაშ]] დორსხუაფაქ მაჸუნჷ, ნამუდგაშ [[1863]] წანას აკოდგინელ კანონეფქ გოპიჯალუ სპორტიშ წუმოძინა თეშ, მუჭოთ თის თეჟამო ლაჸაფენან. კუჩხბურთიშ ინტერნაციონალური მადუდე ორგანიზაცია რე [[ფიფა]] ({{lang-fr|Fédération Internationale de Football Association}}; აკრონიმი - FIFA). არძოშე პრესტიჟული ოკუჩხბურთე ნირზი რე [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|ფიფა-შ მოსოფელიშ ჩემპიონატი]], ნამუსჷთ არძოშე უმოსი მაჯინე ჸუნს მოსოფელს სპორტულ ჸოფირებეფ შქას.
== ქოძირით თაშნეშე==
* [[კუჩხბურთიშ წესეფი]]
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{Commonscat|Association football}}
* [http://www.fifa.com/ ფიფა-შ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა].
* [https://web.archive.org/web/20110902054114/http://www.fifa.com/worldfootball/lawsofthegame/index.html ლაჸაფიშ წესეფი] ფიფა-შ ოფიციალურ ვებ-ხასჷლას.
* [http://gff.ge/ საქორთუოშ კუჩხბურთიშ ფედერაციაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა].
[[კატეგორია:სპორტიშ სახეობეფი]]
[[კატეგორია:კუჩხბურთი| ]]
edd284bqqo0cbryhdkgelcdt485rzc7
მაჩუ-პიქჩუ
0
12862
253405
252122
2026-09-24T01:01:16Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253405
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი
|ჯოხო = მაჩუ-პიქჩუშ ისტორიული ტყაჩირი
|სურათი = [[ფაილი:80 - Machu Picchu - Juin 2009 - edit.2.jpg|250პქ]]
|სურათიშ მუკნაჭარა =
|რუკა=
|რუკაშ_მუკნაჭარა =
|რუკაშ ზჷმა =
|ქიანა = {{შილა|პერუ}}
|ტიპი=
|კრიტერიუმი=i, iii, vii, ix
|ID =
|რცხუ =
|რეგიონი= [[იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი პერუს|ლათინური ამერიკა დო კარიბეფი]]
|კოორდინატეფი= {{coord|13|09|47|S|72|32|44|W|}}
|წანა= 1983
|სესია=
|ნომერი = 274
|გოფართინაფა =
|კანდიდატი =
|საფრთხეშ თუდო=
}}
'''მაჩუ-პიქჩუ''' ({{lang-qu|Machu Picchu}} – ''ჯვეში კონკა'') — [[ინკეფიშ ცივილიზაცია|ინკეფიშ]] [[ქრისტეფორე კოლუმბი|კოლუმბიშახიანი]], [[XV ოშწანურა|XV ოშწანურაშ]] ობიექტი [[პერუ]]ს, [[კუსკო (რეგიონი)|კუსკოშ რეგიონს]], [[ზუღაშ დონე|ზუღაშ დონეშე]] 2 430 მეტრაშ სიმაღალას. ეკიდილი რე [[პერუშ წყარმალუეფიშ ერკებული|წყარმალუ]] [[ურუბამბა (წყარმალუ)|ურუბამბაშ]] [[ურუბამბაშ ლეხერი|ლეხერიშ]] დუდის, გვალაგჷროხილს, ნამუთ ნოღა [[კუსკო]]შე 80 კილომეტრით ოორუე-ბჟადალჸურე იდვალუაფუ. [[არქეოლოგია|არქეოლოგეფიშ]] უმეტაშობა დორწუმაფილი რე, ნამჷდა მაჩუ-პიქჩუქ ეკიდილქ იჸუ მუჭო [[საპა ინკა|ინკეფიშ იმპერატორ]] [[პაჩაკუტი]]შ (1438–1472) მუმალონქ. თის შხირას მიშინუანა „ინკეფიშ ნოღაშ“ ჯოხოთ. თელ მოსოფელს, ინკეფიშ ოქიანე ბრელშო გვალო მაჩუ-პიქჩუშ პორტრეტიწკჷმა რე ასოცირაფილი.
თიში კიდანჯუა [[ინკეფიშ ცივილიზაცია|ინკეფქ]] დოხოლაფირო [[1400]] წანას დიჭყეს, ართი ოშწანურაშ უკული, მუჭოთ უკვე [[საპა ინკა|ინკეფიშ იმპერატორიშ]] ოფიციალური რეზიდენცია, [[ესპანარეფი|ესპანარი]] [[კონკისტადორეფი]]შ [[ინკეფიშ ეჭოფუა ესპანარეფიშით|მუკორჩქინაშ]] ბორჯის მიოტეს. თიშ უმკუჯინუო, ნამდა თიშ გეშა აბანობურეფშო ჩინებული რდჷნ, დჷნოსქილედ ოქიანუს თიშე [[1911]] წანაშახ მუთუნი ვაუჩქჷდჷ, სოიშახ თინა ოერეფოშქაშე გურგოჩამაშ ცენტრის ამერიკალ ისტორიკოსიქ, [[იელიშ უნივერსიტეტი]]შ პროფესორ [[ჰირამ ბინგემი|ჰირამ ბინგემქ]] ვა მახვამილუნ. თეშ უკული, მაჩუ-პიქჩუქ შანულამ [[ტურიზმი|ტურისტული]] ოქინაფუთ გინირთჷ. ნოდგჷმეფიშ უდიდაშ ნორთიქ გერემონტჷ, თიშენი, ნამდა უმოს ნათერი ჸოფედჷკო, მუჭო იძირედჷ მაჩუ-პიქჩუ დუდშენ.<ref>Pedro Sueldo Nava ''A walking tour of Machupicchu''Editorial de Cultura Andina, 1976, Pages 9-10</ref> [[1976]] წანაშო, ობიექტიშ 30% უკვე ეკონწყილი რდჷ ჯვეში ფორმათ.<ref>Pedro Sueldo Nava ''A walking tour of Machupicchu''Editorial de Cultura Andina, 1976, Page 9</ref> ეკონწყუალაშ სამუშეფი იგინძორებუ ამდღარშახ.<ref>Peter Davey "Outrage - rebuilding Machu Picchu, Peru - Brief Article". Architectural Review, The. 08 Jul, 2011. https://web.archive.org/web/20111126070913/http://findarticles.com/p/articles/mi_m3575/is_1256_210/ai_79759800/</ref>
[[ინკეფიშ ეჭოფუა ესპანარეფიშით|ინკეფიშ ეჭოფუაშ]] ბორჯის, მაჩუ-პიქჩუშ გეშა [[ესპანარეფი|ესპანარეფშო]] მუთუნი ვა რდჷ ჩინებული, თაშ ნამჷდა, თინა ალაზიმაფათ ხეუმუთხჷმუო რე დოსქილადირი, მუთ თიშ შანულობას ხოლო უმოსო რდჷნს. [[1981]] წანას თინა [[პერუ]]შ ისტორიულ ტყაჩირო გაგმაცხადეს, [[1983]] წანას თინა [[იუნესკო]]ქ გემშეღჷ [[მოსოფელიშ მონძალა|მოსოფელიშ მონძალაშ]] [[პერუშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი|ობიექტეფიშ]] ერკებულშა.<ref name="unesco">{{cite web|url=http://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/274.pdf|title=UNESCO advisory body evaluation|format=PDF}}</ref> [[2007]] წანას, ოერეფოშქაშე ინტერნეტ-გჷმოკითხირს მაჩუ-პიქჩუ [[მოსოფელიშ ახალი შკვითი სამანცარი|მოსოფელიშ ახალ შკვით სამანცარშა]] გემშეღეს.
მაჩუ-პიქჩუ [[ინკეფიშ ცივილიზაცია|ინკეფიშ]] კლასიკურ სტილს რე ეგაფილი, ხალიწერი ქუაშ კიდალეფით. თიშ სუმი დუდი სტრუქტურა რე: ''ინტიჰუატანა'' (ბჟაშ მიკაბუნაფალი სჷმეტი), ''ბჟაშ ტაძარი'' დო ''სუმოსინთურამი თოლი''. სუმხოლო იდვალუაფუ ტერიტორიას, ნამუსჷთ არქეოლოგეფი მაჩუ-პიქჩუშ ''წიმინდე რაიონს'' უძახჷნა. [[2007]] წანაშ ეკენიას, [[პერუ]]ქ დო [[იელიშ უნივერსიტეტი|იელიშ უნივერსიტეტიქ]] დახე ქჷმიოჭირინდეს აპიჯაფას, ნამუშ მეჯინათ ოკო გინიჯინინას მაჩუ-პიქჩუშე ღალირი თი არტეფაქტეფიშ დორთინაფაშ ოკითხუშა, ნამუეფით იელს [[XX ოშწანურა|XX ოშწანურაშ]] ორდოშიან წანეფს [[ჰირამ ბინგემი|ჰირამ ბინგემქ]] გინოჩჷნ. [[2010]] წანაშ [[გერგობათუთა]]ს, იელიშ უნივერსიტეტიშ წჷმმარინაფალქ არტეფაქტეფიშ პერუშ უნივერსიტეტიშა დორთინაფაშ პიჯალა დოდუ.<ref>{{Cite news|url=http://www.cnn.com/2010/WORLD/americas/11/20/peru.yale.artifacts/index.html?hpt=T2|title=CNN: "Peru's president: Yale agrees to return Incan artifacts" | date=20 November 2010}}</ref>
== ისტორია ==
მაჩუ-პიქჩუქ დოხოლაფირო [[1450]]-იან წანეფს იჸუ ეკიდილქ, [[ინკეფიშ ცივილიზაცია|ინკეფიშ იმპერიაშ]] ძალიერალაშ პიკის.<ref name="Wright Valencia Crowley 2000b 1">Wright et al 2000b, ხს.1.</ref> კიდანჯუაშ პერიოდი ინკეფიშ ჟირი უძალიერაში იმპერატორიშ — [[პაჩაკუტი]]შ (1438-1471) დო [[ტუპაკ ინკა იუპანკი]]შ (1472-1493) დუდალაშ პერიოდის მეურე.<ref>{{cite web|url=http://whc.unesco.org/en/list/274 |title=Historic Sanctuary of Machu Picchu|publisher=UNESCO World Heritage Centre |date= |accessdate=2012-05-06}}</ref> ზუსტას 100 წანაშ უკული, [[1572]] წანას, ინკეფქ თინა ქიმიოტეს, მუთ [[ინკეფიშ ეჭოფუა ესპანარეფიშით|ესპანარეფიშით ინკეფიშ ეჭოფუაშ]] ართ-ართი გვიანი მოღალუ რდჷ.<ref name="Wright Valencia Crowley 2000b 1"/><ref name="Wright Valencia 1">Wright & Valencia Zegarra 2001, 2003, ხს.1.</ref> ოეგებიეთ, თიში მახორობა დიდპატჷნეფიშ ეპიდემიაქ მოჯალაგუ, მუთ თე არეალშა [[ესპანარეფი|ესპანარი]] [[კონკისტადორეფი]]შ მუკორჩქინაშახ შხვა მეშარეეფქ მიშეღესჷნ.<ref>{{cite book|last=McNeill|first=W. H.|title=Plagues & Peoples|page=183}}</ref> ართ-ართი ჭარილი შინანს დოხორე ''პიქჩოს'', მარა ვა მიპალუაფუ მუთუნნერი ინნაჭარა, ნამუთ თე შორიშიან ნოღას [[ესპანარეფი|ესპანარეფიშ]] რინას დადასურენდჷნ. შხვა არდგილეფს კონკისტადორეფიშით ფორამერინაფილ წიმინდე ნოგაფუეფი მაჩუ-პიქჩუს ხეუმუთხჷმუ რე.<ref name="Wright Valencia 1"/>
[[ფაილი:Machupicchu hb10.jpg|thumb|280px|მაჩუ-პიქჩუ 1912 წანას, რეკონსტრუქციაშახ]]
[[ჰირამ ბინგემი]] უზურენდჷ, ნამჷდა თე კომპლექსი ინკეფიშ თ.გ. „ბჟაშ აზაპიშ“ დაბადებაშ ტრადიციულ არდგილს წჷმარინუანდჷნ.<ref>Bingham 1922, ხს.334.</ref> მენცარეფიშე უმოს ბოლო ხანეფს მუკოჸონაფილ არქეოლოგიურ გჷმორკვიეფქ ოძირუ, ნამდა მაჩუ-პიქჩუ იმპერატორ [[პაჩაკუტი]]შ მუმალონი რდჷნ.<ref name="Wright Valencia 1"/> თაშ ხოლო, [[ერუანული გეოგრაფიული ჯარალუა|ერუანული გეოგრაფიული ჯარალუაშ]] მენცარ [[იოჰან რაინჰარდი|იოჰან რაინჰარდიქ]] წჷმარინუ თიშ ნტკიცება, ნამდა თე არდგილქ ეშაგორილქ იჸუ მუში ორენი დო ალაზიმაფათ ხეუმუთხჷმუ ლანდშაფტიშ, სამანგათ გვალეფიშ გეშა, ნამუეფით თეში რე ინორანწკილი, ნამდა მეურე ინკეფშო შანულამ [[ასტრონომია|ასტრონომიულ]] მოლინეფს.
იოჰან რაინჰარდის ჯერს, ნამჷდა მაჩუ-პიქჩუ [[ინკეფი]]შ წიმინდე რელიგიური ძეგლი რდჷ. თე თეორია უმოსო თიშ ორენიშ გეშა რე წჷმორინაფილი. რაინჰარდი თის „წიმინდე გეოგრაფიათ“ იშინუანს, თიშენი, ნამუდა ძეგლი გვალეფით რე გოხურგილი, ნამუეფსჷთ თე დიხას თინეფს ორდო მახორუ კულტურეფიშ რინას დიდი რელიგიური დოხარგუა უღუდჷ. გვალაშ უმაღალაშ [[უაინა-პიქჩუ|კონკას]], ნამუშ ჯოხოსჷთ მაჩუ-პიქჩუ ატარენს, რე „ხელუანური პლატფორმეფი, ნამუეფსჷთ რელიგიური ფუნქციეფი უღუ, მუთ ნათელო იძირე ინკეფიშ რიტუალეფს“ (რაინჰარდი 2007). თენა რაინჰარდიშ არძაშე დჷმაჯერაფალი ნტკიცალუა რე, თიშენი, ნამუდა თე ტიპიშ ქუალეფიშ ნწყუალა ხვალე რელიგიურ არდგილეფს რე ძირაფილი, მუთ კარაკანი მიოწურუანს თე ძეგლიშ რელიგიურ დოხარგუაშე.<ref>Reinhard, Johan 2007 Machu Picchu: Exploring an Ancient Sacred Center. Regents of the University of California, Los Angeles.</ref> მაჟირა თეორიაშ მიმათხოზეეფი მირჩქინანა, ნამჷდა მაჩუ-პიქჩუ ინკეფიშ ''ლიაქტა'' რდჷ — დოხორალა, ნამუსჷთ ეჭოფილი რეგიონიშ ეკონომიკაშ კონტროლშო ეკიდჷნდეს. შხვა თეორია ანტკიცენს, ნამდა თინა შილებე ჯიხა ჸოფედჷკო ინკეფიშ ცივილიზაციაშ წოხოლე ღოლამირი საზარელი დჷნოშურიშ კრიმინალეფშო. ხოლო ართი ალტერნატიული თეორია ვარაუდენს, ნამჷდა მაჩუ-პიქჩუ [[ოფუტეშ მეურნობა|საოფუტო-სამეურნო]] სატესტო სადგჷმი რდჷ. თაქ შელებუანი რდჷ ბრელი შხვანერი კულტურაშ ტესტირაფა მიარე შხვადოშხვა მიკროკლიმატის, მუშ შელებასჷთ ორენი დო ტერასეფი ირზენდჷ. დიდი მუდანობათ მუნაწიშ მეღება მუშო ოკო რაგადი ვა რდჷ შელებუანი, მარა თეთ ინკეფს შეულებუდეს გუთანჯჷდესკო, სო მუ კულტურა მუჸონაფუდესკო. თაშნეშე რე თეორია, ითამ ნოღა ღორონთეფიშ დარინალო ვარა მაფეფიშ კორონაციაშო რდჷ ეკიდილი.<ref>Weatherford 1988, ხს. 60–62.</ref>
[[ფაილი:Mosaique du Machu Picchu depuis le Huayna Picchu.jpg|thumb|280px|გინაჯინუ [[უაინა-პიქჩუ]]შე]]
თიშ უმკუჯინუო, ნამჷდა [[ციტადელი]] [[ინკეფიშ ცივილიზაცია|ინკეფიშ]] ნანანოღა [[კუსკო]]შე ხვალე 80 კილომეტრით რე დოშორაფილი, [[კონკისტადორი|ესპანარეფს]] თინა დღას ვაუძირჷნა დო ვართ გურჩუნა დო აკურღვაფუნა ინკეფიშ შხვა ძეგლეფშორო.<ref name="Wright Valencia 1"/> ოშწანურეფიშ გოძვენას, მუკი-მუკის გორტყილ ჯუნგლეფქ მაჩუ-პიქჩუ დოფორჷ დო მუში რინაშ გეშა ძალამი ჭიჭე მუდანობაშ კათას უჩქჷდჷ.
[[1911]] წანაშ [[24 კვირკვე|24 კვირკვეს]], სამენცარო ჯარალუას [[ჰირამ ბინგემი|ჰირამ ბინგემქ]] მაჩუ-პიქჩუშა მეგირაფაშ გეშა ოჩინებაფუ. [[იელიშ უნივერსიტეტი]]შ პროფესორი, ამერიკალი ისტორიკოსი ბინგემი ნოღა [[ვილკაბამბა (პერუ)|ვილკაბამბას]] გორჷნდჷ — ინკეფიშ ეკონია დუდიშმითაფორაფუს [[ინკეფიშ ეჭოფუა ესპანარეფიშით|ესპანარეფიშით ინკეფიშ ეჭოფუაშ]] ბორჯის. არეალიშ მუკი-მუკის თინა წანეფიშ მალობას შარენდჷ დო რკვიას აწარმენდჷ. ართ დღასჷთ, მაჩუ-პიქჩუჸურე ბინგემს აბანობურ, 11 წანერ [[კეჩუა (კათა)|კეჩუა]] ბოშიქ — პაბლიტო ალვარესიქ აწაჸუნჷ.<ref name="Wright Valencia 1"/><ref name="MachuPicchuHistory">{{cite web|url=http://www.ourworldwonders.com/MachuPicchu/History.htm|title=Machu Picchu History|publisher=ourworldwonders.com|accessdate=2011-10-27}}</ref> თე ბორჯიშო, მაჩუ-პიქჩუშ კანკალე სტრუქტურას [[კეჩუა (კათა)|კეჩუაშ]] ფანიეფს დუხორჷდეს.
[[ბინგემი, ჰირამ|ბინგემქ]] უცბას დიჭყჷ ძეგლიშ [[არქეოლოგია|არქეოლოგიური]] აკოგურაფა დო მუშ გეშა მოშინაფა ხოლო აკადგინჷ. მუქ კომპლექსი „ინკეფიშ დინაფილი ნოღათ“ მიშინუ, მუქჷთ უკული მუში მაართა წინგიშ დუდჯოხოთ გინირთჷ. [[1915]] წანაშახ, ბინგემქ მაჩუ-პიქჩუს ხოლო ბრელშა ეჭანუ დო გონთხორუეფი აწარმუ, მუ ბორჯისჷთ მუქ მიარენერი არტეფაქტი აკოშაყარუ, ნამუეფით იელშა მიდეღჷ. მაჩუ-პიქჩუშა მეგორაფაშ გეშა ბინგემქ მუდგაზმარენი წინგო დო სტატია ჭარჷ.
ძეგლიქ შანულამი რეკლამირაფა მიღჷ [[ერუანული გეოგრაფიული ჯარალუა|ერუანული გეოგრაფიული ჯარალუაშ]] ჭყოლოფათ, ნამუქჷთ [[1913]] წანაშ პირელიშ ედომუშამი ნომერი მაჩუ-პიქჩუს დუთმუ.
[[1981]] წანას, მაჩუ-პიქჩუშ გოხოლუას დვალირი 325,92 კმ² ტერიტორია [[პერუ]]ქ „ისტორიულ ტყაჩირო“ გაგმაცხადჷ. ძეგლიშ მოხ, ტყაჩილი რეგიონიშ დიდ ნორთის მიშმეკათუანს, ნამუთ დიდარი რე [[პერუშ იუნგასი]]შ დო [[ცენტრალური ანდეფიშ ლამე პუნა|ცენტრალური ანდეფიშ ლამე პუნაშ]] [[ეკორეგიონი|ეკორეგიონეფიშ]] [[ფლორა|ფლორათ]] დო [[ფაუნა|ფაუნათ]].<ref name="ecoregions">{{cite journal |author=Olson, D. M, E. Dinerstein, et al |title = Terrestrial Ecoregions of the World: A New Map of Life on Earth |journal=[[BioScience]] |year = 2001 |volume=51 |issue=11 |pages= 933–938 |url = http://gis.wwfus.org/wildfinder/ |doi = 10.1641/0006-3568(2001)051[0933:TEOTWA]2.0.CO;2 |issn=0006-3568 }}</ref>
[[1983]] წანას, [[იუნესკო]]ქ მაჩუ-პიქჩუ [[მოსოფელიშ მონძალა|მოსოფელიშ მონძალაშ]] [[პერუშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი|ობიექტეფიშ]] ერკებულშა გემშეღჷ. „ინკეფიშ ცივილიზაციაშ არქიტექტურაშ აბსოლუტური შედევრი დო უნიკალური დჷმანტკიცაფალი საბუთი“ — ნარაგადი რე ორგანიზაციაშ დასკვნას.<ref name="unesco">{{cite web|url=http://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/274.pdf|title=UNESCO advisory body evaluation|format=PDF}}</ref>
2008 წანას, მოსოფელიშ მონუმენტეფიშ ფონდიქ მაჩუ-პიქჩუ მოსოფელს 100 არძაშე საფრთხეშ თუდო მარენჯ ძეგლეფიშ ერკებულს ქინახუნუ, მუთ თექ დვალირი გარემოშ დეგრადაციათ რე გჷმოჭანაფილი. თე ირფელი რე [[ტურიზმი]]შ განშე მუმალი საფრთხეშ მოღალუ, თაშნეშე სერიოზული საფრთხე მოურს გოხოლუას დვალირ ნოღა [[აგუას-კალიენტესი (პერუ)|აგუას-კალიენტესიშ]] უკონტროლო გოვითარაფაშე, თინეფ შქას რე მაჩუ-პიქჩუჸურე მიმალი უგუნწყუ ტრამვაი დო ხინჯიშ კიდანჯუა წყარმალუ [[ურუბამბა (წყარმალუ)|ურუბამბას]], მუთ ძეგლიშა მეჭირინდაფაშ საშუალებას ბრელით უმოს ტურისტის მეჩანს. ეიოშანალი რე, ნამდა თე ხინჯიშ კიდანჯუათ, თარობა სასამართლოშ განკარგულებას ვაუჩანს გურს.
=== ორდოშიანი გჷმოლინაფეფი ===
თიშ უმკუჯუნუო, ნამჷდა [[ბინგემი, ჰირამ|ბინგემი]] მაართა ადამიერი რდჷ, ნამუქჷთ მაჩუ-პიქჩუშ გეშა დჷნოსქილედჷ მოსოფელს ოჩინებაფუ, რე ჩინებეფი, ნამდა ბინგემშახ ძეგლი შხვა გალეშეიან კათაქ ხოლო ძირჷ. მუჭოთ [[კუსკო]]შ [[ფრანგეფი|ფრანგი]] მარკვიე, [[სიმონ ვესბარდი]] ანტკიცენს, ნამუთ დიდი ხანიშ გოძვენას ირკვიენდჷ ინკეფიშ ნანანოღას, [[1901]] წანაშ [[14 კვირკვე|14 კვირკვეს]], მაჩუ-პიქჩუშ ართ-ართ კირდეს ეშაცხაბარელი რე ჯოხოეფი: ენრიკე პალმა, გაბინო სანჩესი დო აგუსტინ ლისარაგა; მუნეფიშ ავტორეფქ კირდეს საეგებიოთ მუნეფიშ ჯოხოეფი დიტუეს. [[1904]] წანას, მაჩუ-პიქჩუშ აკნაციმეფი დოშორაფილი გვალაშე საეგებიოთ ძირჷ ინჟინერქ, ჯოხოთ ფრანკლინქ. მუქ ნაძირეფიშ გეშა თე რეგიონს მოღალე ქირსიან მისიონერ თომას პაინეს ეჩიუ. პაინეშ ფანია მაჩუ-პიქჩუშ მიმაგორაფალო თომასიშ მერჩქინას თხულენს. თაშნეშე რე [[1906]] წანაშ მოშინაფა, ნამჷდა პაინექ დო ახალნორდ მისიონერ სტიუარტ მაკნარინქ (1867–1956) აკნაციმეფშა ეშელეს.
რე ხოლო ართი ვერსია, ნამჷდა ბრელით უმოს ორდო, [[1867]] წანას ძეგლი მიძირუ დო გორჩუ გერმანალ ბიზნესმენქ, აუგუსტო ბერნსიქ.<ref>{{Cite news| url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/7439397.stm |title= Machu Picchu ruin 'found earlier' |publisher=BBC News |author=Dan Collyns |date=6 June 2008}};{{cite web| url=http://www.newscientist.com/channel/being-human/dn14050-incan-lost-city-looted-by-german-businessman.html?feedId=online-news_rss20|title= 'Incan lost city looted by German businessman' |publisher=NewScientist |author=Michael Marshall |date=7 June 2008}}</ref> მეგორაფილი რე მუდგაზმარენი ნტკიცალუაშა, ნამჷდა თიშე უმოს ორდო, მაჩუ-პიქჩუს ეჭანუ თაშნეშე გერმანალ ინჟინერ ჰასელქ. მაჩუ-პიქჩუ ისტორიკოსეფშე მეგორაფილ [[1874]] წანაშე უმოს ჯვეშ რუკეფს ხოლო რე მოშანილი.<ref>{{cite news|last=Romero|first=Simon|title=Debate Rages in Peru: Was a Lost City Ever Lost?|url=http://www.nytimes.com/2008/12/08/world/americas/08peru.html?_r=2&scp=1&sq=machu%20picchu&st=cse|newspaper=New York Times|date=December 7, 2008}}</ref>
==გეოგრაფია==
[[ფაილი:Peru Machu Picchu Sunrise 2.jpg|thumb|250px|იალონი მაჩუ-პიქჩუს]]
მაჩუ-პიქჩუ [[ობჟათე გვერდოსფერო|ობჟათე გვერდოსფეროს]] იდვალუაფუ, [[ეკვატორი|ეკვატორშე]] 13,164 გრადუსით ობჟათეჸურე.<ref name="Wright Valencia ix">Wright & Valencia Zegarra 2001, 2004, ხს.ix.</ref> ეკიდილი რე ნოღა [[კუსკო|კუსკოშე]] 80 კმ-ით ოორუე-ბჟადალჸურე, გვალაშ კუნწულს, [[ზუღაშ დონე|ზუღაშ დონეშე]] დოხოლაფირო 2 450 მეტრას, ნოღა [[კუსკო|კუსკოშე]] 1 000 მეტრით გიმე.<ref name="Wright Valencia ix"/> თაშ ნამჷდა, [[კლიმატი]] თაქ უმოსი ლჷბუ რე, ვინდარო [[ინკეფიშ ცივილიზაცია|ინკეფიშ]] ნანანოღას. მაჩუ-პიქჩუ [[ობჟათე ამერიკა|ობჟათე ამერიკაშ]] ართ-ართი უშანულამაში არქეოლოგიური ძეგლი რე დო [[ლათინური ამერიკა|ლათინურ ამერიკას]] ართ-ართი არძაშე მოძირაფადი ოქინაფუ რე, [[პერუ]]ს არძაშე მოძირაფადი რე.<ref>Davies 1997, ხს.163.</ref>
წანმოწანაშ გოძვენას, მაჩუ-პიქჩუს გჷშმერთუ სქირე დო ლამე სეზონეფი. [[ატმოსფერული ნოლექეფი|ნლექეფიშ]] არძაშე მეტი წანმოწანური მაძირაფალი [[გჷმათუთა|გჷმათუთა]]-[[პირელი|პირელს]] მოურს. მარა, ჭვემა მალებერ რე წანმოწანაშ არძა ბორჯის.<ref name="Wright Valencia ix"/>
მაჩუ-პიქჩუ წყარმალუ [[ურუბამბა (წყარმალუ)|ურუბამბაშ]] ლეხერიშ ჟი იდვალუაფუ, ნამუთ თის სუმ განშე ულუანსჷ, წყარმალუ ჸურე ვერტიკალურო ინულირი 450 მეტრიანი [[კლიფი|კლიფეფით]]. ოჭუმარობათ, წყარმალუშე ნირსი ეშმეკინანს.<ref name="Wright Valencia 1"/> ნოღაშ აბანდვალა ოურდუმე საიდუმლოებას წჷმარინუანდჷ, ტომბა გარამეფი დო გვალეფი გოსოფურ ორთაშობურ თხილუას უნარღელჸუნდჷ. წყარმალუ ურუბამბას, პონგო-დე-მანიკეშ კანიონს გოდვალირი ინკეფიშ ხინჯი ინკეფიშ არმიაშო მაჩუ-პიქჩუშ ფულირი მინალი რდჷ. ნოღაშ ბჟადალ განშე ხოლო რდჷ ეკიდილი შხვა სუმსჷმეტამი ხინჯი, თი არდგილს, სოდეთ გარამიშ დუდის ეპონილი კლიფეფი ართიანს 6 მეტრას ეხოლებუნა.
ნოღა ეკიდილი რე ჟირ გვალას — მაჩუ-პიქჩუს დო [[უაინა-პიქჩუ]]ს შქას დვალირ ჸალაიბონს.<ref name="Wright Valencia 1"/> მუშ წყარით აკონაზირუას უნარღელჸუნდჷ წყუეფი, ნამუეფიშ ბლოკირაფათ იოლი ვა რდჷ. დიხა გვალო დასაბაღი რდჷ თიშო, ნამჷდა თიშე ოთხშა უმოსი ოჭკომალი პროდუქტეფი მუწიებუდესკო, ვიდრე კათა ოხორანდჷ. გალეფი დოტერასაფილი რე, ხვალე [[ოფუტეშ მეორნობა|საოფუტო-სამეურნო]] ღანკეფშო ვარინ, ტერშო ნოღაშა მინულაშ გაძნელებერო. თეწკჷმა ართო, ტერასეფი დიხაშ [[ეროზია (გეოლოგია)|ეროზიას]] ურკენდჷ დო ნოღას სვიმონშე თხილანდჷ.<ref>Wright et al 2000b, ხს.2.</ref> მაჩუ-პიქჩუშე ნოღა [[კუსკო|კუსკოშა]], გვალეფს მიმალ ჟირ შარაშე, ართი ბჟაშ ოზეშხიბას გინმურს, მაჟირა — ინკეფიშ ხინჯის. ჟირხოლო შარაშ ბლოკუა ადვილი რდჷ, თინეფს ნტერეფი მუთუნნერო ქიმუდირთუდეს-და. მაჩუ-პიქჩუშ დუდშეიანი დოშანილობაშ უმკუჯინუო ფაქტი რე, ნამდა თინა სტრატეგიულ, ძალამ ჯგირო თხილერ არდგილს რე ეკიდილი.
==ძეგლი==
[[ფაილი:Perfectwall.jpg|thumb|მარცხნივ|[[ინკეფიშ ცივილიზაცია|ინკეფიშ]] ენაგეფი კიდალა მაჩუ-პიქჩუს]]
[[File:Machu Picchu as the mist's rise at dawn.jpg|thumb|გიმანჯირელი ნირსი ტერასეფამი სტრუქტურეფიშ დუდის]]
[[File:MachuPicchu TerracedFields (pixinn.net).jpg|thumb|right|დოტერასაფილი მინდორეფი ჟილენ საოფუტო-სამეურნო სექტორს]]
[[File:MachuPicchu Residential (pixinn.net).jpg|thumb|ოხორე სექტორი]]
[[File:124 - Machu Picchu - Juin 2009.jpg|thumb|right|ინკეფიშ ნოდგჷმიშ ინტერიერი. რჩქჷ ტრაპეციაშ ფორმაშ ოსინთურეფი]]
[[File:Machupicchu intihuatana.JPG|thumb|right|ბჟაშ ტაძარი]]
მაჩუ-პიქჩუშ აკნაციმეფი კიდალაშ მოხვარათ ჟირ თარ ნორთო რე გორთილი: ურბანულ დო აგრარულ სექტორეფო. თეშ მოხ, აგრარული სექტორი მუშ განშე დორთილი რე ჟინ დო თუდონ ნორთეფო, ურბანული სექტორი ფართო მოედანეფიშ მოხვარათ ბჟაეიოლ დო ბჟადალ ნორთეფო ირთუ.<ref name="Wright Valencia 1"/>
მაჩუ-პიქჩუშ ცენტრალური ნოდგჷმეფი [[ინკეფიშ ცივილიზაცია|ინკეფიშ]] კლასიკურ არქიტექტურულ სტილს რე გინოჭყვადილი, მუშოთ დჷმახასიათაფალი რე ნატიფი სქირე ქუაშ თინი კუნთხუეფი. ინკეფი თე ტექნიკაშ თახმი ორსანტეფი რდეს; ქუალეფი თეში რე ეშაჭკირილი, ნამჷდა ართიანს მეჭედას მეუხენა, ირნერი კირიშ უმუშეთ. ნოღაშ ცენტრალურ ნორთის მიარე ზაგართუ თინერო სრულჸოფილი რე, ნამჷდა ქუალეფს შქას ოდიარეს ხოლო დღას ვაგუფალჷ.
კანკალე ნოდგჷმს ინკეფი კირიშ ნონწყჷმიშ გჷმორინაფათ ამუშენდეს, მარა მუნეფიშ სტანდარტით, თეცალი კონსტრუქცია უმოღეთ იკოროცხუდუ დო ვა გჷმირინუაფუდუ შანულამი სტრუქტრეფიშ კიდანჯუაშო. მუჭოთ ჩინებული რე, [[პერუ]] [[სეისმოლოგია|სეისმურო]] ძალამი აქტიური ქიანა რე, მარა კირიშ ნონწყჷმიშ უმუშეთ ეგაფილი ნოდგჷმეფი [[დიხაშნწალუა|დიხაშნწალუას]] უმოსო ურზჷდჷ, ვიდრე კირიშ ნონწყჷმით ეგაფილი. სქირას ეგაფილი კიდალეფი აკოციმაშ უმუშეთ ირზენდჷ შხვადო გინოღალაშ საშუალებას.
ინკეფიშ კიდალეფიშ მუნაღაზას მიარე დეტალი უღუ, ნამუეფით თინეფს [[დიხაშნწალუა]]შ ბორჯის აკოციმაშე თხილანდჷ. ხიბეფი დო ოსინთურეფი ტრაპეციაშ ფორმაშ რე დო გინოწონილი რე დინოხოლენ ჸურე ჯინჯიშე წვანდიჸურე; კუნთხუეფი მუჭოთ წესი, მოკვარკვალაფირი რე; თოლეფს დინოხოლენი კუნთხუეფი ონდეთ ელაფერდა რე; სტრუქტურაშ გამარგებელო, გალენ კუნთხუეფს შხირას „L“-იშ ფორმაშ ბლოკეფს ირინუანდეს.
ინკეფს რინას დღას ვა გჷმურინუაფუნა ბარბალი. მარა, მუშ გეშა ძალამ ჯგირო უჩქჷდეს, მუთ მუნეფიშ ღოლამირ ოლაჸაფინიეფშე ხოლო რჩქჷ, ნამუეფსჷთ ბარბალეფი რე გჷმორინაფილი, თიშ უმკუჯინუო, ნამდა თის პრაქტიკას ვერინუანდეს. ბარბალიშ ვაპრაქტიკულობა შილებე გჷმოჭანაფილი რდჷ ძალიერი გინმაზინდალი ჩხოლარეფიშ სინორკეთ, ქირქე [[რელიეფი]]თ დო უგუული ჩანარულობათ. მუჭო გინუღუდეს თინეფს ქვერსემი ქუაშ ბლოკეფი, ამდღარშახ ვარე გითოგორილი, მარა ეჭვგალეშე რე, ნამდა დოკინელი ჟიდოხის თე ქუალეფიშ ეშაღალარო ინკეფი ოშალათ ადამიერს ირინუანდეს. კანკალე ქუას ამდღარშახ ასქილადირი აფუ ოხელური, ნამუსჷთ ალბეთ მუში ოკორინებელი პოზიციაშ დაკინებელო ირინუანდეს. დანტკიცებული რე, ნამჷდა თე ირფელიშ უკული თინეფი ოხელურეფს უთხინუანდეს, მარა კანკალე თინეფიშ დათხინაფაქ, მუჭოთ რჩქჷნი, გაჭყორდეს.
მაჩუ-პიქჩუშ კომპლექსი აკმოდირთუ 140 სტრუქტურაშე, ნამუეფიშ შქას რე ტაძარეფი, სიწიმინდეეფი, პარკეფი დო რეზიდენციეფი, ნამუეფით ჭათ გინორთვილ ჸუდეეფს მიშმეკათუანს. ეგაფილი რე ოშშე უმოსი ქუაშ ოკუჩხეამი ჩართი — შხირას ხვალე ართი გრანიტიშ ქუათ დო მიარე ფანტანი. ართიანწკჷმა რე მიკოსქვილი კირდეეფს გოჸონაფილი წყარიშ დო ოდრენაჟე სისტემაშ არხეფი, მუთ უმოსო ოირიგაციე სისტემას წჷმოქიმინჷნს. მუჭოთ ნიბთნტკიცალუეფი ოძირანს, ოირიგაციე სუსტემაშ ჭყოლოფათ, წიმინდე წყუშე წყარი ირ ჸუდეს მიაჭირინდუაფუდჷ.
არქეოლოგიური მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, მაჩუ-პიქჩუშ ურბანული ნორთი სუმ დიდ რაიონო რდჷ დორთილი: წიმინდე საგანო, ოხორე საგანო ობჟათეშ განშე დო ქურუმეფიშ დო დიდებულეფიშ საგანო.
მაართა ზონას თახმი არქეოლოგიური განძი რე: ''ინტიჰუატანა'', ''ბჟაშ ტაძარი'' დო ''სუმოსითურამი თოლი''. სუმხოლო ინტიშა რდჷ მეჯღუნილი — ინკეფიშ ბჟაშ ღორონთშა დო უჟინაშ ღორონთშა.
ოხორე საგანოს დაბალი კლასიშ კათა ოხორანდჷ. თინა ოწკარუე ნოდგჷმშე დო უბრალე ჸუდეეფშე აკმოდჷრთუ.
ომაფე საგანო ანუ დიდებულეფიშ სექტორი ფერდეფს რანწკეფო ეკიდილი ჸუდეეფიშ ბუნა რე. ამაუტასეფიშ (ნაგურეფი ადამიერეფი) გჷშეგორუდუ მოჭითე ფერიშ კიდალეფით, ''ნუსტასეფიშ'' (პრინცესეფი) ზონას ტრაპეციაშ ფორმაშ თოლეფი უღუდუ. მონუმენტური მავზოლეუმი ეშაკვათილი ასტატუეტი რე, კამარამი ინტერიერით დო ნაკვათა ნახანტეფით. თინა რიტუალეფშო დო მსხვერპლეფიშშეწირუაშო გჷმირინუაფუდუ.
მაჩუ-პიქჩუშ რეგიონშახ ინკეფს შარეფი აფუდეს გოჸონაფილი, ნამუეფით მუნეფიშ დიდ [[ინკეფიშ ოშარე სისტემა|ოშარე სისტემას]] ორხველჷდჷ. ამდღარშო, ვითობათ ვითოში [[ტურისტი]] მაჩუ-პიქჩუ ჸურე ინკეფიშ საროტეფით მეურს. ურუბამბაშ ლეხერს ჟირ ვარა ოთდღიანი ტურიშ წოხოლე თინეფი აკლიმატიზაციაშ ღანკით დიო [[კუსკო|კუსკოს]] ჩერდუნა, უკული კუჩხით მეჸუნა იზოლირაფილ ნოღა ჸურე [[ანდეფი]]შ ქჷნდჷრეფს გინმალ შარეფს.
მაჩუ-პიქჩუშ მახორობა მეჸუნდჷ კუნტა ხანით ვაჭრუას, მუშეთ ნოღას ძირაფილი ვააბანობური არტეფაქტეფი მიოწურუანს. მაგალითო, ბინგემქ ნოღაშ მინალ ოზეშხიბაწკჷმა სახეუთირუ ობსიდიანიშ ნოტახერეფი ძირჷ. 1970-იან წანეფს, მენცარეფქ ბურგერქ დო ასაროქ დადგინეს, ნამდა თე ობსიდიანეფი [[ტიტიკაკა]]შე, ჩივაიშ ობსიდიანიშ საბადოშე რდჷ.<ref>Burger and Salazar 2004</ref>
საყარაულო ნოდგჷმიშ ფუნქციას სუმკიდალამი ნოგაფუ ასრულენჷ, ნამუშ ართი არძაშე გინძე კიდალა ოცერემონიე ტერასას აართაფუ. ინკეფიშ სუმკიდალამ არქიტექტურულ სტილს ''ვაირონას'' უძახჷნა.<ref name="Wright Valencia 8">Wright & Valencia Zegarra 2001, 2004, ხს.8.</ref>
=== ძეგლიშ 3D ლაზერული სკანირაფა ===
[[2005]] დო [[2009]] წანეფს [[არკანზასიშ უნივერსიტეტი|არკანზასიშ უნივერსიტეტიქ]] ედომუშამი მაჩუ-პიქჩუშ დო [[უაინა-პიქჩუ]]შ გვალას რინელი აკნაციმეფიშ ლაზერული სკანირაფა ატარჷ. მეღებული მოღალუეფი დოინტერესაფილ პიჯეფს მუნეფიშ ვებ-ხასჷლას მიარზიის.<ref>{{cite web| url=http://cast.uark.edu/home/education/field-programs/geomatics-for-archaeology-field-school.html| title=Computer Modeling of Heritage Resources}}</ref>
=== 2010 წანაშ ღურთუთაშ ევაკუაცია ===
[[2010]] წანაშ [[ღურთუთა]]ს, ძალიერი ჭვემაშ გეშა წჷმოქიმინელ წყარალაქ მაჩუ-პიქჩუშა მიმალი შარეფი დო რკინაშშარა დოფულუ, კანკალე არდგილს გვალო გეგნორჩხჷ. თექ საფრთხე გაგმიჭანუ 2 0000შ უმოს აბანობურშო დო თე მუდანობაშ [[ტურიზმი|ტურისტიშო]], ნამუეფით ტერიტორიაშე ოჰაერე ტრანსპორტიშ მოხვარათ გეგნიჸონეს. მაჩუ-პიქჩუქ კუნტახანურო დიკილჷ,<ref>{{cite web|url=http://www.ubalert.com/a/14452|title=Machu Picchu Airlift Rescues 1,400 Tourists|last=BBC|first=jhayzee27|date=29 January 2010|work=Disaster Alert Network LLC|publisher=UBAlert|accessdate=7 February 2010}}</ref> მარა 2010 წანაშ [[1 პირელი|1 პირელს]] კინე გინწყჷ.<ref>{{Cite news|url=http://seattletimes.nwsource.com/html/travel/2010992388_webperu05.html?syndication=rss|title=Machu Picchu to reopen earlier than expected after storms|last=travel staff|first=Seattle Times|date=5 February 2010|publisher=The Seattle Times|accessdate=7 February 2010}}</ref>
== ინტიჰუატანიშ ქუა ==
[[File:Intihuatana Solar Clock.jpg|thumb|right|ინტიჰუატანა]]
[[ინტიჰუატანა]] ართ-ართი რე [[ობჟათე ამერიკა]]ს მეგორაფილ მიარე ორიტუალე ქუაშე. ქუალეფი თეში რე ინორანწკილი, ნამდა [[ზოთონჯი|ზოთონჯიშ]] ნაბუნიობაშ ბორჯის ბონას [[ბჟა (პლანეტა)|ბჟაშ]] ჸურე რე მეჭოფაფილი. ქუაშ ჯოხო [[კეჩუა (ნინა)|კეჩუაშ ნინაშე]] მოურს: ''ინტი'' შანენს „ბჟას“, ''ვატა'' — კილოთაშ (ზმნა) ჯინჯი რე დო „დოკირუას“ შანენს (''ჰუატა'' ესპანური თინჭარუათ). ''ნა'' სუფიქსი ჯოხოსქილედიშ აბანდვალაშ ეიოშანალო გიაძინუ. თაჸურეშე, ზიტყვაზიტყვათ ''ინტი ვატანა'' „ბჟაშ დოკირუაშ“ არდგილს ვარა საშუალებას შანენს, მუსჷთ შხირას შხვადოშხვა ნინეფს „ბჟაშ დაკირალ სჷმეტის“ ხოლო უძახჷნა. [[ინკეფიშ ცივილიზაცია|ინკეფს]] ჯერდეს, ნამჷდა მუნეფიშ წანმოწანური შარაშ გოძვენას, ბჟას ცას გვალო თე ქუა ჭოფუნდჷ. ქუა ობჟათეშ 13°9'48"-ს იდვალუაფუ. [[11 გერგობათუთა|11 გერგობათუთაშ]] დო [[30 ღურთუთა|20 ღურთუთაშ]] ონდღეს, ბჟა გვალო სჷმეტიშ დუდის მოხვადუ თეში, ნამჷდა ოროს ხოლო ვატებულენს. [[21 მანგი|21 მანგის]] ქუა [[ობჟათე]] ჸურე არძაშე გინძე ოროს წჷმოქიმინჷნს, [[21 ქირსეთუთა|21 ქირსეთუთას]] არძაშე კუნტას [[ოორუე]] ჸურე. მენცარეფი ვარაუდენა, ნამჷდა თე ქუა [[ასტრონომია|ასტრონომიული]] სათიშ ვარა კალენდარიშ ფუნქციეფს ასრულენდჷ.
== ტურიზმი ==
მაჩუ-პიქჩუ [[იუნესკო]]შ [[მოსოფელიშ მონძალა|მოსოფელიშ მონძალაშ]] [[მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი პერუს|ობიექტი]] რე. [[1911]] წანას ძირაფაშ დღაშე, მუშ ოძირაფუშა მიმალი [[ტურიზმი|ტურისტეფიშ]] მუდანობა ირდუ; თე რიცხუქ [[2000]] წანას 400 000 აკადგინჷ.<ref>[http://www.observatorioturisticodelperu.com/mapas/impne.pdf "Llegada de visitantes al Santuario Histórico de Machu Picchu"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120417105323/http://www.observatorioturisticodelperu.com/mapas/impne.pdf |date=2012-04-17 }}, ''[http://www.observatorioturisticodelperu.com/ Observatorio Turistico Del Peru]''. 22 March 2012</ref> თიშენი, ნამჷდა თის [[პერუ]]ს არძაშე უმოსი მაძირაფუ ჸუნსჷ დო მუშალიშ ართ-ართი თარი წყუ რე, უმოსო დო უმოსო საფრთხეშ თუდო გედირთუ ეკონომიკური დო კომერციული სექტორეფიშ განშე. 1990-იანი წანეფიშ ბოლოს, პერუშ თარობაქ გინოჭყვიდჷ საბაგიროშ დო ფეშენებელური სასუმაროშ ეკიდუა, მუში ტურისტული კომპლექსით, ბუტკეფით დო რესტორანეფით. მარა, თე გეგმას კათაქ აწუდირთჷ, თინეფ შქას რდეს პერუალი ოჯარალუ მოღალეეფი, ოერეფოშქაშე მენცარეფი, აკადემიეფი; თინეფს ოშქურუდეს, ნამდა ვიზიტორეფიშ მორდილი რიცხუ აკნაციმეფს ოშქურანჯი საფრთხეშ თუდო ქინაჸათანდჷ.<ref name=test>[http://www.sacredland.org/world_sites_pages/M_Picchu.html Sacredland.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040818065057/http://www.sacredland.org/world_sites_pages/M_Picchu.html |date=2004-08-18 }}, Sacred Land Film Project.</ref> ბრელი თაშნეშე აპროტესტენდჷ ძეგლიშ გოხოლუას ხინჯიშ კიდანჯუას.<ref name="BBC1">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/6292327.stm "Bridge stirs the waters in Machu Picchu"], ''[[BBC News Online]]'', 1 February 2007</ref> მარა, მაჩუ-პიქჩუშ დუდის ეიოფურინალი ზონა რე ღოლამირი.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/5326042.stm "Peru bans flights over Inca ruins"], [[BBC News Online]]'', 8 September 2006</ref> თე ირფელიშ გოთოლწონაფათ, [[იუნესკო]] მაჩუ-პიქჩუშ [[მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი საფრთხეშ თუდო|საფრთხეშ თუდო მარენჯი ობიექტეფიშ]] ერკებულშა მიშაღალას ფირქენდჷ.<ref name="BBC1"/>
1980-იან წანეფს, მაჩუ-პიქჩუშ ცენტრალურ მოედანშე ქუაშ დიდი ნოჭკერი შხვა აბანშა გეგნიღეს, თიშენი, ნამჷდა ვერტფურინჯიშ დახუნალი არდგილი მუნწყუდესკონი. 1990-იან წანეფშე ხეშუულობაქ ვერტფურინჯეფიშ დოხუნა აკრძალჷ. [[2006]] წანას, [[კუსკო]]ს მოღალე ართ-ართი კომპანია მაჩუ-პიქჩუშ დუდის ტურისტული გინოფურინუაშ გოხორციალაფას გეგმუნდჷ დო ქოცადჷ ქოთ ლიცენზიაშ მოპალაფა, მარა ხეშუულობაქ ვარიათ უგამუ.<ref>{{Cite news|last=Collyns |first=Dan |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/5326042.stm |title=Peru bans flights over Inca ruins |publisher=BBC News |date=8 September 2006 |accessdate=24 August 2010}}</ref>
{{-}}
{{wide image|99 - Machu Picchu - Juin 2009.jpg|800px|მაჩუ-პიქჩუშ გინაჯინუ [[უაინა-პიქჩუ]]შე. რჩქჷ „ჰირამ ბინგემიშ შარა“, ნამუსჷთ ნოღა [[აგუას-კალიენტესი (პერუ)|აგუას-კალიენტესიშე]] ტურუსტული ავტობუსეფი ყარენა.}}
==გაკინებეფი მინულაშე==
[[2011]] წანაშ [[კვირკვე]]ს, კუსკოშ რეგიონული კულტურაშ დირექციაქ (DRC) მაჩუ-პიქჩუშა მინულაშ ახალი წესეფი აკიმუშუ.<ref>[http://theonlyperuguide.com/2011/12/machu-picchu-new-entrance-rules/ "Machu Picchu New Entrance Rules"], ''[http://theonlyperuguide.com/ Peru Guide (the only)]''. 18 December 2011</ref> თე კონწარი წესეფიშ თარი ღანკი [[ტურიზმი]]შ განშე ობიექტიშა საფრთხეშ მორკება რდჷ. მაძირაფუეფიშ რიცხუქ ირ დღას 2 500-შახ მირკჷ, [[უაინა-პიქჩუ]]ს — დღას 400 ადამიერშახ.
[[2012]] წანაშ [[მესი|მესის]], [[იუნესკო]]შ კონსერვაციაშ ექსპერტეფქ [[პერუ]]შ ხეშუულობას „საგანგებო ზჷმეფიშ“ მეღება ელუჩჷ, თიშენი, ნამჷდა გეძინელო მუწესრიგებუდესკო ობიექტიშ ბუფერული ზონა დო დუთხოლუდესკო თინა [[ტურიზმი|ტურიზმიწკჷმა]] მერსხუაფილი გოვითარაფაშე, გჷშაკერძაფილო თენა ნოღა [[აგუას-კალიენტესი (პერუ)|აგუას-კალიენტესის]] ოწაწჷდჷ, ნამუთ ნჭუაფილო ივითარებუ.<ref>http://globalheritagefund.org/onthewire/blog/emergency_measures_to_protect_machu_picchu {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130312211652/http://globalheritagefund.org/onthewire/blog/emergency_measures_to_protect_machu_picchu |date=2013-03-12 }}</ref>
==ნირზი იელიშ უნივერსიტეტიწკჷმა==
[[1912]] დო [[1914]]–15 წანეფს, [[ჰირამ ბინგემი|ჰირამ ბინგემქ]] მაჩუ-პიქჩუშ საგანძურეფი გონთხორჷ — კერამიკული ნიბთეფი, ვარჩხილიშ ნოჭახნაკუეფი, იუვილერია დო ადამიერეფიშ ძვალეფი, 18 თუთაშ გოძვენას, მუქ თე ირფელი [[პერუ]]შე [[ააშ|ააშ-შა]], [[იელიშ უნივერსიტეტი|იელიშ უნივერსიტეტშა]] მიდეღჷ. თე განძეული ამდღარშახ იელს იჩუალუაფუ, თი არგუმენტით, ნამჷდა [[პერუ]]ს ვა უღუ თე არტეფაქტეფიშ მუკოლუაფაშო ოხვილური ისფრასტრუქტურა დო პიჯალეფი.
[[2007]] წანაშ [[19 ეკენია|19 ეკენიას]], გჷშაშქუმალა ''Courant''-ქ გახონარჷ, ნამჷდა [[იელიშ უნივერსიტეტი|იელიქ]] დო [[პერუ|პერუქ]] არტეფაქტეფიშ დორთინაფაშ ოკითხუშე აპიჯაფას მიოჭირინდეს. აპიჯაფაშა მიშმურს მუჭოთ ართობური გჷმოფინუაშ, მუზეუმიშ დო რკვიაშ ცენტრიშ ეკიდუა ნოღა [[კუსკო]]ს, მუთ იელიშ უნივერსიტეტიქ პერუშ თარობას მოთხუ. იელი მაჩუ-პიქჩუს გონთხორილ საგანეფშე პერუშ არძა ნებას აღიარენს, მუთ [[პერუ|პერუწკჷმა]] ართო აკმირზიენს ნებეფს უნივერსიტეტის დოსქილადირი კოლექციაშ თი ნორთიშე, ნამუეფით იელს აკოგურაფაშ ღანკით სქიდუ.<ref>Hartford ''Courant''. "Yale To Return Incan Artifacts" by Edmund H. Mahoney. 19 September 2007</ref>
[[2008]] წანაშ [[19 მანგი|19 მანგის]], National Geographic Society-შ ვიცე-პრეზიდენტქ ტერი გარსიაქ ირდღალურ პერუულ გჷშაშქუმალა ''La República''-ს პუბლიკაცია გჷმაბჟინუ. „ჩქი თე აპიჯაფაშ ნორთი ვორდით. National Geographic-ი თექ რდჷ, ჩქი მიჩქჷნა მუქჷთ იჸუ რაგადებულქ, თე ობიექტეფი კუნტახანურო რდჷ გარსხებული დო ოკო დირთას“.
[[2010]] წანაშ [[21 გერგობათუთა|21 გერგობათუთას]], [[იელიშ უნივერსიტეტი]]ქ ართხონარო დეალჷ ონირზე არტეფაქტეფიშ მუნეფიშ ოდაბადეშა — [[პერუ]]შა დორთინაფას.
''La Casa Concha'' (ალიშკიბირიშ ჸუდე), ნამუთ ნოღა [[კუსკო]]შ კოლონიური ცენტრიშ გოხოლუას იდვალუაფუ, თი ირალი არდგილი იჸუაფუ, სოდეთ იელიშ უნივერსიტეტშე დორთინაფილი არტეფაქტეფი გჷმიფინუ. სან-ანტონიო-აბად-დელ-კუსკოშ სახენწჷფო უნივერსიტეტიშ დორხველი თე ნოდგჷმი გინირთუ აბანობური დო ურცხოალი სტუდენტეფიშ გურაფაშ კერათ.
{{wide image|95 - Machu Picchu - Juin 2009.jpg|800px|მაჩუ-პიქჩუშ პანორამული გინაჯინუ [[უაინა-პიქჩუ]]შ გეზათ}}
{{wide image|89 - Machu Picchu - Juin 2009.jpg|800px|ოხორე სექტორიშ პანორამა}}
==ახალი აეროპორტი==
[[2012]] წანაშ [[მარაშინათუთა|მარაშინათუთას]], [[პერუშ პრეზიდენტი|პერუშ პრეზიდენტ]] [[ოლიანტა უმალა]]ქ გჷმაცხადჷ, ნამჷდა [[ტურიზმი]]შ სფეროშ აწოკინაშ £290-იანი ინვესტირაფაშ ფარგალეფს, ნოღა [[კუსკო]]ს გეიკიდუ ახალი ოერეფოშქაშე აეროპორტი, ნამუთ თეხანურ ჭიჭე, დინოხოლენ აეროპორტის დოთირანს.<ref>{{cite web |url=http://www.dailymail.co.uk/travel/article-2193013/Plans-Machu-Picchu-airport-boost-tourism-Peru.html?ito=feeds-newsxml |title=
Plans for Machu Picchu airport to boost tourism in Peru |date=August 24, 2012}}</ref>
==მედიას==
[[1954]] წანას, კომპანია [[Paramount Pictures]]-ქ [[კუსკო]]ს დო მაჩუ-პიქჩუს გინიღჷ ფილმი „ინკეფიშ ონოფულე“, მუთ [[ჰოლივუდი]]შ უთარაში სტუდიაშე ობიექტიშ გინოღალაშ მაართა პრეცენდენტი რდჷ. ფილმის გინოღალაშო ხუთოში აბანობურ დექირეს.<ref>[http://www.tcm.com/tcmdb/title.jsp?stid=89450&category=Notes Production Notes – ''Secret Of The Incas''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090606022118/http://www.tcm.com/tcmdb/title.jsp?stid=89450&category=Notes |date=2009-06-06 }} @ TCM Database</ref>
მაჩუ-პიქჩუქ თაშნეშე ჯგირო წჷმორჩქინდჷ [[2004]] წანაშ ფილმის „[[მოტოციკლისტიშ დღალურეფი (ფილმი)|მოტოციკლისტიშ დღალურეფი]]“, ნამუთ ახალნორდ [[მარქსიზმი|მარქსისტი]] რევოლუციონერიშ — [[ერნესტო ჩე გევარა]]შ [[1952]] წანაშ მეშარალას ესახჷნს დო მუში მემუარეფიშ მეჯინათ რე გინოღალირი.<ref>[http://www.youtube.com/watch_popup?v=aO4G2cRvUjQ&vq=medium Excerpted Clip of Machu Picchu from the film ''The Motorcycle Diaries''] directed by Walter Salles, distributed by Focus Features, 2004</ref>
NOVA TV-იშ ოსტატურო ღოლამირი ფილმი „მაჩუ-პიქჩუშ ლანდეფი“ მეჩიებუნა მაჩუ-პიქჩუშ ფულირეფშე.<ref>{{IMDb title|1576769|Ghosts of Machu Picchu}}</ref>
[[2010]] წანაშ ობჟათე ინდურ ტაიმილურ ფილმ ''[[Enthiran]]''-ს გჷმორინაფილი ობირეში „კილიმანჯარო“ მაჩუ-პიქჩუს რე გინოღალირი.<ref>{{cite web|url=http://entertainment.oneindia.in/tamil/exclusive/2010/endhiran-machu-pichu-111010.html|title=Endhiran The Robot : First Indian movie to shoot at Machu Pichu|accessdate=11 October 2010|publisher=One India}}</ref> გინოღალაშ ნება [[პერუ]]შ ქვალე [[ინდოეთი]]შ თარობაშ ინორიებაშ უკული გეგნოჩჷ.<ref>{{cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/aug-10-04/endhiran-shankar-rajini-24-08-10.html|title=Enthiran beats James Bond|publisher=Behindwoods|accessdate=24 August 2010}}</ref><ref>{{cite web|last=Lahiri |first=Tripti |url=http://blogs.wsj.com/indiarealtime/2010/10/01/machu-picchu-welcomes-rajnikanth-and-india/ |title=WSJ blog: "Machu Picchu Welcomes Rajnikanth and India" |publisher=Blogs.wsj.com |date=2010-10-01 |accessdate=2012-05-06}}</ref>
ამერიკულ როკ-ბუნა [[The Strokes]]-იშ მაოთხა ალბომ Angles-შა მიშულირი რე ობირეში ჯოხოდვალათ „მაჩუ-პიქჩუ“.
==ქოძირით თაშნეშე==
*[[პერუშ არქეოლოგიური ობიექტეფი]]
*[[ინკეფიშ ცივილიზაცია]]
*[[იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი პერუს]]
*[[მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული ამერიკას]]
*[[კუელაპი]]
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{მოსოფელიშ მონძალა|274}}
{{Commons|Machu Picchu}}
*[http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=274 იუნესკო – მაჩუ-პიქჩუ (მოსოფელიშ მონძალა)]
*[http://lastdaysoftheincas.com/wordpress/?p=170 მაჩუ-პიქჩუ: ორდოშიანი რუკეფი დო მა-19 ოშწანურაშ ბინგემშახიანი მაძირაფუეფი]
*[http://www.wrightpaleo.com/ Wright Paleohydrological Institute] მაჩუ-პიქჩუშ წყარიშ მენეჯმენტიშ მოშინაფეფი
*{{wikivoyage|Machu Picchu|მაჩუ-პიქჩუ}}
*[http://secondlife.com/destination/machu-picchu 3D Replica of Machu Picchu in Second Life (Hosted by Universidad de San Martín de Porres from Perú)]
*[http://www.ghn.globalheritagefund.org/explore.php?id=953 მაჩუ-პიქჩუ გლობალური მონძალაშ რშვილს (GHN)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140723051557/http://ghn.globalheritagefund.org/explore.php?id=953 |date=2014-07-23 }}
*[http://www.discover-peru.org/machu-picchu-reason/ პერუშ კულტურაშ ჯარალუა - მუშენი ეკიდეს მაჩუ-პიქჩუ?]
===სურათეფი===
*[http://www.life.com/image/first/in-gallery/46071/mysteries-of-machu-picchu Mysteries of Machu Picchu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100824194835/http://www.life.com/image/first/in-gallery/46071/mysteries-of-machu-picchu |date=2010-08-24 }} - slideshow by ''Life magazine''
*[http://www.panorammer.com/panoramas/machu_picchu_f.php 360° fullscreen view of Machu Picchu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110808170626/http://www.panorammer.com/panoramas/machu_picchu_f.php |date=2011-08-08 }}
*[http://www.glenndixon.org/Machu_Picchu_2.html Machu Picchu Video] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110228000624/http://www.glenndixon.org/Machu_Picchu_2.html |date=2011-02-28 }}
*[http://sketchup.google.com/3dwarehouse/details?mid=736735667eaa157548846c67671d9660 3D model of Machu Picchu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100415062354/http://sketchup.google.com/3dwarehouse/details?mid=736735667eaa157548846c67671d9660 |date=2010-04-15 }}
*[http://www.gigapan.org/gigapans/47942/ GigaPan image of Machu Picchu]
==ლიტერატურა==
{{Refbegin|indent=yes}}
*{{Cite book|author=[[ბინგემი, ჰირამ]] |year=1922 |title=Inca Land: explorations in the highlands of Peru |publisher=Houghton Mifflin |location=Boston, Massachusetts, USA |oclc=248230298}}
*{{Cite book|author=[[ბინგემი, ჰირამ]] |year=1930, 1979 |title=Machu Picchu, a citadel of the Incas |url=https://archive.org/details/machupicchucitad0000bing |publisher=Hacker Art Books |location=New York, USA |isbn=978-0-87817-252-8 |oclc=6579761}}
*{{Cite book|author=ბურგერი, რიჩარდ დო ლუსი სალასარი |year=2004 |title=Machu Picchu: Unveiling the Mystery of the Incas |url=https://archive.org/details/machupicchuunvei0000unse |publisher=Yale University Press |location=New Haven, Connecticut, USA |isbn=978-0-300-09763-4 |oclc=52806202}}
*{{Cite book|author=დეივისი, ნაიჯელ |year=1997 |title=The Ancient Kingdoms of Peru |url=https://archive.org/details/ancientkingdomso0000davi |publisher=[[Penguin Books]] |location=London, UK and New York, USA |isbn=0-14-023381-4| oclc= 37552622}}
*{{Cite book|author=ფროსტი, პიტერ, დანიელ ბლანკო, აბელ როდრიგესი დო ბარი უოლკერი |year=1995 |title=Machu Picchu Historical Sanctuary |publisher=Nueves Imágines |location=Lima, Peru |oclc=253680819}}
*{{Cite book|author=მაკკარი, კიმ |year=2007 |title=The Last Days of the Incas |publisher=Simon & Schuster |location=New York, USA |isbn=978-0-7432-6049-7 |oclc=77767591}}
*{{Cite book|author=მაიგლი, ჯულიო |year=2009 |title=At the other end of the sun's path: A new interpretation of Machu Picchu |eprint=0904.4882|class=physics.hist-ph}}
*{{Cite book|author=რაინარდი, იოჰან |year=2007 |title=Machu Picchu: Exploring an Ancient Sacred Center |publisher=Cotsen Institute of Archaeology, UCLA |location=Los Angeles, California, USA |isbn=978-1-931745-44-4 |oclc=141852845}}
*{{Cite book|author=რიჩარდსონი, დონ |year=1981 |title=Eternity in their Hearts |publisher=Regal Books |location=Ventura, California, USA |isbn=0-8307-0925-8 |oclc=491826338 |pages=34–35}}
*{{cite web|author=[[იუნესკო]]შ [[მოსოფელიშ მონძალა|მოსოფელიშ მონძალაშ]] ცენტრი |url=http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=274 |title=Historic Sanctuary of Machu Picchu |accessdate=10 Jan. 2010 |publisher=UNESCO World Heritage Centre}}
*{{Cite book|author=ვეთერფორდი, ჯ. მაკივერი | title=Indian givers: how the Indians of the Americas transformed the world |year=1988 | publisher=Fawcett Columbine | location=New York, USA |isbn=0-449-90496-2 |oclc=474116190}}
*{{Cite book|author=ვრაითი, კენეთ დო ალფრედო ვალენსია სეგარა}} |year=2000 |title=Machu Picchu: A Civil Engineering Marvel |publisher=ASCE Press (American Society of Civil Engineers) |location=Reston, Virginia, USA |isbn=978-0-7844-0444-7 |oclc=43526790}}
*{{cite web|author=რაითი, კენეთ რ.; ალფრედო ვალენსია სეგარა დო კრისტოფერ მ. კროული |year=2000a |month=May |title=Completion Report to Instituto Nacional de Cultura on Archaeological Exploration of the Inca Trail on the East Flank of Machu Picchu and on Palynology of Terraces Part 1 |url=http://www.wrightpaleo.com/pdf/MP%20East%20Flank%20Report%20Pt%201%20Cover.pdf |format=PDF |accessdate=14 Jan. 2010}}
*{{cite web|author=რაითი, კენეთ რ.; ალფრედო ვალენსია სეგარა დო კრისტოფერ მ. კროული |year=2000b |month=May |title=Completion Report to Instituto Nacional de Cultura on Archaeological Exploration of the Inca Trail on the East Flank of Machu Picchu and on Palynology of Terraces Part 2 |url=http://www.wrightpaleo.com/pdf/MP%20East%20Flank%20Report%20Pt%202%20Text.pdf |format=PDF |accessdate=14 Jan. 2010}}
*{{cite web|author=რაითი, კენეთ რ.; ალფრედო ვალენსია სეგარა დო კრისტოფერ მ. კროული |year=2000c |month=May |title=Completion Report to Instituto Nacional de Cultura on Archaeological Exploration of the Inca Trail on the East Flank of Machu Picchu and on Palynology of Terraces Part 3 |url=http://www.wrightpaleo.com/pdf/MP%20East%20Flank%20Report%20Pt%203%20Drawings.pdf |format=PDF |accessdate=14 Jan. 2010}}
*{{Cite book|author=რაითი, რუთ მ. და დოქტ. ალფრედო ვალენსია სეგარა |year=2001, 2004 |title=The Machu Picchu Guidebook: A self-guided tour |edition=Revised |publisher=Johnson Books |location=Boulder, Colorado, USA |isbn=1-55566-327-3 |oclc=53330849 |url=http://books.google.com/?id=xef8JWgrDlsC&printsec=frontcover&dq=The+Machu+Picchu+Guidebook:+A+self-guided+tour&cd=1#v=onepage&q=}}
{{Refend}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი პერუს}}
{{ინკეფი}}
{{პერუშ არქეოლოგიური ობიექტეფი}}
{{ახალი შკვითი სამანცარი}}
[[კატეგორია:პერუშ არქეოლოგიური ობიექტეფი]]
[[კატეგორია:ინკეფი]]
[[კატეგორია:მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი პერუს]]
kw6bij2wz44kbotjpvjseng2szkw8et
სანტა კლაუსი
0
12958
253454
214309
2026-09-24T01:55:35Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253454
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:20121123 SantaClaus-Chicago.JPG|thumb]]
'''სანტა კლაუსი''' ({{lang-en|Santa Claus}}), ვარ-და '''[[ნიკოლოზ სარკოშმოქიმინჯე|წიმინდე ნიკოლასი]]''', — [[ოორუე ამერიკა|გვიანიშ ოორუე ამერიკულ]] ტრადიციეფს [[ქირსე]]ს ბაღანეფს ძღვინეფით ახარენს. ზიტყვა სანტა-ჯლაუსიქ გორჩქინდჷ წმ. ნიკოლოზიშ [[ჰოლანდია|ჰოლანდიურ]] ტრანსკრიპციაშე. წიმინდე ნიკოლოზიშ შინუაშ დღა [[კათოლიციზმი|კათოლიურ ოქიანუს]] [[6 ქირსეთუთა]] რე, ოდო [[ქორთული მართლმადიდებელი ეკლესია|ქორთულ მართლმადიდებლურ ეკლესიას]] - [[19 ქირსეთუთა]].
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [http://www.stnicholascenter.org/pages/who-is-st-nicholas/ An article on the History of Santa Claus from the St. Nicholas Center]
* [http://www.arthuriana.co.uk/xmas/ The History of Santa Claus and Father Christmas]
* [https://web.archive.org/web/20101229210725/http://www.msnbc.msn.com/id/16122221/ North Pole Flooded With Letters]—[[MSNBC]]
* [http://jfpl.org/NJHistoryPathfinders.cfm?doc_Id=31 Research guides for Thomas Nast and Santa Claus at The Morristown & Morris Township Public Library, NJ]
{{commons|Santa Claus|სანტა კლაუსი}}
[[კატეგორია:ახალი წანა]]
k8dts634i0rzvvl3myk06amsluyx9cw
სემ ნუიომა
0
17242
253458
235950
2026-09-24T02:05:18Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253458
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ლიდერი
| ჯოხო = სემ ნუიომა<br/>{{lang-en|Samuel Daniel Shafiishuna Nujoma}}<br/>სამუელ დანიელ შაფიშუნა ნუიომა
| სურათი= Namibia.SamNujoma.01.jpg
| სურათიშ ზჷმა =200px
| მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=
| ხეშმოჭარუა =
| პოსტი დეკინჷ = [[21 მელახი]], [[1990]]
| პოსტი დიტუ = [[21 მელახი]], [[2005]]
| ვიცე-პრეზიდენტი =
| პრეზიდენტი =
| პრემიერ-მინისტრი =[[ჰაგე გეინგობი]] (1990–2002)<br/>[[თეო-ბენ გურირაბი]] (2002–2005)
| წიმოხონი= დირსხუ პოსტიქ
| მონძე = [[ჰიფიკეპუნიე პოჰამბა]]
| დაბადებაშ თარიღი = [[12 მესი]], [[1929]]
| დაბადებაშ აბანი= [[ონგანჯერა]], [[ომუსატიშ რეგიონი]], [[ნამიბია]]
| ღურაშ თარიღი = [[8 ფურთუთა]], [[2025]] (95 წანერი)
| ღურაშ აბანი=
| მენოღალობა ={{შილა|ნამიბია}}
| ერუანობა = [[ნამიბიარეფი|ნამიბიარი]], [[აფრიკალეფი|აფრიკალი]]
| ოგიშაგორაშე ოლქი =
| მუმა =
| ნანა =
| ალმასქუ = Kovambo Theopoldine Nujoma (იდ. 1956)
| სქუალეფი=[[უტონი ნუიომა]]<br/>John Ndeshipanda<br/>Sakaria Nefungo<br/>Nelago<br/>Usuta
| განათება =ნამიბიაშ პოლიტექნიკური ინსტიტუტი
| პროფესია =
| საქვარუა = ''ომენცარე ხარისხი: დოქტორი
| რელიგია =[[ლუთერანიზმი|ლუთერანი]]
| ჯილდოეფი =
| პარტია = [[ობჟათე-ბჟადალი აფრიკაშ კათეფიშ ორგანიზაცია|სვაპო]]
| ვებ-საიტი=
| რანწკი = {{შილა|ნამიბია}}შ 1-ა [[ნამიბიაშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]]
| რანწკი2 = [[ობჟათე-ბჟადალი აფრიკაშ კათეფიშ ორგანიზაცია|სვაპოშ]] პრეზიდენტი
| პოსტი დეკინჷ2 = [[19 პირელი]], [[1960]]
| პოსტი დიტუ2=[[19 პირელი]], [[2007]]
| წიმოხონი2 = კინე მუ მუჭოთ<br/>[[ოვამბოლენდიშ ოკათე ორგანიზაცია]]შ პრეზიდენტინ
| მონძე2 = [[ჰიფიკეპუნიე პოჰამბა]]
| პრეზიდენტი2=
| ვიცე-პრეზიდენტი2 =
| პრემიერ-მინისტრი2=
| რანწკი3 = [[ოვამბოლენდიშ ოკათე ორგანიზაცია]]შ პრეზიდენტი
| პოსტი დეკინჷ3 = [[19 პირელი]], [[1959]]
| პოსტი დიტუ3 = [[19 პირელი]], [[1960]]
| წიმოხონი3 = დირსხუ პოსტიქ
| მონძე3 = კინე მუ მუჭოთ სვაპოშ პრეზიდენტინ
| პრეზიდენტი3 =
| პრემიერ-მინისტრი3=
| რანწკი4 =
| პოსტი დეკინჷ4 =
| პოსტი დიტუ4 =
| წიმოხონი4 =
| მონძე4 =
| პრეზიდენტი4 =
| პრემიერ-მინისტრი4=
| რანწკი5 =
| პოსტი დეკინჷ5 =
| პოსტი დიტუ5 =
| წიმოხონი5 =
| მონძე5 =
| პრეზიდენტი5 =
| პრემიერ-მინისტრი5=
}}
'''სამუელ დანიელ შაფიშუნა ნუიომა''' (შხირას გჷმირინუაფუ მერკე ფორმა: '''სემ ნუიომა'''; {{lang-en|Samuel Daniel Shafiishuna Nujoma}}, დ. [[12 მესი]], [[1929]], [[ონგანჯერა]], [[ომუსატიშ რეგიონი]], [[ნამიბია]] — ღ. [[8 ფურთუთა]], [[2025]]) — [[ნამიბია|ნამიბიაშ]] სახენწჷფო მოღალე, ქიანაშ მაართა [[ნამიბიაშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] [[1990]]-[[2005]] წანეფს. [[ობჟათე-ბჟადალი აფრიკაშ კათეფიშ ორგანიზაცია|სვაპოშ]] ხემანჯღვერი [[1960]]-[[2007]] წწ.
==ბიოგრაფია==
ორხველჷ [[ოვამბო]]შ ეთნიკურ ბუნას. [[1954]] წანას გათუ ოშქაშე სკოლა [[ვინდჰუკი|ვინდჰუკის]]. 1950-იანი წანეფიშ მაჟირა ნორთიშე აქტიურო ოკათუდჷ რევოლუციურ ყარაფის. [[1958]] წანას ოვამბოლენდიშ ოკათე ორგანიზაციაშ დორსხუაფაშ ინიციატივათ გჷშართჷ. [[1960]] წანას ობჟათე-ბჟადალი აფრიკაშ კათეფიშ ორგანიზაციაშ (სვაპოშ) ართ-ართი დჷმარსხუაფალი რდჷ. თი პარტიაშ, ნამუთ ლჷმენდჷ [[ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა|ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშე]] [[ნამიბია|ნამიბიაშ]] ზოხორინალაშო დო ხეშუულებაშ უჩაკანამი უმენტაშობაშა გჷნოჩამაშო. [[1961]] წანაშე ემიგრაციასიე. [[1971]] წანაშე ნამიბიაშ ოკათე-გჷმადუდიშულაფარი არმიაშ მადუდე რე.
ნამიბიაშ ზოხორინალაშ გჷმოცხადაფაშ უკული გჷშაგორეს ქიანაშ მაართა პრეზიდენტო, ნამუსჷთ საპრეზიდენტო რეგალიეფი [[გაერო]]შ გენერალურ მელამოსექ [[ხავიერ პერეს დე კუელიარი|ხავიერ პერეს დე კუელიარქ]] [[1990]] წანაშ 21 მელახის გჷნოჩჷ. პრეზიდენტიშ პოსტის ქჷდოსქიდჷ 3 ხანით. [[2005]] წანაშ 21 მელახშე პრეზიდენტიშ დო [[2007]] წანაშე სვაპო-შ ლიდერიშ აბანი დუთმჷ [[ჰიფიკეპუნიე პოჰამბა]]ს.
თიში სქუა [[უტონი ნუიომა]], [[2010]] წანაშ მელახშე [[2012]] წანაშა, ნამიბიაშ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი რდჷ, ასე ნამიბიაშ იუსტიციაშ მინისტრიე ([[2012]]–ასეშახ)<ref>[http://archive.is/20120905231128/http://www.newera.com.na/article.php?articleid=10120 New Cabinet – opposition’s verdict - by Catherine Sasman {{en icon}}]</ref>.
== ქოძირით თაშნეშე ==
* {{შილა|ნამიბია}}
* [[ნამიბიაშ პრეზიდენტი]]
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/africa/namibia/sam_nujoma სემ ნუიომაშ ბიოგრაფია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111204170638/http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/africa/namibia/sam_nujoma |date=2011-12-04 }}
* [http://www.welt.de/print-welt/article282118/Hoert_endlich_auf_mit_eurer_weissen_Arroganz.html Nujoma's interview to German magazine Die Welt (in German)]
* [https://web.archive.org/web/20070316214316/http://imdb.com/title/tt0468524/ Nujoma: Where Others Wavered (2006) imdb]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{ნამიბიაშ პრეზიდენტეფი}}
[[კატეგორია:ნამიბიაშ პრეზიდენტეფი]]
[[კატეგორია:ნამიბიარი პოლიტიკოსეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1929]]
[[კატეგორია:ნამიბიარეფი]]
t595ta6o8wevc2utzgfjfdr89m97ntt
ჯამუ დო ქაშმირი
0
17324
253494
244487
2026-09-24T03:03:20Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253494
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ადმინისტრაციული ართური
|ოდაბადური ჯოხო = {{lang-dgo|जम्मू और कश्मीर}}<br />{{lang-ur|جموں اور کشمیر}}<br />{{lang-lbj|ཇ་མུ་དང་ཀ་ཤི་མིར།}}<br />{{lang-en|Jammu and Kashmir}}
|მარგალური ჯოხო = ჯამუ დო ქაშმირი
|პანორამა =Karakoram-West Tibetan Plateau alpine steppe.jpg
|შილა = Jammu and Kashmir Flag (1952-2019).svg
|გერბი = Seal of Jammu and Kashmir color.png
|ქიანა = ინდოეთი
|ჰიმნი =
|სტატუსი =[[ინდოეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა|ავტონომიური შტატი]]
|მიშმურს =
|ფორჷნს =
|ნანანოღა=
* [[სრინაგარი]] (საზარხულო)
* [[ჯამუ]] (საზოთო)
|შხუ ნოღა = სრინაგარი
|შხუ ნოღეფი= [[ჯამუ|ჯამუ]]
|თარიღი =
|მადუდე ='''გუბერნატორი''':<br />ნარინდერ ნათჩ ვოჰრა<br />'''თარი მინისტრი''':<br />მუფთი მოჰამად საიდი<br />'''კანონმადვალუ ორკანო''':<br />ჟირპალატიანი პარლამენტი (89+36)
|მადუდე 2 =
|ედპ =
|ედპ წანა=
|ედპ აბანი =
|ედპ აშმ =
|ნინა =
|ნინეფი =[[დოგრი ნინა|დოგრი]], [[ქაშმირული ნინა|ქაშმირული]], [[ურდუ ნინა|ურდუ]]
|მახორობა =12 548 926
|ეჭარუაშ წანა =2011
|აბანი მახორობათ =19-ა
|ერუანული აკოდგინალუა =
|მეჭედალა =56,47
|კონფესია =
|ფართობი =222 236
|აბანი ფართობით =6-ა
|ფართობიშ პროცენტი =
|მაქსიმალური სიმაღალა =
|ოშქაშე სიმაღალა =
|მინიმალური სიმაღალა =
|განედი =
|გრძედი =
|რუკა= Jammu and Kashmir in India (de-facto) (disputed hatched).svg
|ბორჯიშ ორტყაფუ= [[UTC+5:30]]
|აბრევიატურა =
|ISO = IN-JK
|FIPS=
|ოტელეფონე კოდი =
|ოფოსტე ინდექსეფი =
|ინტერნეტ-დომენი =
|ოავტომობილე ონომერე შანეფი =
|საიტი =http://jammukashmir.nic.in/
|კატეგორია ვიკიოწკარუეს =ჯამუ დო ქაშმირი
|პარამეტრი1 =
|მიკოღანკუა =
}}
'''ჯამუ დო ქაშმირი''' ({{lang-dgo|जम्मू और कश्मीर}}, {{lang-ur|جموں اور کشمیر}}, {{lang-lbj|ཇ་མུ་དང་ཀ་ཤི་མིར།}}, {{lang-en|Jammu and Kashmir}}) — [[ინდოეთი]]შ ჸოფირი [[ინდოეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა|შტატი]] ქიანაშ ოორუეშე. შტატიშ უდიდაში ნოღა დო საზარხულო ნანანოღა — [[სრინაგარი]], საზოთო ნანანოღა - [[ჯამუ|ჯამუ]]. შტატიშ მახორობა — 12 548 926 ადამიერი (19-ა აბანი შტატეფს შქას; [[2011]] წ.).
შტატი იდვალუაფუდჷ [[ჰიმალაი|ჰიმალაიშ გვალეფს]]. ჯამუ დო ქაშმირს ბჟაეიოლშე უხურგანდჷ [[ჩინეთი|ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკა]], ობჟათეშე - [[ჰიმაჩალ-პრადეში]]შ დო [[პენჯაბიშ შტატი|პენჯაბი]]შ შტატეფი, ოორუეშე დო ბჟადალშე - [[პაკისტანი]]. ჸოფირი [[ჯამუ დო ქაშმირი (სათარო)|ჯამუ დო ქაშმირიშ სათაროშ]] ტერიტორიაშ ედომუშამი ვარდა ნორთობურ დორხველობას, პაკისტანი დო ჩინეთი ინდოეთის ონირზჷნა. პაკისტანი, ინდოეთიშე კონტროლირაფონი ჯამუ დო ქაშმირიშ შტატიშ ნორთის, ოკუპირაფილ ტერიტორიათ კოროცხჷნს<ref>cite web|url=http://www.mofa.gov.pk/Pages/Brief.htm|work=Official website of the Ministry of foreign affairs, Pakistan|title=Kashmir Dispute: Background|accessdate=2009-01-13|deadlink=404|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080516030546/http://www.mofa.gov.pk/Pages/Brief.htm%7Carchivedate%3D2008-05-16</ref>. პაკისტანშე კონტროლირაფონი [[ქაშმირი]]შ ნორთი, გორთილიე [[აზად ქაშმირი|აზად ქაშმირო]] დო [[გილგიტ-ბალტისტანი|გილგიტ-ბალტისტანო]]. მუშჸურე, ჩინეთის ოკუპირაფილ აფჷ მერკეთდოხორელი, მარა სტრატეგიულო შანულამი რაიონი [[აქსაიჩინი]], თაშნეშე მაღალგვალამი ტერიტორიაშ ნორთი.
[[2019]] წანაშ [[5 მარაშინათუთა]]ს, ინდოეთიშ თარობაქ [[ინდოეთიშ კონსტიტუცია|ქიანაშ კონსტიტუცია]]შე 370-ა ბირგულიშ ეშაღალა გეგნოჭყვიდჷ ჟირ მორსხუ ტერიტორიათ დორთუალაშ გეშა, ნამუშით ოორუეშ შტატის გიშაკერძაფილ სტატუსი ერზიებუდჷ, დო ჟირი მორსხუ ტერიტორიათ დორთუალაშ გეშა კანონპროექტი გემშეღჷ — [[ჯამუ დო ქაშმირი (მორსხუე ტეროტრია)|ჯამუ დო ქაშმირი]] დო [[ლადაქი]]. თე გჷნოჭყვიდირს წჷმი აწოჸუნდჷ შტატის ტერიტორიას შანულამი ოურდუმე ნძალაშ აკოშაყარუა, კომენდანტიშ სათიშ მიშაღალა, შტატიშ მასშტაბით ინტერნეტშა დო მობილური რსხუშა მეჭირინაფაშ გოხურგუა, თაშნეშე მაბანობური პოლიტიკური ლიდერეიშ ჭოფუა<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/article-370-to-be-scrapped-jk-will-ceases-to-be-a-state-2-union-territories-created/articleshow/70531899.cms |title=Jammu Kashmir Article 370: Govt revokes Article 370 from Jammu and Kashmir, bifurcates state into two Union Territories |last= |first= |last2= |date=2019-08-05 |website=The Times of India |lang = en |archiveurl = |archivedate = |accessdate = 2019-08-05 |last3=Ist |first3=15:45 }}</ref>.
== გეოგრაფია დო კლიმატი ==
''ჯამუ დო ქაშმირიშ'' ტერიტორიას იდვალუაფუ ქაშმირიშ ლეხერი, ტავიშ ლეხერი, ჩენაბიშ ლეხერი, პუნჩიშ ლეხერი, სინდიშ დო ლიდერიშ ლეხერეფი. თარი ქაშმირიშ ლეხერიშ სიფართე 100 კმ. დო 15 520,3 კმ² ფართობი რე. ლეხერი ოორუე-ბჟაეიოლშე მითმიარსხუაფუ ჰიმალაეფს. ოშქაშე სიმაღალა დოხოლაფირო ომაგჷ 1850 მეტრას, პირ-პანჯალიშ რაიონს - 5000 მეტრას.
[[ჯელამი (წყარმალუ)|ჯელამი]] ჰიმალაიშ უშხუაში წყარმალუ რე, ნამუთ გჷშმახჷრჷჩანს ქაშმირიშ ლეხერს. წყარმალუეფი [[ინდი]], [[ტავი (წყარმალუ)|ტავი]], [[რავი (წყარმალუ)|რავი]] დო [[ჩენაბი (წყარმალუ)|ჩენაბი]] თარი წყარმალუეფი რენა, ნამუთ შტატის გჷშმახჷრჩანან. ''ჯამუ დო ქაშმირს''მუსხირენი ჰიმალაიური ჯიშთი იდვალუაფუ. ზუღაშ დონეშე, მუშ ოშქაშე სიმაღალათ, 5753 მ., ჯიშთი [[სიაჩენი (ჯიშთი)|სიჩენი]], ნამუთ სიგჷრძათ 70 კილომეტრი რენ, უგჷრძაშიე ჰიმალაეფს.
ჯამუ დო ქაშმირიშ შტატიშ კლიმატი, მაღალი ორტყაფუობაშ გეშა ირო ითირუ. ობჟათეშე, ჯამუშ ელმოლს, კლიმატი რჩქვანელობურო მუსონურიე. ჩხე სეზონს, ჯამუს ძალამი სინჩხე რე დო ტემპერატურაქ შილებე 40 °C-შახ იუასი (კვირკვეს დო მარაშინათუთას).
<gallery>
ფაილი:Kashmir top.jpg|ჯამუ [[ლადაქი]]შ, ქაშმირიშ ლეხერიშ [[ტოპოგრაფიული რუკა]].
ფაილი:Nageen_Lake.jpg|ტობა ნაგინი
ფაილი:Lake India.jpg|ტობა ცომორარი [[ლადაქი]]ს.
ფაილი:Zanskar rafting (babasteve).jpg|
ფაილი:India north.jpg|[[ტობა ცომორარი]]
</gallery>
== სქოლიო ==
{{სქოლიო|2}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://www.indostan.ru/indiya-sever/18_0.html ჯამუ დო ქაშმირიშ შარაგემაწურაფალი Индостан.ру-ს]
* [http://www.greaterkashmir.com Greater Kashmir, daily English newspaper from Kashmir]
* [http://jammukashmir.nic.in/ Official website of government of Jammu and Kashmir]
* [http://www.jammu-kashmir.com/ Website about Jammu and Kashmir]
* [http://www.mapsofindia.com/maps/jammuandkashmir/ Maps of Jammu and Kashmir]
* [http://www.jktourism.org/ Jammu and Kashmir tourism department] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100217030231/http://www.jktourism.org/ |date=2010-02-17 }}
* [http://news.google.com/news?hl=en&lr=&ie=UTF-8&oe=UTF-8&safe=off&q=Jammu+and+Kashmir&sa=N&tab=in Search for Jammu and Kashmir] on [[Google News]]
* [https://web.archive.org/web/20070311003226/http://www.outlookindia.com/fullprint.asp?choice=1&fodname=20051013&fname=madhu&sid=1 Opinion piece, 13 Oct 2005, on the policies of Chief Minister Mufti Muhammad Sayeed]
* [http://www.karansingh.com Official website of Karan Singh, the son of Maharajah Sir Hari Singh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070201201420/http://karansingh.com/ |date=2007-02-01 }}
* [http://www.rawalakotak.com Dahra Guest House Rawalakot] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070226231739/http://www.rawalakotak.com/ |date=2007-02-26 }}
* [http://www.dwls.org/ ბუდისტური სკოლა ბაღანეფშო ლადაქის]
{{ესკიზი-ინდოეთი}}
[[კატეგორია:ჯამუ დო ქაშმირი|*]]
[[კატეგორია:ოდებელი ტერიტორიეფი აზიას]]
nrfla8qi2whc9k1l2uzo6lnzso11sef
ინდირა განდიშ ჯოხოდვალაშ ერეფოშქაშე აეროპორტი
0
18212
253369
223841
2026-09-24T00:00:59Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253369
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა აეროპორტი
| ჯოხოდვალა =ინდირა განდიშ ჯოხოდვალაშ ერეფოშქაშე აეროპორტი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ჰინდი|ჰინ.]] इन्दिरा गाँधी अंतर्राष्ट्रीय हवाई अड्डा
| სურათი =Indira-Gandhi-Airport.jpg
| სურათიშ ზჷმა =
| მიკნაჭარა =
| IATA = DEL
| ICAO = VIDP
<center>{{პოზრუკა|ინდოეთი|width=300|float=center
|caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10
|label=DEL|position=right
|lat_deg=28|lat_min=33|lat_sec=59|lat_dir=N
|lon_deg=077|lon_min=06|lon_sec=11|lon_dir=E
}}<small>აეროპორტიშ ორენი ინდოეთის</small></center>
| ტიპი = ომენოღალე
| მაღვენჯი = {{შილა|ინდოეთი}}
| ოპერატორი = DIAL (Delhi International Airport Limited)
| მანინალე ნოღა = [[დელი]]
| ორენი = დელი
| სიმაღლე-მ = +237
| კოორდინატეფი = {{coord|28|33|59|N|077|06|11|E|type:airport}}
| ვებ–ხასჷლა = www.newdelhiairport.in
| ბ1-ნომერი = 10/28
| ბ1-სიგჷრძა-მ = 3,810
| ბ1-ოფორუე = ასფალტი
| ბ2-ნომერი = 09/27
| ბ2-სიგჷრძა-მ = 2,813
| ბ2-ოფორუე = ასფალტი
| ბ3-ნომერი = 11/29
| ბ3-სიგჷრძა-მ = 4,430
| ბ3-ოფორუე = ასფალტი
| სტატ-წანა = [[2014]]
| სტატ1-დუდი = მეშარეეფიშ მუდანობა
| სტატ1-მუნაჩემი = 39,752,819 {{ძინა}}7.80%
| სტატ2-დუდი = ავიარეისეფიშ მუდანობა
| სტატ2-მუნაჩემი = 300,450 {{ძინა}}3.32%
| სტატ3-დუდი = ორზოლი ტონეფს
| სტატ3-მუნაჩემი = 679,841 {{ძინა}}12.24%
| მეღანკუა =წყუ: [[Airport Authority of India|AAI]]<ref>{{cite web|url=http://www.aai.aero/traffic_news/traffic_news_2014.jsp|format=jsp|title=TRAFFIC STATISTICS - DOMESTIC & INTERNATIONAL PASSENGERS|publisher=Aai.aero|accessdate=31 December 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_busiest_airports_in_India_by_passenger_traffic|title=TRAFFIC STATISTICS - DOMESTIC & INTERNATIONAL PASSENGERS|publisher=Aai.aero|accessdate=31 December 2014}}</ref>
}}
[[ფაილი:Indira Gandhi International Airport Logo.svg|left|220პქ|thumb|<center>'''აეროპორტიშ ლოგო'''</center>]]
'''ინდირა განდიშ ჯოხოდვალაშ ერეფოშქაშე აეროპორტი''' ([[ჰინდი|ჰინ.]]: इंदिरा गांधी अंतरराष्ट्रीय हवाई अड्डा ,{{lang-en|Indira Gandhi International Airport}}) '''DEL/VIDP''' — [[აეროპორტი]] [[დელი]]ს, [[ინდოეთი]]ს. აეროპორტის ჯოხო ჸოფილ [[ინდოეთიშ პრემიერ-მინისტრი]]შ [[ინდირა განდიშ]] პატიოცემელო გიოდვეს, თე აეროპორტი არძოშე გჷნოხარგელი რე ინდოეთის ეფურინუა-დოფურინუეფიშ მეჯინათ დო მაჟირა აეროპორტიე - მეშარეეფიშ მუდანობაშ მეჯინათ.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/India/Delhi_is_countrys_busiest_airport/articleshow/3216435.cms Delhi beats Mumbai to become busiest airport — India — The Times of India<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref><ref>[http://www.domain-b.com/aero/airports/20080901_csia.html domain-b.com : Delhi’s IGI edges ahead of Mumbai’s CSIA as country’s busiest airport<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref> აეროპორტი ომენმოღალი ავიაციაშ შანულამი ჰაბი რე ინდოეთიშ ნაციონალურ რეგიონს. კინოხ აეროპორტის გჷმირინუანდჷ [[ინდოეთოშ ოჰავე-ოურდუმე ნძალეფი]] დო '''პალამიშ აეროპორტიშ''' ნორთი რდჷ, მარა მოგვიანაფათ აეროპორტიშ მართულა ომენოღალე თარობას გეგნოჩეს.<ref>[http://www.thehindubusinessline.com/2007/07/10/stories/2007071050010900.htm The Hindu Business Line : Why they should stay with the Air Force<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>[[2008]] წანაშ მესის, აეროპორტიშ მართუალა ართობურ კომპანია Delhi International Airport Limited (DIAL)-ს გეგნოჩეს, ნამუსჷთ მართუნს [[GMR Group]], ნამუქჷთ მუშჸურე აეროპორტიშ რეკონსტუქციაშე დო გოფართაფაშე გამამინჯალა გეჭოფჷ.<ref>[http://www.outlookindia.com/pti_news.asp?id=381981 news.outlookindia.com | Mumbai, Delhi airport management to be handed over to pvt cos<!-- Заголовок добавлен ботом -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060514064757/http://www.outlookindia.com/pti_news.asp?id=381981 |date=2006-05-14 }}</ref>
[[2007]] წანას, ინდირა განდიშ ჯოხოდვალაშ ერეფოშქაშე აეროპორტიქ 23 მილიონ მეშარეს ენინალჷ<ref>[http://www.businessweek.com/ap/financialnews/D92MLMOG4.htm This story no longer exists — BusinessWeek<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref> დო მიღჷ პროგრამა [[2030]] წანაშო, წანმოწანას 100 მილიონი მაშარეშ ნინალაშ გეშა.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6640147.stm BBC NEWS | South Asia | Sky’s the limit for India flight boom<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://www.newdelhiairport.in/ ოფიციალური ხასჷლა] {{en}}
* [http://www.aai.aero/igi/index.jsp ინფორმაცია] აეროპორტშე {{en}}
* [http://www.newdelhiairport.in/ GMR Delhi International Airport Limited (DIAL)] {{en}}
* [http://www.gmrgroup.co.in/ GMR Group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100406231625/http://www.gmrgroup.co.in/ |date=2010-04-06 }} {{en}}
* [http://www.newdelhiairport.in/delhi-airport-media/delhi-atrport-press-release10.asp/ აეროპორტიშ გოვითარაფაშ გენერალური გეგმა] {{en}}
* [http://worldinsite.org/indira-gandhi-international/ დელიშ აეროპორტი. სურათეფი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110618180427/http://worldinsite.org/indira-gandhi-international/ |date=2011-06-18 }}
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
{{ინდოეთიშ აეროპორტეფი}}
[[კატეგორია:დელი]]
[[კატეგორია:ინდოეთიშ ერეფოშქაშე აეროპორტეფი]]
[[კატეგორია:აეროპორტეფი ანბანიშ მეჯინათ]]
[[კატეგორია:ერეფოშქაშე აეროპორტეფი]]
2fkis9dulics9fvy3d5f9yglyzdbyc8
მექსიკაშ ჸუჯი
0
18747
253408
211934
2026-09-24T01:06:26Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253408
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Gulf of Mexico places.png|right|thumb|250px|მექსიკაშ ჸუჯი]]
[[ფაილი:15-07-14-Yucatan-Ölfelder-RalfR-WMA 0481.jpg|250px|მინი|კანტარელი]]
'''მექსიკაშ ჸუჯი''' – ({{lang-es|Golfo de México}}, {{lang-en|Gulf of Mexico}}, {{lang-fr|Golfe de Mexique}}) - [[ატლანტიშ ოკიანე]]შ ნორთი, წყარიშ ღანჩო, ნამუთ აკოხურგელი რე [[ოორუე ამერიკა|ოორუე ამერიკაშ]] კონტინენტით დო კოკი [[კუბა|კუბათ]]. უმოს კონკრეტულო, ოორუეშე, ოორუე-ბჟადალშე დო ოორუე-ბჟაეიოლშე აკოხურგელი რე [[ააშ]]-იშ, ობჟათეშე დო ობჟათე-ბჟადალშე - [[მექსიკა|მექსიკაშ]] დო ობჟათე-ბჟაიოლშე კუბაშ წყარპიჯიშ ღოზით. მეჯინათ ჸუჯის ოვალიშ ფორმა უღუ. ატლანტიშ ოკიანეს მითმიარსხუ [[ფლორიდაშ საროტი]]შ მეშქაშობათ, ნამუთ კუბაშ დო ააშ-იშ შქას იდვალუაფუ, [[კარიბიშ ზუღა]]ს - [[იუკატანიშ საროტი]]შ მეშქაშობათ კუბაშ დო მექსიკაშ შქას. [[ოკიანე]]წკჷმა მერკე რსხუშ გეშა, ჸუჯის ეკინა-დოკინაშ დონე ძალამ მერკე რე. ჸუჯიშ ედომუშამი ფართობი 1. 6 მლნ კვადრატულ კილომეტერის აკმადგინანს. ჸუჯიშ გვერდშე უმოსი ძალამ დუდთხითხუ რე. ჸუჯიშ უტომბაში ჭურჭული – [[სიგსბიშ რღამილი]] 4. 384 მეტრა რე, ნამუშ სიგჷნძა 550 კილომეტრი რე. თე რღამილქ დოხოლაფირო 300 მილიონი წანაშ კინოხ წიმიქიმინჷ ზუღაშ ქვინჯიშ გეკინაშ გეშა.
== გეოლოგია ==
ამდღარშოთ, ძალამ მორჩილო რე რჩქინელი მექსიკაშ ჸუჯიშ გეოლოგიური კინოხიშენი. კანკალე მენცარიშ არზით, თე ღანჩოქ წჷმიქიმინჷ პალეოზოიუკურ ხანაშ დაჭყაფუს, მარა მარკვიეფიშ უმენტაშობას მიოჩქჷ, ნამჷ-და თექ მოხვადჷ ლაპეოზოიკური ხანაშ ეკონიას, მუჟამსჷთ ართი დიდი სუპერკონტინენტიშ, [[პანგეა]]შ აკოცჷმაქ მოხვადჷ დო კონტინენტურ ფილეფქ ართიანს არაგვესინ.
== ისტორია ==
მართალი რე, ამერიკაშ კონტინენტის [[ქრისტეფორე კოლუმბი|ქრისტეფორე კოლუმბიქ]] მიოგორუ, მარა თიშ ხვამარდეფს მექსიკაშ ჸუჯშა ვენშურთუმუნა.
მაართა ევროპალი, ნამუქჷთ თე ჸუჯის იშარუნ, რდჷ [[ამერიგო ვესპუჩი]] ([[1497]] წანას). თიქ ქაჸუნ [[ცენტრალური ამერიკა|ცენტრალურ ამერიკაშ]] წყარპიჯიშ ღოზის, უკულ [[ფლორიდაშ საროტი]]თ კინ უკახალე, [[ატლანტიშ ოკიანე]]შა დირთჷ. მუშ ნაჭარეფს [[ამერიგო ვესპუჩი|ვესპუჩი]] თე შარალუას კილიშკილშა ეთმეჭარუნს. [[ევროპა]]შა დორთაშ უკული, თიში ექსპედიციაშ ართ-ართ მაკათურქ, [[ხუან-დე-ლა-კოსა]]ქ აკოქიმინჷ [[რუკა]], სოდეთ [[კუბა]] მუჭოთ [[კოკი]] თეშ ინახუნუ.
== თარი მუნაჩემეფი ==
[[ფაილი:Gulf of Mexico with ship.jpg|right|thumb|250px]]
მექსიკაშ ჸუჯიშ ბჟაეიოლი, ოორუე დო ოორუე-ბჟადალი წყარპიჯი, [[ააშ]]-იშ წყარპიჯიშ ღოზის წჷმარინუანს, კონკრეტულო თენეფი რე გეჸვენჯი შტატეფი: [[ფლორიდა (შტატი)|ფლორიდა]], [[ალაბამა]], [[მისისიპი (შტატი)|მისისიპი]], [[ლუიზიანა]] დო [[ტეხასი]]. ედომუშამო, [[მექსიკაშ ჸუჯი]]ს [[ააშ]]-იშ წყარპიჯიშ ღოზიშ სიგჷნძა აკმადგინანს 2. 700 კმ-ს. [[ააშ]]-იშ ტერიტორიაშე ჸუჯის ინმაკათუ 31 [[წყარმალუ]].
ჸუჯიშ ობჟათე-ბჟადალი დო ობჟათე წყარპიჯი წჷმარინუანს [[მექსიკა|მექსიკაშ]] წყარპიჯიშ ღოზის, თენეფი რე შტატეფი: [[ტამაულიპასი (შტატი)|ტამაულიპასი]], [[ვერაკრუსი (შტატი)|ვერაკრუსი]], [[ტაბასკო (შტატი)|ტაბასკო]], [[კამპეჩე (შტატი)|კამპეჩე]], [[იუკატანი (შტატი)|იუკატანი]] დო [[კინტანა-როო (შტატი)|კინტანა-როო]]. ყუჯიშ წყარპიჯიშ ღოზიშ მექსიკაშ ნორთი წჷმარინუანს 2. 243 კმ-ს.
მექსიკაშ ჸუჯის ობჟთე-ბჟაეიოლშე უხურგანს [[კუბა]]. ჸუჯი [[მექსიკა|მექსიკაშ]], [[კუბა|კუბაშ]] დო [[ააშ]]-იშ ჩხომიშ რეწუაშ ართ-ართ შანულამი აკანი რე.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Mexico,_Gulf_of მექსიკაშ ჸუჯი - ბრიტანიკა]
* [https://web.archive.org/web/20061003033047/http://www.epa.gov/gmpo/about/facts.html მექსიკაშ ჸუჯიშ თარი მუნაჩემეფი]
* [http://www.gulfbase.org/ Resource Database for Gulf of Mexico Research]
* [http://gulfsci.usgs.gov/ Gulf of Mexico Integrated Science] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080603122307/http://gulfsci.usgs.gov/ |date=2008-06-03 }}
{{მერკე}}
{{მერკე-ააშ}}
{{ზუღეფიშ ერკებული}}
[[კატეგორია:მექსიკაშ ჸუჯეფი]]
[[კატეგორია:ააშ-იშ ჸუჯეფი]]
0ctbr0zwjxkf5biiijguz398em5geil
ფიფა-შ ორქოშ ბურთი
0
19443
253482
194402
2026-09-24T02:38:54Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253482
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Announcement on creation of FIFA Ballon d’Or in Johannesburg 2010-07-05 2.jpg|350პქ|მინი|ფიფა-შ ორქოშ ბურთიშ აკოქიმინუაშ ცერემონიალი [[იოჰანესბურგი|იოჰანესბურგის]].]]
'''ფიფა-შ ორქოშ ბურთი''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ]]. FIFA Ballon d'Or) — ირწანური ოკუჩხბურთე ჯილდო, ნამუთ გინაჩამუ წანაშ არძაშე უჯგუში ბოშ მობურთეს, დო დაჯილდაფაშ ხურგეფს იჸუაფუ ოსური მაკუჩხბურთეშ, არძაშე უჯგუში მარწაფუალიშ, სიმბოლური ოკუჩხბურთე ბუნაშ, არძაშე უჯგუში გოლიშ ავტორიშ დო შხვა ნომინაციეფიშ დასახელება. გომორძგვილიშ გჷმოლინაფა მოხვადუ [[ფიფა]]-შ მაკათური ერუანული ნაკორობეფიშ მარწაფალეფიშ დო კაპიტანეფიშ გჷმოკითხირიშ ოსხირშე, მუსჷთ გიაძინუ დახე არძა ქიანაშ ოკუჩხბურთე ჟურნალისტეფიშ გჷმოკითხირიში შედეგეფი.
ფიფა-შ ორქოშ ბურთით დოჯილდაფაქ დიჭყჷ 2010 წანას, მუჟამსჷთ გეართიანჷ ფიფაშ წანაშ არძაშე უჯგუში ბოში მოკუჩხბურთეშ ჯილდოქ დო France Football-იშ ორქოშ ბურთიქ (ფრანგ. Ballon D'or). ფიფა-შ ორქოშ ბურთიშ ჯილდო რე France Football-იშ ორქოშ ბურთიშ ჯილდოშ ანალოგი. <ref>https://www.cambridge.org/core/journals/perspectives-on-politics/article/abs/messi-ronaldo-and-the-politics-of-celebrity-elections-voting-for-the-best-soccer-player-in-the-world/36CB5CB44D4C06866305408163A49290</ref><ref>https://www.sportbible.com/football/ballon-dor-votes-lionel-messi-cristiano-ronaldo-665271-20230302</ref>
== გომორძგვილეფი ==
{| class="wikitable"
!წანა
!რეიტინგი
!მოლაჸაფე
!ნაკორობა
!კლუბი
|-
| rowspan="4" |[[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2010|2010]]
|- bgcolor="#FFF68F"
| '''1''' || [[ლიონელ მესი]] || {{fb|ARG}} || {{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|-
| 2 || [[ანდრეს ინიესტა]] || {{fb|ESP}} || {{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|-
| 3 || [[ჩავი ერნანდესი]] || {{fb|ESP}} || {{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|-
| rowspan="4" |[[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2011|2011]]
|- bgcolor="#FFF68F"
| '''1''' || [[ლიონელ მესი]] || {{fb|ARG}} || {{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|-
| 2 || [[კრიშტიანუ რონალდუ]] || {{fb|POR}} || {{flagicon|ESP}} [[რეალ მადრიდი]]
|-
| 3 || [[ჩავი ერნანდესი]] || {{fb|ESP}} || {{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|-
| rowspan="4" |[[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2012|2012]]
|- bgcolor="#FFF68F"
| '''1''' || [[ლიონელ მესი]] || {{fb|ARG}} || {{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|-
| 2 || [[კრიშტიანუ რონალდუ]] || {{fb|POR}} || {{flagicon|ESP}} [[რეალ მადრიდი]]
|-
| 3 || [[ანდრეს ინიესტა]] || {{fb|ESP}} || {{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|-
| rowspan="4" |[[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2013|2013]]
|- bgcolor="#FFF68F"
| '''1''' || [[კრიშტიანუ რონალდუ]] || {{fb|POR}} || {{flagicon|ESP}} [[რეალ მადრიდი]]
|-
| 2 || [[ლიონელ მესი]] || {{fb|ARG}} || {{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|-
| 3 || [[ფრანკ რიბერი]] || {{fb|FRA}} || {{flagicon|GER}} [[ბაიერნი მიუნხენი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბაიერნი]]
|-
| rowspan="4" |[[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2014|2014]]
|- bgcolor="#FFF68F"
| '''1''' || [[კრიშტიანუ რონალდუ]] || {{fb|POR}} || {{flagicon|ESP}} [[რეალ მადრიდი]]
|-
| 2 || [[ლიონელ მესი]] || {{fb|ARG}} || {{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|-
| 3 || [[მანუელ ნოიერი]] || {{fb|GER}} || {{flagicon|GER}} [[ბაიერნი მიუნხენი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბაიერნი]]
|-
| rowspan="5" |[[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2015|2015]]
|- bgcolor="#FFF68F"
| '''1''' || [[ლიონელ მესი]] || {{fb|ARG}} || {{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|-
| 2 || [[კრიშტიანუ რონალდუ]] || {{fb|POR}} || {{flagicon|ESP}} [[რეალ მადრიდი]]
|-
| 3 || [[ნეიმარი]] || {{fb|BRA}} || {{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|-
|}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://web.archive.org/web/20150325044502/http://www.fifa.com/ballondor/index.html ფიფა-შ ორქოშ ბურთი].
[[კატეგორია:ფიფა|ორქოშ ბურთი]]
{{reflist}}
em0sxl5o5s6l69g2y9djb4wa8v2m0dz
ბილბორდ 200
0
19730
253326
206537
2026-09-23T23:02:05Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253326
wikitext
text/x-wiki
'''ბილბორდიS 200 უუჯგუშაში ალბომი''' რე [[ააშ]]-ის არძაშე გიმოჩაფონი [[მუსიკალური ალბომი|მუსიკალური ალბომეფიშ]] დო [[EP]]ეფიშ გჷმნარკი, ნამუსჷთ ირმარას ჟურნალი [[ბილბორდი (ჟურნალი)|ბილბორდი]] ობჟინუანს. თე გჷმნარკის შხირას თე თუ თი მობირეშ ვარდა მობირეეფიშ ბუნაშ პოპულარობაშ გოთანჯუაშო მინჭაფჷნა. მუჭოთ წესი, მუსიკოსი ვარდა ბუნა გიშაკერძაფილ აბანს იკენს მუსიკაშ ისტორიას, თუ თიშ ნამდგაინ ალბომი მინიმუმ ართ მარაშ გოძვენას გეგმიჩინ უმოს დიდი მუდანობათ-და, ვინემ შხვაში.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://web.archive.org/web/20100504062334/http://www.billboard.com/bbcom/charts/chart_display.jsp?g=albums&f=the+billboard+200 მიმალი რეიტინგი]
* [https://web.archive.org/web/20051124102834/http://www.billboard.com/bbcom/about_us/bbmethodology.jsp ბილბორდიშ პრინციპი]
* [https://web.archive.org/web/20081202232603/http://www.billboard.com/bbcom/games/playgame.shtml?tv.voxpop.g=xrta1730000 იწიმირაგადე მარაშ უუჯგუშაში 200 ალბომიშ ერკებული (ლაჸაფი)]
[[კატეგორია:ბილბორდი (ჟურნალი)|ბილბორდი]]
[[კატეგორია:ბილბორდიშ ჩარტეფი]]
6vhy1lbgmcigyyldlm0ial7drkhs4xt
ატმოსფერული ნოლექეფი
0
19792
253322
250053
2026-09-23T22:53:44Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253322
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:MeanMonthlyP.gif|thumb|upright=1.25|ნოლექეფიშ ოშქაშე თუთურ მახასიათებელი]]
'''ატმოსფერული ნოლექეფი''' — [[ატმოსფერო (დიხაუჩა)|ატმოსფეროშე]] დიხაუჩაშ ჟინპიჯის თხჷთხჷ ვარდა ბერჯეკი სახეთ მოულირი [[წყარი]]. იზიმუ ფაშ სიფსქათ (მმ ვარდა სმ-ს), ნამუთ უდინაფუო (კილაჸოთამა, ეორქუა) იშაყარუ დიხაუჩაშ ჟინპიჯის ბორჯიშ გარკვიებულ ოშქაშეს (საათი, დღა-სერი, თუთა, წანა).
ატმოსფერული ნოლექეფი ჯინჯიერო მუნაფეფშე მოურს თხჷთხჷ (ჭვემა, ჩხაპალუა), ბერჯეკი
(თირი, თირამი ხორში, თირამი კაკალეფი, ჸინამი კაკალეფი, ჸინამი ჭვემა, კირცხი) ვარდა აკოწყორილი (თუშქვეფი) სახეთ.
ატმოსფერული ნოლექეფიშ უშანულო ნორთი წჷმიქიმინუ [[სქირონა|დიხაუჩაშ ჟინპიჯის]] ვარდა თის არსებუან საგანეფს (ცუნდი, თილთილი, ჸინი, კაკალამ ჭიხი, კრისტალურ ჭიხი).
ატმოსფერული ნოლექეფი არძაშე დიდი მუდანობათ მოურს [[ინდოეთი|ინდოეთის]] ([[ჩერაპუნჯა|ჩერაპუნჯას]], ოშქაშე წანურ მუდანობა 12700 მმ), არძაშე ნარკები [[ჩილე]]ს, [[პერუ]]ს.
[[საჰარა]]ს დო შხვა ტიოზი აკანეფს.
საქორთუოს არძაშე უმოსი ნოლექი მოურს [[უჩა ზუღა|უჩა ზუღაშ წყარ პიჯის]], აჭარას, გვლა [[მტირალა]]ს (3500 მმ დო უმოსი).
ნოლექეფიშ წიაკალი დოფიქსირაფილი რე საქორთუოშ ობჟათე-ბჟაეიოლუ ნორთის - [[ელდარიშ დობერა|ელდარიშ დობერას]], მუშ ოსხირშა დორსხუაფილი რე [[გვერდო ტიოზიშ ზონაფ|გვერდო ტიოზიშ]] [[ლანდშაფტი]].
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://encarta.msn.com/media_461562887_761571037_-1_1/world_precipitation_and_average_rainfall.html World precipitation map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091102002925/http://encarta.msn.com/media_461562887_761571037_-1_1/World_Precipitation_and_Average_Rainfall.html |date=2009-11-02 }}
* [http://weather.cod.edu/sirvatka/bergeron.html Collision/Coalescence; The Bergeron Process]
* [http://cocorahs.org Report local rainfall inside the United States at this site (CoCoRaHS)]
* [http://www.hpc.ncep.noaa.gov/tropical/rain/tcrainfall.html Report local rainfall related to tropical cyclones worldwide at this site]
* [http://gpcc.dwd.de Global Precipitation Climatology Center GPCC]
* [https://web.archive.org/web/20011221081126/http://www.bbc.co.uk/schools/gcsebitesize/geography/weather/elementsofweatherrev6.shtml Types of rainfall (BBC)]
== ლიტერატურა ==
*{{ქსე|1|673|}}
[[კატეგორია:ატმოსფერო]]
[[კატეგორია:მეტეოროლოგია]]
i6itvipou65imwd408m4f9701iwy5p5
გურბანგული ბერდიმუჰამედოვი
0
19826
253337
240695
2026-09-23T23:16:10Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253337
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ლიდერი
| ჯოხო = გურბანგული ბერდიმუჰამედოვი
| სურათი= Gurbanguly Berdimuhamedov in July 2025 (cropped).jpg
| სურათიშ ზჷმა =250პქ
| მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=
| ხეშმოჭარუა =
| რანწკი = [[თურქმენეთიშ პრეზიდენტი]]
| პოსტი დეკინჷ = [[21 ქირსეთუთა]], [[2006]]
| პოსტი დიტუ = [[19 მელახი]], [[2022]]
| ვიცე-პრეზიდენტი =
| მონარქი =
| პრეზიდენტი =
| კანცლერი =
| პრემიერ-მინისტრი =
| დუდმახვენჯი=
| წიმოხონი= [[საფარმურატ ნიაზოვი]]
| მონძე = [[სერდარ ბერდიმუჰამედოვი]]
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1957|06|29}}
| დაბადებაშ აბანი= [[ბაბარაპი]], [[თურქმენეთიშ სსრ]], {{შილა|სსრრ}}
| ღურაშ თარიღი =
| ღურაშ აბანი=
| მენოღალობა =
| ერუანობა =
| ოგიშაგორაშე ოლქი =
| მუმა =
| ნანა =
| ალმასქუ =ოგულგერეკ ბერდიმუჰამედოვა
| სქუალეფი=4
| განათება =[[თურქმენეთიშ სახენწჷფო სამედიცინო ინსტიტუტი]]
| პროფესია =ექიმი-სტომატოლოგი
| საქვარუა =
| რელიგია =[[ისლამი]], ([[სუნიზმი|სუნიტური]])
| ჯილდოეფი =
| პარტია =
| ვებ-საიტი=
| მიკოღანკუა=
| რანწკი2 =
| პოსტი დეკინჷ2 =
| პოსტი დიტუ2=
| წიმოხონი2 =
| მონძე2 =
| პრეზიდენტი2=
| მონარქი2 =
| კანცლერი2 =
| ვიცე-პრეზიდენტი2 =
| პრემიერ-მინისტრი2=
| დუდმახვენჯი2=
| რანწკი3 =
| პოსტი დეკინჷ3 =
| პოსტი დიტუ3 =
| წიმოხონი3 =
| მონძე3 =
| პრეზიდენტი3 =
| მონარქი3=
| კანცლერი3 =
| პრემიერ-მინისტრი3=
| დუდმახვენჯი3=
| რანწკი4 =
| პოსტი დეკინჷ4 =
| პოსტი დიტუ4 =
| წიმოხონი4 =
| მონძე4 =
| პრეზიდენტი4 =
| მონარქი4 =
| კანცლერი4 =
| პრემიერ-მინისტრი4=
| დუდმახვენჯი4=
| რანწკი5 =
| პოსტი დეკინჷ5 =
| პოსტი დიტუ5 =
| წიმოხონი5 =
| მონძე5 =
| პრეზიდენტი5 =
| მონარქი5 =
| კანცლერი5 =
| პრემიერ-მინისტრი5=
| დუდმახვენჯი5=
}}
'''გურბანგული ბერდიმუჰამედოვი''' ({{lang-tk|Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow}}; დ. [[29 მანგი]] [[1957]], ოფ. [[ბაბარაპი]], [[თურქმენეთიშ სსრ]], [[სსრრ]]), '''არკადაგიშ''' ({{lang-tk|Arkadag}} სტატუსი უღუ) — „მაფორალი“<ref name=autogenerated3>[http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1296460200 Второму президенту Туркменистана придумали титул «Аркадаг» // centrasia.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170819062231/http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1296460200 |date=2017-08-19 }}</ref>) — [[თურქმენეთი]]შ [[თურქმენეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] 2006 წანაშ 21 ქირსეთუთაშე 2022 წანაშ 19 მელახიშახ, სახენწჷფო მოღალე, თურქმენეთიშ მინისტრეფიშ კაბინეტიშ მადუდე, აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ უმაღალაში თარსარდალი, არმიაშ გენერალი, მედიცინაშ დო ეკონომიკაშ მენცარობეფიშ დოქტორი, თურქმენეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ აკადემიკოსი, [[თურქმენეთიშ დემოკრატიული პარტია|დემოკრატიულ პარტიაშ]] მადუდე 2007-2013 წანეფს<ref>[http://lenta.ru/news/2013/08/17/out/ Бердымухамедов вышел из своей партии // lenta.ru (17 августа 2013 года)]</ref>.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[http://turkmenistan.gov.tm/_eng/ ოფიციალური ვებგვერდი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130919123257/http://www.turkmenistan.gov.tm/_eng/ |date=2013-09-19 }}
*[https://web.archive.org/web/20070213014806/http://www.voanews.com/english/2007-02-11-voa13.cfm Turkmenistan Votes for Presidential Successor]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{ზსწ-შ ქიანეფიშ ლიდერეფი}}
{{DEFAULTSORT:ბერდიმუჰამედოვი, გურბანგული}}
[[კატეგორია:თურქმენეთიშ პრეზიდენტეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1957]]
rv3tqji8ike4a6fipagnkcks3bc7jsn
განაშ პრეზიდენტი
0
19847
253300
250995
2026-09-23T14:13:17Z
Njilo
1885
253300
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Flag_of_Ghana.svg|მინი|150x150პქ|განაშ შილა]]
'''განაშ პრეზიდენტი''' — [[განა|განაშ]] სახენწჷფოშ მანჯღვერი, ნამუსჷთ მახორობა გჷშმაგორუნსჷ 4 წანაშ ვადათ.
== განაშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული ==
{| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2
|- bgcolor="#98FB98" !!
! !! სურათი!! სახელი !! უფლებამოსილების <br /> დაწყება!! უფლებამოსილების <br /> დამთავრება
|-
|1. || [[ფაილი:Kwame Nkrumah on a Soviet stamp (80th anniversary of his birth) 1989 CPA 6101.jpg|50px]] || [[კვამე ნკრუმა]] || [[1 ივლისი|1 კვირკვე]] [[1960]] || [[24 თებერვალი|24 ფურთუთა]] [[1966]]
|-
|2. || || [[ჯოზეფ არტურ ანკრა]] || [[24 თებერვალი|24 ფურთუთა]] [[1966]] || [[2 აპრილი|2 პირელი]] [[1969]]
|-
|3. || || [[აკვასი აფრიფა]] || [[2 აპრილი|2 პირელი]] [[1969]] || [[7 აგვისტო|7 მარაშინათუთა]] [[1970]]
|-
|4. || || [[ნიი ამაა ოლენუ]]|| [[7 აგვისტო]] [[1970]] || [[31 აგვისტო]] [[1970]]
|-
|5. || || [[ედუარდ აკუფო-ადო]] ||[[31 აგვისტო|31 მარაშინათუთა]] [[1970]] || [[13 იანვარი|13 ღურთუთა]] [[1972]]
|-
|6. || || [[იგნატიუს აჩეამპონგი]] || [[13 იანვარი|13 ღურთუთა]] [[1972]] || [[5 ივლისი|5 კვირკვე]] [[1978]]
|-
|7. || || [[ფრედერიკ აკუფო]] || [[5 ივლისი|5 კვირკვე]] [[1978]] || [[5 ივნისი|5 კვირკვე]] [[1979]]
|-
|8. || ||[[ჯერი როლინგსი]] || [[5 ივნისი|5 კვირკვე]] [[1979]] || [[24 სექტემბერი|24 ეკენია]] [[1979]]
|-
|9.|| || [[ჰილა ლიმანი]] || [[24 სექტემბერი|24 ეკენია]] [[1979]] || [[31 დეკემბერი|31 ქირსეთუთა]] [[1981]]
|-
|10.|| ||[[ჯერი როლინგსი]] || [[31 დეკემბერი|31 ქირსეთუთა]] [[1981]] || [[7 იანვარი|7 ღურთუთა]] [[2001]]
|-
|11. || [[ფაილი:John Agyekum Kufuor - World Economic Forum on Africa 2008.jpg|50px]]||[[ჯონ კუფუორი]] || [[7 იანვარი|7 ღურთუთა]] [[2001]] || [[7 იანვარი|7 ღურთუთა]] [[2009]]
|-
|12. ||[[ფაილი:John Atta-Mills election poster.jpg|50px]] ||[[ჯონ ატა მილსი]] || [[7 იანვარი|7 ღურთუთა]] [[2009]]|| [[24 ივლისი|24 კვირკვე]] [[2012]]
|-
|13. ||[[ფაილი:John Dramani Mahama UNDP 2010.jpg|50px]] ||[[ჯონ დრამანი მაჰამა]] || [[24 ივლისი|24 კვირკვე]] [[2012]]|| [[2017]]
|-
|14. ||[[ფაილი:Nana Akufo-Addo at European Development Days 2017.jpg|50px]] ||[[ნანა აკუფო-ადო]] || [[2017]]|| ამდღარშა
|}
= რესურსეფი ინტერნეტის =
* [https://web.archive.org/web/20120628211734/http://terra.es/personal2/monolith/ghana.htm განის პრეზიდენტების სია]
[[კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი]]
[[კატეგორია:განა]]
t7fnkrh53wnocra1343l2kcs898seqf
თოლი
0
19938
253364
244885
2026-09-23T23:49:41Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253364
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Epithelial-cells.jpg|thumb|right|300px|ინოხეფი კულტურას, ღაფილი რე [[კერატინი]] (ჭითა) დო [[დნმ]] (წვანე)]]
'''თოლი''' — [[თელი ორგანიზმი]]შ სტრუქტურული დო ფუნქციური ართული. კანკალე ორგანიზმი (მაგ. [[ბაქტერია|ბაქტერიეფი]]) ედომუშამო ართი თოლშე აკმოდირთუ. თინეფს [[ართთოლამი ორგანიზმეფი|ართთოლამ ორგანიზმეფს]] უძახჷნა. შხვა ორგანიზმეფი მიარე თოლეფშე აკმოდირთუ, თინეფი [[ბრელთოლამი ორგანიზმეფი|ბრელთოლამი ორგანიზმეფი]] რე.
ადამიერიშ ორგანიზმის 100 ტრილიონი (10<sup>14</sup>) თოლი რე. ტიპიური თოლიშ ზჷმა დოხოლაფირო 10 [[მიკრონი]] (µm), მასა 1 [[ნანოგრამი]] რე. არძაშე დიდი ზჷმაშ თოლს [[სირაქლემა]]შ [[მარქვალი]] წჷმარინუანს.
თოლური თეორია [[1839]] წანას შლეიდენქ დო შვანქ დარსხის. ათეშ მეჯინათ არძა ორგანიზმი თოლშე აკმოდირთუ დო თიში რინული პროცესეფი თოლეფს ვარდა თოლეფიშ საშუალებათ იხორციელებუ. არძა თოლი თოლეფიშე ივითარებუ დო არძა თოლი მიშიკათუანს გეჸვენჯურ ინფორმაციას მიში ფუნქციონირაფაშ რეგულირაფაშო დო თოლეფიშ გეჸვენჯურ მოთირაშო გინაჩამალო.
== თოლური თეორია ==
XVII ოშწანურშახ მითინს ვაუჩქჷდჷ თოლიშ არსებუაშ გეშა. 1665 წანას ინგლისარ ორთაშმეტყველი რობერტ ჰუკიქ მაართაშა, მუშე ქიმინელი პრიმიტიული მიკროსკოპიშ მოხვარათ დეკვირჷ ჭყონიშ ხიტაშ (კორპიშ ონკალარს) ნახოწას. თიქ ძირჷ ჭიჭე-ჭიჭე საკანო გორთილი გჷმოსახილუა. ათე საკანეფს თიქ თოლეფი გიოდუ. მოგვიანეთ 1674 წანას ლევენჰუკიქ ართთოლამი დუმაქანცე სქილედეფი - უმარტივაში („ანიმალკულები“), დო 1683 წანას ბაქტერიეფს მიოგორუ. XIX ოშწანურაშ მაართა გვერდის, კერძოთ 1838 წანას, გერმანალ ბოტანიკოს მათიას შლეიდენქ დო ზოოლოგ თეოდორ შვანქ ეთი ბორჯიშო შაყარელი რჩქინაშ ოსხირშე დარსხის თოლური თეორია. თინაქ ოსხირო გიადუ ასეიან მეჯინეფს რინაშ ოართე გორჩქინაშ დო ევოლუციაშ გოვითარაფაშ გეშა. ბიოლოგიაშ გოვითარაფაშ ასეიან დონეშა თოლური თეორიაშ ჯინჯიერი დუნადვალეფი შემლებნა დუვორინუათინ:
* თოლი არძა ორგანიზმიშ სტრუქტურული დო ფუნქციური ართული რე;
* თოლი თელი ორგანიზმეფიშ მიარებაშ, რდუალაშ დო გოვითარაფაშ ართული რე;
* არძა თელი ორგანიზმეფიშ ინოხი ქოგჷ ართიანს მუნეფიშ ქიმიურ აკოდგინალუათ;
* ახალი თოლეფიშ წჷმოქიმინუა შესალებერი რე ხვალე არსებული თოლეფიშ გორთუალაშ შედეგო
თოლური თეორიაშ დორსხუაფაშა მუში თია მიშეღჷ რუდოლფ ვირხოვიშ ნახანდეფქ. წორო თიქ გუმოთქ ჰიპოთეზა, ნამდა ნამდგა თოლი უკვე არსებული თოლეფშე წჷმიქიმინუდჷნ. თენა ამაჸონებელო უმორდებე გაცხადება რდჷ, თიშენ ნამდა თი ბორჯის, მენცარულ ქართეფსჷთ ფირქენდეს, ნამდა რინა ღურელ ორთაშე წჷმიქიმინუდჷნ: მუნტურეფი, გორდეფი, ვირეფი, ჭანდეფი დო მიკროორგანიზმეფი რჩქინდუდეს წინდასე, ოჭკომალიშ ნოსქილადუშე დო წყარშე. ოპტიკური სისტემეფიშ გაუჯგუშებაშებაწკჷმა ართო მირდჷ თოლიშ მიშაგურაფაშ შესალებუაქ. რჩქინაქ თოლიშ გეშა იდიდარებუდჷ ახალი მენცარული მენჭაფუეფით. თარი რდჷ ეთი მეგორაფა, ნამდა გინორთიშ მაღვენჯი ორგანიზმეფიშ თოლეფს პრინციპულო ართიანჯგურა ენწყუალა უღჷდეს. თენა თინეფიშ გორჩქინაშ საართო დაჭყაფუს მიოგურუანდ. გერკვიუ, ნამდა ციტოპლაზმას მითონწყილი რე აკაბუცხა ზჷმაშ ინოხული კომპონენტეფი დო თინეფს ორგანოიდეფი ჯოხო. დედგინჷ, ნამდა ზოხო ორგანოიდი (მიტოქონდრია, პლასტიდი, გოლჯიშ აპარატი) ხვალე მუშო დჷმახასიათაფალ ფუნქციას ასრულენს. თოლიშ აკოგურაფაშ გეჸვენჯი ეტაპი მერსხუაფილი რე ელექტრონული მიკროსკოპიშ გჷმოგონებაწკჷმა. თიშ გჷმორინაფას შესალებერი ჸუ უმოსი ორგანოიდიშ (ენდოპლაზმური ბადეშ, რიბოსომეფიშ, ლიზოსომეფიშ) მეგორაფაქ დო უკვე ჩინებული ორგანოიდეფიშ დინახალენ ენწყუალაშ აკოგურაფაქ. გჷმორკვიებულქ იჸუ თელი თოლიშ დაცხიქ, ნამუსით რთული ენწყუალაქ აჸუ.
ამდღარშო თოლეფიშ დო თინეფიშ ორგანოიდეფიშ ენწყუალას, ფუნქციეფს დო ქიმიურ აკოდგინალუას, ხოლო, თოლის მაულარ პროცესეფს, თინეფიშ გომიარაფას დო გალენოწკჷმა რცხუს ბიოლოგიაშ დარგი - [[ციტოლოგია]] აკმიგურუანს.
თოლურ ენწყუალაშ მეჯინათ ჩქინ ბიოსფეროს არსებული არძა თელი ორგანიზმი ბუნათ რე პროკარიოტეფწკჷმა ვარდა ეუკარიოტეფწკჷმა. პროკარიოტეფს პრიმიტიული ეგაფილობა უღჷნა. თინეფს ვაუღჷნა კარაკანო დორსხილი გვირზილი. ათეშ გეშა თინეფს ბირთვშახიან თოლეფს უძახჷნა. პროკარიოტეფს ვაუღჷნა ორგანოიდეფიშ უმოსობა დო ინოხის ორინალ პროცესეფი უშქაშუროთ ციტოპლაზმას მეურს. პროკარიოტეფიშ ბუნაშა მიშმულა ჯინჯიერო ართინოხამ ორგანიმეფი — ბაქტერიეფი დო ლენიშფერი-წვანე წყარჩანარეფი. ეუკარიოტეფს უღჷნა რთული ენწყუალაშ თოლეფი კარაკანო გჷმოხანტილი გვირზილით დო ორგანოიდეფით, ნამუეფით სპეციპიკურ ფუქნციეფს არსულენა. თინეფს ბირთვამი ინოხეფი ჯოხონა. ეუკარიოტეფიშ ბუნას მერცხუაფილი რე ბრელინოხამი დო მინი ართთოლამი ორგანიზმი, კერძოთ უმარტივაშეფი, სოკოეფი, ჩანარეფი დო ჩხოლარეფი. ზოხო ბუნათ რენა გუმორთილი ვირუსეფი, თიშენ ნამდა თინეფი რინაშ უინოხე ფორმას წჷმარინუანა. თინეფს თოლი, მუჭოთ თეჯგჷან, ვაპალუნა.
== თოლიშ მუშებეფი ==
არძა თოლს უღჷ მუშითასქილიდაფაშ უნარი. ათეშო თინა გალემოშე ოდიარე ნიბთიერებეფს, ენერგიას, არსულენს გარკვიებულ ფუნქციეფს, იმიარებუ. ზოხ-ზოხო არძა თოლს უღჷ „ინსტრუქციეფიშ ედომუშამი კათელი“ არძა ათე მოქიმჯალაშ ორსულებერო.
თოლიშ ზოგადი მუშებეფი რე:<ref name="AlbertsCh1">[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Search&db=books&doptcmdl=GenBookHL&term=%22all+cells%22+AND+mboc4%5Bbook%5D+AND+372023%5Buid%5D&rid=mboc4.section.4#23 The Universal Features of Cells on Earth] წინგიშ ''[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Search&db=books&doptcmdl=GenBookHL&term=cell+biology+AND+mboc4%5Bbook%5D+AND+373693%5Buid%5D&rid=mboc4 Molecular Biology of the Cell] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140107042548/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books?cmd=Search&doptcmdl=GenBookHL&term=cell%20biology%20AND%20mboc4%5Bbook%5D%20AND%20373693%5Buid%5D&rid=mboc4 |date=2014-01-07 }}''მაართა დუდშე, მაანთხა გიმოჩამა, რედაქტორი ბრუს ალბერტსი (2002) გიმოშქუმალირი რე Garland Science შე.</ref>
* გომიარაფა [[თოლიშ გორთა|გორთაშ]]შე;
* [[დნმ]]იშ [[გენი|გენეფს]] კოდირაფილი [[ფერმენტი|ფერმენტეფიშ]] დო შხვა [[ცილა|ცილეფიშ]] წჷმოქიმინუა [[რიბოსომა|რიბოსომეფიშ]] დო ოინფორმაციე [[რნმ]]შე;
* [[მეტაბოლიზმი]], ნამუთ იკათუანს ლადირულიშ ემუშაფას, თიშ გინორთინას ენერგიათ დო ოხვილურ მოლეკულეფო, თოლიშ კომპონენტეფიშ ენწყუალას, ნასქილედი მოღეშ გიშართუალას. თოლიშ ფუნქციონირაფა ორგანულ მოლეკულეფს აკუმულირაფილი ქიმიური ენერგიაშ გჷმოდუდიშულაფაშ დო გიმორინაშ უნარშა მიკობუნაფილი.
* ჩამურაფა გალენ დო დინახლენ [[სტიმულატორი|სტიმულატორეფშენ]], მუჭომით რე [[ტემპერატურა|ტემპერატურაშ]], [[pH]], ვარდა ოჭკომალიშ მუდანობაშ თირუა.
თოლიშ დინოხლენი ჯირსხი [[ლიპიდი|ლიპიდური]] ფაშ მაკათური [[მემბრანა]]ს რე მორთელი. თეში მეტი, [[ეუკარიოტეფი|ეუკარიოტულ]] თოლეფს დინახლენი განით მემბრანეფით უღჷნა გორთილი, მუთ თოლიშ დინახლე ნიბთიერებეფიშ ქანცაფის რეგულირაფაშ საშუალებას ირზენს.
== თოლიშ ტიპეფი ==
თოლიშ ჟირი ტიპი არსებენს: [[პროკარიოტი|პროკარიოტული]] დო [[ეუკარიოტი|ეუკარიოტული]] თოლეფი.პროკარიოტული თოლეფი რჩქვანებულო ართთოლამი ორგანიზმეფი რე, ბრელთოლამი ორგანიზმეფი მუჭოთ წესინ ეუკარიოტულ თოლეფშე აკმოდირთუ.
=== პროკარიოტული თოლეფი ===
{{თარი|პროკარიოტი}}
პროკარიოტეფს ეუკარიოტეფშე თოლიშ გვირზილიშ ენწყუალა უღჷნა გინორთო. კერძოთ, თინეფს გვირზილიშ მემბრანა ვაპალუნა. პროკარიოტეფს ხოლო ვაპალუნა ეუკარიოტეფშო დჷმახასიათაფალი [[თოლიშ ორგანელეფი]] დო სტრუქტურეფი (მეტი [[რიბოსომა|რიბოსომეფიშ]]). თოლიშ თიჯგურა ორგანელეფიშ ფუნქცია, მუჭომით რე [[მიტოქონდრია]], [[ქლოროპლასტი|ქლოროპლასტეფი]] დო [[გოლჯიშ აპარატი]] პლაზმურ (გალენ) მემბრანას ოვალჷ.
უმენტაშ პროკარიოტეფს პლაზმური მემბრანაშ მეტი უღჷნა ხოლო თოლიშ კიდალა (გუმორკებული რე მიკოპლაზმა დო თერმოპლაზმა). ბაქტერიეფს თოლიშ კიდალა [[პეპტიდოგლიკანი]]შე აკმოდირთუ. თინა გალენ ჟიმოქიმინჯალაშე მათხილარ ბარიერს წჷმარინუანს. კიდალაშ თოლის ხოლო [[ჰიპოტანირი წყორი|ჰიპოტონურ]] აკანს [[ოსმოსური|ოსმოსური წნევაშ]] ჟიმოქიმინჯალაშ გეშა „ხარცქუაშე“ ([[ციტოლიზი]]) თხილანს. თოლიშ კიდალა კანკალე ეუკარიოტეფსით უღჷნა, მაგალთო [[სოკო|სოკოეფს]], მარა თიში აკოდგინა გინორთელი რე.
პროკარიოტული ქრომოსომა მუჭოთ წესინ ქართალ მოლეკულა რე (გამორკებული რე ბაქტერია ''Borrelia burgdorferi''). თიშ უმიკუჯინალუო, თახმი გვირზილი (''ნუკლეუსი'') ვროკარიოტის ვაპალუ, ნმდ ჸურუმაფილი რე დო ''ნუკლეოიდის'' წჷმოქიმინჷნს. პროკარიოტული თოლი დნმ-შ ხვალე ართ ანგის იკათუანს, ანუ თინა [[ჰაპლიოდური ორგანიზმი]] რე.
პროკარიოტეფს შილებე აპალუდან ექსტრაქრომოსომული დნმ [[პლაზმიდა|პლაზმიდაშ]] სახეთ, ნამუთ რჩქვანელობურო კვარკვალია რე. პლაზმეფი შილებე გილაჸუნდან თიჯგჷრა ფუნქციას, მუჭომით რე, მაგალითო, ანტიბიოტიკეფშე გერინა.
=== ეუკარიოტული ინოხეფი ===
{{თარი|ეუკარიოტი}}
[[ფაილი:Biological cell.svg|thumb|300px|ტიპიური [[ეუკარიოტი|ეუკარიოტული ინოხიშ]] დიაგრამა.[[ინოხიშ ორგანელეფი]]: (1) [[ბირთვაკი]], (2) [[თოლიშ გვირზილი|გვირზილი]], (3) [[რიბოსომა]], (4) [[ვეზიკულა]], (5) გრანულარული [[ენდოპლაზმური ბადე]], (6) [[გოლჯიშ აპარატი]], (7) [[ციტოპლაზმური გოდოლი]], (8) სარსალაია ენდოპლაზმური ბადე, (9) [[მიტოქონდრია]], (10) [[ვაკუოლი]], (11) [[ციტოპლაზმა]], (12) [[ლიზოსომა]], (13) [[ცენტრიოლი]]]]
ეუკარიოტული თოლი პროკარიოტულშე ზჷმათ 10-შა დიდი რე, გოძვენათ 1000-შა. ჯინჯიერი გინორთი პროკარიოტეფს დო ეუკარიოტეფს შქას თის რე, ნამდა ეუკარიოტული თოლეფი მემბრანაშ მუკოხურგელ ''კომპარტმენტეფს'' მიშეკათუანა, ნამუსჷთ შხვადოშხვა მეტაბოლური რეაქციეფი მეურს. ათე კომპონენტეფს შქას არძაშე თარი რე [[თოლიშ გვირზილი]] (ნუკლეუსი), ნამუსჷთ თოლიშ დნმ რე ინოხუნაფილი.
ეუკარიოტულ გვირზილის ინოხუნაფილი [[დნმ]] ართ ვარდა მუსხირენ წირფულ მოლეკულას ([[ქრომოსომა]]ს) წჷმარინუანს, ნამუთ [[ჰისტონი|ტისტონეფს]] რე მეჭედას გერთელი. დნმ-ს მინი შხვა ორგანელათ იკათუანს.
== თოლიშ აკმადგინალი ნორთეფი ==
არძა თოლს აპალუ [[თოლიშ მემბრანა|მემბრანა]], ნამუთ გიმორთუნს თოლიშ დინახლენს გალენ ოქიანეშე. თეში მეტი მემბრანა არეგულირენს ნიბთიერებეფიშ თირუას გალენოს დო თოლს შქას. მემბრანა ხოლო მიკაჯინე [[თოლიშ ელექტრული პოტენციალი]]შ ასქილადუას.
თოლიშ დინოხლენი ეშაფშაფილი რე ზანთით, [[ციტოპლაზმა|ციტოპლაზმათ]]. თოლიშ ფორმაშ ასქილადუას, ორგანელეფიშ აკანს დამარგებას, თოლიშ ნორთეფიშ ქანცაფის ([[ენდოციტოზი]], [[ციტოკინეზი]]) [[ციტოპლაზმურ გოდოლი]] ეიჯუმანს.
თოლი იკათუანს შხვადოშხვა ფუნქციაშ მაჸონაფალ [[ორგანელეფი|ორგანელეფს]]: თოლიშ გვირზილი [[ქრომოსომა|ქრომოსომეფიშ]] ოსადიო რე;
[[მიტოქონდრია]] დო [[ქლოროპლასტო|ქლოროპლასტეფი]] თოლიშ „ელექტროსადგჷმეფი“ რე; [[ენდოპლაზმური ბადე]] სინთეზირებულ თოლეფიშ ოტრანსპორტე სისტემას წჷმარინუანს; [[რიბოსომა|რიბოსომეფი]] ცილეფიშ სინთეზიშ დჷნოდგჷმეფი რე; ფერმენტეფი, ნამუთ ციტოპლაზმაშო ოშქურანჯი რე სპეციალურ [[ლიზოსომა|ლიზოსომეფს]] ინწყჷმუ; [[ვაკუოლი|ვაკუოლეფი]] თოლიშ დანწყუალი რე. თინეფს იჩუალუაფჷ ოჭკომალი, წყარი, დუნასქილედი.
არძა თოლს რე მონძალური ინფორმაციაშ მაღალარი მოლეკულა, [[დეზოქსირიბონუკლეინიშ მჟავა]] (დნმ). თოლი მიშიკათუანს ხოლო [[რიბონუკლეინიშ მჟავა|რიბონუკლეინიშ მჟავეფს]] (რნმ), ნამუეფით [[ფერმენტი|ფერმენტეფიშ]] დო შხვა [[ცილა|ცილეფიშ]] სინთეზის მიკაჯინენა.
თოლი აკმოდირთუ შხვადოშხვა ელემენტეფშე. თის არძაშე უმოსი მუდანობათ რე [[ჟანგბადი]]-70%, უკული მოურს [[ნოშქერბადი]]-16%, უკული [[წყარბადი]]-9%, [[აზოტი]]-2.5%, [[კალციუმი]]-1%,[[ფოსფორი]]-0.5%,[[კალიუმი]]-0.3%, [[იოდი]]-0.000001% დო თ.უ.
== თოლიშ ფუნქციეფი ==
=== მეტაბოლიზმი ===
{{თარი|მეტაბოლიზმი}}
მეტაბოლიზმი რე თოლიშე ოდიარეშ გინომუშებაშ პროცესი, ნამუშ შედეგო თოლიშო ოხვილური ნიბთიერებეფი დო ენერგია წჷმიქიმინუ. მეტაბოლიზმიშ ჟირი ნორთის გჷმორთუნა: [[კატაბოლიზმი]] რე ნიბთიერებეფიშ აკორღვაფა თინეფშე ენერგიაშ მეღებაშ თანჯო, [[ანაბოლიზმი]] სააწმარენჯო პროცესი რე, მუჟამით ენერგია ახალი ნიბთიერებეფიშ სინთეზიშო გიმირინუაფუ.
რთული ნიბთერებეფიშ აკორღვაფას ენერგიაშ მიოღებელო თოლს ჟირი გინორთელი პროცესი გიმირინუაფუ: [[გლიკოლიზი]] დო [[ლიონმჟავაშ ციკლი]]. გლიკოლიზი ნიბთიერებეფიშ უჟანგბადეთ აკორღვაფაშ (ანაერობული) პროცესი რე, ლიმონმჟავაშ ციკლი [[ჟანგბადი]]ს ოხვილუ. ლიმონმჟავაშ ციკლი [[მიტოქონდრია]]ს მეურს. თინა გლიკოლიზშე უმოსი ეფექტური რე.
=== ცილაშ სინთეზი ===
{{თარი|ცილაშ სინთეზი}}
[[ცილა|ცილეფი]] თარი როლს ლაჸაფენა თოლიშე თიში ფუნქციეფიშ ორსულებერო. ცილეფს თოლეფი მუშით აწარმენა, ამინომჟავეფშე. ცილეფიშ სინთეზი დნმ-ს კოდირაფილი ინფორმაციაშ ოსხირს მოხვადუ. პროცესი ჟირი სტადიას იკათუანს: [[ტრანსკრიპცია (ბიოლოგია)|ტრანსკრიპციას]] დო [[ტრანსლაცია (ბიოლოგია)|ტრანსლაციას]].
ტრანსკრიფციაშ ბორჯის თოლიშ გვირზილის ხვადუ [[დნმ]]-შ გარკვიებულ მუნაკვათიშ (გენიშ) ოსხირშე თიში ''კომპლემენტარული'' [[რნმ]] მოლეკულაშ სინთეზი. ათე რნმ-ს ოინფორმაციე ([[ი-რნმ]]) ჯოხო. თინა ალაზიმაფათ ჭიჭე მოლეკულა რე, ნამუსჷთ (დნმ-შე გინორთით) შეულებუ [[გვირზილი]]შ მემბრანაშ დონოლახუა დო [[ციტოპლაზმა]]ს მოხვალამა. თაქ თინა მიარცხუაფუ [[რიბოსომა|რიბოსომეფს]] ნამუეფით ი-რნმ-ს ნუკლეინიშ მჟავეფიშ გეჸუნელობას ამინომჟავეფიშ მანგი გეჸუნალას „გინოთანგჷნს“ დო მანგი ცილას წჷმოქიმინჷნს. ათე ეკონია პროცესის ტრანსლაცია ჯოხო. თის ხოლო ართი ტიპიშ რნმ-ეფი, ე.წ. ოტრანსპორტე რნმ-ეფი [[ტ-რნმ]] ოკათუნა.
=== თოლიშ მიარება ===
{{თარი|თოლიშ გორთა}}
თოლეფი ჟირო გორთათ იმიარებუ. თოლიშ მარტივ გორთას ([[მიტოზი|მიტოზის]]) წოხოლე აწოჸუნს თიში [[გენომი]]შ [[რეპლიკაცია]] (გაჟირთიხირება) დო გორთა. ათეშ უკული ირთუ ციტოპლაზმათ.
არსებენს ციტოპლაზმაშ გორთაშ უმოს რთული მექანიზმით, ნამუთ ორგანიზმეფიშ [[სქესობური მიარება|სქეესობური მიარებას]] გიმირინუაფჷ. ათე შვანს [[დიპლოიდური თოლი]]შ გენომი ჟირი თისხით გინმირთუ, უკული ოთხი მანგი [[ჰაპლოიდური თოლი|ჰაპლოიდურ]] გენომო ირთუ. ათეჯგურა გორთაშ ([[მეიოზი]]შ) შედეგო წჷმოქიმინელი თოლეფი [[გამეტა|გამეტეფს]] წჷმარინუანა. ჭკობა გამეტაშ აკოშქუმალათ კინი ჰაპლოიდური თოლი ([[ზიგოტა]]) წჷმიქიმინუ.
პერიოდის თოლიშ წჷმოქიმინუაშე თიშ გორთაშა [[თოლიშ რინაშ ციკლი]] ჯოხო, მიტოზეფ შქას პერიოდის [[ინტერფაზა]].
== თოლეფიშ ბადება ==
ასეიანი [[ევოლუციური თეორია|ევოლუციურ თეორიაშ]] მეჯინათ [[ორთული სხუნუა]] გენეფ შქას ხვადუ, თოლი თინეფიშ მათხილარ დაცხი რე. ათეჯგურა დაცხით თხილირი დნმ-იშ ჯაჭვეფი უთხილუეფწკჷმა მეჯინათ უჯგუშ აბანს რენა. თახმო თენა შილებე რდჷკონ თოლეფიშ გოვითორაფაშ დო გართულებაშ მაქანცაფალი ნძალა.
მუთ ოხუ თის, შესალებერი რდუო დო ვარინ თოლიჯგჷრა დაცხიქ დნმ-შ (ცარდა რნმ-შ) მუკ-მუკი სპონტანურო წჷმიქიმინუკონ, ლაბორატორიულო ნაძირეფი რე, ნამდა ამინომჟავეფიშ დო ფოსფორმჟავაშ მიშნაფაჩა ტიბაფას დასურო წჷმიქიმინუ ცილუანი მოლეკულეფი, ნამუეფით თოლჯგურა სფეროეფო იბუნუ. ათე წჷმნაქიმინეფს თოლიშ ჯინჯიერი შანეფი აპალუნა. ოეგებიეთ, მაართა თოლეფი დიხაუჩას თახმას თეჯგურა, ცილუან გლობულეფი რდჷ, ნამუთ რნმ-იშ მოლეკულაშ მუკ-მუკი რდეს ბუნაფილი. იკოროცხუ, ნამდა მემბრანა თოლიქ უკული მიძინუ, მუჭოთ ხოლო ართი სხუნაფილი მუშება დნმ-შ ოთხილარო.
=== ეუკარიოტულ თოლეფიშ ბადება ===
ამდღა გოფაჩილი თეორიათ, ეუკარიოტულ თოლქ პროკარიოტული თოლეფიშ [[სიმბიოზი]]შ შედეგო წჷმიქიმინჷ. დახე უეჭველი რე, ნამდა დნმ-შ მათირე ორგანელეფი, მუჭომით რე [[მიტოქონდრია]] დო [[ქლოროპლასტი]], [[არქაული]] პროკარიოტული თოლიშ დო წორო ჟანგბადით შურიშ მაღალარ [[ბაქტერია|ბაქტერიაშ]] დო [[ციანობაქტერია|ციანობაქტერიაშ]] ალარინაშ შედეგო წჷმიქიმინუ.
== ისტორია ==
* 1632–1723: [[ანტონ ლივენჰუკი|ანტონ ვან ლივენჰუკიქ]] ეიონწყუ მიკროსკოპი დო ქინიხანტუ უმარტივაში ორგანიზმეფი.
* 1665: [[რობერტ ჰუკი|რობერტ ჰუკიქ]] მიკროსკოპიშ მოხვარათ მიოგორუ ჩანარულ ინოხეფს.
* 1839: [[თეოდორ შვანი|თეოდორ შვანქ]] დო [[მატიას შლეიდენი|მატიას იაკობ შლეიდენქ]] დადგინეს, ნამდა არძა ორგანიზმი თოლეფშე აკმოდირთუ დო ოსხირი ინურღვეს თოლიშ თეორიას.
* 1822–1895: [[ლუი პასტერი|ლუი პასტერქ]] დანტკიცჷ, ნამდა თელი ორგანიზმეფი ღურელი მოღეშე მუშით ვეწმიქიმინუ.
* [[რუდოლფ ვირხოვი|რუდოლფ ვირხოვქ]] გაცხადჷ, ნამდა თოლი ირო თოლიშ გორთაშ შედეგო წჷმიქიმინუ.
* 1931: [[ერნსტ რუსკა]]ქ ეიონწყუ ტრანსმისიური [[ელექტრონული მიკროსკოპი]].
* 1953: [[ჯაიმს უოტსონი|ჯაიმს უოტსონქ]] დო [[ფრანცის კრიკი|ფრანცის კრიკიქ]] მიოგორეს დნმ–იშ ჟირსხი სპირალურ სტრუქტურას.
* 1981: [[ლინ მარგულისი|ლინ მარგულისიქ]] გუმაბჟინუ ნახანდა ''სიმბიოზი ინოხიშ ევოლუციას''.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://www.studiodaily.com/main/searchlist/6850.html მუ ხვადუ თოლს] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090420035752/http://www.studiodaily.com/main/searchlist/6850.html |date=2009-04-20 }}, ფლეშ–ვიდეო
* [http://www.ibiblio.org/virtualcell/tour/cell/cell.htm ვირტუალური თოლი]
* [http://www.cellsalive.com/ თელი თოლეფი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150409081232/http://www.cellsalive.com/ |date=2015-04-09 }}
* [http://www.jcb.org/ Journal of Cell Biology]
* [http://brainmaps.org/index.php?q=cell ტვინიშ თოლეფიშ სურათეფი]
* [http://www.biology.arizona.edu/cell_bio/cell_bio.html The Biology Project > Cell Biology]
* [http://www.centreofthecell.org/ Centre of the Cell online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220625174722/https://www.centreofthecell.org/ |date=2022-06-25 }}
* [http://allmed.ge/%E1%83%A3%E1%83%AF%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%98-%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%9E%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%9B%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98-%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%91%E1%83%A0/ ინოხი დო პლაზმური მემბრანა]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.medgeo.net/2009/12/25/%E1%83%A3%E1%83%AF%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90/ ინოხი დო ინოხული თეორია]
[[კატეგორია:ბიოლოგია]]
[[კატეგორია:თოლი|*]]
o1g327469l5ey5kzbfsan8sgw9u3udg
თორი (ფილმი)
0
20149
253365
245488
2026-09-23T23:51:11Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253365
wikitext
text/x-wiki
{{მიარეშანულამი}}
{{ინფოდაფა კინოფილმი
| ჯოხო = თორი
| სურათი = ThorPoster.jpg
| ტიტრი = ფილმის პოსტერი
| ჟანრი =
| დისტრიბუტორი = [[Paramount Pictures]]
| კინოსტუდია = [[Marvel Studios]]
| სცენარიშ ავტორი = '''სცენარი:'''<br />[[დონ პეინი]]<br />[[მარკ პროტოსევიჩი]]<br />'''კომიქსი:'''<br />[[სტენ ლი]]<br />[[ჯეკ კირბი]]<br />[[ლარი ლიბერი]]
| ნახანდი =
| ისტორია =
| ტექსტის კითხულენს =
| დუმადგჷმალი რეჟისორი =
| მონტაჟი =
| როლეფს = [[კრის ჰემსვორთი]]<br />[[ტომ ჰაიდელსტონი]]<br />[[ნატალი პორტმანი]]<br />[[ენტონი ჰოპკინზი]]<br />[[ჯემი ალექსანდერი]]
| ოპერატორი =
| რეჟისორი = [[კენეთ ბრანა]]
| ხანტუ =
| კომპოზიტორი =
| მუსიკა =
| ბირაშ ტექსტიშ ავტორი =
| ხონარიშ ოპერატორი =
| პროდიუსერი =[[კევინ ფაიგი]]
| გჷშულაშ თარიღი = {{გიშულაშ თარიღი|2011|5|6}}
| ხანგჷნძარალა = 142 წნ
| ქიანა = [[ააშ]]
| ნინა = [[ინგლისური ნინა|ინგლისური]]
| ბიუჯეტი = $ 150 მლნ
| მუშნალი = $ 449,3 მლნ
| წოხოლენი =
| გეჸვენჯი = [[თორი: წკურუმია ოქიანუ]]
| ვებხასჷლა =
| MPAA =
| amg_id =
| imdb_id = 0800369
| geocinema_id =
}}
'''თორი''' ({{lang-en|Thor}}) — [[კენეთ ბრანა]]შ [[ფანტასტიკა|ფანტასტიკური ჟანრიშ]] ფილმი, ნამუსით ოსხირო ათუძ [[მარველის კომიქსეფი]]შ პერსონაჟი [[თორი (პერსონაჟი)|თორი]]. თარ როლეფს არსულენა [[კრის ჰემსვორთი]], [[ტომ ჰაიდელსტონი]] დო [[ნატალი პორტმანი]]. ფილმიშ პრემიერაქ იჸუ [[2011]] წანაშ [[6 მესი|6 მესის]] (ააშ).
==როლეფს==
*[[კრის ჰემსვორთი]] - თორი
*[[ტომ ჰაიდელსტონი]] - ლოკი
*[[ნატალი პორტმანი]] - ჯეინ ფოსტერი
*[[ენტონი ჰოპკინზი]] - [[ოდინი]]
*[[სტელან შარსგორდი]] - ერიკ სელვიგი
*[[იდრის ელბა]] - ჰეიმდალი
*[[რენე რუსო]] - ფრიგა
*[[ჯეიმი ალეგზანდერი]] - სიფი
*[[ჯერემი რენერი]] - კლინტ ბარტონი
== ღოლამა==
[[2007]] წანაშ [[მარაშინათუთა]]შ დაჭყაფურს [[Marvel Comics]]-ქ [[მარკ პროტოსევიჩი]]შ სცენარიშ გინაღალარო დანტკიცჷ რეჟისორი [[მეთიუ ვონი]].<ref>{{cite web |url=http://www.worstpreviews.com/headline.php?id=5314 |title=მეთიუ ვონი დანტკიცეს ტორს|accessdate=2010-01-24 |work= |publisher=[http://www.worstpreviews.com/ worstpreviews] |date=10 მარაშნათუთა ,2007}}</ref> მაართა სცენარი გოთოლწონელ რდჷ $300 მილიონიანი ბიუჯეტიშო, მორო უკულ ვონქ თინა დოთირუ დო დიჸნჷ $150 მილიონშახ.<ref>{{cite news|title=ჩქიმი მარა: მეთიუ ვონი|work=The Guardian|date=2007-10-07|url= http://film.guardian.co.uk/news/story/0,,2185548,00.html|accessdate=2007-10-08}}</ref> 2008 წანაშ მესის მარველქ გაცხადჷ, ნამდა ფილმიშ პრემიერა მინწყუაფუდჷ [[2011]] წანაშ [[4 მანგი]]ს,<ref>{{cite news|title=მარველიშ სუპერგერგეზეფიშ ფილმეფი 2011 წელს|publisher=[http://screenrant.com/ screenrant]|date=2008-5-5|url= http://screenrant.com/marvel-superhero-movies-through-2011-filmnerdjamie-1566/|accessdate=2007-10-08}}</ref> მორო მალას ვონი მონწყეს პროექტიშე.<ref>{{cite web |url=http://www.worstpreviews.com/headline.php?id=8560 |title=თორქ მიოდინუ რეჟისორი |accessdate=2010-01-24 |publisher=[http://screenrant.com/ screenrant] |date=2008-5-8}}</ref>
{{Marvel-იშ კინოოქიანუ}}
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{commonscat-inline|Thor (film)}}
* [http://thor.marvel.com/ ოფიციალური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110709214334/http://thor.marvel.com/ |date=2011-07-09 }}
* [https://web.archive.org/web/20071011171735/http://marvel.com/movies/Thor.Thor ''Thor'' Movie Hub] at [[Marvel Comics|Marvel.com]]
* {{IMDb title|0800369|Thor}}
* {{mojo title|thor|Thor}}
* {{rotten-tomatoes|1197233-thor|Thor}}
== სქოლიო ==
{{სქოლიოშ ერკებული}}
[[კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი]]
[[კატეგორია:2011 წანაშ ფილმეფი]]
[[კატეგორია:Marvel-იშ კინოოქიანუშ ფილმეფი]]
otiayvz6uye9at7fmrrt3qczhj11k3d
რკინაშ კოჩი (ფილმი)
0
20172
253442
127370
2026-09-24T01:42:47Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253442
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა კინოფილმი
| ჯოხო = რკინაშ კოჩი
| სურათი =
| ტიტრი =
| ჟანრი = სუპერგერგეზული ფილმი
| დისტრიბუტორი = [[Paramount Pictures]]
| კინოსტუდია = [[Marvel Studios]]<br />Fairview Entertainment
| სცენარიშ ავტორი = ჯონ აუგუსტი<br />მარკ ფერგუსი<br />ჰოუკ ოსტბი<br />არტურ მარკუმი<br />მეტიუ ჰოლევეი<br />სტენ ლი<br />ლარი ლიბერი<br />დონ ჰეკი<br />ჯეკ კირბი
| ნახანდი =
| ისტორია =
| ტექსტის კითხულენს =
| დუმადგჷმალი რეჟისორი =
| მონტაჟი =დენ ლებენტალი
| როლეფს = [[რობერტ დაუნი უკლაში]]<br />[[ტერენს ჰოვარდი]]<br />[[გვინეთ პელტროუ]]<br />[[ჯეფ ბრიჯესი]]<br />[[პოლ ბეტანი]]
| ოპერატორი = მეთიუ ლიბატიკი
| რეჟისორი = ჯონ ფავრო
| ხანტუ =
| კომპოზიტორი =[[რამინ ჯავადი]]
| მუსიკა =
| ბირაშ ტექსტიშ ავტორი =
| ხონარიშ ოპერატორი =
| პროდიუსერი =ავი რაიდი
| გჷშულაშ თარიღი = მოსოფელიშ მასშტაბით:<br />[[30 პირელი]] [[2008]]<br />[[ავსტრალია]]:<br />[[ააშ]]:<br />[[ბრიტანეთი]]:<br />[[2 მესი]], [[2008]]
| ხანგჷნძარალა = 126 წნ
| ქიანა = [[ააშ]]
| ნინა = [[ინგლისური ნინა|ინგლისური]]
| ბიუჯეტი = $ 140 მლნ
| მუშნალი = $ 585,174,222 მლნ
| წოხოლენი =
| გეჸვენჯი = [[რკინაშ კოჩი 2]]
| ვებხასჷლა =
| MPAA =
| amg_id =
| imdb_id =
| geocinema_id =
}}
'''რკინაშ კოჩი''' ({{lang-en|Iron Man}}) — კომპანიაშ [[Marvel Comics]] [[რკინაშ კოჩი|ათე ჯოხონობაშ კომიქსეფიშ]] ეკრანიზაცია, ნამუსჷთ ოკათუნა [[რობერტ დაუნი უკლაში]] ([[ტონი სტარკი]]), [[გვინეთ პელტროუ]] ([[პეპერ პოტსი]]), [[ტერენს ჰოვარდი]] ([[ჯეიმზ როუდსი]]) დო [[ჯეფ ბრიჯესი]] ([[ობადია სტეინი]]). ფილმიშ რეჟისორი რე [[ჯონ ფავრო]].
ფილმიშ წარმება მიშჷ 1990 წანაშე, კომპანიეფიშ [[Universal Studios|Universal Pictures]], [[20th Century Fox]] დო [[New Line Cinema]]შე, სოიშა [[Marvel Studios]] ნებეფს 2006 წანას დირთიუანდჷ. Marvel-ქ პროექტი წარმებაშა გოუტუ დო თუქ დაფინანსჷ, [[Paramount Pictures]]ქ დისტრიბუტორიშ სახეთ მოქიმინუნდ. {{ref|1|1}} ფავრო დარინეს თიშ რეჟისორო, ნამუქით ღანკო დისახჷ ფილმის უმოს ორთულ აკანიშ ქიმინუა დო გინოჭყვად თიში კალიფორნიას გინოღალა. თენა, მუშ განშე, გინორთელიე თი კომიქსეფიშე, სოდეთ თარი პერსონაჟი ბჟაეიოლ წყარპიჯის ოხორანს. ათეჯგურა სხუნუშ ართ-ართი სამანჯელი რდჷ თინა, ნამდა რეჟისორს ოკოდჷ, გარკვიებულ გინორთი ჸოფედუკო ათე დო ნიუ-იორკის დორთელი სუპერგერგეზული ფილმეფიშ ქიმინუაშ შქას. გინოღალეფიშ ბორჯის არტისტეფს მიაჩეს მუში დიალოგეფიშ იმპროვიზაციაშ საშუალებაქ, თიშენ, ნამდა წარმოებაშ წოხოლე პროცესიშ ბორჯის თოლ-ჸუჯი კვათიერი რდჷკო ხვალე სიუჟეტის დო მოქიმინჯალეფს. ანჯარიშ მოდელეფი, ქიმინელი რიზინშე დო ლითონშე [[სტენ უინსტონი]]შ კომპანიაშე, მიშაფაჩილქ იჸუ კომპიუტერულ გრაფიკაწკჷმა, თიშენ ნამდა უქიმინდესკო თარი პერსონაჟი. [[Hasbro]] დო [[Sega]] დაკინებულეფი რდეს მერცხუაფილი პროდუქციაშ გჷმოჩამათ, [[პროდუქტიშ გენწყუალა|პროდუქტიშ გენწყუალაშ]] აპიჯაფეფქ გეფორმჷ ფირმეფწკჷმა [[Audi]], [[Burger King]], [[LG]] დო [[7-Eleven]].
ფილმიშ სხუნუეფი დადებითი რდჷ დო გიშაკერძაფილო იშინუაფუდ დაუნიშ სრულება.<ref name="yamato">{{cite web|url=http://www.rottentomatoes.com/m/iron_man/ |title=Iron Man Movie Reviews |work=[[Rotten Tomatoes]] |publisher=IGN Entertainment, Inc |accessdate=June 26, 2008}}</ref> ამერიკაშ კინოინსტიტუტიშე ფილმიქ სხუნაფილქ დო მიშაჸონაფილქ იჸუ წანაშ საუჯგუშო 10-ულს. დაუნქ, ფავროქ დო პელტროუქ გვიანო კინ დირთეს 2010 წანაშ 7 მესის გიშულირჷ „[[რკინაშ კოჩი 2]]“-იშ გინაღალარო. დაუნიშ გერგეზი ეპიზოდური პერსონაჟიშ სახეთ გიშარჩქინდჷ ფილმის „[[მერეთი ჰალკი (ფილმი)|მერეთი ჰალკი]]“ დო ართ-ართი თარი როლი უღუდჷ ფილმის „[[ნჯარიშ ეშმაღალარეფი (2012 წანაშ ფილმი)|ნჯარიშ ეშმაღალარეფი]]“ (2012). დაუნქ კინ ასრულჷ რკინაშ კოჩიშ როლი მასუმა ფილმის, „[[რკინაშ კოჩი 3]]“, ნამუსით 2013 წანაშ 3 მესის გიშართჷ. თინა კინ გიშარჩქინდჷ ნჯარიშ ეშმაღალარეფიშ მეძღვნილ გეჸვენჯ ფილმის, „[[ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: ულტრონიშ ეპოქა]]“ დო მასუმა ნორთი, „ნჯარიშ ეშმაღალარეფი 3“.<ref>{{cite web|date=June 20, 2013|title=Robert Downey Jr. To Return As Marvel’s Iron Man|url=http://marvel.com/news/story/20786/robert_downey_jr_to_return_as_marvels_iron_man|publisher=Marvel.com|accessdate=June 20, 2013|archiveurl=http://www.webcitation.org/6HWVI49Mb|archivedate=June 20, 2013|deadurl=no}}</ref>
== სიუჟეტი ==
{{სიუჟეტი}}
[[ავღანეთი|ავღანეთშა]] ბიზნეს-მელინაფათ მეულირი [[ტონი სტარკი]], ჩინებული გუმმაგონებელი, დემონსტრირაფაშ უღოლანს კომპანიაშ [[Stark Industries]] უნივერსალურ ოლიმერ ანჯარეფს - უნიკალურ რაკეტეფს, ნამუეფით ნამდგანერ თანჯის ნამდგანერ მოხვალამას მოთხორუნს. სტარკიშ მანქანა ათე კომპანიაშ ყუმბარას იფეთქებჷ. თის იხვამილუანა ავღანელი ტერორისტეფი. თინეფს ხოლო ჭყორილი ჸუნა პროფესორი [[ჰო იიენსენი|იინსენი]]. სტარკიშ რსხილშა მიშაჭკირილი რე მიარე აკოფუჩხოლირი, ნამუეფით თიშ გურს ეხოლებუნა. იინსენი თიშ რსხილს ამონტაჟენს აკაბუცხა რეაქტორს, ნამუთ ათე აკოფუჩხოლირეფს აჩერენს. რეაქტორი ირიათო ჩართული ოკო რდას, ნამდა სტარკიქ ირინუას. რინაშ წესით ტიპიური მეოსურე დო ართუაფაშ მოჸოროფე სტარკი გინოჭყვადუნს დითირასჷნ. ტერორისტეფი თის უზოჯჷნა ახალი სუპერ-რაკეტაშ ქიმინუას დო სტარკით, იინსენწკჷმა ართო დუდშეშე დუდს თეშ ოძირანს, ითამ თინა დასურო ამზადენს ათეჯგურა რაკეტას, მარა პარალელურო თინა ორთჷ გიგანტური რკინაშ კოჩიშ კოსტიუმს, ნამუსჷთ მუს ულამ ინოხუნა დო ჭკორალაშე დუდიშ რსხება. ათე ნტებას იინსენი ოხვარჷ თის დო ღურუ, სტარკი აფეთქენს ტერორისტეფიშ ბაზას დო ოფურინალი აპარატიშ საშუალებათ (ნამუთ თიშ კოსტუმს რე ინომონტაჟებული) ჸუჩა ფურინუას ოცადჷ. უსწოროთ ენწყილი კოსტიუმი აკირღვაფჷ დო სტარკი ანთხუ ტიოზის, სოდეთ თის ააშ-იშ ოურდუმე ნძალეფი ეჭოფუნა დო ჸუჩა იჸონანა.
სტარკს ურჩქინდჷ იჭვი დო ინტერესი, მი ოჭირინუანს ტერორისტეფს მუშ კომპანიაშ გიშაშქუმალირ ანჯარს. თინა უწას იჭანუანს პრეს-კონფერენციას დო გაცხადენს, ნამდა ანწ ვეგმაშქვანს ათეჯგურა ანჯარს, თიშენ ნამდა თინა შვიდობიანი კათაშ ომერეხალო გიმირინუაფჷ. თის ეჭვი უღჷ სტეინს, მუამუშიშ (ნამუთ ხოლო გუმმაგონებელი რდჷ) ალმახანდეს. სტარკი ღოლანს რკინაშ კოჩიშ სრულჸოფილ ანჯარს, ნამუთ ხაზირელი რე უახალაში კომპიუტერული ფუნქციეფით დო ანჯარით. თინა მეურს ავღანეთიშა დო მერეხანს ტერორისტეფიშ დო მუში კომპანიაშ ანჯარიშ ართ ნორთის. ათენა მიკიჯინუანს [[ააშ]]-იშ ნძალეფიშ თოლ-ჸუჯის დო ჟირი [[F-22]] ტიპიშ ფურენჯი სტარკის გამათხოზუ. ათე ბორჯის ტონის ურეკუნს ლეიტენანტი [[ჯეიმზ როუდსი]], ნამუთ მიოგორუანს, ნამდა თიში მაჸალე რკინაშ კოჩი რე.
სტარკი კომპანიაშ ოფისის უშქვანს მუშ ალმახანდეს, [[პეპერ პოტსი|პეპერ პოტსის]], ნამუქ ოკო გინოჭარას USB-შვენაშ ჩიპის ინფორმაცია ექსპორტირებულ ანჯარშე. ტონის იმენდი უღჷ, ნამდა ათაშ თინა შელენს ტერორისტეფიშო ანჯარიშ ექსპორტიშ მეტებას. ათეხანობას ირკვიებჷ, ნამდა სტეინი მეურს ავღანეთშა დო მუშით ძირჷნს თი კაჟანს, ნამუსჷთ ტონიქ გიმატყობ ტერორისტეფს. სტეინი ღოლანს მუში რკინაშ კოჩის, უმოსო დიდის, ვინდარო ტონიშ რკინაშ კოჩი რე. თინა უმაართაშო ოცადჷ ტონიშ მერეხუას, თიშენ ნამდა თის ოკო ედომუშამ კომპანიაშ მუშ რდასინ. ფურინუას ჟირხოლო მოხვადუნა მუნაფეფშე უმოს მაღალო. ათაქ სტეინი მეჩირთუ - ტონიშ კოსტიუმი გოკოროცხელი რე მაღალ ტემპერატურას, თიში ვარი. სტეინი დანთხუ დიხას დო ღურუ. ტონი დირთუ.
მაჟირა დღას პრესა უჩინებურ რობოტის ოფიციალურო გიოდვანს რკინაშ კოჩის. პრესკონფერენციას სტარკიქ ოკო იკითხას მოგონილი ამბე თიშე, მუქ აღოლჷ სტეინს დო ივარას ვარაუდეფი თიშე, ნამდა თინა რკინაშ კოჩი რენ. მარა თინა რადიკალურ ნაბიჯგის გინოდგჷნს დო ადასურენს, ნამდა თახმო რკინაშ კოჩი რე.
ფილმიშ სცენას, ნამუთ ფინალურ ტიტრეფს მეჸუნსჷნ, [[S.H.I.E.L.D.]]-იშ ხემანჯღვერი [[ნიკ ფიური]] სტარკის ჸუდეშა ეჭანებ დო ეჩიებჷ, ნამდა „რკინაშ კოჩი ვარე აკა სუპერგერგეზი“ დო ოკო „ნჯარიშ ეშმაღალარეფიშ ინიციატივაშ“ სხუნუა.
== როლეფი ==
[[ფაილი:Terrence Howard, USAF.jpg|მინი|[[ტერენს ჰოვარდი]] ემზადებ როლიშო [[F-16]]-იშ სიმულატორით.]]
* [[რობერტ დაუნი უკლაში|რობერტ დაუნი უკლ.]] არსულენს [[რკინაშ კოჩი|ენტონი „ტონი“ სტარკი / რკინაშ კოჩიშ]] როლს: მილიარდერი მარეწალი, გენიოსი გჷმმაგონებელი.
* [[ტერენს ჰოვარდი]] ასრულენს [[ოლჷმარ მანქანა|ლეიტენანტ ჯეიმზ „როდი“ როდსიშ]] როლს: სტარკიშ მაჸალე პილოტი
* [[ჯეფ ბრიჯესი]] ასრულენს [[რკინაშ მოვაჭარე|ოდაბია სტეინიშ]] როლს: სტარკიშ მაჟირა მაჸალე თიშ კომპანიას. თის ოკო კომპანიაშ მართუა.
* [[გვინეთ პელტროუ]] არსულენს [[პეპერ პოტსი|ვირჯინია 'პეპერ' პოტსიშ]] როლს: სტარკიშ პიჯული ალმახანდე.
* [[შაუნ ტუბი]] არსულენს [[ჰო იენსენი|დოქტორ იენსენიშ]] როლს: სტარკიშ ჭკორი [[ავღანეთი|ავღანეთის]].
* [[ფარან ტაჰირი]] არსულენს '''რაზაშ''' როლს: სტარკიშ ოჸვილარო სტეინიშ დაქირებული ტერორისტი.
* [[პოლ ბეტანი]] არსულენს [[ედვინ ჯარვისი|ჯ.ა.რ.ვ.ი.ს]]იშ როლს: სტარკიშ პიჯული ალმაჩამალი.
* [[ლესლი ბიბი]] არსულენს '''კრისტინ ევერჰარტიშ''' როლს: [[Vanity Fair (ჟურნალი)|Vanity Fair]]–იშ გინმაძირალი, ნამუქით დარული სტარკი ავღანეთიშ ულაშ წოხოლე.
ფილმის ხოლო ოკათუნა: [[სემიუელ ლეროი ჯექსონი]] ([[ნიკ ფიური]]), [[კლერ გრეგი]], [[ჯონ ფავრო]], [[ჰიუ ჰეფნერი]], [[ტომ მორელო]], [[ჯიმ კრამერი]] და [[სტენ ლი]].
== მუსიკა ==
{{თარი|რკინაშ კოჩი (მუსიკა ფილმიშე)}}
ფილმიშ მუსიკა ორხველჷ კომპოზიტორ რამინ ჯავადის, ნამუთ '''რკინაშ კოჩიშ''' კომიქსეფიშ მოჸოროფე რდჷ 1970იანი წანეფიშე.
{{Marvel-იშ კინოოქიანუ}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://www.ironmanmovie.com ოფიციალური ვებხასჷლა]
* {{IMDb title|0371746|Iron Man}}
* [https://web.archive.org/web/20080511115659/http://www.marvel.com/movies/Iron_Man.Iron_Man_(2008) ''რკინაშ კოჩი''] კომპანიაშ Marvel ოფიციალურ ხასლას
==მერჩქინა==
{{refbegin}}
#{{note|1}} 2013 წანაშ კვირკვეს ფილმიშ დისტრიბუციაშ ნება [[Paramount Pictures]]-იშე გინაჩჷ [[The Walt Disney Studios (კომპანია)|The Walt Disney Studios]]-ს.<ref>{{cite web|last=Tadena|first=Nathalie|title=Disney Acquires Distribution Rights to Four Marvel Films From Paramount|url=http://online.wsj.com/article/BT-CO-20130702-709529.html|publisher=The Wall Street Journal|accessdate=2 July 2013}}</ref><ref>{{cite news|last=Finke|first=Nikki|title=Disney Completes Purchase Of Marvel Home Entertainment Distribution Rights|url=http://www.deadline.com/2013/07/disney-completes-all-marvel-home-distribution-rights-from-paramount/|accessdate=2 July 2013|newspaper=Deadline Hollywood|date=2 July 2013}}</ref><ref>{{cite news|last=Palmeri|first=Christopher|title=Disney Buys Rights to Four Marvel Movies From Viacom’s Paramount|url=http://www.bloomberg.com/news/2013-07-02/disney-buys-rights-to-four-marvel-movies-from-viacom-s-paramount.html|accessdate=2 July 2013|newspaper=Bloomberg|date=2 July 2013}}</ref>
{{refend}}
== სქოლიო ==
{{სქოლიოშ ერკებული}}
[[კატეგორია:2008 წანაშ ფილმეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი]]
[[კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი]]
[[კატეგორია:ჯონ ფავროშ ფილმეფი]]
[[კატეგორია:ფილმეფი რკინაშ კოჩიშე]]
[[კატეგორია:Marvel-იშ კინოოქიანუშ ფილმეფი]]
[[კატეგორია:Paramount Pictures-იშ ფილმეფი]]
99q4qsam6ulgkhv951twd13erptmw3j
იქს-ადამიერეფი (ფილმი)
0
20253
253373
122043
2026-09-24T00:13:02Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253373
wikitext
text/x-wiki
{{მიარეშანულამი}}
{{ინფოდაფა კინოფილმი
| ჯოხო = იქს-ადამიერეფი
| სურათი = X-Men movie logo.png
| ტიტრი = ფილმი '''”იქს-ადამიერეფიშ”''' კინოპოსტერი
| ჟანრი =
| დისტრიბუტორი = [[20th Century Fox]]
| კინოსტუდია = [[20th Century Fox]]<br />[[Marvel Enterprises|Marvel Entertainment Group]]<br />The Donners' Company<br />[[Bad Hat Harry Productions]]<br />Springwood Productions<br />Genetics Productions
| სცენარიშ ავტორი = [[დევიდ ჰაიტერი]]<br />'''ისტორია''' <br />ტომ დესანტო<br />ბრაიან სინგერი<br />'''კომიქსეფი'''<br />[[სტენ ლი]]<br />[[ჯეკ კირბი]]
| ისტორია =
| ტექსტის კითხულენს =
| დუმადგჷმალი რეჟისორი =
| მონტაჟი =
| როლეფს =[[ჰალი ბერი]]<br />[[ჰიუ ჯეკმანი]]<br />[[პატრიკ სტიუარტი]]<br />[[იენ მაკ-კელენი]]<br />[[ანა პეკუინი]]<br />[[ფამკე იანსენი]]<br />[[ბრიუს დევისონი]]<br />[[ჯეიმზ მარსდენი]]<br />[[რებეკა რომიინი]]<br />[[რეი პარკი]]<br />[[ტაილერ მეინი]]
| ოპერატორი =ნიუტონ ტომას სიგელი
| რეჟისორი =[[ბრაიან სინგერი]]
| ხანტუ =
| კომპოზიტორი = [[მაიკლ კემენი]]
| მუსიკა =
| ბირაშ ტექსტიშ ავტორი =
| ხონარიშ ოპერატორი =
| პროდიუსერი =ლორენ შალერ დონერი<br />რალფ უინტერი<br />რიჩარდ დონერი<br />ავი არადი<br />[[სტენ ლი]]<br />ტომ დესანტო
| გჷშულაშ თარიღი = '''[[ავსტრალია]]'''<br />[[13 კვირკვე]], [[2000]]<br />'''[[ოორუე ამერიკა]]'''<br />[[14 კვირკვე]], [[2000]]<br />'''[[ახალი ზელანდია]]'''<br />[[17 მარაშნათუთა]], [[2000]]<br />'''[[გოართიანაფილი ომაფე]]''' <br />[[18 მარაშნათუთა]], [[2000]]
| ხანგჷნძარალა = 104 წნ
| ქიანა = [[ააშ]]
| ნინა = [[ინგლისური ნინა|ინგლისური]]
| ბიუჯეტი = $ 75 მლნ
| მუშნალი = $ 296,339,527 მლნ
| წოხოლენი =
| გეჸვენჯი = [[იქს-ადამიერეფი 2|X2]]
| ვებხასჷლა =
| MPAA =
| amg_id = 1:187123
| imdb_id = 0120903
| geocinema_id =
}}
'''იქს-ადამიერეფი''' ({{lang-en|X-Men}}) — [[2000]] წანაშ [[ომენცარე ფანტასტიკა|ფანტასტიკა]], ნამუთ [[Marvel Comics]]-იშ [[იქს-ადამიერეფი (ბუნა)|სუპერგერგეზეფს]] რე გერსხუაფილი. რეჟისორი [[ბრაიან სინგერი]] რე, ოკათუნა კინომურიცხეფი: [[ჰალი ბერი]], [[ჰიუ ჯეკმანი]], [[პატრიკ სტიუარტი]], [[იენ მაკ-კელენი]], [[ანა პეკუინი]] დო შხვეფი. ფილმის გოსინთელი რე [[ჩარლზ ქსავიე]]შ იქს-ადამიერეფიშ დო [[მაგნეტო]]შ [[უბადო მუტანტეფიშ ოჯიმაკათე]]შ შქას არსებუანი ლჷმა, [[კვინორი (პერსონაჟი)|კვინორიშ]] დო [[როუგი]]შ კათაფით. მაგნეტოს ულამ [[გოერო]]შ სამიტიშ ბორჯის მოსოფელიშ ლიდერეფი მუტანტეფო გინოქიმინუასინ თი ანჯარიშ მოხვარათ, ნამუთ [[მუტანტი (Marvel Comics)|მუტანტეფიშ]] ჯგირობუაშო რე ქიმინელი. ქსავიე ხვადჷ, ნამდა დანძალებური მუტაცია ხვალე ოჸვილარი იჸი თინეფშო.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* {{IMDb title|0120903|X-Men}}
* {{Allmovie title|187123|X-Men}}
* {{Rotten-tomatoes|id=xmen|title=X-Men}}
* {{Metacritic film|id=x-men|title=X-Men}}
* {{Mojo title|id=xmen|title=X-Men}}
* [https://web.archive.org/web/20090514081228/http://marvel.com/movies/x-men ''X-Men''] — Marvel.com-ს
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
{{კინო}}
[[კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი]]
[[კატეგორია:იქს-ადამიერეფი (ფილმეფიშ სერია)]]
[[კატეგორია:2000 წანაშ ფილმეფი]]
hgi90g22wfe4nkxtjw4fo5lri5k9zwr
იქს-ადამიერეფი: ეკონია ლჷმა
0
20263
253372
126109
2026-09-24T00:13:01Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253372
wikitext
text/x-wiki
{{მიარეშანულამი}}
{{ინფოდაფა კინოფილმი
| ჯოხო = იქს-ადამიერეფი: ეკონია ლჷმა
| სურათი = X3P 003.jpg
| ტიტრი =ფილმიშ '''”იქს-ადამიერეფი: ეკონია ლჷმა”''' კინოპოსტერი
| ჟანრი =
| დისტრიბუტორი =
| კინოსტუდია = [[20th Century Fox]]
| სცენარიშ ავტორი =სიმონ კინბერგი<br />ზაკ პენი<br />'''კომიქსეფი'''<br />[[სტენ ლი]]<br />[[ჯეკ კირბი]]
| ისტორია =
| ტექსტის კითხულენს =
| დუმადგჷმალი რეჟისორი =
| მონტაჟი =
| როლეფს = [[ჰალი ბერი]]<br />[[ჰიუ ჯეკმანი]]<br />[[პატრიკ სტიუარტი]]<br />[[იენ მაკ-კელენი]]<br />[[ანა პეკუინი]]<br />[[ფამკე იანსენი]]<br />[[კელსეი გრამერი]]<br />[[ჯეიმზ მარსდენი]]<br />[[რებეკა რომიინი]]<br />[[ელენ პეიჯი]]<br />[[ვინი ჯონსი]]<br />[[აარონ სტენფორდი]]<br />[[კენ ლეუნგი]]
| ოპერატორი =[[დანტე სპინოტი]]
| რეჟისორი =[[ბრეტ რატნერი]]
| ხანტუ =
| კომპოზიტორი =[[ჯონ პაუელი]]
| მუსიკა =
| ბირაშ ტექსტიშ ავტორი =
| ხონარიშ ოპერატორი =
| პროდიუსერი = ტომ დესანტო<br />ავი არადი<br />ბრაიან სინგერი<br />რალფ უინტერი<br />ლორენ შალერ დონერი
| გჷშულაშ თარიღი =[[26 მესი]], [[2006]]
| ხანგჷნძარალა = 104 წნ
| ქიანა = [[ააშ]]
| ნინა = [[ინგლისური ნინა|ინგლისური]]
| ბიუჯეტი = $ 210 მლნ
| მუშნალი = $ 459,359,555 მლნ
| წოხოლენი = [[იქს-ადამიერეფი 2|იქს-ადამიერეფი 2]]
| გეჸვენჯი = [[იქს-ადამიერეფიშ გერჩქინა: კვინორი]]
| ვებხასჷლა =
| MPAA =
| amg_id = 1:291112
| imdb_id = 0376994
| geocinema_id =
}}
'''იქს-ადამიერეფი: ეკონია ლჷმა''' ({{lang-en|X-Men: The Last Stand}}) (ხოლო ჩინებული მუჭთ '''''იქს-ადამიერეფი 3''''' ვარდა '''''X3''''')<ref>{{cite web | url=http://www.nytimes.com/movies/movie/291112/X-Men-The-Last-Stand/overview | title=X-Men: The Last Stand (2006) | publisher=[[ნიუ-იორკ ტაიმსი (გაზეთი)|ნიუ-იორკ ტაიმსი]] | date=26 მესი, 2006 | accessdate=09,04.2014 | author=Dargis, Manohla}}</ref> — [[2006]] წანაშ [[ააშ|ამერიკული]] ფილმი, ნამუთ მასუმა რე [[Marvel Comics]]-იშ [[იქს-ადამიერეფი]]შ ფილმეფიშ სერიაშე. გინოღალირი რე რეჟისორ [[ბრეტ რეტნერი]]შე. ფილმიშ დისტრიბუტორი კომპანია რე [[20th Century Fox]]. ფილმის თარ როლეფს ირთუნა [[ჰიუ ჯეკმანი]], [[ჰალი ბერი]], [[პატრიკ სტიუარტი]], [[იენ მაკ-კელენი]], [[ანა პეკუინი]], [[ფამკე იანსენი]], [[ელენ პეიჯი]], [[ვინი ჯონსი]] დო [[აარონ სტენფორდი]] შხვეფი. სიუჟეტი ივითარებჷ თ.ი. „მუტანტეფიშ წამალიშ“ მუკ-მუკი, ნამუთ სერიოზულ აწმორინჯუას იჭანუანს [[მუტანტი (Marvel Comics)|მუტანტეფს]] დო ადამიერეფს შქას, მუ ბორჯისით [[ფენიქსიშ ნძალა]] გიშარჩქინდუ [[ჯინ გრეი]]შ რსხულს.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
*{{Official website|http://www.xmenthelaststanddvd.com/}}.
*{{IMDb title|0376994}}.
*{{Allmovie title|291112}}.
*{{Rotten-tomatoes|x_men_3_the_last_stand}}.
*{{Mojo title|x3}}.
*[https://web.archive.org/web/20090514081228/http://marvel.com/movies/x-men ''იქს-ადამიერეფი''] Marvel.com-ს.
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
{{კინო}}
[[კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი]]
[[კატეგორია:იქს-ადამიერეფი (ფილმეფიშ სერია)]]
[[კატეგორია:2006 წანაშ ფილმეფი]]
kdapx586z4othac4e018utqc0ylu9aj
იქს-ადამიერეფიშ გორჩქინა: კვინორი
0
20286
253374
241621
2026-09-24T00:13:04Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253374
wikitext
text/x-wiki
{{მიარეშანულამი}}
{{ინფოდაფა კინოფილმი
| ჯოხო = იქს-ადამიერეფიშ გორჩქინა: კვინორი
| სურათი =
| ტიტრი =კინოპოსტერი
| ჟანრი =
| დისტრიბუტორი =
| კინოსტუდია =[[20th Century Fox]]
| სცენარიშ ავტორი = დევიდ ბენიოფი
| ისტორია =
| ტექსტის კითხულენს =
| დუმადგჷმალი რეჟისორი =
| მონტაჟი =
| როლეფს =[[ჰიუ ჯეკმანი]]<br />[[ლივ შრაიბერი]]<br />[[დენი ჰიუსტონი]]
| ოპერატორი =დონალდ მაკალპინი
| რეჟისორი = [[გევინ ჰუდი]]
| ხანტუ =
| კომპოზიტორი =ჰარი გრეგსონ-უილიამსი
| მუსიკა =
| ბირაშ ტექსტიშ ავტორი =
| ხონარიშ ოპერატორი =
| პროდიუსერი =[[ჰიუ ჯეკმანი]]<br />ლორენ შალერ დონერი<br />რალფ უინტერი<br />ავი არადი
| გჷშულაშ თარიღი ='''ავსტრალია დო ახალი ზელანდია''' [[30 პირელი]], [[2009]]<br />გოართიანაფილი ომეფე დო ოორუე ამერიკა [[1 მესი]], [[2009]]
| ხანგჷნძარალა =
| ქიანა = [[ააშ]]
| ნინა = [[ინგლისური ნინა|ინგლისური]]
| ბიუჯეტი = $ 150 მლნ
| მუშნალი = $ 373 062 864 მლნ
| წოხოლენი = [[იქს-ადამიერეფი: ეკონია ლჷმა]]
| გეჸვენჯი = [[იქს-ადამიერეფი: მაართა კლასი]] <small>(მუჭოთ „იქს-ადამიერეფიშ“ სერიაშ ნორთი)</small><br/>[[კვინორი: უღურალი]] <small>(მუჭოთ პერსონაჟიშ ინდივიდუალური ფილმი)</small>
| ვებხასჷლა =
| MPAA =
| amg_id =
| imdb_id =
| geocinema_id =
}}
'''იქს-ადამიერეფიშ გორჩქინა: კვინორი''' ([[ინგლ.]] ''X-Men Origins: Wolverine'') — [[2009]] წანაშ ფილმი სუპერგერგეზეფშე, გერსხუაფილი [[Marvel Comics]]-იშ გჷმოგონილ პერსონაჟის, [[კვინორი (პერსონაჟი)|კვინორს]]. თინა [[2009]] წანაშ [[28 პირელი|28 პირელს]] გიშართჷ [[ნიდერლანდი|ნიდერლადის]], მოსოფელიშ მასშტაბით თი წანაშ [[1 მესი|1 მესის]]. ფილმიშ რეჟისორი [[გევინ ჰუდი]] რე, ოკათჷნა კინომურიცხეფი: [[ჰიუ ჯეკმანი]], კვინორიშ როლს, [[ლივ შრაიბერი]], [[დენი ჰიუსტონი]], [[რაიან რეინოლდსი]] დო შხვეფი. ფილმი [[:კატეგორია:იქს-ადამიერეფი (ფილმეფიშ სერია)|იქს-ადამიერეფიშ ტრილოგიაშ]] [[პრიკველი|პრიკველს]] წჷმარინუანს. თინა მომითხობელანა [[კვინორი (პერსონაჟი)|კვინორიშ]] კონწარ, ნძალადობათ ეფშა ულირშენ. თისჷ გოსინთაფილი რე [[იქს-ადამიერეფი (ფილმი)|იქს-ადამიერეფსახიანი]] 10-17 წანაშ წოხოლენი მოლინეფი, კვინორი დო [[ყამაშკიბირამი (პერსონაჟი)|ვიქტორ კრიდის]], ხოლო პოლკოვნიკ [[უილიამ სტრაიკერი|უილიამ სტრაიკერს]] შქას არსებული ურთიართობეფი, მუჟამსჷთ [[მუტანტი (Marvel Comics)|მუტანტი]] ოკათჷდჷ [[ბუნა იქსი (Marvel)|ბუნა X-ის]]. ფილმის გოსინთელი რე, მუჭო მიშეჸონეს კვინორიშ რსხულშა მეტალი [[ადამანტიუმი]], [[იქს-ანჯარი]]შ ღოლამაშ თანჯით. გინოღალეფი ჯინჯიერო [[ავსტრალია|ავსტრალიაშ]] დო [[ახალი ზელანდია|ახალი ზელანდიაშ]] ტერიტორიას მიშჷ.
თიშ უმიკუჯინუო, ნამდა ჰიუ ჯეკმენქ კრიტიკოსეფიშ განშე ცქვაფა დეინალუნ, ართათ ჯამს ფილმიქ თინეფიშ მოლება ვაგამართჷ. ართო მიშნაველჷ მეხოლაფათ 300 მილიონ ააშ დოლარს აკმადგინანდჷ.
== ოკათჷნა ==
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#CCCCCC"
! არტისტი !! პერსონაჟი
|-
| [[ჰიუ ჯეკმანი]] || ''[[ლოგანი (პერსონაჟი)|ლოგანი/კვინორი]]''
|-
| [[ლივ შრაიბერი]] || ''[[ხმალკბილა (პერსონაჟი)|ყამაშკიბირამი]]''
|-
| [[რაიან რეინოლდსი]] || ''[[დედპული]]''
|-
| [[დენი ჰიუსტონი]] || ''[[უილიამ სტრაიკერი]]''
|-
| [[ლინ კოლინზი]] || ''[[სილვერ ფოქსი]]''
|-
| [[დენიელ ჰენი]] || ''[[დევიდ ნორსი]]''
|-
| [[უილ.ი.ამი]] || [[კესტრელი]]
|-
| [[ტეილორ კიტჩი]] || [[გამბიტი (პერსონაჟი)|გამბიტი]]
|-
| [[დომინიკ მონაგჰენი]] || [[ბიკი (პერსონაჟი)|ბიკი]]
|-
| [[სკოტ ედკინსი]] || [[ბლობი]]
|-
|}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://web.archive.org/web/20081210024112/http://www.marvel.com/movies/X-Men.X-Men_Origins:_Wolverine Marvel-ის ოფიციალური ვებხასჷლა]
* [http://www.allmovie.com/cg/avg.dll?p=avg&sql=1:396429 allmovie.com]
* [http://xmenfilms.net/ XMenFilms.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024034231/http://www.xmenfilms.net/ |date=2007-10-24 }}
* [http://movies.yahoo.com/movie/1808665084/info movies.yahoo.com]
[[კატეგორია:2009 წანაშ ფილმეფი]]
[[კატეგორია:იქს-ადამიერეფი (ფილმეფიშ სერია)]]
[[კატეგორია:ამერიკული ფილმეფი]]
[[კატეგორია:ინგლისურნინამი ფილმეფი]]
6k06sfmiz78pp13wzeb1ksms2r8koco
ემიშ ჯილდო
0
20392
253353
235071
2026-09-23T23:28:54Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253353
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ჯილდო
|ჯოხო = ემიშ ჯილდო
|მიმალი დოჯილდაფა =
|სურათი =Bruce Kennedy.jpg
|სურათიშ ზოჷმა=
|მუკნაჭარა= [[ბრიუს კენედი (ტელეპროდუსერი)|ბრიუს კენედი]] 2005 წანას
|ეჭარუა =
|წჷმმარინაფალი =
|ქიანა = {{შილა|ააშ}}
|ტიპი =
|ჯილდოშ ოსხირი =
|აბანდვალა =
|წანა =[[1949]]
|წანა2 =
|მინჯე =
|საიტი =http://www.emmys.com/
}}
'''ემი''' ({{lang-en|Emmy Award}}) — ამერიკული ოტელევიზიე პრემია.
მაართა ჯილდოქ 1949 წანაშ [[25 ღურთუთა]]ს გიჩჷ ჰოლივუდიშ სპორტულ კლუბის. ჯოხო "ემი" მოურს ზიტყვაშე "immy" - თაში უძახჷდეს კათოდურ მილს მაართა ოტელევიზიე კამერეფს.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://web.archive.org/web/20100326231121/http://www.imdb.com/Sections/Awards/Emmy_Awards/ ემი] [[ინტერნეტიშ კინოარქივი|ინტერნეტიშ კინოარქივს]].
* [http://www.emmys.org ოფიციალური ვებხასჷლა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19961104002354/http://www.emmys.org/ |date=1996-11-04 }}
* [http://www.emmys.org/awards/rulesnprocedures.php პრემიათ დოჯილდაფაშ ჯინჯიერი წესეფი დო პროცედურა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203184155/http://www.emmys.org/awards/rulesnprocedures.php |date=2009-02-03 }}
[[კატეგორია:ემიშ ჯილდო]]
khimtm6jvyackkjyx4927pghnnjv2ye
ჰილარი სუონკი
0
20531
253509
141811
2026-09-24T03:20:30Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253509
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა არტისტი
| ფერი =
| ჯოხო = ჰილარი სუონკი
| სურათი = Life Ball 2013 - magenta carpet Hilary Swank 03.jpg
| სურათიშ ზჷმა = 220პქ
| დუდჯოხო = ჰილარი სუონკი [[2013]] წანას
| დაბადებაშ ჯოხო = ჰილარი ენ სუონკი
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1974|07|30}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ლინკოლნი (ნებრასკა)|ლინკოლნი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი =
| ღურაშ აბანი =
| საქვარუა = [[არტისტი]]
| შხვა ჯოხოეფი=
| აკოქიმინჯალაშ წანეფი = [[1990]]–ასეშა
| ალმასქუ= [[ჩად ლოუ]] <small>([[1997]]–[[2007]])</small>
| მასქერეფი =
| ოხორინალი აბანი=
| ვებხასჷლა=
| აკადემიაშ ჯილდოეფი=
| ემმიშ ჯილდოეფი=
| შხვა ჯილდოეფი=[[ოსკარი]]<br>[[ორქოშ გლობუსი]]
| BAFTA ჯილდოეფი
| ორქოშ გლობუსიშ ჯილდოეფი =
| ტონიშ ჯილდოეფი
}}
'''ჰილარი ენ სუონკი''' ({{lang-en|Hilary Swank;}} დ. [[30 კვირკვე]], [[1974]]) — ამერიკალი [[არტისტი|კინოარტისტი]]. [[ოსკარი|ოსკარიშ პრემია]] ჟირშა მიგჷ. მაართათ მიგჷ ნომინაციას [[ოსკარი საუჯგუშო არტისტი ოსურიშო|საუჯგუშო არტისტი ოსური]] სრულებური როლიშო ფილმის „[[ბოშეფი ვენგარა (ფილმი)|ბოშეფი ვენგარა]]“ ([[1999]]), მაჟიაშა კინ თი ნომინაციას ფილმის „[[ძღაბი მილიონ დოლარო]]“ ([[2004]]). სუონკიქ, [[ალ პაჩინო]]წკჷმა დო [[რობინ უილიამსი|რობინ უილიამსწკჷმა]] ართო ილაჸაფჷ ელიშ როლი ფილმის „[[ინსომნია (2002 წანაშ ფილმი)|ინსომნია“]] ([[2002]]). [[2003|2003 წანაშე]] თინა მუშენს ხოლო მუჭოთ ემაჸონაფალი პროდიუსერი.
==ფილმოგრაფია==
{{ფილმისჟილე}}
{{სერიალს|1991|| [[ჰარი დო ჰენდერსონეფი]] |Harry and the Hendersons| - }}
{{ფილმის|1992| [[ბაფი ვამპირეფიშ მაჭყვადალი]] |Buffy the Vampire Slayer|კიმბერლი ჰანა}}
{{ფილმის|1994| [[კარატეშ ხოლო ართი ლეგენდა]] |The Next Karate Kid|ჯული პირსი}}
{{ფილმის|1996| [[კანკალეშა თინეფი კინ ირთუნა]] |Sometimes They Come Back... Again| მიშელი }}
{{ტელეფილმის|1996| [[ტერორი ფანიას]] |Terror in the Family| დინა}}
{{ფილმის|1996| [[გარცუება]] |Kounterfeit| კოლინი}}
{{ფილმის|1997| [[წყუნარი დღალეფი ჰოლივუდის]] |Quiet Days in Hollywood| ლოლიტა}}
{{ტელეფილმის|1997| [[რინაშ ფასო]] |Dying to Belong| ლიზა}}
{{სერიალს|1997|1998| [[ბევერლი ჰილზი, 90210]] |Beverly Hills, 90210| კარლი }}
{{ფილმის|1999| [[ბოშეფი ვენგარა (ფილმი)|ბოშეფი ვენგარა]] |Boys Don't Cry| ბრენდონ ტინა}}
{{ფილმის|2000| [[ოჩუქერი]] |The Gifty| ვალერი }}
{{ფილმის|2001| [[ძეწკვი ისტორიან]] |The Affair of the Necklace| ჟანა}}
{{ფილმის|2002| [[ინსომნია (2002 წანაშ ფილმი)|ინსომნია]] |Insomnia| ელი}}
{{ფილმის|2003| [[11:14]] |11:14| ბაზი }}
{{ფილმის|2003| [[დიხაუჩაშ გვირზილი]] |The Core| რებეკა}}
{{ფილმის|2004| [[ძღაბი მილიონ დოლარო]] |Million Dollar Baby| მეგი}}
{{ფილმის|2004| [[ჭითა ნტვერი (2004 წანაშ ფილმი)|ჭითა ნტვერი]] |Red Dust| სარა}}
{{ფილმის|2004| [[ანგილოზეფი რკინაშ კიბირეფით]] |Iron Jawed Angels| ელისი}}
{{ფილმის|2006| [[უჩა ორქიდეა (ფილმი)|უჩა ორქიდეა]] |The Black Dahlia| მედლინი}}
{{ფილმის|2007| [[დუდიშულაშ ჭარუეფი]] |Freedom Writers| ერინი}}
{{ფილმის|2007| [[გიმა]] |The Reaping| კეთრინ ვინტერი}}
{{ფილმის|2007| [[P.S. მიჸორქ]] |P. S. I Love You| ჰოლი}}
{{ფილმის|2008| [[ამერიკაშ ფურინჯეფი]] |Birds of America| ლორა}}
{{ფილმის|2009| [[ამელია (ფილმი)|ამელია]] |Amelia| ამელია}}
{{ფილმის|2010| [[დაჯერება]] |Conviction| ბეტი }}
{{ფილმის|2011| [[რაგვი]] |The Resident| ჯულიეტი }}
{{ფილმის|2011| [[ჯვეში ახალი წანა (ფილმი)|ჯვეში ახალი წანა]] |New Year's Eve| კლერი }}
{{ტელეფილმის|2013| [[მარიამი დო მართა (ფილმი)|მარიამი დო მართა]] |Mary and Martha| მარიამი}}
{{ფილმის|2014| [[სი სი ვარექ]] |You're Not You| კეიტი }}
{{ფილმის|2014| [[აკანური]] |The Homesman| მერი ბი კადი}}
{{ფილმისგიმე}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{commonscat|Hilary Swank}}
* {{iMDb name|5476}}
* [https://web.archive.org/web/20141119082008/http://www.tcm.com/tcmdb/person/187482%7C201123/Hilary-Swank/ ჰილარი სუონკი] {{en}}
* [http://www.allmovie.com/artist/p167442 ჰილარი სუონკი] {{en}}
* {{cite web| url=http://www.achievement.org/autodoc/page/swa0int-1| title=ჰილარი სუონკის ინტერვიუ| date=June 22, 2007| publisher=American Academy of Achievement, Washington, D.C.}}
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
{{ოსკარი საუჯგუშო არტისტი ოსურიშო}}
{{DEFAULTSORT:სუონკი, ჰილარი}}
[[კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1974]]
[[კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი]]
mgyzy9bukauxxlwx3uvp6odwe1qmjst
ტინტილა (კომიქსი)
0
20653
253472
208874
2026-09-24T02:24:52Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253472
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა კომიქსიშ გერგეზი
|ჯოხო = ტინტილა
|სურათი = [[ფაილი:LIZARD.png|250px]]
|დუდჯოხო = ტინტილა
|გიშმაშქუმალარი = [[Marvel Comics]]
|დებიუტი = ''Amazing Spider-Man'' v1 №6 (ნოემბერი 1963)
|ავტორეფი = [[სტენ ლი]], [[სტივ დიტკო]]
|ალტერ_ეგო = დოქტორი კურტ კონორსი
|შხვა_ჯოხო = ვაჸუნს
|ბუნა =
|ფსევდონიმეფი =
|მორსხუეფი =
|ნტრეფი = [[ბორბოლია კოჩი]]
|ნძალეფი = ზეადამიური ნძალა, სიმალე, მაკვარანცხუა დო რეფლექსეფი [[ტელეპატია|ტელეპატიური]] კონტროლი რეპტილიეფს;
მალი რეგენერაცია; შეულებუ დიდ გოძვენას გინოსხაპუა; ძამი ნძალიერი რე რკინებაშ ლჷმას
}}
'''ტინტილა''' (დოქტორი კურტ კონორსი) — კომპანია [[Marvel Comics|მარველ კომიქსეფიშ]] ართართი სუპერუბადოშმაქიმნალი, თინა დარსხჷ [[სტენ ლი]]ქ დო [[სტივ დიტკო]]ქ. მაართათ ტინტილა გიშარჩქინდჷ კომიქსის The Amazing Spider-Man ("მერეთი ბორბოლია კოჩი" №6, გერგობათუთა 1963წ.),
თაქ თიქ იღოლჷ მუჭოთ [[ბორბოლია კოჩი]]შ ნტერო.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://www.spiderfan.org/characters/lizard.html Lizard's Profile at Spiderfan.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130119123501/http://www.spiderfan.org/characters/lizard.html |date=2013-01-19 }}
* [https://web.archive.org/web/20121223233737/http://marvel.com/universe/Lizard_(Curtis_Connors) Lizard on the Marvel Universe Character Bio Wiki]
* [https://web.archive.org/web/20121222035217/http://marvel.com/universe/Lizard_(Ultimate) Ultimate Lizard on the Marvel Universe Character Bio Wiki]
[[კატეგორია:Marvel Comics-იშ უბადოშ მაქიმინალეფი]]
[[კატეგორია:ბორბოლია კოჩი]]
[[კატეგორია: კომიქსეფიშ პერსონაჟეფი]]
dt0nrwpq17sqbxe09x9lboi9ifbf6q7
შოკერი (კომიქსი)
0
20686
253491
117730
2026-09-24T02:51:29Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253491
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა კომიქსიშ გერგეზი
|ჯოხო = შოკერი
|სურათი = [[ფაილი:Shocker.png|250px]]
|დუდჯოხო = კომიქს ''The Amazing Spider-Man'' #579 (ქირსეთუთა, 2008წ)-იშ კაბრა. ხანტუ [[მაიკ მაკონი]]
|გიშმაშქუმალარი = [[Marvel Comics]]
|დებიუტი = ''The Amazing Spider-Man'' #46 (მელახი, 1967წ.)
|ავტორეფი = [[სტენ ლი]]<br>[[ჯონ რომიტა უნჩაში]]
|ალტერ_ეგო = ჰერმან შულცი
|შხვა_ჯოხო =
|ბუნა =
|ფსევდონიმეფი =
|მორსხუეფი = [[ანაჯი ამშული (კომიქსი)|ანაჯი ამშული]]<br/>[[Masters of Evil]]<br/>[[ჸალაბედამი სინდიკატი]]
|ნტრეფი =
|ნძალეფი = კოსტიუმი გინოტახუნს ფიზიკურ მენტალეფს დო შოკერს ხეუხებურო გინართინუანს<br> თიში თათმანეფი დაპროგრამებული რე თეშ ნამდა მოქიმინუას ვიბრაციული აირიშ კონცენტრაცია დო ბურინაფა
}}
'''შოკერი''' ('''ჰერმან შულცი''') რე [[Marvel Comics]]-იშ გუმოგონილი პერსონაჟი. თიში დებიუტიქ იჸუ კომიქსის ''The Amazing Spider-Man'' #46 (მელახი, [[1967]]წ.) თიში დჷმარსხუაფალეფი რენა ჭარუ [[სტენ ლი]] დო ხანტუ [[ჯონ რომიტა უფროსი]].
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[https://web.archive.org/web/20081213010822/http://www.marvel.com/universe/Shocker_(Herman_Schultz) Shocker] შოკერი Marvel-იშ ოფიციალურ ხასჷლა
[[კატეგორია:გუმოგონილი პერსონაჟეფი]]
[[კატეგორია:Marvel Comics-იშ უბადოშ მაქიმინალეფი]]
[[კატეგორია:ბორბოლია კოჩი]]
[[კატეგორია:კომიქსეფიშ პერსონაჟეფი]]
8t7vdz534q6p2vtit58ennk8yib5o5z
კაპიტანი ამერიკა
0
20728
253380
117752
2026-09-24T00:17:59Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253380
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა კომიქსიშ გერგეზი
|ჯოხო = კაპიტანი ამერიკა
|სურათი =
|დუდჯოხო = კაპიტანი ამერიკა
|გიშმაშქუმალარი = [[Marvel Comics]]
|დებიუტი = ''Captain America Comics'' #1 (მელახი 1941)
|ავტორეფი = [[ჯო სეიმონი]], [[ჯეკ კიბრი]]
|ალტერ_ეგო = სტივენ ”სტივ” როჯერსი
|შხვა_ჯოხო =
|ბუნა = ადამიერი
|ფსევდონიმეფი = კაპიტანი, Yeoman America
|მორსხუეფი = [[ბაკი (კომიქსი)|ბაკი]],
[[შარდენი]],
[[ლანთირია]].
|ნტრეფი = [[ბარონი ზემო]], ფაშისტეფი, ჭითა დუდიშ ხოკო დო შხვა.
|ნძალეფი = ფიზიკური გარზება, აერობიკა. დო შხვა ბრელი}}
'''კაპიტანი ამერიკა''' ({{lang-en|Captain America}}) — კომპანია ''[[Marvel Comics|მარველ კომიქსეფიშ]]'' [[პერსონაჟი]], თინა ჭარუ [[ჯო საიმონიქ|ჯო საიმონი]] დო ხანტუ [[ჯეკ კირბი]]ქ დარსხის. მაართათ გჷმორჩქინდჷ კომიქსის ''Captain America Comics'' #1 (მელახი 1941წ.). თინა რდჷ ფაშისტეფწკჷმა მალჷმორი სუპერგერგეზი. ათე კომიქსიქ 75-შა ქიანას იჸუ გჷმოჩამილქ. მორო მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ თებაშ უკული თიქ სიუჟეტიშ მეჯინათ ურკვიებჷ ვითარებას გოდინჷ.
== დორთინა ==
კომიქსის ჯოხონობათ [[მერეთი ისტორიეფი]] #114 (გერგობათუთა 1963), გიშაშქუმალობა მარველ კომიქსიქ, ხანტუ ჯეკ კიბრიწკჷმა დო ავტორ-რედაქტორ სტენ ლიწკჷმა ართო, ფანტასტიკური ოთხულიშ მაკათური ჯონი შტორმიშ მოხვარათ კომიქსეფს დართინუ კაპიტანი ამერიკა, მუჭოთ მაჟირა მოსოფელი ლჷმაშ გერგეზი, ნამუქჷთ მიარე წანა მიკორინუ ურკვიებოფას. მორო თიქ იჸუ რცუ, ნამუთ ჯონ შტორმიქ დამარცხჷ.
გარკვიებული ბორჯიშ უკული კინ გეიოპონეს კაპიტანი ამერიკა (ნანდული კაპიტანი) კომიქსის The Avengers #4 (მელახი 1964), თიში გოდინაფაშ სამანჯელქ იჸუ თიქ, თინა ნამდა მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბოლო დღალეფს თიქ გილალუაფირი ფურინჯით ატლანტიშ ოკიანეს ქინოლჷ დო ვითულობით წანეფი გონქირაფილქ იჸუ. დორთინაშ უკული კაპიტანი მალას გინირთჷ ნჯარიშ ეშმაღალარეფიშ ლიდერო.
== ბიბლიოგრაფია ==
* ''Captain America Comics'' #1—75, [[ჯო სეიმონი]] დო [[ჯეკ კირბი]] (მელახი 1941 — ფურთუთა 1950)
* ''USA Comics'' #6—17 (ქირსეთუთა 1942 — დამორჩილი 1945)
* ''Captain America Comics'' #76—78 (მესი 1954 — ეკენია 1954)
* ''Tales of Suspense'' #59—99 (გერგობათუთა 1964 — მელახი 1968)
* ''Captain America'' v1 #100—454 (პირელი 1968 — მარაშნათუთა 1996)
* ''Giant-Size Captain America'' (ქირსეთუთა 1975)
* ''Marvel Treasury Special: Captain America’s Bicentennial Battles'' (კვირკვე 1976)
* ''Marvel Fanfare'' (1982 წანაშ სერია) #5, 18, 26, 29, 31—32
* ''What If…'' (1984 წანაშ სერია) #5, 26, 38, 44
* ''What If…'' ( 1989 წანაშ სერია) #3, 28—29, 67—68, 103
* ''What If…'' (2006 #1), «მუ იჸიდ ნამდა... კაპიტან ამერიკას ურინუდკო ააშ-იშ ომენოღალე ლჷმას?»
* ''Adventures of Captain America — Sentinel of Liberty'' #1—4 (გიმათუთა 1991 — ღურთუთა 1992)
* ''Captain America: The Medusa Effect'' (მელახი 1994)
* ''Captain America: Drug War'' (პირელი 1994)
* ''Captain America'' v2 #1—13 (გერგობათუთა 1996 — გერგობათუთა 1997)
* ''Captain America'' v3 #1—50 (ღურთუთა 1998 — ფურთუთა 2002)
* ''Captain America Sentinel of Liberty'' #1—12 (ეკენია 1998 — მარაშნათუთა 1999)
* ''Captain America: Dead Men Running'' #1—3 (მელახი 2002 — მესი 2002)
* ''Captain America'' v4 #1—32 (მანგი 2002 — გიმათუთა 2004)
* ''Truth: Red, White and Black'', რობერტ მორალესი დო კაილ ბეიკერი (2003 წანაშ სერია) #1—7
* ''Captain America: Homeland'',რობერტ მორლესი, კრის ბაჩალოდა დო ედი კემპბელი (ფურთუთა 2004)
* ''Captain America: What Price Glory?'' #1—4 (მესი 2003)
* ''Captain America & The Falcon'' #1—14 (პირელი 2004—)
* ''Captain America'' v5, ედ ბრუბეიკერი დო სტივ ეფთინგი #1— (გერგობათუთა 2004)
* ''Marvel Team-Up'' #6, 10, 14 (2005)
* ''New Avengers'' #1—, ბრაიან მაიკლი, ბენდის დო დევიდ ფრიჩები (ღურთუთა 2005—)
* ''Civil War'' #1— (კვირკვე 2006—)
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://web.archive.org/web/20111029023648/http://marvel.com/universe/Captain_America_(Steve_Rogers) კაპიტან ამერიკაშ ბიოგრაფია ხასჷლას - Marvel.com]
[[კატეგორია:კომიქსეფიშ პერსონაჟეფი]]
[[კატეგორია:გუმოგონილი პერსონაჟეფი]]
[[კატეგორია:კაპიტანი ამერიკა]]
9zfqbdxqinne2mb16fxq244diivgi3v
კონია
0
20747
253388
226003
2026-09-24T00:31:01Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253388
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა დოხორინი
|სტატუსი = ნოღა
|მარგალური ჯოხო =კონია
|ოდაბადური ჯოხო =Konya
|ქიანა = თურქეთი
|დუდალაშ თუდო = ადმინისტრაციული ცენტრი
|პანორამა =City of Konya.jpg
|პანორამაშ სიგანა =
|მუკნაჭარა =
|შილა =
|შილმუკნაჭ =
|გერბი =
|გერბმუკნაჭ =
|გერბიშ სიგანა =
|შილაშ სიგანა =
|ჩარჩო =
|ქიანაშ რუკა2 =
|ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 =
|მუკნაჭარა2=
lat_dir = N|lat_deg= 37|lat_min= 52|lat_sec=
|lon_dir = E|lon_deg= 32|lon_min= 39|lon_sec=
|CoordAddon = type:city(40361)_region:
|CoordScale =
|ქიანაშ რუკაშ ზჷმა =250
|ქიანაშ რუკა=
|რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა = 200
|რეგიონიშ რუკა=
|რაიონიშ რუკაშ ზჷმა =
|რეგიონიშ ტიპი = პროვინცია
|რეგიონი = კონია (პროვინცია){{!}}კონია
|რეგიონი ცხირს =
|დინოხოლენი დორთუალა =
|რაიონიშ ტიპი =
|რაიონი =
|მადუდეშ ტიპი = მერი
|მადუდე = ტაჰირ აქიურექი
|დორსხუაფაშ თარიღი =
|მაართა შინუა =
|წოხოლენი ჯოხოეფი =
|სტატუსი-შე =
|ფართობი = 39
|სიმაღალაშ ტიპი=
|დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა=1768
|კლიმატი=
|ოფიციალური ნინა=[[თურქული ნინა|თურქული]]
|მახორობა = 2,130,544
|ეჭარუაშ წანა = 2015
|მეჭედალა = 51
|აგლომერაცია =
|ერუანული აკოდგინალუა =
|ორწუმობური აკოდგინალუა =
|ეთნოქორონიმი =
|ბორჯიშ ორტყაფუ = +2
|DST = +3
|ოტელეფონე კოდი = (+90) 332
|ოფოსტე ინდექსი = 42XXX
|ოავტომობილე კოდი=
|საიტი = www.konya.bel.tr
|კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Konya
|add1n=
|add1=
}}
'''კონია''' ({{lang-tr|Konya }}) — [[ნოღა]] [[თურქეთი]]შ ობჟათე ნორთის, ცენტრალური [[ანატოლიაშ გაბარი|ანატოლიაშ გაბარს]], [[კონია (პროვინცია)|კონიაშ პროვინციაშ]] ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა [[2015]] წანაშ მუნაჩემეფით 2,130,544 ადამიერს აკმადგინანდჷ.
== ისტორია ==
[[ნოღა]] კონია ''იკონიუმიშ'' ჯოხოდვალათ მიშინუაფუდჷ ჯვეში [[ფრიგია|ფრიგიაშ]] ნოღეფს შქას. [[ჯვ. წ. I ოშწანურა|ჯვ. წ. I]]-[[III ოშწანურა|ახ. წ. III ოშწანურეფს]] მიშმეშჷ [[რომიშ იმპერია|რომიშ იმპერიაშ]], უკული — [[ბიზანტიაშ იმპერია|ბიზანტიაშ იმპერიაშ]] აკოდგინალუაშა. [[VIII ოშწანურა|VIII]]-[[IX ოშწანურა|IX ოშწანურეფს]] გეთმიანთხუდეს [[არაბეფი]]. [[XI ოშწანურა|XI]]-[[XV ოშწანურა|XV ოშწანურეფს]] [[იკონიაშ სასულთანო]]შ [[ნანანოღა]] რე. [[XV ოშწანურა]]ს მიშმეშჷ [[ოსმალეთიშ იმპერია]]შა.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://web.archive.org/web/20040621225230/http://www.emporis.com/en/wm/ci/bu/?id=100462 Emporis: Database of highrises and other structures in Konya]
* [http://www.tulpart.com/pic.asp?cmd=6&cid=2155 Detailed Pictures of Mevlana Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081205073451/http://www.tulpart.com/pic.asp?cmd=6&cid=2155 |date=2008-12-05 }}
* [http://www.tulpart.com/pic.asp?cmd=1&cid=19 Pictures of the city, including Mevlana Museum and several Seljuk buildings] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071016104103/http://www.tulpart.com/pic.asp?cmd=1&cid=19 |date=2007-10-16 }}
* [http://www.pbase.com/dosseman/konya_turkey 600 Pictures of the city and sights]
* [http://www.pbase.com/dosseman/mevlana Extensive collection of pictures of the Mevlana museum in Konya]
[[კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი]]
kfpx7rec9j68ohz017oa5c9hw6gaopd
ქვიქსილვერი
0
20792
253488
117861
2026-09-24T02:43:58Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253488
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა კომიქსიშ გერგეზი
|ჯოხო = ქვიქსილვერი
|სურათი =
|დუდჯოხო = ქვიქსილვერი. [[ნჯარიშ ეშმაღალარეფი (ბუნა)|ნჯარიშ ეშმაღალარეფი]] (ნაწ. 3, #38 ([[2001]] წანაშ მელახი). [[ალან დავისი]]შ ნახანდი.
|გიშმაშქუმალარი = [[Marvel Comics]]
|დებიუტი = იქს–ადამიერეფი #4 (1964 წანაშ მელახი)
|ავტორეფი = [[სტენ ლი]], [[ჯეკ კირბი]]
|ალტერ_ეგო = პიეტრო ჯანგო მაქსიმოფი
|შხვა_ჯოხო =
|ბუნა = [[ადამიერი-მუტანტი]]
|ფსევდონიმეფი = პიეტრო ფრანკი
|მორსხუეფი = [[გომორძგვილი ნჯარიშ ეშმაღალარეფი]]<br />[[ნჯარიშ ეშმაღალარეფი (ბუნა)|ნჯარიშ ეშმაღალარეფი]]<br />[[მუტანტეფიშ ოჯიმალე|უბადო მუტანტეფიშ ოჯიმალე]]<br />[[ჟიადამიერეფი]]<br />[[იქს-ფაქტორი (კომიქსი)|იქს-ფაქტორი]]
|ნტრეფი =
|ნძალეფი = ჟიადამიური სიმალე<br />'''ჭიჭე ხანით:'''<br />ბორჯის შარულობაშ აკოხურგილი უნარი,<br />მუში დუბლიკატების დორსხუაფაშ უნარი,<br />[[ტერიჯენიშ ნირსი|ტერიჯენიშ კრისტალი]]თ შეულებ ყოფილი მუტანტეფიშ მოხაზირუას თინეფიშ ჟიორთული შესალებრობეფიშ მაძგერი ვარიანტით
}}
'''ქვიქსილვერი (პიეტრო ჯანგო მაქსიმოფი)''' — [[Marvel Comics]]-იშ გჷმოგონილი პერსონაჟი რე. მაართათ გუმორჩქინდჷ [[კომიქსი|კომიქსის]] ''[[ოზარზალე იქს-ადამიერეფი]]'' №4 ([[1964]] წანაშ მელახი). დჷმარსხუაფალი რე ჭარუ [[სტენ ლი]]შ დო ჭარუ/ილუსტრატორი [[ჯეკ კირბი]]შ გეშა.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://web.archive.org/web/20160611190833/http://marvel.com/universe/Quicksilver ქვიქსილვერი Marvel-იშ მუნაჩამეფიშ ბაზას]
[[კატეგორია:1964 წანაშ კომიქსეფიშ პერსონაჟეფი]]
[[კატეგორია:კომიქსეფიშ პერსონაჟეფი]]
[[კატეგორია:Marvel Comics-იშ უბადოშ მაქიმინალეფი]]
f75s7ht9biouei5d3zju5wj9fpdl0im
რეალ მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)
0
21054
253439
223719
2026-09-24T01:40:57Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253439
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ოკუჩხბურთე კლუბი
|ჯოხო = რეალ მადრიდი<br />Real Madrid
|ლოგო =
|მუკნაჭარა = რეალ მადრიდიშ ლოგო (კვარჩხან კუნთხუს)
|ედომუშამი ჯოხო = Real Madrid Club de Fútbol<ref name="Real Madrid Club de Fútbol">{{cite web| title = Real Madrid Club de Fútbol | url = http://www.lfp.es/Default.aspx?tabid=78&IDParam=15| publisher = Liga de Fútbol Profesional | accessdate =22 February 2009| language=Spanish}}</ref>
|შხვა ჯოხო = {{Nowrap|''Blancos'' (ჩეეფი)}}<br>{{Nowrap|''Merengues'' (მერენგეფი)}}<br>{{Nowrap|''Vikingos'' (ვიკინგეფი)}}<ref>{{cite web|url=http://ligadecampeones.com/los-vikingos-arrasan-europa-98430/ |title=Los vikingos arrasan Europa |publisher=Ligadecampeones.com |date=23 November 1960 |accessdate=18 February 2013}}</ref>
|კუნტა ჯოხო = RM
|დირსხუ = [[6 მელახი]], [[1902]]
|იკილჷ =
|სტადიონი = [[სანტიაგო ბერნაბეუ (სტადიონი)|სანტიაგო ბერნაბეუ]]
|ნტირა = 85,454 მაჯინარი<ref>{{cite web|title = El Bernabéu estrena 900 localidades más | url = http://www.as.com/futbol/articulo/bernabeu-estrena-900-localidades/20110821dasdaiftb_44/Tes | publisher = as.com | accessdate =20 October 2011}}</ref>
|პრეზიდენტი = {{flagicon|ესპანეთი}} [[ფლორენტინო პერესი]]
|მაწვართალი = {{flagicon|არგენტინა}} [[სანტიაგო სოლარი]]
|კაპიტანი = [[სერხიო რამოსი]]
|ლიგა = {{flagicon|ესპანეთი}} [[ესპანეთიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|ლა ლიგა]]
|სეზონი = 2023-2024
|აბანი = მა-1
| pattern_la1 = _realmadridcf2324h
| pattern_b1 = _realmadridcf2324h
| pattern_ra1 = _realmadridcf2324h
| pattern_sh1 = _realmadridcf2324h
| pattern_so1 = _realmadridcf2324hl
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 = _realmadridcf2324a
| pattern_b2 = _realmadridcf2324a
| pattern_ra2 = _realmadridcf2324a
| pattern_sh2 = _realmadridcf2324a
| pattern_so2 = _realmadridcf2324al
| leftarm2 = 000030
| body2 = 000030
| rightarm2 = 000030
| shorts2 = 000030
| socks2 = 000030
| pattern_la3 = _realmadridcf2324t
| pattern_b3 = _realmadridcf2324t
| pattern_ra3 = _realmadridcf2324t
| pattern_sh3 = _realmadridcf2324t
| pattern_so3 = _realmadridcf2324tl
| leftarm3 = 000000
| body3 = 000000
| rightarm3 = 000000
| shorts3 = 000000
| socks3 = 000000
|ვებსაიტი = http://www.realmadrid.com
|მიმალი =რეალ მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი) 2015–16 სეზონი
| <!-- ფორმა -->
}}
'''ოკუჩხბურთე კლუბი რეალ მადრიდი''' ({{lang-es|Real Madrid}} „მადრიდიშ ომაფე კლუბი“) — პროფესიონალური [[კუჩხბურთი|ოკუჩხბურთე]] კლუბი [[ესპანეთი|ესპანეთიშ ომაფე]]შ ნოღა [[მადრიდი|მადრიდშე]]. „რეალი“ რე [[ესპანეთიშ ოკუჩხბურთე რეკორდეფი|არძაშე წჷმოძინელი კლუბი]] ესპანეთის დო [[ფიფა]]-შით ჯოხოდვალირქ იჸუ მა-20 ოშწანურაშ საუჯგუშო კლუბო. კლუბის მოგებული აფჷ [[ესპანეთიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|ლა ლიგაშ]] სარეკორდო 32 ტიტული; [[ესპანეთიშ თასი]]შ 18 ტიტული; [[ესპანეთიშ სუპერთასი]]შ 9 ტიტული; [[უეფა-შ ჩემპიონეფიშ ლიგა|უეფა-შ ჩემპიონეფიშ ლიგაშ]] სარეკორდო 11 ტიტული; [[უეფა-შ თასი]]შ 2 ტიტული; [[უეფა-შ სუპერთასი]]შ 1 ტიტული დო [[კონტინენტეფოშქაშე თასი (კუჩხბურთი)|კონტინენტეფოშქაშე თასიშ]] 3 ტიტული. „რეალი“ რდჷ ფიფა-შ დო ასე გოუქვაფილი [[G-14]]-შ დჷმარსხუაფალი. ზიტყვა „რეალი“ [[ესპანური ნინა|ესპანურო]] „ომაფეს“ შანენს დო კლუბის თე ჯოხო [[ალფონსო XIII]]-ქ გიოდჷ [[1920]] წანას ემბლემას გჷმოხანტილ გურგინწკჷმა ართო. თე გურგინი შხვა ესპანურ კლუბეფს ხოლო აფჷნა მეღებული („[[რეალ სოსიედადი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ სოსიედადი]]“, „[[რეალ უნიონი]]“, „[[რეალ ბეტისი]]“ დო „[[რეალ სარაგოსა]]“).
== პრეზიდენტეფი ==
[[ფაილი:Florentino perez.jpg|thumb|right|200px|ფლორენტინო პერესი]]
არსებობაშ გოძვენას „რეალი“ იმართუდჷ კლუბიშ მაკათურეფშე აკოდგინელ ბუნაშე, ნამუსჷთ თ.გ. ''სოსიოსი'' ჯოხო. არძაშე დიდ ხანს ომაფე კლუბიშ პრეზიდენტი [[სანტიაგო ბერნაბეუ იესტე]] რდჷ, ნამუქჷთ რეალიშ მაართა პიჯი 35 წანაშ გოძვენას (1943-1978 წ.წ.) რდჷ. [[2000]] წანაშ მანგიშე - ომაფე კლუბიშ საპატიო პრეზიდენტიშ პოსტი [[ალფრედო დი სტეფანო]]ს უკებჷ. კლუბიშ ასეიანი პრეზიდენტი [[ფლორენტინო პერესი]] რე.
{| class="wikitable" style="text-align: left"
|-
!rowspan="1"|ჯოხო
!rowspan="1"|-შე
!rowspan="1"|-შახ
|-
|-
|-
|{{flagicon|ESP|1785}} [[ხულიან პალასიოსი]]
|align=left|1900
|align=left|1902
|-
|{{flagicon|ESP|1785}} [[ხუან პადროსი]]
|align=left|1902
|align=left|1904
|-
|{{flagicon|ESP|1785}} [[კარლოს პადროსი]]
|align=left|1904
|align=left|1908
|-
|{{flagicon|ESP|1785}} [[ადოლფო მელენდესი]]
|align=left|1908
|align=left|1916
|-
|{{flagicon|ESP|1785}} [[პედრო პარახესი]]
|align=left|1916
|align=left|1926
|-
|{{flagicon|ESP|1785}} [[ლუის დე ურკიხო]]
|align=left|1926
|align=left|1930
|-
|{{flagicon|ESP|1931}} [[ლუის უსერა ბუხალალი|ლუის უსერა]]
|align=left|1930
|align=left|1935
|-
|{{flagicon|ESP|1931}} [[რაფაელ სანჩეს გუერა]]
|align=left|1935
|align=left|1936
|-
|{{flagicon|ESP|1931}} [[ადოლფო მელენდესი]]
|align=left|1936
|align=left|1940
|-
|{{flagicon|ESP}} [[ანტონიო სანტოს პერალბა]]
|align=left|1940
|align=left|1943
|-
|{{flagicon|ESP}} [[სანტიაგო ბერნაბეუ იესტე]]
|align=left|1943
|align=left|1978
|-
|{{flagicon|ESP}} [[ლუის დე კარლოსი]]
|align=left|1978
|align=left|1985
|-
|{{flagicon|ESP}} [[რამონ მენდოსა]]
|align=left|1985
|align=left|1995
|-
|{{flagicon|ESP}} [[ლორენსო სანსი]]
|align=left|1995
|align=left|2000
|-
|{{flagicon|ESP}} [[ფლორენტინო პერესი]]
|align=left|2000
|align=left|2006
|-
|{{flagicon|ESP}} [[რამონ კალდერონი]]
|align=left|2006
|align=left|2009
|-
|{{flagicon|ESP}} [[ფლორენტინო პერესი]]
|align=left|2009
|align=center|-
|-
|}
== მაწვართალეფი ==
[[ფაილი:Carlo Ancelotti 2012-01-02 (1).jpg|right|thumb| [[კარლო ანჩელოტი]]ქ „რეალ მადრიდის“ ჩემპიონეფიშ ლიგაშ მა-10 ტიტული მაპალაფუ]]
რეალიშ მაართა მაწვართალი ინგლისარი [[არტურ ჯონსონი (მაწვართალი)|არტურ ჯონსონი]] რდჷ. მიშ უკული ომაფე კლუბის შხვადოშხვა ბორჯის 41 სპეციალისტი ხანდენდჷ. არძაშე დიდ ხანს "ბლანკოსის" [[მიგელ მუნიოსი]] (1960-1974) ანჯღვერდჷ, ნამუშ დუდჯოჩობათ ომაფე კლუბიქ 424 მატჩი ატარჷ. კლუბის ასე [[ზინედინ ზიდანი]] წვართჷნს.
''გიმე მოჩამილი რცხის თი მაწვართალეფი რენა ნაშინა, ნამუქჷთ რეალს მინიმუმ ართი ტიტული იშენით მაგებაფუესჷნ.''
{| class="wikitable"
!rowspan="3" |ჯოხო
!rowspan="3" |ბორჯი
!colspan="8" |ტიტულეფი
!rowspan="3" |გვალო
|-
!colspan="4" |დინოხსაქვარუა
!colspan="4" |ორეფოშქაშე
|-
! width=33|[[ესპანეთიშ ლა ლიგა|ლლ]]
! width=33|[[ესპანეთიშ თასი|ეთ]]
! width=33|[[ესპანეთიშ სუპერთასი|ეს]]
! width=33|[[ლა ლიგაშ თასი|ლთ]]
! width=33|[[უეფა-შ ჩემპიონეფიშ ლიგა|ჩლ]]
! width=33|[[უეფა-შ თასი|უთ]]
! width=33|[[უეფა-შ სუპერთასი|უს]]
! width=33|[[კონტინენტეფოშქაშე თასი (კუჩხბურთი)|კთ]]
|-
|{{flagicon|England}} [[არტურ ჯონსონი (მაწვართალი)|არტურ ჯონსონი]]
|1910–20
|<center>0||<center>5||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>5
|-
|{{flagicon|HUN|1940}} [[ლიპო ჰერტსკა]]
|1930–32
|<center>1||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>1
|-
|{{flagicon|Austria}} [[რობერტ ფირსტი]]
|1932–34
|<center>1||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>1
|-
|{{flagicon|ESP}} [[ფრანსისკო ბრუ]]
|1934–41
|<center>0||<center>1||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>1
|-
|{{flagicon|ESP}} [[ხაკინტო კინკოსესი]]
|1945–46, 1947–48
|<center>0||<center>1||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>1
|-
|{{flagicon|ESP}} [[ბალტასარ ალბენისი]]
|1946–47, 1950–51
|<center>0||<center>1||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>1
|-
|{{flagicon|URU}} [[ენრიკე ფერნანდეს ვიოლა|ენრიკე ფერნანდესი]]
|1953–54
|<center>1||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>1
|-
|{{flagicon|ESP}} [[ხოსე ვილიალონგა ლორენტე|ხოსე ვილიალონგა]]
|1954–57
|<center>2||<center>0||<center>0||<center>0||<center>2||<center>0||<center>0||<center>0||<center>4
|-
|{{flagicon|Argentina}} [[ლუის კარნილია]]
|1957–59, 1959
|<center>1||<center>0||<center>0||<center>0||<center>2||<center>0||<center>0||<center>0||<center>3
|-
|{{flagicon|ESP}} [[მიგელ მუნიოსი]]
|1959, 1960–74
|<center>9||<center>2||<center>0||<center>0||<center>2||<center>0||<center>0||<center>1||<center>14
|-
|{{flagicon|YUG}} [[მილიან მილიანიჩი]]
|1974–77
|<center>2||<center>1||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>3
|-
|{{flagicon|YUG}} [[ვუიადინ ბოშკოვი]]
|1979–82
|<center>1||<center>1||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>2
|-
|{{flagicon|Spain}} [[ლუის მელოუნი]]
|1974, 1977–79, 1982, 1985–86
|<center>3||<center>3||<center>0||<center>1||<center>0||<center>2||<center>0||<center>0||<center>9
|-
|{{flagicon|Netherlands}} [[ლეო ბეენჰაკერი]]
|1986–89, 1992
|<center>3||<center>1||<center>1||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>5
|-
|{{flagicon|Wales}} [[ჯონ ტოშაკი]]
|1989–90, 1999
|<center>1||<center>0||<center>1||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>2
|-
|{{flagicon|Argentina}} [[ალფრედო დი სტეფანო]]
|1990–91
|<center>0||<center>0||<center>1||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>1
|-
|{{flagicon|Spain}} [[ბენიტო ფლორო სანსი|ბენიტო ფლორო]]
|1992–94
|<center>0||<center>1||<center>1||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>2
|-
|{{flagicon|Spain}} [[ვისენტე დელ ბოსკე]]
|1994, 1999–2003
|<center>2||<center>0||<center>1||<center>0||<center>2||<center>0||<center>1||<center>1||<center>7
|-
|{{flagicon|Argentina}} [[ხორხე ვალდანო]]
|1994–1996
|<center>1||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>1
|-
|{{flagicon|Italy}} [[ფაბიო კაპელო]]
|1996–1997, 2006–2007
|<center>2||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>2
|-
|{{flagicon|Germany}} [[იუპ ჰაინკესი]]
|1997–1998
|<center>0||<center>0||<center>1||<center>0||<center>1||<center>0||<center>0||<center>0||<center>2
|-
|{{flagicon|Netherlands}} [[გუუს ჰიდინკი]]
|1998–1999
|<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>1||<center>1
|-
|{{flagicon|Portugal}} [[კარლუშ კეირუში]]
|2003–2004
|<center>0||<center>0||<center>1||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>1
|-
|{{flagicon|Germany}} [[ბერნდ შუსტერი]]
|2007–2008
|<center>1||<center>0||<center>1||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>2
|-
|{{flagicon|Portugal}} [[ჟოზე მოურინიო]]
|2010–2013
|<center>1||<center>1||<center>1||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>3
|-
|{{flagicon|Italy}} [[კარლო ანჩელოტი]]
|2013-2015
|<center>0||<center>1||<center>0||<center>0||<center>1||<center>0||<center>1||<center>1||<center>4
|-
|{{flagicon|Spain}} [[რაფაელ ბენიტესი]]
|2015-2016
|<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>0
|-
|{{flagicon|France}} [[ზინედინ ზიდანი]]
|2016-
|<center>0||<center>0||<center>0||<center>0||<center>1||<center>0||<center>0||<center>0||<center>1
|}
== ტიტულეფი ==
* '''[[ესპანეთიშ ლა ლიგა]]''' (32):
1931-32, 1932-33, 1953-54, 1954-55, 1956-57,
1957-58, 1960-61, 1961-62, 1962-63, 1963-64,
1964-65, 1966-67, 1967-68, 1968-69, 1971-72,
1974-75, 1975-76, 1977-78, 1978-79, 1979-80,
1985-86, 1986-87, 1987-88, 1988-89, 1989-90,
1994-95, 1996-97, 2000-01, 2002-03, 2006-07,
[[ლა ლიგა 2007-2008|2007-08]], [[ლა ლიგა 2011–2012|2011-12]].
* '''[[ესპანეთიშ თასი]]''' (20):
1904-05, 1905-06, 1906-07, 1907-08, 1916-17, 1933-34,
1935-36, 1945-46, 1946-47, 1961-62, 1969-70, 1973-74,
1974-75, 1979-80, 1981-82, 1988-89, 1992-93, 2010-11,
2013-14, 2022-23.
* '''[[ესპანეთიშ სუპერთასი]]''' (9):
1988, 1989, 1990, 1993, 1997, 2001, 2003, 2008, 2012.
* '''[[უეფა-შ ჩემპიონეფიშ ლიგა|უეფა-შ ჩემპიონეფიშ ლიგა/ჩემპიონეფიშ თასი]] ''' (11):
1955-56, 1956-57, 1957-58, 1958-59, 1959-60,
1965-66, 1997-98, 1999-2000, 2001-2002, 2013-2014 2015-2016
* '''[[უეფა-შ თასი]]''' (2):
1984-85, 1985-86
* '''[[უეფა-შ სუპერთასი]]''' (2):
2002, 2014
* '''[[კონტინენტეფოშქაშე თასი (კუჩხბურთი)|კონტინენტეფოშქაშე თასი]]''' (4):
1960, 1998, 2002, 2014
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
ოფიციალური ვებ-ხასჷლეფი
* '''[http://www.realmadrid.com ოფიციალური საიტი]'''
* [https://web.archive.org/web/20100130072755/http://www.uefa.com/footballeurope/club=50051/competition=1/index.html „რეალიშ“] პროფილი [[უეფა|უეფა-შ]] ოფიციალურ ვებ-საიტის
* [http://www.youtube.com/realmadridcf „რეალიშ“ ოფიციალური არხი] [[YouTube]]-ის
* [http://www.lfp.es/competiciones/2008-09/primera/equipo.asp?equ=rma „რეალი“] კლუბიშ პროფილი ოფიციალურ ვებ-საიტის
'''ბუნაშ სიახალეფი'''
* [http://www.marca.com/edicion/marca/futbol/1a_division/real_madrid/es/index.html რეალიშ სიახალეეფი] [[დიარიო მარკა|მარკა]] (ესპანურო)
* [http://www.as.com/futbol/equipo/Real-Madrid-1 რეალიშ სიახალეეფი] [[დიარიო ასი|ასი]] (ესპანურო)
* [http://www.skysports.com/football/teams/realmadrid რეალი სიახალეეფი] [[სქაი სპორთსი]] (ინგლისურო)
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
{{ესპანეთიშ პრიმერა დივიზიონიშ კლუბეფი}}
{{უეფა-შ ჩემპიონეფიშ ლიგაშ გომორძგვილეფი}}
[[კატეგორია:ესპანეთიშ ოკუჩხბურთე კლუბეფი]]
[[კატეგორია:მადრიდი]]
[[კატეგორია:რეალ მადრიდი]]
0l7wbsku11e1ilxlpihlm76o24zpt8u
სერხიო რამოსი
0
21097
253463
225666
2026-09-24T02:06:56Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253463
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მობურთე
|ჯოხო = სერხიო რამოსი<br />{{lang-es|Sergio Ramos García}}
|ედომუშამი ჯოხო = სერხიო რამოს გარსია
|სურათი = [[სურათი:Sergio Ramos Euro 2012 vs France 01.jpg|220px|center]]
|დაბადებაშ თარიღი ={{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1986|03|30}}
|დაბადებაშ აბანი =[[კამასი]], [[ესპანეთი]]
|ქიანა ={{შილა|ესპანეთი}}
|ღურაშ თარიღი =
|ღურაშ აბანი =
|სიმაღალა =183
|წონა =
|შხვა ჯოხო=
|პოზიცია =[[მათხილე (კუჩხბურთი)|მათხილე]]<br />{{კაპიტანი}}
|ერუანული ნაკორობა = {{flagicon|ესპანეთი}}[[ესპანეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|ესპანეთი]]
|კლუბი = „[[რეალ მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ მადრიდი]]“
|ნომერი = 4
|კარიერა = [[სევილია ბ]] (2002-2004)<br />[[სევილია (ოკუჩხბურთე კლუბი)|სევილია]] (2004-2005)<br />[[რეალ მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ მადრიდი]] (2005-2023 )
}}
'''სერხიო რამოს გარსია''' ({{lang-es|Sergio Ramos García}} {{IPA|[ˈserxjo ˈramos ɣarˈθi.a]}}; {{დაბადებაშ თარიღი|30|03|1986}}) — [[ესპანეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|ესპანეთიშ ნაკორობაშ]] დო „[[რეალ მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ მადრიდიშ]]“ ჸოფირი პროფესიონალი [[კუჩხბურთი|მობურთე]].
== ტიტულეფი ==
=== რეალ მადრიდი ===
*'''[[ესპანეთიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|ლა ლიგა]]:'''
** '''ჩემპიონი (3):''' [[ლა ლიგა 2006–2007|2006–07]], [[ლა ლიგა 2007–2008|2007–08]], [[ლა ლიგა 2011–2012|2011–12]]
** ''ვიცე-ჩემპიონი (5):'' [[ლა ლიგა 2005–2006|2005–06]], [[ლა ლიგა 2008–2009|2008–09]], [[ლა ლიგა 2009–2010|2009–10]], [[ლა ლიგა 2010–2011|2010–11]], [[ლა ლიგა 2012–2013|2012–13]]
*'''[[ესპანეთიშ ოკუჩხბურთე თასი|კოპა დელ რეი]]:'''
** '''გომორძგვილი (1):''' [[ლა ლიგა 2010–2011|2010–11]]
** ''ფინალისტი (1):'' [[ლა ლიგა 2012–2013|2012–13]]
*'''[[ესპანეთიშ ოკუჩხბურთე სუპერთასი|ესპანეთიშ სუპერთასი]]:'''
** '''გომორძგვილი (2):''' 2008, 2012
** ''ფინალისტი (1):'' 2007, 2011
=== ესპანეთიშ ნაკორობა ===
*'''[[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი| მოსოფელიშ ჩემპიონატი]]''' (1):
** '''გომორძგვილი (1):''' [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2010|2010]]
*'''[[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|ევროპაშ ჩემპიონატი]]''' (2):
** '''გომორძგვილი (2):''' [[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2008|2008]], [[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2012|2012]]
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{Commonscat|Sergio Ramos}}
*[http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1193041476906/jugador/Jugador/Ramos.htm Real Madrid official profile]
*[http://www.bdfutbol.com/en/j/j2495.html BDFutbol profile]
*[http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=618&n=sergio/ramos/sergio/ramos/garcia National team data] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531195315/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=618&n=sergio/ramos/sergio/ramos/garcia |date=2012-05-31 }} {{es icon}}
*[https://web.archive.org/web/20131125051443/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/players/player=216814/index.html 2010 FIFA World Cup profile]
*{{FIFA player|216814}}
*{{Soccerbase}}
*[http://www.transfermarkt.co.uk/en/sergio-ramos/leistungsdaten/spieler_25557.html Transfermarkt profile]
*[http://www.sergioramos.es/ ოფიციალური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120430202318/http://www.sergioramos.es/ |date=2012-04-30 }} {{es}}
*{{twitter|@SergioRamos}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{მერკე-სპორტი}}
{{DEFAULTSORT:რამოსი, სერხიო}}
[[კატეგორია:ესპანარი მობურთეეფი]]
[[კატეგორია:მადრიდიშ რეალიშ მობურთეეფი]]
[[კატეგორია:ლა ლიგაშ მობურთეფი]]
[[კატეგორია:2006 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მობურთეეფი]]
[[კატეგორია:2010 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მობურთეეფი]]
[[კატეგორია:2014 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მობურთეეფი]]
kj2646xsje553kcgd1b28n76tlto0lx
კამერონ დიასი
0
21108
253379
252521
2026-09-24T00:17:12Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253379
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პიჯი
|ჯოხო = კამერონ დიასი
|ოდაბჯოხო = კამერონ მიშელ დიასი
|პორტრეტი = CameronDiazByCarolineRenouard2010.jpg
|ზჷმა = 220პქ
|მუკნაჭარა = კამერონ დიასი [[2010|2010 წანას]]
|დაბჯოხო =
|მოღალობა = [[არტისტი]]<br />[[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]]
|დაბ თარიღი = [[30 მარაშინათუთა]], [[1972]]
|დაბ აბანი = [[სან-დიეგო]], [[კალიფორნია]], [[ააშ]]
|მენოღალობა =
|დოლმახორალა =
|ღურ თარიღი =
|ღურ აბანი =
|ნთხორ აბანი=
|ერუანობა=
|მუმა =
|ნანა =
|ალმასქუ =
|სქუალეფი =
|ჯილდოეფი =
|ვებ-ხასჷლა =
|შხვადოშხვა =
}}
'''კამერონ დიასი''' ({{lang-en|Cameron Diaz;}} დ. [[30 მარაშინათუთა]], [[1972]]) — ამერიკალი [[არტისტი]] დო ჸოფილი [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]]. პოპულარობა მიპალუ [[1990]]-იან წანეფს, მუჟამსჷთ აკათჷ ფილმეფს: „[[მარშიმი (ფილმი)|მარშიმი]]“, „[[საუჯგუშო მაჸალეშ დიარა]]“ დო „[[არძა მერიშე იხანგებუ]]“. დიასიქ ილაყაფჷ ხოლო ფილმის „[[ჩარლიშ ანგილოზეფი]]“, სოდეთ არსულჷ ნატალი კუკიშ როლი. შხვადოშხვა ბორჯის ნომინირაფილი რდჷ [[ორქოშ გლობუსი|ორქოშ გლობუსის]] რსულებრი როლეფიშო ფილმეფს: „[[არძა მერიშე იხანგებუ]]“, „[[რდა ჯონ მალკოვიჩი]]“, „[[ვანილიშ ცა]]“ დო „[[ნიუ-იორკიშ ბანდეფი (2002 წანაშ ფილმი)|ნიუ-იორკიშ ბანდეფი]]“.
== ბიოგრაფია ==
კამერონ დიასიქ დებადჷ [[კალიფორნია|კალიფორნიაშ შტატიშ]] ნოღას [[სან-დიეგო]]ს, დიამუშიშ ობაჟეშ აგენტიშ ბილიშ დო მუამუშიშ ნავთობიშ კომპანიაშ მუშაშ ემილიო დიასიშ ფანიას.<ref>{{cite web|url=http://www.people.com/people/gallery/0,,639320_3,00.html |title=Family ties, Father & mother |work=People |date=May 20, 2004 |accessdate=March 5, 2010}}</ref><ref>FilmReference.com: [http://www.filmreference.com/film/63/Cameron-Diaz.html Cameron Diaz Biography (1972–)]</ref> მუმაშ განშე კამერონიშ ბები დო ბაბუ ერუანობათ [[ესპანარეფი]] რდეს, ნამუეფქჷთ დიხორეს [[ააშ]]-ს, კერძოთ, ნოღა ტამპას ([[ფლორიდა (შტატი)|ფლორიდაშ შტატი]]).<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=WohVWRTSOHE YouTube interview about her Spanish-Cuban roots]</ref><ref>{{cite web|url=http://www.urbancinefile.com.au/home/view.asp?a=594&s=interviews |title=CAMERON DIAZ: A Life Less Ordinary: Interview |publisher=Urbancinefile.com.au |accessdate=March 5, 2010}}</ref> კამერონიშ დიდა გვერდო [[ინგლისარეფი|ინგლისარი]], [[გერმანალეფი|გერმანალი]] დო [[ჩეროკი]] გორჩქინაშ რე.<ref name="ref0801">{{cite news|last=Jenkins|first=David|title=Girl, interrupted|work=The Daily Telegraph |location=UK |date=January 9, 2003|url=http://www.telegraph.co.uk/culture/4729585/Girl-interrupted.html|accessdate=March 6, 2008 }}</ref><ref>{{cite news |title=Cameron Diaz: Hollywood crowd-pleaser |work=BBC News |date=July 29, 2005 |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/film/4717013.stm |accessdate=January 12, 2008}}</ref><ref>{{cite web |last=Hawk |first=Mason |title=A Cheap Date With Cameron Diaz |work=NYRock |year=1998 |url=http://www.nyrock.com/spc/1998/diaz.asp |accessdate=January 12, 2008}}</ref> კამერონს ჸუნს უნჩაში და ჯოხოთ ხიმენე.<ref name=tca>Stated on ''Inside the Actors Studio'', 2005</ref> 16 წანაშ ასაკის დიასიქ კარიერა დიჭყჷ მუჭოთ [[მოდელი (პროფესია)|მოდელქ]].<ref name=tca/> უკულიან წანეფს კონტრაქტის აფორმენდჷ შხუ კომპანიეფწკჷმა, თინეფ შქას რდჷ Calvin Klein Inc. დო Levi Strauss & Co. 17 წანაშ ასაკის გიმორჩქინდჷ ჟურნალ Seventeen-იშ კაბრას.<ref>{{cite web|url=http://www.seventeen.com/fun/articles/65th-anniversary-cover-archive |title=Covers Throughout the Years – Historic Seventeen Magazine Covers |publisher=Seventeen |date=October 30, 2010 |accessdate=February 22, 2011}}</ref> კამერონ დიასი რდჷ ლონგ-ბიჩიშ ოშქაშე პოლიტექნიკურ სკოლას.<ref name=tca/><ref name="Yahoo Movies">{{cite web|title=Cameron Diaz biography|url=http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800020297/bio|publisher=Yahoo! Movies|accessdate=June 9, 2011}}</ref> 21 წანაში ასაკის ილაჸაფჷ ფილმის „მარშიმი“, სოდეთ თიში პარტნიორქ იყუ [[ჯიმ კერი]]ქ.
[[2008]] წანაშ [[15 პირელი|15 პირელს]], 58 წანაშ ასაკის კამერონს პნევმონიათ მუმაქ დუღურჷ.<ref>{{cite web|url=http://entertainment.oneindia.in/hollywood/top-stories/scoop/2008/cameron-diaz-father-pneumonia-dead-160408.html|title=Cameron Diaz's father succumbs to pneumonia|accessdate=April 16, 2008|date=April 16, 2008}}</ref> [[1995]] წანაშე დიასი ურთიართობას რდჷ არტისტ მეტ დილონწკჷმა; 3 წანაშ უკული ჭკობაქ ართიანს დეთხიუ.<ref name = Diaz>{{cite web|url=http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800020297/bio |title=Cameron Diaz Biography |publisher=Movies.yahoo.com |accessdate=February 22, 2011}}</ref> [[1999]] წანაშე ხვადუდ [[ჯერედ ლეტო]]ს,<ref>{{cite web|title=Cameron Diaz Biography|work=''About.com''|last=Mimon|first=Diana|publisher=The New York Times Company|url=http://gossip.about.com/od/celebrityprofiles/p/Cameron_Diaz.htm|accessdate=July 31, 2011}}</ref> მორო [[2003|2003 წანას]] თინეფქ ართიანს დეთხის<ref>{{cite journal|date=June 30, 2003|title=Back on the Market|url=https://archive.org/details/sim_people_2003-06-30_59_25/page/85|journal=People|publisher=Time Inc.|volume=59|issue=25|pages=85}}</ref> [[2003]] წანაშე [[2006]] წანაშა ხვადუდჷ მობირეს დო არტისტის [[ჯასტინ ტიმბერლეიკი|ჯასტინ ტიმბერლეიკის]],<ref name = Diaz/> [[2010]] წანაშ [[კვირკვე]]შე [[2011]] წანაში [[ეკენია|ეკენიაშა]] ხვადუდჷ ავსტრალიარ სპორტსმენს ალექს როდრიგესის.<ref>[http://www.people.com/people/article/0,,20530082,00.html "Alex Rodriguez on Split with Cameron Diaz: 'We'll Always Be Friends'"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304071755/http://www.people.com/people/article/0,,20530082,00.html |date=2016-03-04 }} September 22, 2011, People Magazine</ref>
== ფილმოგრაფია ==
{{ფილმისჟილე}}
{{ფილმის|1994| [[მარშიმი (ფილმი)|მარშიმი]] |The Mask| თინა კარლაილი}}
{{ფილმის|1997| [[ჩქიმი საუჯგუშო მაჸალეშ დიარა]] |My Best Friend's Wedding| კიმი უოლასი }}
{{ფილმის|1998| [[რზაფა დო გურიშრია ლას-ვეგასის (ფილმი)|რზაფა დო გურიშრია ლას-ვეგასის]] |Fear and Loathing in Las Vegas| ტელერეპორტიორი}}
{{ფილმის|1998| [[არძა მერიშე იხანგებუ]] |There's Something About Mary| მერი ჯენსენი}}
{{ფილმის|1999| [[რდა ჯონ მალკოვიჩი]] |Being John Malkovich| ლოტი}}
{{ფილმის|2000| [[ჩარლიშ ანგილოზეფი]] |Charlie's Angels| ნატალი კუკი}}
{{ანფილმის|2001| [[შრეკი]] |Shrek| {{abbr|პრინცესა ფიონა|ხმა}} }}
{{ფილმის|2001| [[ვანილიშ ცა]] |Vanilla Sky| ჯილი}}
{{ფილმის|2002| [[ნიუ-იორკიშ ბანდეფი (2002 წანაშ ფილმი)]] | Gangs of New York| ჯენი ევერდინი}}
{{ფილმის|2003| [[ჩარლიშ ანგილოზეფი: ედომუშამი წუმოძინა]] |Charlie's Angels: Full Throttle| ნატალი კუკი}}
{{ფილმის|2005| [[თიშ მადვალარს]] |In Her Shoes| მეგი ფელერი}}
{{ფილმის|2009| [[ჩქიმი მაფორალი ანგელოზი]] |My Sister's Keeper| სარა ფიცჯერალდი}}
{{ფილმის|2011| [[გლახა მაგურაფალი]] |Bad Teacher| ელიზაბეთ ჰელზი}}
{{ფილმის|2013| [[ალმაჩამალი (ფილმი)|ალმაჩამალი]] | The Counselor|მალკინა}}
{{ფილმის|2014| [[შხვა ოსური (2014 წანაში ფილმი)|შხვა ოსური]] | The Other Woman|კარლი უითინი}}
{{ფილმის|2014| [[სექსიშ ინნაჭარეფი]] | Sex Tape|ენი}}
{{ფილმისგიმე}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{commons|Cameron Diaz}}
* {{IMDb name|139}}
* [http://www.people.com/people/cameron_diaz კამერონ დიასი] {{en}}
* [http://movies.yahoo.com/person/cameron-diaz/ კამერონ დიასი] {{en}}
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
{{DEFAULTSORT:დიასი, კამერონ}}
[[კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი მოდელეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1972]]
jjbc2rbzcczcgyjkobqwlfn8bo30qro
ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016
0
21130
253347
250665
2026-09-23T23:27:06Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253347
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ოერეფოშქაშე ოკუჩხბურთე რკინაფა
| ჯოხო = <br />Championnat d'Europede football 2016
| წანა = [[2016]]
| აბანი = {{flag|საფრანგეთი}}
| ნოღეფ = 10
| სტადიონეფი = 10
| ვადეფი = 10 მანგი, 2016 – 10 კვირკვე, 2016
| აკოგორუაშ ბორჯი =[[7 ეკენია]] [[2014]] — [[17 გერგობათუთა]] [[2015]]
| ბორჯი = 10 მანგი – 10 კვირკვე, 2016
| ლოგო =
| ზჷმა =220პქ
| მაკათური = 54
| ფინალიშ მაკათური =24
| ჩემპიონი =
| შახ =
| მა-2 აბანი =
| მა-3 აბანი =
| მა-4 აბანი =
| ლაჸაფი =
| გიშაგლაჸაფი =268
| გოლი =
| გიშაგგოლი = 700
| მაჯინეეფი =
| ბომბარდირი = {{flagicon|FRA}} [[ანტუან გრიზმანი]] {{nowrap|(6 გოლი)}}
| ბგოლი =
| გიშაგბომბარდირი ={{flagicon|პოლონეთი}} [[რობერტ ლევანდოვსკი]]
| გიშგოლი =13
| საუჯგუშო =
}}
[[ფაილი:UEFA Euro 2016 logo.svg|მინი|მარცხნივ|200პქ|ევრო 2016-შ ოფიციალური ლოგო]]
'''ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016''' (ვარა უბრალოთ '''ევრო 2016''') — [[უეფა|უეფა-შ]]ით მანჯებულ რანწკათ მა-15 [[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი]]. [[2016]] წანაშ [[10 მანგი]]შე - [[10 კვირკვე]]შახ იმანჯებაფუდჷ [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]].
ევროპაშ 2016 წანაშ ჩემპიონატი რდჷ მაართა [[ევროპა]]შ ჩემპიონატეფს შქას, ნამუშ ფინალურ ეტაპიშ მაკათურეფიშ მუდანობა 24 რდჷნ. 1996-2016 წანეფს მანჯებაფილჷ ჩემპიონატეფს 16 ბუნა ოკათუდჷ. ფინალურ ეტაპის აკიქიმინჷ ამშვ ოთხბუნიან ბუნაქ, პლეი-ოფი - მაბრუოფინალეფშე დიჭყაფუ. [[საფრანგეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|საფრანგეთიშ]] ნაკორობა, მუჭოთ მენძელი, ვაკათუდჷ საკვალიფიკაციო ეტაპის. 19 ბუნაქ საკვალიფიკაციო ეტაპიშ უკული ბონას მიპალუ ჩემპიონატის მაკათურობაშ ნება, ოთხ ბუნაქ - თე ნება მიპალუ 2015 წანაშ გერგობათუთას მანჯაფილჷ პლეი-ოფიშ შედეგო.
საფრანგეთი, მუჭოთ მენძელი ქიანა, 2010 წანაშ 28 მესის იჸუ გიშაგორილქ. ორჯგინჷ [[თურქეთი]]შ დო [[იტალია|იტალიაშ]] კანდიდატურეფს. მატჩეფი იმანჯებუაფუდჷ გეჸვენჯ 10 ნოღაშ სტადიონეფს: [[ბორდო]], [[ლილი (საფრანგეთი)|ლილი]], [[ლანსი (საფრანგეთი)|ლანსი]], [[ლიონი]], [[მარსელი]], [[ნიცა]], [[პარიზი]], [[სენ-დენი]], [[სენტ-ეტიენი]] დო [[ტულუზა]]. საფრანგეთიქ მასუმაშა უმენძელჷ ევროპაშ ჩემპიონატის, [[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 1960|1960]] დო [[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 1984|1984]] წანეფიშ უკული.
საფრანგეთიშ ნაკორობაქ ჟირშა გჷნირთჷ ევროპაშ ჩემპიონო: [[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 1984|1984]] დო [[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2000|2000]] წანეფს. ევრო 2016-ის ტიტულს თხილანდჷ [[ესპანეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა]], ნამუშ ბოლო ჟირი ჩემპიონატიშ ([[ევრო 2008]] დო [[ევრო 2012]]) გომორძგვილი რე. ტურნირიშ გომორძგვილი ავტომატურო იპალუანდჷ მაკათურობას 2017 წანას [[რუსეთი|რუსეთის]] ომანჯებაფალ ფიფა-შ კონფედერაციაშ თასიშა.
== მენძელი ქიანა ==
ოთხ კანდიდატიქ ისხუნუ ევრო 2016-შ მენძელობა 2009 წანაშ 9 მელახშო. საფრანგეთი, იტალია დო თურქეთი კონკურსის ზოხო ოკათჷდეს, [[შვედეთი]]ს დო [[ნორვეგია]]ს ართობური გჷნაცხადი აფუდეს კეთებული.<ref>{{cite news |title=Four candidates signal UEFA Euro 2016 interest |url=http://en.archive.uefa.com/uefa/keytopics/kind=64/newsid=808293.html |work=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=11 March 2009 |accessdate=11 January 2011 }}</ref> 2009 წანაშ ქირსეთუთას ნორვეგიაქ დო შვედეთიქ უკახალე მიდეღეს გჷნაცხადი.<ref>{{cite news |title=Regeringen säger nej till EM 2016-ansökan |url=http://svenskfotboll.se/arkiv/svensk-fotboll/2009/12/regeringsnej-till-em-2016/ |work=Swedish Football Association |date=9 December 2009 |accessdate=11 January 2011 |language=Swedish }}</ref> 2010 წანაშ 28 მესის, უეფა-შ ემაჸონაფალ კომიტეტიქ მენძელი ქიანა გეგშაგორჷ<ref>{{cite news |title=France chosen to host Euro 2016 |url=http://www.uefa.com/uefa/management/newsid=1493384.html |work=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=28 May 2010 |accessdate=2 July 2012 }}</ref>
[[File:Euro 2016 bids.PNG|thumb|გჷნაცხადეფი ევრო 2016-შ მენძელობაშო]]
;კალიშრღვაფაშ შედეგეფი
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
! rowspan="2" | ქიანა
! colspan="2" | რაუნდი<ref>[http://www.theroar.com.au/2010/05/29/france-win-race-to-host-euro-2016/ AFP: France win race to host Euro 2016]</ref>
|-
! 1-ა (ქულეფი)
! მა-2 (ხონარეფი)
|-bgcolor=#90EE90
| align=left|{{flagicon|FRA}} [[საფრანგეთი]]
| 43
| 7
|-
| align=left|{{flagicon|თურქეთი}} [[თურქეთი]]
| 38
| 6
|-
| align=left|{{flagicon|იტალია}} [[იტალია]]
| 23
| bgcolor=#F08080|–
|-
! align=left|გვალო
! 104
! 13
|}
* მაართა რაუნდის უეფა-შ ემაჸონაფალ კომიტეტიშ ვითოსუმი მაკათური უკეთენდჷ სუმხოლო გჷნაცხადიშ რანჟირაფას ხუთი, ჟირი დო ართი ქულათ
* მაჟირა რაუნდის ვითოსუმი მაკათური ხონარს არზენდჷ ართ-ართ ფინალისტის.
=== სტადიონეფი ===
დუდშე, საფრანგეთიშ გჷნაცხადის 12 სტადიონი რდჷ წჷმორინაფილი. [[2011]] წანაშ მესიშო მენძელი სტადიონეფიშ მუდანობაქ 9-შახ აკიკუნტარჷ. გიშაგორუაშ კეთებაშ ნება უღუდჷ საფრანგეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაციას. უალტერნატივო რდჷ 7 სტადიონი: [[სტად დე ფრანსი]], საფრანგეთიშ ერუანული ნაკორობაშ თარი დინოხოლენი არენა, ოთხი ახალაკოგაფილი სტადიონი ლილს, ლიონს, ნიცას დო ბორდოს დო ჟირით უდიდაშ ნოღეფს — [[პარიზი]]ს დო [[მარსელი|მარსელს]]. ფინანსური პრობლემეფიშ გეშა კონკურენციაშე გამაკორდჷ [[სტრასბურგი]]შ სტადიონქ. გიშაგორილქ იჸუ სტადიონეფქ ლენს დო ნანსის, სენტ-ეტიენიშ დო ტულუზაშ სტადიონეფს - ალმახვარებუშ შანულობაქ მიაჩეს. 2011 წანაშ მანგის ჩინებულქ იჸუ 24-ბუნიანი ფორმატიშ გეშა. თეშენ სარეზერვო ნოღეფქ დოსქილადირ ჩხოროს ქაკათეს. 2011 წანაშ ქირსეთუთას [[ნანსი]]ქ გამარკჷ მენძელი ნოღეფიშ ერკებულს დო საბოლოოთ ქჷდოსქიდჷ ვით ნოღაქ, ნამუთ დადასურჷ უეფა-შ ემაჸონაფალ კომიტეტიქ 2013 წანაშ 25 ღურთუთას. მენძელ სტადიონეფს შქას ვამოხვადეს [[ნანტი]]შ დო [[მონპელიე]]შ სტადიონეფქ, ნამუთ [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 1998|1998 წანაშ მოსოფელიშ ჩემპიონატიშ]] ბორჯის გჷმირინესჷნ.
<center>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
! სენ-დენი
! [[მარსელი]]
! [[ლიონი]]
! [[ლილი (საფრანგეთი)|ლილი]]
|-
| [[სტად დე ფრანსი]]
| [[ველოდრომი (მარსელი)|ველოდრომი]]
| [[ლუმერი (სტადიონი)|ლუმიერი]]
| [[პიერ მორუა (სტადიონი)|პიერ მორუა]]
|-
| <small>{{Coord|48|55|28|N|2|21|36|E|region:FR_type:landmark|display=inline|name=Stade de France}}</small>
| <small>{{Coord|43|16|11|N|5|23|45|E|region:FR_type:landmark|display=inline|name=Stade Vélodrome}}</small>
| <small>{{Coord|45|45|56|N|4|58|52|E|region:FR_type:landmark|display=inline|name=Stade des Lumières}}</small>
| <small>{{Coord|50|36|43|N|3|07|50|E|region:FR_type:landmark|display=inline|name=Stade Pierre-Mauroy}}</small>
|-
| ნტირა: '''81 338'''
| ნტირა: '''67 394'''<br /><small> (გოახალაფირი)</small>
| ნტირა: '''59 286'''<br /><small> (ახალი)</small>
| ნტირა: '''50 186'''<br /><small> (ახალი)</small>
|-
| [[File:Germany_vs_Poland_0-0_(27103531294).jpg|220px]]
| [[File:Stade Vélodrome (20150405).jpg|210px]]
| [[File:Parc OL.jpg|220px]]
| [[File:Grand Stade Lille Métropole LOSC first match.JPG|200px]]
|-
|
| colspan="2" rowspan="7"|<center>
{{პოზრუკა+|საფრანგეთი|float=none|width=595|places=
{{პოზრუკა~|საფრანგეთი|lat=48.924444|long=2.36|label='''[[სენ-დენი]]'''}}
{{პოზრუკა~|საფრანგეთი|lat=48.841389|long=2.253056|label='''[[პარიზი]]'''|position=bottom}}
{{პოზრუკა~|საფრანგეთი|lat=50.43285|long=2.814853|label='''[[ლანსი (საფრანგეთი)|ლანსი]]'''|position=left}}
{{პოზრუკა~|საფრანგეთი|lat=45.723889|long=4.832222|label='''[[ლიონი]]'''}}
{{პოზრუკა~|საფრანგეთი|lat=44.829167|long=-0.597778|label='''[[ბორდო]]'''|position=bottom}}
{{პოზრუკა~|საფრანგეთი|lat=50.633333|long=3.066667|label='''[[ლილი (საფრანგეთი)|ლილი]]'''}}
{{პოზრუკა~|საფრანგეთი|lat=45.460833|long=4.390278|label='''[[სენტ-ეტიენი]]'''|position=bottom}}
{{პოზრუკა~|საფრანგეთი|lat=43.583056|long=1.434167|label='''[[ტულუზა]]'''}}
{{პოზრუკა~|საფრანგეთი|lat=43.269722|long=5.395833|label='''[[მარსელი]]'''|position=left}}
{{პოზრუკა~|საფრანგეთი|lat=43.706944|long=7.194444|label='''[[ნიცა]]'''|position=left}}}}</center>
|-
|
|-
! [[პარიზი]]
! [[ბორდო]]
|-
| [[პარკ დე პრენსი]]
| [[მატმუტ ატლანტიკი|სტად დე ბორდო]]
|-
| <small>{{Coord|48|50|29|N|2|15|11|E|region:FR_type:landmark|display=inline|format=dms|name=Parc des Princes}}</small>
| <small>{{coord|44|53|50|N|0|33|43|W|region:FR_type:landmark|display=inline|format=dms|name=Bordeaux}}</small>
|-
| ნტირა: '''47 000'''<br /><small> (გოახალაფირი)</small>
| ნტირა: '''42 115'''<br /><small> (ახალი)</small>
|-
| [[File:Parc des Princes - PSG vs Nice.jpg|210px]]
| [[File:Bordeaux Larnaca Nouveau Stade 4.jpg|210px]]
|-
|
|
|-
! [[სენტ-ეტიენი]]
! [[ნიცა]]
! [[ლანსი (საფრანგეთი)|ლანსი]]
! [[ტულუზა]]
|-
| [[ჟოფრუა გიშარი (სტადიონი)|ჟოფრუა გიშარი]]
| [[ალიანც რივიერა]]
| [[სტად ბოლარ-დელელისი]]
| [[ტულუზაშ მუნიციპალური სტადიონი]]
|-
| <small>{{coord|45|27|39|N|4|23|24|E|region:FR_type:landmark|display=inline|format=dms|name=St Etienne}}</small>
| <small>{{coord|43|42|25|N|7|11|40|E|region:FR_type:landmark|display=inline|format=dms|name=Nice}}</small>
| <small>{{coord|50|25|58.26|N|2|48|53.47|E|region:FR_type:landmark|display=inline|format=dms|name=Lens}}</small>
| <small>{{coord|43|34|59|N|1|26|3|E|region:FR_type:landmark|display=inline|format=dms|name=Toulouse}}</small>
|-
| ნტირა: '''41 965'''<br /><small> (გოახალაფირი)</small>
| ნტირა: '''35 624'''<br /><small> (ახალი)</small>
| ნტირა: '''38 223'''<br /><small> (გოახალაფირი)</small>
| ნტირა: '''33 300'''<br /><small> (გოახალაფირი)</small>
|-
| [[File:AS Saint-Étienne v Olympique Lyonnais, 10 November 2013.jpg|210px]]
| [[File:Allianzcoupdenvoi.jpg|210px]]
| [[File:Stade Bollaert Delelis.JPG|210px]]
| [[File:StadiumToulouse3.JPG|310px]]
|}</center>
=== უშქურანჯობა ===
2015 წანაშ 13 გჷმათუთას პარიზის მოხვალამირ [[პარიზიშ ტერაქტეფი (გერგობათუთა, 2015)|ტერორისტული აქტეფქ]] გჷმიჭანუ დისკუსია ჩემპიონატიშ უშქურანჯობაშენ. ტერაქტეფშე ართ-ართიშ ოღანკე გვალო „სტად დე ფრანსის“ მიმალი ომაჸალური მატჩი რდჷ გერმანიაშ დო საფრანგეთიშ ნაკორობეფს შქას.
== საკვალიფიკაციო ეტაპი ==
{{თარი|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016: კვალიფიკაცია}}
საკვალიფიკაციო ეტაპიქ 2014 წანაშ ეკენიას დიჭყჷ დო 2015 წანაშ გერგობათუთას ითუ. საკვალიფიკაციო ეტაპიშ კალიშრღვაფა 2014 წანაშ 23 ფურთუთას, საფრანგეთიშ ნოღა [[ნიცა]]ს იმანჯჷ.<ref>[http://worldsport.ge/ge/page/gulisyuri-akropolisisken გურიშჸუჯი “აკროპოლისიშჸურე”]. „მსოფლიო სპორტი“. 22.02.2014.</ref>
საკვალიფიკაციო ეტაპის ოკათუდჷ 53 ბუნა, თინეფს შქას რდჷ [[გიბრალტარიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|გიბრალტარი]], ნამუქჷთ მაართათ აკათჷ ტურნირს. ბუნეფიშ გჷნორთუალაქ მოხვადჷ უეფაშ ერუანული ნაკორობეფიშ კოეფიციენტეფით. ბუნეფქ გეგნირთეს 8 ამშბუნიან დო ართ ხუთბუნიან ბუნათ. გომორძგვილეფი, მაჟირააბანამეფი დო საუჯგუშო მასუმააბანამი ბონო გემიშეჸონეს ევროპაშ ჩემპიონატშა. ბრუო მასუმააბანამეფს შქას იმანჯჷ ჟირმატჩიან პლეი-ოფიქ ოთხი გომორძგვილიშ გიშალინებერო. [[მიშელ პლატინი]]ს უღუდჷ ზიტყვასქვილი, საკვალიფიკაციო ეტაპი გორთელედკონ ჟირ ბუნურ რაუნდონ, მარა თე გინოჭყვიდირჷ ვეჸ მეღებულქ.
[[ევრო 2012]]-იშ მაკათური 16 ბუნაშე 13-ქ (საფრანგეთიშამო) მიპალუ ევრო 2016-ს კათაფაშ ნება, თინეფს შქას რდჷ [[ინგლისიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|ინგლისიშ ნაკორობა]], ნამუქჷთ მიგუ 10-შე 10 მატჩი, ევროპაშ მოქიმინჯე ჩემპიონი [[ესპანეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|ესპანეთი]] დო მოსოფელიშ მოქიმინჯე ჩემპიონი [[გერმანიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|გერმანია]], ნამუქჷთ გეწ-გეწას მა-12-ათ მიპალუა ევროპაშ ჩემპიონატის კათაფაშ ნება. ევროპაშ ჩემპიონატის, ევრო 2012-იშ გიშატებაშ უკული, კინე დართეს თურქეთიქ, შვეიცარიაქ, რუმინეთიქ, უკრაინაქ დო ავსტრიაქ. თე ჟირ ეკონიაშო ევრო 2016 რანწკით მაჟირა ჩემპიონატი რე. მაართათ თინეფქ მუჭოთ მენძელეფქ, თეშ აკათეს — ავსტრიაქ 2008, უკრაინაქ - 2012 წანას. დიდი ხანიშ მოსვანჯაშ უკული დართეს ევროპაშ ჩემპიონატის ბელგიაქ (ბოლო კათაფა 2000 წანას) დო უნგრეთიქ (ბოლო კათაფა 1972 წანას). ხუთი ბუნა — [[ალბანეთი]], [[ისლანდია]], [[ოორუე ირლანდია]], [[სლოვაკეთი]] დო [[უელსი]] — მაართათ გიშართეს ევროპაშ ჩემპიონატიშ ფინალურ ეტაპშა. ალბანეთის დო ისლანდიას თაიშახ ვართ [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|მსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატის]] ულაჸაფინჷნა. საკვალიფიკაციო ეტაპიშა ვეგჷნართინეს ჸოფილ ჩემპიონეფს: დანიას (1992), ნიდერლანდის (1988) დო საბერძნეთის (2004).
==ფორმატი==
ფორმატი, ნამუთ გჷმირინუაფუდჷ [[ევრო 1996]]-შე [[ევრო 2012]]-შამო დითირჷ, 24 მაკათურს მორგებაშ გეშა. ოხვილურქ იჸუ ჟირ ბუნაშ დო პლეი-ოფიშ ეტაპის ართი რაუნდიშ გეძინაქ. ამშვი ბუნა (A-შე F-შამო) აკმოდირთუ ოთხი ბუნაშე. ბუნაშ მაართა დო მაჟირააბანამეფი ავტომატურო აგჷნძორენა ლაჸაფის პლეი-ოფის. თინეფს გიაძინეს ოთხი საუჯგუშო მასუმააბანამეფქ დო საბოლოოთ თე 16 ბუნა პლეი-ოფის კათაფას მიპალუანს მაბრუოფინალიშ ეტაპშე. თე ფორმატი გჷმირინუაფუდჷ [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატეფს]] 1986-1994 წანეფს. გინორთა ხვალე თინა რე, ნამჷ-და ევროპაშ ჩემპიონატის ველაჸაფებუ მასუმა აბანი. ფორმატი ითოლიშწორენს 51 მატჩიშ მანჯებაფას, ჯვეში ფორმატიშ 31 მატჩიშ მანგიორო.
===აკოდგინალუეფი===
ირი ნაკორობა ბუნა, ჩემპიონატიშ დოჭყაფაშახ ვამერკე ვითი დღათ წჷმოხ, წჷმარინუანს გჷნაცხადის 23 მობურთეშ აკოდგინალუათ, თინეფშე სუმი ოკო ორდას [[მეკარე (კუჩხბურთი)|მეკარე]]. თუ მობურთექ დეშუ, ვარდა დელახუ-და ბუნაშ მაართა მატჩშახ, თიში თირუა შილებე შხვა მოლაჸაფეთ.
===ართნერი ქულეფი===
ართნერი ქულეფიშ შაყარუაშ შვანს უპირატესობა ბუნეფს მიაჩამუ გეჸვენჯი წესეფიშ მეჯინათ:
# ართიანწკჷმა ლაჸაფეფს შაყარილი ქულეფი
# ართიანწკჷმა ლაჸაფეფს ბურთეფიშ შხვაობა
# ართიანწკჷმა ლაჸაფეფს არძაშე უმოსი გოლი
# ბურთეფიშ შხვაობა არძა მატჩის
# არძაშე უმოსი მითოღალირი გოლი არძა მატჩის
# [[პენალტეფიშ სერია]]
# სამართალიანი ლაჸაფიშ პრინციპეფიშ (Fair play) თხილუა (მერკე ჸვინთელი დო ჭითა ბარათეფიშ მუდანობა)
# რანგი უეფა-შ კოეფიციენტეფიშ სისტემას
საუჯგუშო მასუმააბანამი ბუნეფი გიშმულა გეჸვენჯი წესეფით:
# არძაშე უმოსი ქულა
# გოლეფიშ საუჯგუშო დადებითი შხვაობა
# არძაშე უმოსი მითოღალირი გოლი
# სამართალიანი ლაჸაფიშ პრინციპეფიშ თხილუა
# რანგი უეფა-შ კოეფიციენტეფიშ სისტემას
==ბუნური ეტაპი==
===კალიშრღვაფა===
კალიშრღვაფაქ იმანჯჷ პარიზის, 2015 წანაშ 12 ქირსეთუთას.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuro-finals/draws/round=2000448/index.html|title=Finals draw|publisher=UEFA.com}}</ref> მენძელი, საფრანგეთიშ ნაკორობა, წჷმიწორეთ რე გჷნორთილი A ბუნას, მაართა პოზიციას. დოსქილადირ 23 ბუნაქ გჷნირთჷ სუმ კარაჩხას, თაჸურეშე ხუთი საუჯგუშოქ ქჷმოხვადჷ მაართა კარაჩხას, დოსქილადირ კარაჩხეფს - ამშვ-ამშვ ბუნაქ გეგნირთჷ. ტიტულიშ მაღვენჯ ესპანეთიშ ნაკორობაქ ავტომატურო ქჷმოხვადჷ მაართა კარაჩხას, არძა დოსქილადირი ბუნაქ - კარაჩხეფს გირთჷ უეფა-შ ერუანულ ნაკორობეფიშ კოეფიციენტეფიშ (2015 წანაშ 14 გჷმათუთაშ დგომარობათ) ომანგურო.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/finals/news/newsid=2262387.html|title=EURO 2016 play-off, final tournament draw info|publisher=UEFA|date=30 June 2015|accessdate=30 June 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/finals/news/newsid=2293579.html|title=UEFA EURO 2016 draw pots take shape|publisher=UEFA|date=14 October 2015|accessdate=14 October 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/finals/news/newsid=2304332.html|title=EURO 2016 draw pots confirmed for 12 December|publisher=UEFA.com|date=17 November 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/competitions/General/02/29/41/14/2294114_DOWNLOAD.pdf|title=National team coefficients overview|format=pdf|publisher=UEFA|date=14 October 2015|accessdate=14 October 2015}}</ref>
{|
|-valign=top
|
{| class="wikitable"
|-
|+1-ა კარაჩხა<sup>[[#5|5]]</sup>
|-
!width=150|ბუნა!! კოეფიციენტი!! რანგი
|-
|{{fb|ESP}}<sup>[[#6|6]]</sup> ||align=right|37,962 || align=center| 2
|-
|{{fb|GER}} ||align=right|40,236 || align=center| 1
|-
|{{fb|ENG}} ||align=right|35,963 || align=center| 3
|-
|{{fb|POR}} ||align=right|35,138 || align=center| 4
|-
|{{fb|BEL}} ||align=right|34,442 || align=center| 5
|}
|
{| class="wikitable"
|-
|+მა-2 კარაჩხა
|-
!width=150|ბუნა!! კოეფიციენტი !! რანგი
|-
|{{fb|ITA}} ||align=right|34,345 || align=center| 6
|-
|{{fb|RUS}} ||align=right|31,345 || align=center| 9
|-
|{{fb|SUI}} ||align=right|31,254 || align=center| 10
|-
|{{fb|AUT}} ||align=right|30,932 || align=center| 11
|-
|{{fb|CRO}} ||align=right|30,642 || align=center| 12
|-
|{{fb|UKR}} ||align=right|30,313 || align=center| 14
|}
|
{| class="wikitable"
|-
|+მა-3 კარაჩხა
|-
!width=150|ბუნა!! კოეფიციენტი !! რანგი
|-
|{{fb|CZE}} ||align=right|29,403 || align=center| 15
|-
|{{fb|SWE}} ||align=right|29,028 || align=center| 16
|-
|{{fb|POL}} ||align=right|28,306 || align=center| 17
|-
|{{fb|ROU}} ||align=right|28,038 || align=center| 18
|-
|{{fb|SVK}} ||align=right|27,171 || align=center| 19
|-
|{{fb|HUN}} ||align=right|27,142 || align=center| 20
|}
|
{| class="wikitable"
|-
|+მა-4 კარაჩხა
|-
!width=150|ბუნა!! კოეფიციენტი !! რანგი
|-
|{{fb|TUR}} ||align=right|27,033 || align=center| 22
|-
|{{fb|IRL}} ||align=right|26,902 || align=center| 23
|-
|{{fb|ISL}} ||align=right|25,388 || align=center| 27
|-
|{{fb|WAL}} ||align=right|24,531 || align=center| 28
|-
|{{fb|ALB}} ||align=right|23,216 || align=center| 31
|-
|{{fb|NIR}} ||align=right|22,961 || align=center| 33
|}
|}
===ბუნა A===
''ხვილაფა:'' [[საქორთუო]]ს, ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მატჩეფიშ ბონ ტრანსლაციეფს უნარღელჸენდჷ '''[[საქორთუოშ ჯარალობური მაუჭყაფალი|GPB]]'''. არძა მატჩის მეწურაფილ ბორჯ უხუჯანდჷ საქორთუოშ ბორჯის ([[UTC+04:00|UTC+4]]).
{{თარი|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016: ბუნა A}}
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width="165"|ბუნა
!width="20"|{{Tooltip| ლ| ლაჸაფი}}
!width="20"|{{Tooltip| მ | მოგება}}
!width="20"|{{Tooltip| ფ | ფრე}}
!width="20"|{{Tooltip| წ | წაგება}}
!width="20"|{{Tooltip| მით | მითოღალირი}}
!width="20"|{{Tooltip| გოტ| გოტებული}}
!width="20"|{{Tooltip| შხვ| შხვაობა }}
!width="20"|{{Tooltip| ქ | ქულა}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{fb|FRA}} '''({{comment|მ.|ტურნირიშ მენძელი}}}'''
|3||2||1||0||4||1||+3||'''7'''
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{fb|ROU}}
|3||0||1||2||2||4||-2||'''1'''
|-
|align="left"|{{fb|ALB}}
|3||1||0||2||1||3||-2||'''3'''
|-
|align="left"|{{fb|SUI}}
|3||1||2||0||2||1||+1||'''5'''
|}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|10|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|FRA}}
|score=2:1
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017877/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|ROU}}
|goals1=[[ოლივიე ჟირუ|ჟირუ]] {{გოლი|57}}<br />[[დიმიტრი პაიე|პაიე]] {{გოლი|89}}
|goals2=[[ბოგდან სტანკუ|სტანკუ]] {{პენგოლი|}} <small>65' </small>
|stadium=[[სტად დე ფრანსი]], [[სენ-დენი]]
|attendance=75,113
|referee=[[ვიქტორ კაშაი]] ([[უნგრეთი]])
}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|11|df=y}}
|time=17:00
|team1={{fb-rt|ALB}}
|score=0:1
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017878/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|SUI}}
|goals1=
|goals2=[[ფაბიან შერი|შერი]] {{გოლი|5}}
|stadium=[[სტად ბოლარ-დელელისი]], [[ლანსი (საფრანგეთი)|ლანსი]]
|attendance=33,805
|referee=[[კარლოს ველასკო კარვალიო]] ([[ესპანეთი]])
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|15|df=y}}
|time=20:00
|team1={{fb-rt|ROU}}
|score=1:1
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017886/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|SUI}}
|goals1=[[ბოგდან სტანკუ|სტანკუ]] {{გოლი|15}}
|goals2=[[ადმირ მეჰმედი|მეჰმედი]] {{გოლი|57}}
|stadium=[[პარკ დე პრენსი]], [[პარიზი]]
|attendance= 43,576
|referee=[[სერგეი კარასიოვი]] ({{შილა|რუსეთი}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|15|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|FRA}}
|score=2:0
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017885/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|ALB}}
|goals1=[[ანტუან გრიზმანი|გრიზმანი]] {{გოლი|90}}<br />[[დიმიტრი პაიე|პაიე]] {{გოლი|90+6}}
|goals2=
|stadium=[[ველოდრომი (მარსელი)|სტად ველოდრომი]], [[მარსელი]]
|attendance=63,670
|referee=[[ვილი კოლამი]] ([[შოტლანდია]])
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|19|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|ROU}}
|score=0:1
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017894/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|ALB}}
|goals1=
|goals2=[[არმანდო სადიკუ|სადიკუ]] {{გოლი|43}}
|stadium=[[ლუმერი (სტადიონი)|სტად დე ლუმერი]], [[ლიონი]]
|attendance=49,752
|referee=[[პაველ კრალოვეცი]] ({{შილა|ჩეხეთი}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|19|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|SUI}}
|score=0:0
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017893/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|FRA}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[პიერ მორუა (სტადიონი)|სტად პიერ მორუა]], [[ლილი (საფრანგეთი)|ლილი]]
|attendance=45,616
|referee=[[დამირ სკომინა]] ({{შილა|სლოვენია}})
}}
===ბუნა B===
{{თარი|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016: ბუნა B}}
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width="165"|გუნდი
!width="20"|{{Tooltip| ლ| ლაჸაფი}}
!width="20"|{{Tooltip| მ | მოგება}}
!width="20"|{{Tooltip| ფ | ფრე}}
!width="20"|{{Tooltip| წ | წაგება}}
!width="20"|{{Tooltip| მით | მითოღალირი}}
!width="20"|{{Tooltip| გოტ| გოტებული}}
!width="20"|{{Tooltip| შხვ| შხვაობა }}
!width="20"|{{Tooltip| ქ | ქულა}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{fb|ENG}}
|3||1||2||0||3||2||+1||'''5'''
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{fb|RUS}}
|3||0||1||2||2||6||-4||'''1'''
|-
|align="left"|{{fb|WAL}}
|3||2||0||1||6||3||+3||'''6'''
|-
|align="left"|{{fb|SVK}}
|3||1||1||1||3||3||0||'''4'''
|}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|11|df=y}}
|time=20:00
|team1={{fb-rt|WAL}}
|score=2:1
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017880/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|SVK}}
|goals1=[[გარეთ ბეილი|ბეილი]] {{გოლი|10}}<br />[[ჰელ რობსონ-კანუ|რობსონ-კანუ]] {{გოლი|81}}
|goals2=[[ონდრეი დუდა|დუდა]] {{გოლი|61}}
|stadium=[[მატმუტ ატლანტიკი]], [[ბორდო]]
|attendance= 37,831
|referee=[[სტეინ ოდვარ მოენი]] ([[ნორვეგია]])
}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|11|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|ENG}}
|score=1:1
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017879/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|RUS}}
|goals1=[[ერიკ დაიერი|დაიერი]] {{გოლი|78}}
|goals2=[[ვასილი ბერეზუცკი|ბერეზუცკი]] {{გოლი|90+2}}
|stadium=[[ველოდრომი (მარსელი)|სტად ველოდრომი]], [[მარსელი]]
|attendance=62,343
|referee=[[ნიკოლა რიცოლი]] ([[იტალია]])
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|15|df=y}}
|time=17:00
|team1={{fb-rt|RUS}}
|score=1:2
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017888/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|SVK}}
|goals1=[[დენის გლუშაკოვი|გლუშაკოვი]] {{გოლი|80}}
|goals2=[[ვლადიმერ ვაისი (1989)|ვაისი]] {{გოლი|32}}<br />[[მარეკ ჰამშიკი|ჰამშიკი]] {{გოლი|45}}
|stadium=[[პიერ მორუა (სტადიონი)|სტად პიერ მორუა]], [[ლილი (საფრანგეთი)|ლილი]]
|attendance=38,989
|referee=[[დამირ სკომინა]] ({{შილა|სლოვენია}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|16|df=y}}
|time=17:00
|team1={{fb-rt|ENG}}
|score=2:1
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017887/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|WAL}}
|goals1=[[ჯეიმი უორდი|უორდი]] {{გოლი|56}}<br />[[დანიელ სტარიჯი|სტარიჯი]] {{გოლი|90+2}}
|goals2=[[გარეთ ბეილი|ბეილი]] {{გოლი|42}}
|stadium=[[სტად ბოლარ-დელელისი]], [[ლანსი (საფრანგეთი)|ლანსი]]
|attendance= 34,033
|referee=[[ფელიქს ბრიხი]] ({{შილა|გერმანია}})
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|20|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|RUS}}
|score=0:3
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017896/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|WAL}}
|goals1=
|goals2=[[აარონ რემსი|რემსი]] {{გოლი|11}}<br />[[ნილ ტეილორი|ტეილორი]] {{გოლი|20}}<br />[[გარეთ ბეილი|ბეილი]] {{გოლი|67}}
|stadium=[[ტულუზაშ მუნიციპალური სტადიონი]], [[ტულუზა]]
|attendance=28,840
|referee=[[იუნას ერიქსონი]] ({{შილა|შვედეთი}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|20|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|SVK}}
|score=0:0
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017895/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|ENG}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[ჟოფრუა გიშარი (სტადიონი)|სტად ჟოფრუა გიშარი]], [[სენტ-ეტიენი]]
|attendance= 39,051
|referee=[[კარლოს ველასკო კარვალიო]] ({{შილა|ესპანეთი}})
}}
===ბუნა C===
{{თარი|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016: ბუნა C}}
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width="165"|ბუნა
!width="20"|{{Tooltip| ლ| ლაჸაფი}}
!width="20"|{{Tooltip| მ | მოგება}}
!width="20"|{{Tooltip| ფ | ფრე}}
!width="20"|{{Tooltip| წ | წაგება}}
!width="20"|{{Tooltip| მით | მითოღალირი}}
!width="20"|{{Tooltip| გოტ| გოტებული}}
!width="20"|{{Tooltip| შხვ| შხვაობა }}
!width="20"|{{Tooltip| ქ | ქულა}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{fb|POL}}'''(X)'''
|3||2||1||0||2||0||+2||'''7'''
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{fb|NIR}}'''(X)'''
|3||1||0||2||2||2||0||'''3'''
|-
|align="left"|{{fb|GER}} '''(X)'''
|3||2||1||0||3||0||+3||'''7'''
|-
|align="left"|{{fb|UKR}}'''(E)'''
|3||0||0||3||0||5||-5||'''0'''
|}
'''(E)''' - გიშაჸოთამილი; '''(X)''' - ბუნაშ სუმელაშა მიშმალი;
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|12|df=y}}
|time=20:00
|team1={{fb-rt|POL}}
|score=1:0
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017882/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|NIR}}
|goals1=[[არკადიუშ მილიკი|მილიკი]] {{გოლი|51}}
|goals2=
|stadium=[[ალიანც რივიერა]], [[ნიცა]]
|attendance=33,742
|referee=[[ოვიდიუ ჰაცეგანი]] ([[რუმინეთი]])
}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|12|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|GER}}
|score=2:0
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017881/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|UKR}}
|goals1=[[შკოდრან მუსტაფი|მუსტაფი]] {{გოლი|19}}<br />[[ბასტიან შვაინშტაიგერი|შვაინშტაიგერი]] {{გოლი|90+2}}
|goals2=
|stadium=[[პიერ მორუა (სტადიონი)|სტად პიერ-მორუა]], [[ლილი (საფრანგეთი)|ლილი]]
|attendance= 43,035
|referee=[[მარტინ ატკინსონი]] ({{შილა|ინგლისი}})
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|16|df=y}}
|time=20:00
|team1={{fb-rt|UKR}}
|score=0:2
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017890/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|NIR}}
|goals1=
|goals2=[[გარეთ მაკოლი|მაკოლი]] {{გოლი|49}}<br />[[ნაიალ მაკგინი|მაკგინი]] {{გოლი|90+6}}
|stadium=სტად დე ლუმიერი, [[ლიონი]]
|attendance=51,043
|referee=[[პაველ კრალოვეცი]] ({{შილა|ჩეხეთი}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|16|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|GER}}
|score=0:0
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017889/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|POL}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[სტად დე ფრანსი]], [[სენ-დენი]]
|attendance= 73,648
|referee=[[ბიორნ კეიპერსი]] ({{შილა|ნიდერლანდი}})
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|21|df=y}}
|time=20:00
|team1={{fb-rt|UKR}}
|score=0:1
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017898/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|POL}}
|goals1=
|goals2=[[იაკუბ ბლაშჩიკოვსკი|ბლაშჩიკოვსკი]] {{გოლი|54}}
|stadium=სტად ველოდრომი, [[მარსელი]]
|attendance=58,874
|referee=[[სტეინ ოდვარ მოენი]] ({{შილა|ნორვეგია}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|21|df=y}}
|time=20:00
|team1={{fb-rt|NIR}}
|score=0:1
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017897/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|GER}}
|goals1=
|goals2=[[მარიო გომესი|გომესი]] {{გოლი|30}}
|stadium=[[პარკ დე პრენსი]], [[პარიზი]]
|attendance=44,125
|referee=[[კლემან ტიურპენი]] ({{შილა|საფრანგეთი}})
}}
===ბუნა D===
{{თარი|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016: ბუნა D}}
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width="165"|ბუნა
!width="20"|{{Tooltip| ლ| ლაჸაფი}}
!width="20"|{{Tooltip| მ | მოგება}}
!width="20"|{{Tooltip| ფ | ფრე}}
!width="20"|{{Tooltip| წ | წაგება}}
!width="20"|{{Tooltip| მით | მითოღალირი}}
!width="20"|{{Tooltip| გოტ| გოტებული}}
!width="20"|{{Tooltip| შხვ| შხვაობა }}
!width="20"|{{Tooltip| ქ | ქულა}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{fb|TUR}}
|3||1||0||2||2||4||-2||'''3'''
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{fb|CRO}}
|3||2||1||0||5||3||+2||'''7'''
|-
|align="left"|{{fb|ESP}}
|3||2||0||1||5||2||+3||'''6'''
|-
|align="left"|{{fb|CZE}}
|3||0||1||2||2||5||-3||'''1'''
|}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|12|df=y}}
|time=17:00
|team1={{fb-rt|TUR}}
|score=0:1
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017884/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|CRO}}
|goals1=
|goals2=[[ლუკა მოდრიჩი|მოდრიჩი]] {{გოლი|41}}
|stadium=[[პარკ დე პრენსი]], [[პარიზი]]
|attendance=43,842
|referee=[[იუნას ერიქსონი]] ({{შილა|შვედეთი}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|13|df=y}}
|time=17:00
|team1={{fb-rt|ESP}}
|score=1:0
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017883/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|CZE}}
|goals1=[[ჟერარ პიკე|პიკე]] {{გოლი|87}}
|goals2=
|stadium=[[ტულუზაშ მუნიციპალური სტადიონი]], [[ტულუზა]]
|attendance=29,400
|referee=[[შიმონ მარცინიაკი]] ({{შილა|პოლონეთი}})
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|17|df=y}}
|time=20:00
|team1={{fb-rt|CZE}}
|score=2:2
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017892/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|CRO}}
|goals1=[[მილან შკოდა|შკოდა]] {{გოლი|76}}<br />[[ტომაშ ნეციდი|ნეციდი]] {{გოლი|89|პენ.}}
|goals2=[[ივან პერიშიჩი|პერიშიჩი]] {{გოლი|37}}<br />[[ივან რაკიტიჩი|რაკიტიჩი]] {{გოლი|59}}
|stadium=[[ჟოფრუა გიშარი (სტადიონი)|სტად ჟოფრუა გიშარი]], [[სენტ-ეტიენი]]
|attendance=38,376
|referee=[[მარკ კლატენბურგი]] ({{შილა|ინგლისი}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|17|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|ESP}}
|score=3:0
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017891/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|TUR}}
|goals1=[[ალვარო მორატა|მორატა]] {{გოლი|34||48}}<br />[[ნოლიტო]] {{გოლი|37}}
|goals2=
|stadium=[[ალიანც რივიერა]], [[ნიცა]]
|attendance=33,409
|referee=[[მილორად მაჟიჩი]] ({{შილა|სერბეთი}})
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|21|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|CZE}}
|score=0:2
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017900/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|TUR}}
|goals1=
|goals2=[[ბურაკ ილმაზი|ილმაზი]] {{გოლი|10}}<br />[[ოზან თუფანი|თუფანი]] {{გოლი|65}}
|stadium=[[სტად ბოლარ-დელელისი]], [[ლანსი (საფრანგეთი)|ლანსი]]
|attendance=32,836
|referee=[[ვილი კოლამი]] ({{შილა|შოტლანდია}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|21|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|CRO}}
|score=2:1
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017899/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|ESP}}
|goals1=[[ნიკოლა კალინიჩი|კალინიჩი]] {{გოლი|45}}<br />[[ივან პერიშიჩი|პერიშიჩი]] {{გოლი|87}}
|goals2=[[ალვარო მორატა|მორატა]] {{გოლი|7}}
|stadium=[[მატმუტ ატლანტიკი]], [[ბორდო]]
|attendance=37,245
|referee=[[ბიორნ კეიპერსი]] ({{შილა|ნიდერლანდი}})
}}
===ბუნა E===
{{თარი|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016: ბუნა E}}
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width="165"|ბუნა
!width="20"|{{Tooltip| ლ| ლაჸაფი}}
!width="20"|{{Tooltip| მ | მოგება}}
!width="20"|{{Tooltip| ფ | ფრე}}
!width="20"|{{Tooltip| წ | წაგება}}
!width="20"|{{Tooltip| მით | მითოღალირი}}
!width="20"|{{Tooltip| გოტ| გოტებული}}
!width="20"|{{Tooltip| შხვ| შხვაობა }}
!width="20"|{{Tooltip| ქ | ქულა}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{fb|IRL}}
|3||1||1||1||2||4||-2||'''4'''
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{fb|SWE}}
|3||0||1||2||1||3||-2||'''1'''
|-
|align="left"|{{fb|BEL}}
|3||2||0||1||4||2||+2||'''6'''
|-
|align="left"|{{fb|ITA}}
|3||2||0||1||3||1||+2||'''6'''
|}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|13|df=y}}
|time=20:00
|team1={{fb-rt|IRL}}
|score=1:1
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017954/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|SWE}}
|goals1=[[უეს ჰულაჰანი|ჰულაჰანი]] {{გოლი|48}}
|goals2=[[კირან კლარკი|კლარკი]] {{გოლი|71}}
|stadium=[[სტად დე ფრანსი]], [[სენ-დენი]]
|attendance=73,419
|referee=[[მილორად მაჟიჩი]] ({{შილა|სერბეთი}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|13|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|BEL}}
|score=0:2
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017953/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|ITA}}
|goals1=
|goals2=[[ემანუელე ჯაკერინი|ჯეკერინი]] {{გოლი|32}}<br />[[გრაციანო პელე|პელე]] {{გოლი|90+3}}
|stadium=სტად დე ლუმიერი, [[ლიონი]]
|attendance= 55,408
|referee=[[მარკ კლატენბურგი]] ({{შილა|ინგლისი}})
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|17|df=y}}
|time=17:00
|team1={{fb-rt|ITA}}
|score=1:0
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017956/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|SWE}}
|goals1=[[ედერ სიტადინ მარტინსი|ედერი]] {{გოლი|88}}
|goals2=
|stadium=ტულუზაშ მუნიციპალური სტადიონი, [[ტულუზა]]
|attendance=29,600
|referee=[[ვიქტორ კაშაი]] ({{შილა|უნგრეთი}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|18|df=y}}
|time=17:00
|team1={{fb-rt|BEL}}
|score=3:0
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017955/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|IRL}}
|goals1=[[რომელუ ლუკაკუ|ლუკაკუ]] {{გოლი|48||70}}<br />[[აქსელ ვიტსელი|ვიტსელი]] {{გოლი|61}}
|goals2=
|stadium=მატმუტ ატლანტიკი, [[ბორდო]]
|attendance= 39,493
|referee=[[ჯუნეით ჩაკირი]] ({{შილა|თურქეთი}})
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|22|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|ITA}}
|score=0:1
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017958/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|IRL}}
|goals1=
|goals2=[[რობი ბრედი|ბრედი]] {{გოლი|85}}
|stadium=სტად პიერ-მარუ, [[ლილი (საფრანგეთი)|ლილი]]
|attendance= 44,268
|referee=[[ოვიდიუ ჰაცეგანი]] ({{შილა|რუმინეთი}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|22|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|SWE}}
|score=0:1
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017957/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|BEL}}
|goals1=
|goals2=[[რაჯა ნაინგოლანი|ნაინგოლანი]] {{გოლი|84}}
|stadium=[[ალიანც რივიერა]], [[ნიცა]]
|attendance=34,011
|referee=[[ფელიქს ბრიხი]] ({{შილა|გერმანია}})
}}
===ბუნა F===
{{თარი|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016: ბუნა F}}
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width="165"|ბუნა
!width="20"|{{Tooltip| ლ| ლაჸაფი}}
!width="20"|{{Tooltip| მ | მოგება}}
!width="20"|{{Tooltip| ფ | ფრე}}
!width="20"|{{Tooltip| წ | წაგება}}
!width="20"|{{Tooltip| მით | მითოღალირი}}
!width="20"|{{Tooltip| გოტ| გოტებული}}
!width="20"|{{Tooltip| შხვ| შხვაობა }}
!width="20"|{{Tooltip| ქ | ქულა}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{fb|AUT}}
|3||0||1||2||1||3||-3||'''1'''
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{fb|HUN}}
|3||1||2||0||6||4||+2||'''5'''
|-
|align="left"|{{fb|POR}}
|3||0||3||0||4||4||0||'''3'''
|-
|align="left"|{{fb|ISL}}
|3||1||2||0||4||3||+1||'''5'''
|}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|14|df=y}}
|time=20:00
|team1={{fb-rt|AUT}}
|score=0:2
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017960/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|HUN}}
|goals1=
|goals2=[[ადამ სალაი|სალაი]] {{გოლი|62}}<br />[[ზოლტან შტიბეტი|შტიბერი]]{{გოლი|87}}
|stadium=[[მატმუტ ატლანტიკი]], [[ბორდო]]
|attendance=34,424
|referee=[[კლემან ტიურპენი]] ({{შილა|საფრანგეთი}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|14|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|POR}}
|score=1:1
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017959/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|ISL}}
|goals1=[[ნანი (მობურთე)|ნანი]] {{გოლი|31}}
|goals2=[[ბირკირ ბიადნასონი|ბიადნასონი]] {{გოლი|50}}
|stadium=[[ჟოფრუა გიშარი (სტადიონი)|სტად ჟოფრუა გიშარი]], [[სენტ-ეტიენი]]
|attendance=38,742
|referee=[[ჯუნეით ჩაკირი]] ({{შილა|თურქეთი}})
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|18|df=y}}
|time=20:00
|team1={{fb-rt|ISL}}
|score=1:1
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017962/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|HUN}}
|goals1=[[გილფი სიგურდსონი|გ. სიგურდსონი]] {{გოლი|40|პენ.}}
|goals2=[[ბირკირ მარ სევარსონი|სევარსონი]] {{გოლი|88|ა.გ.}}
|stadium=[[სტად ველოდრომი]], [[მარსელი]]
|attendance= 60,842
|referee=[[სერგეი კარასიოვი]] ({{შილა|რუსეთი}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|18|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|POR}}
|score=0:0
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017961/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|AUT}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[პარკ დე პრენსი]], [[პარიზი]]
|attendance=44,291
|referee=[[ნიკოლა რიცოლი]] ({{შილა|იტალია}})
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|22|df=y}}
|time=20:00
|team1={{fb-rt|ISL}}
|score=2:1
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017963/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|AUT}}
|goals1=[[იონ დადი ბოდვარსონი|ბოდვარსონი]] {{გოლი|18}}<br />[[არნორ ტრაუსტასონი|ტრაუსტასონი]] {{გოლი|90+4}}
|goals2=[[ალესანდრო შოპფი|შოპფი]] {{გოლი|60}}
|stadium=[[სტად დე ფრანსი]], [[სენ-დენი]]
|attendance=68,714
|referee=[[შიმონ მარცინიაკი]] ({{შილა|პოლონეთი}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|22|df=y}}
|time=20:00
|team1={{fb-rt|HUN}}
|score=3:3
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017964/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|POR}}
|goals1=[[ზოლტან გერა|გერა]] {{გოლი|19}}<br />[[ბალაჟ ჯუჯაკი|ჯუჯაკი]] {{გოლი|47||55}}
|goals2=[[ნანი (მობურთე)|ნანი]] {{გოლი|42}}<br />[[კრიშტიანუ რონალდუ|რონალდუ]] {{გოლი|50||62}}
|stadium=[[ლუმერი (სტადიონი)|ლუმერი]], [[ლიონი]]
|attendance=55,514
|referee=[[მარტინ ატკინსონი]] ({{შილა|ინგლისი}})
}}
==პლეი-ოფიშ ეტაპი==
{{თარი|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016: პლეი-ოფიშ ეტაპი}}
<section begin=Bracket />{{#invoke:RoundN|N16
|style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=no
|RD1=[[#ნობრუოფინალეფი|ნობრუოფინალეფი]]
|RD2=[[#ნაანთხაფინალეფი|ნაანთხაფინალეფი]]
|RD3=[[#ოშქაშეფინალეფი|ოშქაშეფინალეფი]]
|RD4=[[#ფინალი|ფინალი]]
<!-- Date-Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2 -->
<!-- round of 16 -->
|25 მანგი – [[ჟოფრუა გიშარი (სტადიონი)|სენტ-ეტიენი]] |{{Fb|SUI}}|1 (4)|'''{{Fb|POL}}'''|'''1 (5)'''
|25 მანგი – [[სტად ბოლარ-დელელისი|ლანსი]]|{{Fb|CRO}}|0|'''{{Fb|POR}}'''|'''1'''
|25 მანგი – [[პარკ დე პრენსი|პარიზი]]|'''{{Fb|WAL}}'''|'''1'''|{{Fb|NIR}}|0
|26 მანგი – [[ტულუზაშ მუნიციპალური სტადიონი|ტულუზა]]|{{Fb|HUN}}|0|'''{{Fb|BEL}}'''|'''4'''
|26 მანგი – [[პიერ მორუა (სტადიონი)|ლილი]]|'''{{Fb|GER}}'''|'''3'''|{{Fb|SVK}}|0
|27 მანგი – [[სტად დე ფრანსი|სენ-სენი]]|{{Fb|ITA}}|'''2'''|{{Fb|ESP}}|0
|26 მანგი – [[ლუმერი (სტადიონი)|ლიონი]]|'''{{Fb|FRA}}'''|'''2'''|{{Fb|IRL}}|1
|27 მანგი – [[ალიანც რივიერა|ნიცა]]|{{Fb|ENG}}|1|{{Fb|ISL}}|'''2'''
<!-- ნაანთხალფინალეფი -->
|30 მანგი – [[სტად ველოდრომი|მარსელი]] |{{Fb|POL}}| 1 (3)|{{Fb|POR}}|'''1''' '''(5)'''
|1 კვირკვე – [[პიერ მორუა (სტადიონი)|ლილი]]|{{Fb|WAL}}|'''3'''|{{Fb|BEL}}|1
|2 კვირკვე – [[მატმუტ ატლანტიკი|ბორდო]]|{{Fb|GER}}|'''1 (6)'''|{{Fb|ITA}}|1 (5)
|3 კვირკვე – [[სტად დე ფრანსი|სენ-დენი]]|{{Fb|FRA}}|'''5'''|{{Fb|ISL}}|2
<!-- ოშქაშეფინალეფი -->
|6 კვირკვე – [[ლუმერი (სტადიონი)|ლიონი]]|{{Fb|POR}}|'''2'''|{{Fb|WAL}}|0
|7 კვირკვე – [[სტად ველოდრომი|მარსელი]]|{{Fb|GER}}|0|{{Fb|FRA}}|'''2'''
<!-- ფინალი -->
|10 კვირკვე – [[სტად დე ფრანსი|სენ-დენი]]|{{Fb|POR}}|'''1'''|{{Fb|FRA}}|0
}}<section end=Bracket />
===ნობრუოფინალეფი===
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|25|df=y}}
|time=19:00
|team1={{Fb-rt|SUI}}
|score=1:1 ([[გეძინელი ბორჯი|გ.ბ.]])
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000744/match=2017996/index.html რეპორტი]
|team2={{Fb|POL}}
|goals1=[[ჯერდან შაჩირი|შაჩირი]] {{გოლი|82}}
|goals2=[[იაკუბ ბლაშჩიკოვსკი|ბლაშჩიკოვსკი]] {{გოლი|39}}
|stadium=სტად ჟოფრუა გიშარი, [[სენტ-ეტიენი]]
|attendance=38,842
|referee=[[მარკ კლატენბურგი]] ({{შილა|ინგლისი}})
|penalties1=[[სტეფან ლიხტშტაინერი|ლიხტშტაინერი]] {{პენგოლი}}<br />[[გრანიტ ჟაკა|ჟაკა]] {{პენალტიშ ეჩილითაფა}}<br />[[ჯერდან შაჩირი|შაჩირი]] {{პენგოლი}}<br />[[ფაბიან შერი|შერი]] {{პენგოლი}}<br />[[რიკარდო როდრიგესი (მობურთე)|როდრიგესი]] {{პენგოლი}}
|penaltyscore=4–5
|penalties2={{პენგოლი}} [[რობერტ ლევანდოვსკი|ლევანდოვსკი]]<br />{{პენგოლი}} [[არკადიუშ მილიკი|მილიკი]]<br />{{პენგოლი}} [[კამილ გლიკი|გლიკი]]<br />{{პენგოლი}} [[იაკუბ ბლაშჩიკოვსკი|ბლაშჩიკოვსკი]]<br />{{პენგოლი}} [[გჟეგოჟ კრეხოვიაკი|კრეხოვიაკი]]
}}<section end=g1 />
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|25|df=y}}
|time=20:00
|team1= {{Fb-rt|WAL}}
|score=1:0
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000744/match=2017997/index.html რეპორტი]
|team2={{Fb|NIR}}
|goals1=[[გარეთ მაკოლი|მაკოლი]] {{გოლი|75|ა.გ.}}
|goals2=
|stadium=[[პარკ დე პრენსი]], [[პარიზი]]
|attendance=44,342
|referee=[[მარტინ ატკინსონი]] ({{შილა|ინგლისი}})
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|25|df=y}}
|time=23:00
|team1={{Fb-rt|CRO}}
|score=0:1 ([[გეძინელი ბორჯი|გ.ბ.]])
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000744/match=2017998/index.html რეპორტი]
|team2={{Fb|პორტუგალია}}
|goals1=
|goals2=[[რიკარდუ კვარეშმა|კვარეშმა]] {{გოლი|117}}
|stadium=სტად ბოლერ-დელალესი, [[ლანსი (საფრანგეთი)|ლანსი]]
|attendance=33,523
|referee=[[კარლოს ველასკო კარვალიო]] ({{შილა|ესპანეთი}})
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|26|df=y}}
|time=17:00
|team1={{Fb-rt|საფრანგეთი}}
|score=2:1
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000744/match=2017999/index.html რეპორტი]
|team2={{Fb|ირლანდია}}
|goals1=[[ანტუან გრიზმანი|გრიზმანი]] {{გოლი|58||61}}
|goals2=[[რობი ბრედი|ბრედი]] {{გოლი|2|პენ.}}
|stadium=ლუმერეფიშ სტადიონი, [[ლიონი]]
|attendance=56,279
|referee=[[ნიკოლა რიცოლი]] ({{შილა|იტალია}})
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|26|df=y}}
|time=20:00
|team1={{Fb-rt|გერმანია}}
|score=3:0
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000744/match=2018000/index.html რეპორტი]
|team2={{Fb|სლოვაკეთი}}
|goals1=[[ჯერომ ბოატენგი|ბოატენგი]] {{გოლი|8}}<br />[[მარიო გომესი|გომესი]] {{გოლი|43}}<br />[[იულიან დრაქსლერი|დრაქსლერი]] {{გოლი|63}}
|goals2=
|stadium=სტად პიერ მაროუ, [[ლილი (საფრანგეთი)|ლილი]]
|attendance=44,312
|referee=[[შიმონ მარცინიაკი]] ({{შილა|პოლონეთი}})
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|26|df=y}}
|time=23:00
|team1={{Fb-rt|უნგრეთი}}
|score=0:4
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000744/match=2018001/index.html რეპორტი]
|team2={{Fb|ბელგია}}
|goals1=
|goals2=[[ტობი ალდერვეირელდი|ალდერვეილერდი]] {{გოლი|10}}<br />[[მიში ბატშუაიი|ბატშუაიი]] {{გოლი|78}}<br />[[ედენ აზარი|აზარი]] {{გოლი|80}}<br />[[იანიკ ფერეირა კარასკო|კარასკო]] {{გოლი|90+1}}
|stadium=ტულუზაშ მუნიციპალური სტადიონი, [[ტულუზა]]
|attendance= 28,921
|referee=[[მილორად მაჟიჩი]] ({{შილა|სერბეთი}})
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|27|df=y}}
|time=20:00
|team1={{Fb-rt|იტალია}}
|score=2:0
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000744/match=2018002/index.html რეპორტი]
|team2={{Fb|ესპანეთი}}
|goals1=[[ჯორჯო კიელინი|კიელინი]] {{გოლი|33}}<br />[[გრაციანო პელე|პელე]] {{გოლი|90+1}}
|goals2=
|stadium=[[სტად დე ფრანსი]], [[სენ-დენი]]
|attendance=76,165
|referee=[[ჯუნეით ჩაკირი]] ({{შილა|თურქეთი}})
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|27|df=y}}
|time=23:00
|team1={{Fb-rt|ინგლისი}}
|score=1:2
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000744/match=2018003/index.html რეპორტი]
|team2={{Fb|ისლანდია}}
|goals1=[[უეინ რუნი|რუნი]] {{გოლი|4|პენ.}}
|goals2=[[რაგნარ სიგურდსონი|რ. სიგურდსონი]] {{გოლი|6}}<br />[[კოლბეინ სიგთორსონი|სიგთორსონი]] {{გოლი|18}}
|stadium=[[ალიანც რივიერა]], [[ნიცა]]
|attendance=33,901
|referee=[[დამირ სკომინა]] ({{შილა|სლოვენია}})
}}
===ნაანთხალფინალეფი===
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|30|df=y}}
|time=23:00
|team1={{Fb-rt|პოლონეთი}}
|score=1:1
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000449/match=2017901/index.html რეპორტი]
|team2={{Fb|პორტუგალია}}
|goals1=[[რობერტ ლევანდოვსკი|ლევანდოვსკი]] {{გოლი|2}}
|goals2=[[რენატო სანჩესი|სანჩესი]] {{გოლი|33}}
|stadium=[[სტად ველოდრომი]], [[მარსელი]]
|attendance= 62,940
|referee=[[ფელიქს ბრიხი]] ({{შილა|გერმანია}})
|penaltyscore=3–5
|penalties1=
[[რობერტ ლევანდოვსკი|ლევანდოვსკი]] {{პენგოლი}}<br />
[[არკადიუშ მილიკი|მილიკი]] {{პენგოლი}}<br />
[[კამილ გლიკი|გლიკი]] {{პენგოლი}}<br />
[[იაკუბ ბლაშჩიკოვსკი|ბლაშჩიკოვსკი]] {{პენალტიშ ეჩილითაფა}}
|penalties2=
{{პენგოლი}} [[კრიშტიანუ რონალდუ|რონალდუ]]<br />
{{პენგოლი}} [[რენატო სანჩესი|სანჩესი]]<br />
{{პენგოლი}} [[ჟუან მოუტინიო|მოუტინუ]]<br />
{{პენგოლი}} [[ნანი (მობურთე)|ნანი]]<br />
{{პენგოლი}} [[რიკარდუ კვარეშმა|კვარეშმა]]
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|7|1|df=y}}
|time=23:00
|team1={{Fb-rt|უელსი}}
|score=3:1
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000449/match=2017902/index.html რეპორტი]
|team2={{Fb|ბელგია}}
|goals1=[[ეშლი უილიამსი (მობურთე)|უილიამსი]] {{გოლი|31}}<br />[[ჰელ რობსონ-კანუ|რობსონ-კანუ]] {{გოლი|55}}<br />[[სემ ვოუქსი|ვოუქსი]] {{გოლი|86}}
|goals2=[[რაჯა ნაინგოლანი|ნაინგოლანი]] {{გოლი|13}}
|stadium=[[პიერ მორუა (სტადიონი)|სტად პიერ მორუა]], [[ლილი (საფრანგეთი)|ლილი]]
|attendance=45,936
|referee=[[დამირ სკომინა]] ({{შილა|სლოვენია}})
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|7|2|df=y}}
|time=23:00
|team1={{Fb-rt|გერმანია}}
|score=1:1 ([[გეძინელი ბორჯი|გ.ბ.]])
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000449/match=2017903/index.html რეპორტი]
|team2={{Fb|იტალია}}
|goals1=[[მასუთ ოზილი|ოზილი]] {{გოლი|65}}
|goals2=[[ლეონარდო ბონუჩი|ბონუჩი]] {{გოლი|78|პენ.}}
|stadium=[[მატმუტ ატლანტიკი]], [[ბორდო]]
|attendance=38,764
|referee=[[ვიქტორ კაშაი]] ({{შილა|უნგრეთი}})
|penaltyscore=6–5
|penalties1=
[[ტონი კროოსი|კროოსი]] {{პენგოლი}}<br />
[[ტომას მიულერი|მიულერი]] {{პენალტიშ ეჩილითაფა}}<br />[[მასუთ ოზილი|ოზილი]] {{პენალტიშ ეჩილითაფა}}<br />[[იულიან დრაქსლერი|დრაქსლერი]] {{პენგოლი}}<br />[[ბასტიან შვაინშტაიგერი|შვაინშტაიგერი]] {{პენალტიშ ეჩილითაფა}}<br />[[მათს ჰუმელსი|ჰუმელსი]] {{პენგოლი}}<br />[[ჯოშუა კიმიხი|კიმიხი]] {{პენგოლი}}<br />[[ჯერომ ბოატენგი|ბოატენგი]] {{პენგოლი}}<br />[[იონას ჰექტორი|ჰექტორი]] {{პენგოლი}}
|penalties2=
{{პენგოლი}} [[ლორენცო ინსინიე|ინსინიე]]<br />{{პენალტიშ ეჩილითაფა}} [[სიმონე ძაძა|ძაძა]]<br />{{პენგოლი}} [[ანდრეა ბარძალი|ბარძალი]]<br />{{პენალტიშ ეჩილითაფა}} [[გრაციანო პელე|პელე]]<br />{{პენალტიშ ეჩილითაფა}} [[ლეონარდო ბონუჩი|ბონუჩი]]<br />{{პენგოლი}} [[ემანუელე ჯაკერინი|ჯაკერინი]]<br />{{პენგოლი}} [[მარკო პაროლო|პაროლო]]<br />{{პენგოლი}} [[მატია დე შილიო|დე შილიო]]<br />{{პენალტიშ ეჩილითაფა}} [[მატეო დარმიანი|დარმიანი]]
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|7|3|df=y}}
|time=23:00
|team1={{Fb-rt|საფრანგეთი}}
|score=5:2
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000449/match=2017904/index.html რეპორტი]
|team2={{Fb|ისლანდია}}
|goals1=[[ოლივიე ჟირუ|ჟირუ]] {{გოლი|12||59}}<br />[[პოლ პოგბა|პოგბა]] {{გოლი|20}}<br />[[დიმიტრი პაიე|პაიე]] {{გოლი|43}}<br />[[ანტუან გრიზმანი|გრიზმანი]] {{გოლი|45}}
|goals2=[[კოლბეინ სიგთორსონი|სიგთორსონი]] {{გოლი|56}}<br />[[ბირკირ ბიადნასონი|ბიადნასონი]] {{გოლი|84}}
|stadium=[[სტად დე ფრანსი]], [[სენ-დენი]]
|attendance=76,833
|referee=[[ბიორნ კეიპერსი]] ({{შილა|ნიდერლანდი}})
}}
===ოშქაშეფინალეფი===
{{Football box
|date={{Start date|2016|7|6|df=y}}
|time=23:00
|team1={{Fb-rt|პორტუგალია}}
|score=2:0
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000450/match=2017905/index.html რეპორტი]
|team2={{Fb|უელსი}}
|goals1=[[კრიშტიანუ რონალდუ|რონალდუ]] {{გოლი|50}}<br />[[ნანი (მობურთე)|ნანი]] {{გოლი|53}}
|goals2=
|stadium=ლუმერეფიშ სტადიონი, [[ლიონი]]
|attendance=55,679
|referee=[[იუნას ერიქსონი]] ({{შილა|შვედეთი}})
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|7|7|df=y}}
|time=23:00
|team1={{Fb-rt|გერმანია}}
|score=0:2
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000450/match=2017906/index.html რეპორტი]
|team2={{Fb|FRA}}
|goals1=
|goals2=[[ანტუან გრიზმანი|გრიზმანი]] {{გოლი|45+2|პენ.|72}}
|stadium=[[სტად ველოდრომი]], [[მარსელი]]
|attendance=64,078
|referee=[[ნიკოლა რიცოლი]] ({{შილა|იტალია}})
}}
===ფინალი===
{{თარი|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016: ფინალი}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|7|10|df=y}}
|time=23:00
|team1={{Fb-rt|პორტუგალია}}
|score=1:0
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000451/match=2017907/index.html რეპორტი]
|team2={{Fb|FRA}}
|goals1=[[ედერზიტუ ანტონიუ მაშედუ ლოპიში|ედერი]] {{გოლი|109}}
|goals2=
|stadium=[[სტად დე ფრანსი]], [[სენ-დენი]]
|attendance=75,868
|referee=[[მარკ კლატენბურგი]] ({{შილა|ინგლისი}})
}}
==ჩემპიონი==
[[ფაილი:Flag of Portugal.svg|მინი|center|300პქ|<big><center>[[პორტუგალიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა]]ქ</center><center>[[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი]]შ</center><center>ისტორიას პირველი ტიტული მიპალუ</center></big>]]
==სტატისტიკა==
{{თარი|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016: სტატისტიკა}}
''ხვილაფა'': '''რუმეთ''' შანილი მოლაჸაფეეფი ოკათჷნა ტურნირს
===ბომბარდირეფი===
{{Col-begin}}
{{Col-4}}
;6 გოლი
*{{flagicon|FRA}} '''[[ანტუან გრიზმანი]]'''
{{Col-4}}
;3 გოლი
*{{flagicon|ესპანეთი}} [[ალვარო მორატა]]<br />
*{{flagicon|POR}} '''[[კრიშტიანუ რონალდუ]]'''<br />
*{{flagicon|POR}} '''[[ნანი (მობურთე)|ნანი]]'''<br />
*{{flagicon|WAL}} [[გარეთ ბეილი]]<br />
*{{flagicon|FRA}} '''[[ოლივიე ჟირუ]]'''<br />
*{{flagicon|FRA}} '''[[დიმიტრი პაიე]]'''
{{Col-4}}
;2 გოლი
*{{flagicon|BEL}} [[რომელუ ლუკაკუ]]<br />
*{{flagicon|BEL}} [[რაჯა ნაინგოლანი]]<br />
*{{flagicon|HUN}} [[ბალაჟ ჯუჯაკი]]<br />
*{{flagicon|GER}} '''[[მარიო გომესი]]'''<br />
*{{flagicon|IRL}} [[რობი ბრედი]]<br />
*{{flagicon|ISL}} [[ბირკირ ბიადნასონი]]<br />
*{{flagicon|ISL}} [[კოლბეინ სიგთორსონი]]<br />
*{{flagicon|ITA}} [[გრაციანო პელე]]<br />
*{{flagicon|POL}} [[იაკუბ ბლაშჩიკოვსკი]]<br />
*{{flagicon|რუმინეთი}} [[ბოგდან სტანკუ]]<br />
*{{flagicon|WAL}} [[ჰელ რობსონ-კანუ]]<br />
*{{flagicon|ხორვატია}} [[ივან პერიშიჩი]]
{{Col-4}}
;1 გოლი
*{{flagicon|ავსტრია}} [[ალესანდრო შოპფი]]<br />
*{{flagicon|ალბანეთი}} [[არმანდო სადიკუ]]<br />
*{{flagicon|ინგლისი}} [[ჯეიმი უარდი]]<br />
*{{flagicon|ინგლისი}} [[ერიკ დაიერი]]<br />
*{{flagicon|ინგლისი}} [[უეინ რუნი]]<br />
*{{flagicon|ინგლისი}} [[დენიელ სტარიჯი]]<br />
*{{flagicon|ბელგია}} [[ედენ აზარი]]<br />
*{{flagicon|ბელგია}} [[ტობი ალდერვეირელდი]]<br />
*{{flagicon|ბელგია}} [[მიშ ბატუშაიი]]<br />
*{{flagicon|ბელგია}} [[აქსელ ვიტსელი]]<br />
*{{flagicon|ბელგია}} [[იანიკ კარასკო]]<br />
*{{flagicon|უნგრეთი}} [[ზოლტან გერა]]
*{{flagicon|უნგრეთი}} [[ადამ სალაი]]
*{{flagicon|უნგრეთი}} [[ზოლტან შტიბერი]]
*{{flagicon|GER}} '''[[ჯერომ ბოატენგი]]'''
*{{flagicon|GER}} '''[[იულიან დრაქსლერი]]'''
*{{flagicon|GER}} '''[[შკოდრან მუსტაფი]]'''
*{{flagicon|GER}} '''[[მესუთ ოზილი]]'''
*{{flagicon|GER}} '''[[ბასტიან შვაინშტაიგერი]]'''
*{{flagicon|ირლანდია}} [[უესლი ჰულაჰანი]]
*{{flagicon|ისლანდია}} [[იონ დადი ბოდვარსონი]]
*{{flagicon|ისლანდია}} [[გილფი სიგურდსონი]]
*{{flagicon|ISL}} [[არნორ ტრაუსტასონი]]
*{{flagicon|ესპანეთი}} [[ნოლიტო]]
*{{flagicon|ესპანეთი}} [[ჟერარ პიკე]]
*{{flagicon|იტალია}} [[ლეონარდო ბონუჩი]]
*{{flagicon|იტალია}} [[ემანუელე ჯაკერინი]]
*{{flagicon|იტალია}} [[ჯორჯო კიელინი]]
*{{flagicon|ITA}} [[ედერ სიტადინ მარტინსი|ედერი]]
*{{flagicon|პოლონეთი}} [[რობერტ ლევანდოვსკი]]
*{{flagicon|პოლონეთი}} [[არკადიუშ მილიკი]]
*{{flagicon|პორტუგალია}} '''[[რიკარდუ კვარეშმა]]'''
*{{flagicon|პორტუგალია}} '''[[რენატუ სანჩეში]]'''
*{{flagicon|პორტუგალია}} '''[[ედერზიტუ ანტონიუ მაშედუ ლოპიში|ედერი]]
*{{flagicon|რუსეთი}} [[ვასილი ბერეზუცკი]]
*{{flagicon|რუსეთი}} [[დენის გლუშაკოვი]]
*{{flagicon|ოორუე ირლანდია}} [[ნაიალ მაკგინი]]
*{{flagicon|ოორუე ირლანდია}} [[გარეთ მაკოლი]]
*{{flagicon|სლოვაკეთი}} [[ვლადიმერ ვაისი (1989)|ვლადიმერ ვაისი]]
*{{flagicon|სლოვაკეთი}} [[მარეკ გამშიკი]]
*{{flagicon|სლოვაკეთი}} [[ონდრეი დუდა]]
*{{flagicon|თურქეთი}} [[ბურაკ ილმაზი]]
*{{flagicon|თურქეთი}} [[ოზან თუფანი]]
*{{flagicon|უელსი}} [[სემ ვოუქსი]]
*{{flagicon|უელსი}} [[აარონ რემზი]]
*{{flagicon|უელსი}} [[ნილ ტეილორი]]
*{{flagicon|უელსი}} [[ეშლი უილიამსი (მობურთე)|ეშლი უილიამსი]]
*{{flagicon|საფრანგეთი}} '''[[პოლ პოგბა]]'''
*{{flagicon|ხორვატია}} [[ნიკოლა კალინიჩი (მობურთე|ნიკოლა კალინიჩი]]
*{{flagicon|ხორვატია}} [[ლუკა მოდრიჩი]]
*{{flagicon|ხორვატია}} [[ივან რაკიტიჩი]]
*{{flagicon|ჩეხეთი}} [[ტომაშ ნეციდი]]
*{{flagicon|ჩეხეთი}} [[მილან შკოდა]]
*{{flagicon|შვეიცარია}} [[ადმირ მეჰმედი]]
*{{flagicon|SUI}} [[ჯერდან შაჩირი]]
*{{flagicon|შვეიცარია}} [[ფაბიან შერი]]
{{Col-end}}
<small>წყუ: უეფა<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/statistics/round=2000448/players/kind=goals/index.html#order=4desc |title=UEFA EURO 2016 Finals – UEFA.com |publisher=[[UEFA|Union of European Football Associations]] |accessdate=27 June 2016}}</ref></small>
==მარკეტინგი==
2013 წანაშ 26 მანგის გჷშართჷ ჩემპიონატიშ ოფიციალურ ლოგოქ. ლოგო ეთმეხანტუნს ანრი დელონეშ თასის საფრანგეთიშ ერუანულ ფერეფს (ლენი, ჩე, ჭითა). 2013 წანაშ 17 გჷმათუთას უეფა-ქ გეგმაცხადჷ ტურნირიშ ოფიციალური სლოგანი „Le Rendez-Vous“. „Konami“ გეგშაშქვანს ტურნირიშ ოფიციალურ ვიდეო ლაჸაფის [[Pro Evolution Soccer|Pro Evolution Soccer 2016-ს]].
ტურნირიშ ოფიციალური თილისმა, სუპერ ვიქტორქ მაართათ ძირაფილქ იჸუ 2014 წანაშ 18 გერგობათუთას, საფრანგეთიშ დო შვედეთიშ ერუანული ბუნეფიშ მატჩიშ ბორჯის. თენა რე საფრანგეთიშ ერუანულ ფორმას გჷმონწყილი [[სუპერგერგეზი]] ბაღანა, ოჭიშის ჭითა გინაქუნალით. გინაქუნალი, ბურთი დო სპორტული მადვალარი რე ბაღანაშ სუპერნძალაშ წყუ. თილისმაქ უეფა-შ ოფიციალურ საიტის 50 ვითოშ ხონარშე უმოსი მიპალუ.
ჩემპიონატიშ ოფიციალური ბურთი, [[Adidas|ადიდასიშ]] „Beau Jeu“ 2015 წანაშ 12 გერგობათუთას წჷმარინუ ფრანგი ჸოფილი მობურთექ [[ზინედინ ზიდანი|ზინედინ ზიდანქ]].
===სპონსორეფი===
{| class="wikitable" width=45%
|-
!გლობალური სპონსორეფი
!ერუანული სპონსორეფი
|-
|
*[[Adidas]]<ref>{{cite web|title=adidas on board for UEFA EURO 2012|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/news/newsid=892897.html|quote=The long-term partnership between UEFA and adidas is to continue with rights granted to UEFA EURO 2012™ and 2016™ plus all other national-team competitions until 2017.|publisher=UEFA.com|accessdate=10 April 2015}}</ref>
*[[Carlsberg]]<ref>{{cite web|last=UEFA|title=Carlsberg signs as Official Sponsor for UEFA national team competitions|url=http://www.uefa.com/uefa/mediaservices/mediareleases/newsid=1945036.html|publisher=UEFA.com|accessdate=15 May 2013}}</ref>
*[[Coca-Cola]]<ref>{{cite news |title=Coca-Cola signs for Euro 2012, 2016 |url=http://www.uefa.com/uefa/events/marketing/news/newsid=1452657.html |work=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=22 February 2010 |accessdate=4 July 2012 }}</ref>
*[[Continental]]<ref>{{cite news |title=Continental to sponsor Euro 2012 and 2016 |url=http://www.uefa.com/uefa/events/marketing/news/newsid=1700729.html |work=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=20 October 2011 |accessdate=4 July 2012 }}</ref>
*[[Hisense]]
*[[Hyundai]]–[[Kia Motors|Kia]]<ref>{{cite news |title=Hyundai-Kia joins as official sponsor for UEFA Euro 2012™ and UEFA Euro 2016™ |url=http://www.uefa.com/uefa/mediaservices/mediareleases/newsid=1548117.html |work=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=2 March 2010 |accessdate=4 July 2012 }}</ref>
*[[McDonald's]]<ref>{{cite news |title=McDonald's signed up as official Euro sponsor |url=http://www.uefa.com/uefa/events/marketing/news/newsid=1492650.html |work=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=26 May 2010 |accessdate=4 July 2012 }}</ref>
*[[Orange]]<ref>{{cite news|title=Orange joins Uefa Euro 2016 as global partner|url=http://www.sportspromedia.com/news/orange_joins_uefa_euro_2016_as_global_partner|publisher=SportsPro|date=28 October 2015|accessdate=28 October 2015}}</ref>
*[[SOCAR]]<ref>{{cite web|title=SOCAR signs as Official Sponsor for UEFA national team competitions|url=http://www.uefa.org/mediaservices/mediareleases/newsid=1952828.html|publisher=UEFA.com|accessdate=31 July 2013}}</ref>
*[[Turkish Airlines]]<ref>{{cite web|title=Turkish Airlines joins UEFA EURO 2016 as Official Airline Partner|url=http://www.uefa.org/mediaservices/mediareleases/newsid=2315735.html|publisher=UEFA.org|accessdate=10 December 2015}}</ref>
{{col-2}}
*[[Crédit Agricole]]<ref>{{cite web|title=Crédit Agricole joins EURO national sponsors|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/finals/news/newsid=2224512.html|publisher=UEFA.com|accessdate=10 April 2015}}</ref>
*[[Française des Jeux]]<ref>{{cite web|title=FDJ is first UEFA EURO 2016 national sponsor|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/finals/news/newsid=2156175.html|publisher=UEFA.com|accessdate=10 April 2015}}</ref>
*PROMAN<ref>{{cite web|title=Recruiter PROMAN signed up as EURO sponsor|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/finals/news/newsid=2219686.html|publisher=UEFA.com|accessdate=10 April 2015}}</ref>
*[[SNCF]]<ref>{{cite web|title=SNCF arrives as fourth national EURO sponsor|url=http://www.uefa.com/uefaeuro/finals/news/newsid=2230036.html|publisher=UEFA.com|accessdate=10 April 2015}}</ref>
|}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{commonscat|UEFA Euro 2016}}
* [https://web.archive.org/web/20150526023828/http://www.uefa.com/uefaeuro/abouteuro/uefaeuro2016/index.html ინფორმაცია უეფა-შ საიტის].
== სქოლიო ==
{{სქოლიო|2}}
[[კატეგორია:ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016| ]]
[[კატეგორია:2016 წანა კუჩხბურთის]]
dpzjq1iisow0qynbjptens80fh05w12
ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016: ბუნა A
0
21168
253348
250666
2026-09-23T23:27:08Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253348
wikitext
text/x-wiki
'''ბუნა А''' [[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016]]-ის — ევროპაშ ჩემპიონატიშ ფინალურ ნორთიშ ბუნურ ეტაპიშ ამშვი ბუნაშე ართ-ართი.
ბუნა A-ს ქჷმოხვადეს ტურნირიშ მენძელი [[საფრანგეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|საფრანგეთიშ]] ნაკორობაქ, [[რუმინეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|რუმინეთიშ]] დო [[შვეიცარიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|შვეიცარიაშ]] ნაკორობეფქ, თაშნეშე [[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|ევროპაშ ჩემპიონატიშ]] დეპიუტანტი [[ალბანეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|ალბანეთიშ]] ნაკორობაქ.
ბუნას მაართა მატჩი იმანჯებაფჷ [[10 მანგი]]ს, ოთებუე მატჩი — [[19 მანგი]]ს, [[2016]]. ამშხოლო მატჩი [[საფრანგეთი]]შ შხვადოშხვა ნოღაშ იმანჯებაფჷდას იჸი .
==ბუნა A==
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width="165"|ბუნა
!width="20"|{{Tooltip| ლ| ლაჸაფი}}
!width="20"|{{Tooltip| მ | მოგება}}
!width="20"|{{Tooltip| ფ | ფრე}}
!width="20"|{{Tooltip| წ | წაგება}}
!width="20"|{{Tooltip| მით | მითოღალირი}}
!width="20"|{{Tooltip| გოტ| გოტებული}}
!width="20"|{{Tooltip| შხვ| შხვაობა }}
!width="20"|{{Tooltip| ქ | ქულა}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{fb|FRA}} '''({{comment|მ.|ტურნირიშ მენძელი}}}'''
|1||1||0||0||2||1||+1||'''3'''
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{fb|ROU}}
|1||0||0||1||1||2||-1||'''0'''
|-
|align="left"|{{fb|ALB}}
|0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|-
|align="left"|{{fb|SUI}}
|0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|}
==მატჩეფი==
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|10|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|FRA}}
|score=2:1
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017877/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|ROU}}
|goals1=[[ოლივიე ჟირუ|ჟირუ]] {{გოლი|57}}<br />[[დიმიტრი პაიე|პაიე]] {{გოლი|89}}
|goals2={{პენგოლი|}} <small>65' </small> [[ბოგდან სტანკუ|სტანკუ]]
|stadium=[[სტად დე ფრანსი]], [[სენ-დენი]]
|attendance=
|referee=[[ვიქტორ კაშაი]] ([[უნგრეთი]])
}}
{| width=100% style="font-size:90%"
|
<br />
<!--'''მატჩიშ საუჯგუშო მოლაჸაფე:'''-->
'''ასისტენტ არბიტრეფი:'''
<br />გიორგი რინგი ([[უნგრეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|უნგრეთი]])
<br />ვენსელ ტოთი ([[უნგრეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|უნგრეთი]])
<br />'''მაანთხა არბიტრი:'''
<br />[[ბიორნ კეიპერსი]] ([[ნიდერლანდიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|ნიდერლანდი]])
<br />'''გეძინელი ასიტენტი არბიტრეფი:'''
<br />[[ტომაშ ბოგნარი]] ([[უნგრეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|უნგრეთი]])
<br />ადამ ფარკასი ([[უნგრეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|უნგრეთი]])
|}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|11|df=y}}
|time=17:00
|team1={{fb-rt|ALB}}
|score=მატჩი 2
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017878/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|SUI}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[ბოლარ-დელელისი|სტად ბოლარ-დელელისი]], [[ლანსი (საფრანგეთი)|ლანსი]]
|attendance=
|referee=[[კარლოს ველასკო კარვალიო]] ([[ესპანეთი]])
}}
{| width=100% style="font-size:90%"
|
<br />
<!--'''Man of the Match:'''-->
'''ასისტენტი არბიტრეფი:'''
<br />რობერტო ალონსო ფერნანდესი ([[ესპანეთიშ ომაფე კუჩხბურთიშ ფედერაცია|ესპანეთი]])
<br />ხუან კარლოს იუსტე ხიმენესი ([[ესპანეთიშ ომაფე კუჩხბურთიშ ფედერაცია|ესპანეთი]])
<br />'''მაანთხა არბიტრიl:'''
<br />[[პოლ ვან ბეკელი]] ([[ნიდერლანდიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|ნიდელანდი]])
<br />'''გეძინელი ასისტენტი არბიტრეფი:'''
<br />[[ხესუს ჯილ მანზანო]] ([[ესპანეთიშ ომაფე კუჩხბურთიშ ფედერაცია|ესპანეთი]])
<br />[[კარლოს დელ სერო გრანდე]] ([[ესპანეთიშ ომაფე კუჩხბურთიშ ფედერაცია|ესპანეთი]])
|}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|15|df=y}}
|time=20:00
|team1={{fb-rt|ROU}}
|score=მატჩი 14
|report=
|team2={{fb|SUI}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[პარკ დე პრენსი]], [[პარიზი]]
|attendance=
|referee=
}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|15|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|FRA}}
|score=მატჩი 15
|report=
|team2={{fb|ALB}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[ველოდრომი (მარსელი)|სტად ველოდრომი]], [[მარსელი]]
|attendance=
|referee=
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|19|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|ROU}}
|score=მატჩი 25
|report=
|team2={{fb|ALB}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[ლუმერი (სტადიონი)|სტად დე ლუმერი]], [[ლიონი]]
|attendance=
|referee=
}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|19|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|SUI}}
|score=მატჩი 26
|report=
|team2={{fb|FRA}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[პიერ მორუა (სტადიონი)|სტად პიერ მორუა]], [[ლილი (საფრანგეთი)|ლილი]]
|attendance=
|referee=
}}
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[https://web.archive.org/web/20180712154918/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/standings/round=2000448/group=2002441/index.html UEFA Euro 2016 ბუნა A]
[[კატეგორია:2016 წანა კუჩხბურთის]]
[[კატეგორია:ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016]]
tl00n5c67u6tcf3hwosg7zf9s2vgjms
ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016: ბუნა B
0
21169
253349
250663
2026-09-23T23:27:09Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253349
wikitext
text/x-wiki
'''ბუნა B''' [[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016]]-ის — ევროპაშ ჩემპიონატიშ ფინალურ ნორთიშ ბუნურ ეტაპიშ ამშვი ბუნაშე ართ-ართი.
ბუნა B-ს მოხვადეს [[ინგლისიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|ინგლისიშ]] დო [[რუსეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|რუსეთიშ]] ნაკორობეფქ, თაშნეშე [[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|ევროპაშ ჩემპიონატიშ]] ჟირ დეპიუტანტ [[უელსიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|უელსიშ]] დო [[სლოვანეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|სლოვაკეთიშ]] ნაკორობეფქ.
ბუნას მაართა მატჩიქ იმანჯჷ [[11 მანგი]]ს, ოთებუე მატჩიქ — [[20 მანგი]]ს, [[2016]]. ამშხოლო მატჩ [[საფრანგეთი]]შ შხვადოშხვა ნოღაშ იმანჯებუდჷ.
==ბუნა B==
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width="165"|გუნდი
!width="20"|{{Tooltip| ლ| ლაჸაფი}}
!width="20"|{{Tooltip| მ | მოგება}}
!width="20"|{{Tooltip| ფ | ფრე}}
!width="20"|{{Tooltip| წ | წაგება}}
!width="20"|{{Tooltip| მით | მითოღალირი}}
!width="20"|{{Tooltip| გოტ| გოტებული}}
!width="20"|{{Tooltip| შხვ| შხვაობა }}
!width="20"|{{Tooltip| ქ | ქულა}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{fb|ENG}}
|0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|{{fb|RUS}}
|0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|-
|align="left"|{{fb|WAL}}
|0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|-
|align="left"|{{fb|SVK}}
|0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|}
==მატჩეფი==
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|11|df=y}}
|time=20:00
|team1={{fb-rt|WAL}}
|score=მატჩი 3
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017880/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|SVK}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[მატმუტ ატლანტიკი]], [[ბორდო]]
|attendance=
|referee=[[სტეინ ოდვარ მოენი]] ([[ნორვეგია]])
}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|11|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|ENG}}
|score=მატჩი 4
|report=[http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/matches/round=2000448/match=2017879/index.html რეპორტი]
|team2={{fb|RUS}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[ველოდრომი (მარსელი)|სტად ველოდრომი]], [[მარსელი]]
|attendance=
|referee=[[ნიკოლა რიზოლი]] ([[იტალია]])
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|15|df=y}}
|time=17:00
|team1={{fb-rt|RUS}}
|score=მატჩი 13
|report=
|team2={{fb|SVK}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[პიერ მორუა (სტადიონი)|სტად პიერ მორუა]], [[ლილი (საფრანგეთი)|ლილი]]
|attendance=
|referee=
}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|16|df=y}}
|time=17:00
|team1={{fb-rt|ENG}}
|score=მატჩი 16
|report=
|team2={{fb|WAL}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[ბოლარ-დელელისი|სტად ბოლარ დელელისი]], [[ლანსი (საფრანგეთი)|ლანსი]]
|attendance=
|referee=
}}
----
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|20|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|RUS}}
|score=მატჩი 27
|report=
|team2={{fb|WAL}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[ტულუზაშ სტადიონი]], [[ტულუზა]]
|attendance=
|referee=
}}
{{Football box
|date={{Start date|2016|6|20|df=y}}
|time=23:00
|team1={{fb-rt|SVK}}
|score=მატჩი 28
|report=
|team2={{fb|ENG}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[ჟოფრუა გიშარი (სტადიონი)|სტად ჟოფრუა გიშარი]], [[სენტ-ეტიენი]]
|attendance=
|referee=
}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://web.archive.org/web/20151214184038/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/standings/round=2000448/group=2002442/index.html ბუნა B ოფიციალურ ვებ-ხასჷლას Uefa.com]{{en}}
[[კატეგორია:2016 წანა კუჩხბურთის]]
[[კატეგორია:ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016]]
7uyr7vo0afslz7o7qrhukbmil06fvgu
სლოვაკეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
0
21205
253465
224784
2026-09-24T02:12:21Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253465
wikitext
text/x-wiki
'''სლოვაკეთიშ რესპუბლიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა''' — წჷმარინუანს [[სლოვაკეთი|სლოვაკეთის]] საირქიანო ტურნირეფს დო ახვალამეფს [[კუჩხბურთი]]ს. ნაკორობაშ კონტროლს დო დუდალას ახორციელენს [[სლოვაკეთიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია]]. 1930-1994 წანეფს გიშმეშჷ მუჭოთ [[ჩეხოსლოვაკიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|ჩეხოსლოვაკიაშ ნაკორობა]].
==აკოდგინალუა==
ნაკორობაშ ეკოდგინალაუაშა გეჸვენჯი 26 მობურთე რდჷ გიშაჸონაფილი 2024 წანაშ [[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024|UEFA ევრო-შა]].<ref>{{cite news |date=7 June 2024 |title=Nominácia Slovenska na UEFA EURO 2024 |trans-title=Nomination of Slovakia for UEFA EURO 2024 |url=https://futbalsfz.sk/muzi-a-nominacia-slovenska-na-uefa-euro-2024/ |language=sk |publisher=[[Slovak Football Association]] |access-date=7 June 2024}}</ref>
: ''ლაჸაფეფი დო გოლეფი მოჸონაფილი რე 2024 წანაშ 30 მანგიშ დგომარობათ:''
{{nat fs g start|background=#0202FF|color=white}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[მარტინ დუბრავკა]]|age={{birth date and age|1989|1|15|df=y}}|caps=46|goals=0|clubnat=ENG|club=[[ნიუკასლ იუნაიტედი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ნიუკასლ იუნაიტედი]]}}
{{nat fs g player|no=12|pos=GK|name=[[მარეკ როდაკი]]|age={{birth date and age|1996|12|13|df=y}}|caps=22|goals=0|clubnat=ENG|club=[[ფულჰემი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ფულჰემი]]}}
{{nat fs g player|no=23|pos=GK|name=[[ჰენრიხ რავასი]]|age={{birth date and age|1997|8|16|df=y}}|caps=0|goals=0|clubnat=USA|club=[[ნიუ ინგლიშ რებოლუშენი]]}}
{{nat fs break|background=#1445c3}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[პეტერ პეკარიკი]]|age={{birth date and age|1986|10|30|df=y}}|caps=130|goals=2|clubnat=GER|club=[[გერტა ბერლინი (კუჩხბურთი)|ჰერტა]]}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[დენის ვავრო]]|age={{birth date and age|1996|4|10|df=y}}|caps=23|goals=2|clubnat=DEN|club=[[კოპენჰაგენი (კუჩხბურთი)|კოპენჰაგენი]]}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[ადამ ობერტი]]|age={{birth date and age|df=yes|2002|8|23}}|caps=7|goals=0|clubnat=ITA|club=[[კალიარი (კუჩხბურთი)|კალიარი]]}}
{{nat fs g player|no=6|pos=DF|name=[[ნორბერტ დიომბერი]]|age={{birth date and age|1992|7|3|df=y}}|caps=40|goals=0|clubnat=ITA|club=[[სალერნიტანა (კუჩხბურთი)|სალერნიტანა]]}}
{{nat fs g player|no=14|pos=DF|name=[[მილან შკრინიარი]]|age={{birth date and age|1995|2|11|df=y}}|other=[[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კაპიტანი]]|caps=71|goals=3|clubnat=FRA|club=[[პარი სენ-ჟერმენი]]}}
{{nat fs g player|no=15|pos=DF|name=[[ვერნონ დე მარკო]]|age={{birth date and age|1992|11|18|df=y}}|caps=10|goals=1|clubnat=UAE|club=[[ჰატა (კუჩხბურთი)|ჰატა]]}}
{{nat fs g player|no=16|pos=DF|name=[[დავიდ ჰანცკო]]|age={{birth date and age|df=yes|1997|12|13}}|caps=41|goals=4|clubnat=NED|club=[[ფეიენორდი (კუჩხბურთი)|ფეიენორდი]]}}
{{nat fs g player|no=25|pos=DF|name=[[სებასტიან კოშა]]|age={{birth date and age|df=yes|2003|9|13}}|caps=1|goals=0|clubnat=SVK|club=[[სპარტაკ ტრნავა (კუჩხბურთი)|სპარტაკ ტრნავა]]}}
{{nat fs break|background=#1445c3}}
{{nat fs g player|no=5|pos=MF|name=[[ტომაშ რიგო]]|age={{birth date and age|2002|7|3|df=y}}|caps=1|goals=1|clubnat=CZE|club=[[ბანიკ ოსტრავა (კუჩხბურთი)|ბანიკ ოსტრავა]]}}
{{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[ტომაშ სუსლოვი]]|age={{birth date and age|df=yes|2002|6|7}}|caps=31|goals=3|clubnat=ITA|club=[[ელას ვერონა (კუჩხბურთი)|ელას ვერონა]]}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[ონდრეი დუდა]]|age={{birth date and age|1994|12|5|df=y}}|caps=75|goals=14|clubnat=ITA|club=[[ელას ვერონა (კუჩხბურთი)|ელას ვერონა]]}}
{{nat fs g player|no=11|pos=MF|name=[[ლასლო ბენესი]]|age={{birth date and age|1997|9|9|df=y}}|caps=23|goals=2|clubnat=GER|club=[[ჰამბურგი (კუჩხბურთი)|ჰამბურგი]]}}
{{nat fs g player|no=13|pos=MF|name=[[პატრიკ ჰროშოვსკი]]|age={{birth date and age|1992|4|22|df=y}}|caps=55|goals=0|clubnat=BEL|club=[[გენკი (კუჩხბურთი)|გენკი]]}}
{{nat fs g player|no=19|pos=MF|name=[[იურაი კუცკა]]|age={{birth date and age|df=yes|1987|2|26}}|caps=110|goals=14|clubnat=SVK|club=[[სლოვან ბრატისლავა (კუჩხბურთი)|სლოვან ბრატისლავა]]}}
{{nat fs g player|no=21|pos=MF|name=[[მატუშ ბერო]]|age={{birth date and age|1995|9|6|df=y}}|caps=31|goals=1|clubnat=GER|club=[[ბოჰუმი (კუჩხბურთი)|ბოჰუმი]]}}
{{nat fs g player|no=22|pos=MF|name=[[სტანისლავ ლობოტკა]]|age={{birth date and age|1994|11|25|df=y}}|caps=58|goals=4|clubnat=ITA|club=[[ნაპოლი (კუჩხბურთი)|ნაპოლი]]}}
{{nat fs break|background=#1445c3}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[რობერტ ბოჟენიკი]]|age={{birth date and age|1999|11|18|df=y}}|caps=43|goals=7|clubnat=POR|club=[[ბოავისტა (კუჩხბურთი)|ბოავისტა]]}}
{{nat fs g player|no=10|pos=FW|name=[[ლიუბომირ ტუპტა]]|age={{birth date and age|1998|3|27|df=y}}|caps=6|goals=0|clubnat=CZE|club=[[სლოვან ლიბერეცი (კუჩხბურთი)|სლოვან ლიბერეცი]]}}
{{nat fs g player|no=17|pos=FW|name=[[ლუკაშ ჰარასლინი]]|age={{birth date and age|df=yes|1996|5|26}}|caps=39|goals=6|clubnat=CZE|club=[[სპარტა პრაღა (კუჩხბურთი)|სპარტა პრაღა]]}}
{{nat fs g player|no=18|pos=FW|name=[[დავიდ სტრელეცი]]|age={{birth date and age|2001|4|4|df=y}}|caps=21|goals=3|clubnat=SVK|club=[[სლოვან ბრატისლავი (კუჩხბურთი)|სლოვან ბრატისლავა]]}}
{{nat fs g player|no=20|pos=FW|name=[[დავიდ დიურიში]]|age={{birth date and age|df=yes|1999|3|22}}|caps=14|goals=1|clubnat=ITA|club=[[აკოლი (კუჩხბურთი)|აკოლი]]}}
{{nat fs g player|no=24|pos=FW|name=[[ლეო საუერი]]|age={{birth date and age|df=yes|2005|12|16}}|caps=3|goals=0|clubnat=NED|club=[[ფეიენორდი (კუჩხბურთი)|ფეიენორდი]]}}
{{nat fs g player|no=26|pos=FW|name=[[ივან შრანცი]]|age={{birth date and age|1993|9|13|df=y}}|caps=25|goals=5|clubnat=CZE|club=[[სლავია პრაღა (კუჩხბურთი)|სლავია პრაღა]]}}
{{nat fs end|background=#1445c3}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{commonscat|Slovakia national football team}}
* [http://www.futbalsfz.sk/en/ Slovak Football Association official website]
* [https://web.archive.org/web/20160707203431/http://www.fifa.com/associations/association=svk/index.html Profil at FIFA official website]
* [http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2012/teams/team=58836/ Profil at UEFA official website]
* [http://www.rsssf.com/tabless/slow-intres.html RSSSF archive of results 1939–2009]
* [http://www.rsssf.com/miscellaneous/slow-recintlp.html RSSSF archive of most capped players and highest goalscorers]
{{მერკე}}
[[კატეგორია:ევროპაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი]]
[[კატეგორია:სლოვაკეთიშ კუჩხბურთი]]
r3iihbt32tdhv6oiqk0hl07qnz9jokj
ტეხასი
0
21232
253471
252023
2026-09-24T02:24:14Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253471
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ააშ-იშ შტატი
| სტატუსი = [[ააშ-იშ ადმინისტრაციული დორთუალა|ააშ-იშ შტატი]]
| ჯოხო = ტეხასი
| მასქერული ჯოხო ={{lang-en|State of Texas}}
| შილა = Flag of Texas.svg{{!}}border
| გერბი = State Seal of Texas.svg
| რუკა = Texas in United States.svg{{!}}300px
| ჸოფილი =
| ჸოფილი შილა =
| მეტჯოხო = „ხვალეხე მურიცხიშ შტატი“<ref>{{Cite web|url=https://lenta.ru/articles/2009/04/17/texas/|title=Одинокая звезда Техаса|publisher=[[Lenta.ru]]|accessdate=2020-03-25|lang=ru|archive-date=2019-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20191010004841/https://lenta.ru/articles/2009/04/17/texas/|deadlink=no}}</ref>
| დევიზი = „მაჸალობა“
| ნანანოღა = [[ოსტინი]]
| ოფიციალური ნინა =
| უკაბეტაში ნოღა = [[ჰიუსტონი]]
| შხვა ნოღეფი = [[სან-ანტონიო]], [[დალასი]], [[ოსტინი]], [[ფორტ-უერთი]], [[ელ-პასო]]
| გუბერნატორი = [[გრეგ ებოტი]] <small>([[ტეხასიშ რესპუბლიკური პარტია|რპ]])</small>
| ლეიტენანტ-გუბერნატორი = [[დენ პატრიკი (პოლიტიკოსი)|დენ პატრიკი]] <small>(რპ)</small>
| სენატორეფი = [[ჯონ კორნინი]] <small>(რპ)</small><br>[[ტედ კრუზი]] <small>(რპ)</small>
| საფოსტო აბრევიატურა = TX
| ფართობიშ აბანი = 2-ა
| ფართობი = 695,662
| სიგჷრძა = 1,289
| სიგანა = 1,244
| წყარი = 19,075 კმ2 (2.7%)
| მახორობაშ აბანი = 2-ა
| მახორობა = 30,503,301 (2023)
| მეჭედალაშ აბანი = 26
| მეჭედალა = 42.9/კმ<sup>2</sup>
| უმაღალაში ჭურჭული =
| უკაბეტაში სიმაღალა = 2 667,4
| ოშქაშე სიმაღალა = 520
| უდაბალაში ჭურჭული = 0
| უდაბალაში სიმაღალა =
| ნამუსხე შტატი = 28
| შტატო გჷნორთაშ თარიღი = [[29 ქირსეთუთა]], [[1845]]
| ბორჯიშ ორტყაფუ =
| ორტყაფუ =
| განედი = 25°50'
| გრძედი = 93°31'
| ვებ-ხასჷლა = [http://www.texas.gov texas.gov]
| ვებხასჷლა =
}}
'''ტეხასი''' (Texas, Tx - ტექსეს) — [[ააშ]]-იშ [[ამერიკაშ შტატეფი დორსხუაფაშ მეჯინათ|შტატი]], ობჟათე-ბჟადალიშ ცენტრალურ რეგიონს. ჯოხოქ გიადჷ [[ინდიარეფი|ინდიარეფიშ]] თურიშ მეჯინათ. [[ჰიუსტონი]] სიკაბეტათ პირველი ნოღა რე ტეხასის დო სიკაბეტათ მაანთხა [[ააშ]]-ს. [[დალასი]]შ მეტროპოლიტი სიკაბეტათ პირველი რე ტეხასის, მაანთხა ააშ-ს. ფართობიშ 10%-იშ ნარკი [[ტიოზი]] რე. შტატიშ ეკონომიკურ წჷმოძინეფქ დიჭყჷ 20-ა ოშწანურაშე, მუჟანსჷთ [[ნაფთობი]]შ ნოზირქ იჸუ მეგორაფილქ, ნამუქჷთ გიმიჭანჷ ეკონომიკური გოვითარაფა შტატის. ანდა [[უნივერსიტეტი]]შ გონწყჷმაქ ტეხასი დარსხჷ, მუჭოთ რეგანული ეკონომიკაშ დო მაღალი ტექნოლოგიური ინდუსტრიაშ შტატი.
ტეხასიშ ართოიანი დინოხოლენი პროდუქტი აკმადგინანს 1,224 ტრილიონ დოლარს დო მაჟირა რე [[კალიფორნია|კალიფორნიაშ]] უკული. ართოიანი დინოხოლენი პროდუქტი ართ შურ მახორუშა 36,484 [[ააშ დოლარი]]. 2010 წანაშ მუნაჩამეფით ტეხასის იბუძოლუ ფორჩუნ 500-იშ 57 კომპანია. ჩინებული კომპანიეფი ტეხასის: Halliburton, Texas Instrumentals, ExxonMobile.
ტეხასის დვალირი [[დალას-ფორტ-უერთიშ აეროპორტი]] საირქიანო გინოხარგუათ მაჟირა რე ააშ-ს დო [[მოსოფელი]]ს მაანთხა.
ტეხასის იბუძოლჷ მეხოლაფათ 1000 ონიშოლი, ნამჷთ გინოზინდილი რე 1600 კილომეტრის ტეხასიშ წყარპიჯის, პორტეფს დოსაქვარაფილი ჸუნა მეხოლაფათ 1 მილიონი ტეხასარი.
== ისტორია ==
* [[1682]] – ესპანარეფიშ დახორინალი.
* [[1821]]-[[1836]] – [[მექსიკა|მექსიკაშ]] ნორთი.
* [[1836]]-[[1845]] – დუდიშული რესპუბლიკა (აკა შტატი რე, ნამჷთ დუდიშული რდჷ).
* [[1836]] – ლჷმა მექსიკაწკჷმა.
* [[1845]] – ანექსირაფილქ იჸუ [[ააშ]]-შე.
* [[1861]]-[[1870]] – კონფედერაციაშ მაკათური.
== ჯინჯიერი მუნაჩამეფი ==
* '''ფართობი''' – 678 ვითოში.
* '''მახორობა''' – 25,145 ვითოში, თინეფ შქას 3 მლნ [[მექსიკარეფი|მექსიკარი]] რე (ჩეკანამი 71,4 % , აფროამერიკალი 11,5 %, ლათინოამერიკალი 35,9 %).
* '''ნოღაშ მახორობა''' – 79,6 %.
* '''მუშობურობეფი''' – მა-2 შტატი რე მახორობათ, მა-2 ტერიტორიათ, 1-თა ნავთობიშ, გაზიშ, ბამბაშ, ორზაშ წარმებათ.
* '''ჩინებული ადამიერეფი''' – [[ჯორჯ უოლკერ ბუში|ჯორჯ ბუში]], [[ბადი ჰოლი]], [[სემ ჰიუსტონი]], [[ლინდონ ჯონსონი]], [[ჯენის ჯოპლინი]], [[ტინა ტერნერი]].
== უდიდაში ნოღეფი ==
ტეხასიშ უდიდაში ნოღეფი რე: [[ოსტინი]] (ნანანოღა), 541 ვითოში, [[ჰიუსტონი]], (ნანანოღა 1837-39 დო 1842-45 წანეფს, 1.744 ვითოში, [[დალასი]], 1.053 ვითოში, [[სან-ანტონიო]], 1.068 ვითოში, [[ელ-პასო]], 600 ავითოში.
<center>
<gallery widths="150px" heights="150px">
File:Panoramic Houston skyline.jpg|[[ჰიუსტონი]]
File:Downtown-san-antonio.jpeg|[[სან-ანტონიო]]
File:Xvisionx Dallas Stemmons.jpg|[[დალასი]]
File:AustinAerial-Dec2009.JPG|[[ოსტინი]]
File:Fort Worth, Texas at Sunset.jpg|[[ფორტ-უერთი]]
</gallery>
</center>
== ნინეფი ==
{| class="wikitable sortable" style="margin-left:1em; float:center"
|+ '''10 უდიდაში ნინა ტეხასის, ინგლისურიშ გალე'''
|-
! ნინა !! მაჩიებელი პროცენტულო<br /><small>(2010-წანაშ მეჯინათ)</small>
|-
| [[ესპანური ნინა|ესპანური]] || 29.21%
|-
| [[ვიეტნამური ნინა|ვიეტნამური]] || 0.75%
|-
| [[ჩინური ნინა|ჩინური]] || 0.56%
|-
| [[გერმანული ნინა|გერმანული]] || 0.33%
|-
| [[ტაგალური ნინა|ტაგალური]] || 0.29%
|-
| [[ფრანგული ნინა|ფრანგული]] || 0.25%
|-
| [[კორეული ნინა|კორეული]] დო [[ურდუ ნინა|ურდუ]]|| 0.24%
|-
| [[ჰინდი ნინა|ჰინდი]] || 0.23%
|-
| [[არაბული ნინა|არაბული]] || 0.21%
|-
| [[ნოგერო-კონგოლეზიური ნინეფი]]|| 0.15%
|}
== ჯინჯიერი რელიგიური კონფესიეფი ==
[[ფაილი:Lakewood church.jpg|მინი|[[ლაიკვუდ-ჩიორჩი]] ამერიკაშ უდიდაში ოხვამერი]]
{| class="wikitable" style="float:center; margin:10px"
|-
!რელიგია<ref>[http://www.gc.cuny.edu/faculty/research_briefs/aris/key_findings.htm#StateFaith American Religious Identification Survey] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051024031359/http://www.gc.cuny.edu/faculty/research_briefs/aris/key_findings.htm#StateFaith |date=2005-10-24 }}, 2001</ref>
!
|-
|[[რომიშ კათოლიკური ეკლესია|რომაული კათოლიციზმი]]
|28%
|-
|[[ბაპტიზმი]]
|21%
|-
|[[ურელიგიურობა|ურელიგიე]]
|11%
|-
|[[მეთოდიზმი]]
|8%
|-
|ქრისტიანი-შხვა
|7%
|-
|[[ლუთერანობა]]
|3%
|-
|[[ჟარნეჩდოვითიანელობა]]
|3%
|-
|[[პრესვიტერიანობა]]
|2%
|-
|[[ვარი-კონფესიონალური]]
|2%
|-
|[[ეკონია დღალეფიშ წიმინდანეფიშ იესო ქირსეშ ოხვამერი|მორმონეფი]]
|2%
|-
|[[ეპისკოპალური ოხვამერი]]
|1%
|-
|[[ისლამი|მუსლიმანი]]
|1%
|-
|[[იეჰოვაშ მოწამეეფი]]
|1%
|-
|[[ღორონთიშ შაყარუა]]
|1%
|-
|[[ღორონთიშ ოხვამერი]]
|1%
|-
|შხვა
|2%
|}
== ლიტერატურა ==
* {{Cite book|last=Chipman|first=Donald E.|title=Spanish Texas, 1519–1821|url=https://archive.org/details/spanishtexas15190000chip|publisher=University of Texas Press|location=Austin, Texas|year=1992|isbn=0-292-77659-4}}
* {{Cite book|last=Davis|first=William C.|title=Lone Star Rising|year=2006|publisher=Texas A&M University Press|location=College Station, TX|isbn=978-1-58544-532-5}} originally published 2004 by New York: Free Press
* {{Cite book|last=Edmondson|first=J.R.|title=The Alamo Story-From History to Current Conflicts|url=https://archive.org/details/alamostoryfromea0000edmo|publisher=Republic of Texas Press|place=Plano, Texas|isbn=1-55622-678-0|year=2000}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* {{dmoz|Regional/North_America/United_States/Texas}}
* [http://www.thestoryoftexas.com/ The Texas State History Museum]
* [http://www.tshaonline.org/handbook/online/ The Handbook of Texas Online]
* [http://texashistory.unt.edu/explore/collections/TR/browse/ ''Texas Register'']
* [https://web.archive.org/web/20070713151218/http://www.nps.gov/history/nr/travel/tx/ South and West Texas: A National Register of Historic Places Travel Itinerary]
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
{{მერკე-ააშ}}
{{ააშ-იშ ადმინისტრაციული ართულეფი}}
[[კატეგორია:ტეხასი| ]]
[[კატეგორია:ააშ-იშ შტატეფი]]
23e5m6c7f61dveli26g3qg07gj95y9e
ალიანც რივიერა
0
21349
253316
133251
2026-09-23T22:45:52Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253316
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სტადიონი
| ჯოხო = ალიანც რივიერა<br />Allianz Riviera
| მეტჯოხო = {{lang-fr|Stade de Nice}}<br />[[ეურო 2016]]-იშ ბორჯის
| სურათი = [[ფაილი:Allianzcoupdenvoi.jpg|300px]]
| მუკნაჭარა =
| ედომუშამი ჯოხო = {{lang-fr|Allianz Riviera}}
| წჷმოხიანი ჯოხოეფი =
| ორენი = [[ნიცა]], [[საფრანგეთი]]
| კოორდინატეფი =
|lat_dir = N|lat_deg = 43|lat_min = 42|lat_sec = 25
|lon_dir = E|lon_deg = 7|lon_min = 11|lon_sec = 40
| აკიგჷ = [[ეკენია]], [[2012]]
| გინწყჷ =
| აკიდგინჷ =
| იკილჷ =
| მინჯე =
| ოპერატორი =
| ოფორუე = ოდიარე<br />105×68 [[მეტრა|მ]]
| ღირებულება = 245 მლნ [[ევრო]]
| არქიტექტორი = [[Вჟან-მიშელ ვილმოტი]]
| ნტირა = 35,624
| კლუბეფი =
}}
'''„ალიანც რივიერა“''' ({{lang-fr|Allianz Riviera}}) — მულტისპორტული [[სტადიონი]] ნოღა [[ნიცა]]ს, [[საფრანგეთი]]ს. სტადიონს იმანჯებუდჷ [[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016|ევრო 2016]]-იშ მატჩეფი. ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მალობას ჯოხოდჷ „ნიცაშ სტადიონი“ ({{lang-fr|Stade de Nice}}).
== რესურსეფი ინტერნეტისи ==
* [http://www.allianz-riviera.fr/ სტადიონიშ ოფიციალური საიტი] {{fr}}
* [https://web.archive.org/web/20140413060157/http://ru.uefa.com/uefaeuro/finals/hosts/france/city=2344/stadium/index.html სტადიონი უეფაშ ვებ-ხასჷლას]
{{მერკე}}
[[კატეგორია:საფრანგეთიშ სტადიონეფი]]
[[კატეგორია:სპორტი ნიცას]]
[[კატეგორია:ოკუჩხბურთე სტადიონეფი]]
53mxp2lyp7jhybuwggq2cron1hwbugy
ტულუზაშ მუნიციპალური სტადიონი
0
21351
253473
208920
2026-09-24T02:29:27Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253473
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სტადიონი
| ჯოხო = ტულუზაშ მუნიციპალური სტადიონი
| მეტჯოხო =
| სურათი = [[ფაილი:StadiumToulouse3.JPG|300px|Стадион Тулузы]]
| მუკნაჭარა =
| ედომუშამი ჯოხო = {{lang-fr|Stadium municipal de Toulouse}}
| წჷმოხიანი ჯოხოეფი =
| ორენი = [[ტულუზა]], [[საფრანგეთი]]
| კოორდინატეფი =
| აკიგჷ = [[1937]]
| გინწყჷ =
| აკიდგინჷ = 1949, 1997
| იკილჷ =
| მინჯე =
| ოპერატორი =
| ოფორუე = 105×68
| ღირებულება =
| არქიტექტორი =
| ნტირა = 35 472
| კლუბეფი =[[ტულუზა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ტულუზა]]
}}
'''ტულუზაშ მუნიციპალური სტადიონი, „სტადიუმ დე ტულუზ“''' ({{lang-fr|Stadium municipal de Toulouse}}) — მიარეფუნქციური [[სტადიონი]] [[ტულუზა]]ს, [[საფრანგეთი]]ს. თეხანიშ ბორჯიშო გჷმირინუაფუ უმენტაშო ოკუჩხბურთე მატჩეფიშ ომანჯებელო. თაშნეშე სტადიონს ლაჸაფენს აბანური [[ტულუზა (ორაგბე კლუბი)|ორაგბე ბუნა]]. სტადიონიშ ნტირა - 35 472 ადამიერი.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://www.tfc.info/stadium სტადიონიშ ხასჷლა ოკუჩხბურთე კლუბ „ტულუზაშ“ ვებ-საიტის] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160217182138/http://www.tfc.info/stadium |date=2016-02-17 }}
* [https://web.archive.org/web/20130627230047/http://ru.uefa.com/uefaeuro/finals/hosts/france/city=2972/stadium/index.html სტადიონი უეფაშ ვებ-ხასჷლას]
* [http://www.toulouse.fr/web/uefaeuro2016/-/le-stadium-?redirect=%2Fweb%2Fuefaeuro2016%2F სტადიონი ტულუზაშ მერიაშ ვებ-ხასჷლას] {{fr}}
{{მერკე}}
[[კატეგორია:საფრანგეთიშ სტადიონეფი]]
[[კატეგორია:ოკუჩხბურთე სტადიონეფი]]
m0vkpc2u09nlv4nx1r5diw3gi3fdtpr
ნანი (მობურთე)
0
21375
253415
208068
2026-09-24T01:17:40Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253415
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მობურთე
|ჯოხო = ნანი<br />Nani
|ედომუშამი ჯოხო = ლუიშ კარლუშ ალმეიდა და კუნია
|სურათი = [[სურათი:Nani2012.JPG|220px|center]]
|დაბადებაშ თარიღი ={{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1986|11|17}}
|დაბადებაშ აბანი =[[პრაია]]
|ქიანა ={{შილა|კაბო-ვერდე}}
|ღურაშ თარიღი =
|ღურაშ აბანი =
|სიმაღალა =175
|წონა =
|შხვა ჯოხო=
|პოზიცია =[[ოშქაშემათხილე]]
|ერუანული ნაკორობა = {{Fb|პორტუგალია}}
|კლუბი = [[სპორტინგი ლისაბონი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|სპორტინგი]]
|ნომერი = 17
|კარიერა = 2005-
}}
'''ლუიშ კარლუშ ალმეიდა და კუნია''' (დ. [[17 გერგობათუთა]], [[1986]]), ჩინებული, მუჭოთ '''ნანი''' — [[პორტუგალია|პორტუგალიარი]] [[მობურთე]], [[სპორტინგი ლისაბონი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|„სპორტინგიშ“]] დო [[პორტუგალიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|პორტუგალიაშ ერუანული ნაკორობაშ]] [[ოშქაშემათხილე]].
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{commons category|Nani}}
* [http://www.foradejogo.net/player.php?player=198611170001 ForaDeJogo Profile] {{pt icon}}
* [http://www.manutd.com/en/Players-And-Staff/First-Team/Nani.aspx Profile] ManUtd.com
* [http://www.stretfordend.co.uk/playermenu/nani.html Nani profile] StretfordEnd.co.uk
* {{soccerbase|id=44631|name=Nani}}
* [https://web.archive.org/web/20100126192325/http://www.uefa.com/competitions/ucl/players/player=101336/index.html Nani profile] UEFA.com
* [http://www.premierleague.com/page/PlayerProfile/0,,12306~34211,00.html Premier League profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110830220801/http://www.premierleague.com/page/PlayerProfile/0,,12306~34211,00.html |date=2011-08-30 }}
* {{twitter|@luisnani}}
{{მერკე}}
{{DEFAULTSORT:ნანი}}
[[კატეგორია:პორტუგალიარი მობურთეეფი|ნანი]]
[[კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედიშ მობურთეეფი|ნანი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1986]]
[[კატეგორია:პრემიერ ლიგაშ მობურთეეფი|ნანი]]
[[კატეგორია:2014 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მობურთეეფი]]
g1htpohtrqxuqk5ps0hmw9htroozc40
სპენსერ ტრეისი
0
21569
253468
119580
2026-09-24T02:17:21Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253468
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა არტისტი
| ფერი =
| ჯოხო = სპენსერ ტრეისი
| სურათი = Spencer Tracy promo photo.jpg
| სურათიშ ზჷმა = 220პქ
| დუდჯოხო =
| დაბადებაშ ჯოხო = სპენსერ ბონავენტურ ტრეისი
| დაბადებაშ თარიღი = [[5 პირელი]], [[1900]]
| დაბადებაშ აბანი = [[მილუოკი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1967|06|10|1900|04|5}}
| ღურაშ აბანი = [[ბევერლი ჰილზი]], [[ააშ]]
| საქვარუა = [[არტისტი]]
| შხვა ჯოხოეფი=
| აკოქიმინჯალაშ წანეფი = [[1922]]–[[1967]]
| ალმასქუ= [[კათრინ ჰეპბერნი]] (1941-1967)
| მასქერეფი =
| ოხორინალი აბანი=
| ვებხასჷლა=
| აკადემიაშ ჯილდოეფი= [[ოსკარი]]
| ემმიშ ჯილდოეფი=
| შხვა ჯილდოეფი=
| BAFTA ჯილდოეფი= [[BAFTA]]
| ორქოშ გლობუსიშ ჯილდოეფი= [[ორქოშ გლობუსი]]
| ტონიშ ჯილდოეფი
}}
'''სპენსერ ტრეისი''' ({{lang-en|Spencer Tracy}} , [[5 პირელი]], [[1900]] – [[10 მანგი]], [[1967]]) — ამერიკალი არტისტი, ჰოლივუდიშ ორქოშ ხანაშ მურიცხი. მეღებული აფუ [[ოსკარი]]შ რეკორდული 9 ნომინაცია.
== ფილმოგრაფია ==
{{ფილმისჟილე}}
{{ფილმის|1936| [[სან ფრანცისკო (1936 წანაშ ფილმი)|სან ფრანცისკო]] |San Francisco| მამა მალინი}}
{{ფილმის|1937| [[ქომოლი მეზღვეეფი (1937 წანაშ ფილმი)|ქომოლი მეზღვეეფი]] |Captains Courageous| მანუელ ფიდელიო}}
{{ფილმის|1938| [[ბოშეფიშ ნოღა (ფილმი)|ბოშეფიშ ნოღა]] |Boys Town| მამა ფლანაგანი}}
{{ფილმის|1940| [[დოქტორი ჯეკილი დო მისტერ ჰაიდი (1941 წანაშ ფილმი)|დოქტორი ჯეკილი დო მისტერ ჰაიდი]] |Dr. Jekyll and Mr. Hyde| დოქტორი ჯეკილი / მისტერ ჰაიდი}}
{{ფილმის|1949| [[ადამიშ ხასლა]] |Adam's Rib| ადამ ბონერი}}
{{ფილმის|1950| [[მოჭყუდუშ მუმა (1950 წანაშ ფილმი)|მოჭყუდუშ მუმა]] |Father of the Bride| სტენლი ბენკსი}}
{{ფილმის|1953| [[არტისტი ოსური (1953 წანაშ ფილმი)|არტისტი ოსური]] |The Actress| კლინტონ ჯონსი}}
{{ფილმის|1955| [[გლახა დღა ბლეკ როკის]] |Bad Day at Black Rock| ჯონ მაკრიდი}}
{{ფილმის|1958| [[ბადიდი დო ზუღა (1958 წანაშ ფილმი)|ბადიდი დო ზუღა]] |The Old Man and the Sea| სანტიაგო}}
{{ფილმის|1960| [[ეიგიმუანქ კოხის (1960 წანაშ ფილმი)|ეიგიმუანქ კოხის]] |Inherit the Wind| ჰენრი დრუმონდი}}
{{ფილმის|1961| [[განაჩენი ნიურნბერგის]] |Judgment at Nuremberg | მოსამართლე დენ ჰეივუდი}}
{{ფილმის|1967| [[გეგმიჩინი, მი მოურს ოსერს]] |Guess Who's Coming to Dinner | მეტ დრეიტონი}}
{{ფილმისგიმე}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{commons-inline|Spencer Tracy}}
* {{IMDb name|75|Spencer Tracy}}
* {{tcmdb name|193601|Spencer Tracy}}
* {{Find a Grave|1040}}
* [https://web.archive.org/web/20090502121418/http://www.tcm.com/thismonth/article/?cid=161250 Profile] at [[Turner Classic Movies]]
* Spencer Tracy in the [https://familysearch.org/pal:/MM9.1.2/1BL4-RRK/p_15952369 1900 US Census], [https://familysearch.org/pal:/MM9.1.2/9CGW-R9C/p_4134273 1905 Wisconsin Census], [https://familysearch.org/pal:/MM9.1.2/9JV8-X6J/p_574324023 1910 US Census], [https://familysearch.org/pal:/MM9.1.1/X87Z-5ZZ Ohio Marriage Records], [https://familysearch.org/pal:/MM9.1.2/1YR4-NB6/p_10392827505 1930 US Census], and [https://familysearch.org/pal:/MM9.1.2/8K66-4ZM/p_12932862821 Social Security Death Index].
{{ოსკარი საუჯგუშო არტისტი კოჩიშო}}
{{DEFAULTSORT:ტრეისი, სპენსერ}}
[[კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი]]
[[კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1900]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1967]]
s465bjwj79of3id5b1pu9g4ohkff0mk
ჰოლი ჰანტერი
0
21580
253510
119613
2026-09-24T03:21:40Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253510
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა არტისტი
| ფერი =
| ჯოხო = ჰოლი ჰანტერი
| სურათი = Holly Hunter by Gage Skidmore.jpg
| სურათიშ ზჷმა = 220პქ
| დუდჯოხო = ჰოლი ჰანტერი 2015 წანას
| დაბადებაშ ჯოხო = ჰოლი ჰანტერი
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1958|03|20}}
| დაბადებაშ აბანი = [[კონიერსი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი =
| ღურაშ აბანი =
| საქვარუა = [[არტისტი]]
| შხვა ჯოხოეფი=
| აკოქიმინჯალაშ წანეფი = [[1981]]–ასეშა
| ალმასქუ= [[იანუშ კამინსკი]] <small>(1995-2001)</small>
| მასქერეფი =
| ოხორინალი აბანი=
| ვებხასჷლა=
| აკადემიაშ ჯილდოეფი= [[ოსკარი]]
| ემმიშ ჯილდოეფი=
| შხვა ჯილდოეფი=
| BAFTA ჯილდოეფი= [[BAFTA]]
| ორქოშ გლობუსიშ ჯილდოეფი= [[ორქოშ გლობუსი]]
| ტონიშ ჯილდოეფი
}}
'''ჰოლი ჰანტერი''' ({{lang-en|Holly Hunter;}} დ. [[20 მელახი]], [[1958]]) — ამერიკალი [[არტისტი]]. ფილმის რსულებური როლიშო „პიანინო“, მიაჩჷ ოსკარიშ პრემიაქ ნომინაციას საუჯგუშო არტისტი ოსური. რსულებური როლეფიშო ფილმეფს „ტელეამბეფი“ „ფირმა“ დო „ვითოსუმი“ ნომინირაფილი რდჷ [[ოსკარი|ოსკარიშ პრემიას]]. გომორძგვილი აფუ ხოლო ჟირი [[ემი (პრემია)|ემიშ პრემია]] დო [[ორქოშ გლობუსი]].
==ბიოგრაფია==
ჰოლი ჰანტერქ დებადჷ [[ჯორჯია (შტატი)|ჯორჯიაშ შტატიშ]] ნოღა [[კონიერსი|კონიერსის]], დიამუშიშ, ჸუდეშ დია ოპალ მარგარიტიშ დო მუამუშიშ ჩარლზ ედვინ ჰანტერიშ ფანიას. ნოღა პიტსბურგის [[კარნეგი-მელონიშ უნივერსიტეტი|კარნეგი-მელონიშ უნივერსიტეტის]] ჰანტერქ დრამაშ სფეროს მიღჷ ხარისხი დო გარკვიებული ბორჯით როლეფს არსულენდჷ თეატრალურ სცენეფს. გვიანო ოხორინალო გინორთჷ ნოღა [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკიშა]]. თიში კინოდებიუტიქ იჸუ [[1981|1981 წანას]] ფილმის „ჭუალა“. [[1982|1982 წანას]] ოხორინალო გინორთჷ [[ლოს-ანჟელესი|ლოს-ანჟელესიშა]], სოდეთ როლეფს იღენდჷ ოტელევიზიე ფილმეფს. [[1993|1993 წანას]] როლი არსულჷ ფილმის „პიანინო“, ნამუქჷთ 3 [[ოსკარი|ოსკარიშ პრემია]] დო 1 [[ორქოშ გლობუსი]] მოუღჷ.
== ფილმოგრაფია ==
{{ფილმისჟილე}}
{{ფილმის|1981| [[ჭუალა (ფილმი)|ჭუალა]] |The Burning | სოფი}}
{{ფილმში|1984| [[უბრალეთ ჸუდე]] |Blood Simple| ელენ ტრენდი}}
{{ფილმის|1987| [[არიზონაშ რდუალა]] |Raising Arizona| ედვინა}}
{{ფილმის|1993| [[პიანინო (1993 წანაშ ფილმი)|პიანინო]] | The Piano|ადა მაკგრატი}}
{{ფილმის|2000| [[ო, ჯიმა, სო რექ?]] |O Brother, Where Art Thou?| პენი}}
{{ფილმის|2003| [[ვითოსუმი (2003 წანაშ ფილმი)|ვითოსუმი]] |Thirteen| მელანი ფრილენდი}}
{{ფილმის|2004| [[პატარა შავი წიგნაკი]] |Little Black Book| ბერბი}}
{{ფილმის|2005| [[ჩე დიხა]] |The Big White| მარგარეტი}}
{{ფილმისგიმე}}
==პიჯული რინა==
ჰოლი ჰანტერი სიხოლას რდჷ ოპერატორ იანუშ კამინსკიწკჷმა.<ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/1508239/Holly-Hunter-has-twins-at-47.html|title=Holly Hunter has twins at 47|date=January 19, 2006|work=The Telegraph|accessdate=February 1, 2012}}</ref> თაშნეშე ხვადუდჷ ბრიტანარ არტისტის გორდონ მაკდონალდის.<ref name=twins>[http://www.people.com/people/article/0,,1149724,00.html "Twins for Oscar Winner Holly Hunter"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160619170815/http://www.people.com/people/article/0,,1149724,00.html |date=2016-06-19 }} January 18, 2006, ''People''</ref> [[2006|2006 წანაშ]] [[ღურთუთა|ღურთუთას]] ჰანტერიშ პუბლიცისტიქ გაცხადჷ: ნამდა ჰოლიშ ნაჟირალეფქ მაძინჷ, ჟირი სქუაქ.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{Commons category|Holly Hunter}}
* {{IMDb ჯოხო|456}}
* [http://www.ibdb.com/person.php?id=83434 ჰოლი ჰანტერი] {{en}}
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
{{ოსკარი საუჯგუშო არტისტი ოსურიშო}}
{{DEFAULTSORT:ჰანტერი, ჰოლი}}
[[კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი]]
[[კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1958]]
nmzz9e83dfz42mxcgrlovn5g6igo6sf
ჯეინ ფონდა
0
21589
253495
247122
2026-09-24T03:05:19Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253495
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა არტისტი
| ფერი =
| ჯოხო = ჯეინ ფონდა
| სურათი = Jane Fonda Cannes 2014.jpg
| სურათიშ ზჷმა = 220პქ
| დუდჯოხო =
| დაბადებაშ ჯოხო = ლედი ჯეინ სეიმურ ფონდა
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1937|12|21}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ნიუ-იორკი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი =
| ღურაშ აბანი =
| საქვარუა = [[არტისტი]], [[ჭარუ]]
| შხვა ჯოხოეფი=
| აკოქიმინჯალაშ წანეფი = [[1959]]–ასეშა
| ალმასქუ= [[როჟე ვადიმი]] <small>(1965-1973)</small>
| მასქერეფი = [[ჰენრი ფონდა]] <br />[[ფრენსის ფორდ სეიმური]]
| ოხორინალი აბანი=
| ვებხასჷლა=
| აკადემიაშ ჯილდოეფი= [[ოსკარი]]
| ემმიშ ჯილდოეფი=
| შხვა ჯილდოეფი=
| BAFTA ჯილდოეფი= [[BAFTA]]
| ორქოშ გლობუსიშ ჯილდოეფი= [[ორქოშ გლობუსი]]
| ტონიშ ჯილდოეფი
}}
'''ჯეინ ფონდა''' ({{lang-en|Jane Fonda}}; დ. [[21 ქირსეთუთა]], [[1937]]) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[არტისტი]], [[ჭარუ]] დო პოლიტიკური აქტივისტი. ჩინებული რე [[ვიეტნამიშ ლჷმა]]შ დო [[ერაყიშ ლჷმა]]შ აწმარენჯი აქტივობეფით, ხოლო ბირთვულ ანჯარუაწკჷმა ლჷმათ. რე [[ლიბერალიზმი|ლიბერალი]] დო [[ფემინიზმი|ფემინისტი]]. გიშაშქუმალირი აფუ ჟირი ავტობიოგრაფია [[2005]] დო [[2011]] წანეფს.
== ფილმოგრაფია ==
{{მერკე ფილმოგრაფია}}
{{ფილმისჟილე}}
{{ფილმის|1965| [[კეტ ბალუ]] |Cat Ballou| კათრინ ბალუ}}
{{ფილმის|1971| [[კლუტი]] |Klute| ბრი დენიელსი}}
{{ფილმის|1977| [[ჯულია (1977 წანაშ ფილმი)|ჯულია]] |Julia| ლილიან ჰელმანი}}
{{ფილმის|1978| [[ჸუდეშა დორთინა (1978 წანაშ ფილმი)|ჸუდეშა დორთინა]] |Coming Home| სალი ჰაიდი}}
{{ფილმის|1978| [[კალიფორნიული ოტელი]] |California Suite | ჰანა უორენი}}
{{ფილმის|1979| [[ჩინური სინდრომი]] |The China Syndrome| კიმბერლი უელსი}}
{{ფილმის|1981| [[ორქოშ აზმახის (1981 წანაშ ფილმი)|ორქოშ აზმახის]] |On Golden Pond| ჩელსი თეიერი}}
{{ფილმის|2009| [[დოქტორ პარნასიშ აწმარენჯო]] |The Imaginarium of Doctor Parnassus| დოქტორი პარნასი}}
{{ფილმის|2011| [[დუმაჭყაფალი]] |Beginners| ჰოლი}}
{{ფილმის|2013| [[უნჩაშმოინალე]] |The Butler| [[ნენსი რეიგანი]] }}
{{ფილმის|2014| [[This Is Where I Leave You]] |This Is Where I Leave You| ჰილარი ოლტმენი }}
{{ფილმისგიმე}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{commons|Jane Fonda}}
* {{ოფიციალური|http://janefonda.com/}}
* {{IMDb name|404}}
* [http://digicoll.library.wisc.edu/cgi/f/findaid/findaid-idx?c=wiarchives;cc=wiarchives;type=simple;rgn=Entire%20Finding%20Aid;q1=Jane%20Fonda;view=reslist;subview=detail;sort=freq;didno=uw-whs-tape00339a Jane Fonda] at the [[University of Wisconsin]]'s [http://digicoll.library.wisc.edu/cgi/f/findaid/findaid-idx?c=wiarchives;view=reslist;subview=standard;didno=uw-whs-tape00339a Actors Studio audio collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140502211533/http://digicoll.library.wisc.edu/cgi/f/findaid/findaid-idx?c=wiarchives;view=reslist;subview=standard;didno=uw-whs-tape00339a |date=2014-05-02 }}
* {{Worldcat id|lccn-n79-103680}}
* [https://web.archive.org/web/20090108080634/http://www.tcm.com/thismonth/article/?cid=155234&mainArticleId=161282 Jane Fonda Profile] at [[Turner Classic Movies]]
* [http://urbanlegends.about.com/od/janefonda/a/hanoi_jane.htm About.com article about Fonda's Vietnam era activities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080930151638/http://urbanlegends.about.com/od/janefonda/a/hanoi_jane.htm |date=2008-09-30 }}
* [http://www.fonda.org/notables.htm Fonda Family Genealogy]
* [http://www.cbsnews.com/2300-207_162-10012462.html Photo gallery] at ''[[CBS News]]''
{{ოსკარი საუჯგუშო არტისტი ოსურიშო}}
{{DEFAULTSORT:ფონდა, ჯეინ}}
[[კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი]]
[[კატეგორია:ნიუ-იორკალეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1937]]
[[კატეგორია:ოსკარიშ მაღვენჯი კინოარტისტეფი]]
sch9riiwxld1z8q8so2fi5upl3jxohc
ფრანკლინ დელანო რუზველტი
0
21926
253485
247261
2026-09-24T02:39:54Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253485
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:FDR in 1933.jpg|მინი|250პქ|ფრანკლინ დელანო რუზველტი [[1933]] წანას]]
'''ფრანკლინ დელანო რუზველტი''' ({{lang-en|Franklin Delano Roosevelt;}} დ. [[30 ღურთუთა]], [[1882]] — ღ. [[12 პირელი]], [[1945]]) — [[ააშ|ააშ-შ]] 32-ა [[ააშ-შ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] [[დემოკრატიული პარტია (ააშ)|დემოკრატიულ პარტიაშე]]. ოთხშახ იჸუ გიშაგორილქ პარტიაშ მადუდეთ, ნამუთ მოღალენდჷ 1933-45 წანეფს დო აკა [[ააშ]]-შ პრეზიდენტი რე, ნამუქჷთ ჟირ ვადაშე უმოსშახ რდჷ თე პოსტისჷნ. მა-20 ოშწანურაშ ცენტრალური ფიგურა, თის შხირას ააშ-შ სუმ უდიდაშ პრეზიდენტეფიშ რანწკის მიშინუანა.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{Commons|Franklin D. Roosevelt|ფრანკლინ დელანო რუზველტი}}
* [https://web.archive.org/web/20081222030336/http://www.nps.gov/hofr/ Hyde Park NY Home of FDR]
* [http://www.nps.gov/roca/ Campobello Island Summer Home of FDR]
* [http://www.nps.gov/frde/ FDR Memorial Washington DC]
* [http://www.fdrlibrary.marist.edu/ The Franklin D. Roosevelt Presidential Library and Museum]
* [http://www.presidency.ucsb.edu/data.php Academic Data Related to the Roosevelt Administration] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060711062635/http://www.presidency.ucsb.edu/data.php |date=2006-07-11 }}
* [http://www.time.com/time/covers/0,16641,19230528,00.html ''TIME'' Magazine Cover: Franklin D. Roosevelt, May 28, 1923] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081221164731/http://www.time.com/time/covers/0,16641,19230528,00.html |date=December 21, 2008 }}
* [http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-767 Roosevelt at Warm Springs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080506012104/http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-767 |date=2008-05-06 }}
* [http://www.fdrheritage.org/ Franklin D. Roosevelt American Heritage Center Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081210045409/http://www.fdrheritage.org/ |date=2008-12-10 }} One of the largest FDR-related resources in the world
* [http://www.footnote.com/documents/5631390/photos-roosevelt/ Photographs of Franklin D. Roosevelt, 1913-1945] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081222021430/http://www.footnote.com/documents/5631390/photos-roosevelt/ |date=2008-12-22 }} Photographic collection from the National Archives
* [http://www.corbisimages.com/Enlargement/Enlargement.aspx?id=BE003093&tab=details&caller=search Assistant Secretary of the Navy '''Franklin Roosevelt'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110425100049/http://www.corbisimages.com/Enlargement/Enlargement.aspx?id=BE003093&tab=details&caller=search |date=2011-04-25 }}(standing on right) and Secretary of the Navy [[Josephus Daniels]] congratulate Commander [[Albert C. Read]] and his crew on their historic crossing of the [[Atlantic Ocean]] in the [[NC-4]] in May 1919.(photo June 30, 1919)
* [http://www.history.com/topics/franklin-d-roosevelt Franklin D. Roosevelt] on The History Channel
* [http://books.google.com/books?id=EeIDAAAAMBAJ&pg=PA352&dq=Popular+Science+1933+plane+%22Popular+Mechanics%22&hl=en&ei=iI0JTqqmEKOlsQLBrNHKAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=8&sqi=2&ved=0CEYQ6AEwBw#v=onepage&q&f=true "When the President Takes The Helm Of Yacht"]
{{ააშ-შ პრეზიდენტეფი}}
{{მერკე-ბიოგრაფია}}
{{DEFAULTSORT:რუზველტი, ფრანკლინ დელანო}}
[[კატეგორია:ააშ-იშ პრეზიდენტეფი]]
[[კატეგორია:ნიუ-იორკიშ გუბერნატორეფი]]
[[კატეგორია:მამართალი ფილატელისტეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1882]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1945]]
[[კატეგორია:მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ პოლიტიკური ლიდერეფი]]
giulm51re9acw6lwc13ddks6m7xedco
ოლიმპიური ჩემპიონი
0
22059
253419
151253
2026-09-24T01:25:09Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253419
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Michael Phelps (thumb).jpg|right|150px|thumb|[[მაიკლ ფელპსი]] ორქოშ ოლიმპიური მენდალით, [[ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფი 2008|პეკინი-2008]]]]
'''ოლიმპიური ჩემპიონი''' — [[ზარხულიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფი|ზარხულიშ]] დო [[ზოთონჯიშ ოლიმპიური ლაჸაფეფი|ზოთონჯიშ]] [[ოლიმპიური ლაჸაფეფი]]შ გომორძგვილი. უგუშხვაშებუ [[წოდება]] რე (ვა რე ჸოფილი ვარ-8და ექს-ოლიმპიური ჩემპიონეფი)<ref>{{cite web|url=http://chelovek-online.ru/sport/sochi2014/fetisov-na-igrakh-v-leyk-plesid-my-zhili-v-tyurme/|title=Фетисов: На Играх в Лейк-Плэсиде мы жили в тюрьме|author=Евгений Фирганг|date=2014-02-05|publisher=[[chelovek-online.ru]]|accessdate=2014-02-13|archiveurl=http://web.archive.org/web/20140213090739/http://chelovek-online.ru/sport/sochi2014/fetisov-na-igrakh-v-leyk-plesid-my-zhili-v-tyurme/|archivedate=2014-02-13}}</ref>. ჩემპიონიშ წოდებაწკჷმა ართო, ოლიმპიადას ტურნირიშ გომორძგვილი თაშნეშე ოლიმპიურ ორქოშ მედალს ღებულენს.
არძაშე უმოსი მუდანობაშ ორქოშ ოლიმპიურ ჯილდოეფიშ (21) მაპალუ რე — გიშარჩქინელი ამერიკალი [[ნჩურუა|მანჩურალი]] [[მაიკლ ფელპსი]]. 9-შარაშ ოლიმპიური ჩემპიონეფი რენა: [[პაავო ნურამი]], [[ლარისა ლატინინა]], [[მარკ სპიტცი]] დო [[კარლ ლუისი]].
== თაშნეშე ქოძირით ==
* [[კორებ ელიდარი|კორები]] - ისტორიას მაართა ოლიმპიური ჩემპიონი
* [[კინისკა]] — ისტორიას მაართა ოლიმპიური ჩემპიონი
* [[ჯეიმს კონოლი]] - თეხანური ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ მაართა ოლიმპიური ჩემპიონი
* [[სპორტიშ ოლიმპიური გვარობეფი]]
* [[ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ მიარეშარაშ ჩემპიონეფიშ ერკებული]]
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://web.archive.org/web/20110625090754/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ ოლიმპიურ ლაჸაფეფიშ მაკათურეფიშ ედმუშამი ერკებული] {{ref-en}}
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
{{მერკე}}
[[კატეგორია:ოლიმპიური ლაჸაფეფი]]
[[კატეგორია:ოლიმპიური ლაჸაფეფიშ ჩემპიონეფი|*]]
c49ajuuktvwdaukdzkvw4g7mxfjgwcb
კრისტოფერ ნოლანი
0
22084
253392
232255
2026-09-24T00:34:12Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253392
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პიჯი
|ჯოხო =კრისტოფერ ნოლანი
|ოდაბჯოხო =
|პორტრეტი = Christopher Nolan, London, 2013 (crop).jpg
|ზჷმა = 220პქ
|მუკნაჭარა =
|დაბჯოხო = კრისტოფერ ედუარდ ნოლანი<ref>{{Cite web|url=http://www.freebmd.org.uk/cgi/information.pl?cite=Fuv8tRfxQgrEic7cP%2Bx9Rg&scan=1|title=Index entry|accessdate=8 March 2016|work=FreeBMD|publisher=ONS}}</ref>
|მოღალობა = კინორეჟისორი, სცენარეფიშ ავტორი, კინოპროდიუსერი
|დაბ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1970|7|30}}
|დაბ აბანი = [[ლონდონი]], [[ინგლისი]]
|მენოღალობა = 1998–ამდღარშა
|დოლმახორალა =
|ღურ თარიღი =
|ღურ აბანი =
|ნთხორ აბანი=
|ერუანობა=
|მუმა =
|ნანა =
|ალმასქუ = [[ემა თომასი]]
|სქუალეფი = 4
|ჯილდოეფი =
|ვებ-ხასჷლა =
|შხვადოშხვა =
}}
'''კრისტოფერ ნოლანი''' (დ. [[30 კვირკვე]], [[1970]]) — ბრიტანალ-ამერიკალი [[რეჟისორი]], [[სცენარისტი]] დო [[კინოპროდიუსერი|პროდიუსერი]]. თიში არძაშე ჩინებული ფილმეფი რე [[ფსიქოლოგიური თრილერი]] „[[მემენტო (ფილმი)|მემენტო“]] დო „[[წკურუმია აიარი (ფილმი)|წკურუმია აიარი“]], ნამუეფით დეინალჷ ჯოხონობა.
ნოლანქ ორეჟისორე კარიერა დიჭყჷ ფილმით „[[თხოზინი (ფილმი)|თხოზინი“]] [[1998]] წანას. თისი მაჸუნჷ ფსიქოლოგიური თრილერქ „[[მემენტო (ფილმი)|მემენტო“]], მუშოთ თიქ ოსკარს ნომინაცია დეინალჷ [[ოსკარი საუჯგუშო ორიგინალური სცენარიშო|საუჯგუშო ორიგინალური სცენარიშო]]. 2002-2006 წანეფს გიშართჷ კრისტოფერიშ ფილმეფქ, „[[ინსომნია (2002 წანაშ ფილმი)|ინსომნია“]], „[[ბეტმენი: დაჭყაფური]]“ დო „[[პრესტიჟი (ფილმი)|პრესტიჟი“]]. ნოლანიშ უკულიანი ბლოკბასტერიშ, „[[წკურუმია აიარი (ფილმი)|წკურუმია აიარიშ“]] მუშნალქ მილიარდ დოლარს გინაძინჷ დო წანაშ არძაშე მუშნალიანი სურათიქ იჸუ. 2010 წანას თიქი ხოლო ართი ფილმი გინიღჷ [[Warner Bros.]]-შო. „[[დაჭყაფური (ფილმი)|დაჭყაფური“]] თიში მაართა დო აკა ფილმი რე, ნამუქჷთ ნომინაცია დეინალჷ ოსკარს [[ოსკარი საუჯგუშო სურათიშო|საუჯგუშო სურათიშო]], მორო ულებუო კრისტოფერ ნოლაქ ვამოხვადჷ ნომინანტ რეჟისორეფიშ ერკებულს.<ref name="Oscars nom 2010"/> [[2012]] წანაშ 16 კვირკვეს, ნოლანიშ რეჟისორალათ, გიშართჷ ბეტმენიშ მასმა დო ნასხუნა ნორთიქ, „[[წკურუმია აიარი: ეულა]]“. თინა ხოლო რე „[[ფულანდიშ ადამიერი]]შ“ პროდიუსერი, ნამჷთ რეჟისორქ [[ზაკ სნაიდერი|ზაკ სნაიდერქ]] გინიღჷ. [[2014]] წანას გიშართჷ თიში დიოდიო ეკონია ფილმიქ „[[მურიცხეფშქაშური]]“.
თინა შხირო მუშენს მუში ჯიმაწკჷმა, სცენარისტ [[ჯონათან ნოლანი|ჯონათან ნოლანწკჷმა]] დო არტისტეფწკჷმა, [[კრისტიან ბეილი|კრისტიან ბეილწკჷმა]] დო [[მაიკლ კეინი|მაიკლ კეინწკჷმა]] ართო. ნოლანი რე კომპანია [[Syncopy Films]]-იშ ალმარსხუაფალი ალმასქუწკჷმა, [[ემა თომასი|ემა თომასწკჷმა]] ართო. უღუ [[ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფი]]შ დო [[გოართიანაფილი ომაფე]]შ ჟირმანგა მენოღალობა.
== ორდოიანი რინა ==
კრისტოფერ ნოლანქ დებადჷ [[ლონდონი|ლონდონს]] 1970 წანაშ [[30 კვირკვე|30 კვირკვეს]].<ref>{{cite news|title = Biography for
Christopher Nolan|work = [[IMDb]] |url = http://www.imdb.com/name/nm0634240/bio|date = |accessdate = 2011-02-28}}</ref> მუამუში ორეკლამე საქვარით დაკინებული ინგლისარი რდჷ, დიამუში ამერიკალი სტიუარდესა.<ref>http://www.theage.com.au/articles/2002/09/07/1031115958092.html</ref><ref>http://www.ariel-leve.com/st_interviews/christophernolan.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100811030158/http://www.ariel-leve.com/st_interviews/christophernolan.html |date=2010-08-11 }}</ref> თიქი ბაღანობა იღჷ ლონდონს დო [[ჩიკაგო]]ს. შქვითი წანაშ ასაკის თინაქ დეინტერესჷ კინემატოგრაფიათ. თიშე გოლინა იმოქინჯალჷ [[ჯორჯ ლუკასი]]შ ''[[მურიცხული ლჷმეფი IV: ახალი იმენდი|მურიცხული ლჷმეფქ]]'', ნამუეფქჷთ 1977 წანას გიშართჷ.<ref name="Unofficialbio"/> ფილმი, ნამუქჷთ გოლინა მოქიმინჯალუნ თიში კარიერას რდჷ [[რიდლი სკოტი]]შ ''[[ყამას გილმარულარი]]''.<ref>{{cite news|first=Will|last=Lawrence|title=Christopher Nolan interview for Inception|work=The Telegraph|date=2010-06-19|url=http://www.telegraph.co.uk/culture/film/filmmakersonfilm/7894376/Christopher-Nolan-interview-for-Inception.html|accessdate=2011-02-28}}</ref>
ნოლანქ გონათაფა მიღჷ ჰაილიბერიშ კოლეჯის, ჰერთფორდშირს, [[ინგლისი]]ს დო უკული გურაფლენდჷ ინგლისურ ლიტერატურას [[ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯი|ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯის]]. პარალელურო თინა მუშენდჷ მუსხირენ კუნტამეტრაჟიან ფილმის კოლეჯიშ კინოკათაწკჷმა ართო. თიში მაართა ფილმიქ, ''ტარანტელაქ'' ნაძირეფქ იჸუ 1989 წანას ''Image Union''-ს, [[PBS]]-იშ ოტელევიზიე გინოჩამას. ''ხირუას'' დო ''Doodlebug''-ს ლაჸაფენდჷ [[ჯერემი თეობალდი]], ნამუქჷთ უკული გასახიერჷ თარი გერგეზი კრისტოფერ ნოლანიშ მაართა სრულმეტრაჟიან ფილმის, ''[[თხოზინი (ფილმი)|თხოზინი]]''.<ref name="yahoo">{{cite news|title = Christopher Nolan|work = Yahoo Movies |url = http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800021821/bio|date = |accessdate = 2011-02-28}}</ref>
== კარიერა ==
=== ''თხოზინი'' ===
ნოლანქ გინიღჷ მუში მაართა სრულმეტრაჟიანი ფილმი ''[[თხოზინი (ფილმი)|თხოზინი]]'' 1996 წანას. ფილმი მომითხობელუანა ჭარუშე, ნამუსჷთ მერჩქვანელი რე უჩინებუ ადამიერეფიშ თხოზინი დო თოლორუა. სურათიშ ბიუჯეტი გვალო მუდგარენი $6,000-ს აკადგინადჷ.
=== ''მემენტო'' ===
ნოლანქ უკულიანი ფილმიშო სცენარი ჭარჷ მუში უკლაში ჯიმაშ, [[ჯონათან ნოლანი]]შ უგუმოქიანებუ თხობელუაშ, "[[Memento Mori (თხობელუა)|Memento Mori]]–იშ" მეჯინათ.კრისტოფერი დუდშე სურათიშ [[მონრეალი|მონრეალს]] გინოღალა ულამუდჷ, მორო თინა [[ლოს–ანჯელესი]]თ დოთირუ.<ref>მოტრემი ხას. 151–152</ref> თარი როლი [[ბრედ პიტი|ბრედ პიტის]] ოკო ულაჸაფინუდუკო, მორო ბორჯიშ უღონობაშ გეშა თიქ პროექტი დიტუ. ხოლო გინიჯინედჷ [[აარონ ეკჰარტი]] დო [[თომას ჯეინი]], მორო ნოლანქ გინოჭყვადჷ როლი ნარკებო ჩინებული არტისტი [[გაი პირსი]] ისხუნუ.<ref>მოტრემი ხას. 107-8</ref>
''[[მემენტო (ფილმი)|მემენტოშ]]'' პრემიერაქ იყუ ვენეციაშ კინფესტივალს 2000 წანაშ ეკენიას.<ref>{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0209144/releaseinfo | title= Release dates for
Memento | publisher = [[IMDb]] | accessdate=2011-02-28}}</ref> თიქი დეინალჷ კრიტიკოსეფიშ მოწონა დო ნომინირაფილი რდჷ [[ორქოშ გლობუსი|ორქოშ გლობუსის]] დო [[აკადემიაშ ჯილდო]]ს საუჯგუშო ორიგინალური სცენარიშო.
=== ''ინსომნია'' ===
[[2002]] წანას ნოლანქ გინიღჷ ''[[ინსომნია (2002 წანაშ ფილმი)|ინსომნია]]'', 1997 წანაშ [[ინსომნია (1997 წანაშ ფილმი)|თი ჯოხონობაშ]] ნორვეგიული ფილმიშ ამერიკული [[რემეიქი]]. სურათი მომითხობელუანა ჟირი დეტექტივიშენ, ნამუეფით მეულა [[ალასკა (შტატი)|ალასკაშა]] ალაგიშ პოლიციაწკჷმა ართო ჸვილუაშ ორკვიებელო. ფილმის ოკათუნა: [[ალ პაჩინო]], [[რობინ უილიამსი]] დო [[ჰილარი სვონკი]].
=== ''ბეტმენი: დაჭყაფური'' ===
[[1997]] წანას [[Warner Bros.]]-ქ ''[[ბეტმენი დო რობინი (ფილმი)|ბეტმენი დო რობინიშ]]'' გლახა ფასებაშ დო ჭიჭე მუშნალიშ გეშა გინოჭყვიდჷ ბეტმენიშ ახალი ფილმიშ გინოღალა გინოსანძღურუ ვადათ გინოდვალა. [[2003]] წანას ნოლანქ ''[[ბლეიდი (ფილმი)|ბლეიდიშ]]'' სცენარისტწკჷმა, [[დევიდ ს. გოიერი|დევიდ ს. გოიერწკჷმა]] ართო დარწუნჷ სტუდია, ნამდა რისკიშა ულინუდუკო დო ბეტმენიშ ახალი სურათი თაშიო თეშიო უჩინებუ რეჟისორის მიანდესუკონჷ.<ref>{{cite news|first=Michael|last=Fleming|url=http://www.variety.com/index.asp?layout=story&articleid=VR1117879566&categoryid=13&cs=1|title='Batman' captures director Nolan|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=January 27, 2003|accessdate=November 2, 2006}}</ref><ref>{{cite news|first=Claude|last=Brodesser|url=http://www.variety.com/index.asp?layout=story&articleid=VR1117883691&categoryid=13&query=%2A&cs=1|title=Inside Move: WB jump starts Batmobile|coauthors=Dunkley, Cathy|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=March 26, 2003|accessdate=November 2, 2006}}</ref> ''[[ბეტმენი: დაჭყაფური]]'' გიშართჷ 2005 წანაშ [[15 მანგი|15 მანგის]] დო წანაშ არძაშე მაღალმიშნალუამი ფილმეფიშ ეკერეცხის მაჩხორა აკანი დეკინჷ. ფილმის ოკათუნა [[კრისტიან ბეილი]] ([[ბეტმენი]]), [[მაიკლ კეინი]] ([[ალფრედ პენივორთი]]), [[ლიამ ნისონი]] ([[რა'ს ალ გული]]), [[გერი ოლდმენი]] ([[ჯეიმზ გორდონი]]) დო [[მორგან ფრიმენი]] ([[ლუციუს ფოქსი]]).
=== ''პრესტიჟი'' ===
ნოლანიშ უკულიანი პროექტი რდჷ ''[[პრესტიჟი (ფილმი)|პრესტიჟი]]'', დორსხუაფილი [[კრისტოფერ პრიესტი]]შ [[პრესტიჟი (რომანი)|ათე ჯოხონობაშ]] რომანს. [[Newmarket Films]]-ქ წინგიშ ადაპტაციაშ ნება დიო ხოლო 2001 წანას იჸიდჷ.<ref name="podcast">{{cite news
| url = http://cdn2.libsyn.com/creativescreenwritingmag/ThePrestigeQandA.mp3?nvb=20090804012227&nva=20090805013227&t=0177c850fb5969f409276| title = The Prestige Q&A: Interview with Jonathan Nolan| website = Creative Screenwriting Magazine Podcast| publisher = Creative Screenwriting| host = Jeff Goldsmith| date = 2006-10-28| accessdate= 2007-07-24
}}</ref> თიქი სცენარიშ ჭარუას დოხვარა თხუ მუში ჯიმას, [[ჯონათან ნოლანი|ჯონათანს]].<ref name="podcast"/> 2005 წანას, ''[[ბეტმენი: დაჭყაფური]]შ'' უკული ნოლანქ გაახლჷ პროექტი, [[კრისტიან ბეილი|კრისტიან ბეილწკჷმა]] დო [[ჰიუ ჯეკმენი|ჰიუ ჯეკმენწკჷმა]] მორაგადაფათ.<ref name="magic men">{{cite news|author=Michael Fleming, David S. Cohen|title=Meet the men of magic|publisher=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=2005-10-02|url=http://www.variety.com/article/VR1117930078.html?categoryid=1236&cs=1&p=0|accessdate=2007-03-05}}</ref> ჯიმალეფქ სცენარს მუშობა 2006 წანაშ 13 ღურთუთას დარსულჷ, სუმ დღაშა ფილმიშ გინოღალეფქ დიჭყჷ. ფილმის ოკათუნა: [[კრისტიან ბეილი]], [[მაიკლ კეინი]] [[ჰიუ ჯეკმენი]], [[სკარლეტ იოჰანსონი]] დო [[დევიდ ბოუი]].
=== ''წკურუმია აიარი'' ===
[[ფაილი:The Dark Knight European Premier - Leicester square.jpg|მინი|250px|წკურუმია აიარიშ არტისტეფი დო მიშაქიმინჯალაშ ბუნა ფილმიშ ევროპულ პრემიერას]]
''პრესტიჟიშ'' გიშულაშე მუსხირენ თუთაშა ნოლანქ გაცხადჷ, ნამდა თინაქ დართჷ ''[[ბეტმენი: დაჭყაფური]]-შ'' გაგინძორებაშ გინოღალას.<ref>{{cite web | url=http://filmforce.ign.com/articles/657/657991p1.html | title=Nolan Talks Next | date=12 October 2005 | work=IGN FilmForce | accessdate=2007-03-09 }}</ref> 2006 წანაშ კვიკვეს, ფილმის გიადუ, მუჭოთ ''[[წკურუმია აიარი (ფილმი)|წკურუმია აიარი]]'', ხოლო [[ჯოკერი (პერსონაჟი)|ჯოკერიშ]] როლს დანტკიცესჷ [[ჰით ლეჯერი]].
=== ''დაჭყაფური'' დო ''წკურუმია აიარიშ'' დათებუ ===
''წკურუმია აიარიშ'' გიშულაშ უკული [[Warner Bros.]]-ქ ნოლანწკჷმა დოდჷ კონტრაქტი თიში უკულიანი პროექტის, ''[[დაჭყაფური (ფილმი)|დაჭყაფური]]''. მინი წყუშ მეჯინათ მორაგადაფა Warner Bros. Pictures-ს დო ნოლანიშ შქას გითოლწონუანდჷ თისი, ნამდა დაჭყაფურიშ უკული ნოლანი დიჭყანდჷ მუშობას მილიარდიანი მიშმალუშ მაღვენჯი [[წკურუმია აიარი (ფილმი)|წკურუმია აიარიშ]] გაგინძორებაშ გეშა.
<ref>http://www.batman-on-film.com/BATMAN-3_nolan-on-board-batman3_2-16-09.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090312055313/http://www.batman-on-film.com/BATMAN-3_nolan-on-board-batman3_2-16-09.html |date=2009-03-12 }}</ref> მელახიშ დაჭყაფურს ფილმის [[ლეონარდო დიკაპრიო]]ქ ქაკათჷ.
<ref>http://www.variety.com/article/VR1118000802.html?categoryid=1236&cs=1 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100124133159/http://www.variety.com/article/VR1118000802.html?categoryid=1236&cs=1 |date=2010-01-24 }}</ref>
თარი როლეფიშ ორსულებერო დანტკიცეს [[მარიონ კოტიარი]], [[სილიან მერფი]], [[ელენ პეიჯი]], [[ჯოზეფ გორდონ-ლევიტი]], [[მაიკლ კეინი]], [[კენ ვატანაბე]] დო [[ტომ ჰარდი]].
[[2012]] წანას ნოლანქ გინიღჷ ბეტმენიშ ტრილოგიაშ დათებუ, — „''[[წკურუმია აიარი: ეულა]]''“. კრისტოფერიშ დო გოიერიშ დორსხუაფილი ისტორიაშ მეჯინათ სცენარი ჭარჷ [[ჯონათან ნოლანი|ჯონათან ნოლანქ]] დო მუქი კრისტოფერქ.<ref name="Bettinger">{{cite news|first=Brendan|last=Bettinger|title=Christopher Nolan Speaks! Updates on Dark Knight Sequel and Superman Man of Steel|publisher=Collider.com|date=10 March 2010|url=http://www.collider.com/2010/03/10/christopher-nolan-speaks-updates-on-dark-knight-sequel-and-superman-man-of-steel}}</ref><ref>{{cite news|url=http://herocomplex.latimes.com/2010/10/27/christopher-nolan-reveals-title-of-third-batman-film-and-that-it-wont-be-the-riddler|title=Christopher Nolan reveals title of third Batman film and that 'it won't be the Riddler'|last=Boucher|first=Geoff|date=27 October 2010|work=Los Angeles Times}}</ref> ფილმიქ კინოთეატრეფს 2012 წანაშ 20 კვირკვეს გიშართჷ დო კრიტიკოსეფიშ მოწონება დეინალჷ.
=== ''მურიცხეფშქაშური'' დო საწმოხონო პროექტეფი ===
[[2013]] წანაშ ღურთუთას ჩინებულქ იჸუ, ნამდა ნოლანი გინიღანდჷ ომეცნიერე-ფანტასტიკურ „''[[მურიცხეფშქაშური|მურიცხეფშქაშურს]]''“. სცენარიშ მაართა ვერსია ჯონათან ნოელქ ჭარჷ, რეჟისორო [[სტივენ სპილბერგი]]ქ ირაგადჷ.<ref>{{cite news|url=http://www.huffingtonpost.com/2013/01/09/christopher-nolan-interstellar_n_2444314.html|title=Christopher Nolan's 'Interstellar': 'Dark Knight Rises' Director Lines Up Next Project|work=Huffington Post|date=9 January 2013}}</ref> როლეფს დენტკიცესჷ: [[მეთიუ მაკ-კონეჰი]], [[ენ ჰეთეუეი]], [[ჯესიკა ჩესტეინი]], [[ბილ ირვინი]] დო [[ელენ ბიურსტინი]]. კრისტოფერქ მაართათ იმუშუ ოპერატორ [[ჰოიტე ვან ჰოიტემა]]წკჷმა. მუსიკა ფილმიშო ჭარჷ [[ჰანს ციმერი|ჰანს ციმერქ]].<ref>{{cite web|url=http://collider.com/interstellar-score-hans-zimmer-dark-knight-trilogy/|title=Berlin: Hans Zimmer Talks Christopher Nolan's Interstellar and the Influence of the Dark Knight Trilogy Score on Blockbuster Filmmaking|work=Collider}}</ref> სურათიქ [[2014]] წანაშ 5 გერგობათუთას გიშართჷ დო კრიტიკოსეფიშ კითიშ მოღირიკუა დეინალჷ. „''მურიცხეფშქაშურიქ''“ წუმოძინელქ იჸუ ფინანსურო, — თიში ათეჟამო მიშნალი $670 მილიონს ოძინუ.
ნოლანი დო ემა თომასი ემარსულებერი პროდიუსერეფი რენა ფილმიში „''[[ბეტმენი სუპერმენიშ აწმარენჯო: სამართალიანობაშ ბადება]]''“, ნამუქჷთ [[2016]] წანას გიშართჷ [[ზაკ სნაიდერი]]შ რეჟისორალათ.<ref name=BSExec>{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/ben-affleck-first-choice-batman-740292|title=Charles Roven: Ben Affleck "Was the First Guy We Went to" for Batman Role|work=The Hollywood Reporter|accessdate=13 October 2014}}</ref>
== პიჯური რინა ==
[[ფაილი:Emma Thomas & Christopher Nolan at WonderCon 2010 3.JPG|thumb|210px|ემა თომასი დო კრისტოფერ ნოლანი WonderCon-ს (2010)]]
კრისტოფერ ნოლანი გურგინელი რე [[ემა თომასი|ემა თომასიწკჷმა]], ნამჷთ თიქი [[ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯი|ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯის]] გურაფას გეჩინებაფუ. ჭკობაქ [[1997]] წანას იგურგინჷ დო [[ლოს ანჯელესი|ლოს ანჯელესის]] სქუალეფწკჷმა, ფლორაწკჷმა, ოლივერწკჷმა, რორიწკჷმა დო მაგნუსწკჷმა ართო ოხორანს.
კრისტოფერი რე მეკვარჩხანე<ref name="Unofficialbio">{{cite web|url=http://www.christophernolan.net/biography.php| title= Christopher Nolan - Biography | date= | publisher = www.christophernolan.net | accessdate=2011-02-27}}</ref> დო [[დალტონიზმი|დალტონიკი]], ნამჷსთ ვეგშაგორე ართიანშე ჭითა დო წვანე.
== შხირი ალმახანდეფი ==
=== არტისტეფი ===
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%"
|- style="vertical-align:center;"
! არტისტი <br />
<!--01--> ! class="collapsible" |''[[თხოზინი (ფილმი)|თხოზინი]]''<br />
<!--02--> ! class="collapsible" |''[[მემენტო (ფილმი)|მემენტო]]''<br />
<!--03--> ! class="collapsible" |''[[ინსომნია (2002 წანაშ ფილმი)|ინსომნია]]''<br />
<!--04--> ! class="collapsible" |''[[ბეტმენი: დასაწყისი]]''<br />
<!--05--> ! ''[[პრესტიჟი (ფილმი)|პრესტიჟი]]''<br />
<!--06--> ! ''[[წკურუმია აიარი (ფილმი)|წკურუმია აიარი]]''<br />
<!--07--> ! ''[[დაჭყაფური (ფილმი)|დაჭყაფური]]'' <br />
<!--08--> ! ''[[წკურუმია აიარი: ეულა]]'' <br />
<!--09--> ! ''[[მურიცხეფშქაშური]]'' <br />
|-
! [[კრისტიან ბეილი]]
<!--01--> |
<!--02--> |
<!--03--> |
<!--04--> |{{ჩიტი}}
<!--05--> |{{ჩიტი}}
<!--06--> |{{ჩიტი}}
<!--07--> |
<!--08--> |{{ჩიტი}}
<!--09--> |
|-
! [[კენ ვატანაბე]]
<!--01--> |
<!--02--> |
<!--03--> |
<!--04--> |{{ჩიტი}}
<!--05--> |
<!--06--> |
<!--07--> |{{ჩიტი}}
<!--08--> |
<!--09--> |
|-
! [[ჯერემი თეობალდი]]
<!--01--> |{{ჩიტი}}
<!--02--> |
<!--03--> |
<!--04--> |{{ჩიტი}}
<!--05--> |
<!--06--> |
<!--07--> |
<!--08--> |
<!--09--> |
|-
! [[მაიკლ კეინი]]
<!--01--> |
<!--02--> |
<!--03--> |
<!--04--> |{{ჩიტი}}
<!--05--> |{{ჩიტი}}
<!--06--> |{{ჩიტი}}
<!--07--> |{{ჩიტი}}
<!--08--> |{{ჩიტი}}
<!--09--> |{{ჩიტი}}
|-
! [[კილიან მერფი]]
<!--01--> |
<!--02--> |
<!--03--> |
<!--04--> |{{ჩიტი}}
<!--05--> |
<!--06--> |{{ჩიტი}}
<!--07--> |{{ჩიტი}}
<!--08--> |
<!--09--> |
|-
! [[გერი ოლდმენი]]
<!--01--> |
<!--02--> |
<!--03--> |
<!--04--> |{{ჩიტი}}
<!--05--> |
<!--06--> |{{ჩიტი}}
<!--07--> |
<!--08--> |{{ჩიტი}}
<!--09--> |
|-
! [[მორგან ფრიმენი]]
<!--01--> |
<!--02--> |
<!--03--> |
<!--04--> |{{ჩიტი}}
<!--05--> |
<!--06--> |{{ჩიტი}}
<!--07--> |
<!--08--> |{{ჩიტი}}
<!--09--> |
|-
! [[მარკ ბონი ჯუნიორი]]
<!--01--> |
<!--02--> |{{ჩიტი}}
<!--03--> |
<!--04--> |{{ჩიტი}}
<!--05--> |
<!--06--> |
<!--07--> |
<!--08--> |
<!--09--> |
|-
! [[ტომ ჰარდი]]
<!--01--> |
<!--02--> |
<!--03--> |
<!--04--> |
<!--05--> |
<!--06--> |
<!--07--> |{{ჩიტი}}
<!--08--> |{{ჩიტი}}
<!--09--> |
|-
|}
=== ბუნა ===
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%"
|- style="vertical-align:center;"
! '''გუნდი'''
<!--01--> ! class="collapsible" |''[[თხოზინი (ფილმი)|თხოზინი]]''<br />
<!--02--> ! class="collapsible" |''[[მემენტო (ფილმი)|მემენტო]]''<br />
<!--03--> ! class="collapsible" |''[[ინსომნია (2002 წანაშ ფილმი)|ინსომნია]]''<br />
<!--04--> ! class="collapsible" |''[[ბეტმენი: დაჭყაფური]]''<br />
<!--05--> ! ''[[პრესტიჟი (ფილმი)|პრესტიჟი]]''<br />
<!--06--> ! ''[[წკურუმია აიარი (ფილმი)|წკურუმია აიარი]]''<br />
<!--07--> ! ''[[დაჭყაფური (ფილმი)|დაჭყაფური]]'' <br />
<!--08--> ! ''[[წკურუმია აიარი: ეულა]]'' <br />
|-
! [[ემა თომასი]]
<!--01--> |{{ჩიტი}}
<!--02--> |{{ჩიტი}}
<!--03--> |
<!--04--> |{{ჩიტი}}
<!--05--> |{{ჩიტი}}
<!--06--> |{{ჩიტი}}
<!--07--> |{{ჩიტი}}
<!--08--> |{{ჩიტი}}
|-
! [[ჯონათან ნოლანი]]
<!--01--> |
<!--02--> |{{ჩიტი}}
<!--03--> |
<!--04--> |
<!--05--> |{{ჩიტი}}
<!--06--> |{{ჩიტი}}
<!--07--> |
<!--08--> |{{ჩიტი}}
|-
! [[დევიდ გოიერი]]
<!--01--> |
<!--02--> |
<!--03--> |
<!--04--> |{{ჩიტი}}
<!--05--> |
<!--06--> |{{ჩიტი}}
<!--07--> |
<!--08--> |{{ჩიტი}}
|-
! [[ვოლი პფისტერი]]
<!--01--> |
<!--02--> |{{ჩიტი}}
<!--03--> |{{ჩიტი}}
<!--04--> |{{ჩიტი}}
<!--05--> |{{ჩიტი}}
<!--06--> |{{ჩიტი}}
<!--07--> |{{ჩიტი}}
<!--08--> |{{ჩიტი}}
|-
! [[დოდი დორნი]]
<!--01--> |
<!--02--> |{{ჩიტი}}
<!--03--> |{{ჩიტი}}
<!--04--> |
<!--05--> |
<!--06--> |
<!--07--> |
<!--08--> |
|-
! [[ლი სმითი]]
<!--01--> |
<!--02--> |
<!--03--> |
<!--04--> |{{ჩიტი}}
<!--05--> |{{ჩიტი}}
<!--06--> |{{ჩიტი}}
<!--07--> |{{ჩიტი}}
<!--08--> |{{ჩიტი}}
|-
! [[დევიდ ჯულიანი]]
<!--01--> |{{ჩიტი}}
<!--02--> |{{ჩიტი}}
<!--03--> |{{ჩიტი}}
<!--04--> |
<!--05--> |{{ჩიტი}}
<!--06--> |
<!--07--> |
<!--08--> |
|-
! [[ჰანს ციმერი]]
<!--01--> |
<!--02--> |
<!--03--> |
<!--04--> |{{ჩიტი}}
<!--05--> |
<!--06--> |{{ჩიტი}}
<!--07--> |{{ჩიტი}}
<!--08--> |{{ჩიტი}}
|-
! [[ჯეიმზ ნიუტონ ჰოვარდი]]
<!--01--> |
<!--02--> |
<!--03--> |
<!--04--> |{{ჩიტი}}
<!--05--> |
<!--06--> |{{ჩიტი}}
<!--07--> |
<!--08--> |{{ჩიტი}}
|-
|}
</center>
== ფილმოგრაფია ==
===ხანტურული ფილმეფი===
{| class="wikitable" style="text-align:center;font-size:100%;"
|-
! rowspan="2" style="width:50px;"| წანა
! rowspan="2" style="width:250px;"| ფილმი
! colspan="3" | წურაფილი რე, მუჭოთ
! rowspan="2" style="text-align:center; width:150px;"| დისტრიბუცია
! rowspan="2" style="text-align:center; width:120px;"| მუშნალი
|-
! width=75 | რეჟისორი
! width=75 | პროდიუსერი
! width=75 | სცენარისტი
|- style="text-align:center;"
|| 1998
| style="text-align:left;"| ''[[თხოზინი (ფილმი)|თხოზინი]]''
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
||[[Momentum Pictures]]<br>[[Zeitgeist Films]]
| [http://www.the-numbers.com/movies/1999/00161.php 0.24 მილიონი ააშ დოლარი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140223155523/http://www.the-numbers.com/movies/1999/00161.php |date=2014-02-23 }}
|- style="text-align:center;"
|| 2000
| style="text-align:left;"| ''[[მემენტო (ფილმი)|მემენტო]]''
| {{Yes}}
|
| {{Yes}}
||[[Summit Entertainment]]
| [http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=memento.htm 40 მილიონი ააშ დოლარი]
|- style="text-align:center;"
|| 2002
| style="text-align:left;"| ''[[ინსომნია (2002 წანაშ ფილმი)|ინსომნია]]''
| {{Yes}}
|
|
| rowspan="2" | [[Warner Bros.]]
| [http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=insomnia.htm 114 მილიონი ააშ დოლარი]
|- style="text-align:center;"
|| 2005
| style="text-align:left;"| ''[[ბეტმენი: დაჭყაფური]]''
| {{Yes}}
|
| {{Yes}}
| [http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=batmanbegins.htm 374 მილიონი ააშ დოლარი]
|- style="text-align:center;"
|| 2006
| style="text-align:left;"| ''[[პრესტიჟი (ფილმი)|პრესტიჟი]]''
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| [[Walt Disney Studios Motion Pictures|Buena Vista Pictures]]<br>[[Warner Bros.]]
| [http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=prestige.htm 110 მილიონი ააშ დოლარი]
|- style="text-align:center;"
|| 2008
| style="text-align:left;"| ''[[წკურუმია აიარი (ფილმი)|წკურუმია აიარი]]''
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| rowspan="5" | [[Warner Bros.]]
| [http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=darkknight.htm 1,005 მილიონი ააშ დოლარი]
|- style="text-align:center;"
|| 2010
| style="text-align:left;"| ''[[დაჭყაფური (ფილმი)|დაჭყაფური]]''
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| [http://boxofficemojo.com/movies/?id=inception.htm 826 მილიონი ააშ დოლარი]
|- style="text-align:center;"
|| 2012
| style="text-align:left;"| ''[[წკურუმია აიარი: ეულა]]''
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| [http://boxofficemojo.com/movies?id=batman3.htm 1,084 მილიონი ააშ დოლარი]
|- style="text-align:center;"
|| 2013
| style="text-align:left;"| ''[[ადამიერი ფულანდიშე (ფილმი)|ადამიერი ფულანდიშე]]''
|
| {{Yes}}
| {{Yes|ამბავი}}
| [http://boxofficemojo.com/movies/?id=superman2012.htm 668 მილიონი ააშ დოლარი]
|- style="text-align:center;"
| rowspan="2"| 2014
| style="text-align:left;"| ''[[უმოსობა (2014 წანაშ ფილმი)|უმოსობა]]''
|
| {{Yes|აღმ.}}
|
| [http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=transcendence.htm 103 მილიონი ააშ დოლარი]
|- style="text-align:center;"
| style="text-align:left;"| ''[[მურიცხეფშქაშური]]''
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
||[[Warner Bros.]]<br>[[Paramount Pictures]]
| [http://boxofficemojo.com/movies/?id=interstellar.htm 672 მილიონი ააშ დოლარი]
|- style="text-align:center;"
||2016
| style="text-align:left;"| ''[[ბეტმენი სუპერმენიშ აწმარენჯო: სამართალიანობაშ მორღია]]''
|
| {{Yes|აღმ.}}<ref name="BSExec"/>
|
|
|
|-
|- style="text-align:center;"
||2017
| style="text-align:left;"| ''[[დიუნკერკი (2017 წანაშ ფილმი)|დიუნკერკი]]''
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|
|
|}
===კუნტამეტრაჟიანი ფილმეფი===
{| class="wikitable" style="text-align:center;font-size:100%;"
|-
! rowspan="2" style="width:50px;"| წანა
! rowspan="2" style="width:250px;"| ფილმი
! colspan="7" | წურაფილი რე, მუჭოთ
|-
! width=75 | რეჟისორი
! width=75 | პროდიუსერი
! width=75 | სცენარისტი
|- style="text-align:center;"
|| 1989
| style="text-align:left;"| ''ტარანტელა''
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|- style="text-align:center;"
|| 1996
| style="text-align:left;"| ''ხირუა''
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|- style="text-align:center;"
|| 1997
| style="text-align:left;"| ''[[ნჯილობუტიტია (ფილმი)|ნჯილობუტუტია]]''
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|}
== ჯილდოეფი დო ნომინაციეფი ==
{{თარი|კრისტოფერ ნოლანიშ ჯილდოეფიშ დო ნომინაციეფიშ ერკებული}}
== პუბლიკაციეფი ==
;სტატიები
* [http://www.newsweek.com/id/105580 ქარიზმა თიჯგურა ორთული რე მუჭოთ გრავიტაცია], კრისტოფერ ნოლანი, ''[[Newsweek]]'', 2008-01-26
== ძირით ხოლო ==
* [[Syncopy Films]]
== სქოლიო ==
{{სქოლიოშ ერკებული|2}}
{{DEFAULTSORT:ნოლანი, კრისტოფერ}}
[[კატეგორია:ამერიკალი კინორეჟისორეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი კინოპროდიუსერეფი]]
[[კატეგორია:ინგლისარი კინორეჟისორეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1970]]
t9ydmjs0313qjq3gjz4mkjenuvhueby
ზლატან იბრაჰიმოვიჩი
0
22115
253360
211145
2026-09-23T23:48:02Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253360
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მობურთეშ ბიო
| ჯოხო = ზლატან იბრაჰიმოვიჩ
| სურათი =Ibrahimovic in Doha Press Conference.jpg
| ედომუშამი_ჯოხო =ზლატან იბრაჰიმოვიჩ
| დაბ_თარიღი ={{დაბადებაშ თარიღ დო ხან|1981|10|03}}
| დაბნოღა =[[მალმე]]
| დაბქიანა =[[შვედეთი]]
| სიმაღალა =1.95 სმ
| პოზიცია =[[გემანთხაფალ(კუჩხბურთი)|გემანთხაფალ]]
| თეჟამიანი_კლუბ =[[მანჩესტერ იუნაიტედი (ოკუჩხბურთე ბუნა)|მანჩესტერ იუნაიტედი]]
| ნომერი =9
| ახ_წანეფი =1999–2001
| ახ_წანეფი2 =2001–2004
| ახ_წანეფი3 =2004–2006
| ახ_წანეფი4 =2006–2009
| ახალნორდობაშ_კლუბეფი =[[როზენგარდი (ოკუჩხბურთე ბუნა)|როზენგარდი]]
| ახალნორდობაშ_კლუბეფი2 =[[ბალკანი (ოკუჩხბურთე ბუნა)|ბალკანი]]
| ახალნორდობაშ_კლუბეფი3 = [[მალმე (ოკუჩხბურთე ბუნა)|მალმე]]
| ახალნორდობაშ_კლუბეფი4 =
| წანეფი =
| წანეფი2 =
| წანეფი3 =
| წანეფი4 =
| კლუბეფი =[[მალმე (საფეხბურთო კლუბ)|მალმე]]
| კლუბეფი2 =[[აიაქს (საფეხბურთო კლუბი)|აიაქსი]]
| კლუბეფი3 =[[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|იუვენტუსი]]
| კლუბეფი4 =[[ინტერი (საფეხბურთო კლუბი)|ინტერი]]
| მატჩი(გოლი) =
| მატჩი(გოლი)2 =
| მატჩი(გოლი)3 =
| მატჩი(გოლი)4 =
| ნაც_წანეფი =
| ნაც_წანეფი2 =
| ნაც_წანეფი3 =
| ნაც_წანეფი4 =
| ნაც_ნაკორობა =[[შვედეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|შვედეთი]]
| ნაც_ნაკორობა2 =
| ნაც_ნაკორობა3 =
| ნაც_ნაკორობა4 =
| ნაცმატჩი(გოლი) =
| ნაცმატჩი(გოლი)2 =
| ნაცმატჩი(გოლი)3 =
| ნაცმატჩი(გოლი)4 =
| pcupdate =
| ntupdate =
}}
'''ზლატან იბრაჰიმოვიჩ''' ({{lang-sv|Zlatan Ibrahimović}}; დ. [[3 გიმათუთა]], [[1981]], [[მალმე]], [[შვედეთი]]) — [[შვედეფი|შვედი]] მობურთე, [[ინგლისი]]შ [[პრემიერ ლიგა|პრემიერ ლიგაშ]] კლუბ [[მანჩესტერ იუნაიტედ (ოკუჩხბურთე კლუბი)|„მანჩესტერ იუნაიტედიშ“]] დო [[შვედეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|შვედეთიშ ერუანული ნაკორობაშ]] [[გემანთხაფალი (კუჩხბურთი)|გემანთხაფალი]], შვედეთიშ ნაკორობაშ არძა ბორჯიშ საუჯგუშო ბომბარდირ. 2006-15 წანეფს მეჸუნელო ჩხოროშა გიადჷ შვედეთიშ წანაშ საუჯგუშო მობურთექ.
== ბიოგრაფია ==
ზლატან იბრაჰიმოვიჩიქ დებადჷ [[შვედეთი|შვედეთის]], ნოღა [[მალმე]]ს, 1981 წანაშ [[3 გჷმათუთა|3 გჷმათუთას]].
თიში მუმა რდჷ ბოსნიარი, დიდა ხორვატი. ”ღირზალი” შვედი გემანთხაფალქ ”[[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონას]]” მუში კარიერაშ კონკას აკათჷ. ამდღარშო იბრაჰიმოვიჩი მოსოფელიშ ართ-ართი საუჯგუშო ცენტრფორვარდი რე. თინა ჯგირო ლაჸაფენს მაჟირა სართულს, რე ბიწორა, შედეგამი, ეფექტური. თიში ოლაჸაფე სტილი ალმაბუნარეფს უჯგუშო ლაჸაფიშ საშვალებას არზენს.
== ოკლუბე კარიერა ==
=== მალმე ===
ოკუჩხბურთე კარიერა იბრაჰიმოვიჩიქ "მალმეს” დიჭყჷ, 2001 წანას "აიაქსიშა” გინორთჷ. ამსტერდამულ კლუბის იბრაჰიმოვიჩიქ დიჭყჷ თი ლაჸაფიში ძირაფა, ნამუში ჭყოლოფუათი ედომუშამი [[მოსოფელი]] ქიგიჯინუ. "აიაქსის” შვედიშ მაწვართალი, ჯვეშო "ბარსელონაშ” მურიცხი, [[რონალდ კუმანი]] რდჷ.
=== აიაქსი ===
[[ჰოლანდია]]ს ღალირი სუმი წანაში გოძვენას თიქი ჰოლანდიაშ ჩემპიონატი სუმშა, ხოლო ქიანაში თასი დო სუპერთასი მიგჷ. უკული იჸუ იტალიური ერაშ ბორჯიქ. "აიაქსშე” ზლატანქ ტურინიშ "[[იუვენტუსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|იუვენტუსიშა]]” გინორთჷ, სოდეთ თიში მაზუკალარი [[ფაბიო კაპელო]] რდჷ.
=== იუვენტუსი დო ინტერი ===
ტურინულ კლუბის შვედი გიმანთხაფალი ჟირი წანაშ გოძვენას ლაჸაფენდჷ. ათე ხანიშ გოძვენას "იუვექ” ჟირშა მახერხჷ იტალიაშ სერია A-შ მოგება, მარა ჩინებული სკანდალიშ, კერძოთ "კალჩოპოლიშ" გეშა, გარიგაფილი მატჩეფიშ კათინიშ ბრალობათ ბუნას ჟირხოლო ტიტული გილანწყესჷ დო სერია B-შა იჸუ გიმაკინელქ. იბრაჰიმოვიჩიქ მაჟირა დივიზიონს ლაჸაფის კინი სერია A-ს ლაჸაფი ისხუნუ დო მილანიშ "[[ინტერი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ინტერშა]]” გინორთჷ, სოდეთი მეჸუნელო სუმშა მიგჷ იტალიაშ ჩემპიონატი. [[შვედეფი|შვედი]] მობურთე გენთხაფაშ ლიდერი რდჷ მუჭოთი მანჩინიშ, თეში მაურინიოშ მაწვართალობაშ ბორჯისჷთ.
=== ბარსელონა ===
[[ფაილი:Zlatan Ibrahimovic y Xavi Hernandez.jpg|thumb|იბრაჰიმოვიჩი ბარსელონას რინას.(2009)]]
"[[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონას]]” იბრაჰიმოვიჩიშ პრეზენტაცია [[2009]] წანაში [[27 კვირკვე|27 კვირკვეს]] იჸუ დო თის 60 000 გურმაჭვექ გიჭიშუ, მუთი კლუბიშ ისტორიას რეკორდული მაძირაფალი რე.
=== მილანი ===
2010 წანაშ 28 მარაშინათუთას ზლატანქ "მილანშა" გინორთჷ ართ წანიანი იჯარათ, მარა კონტრაქტიშ ჰოიათ მილანარეფს სეზონიშ თებაში უკული შეულებუნა შვედი ფორვარდიშ ედომუშამო გიშაჸიდირი 24 მილიონ ევროთ. თიში დებიუტიქ 11 ეკენიას ჩეზენაშ აწმარენჯო იჸუ სოდეთი "მილანქ" 2-0 დემარცხჷ. იბრაჰიმოვიჩიქ მუში მაართა გოლი ჩემპიონეფიშ ლიგას ოსერიშ აწმარენჯო გემთიღჷ. ეთი მატჩი "მილანქ" 2-0 მიგჷ ზლატანიშ დუბლიშ ჭყოლოფუათ.
== ონაკორობე კარიერა ==
[[ფაილი:Zlatan 060602.jpg|thumb|იბრაჰიმოვიჩი (2006).]]
ზლატანი ხოლო მახარალი მობურთალი რდჷ შვედეთიშ ნაკორობას. თისი ნაკორობაშ ოსარეთ 116 ლაჸაფი 62 გოლი აფუ მითოღალირი. ათე მაძირაფალით თინა შვედეთიშ არძა ბორჯიშ საუჯგუშო მაგოლე რე. ზლატანქ ონაკორობე კარიერა 2016 წანას გათუ.
== მანჩესტერ იუნაიტედი ==
იბრაჰიმოვიჩიქ 2016 წანაშ ზარხულს გინორთუ [[პარიზ სენ ჟერმენი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|პსჟ]]შე [[მანჩესტერ იუნაიტედი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|იუნაიტედშა]] დუდიშული აგენტო.
== ტიტულეფი ==
'''აიაქსი'''
* [[ერედივიზია]] (2): 2001–02, 2003–04
* [[ჰოლანდიაშ თასი]]: 2001–02
* [[იოჰან კრუიფიშ ტიტული]]: 2002
'''იუვენტუსი'''
* [[სერია A]] (2): 2004–05, 2005–06 <small>(კლუბის გილანწყეს ჟირხოლო ტიტული ჩინებული სკანდალიშ - კალჩოპოლიშ გეშა)</small>
'''ინტერი'''
* [[სერია A]] (3): 2006–07, 2007–08, 2008–09
* [[იტალიაშ სუპერთასი]] (2): 2006, 2008
'''ბარსელონა'''
* [[ლა ლიგა]]: 2009–10
* [[ესპანეთიშ სუპერთასი]] (2): 2009, 2010
* [[უეფა-შ სუპერთასი]]: 2009
* [[ფიფა-შ მოსოფელიშ ოკლუბე ჩემპიონატი]]: 2009
'''მილანი'''
* [[სერია A]] (1): 2010–11
* [[იტალიაშ სუპერთასი]] (1): 2011
'''ინდივიდუალური'''
* შვედეთიშ წანაშ საუჯგუშო მობურთე (3): 2005, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{Commonscat|Zlatan Ibrahimović}}
* [http://soccernet.espn.go.com/players/stats?id=11001&cc=5901 Zlatan Ibrahimović statistics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220200919/http://soccernet.espn.go.com/players/stats?id=11001&cc=5901 |date=2009-02-20 }} – [[ESPNsoccernet]]
* [http://www.nike.com/nikefootball/players/zlatanibrahimovic?locale=en_US Zlatan Ibrahimović] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120405101328/http://www.nike.com/nikefootball/players/zlatanibrahimovic?locale=en_US |date=2012-04-05 }} at Nike.com
* [https://web.archive.org/web/20110812061830/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/clubs/player=59217/index.html Zlatan Ibrahimović] – UEFA.com
* {{twitter|Ibra_official}}
* {{facebook|ZlatanIbrahimovic}}
{{მანჩესტერ იუნაიტედიშ აკოდგინალუა}}
{{DEFAULTSORT:იბრაჰიმოვიჩი, ზლატან}}
[[კატეგორია:შვედი მობურთეეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1981]]
[[კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედიშ მობურთეეფი]]
qjt8s8nafithxg08lgo00o11e40wxpt
ანდერ ერერა
0
22148
253317
248371
2026-09-23T22:50:29Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253317
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მობურთეშ ბიო
| ჯოხო = ანდერ ერერა
| სურათი =Ander Herrera MUFC 2014.jpg
| ედომუშამი_ჯოხო =
| დაბ_თარიღი =[[14 მარაშჷნათუთა]], [[1989]]
| დაბნოღა =[[ბილბაო]]
| დაბქიანა =[[ესპანეთი]]
| სიმაღალა =1.82
| პოზიცია =[[ოშქაშემათხილე (კუჩხბურთი)|ოშქაშემათხილე]]
| თეჟამიანი_კლუბი =[[მანჩესტერ იუნაიტედი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|მანჩესტერ იუნაიტედი]]
| ნომერი =21
| ახ_წანეფი =2004-2008
| ახ_წანეფი2 =2006–2007
| ახ_წანეფი3 =2007–2009
| ახ_წანეფი4 =2009–2011
| ახალნორდობაშ_კლუბეფი =[[სარაგოსა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|სარაგოსა]]
| ახალნორდობაშ_კლუბეფი2 =
| ახალნორდობაშ_კლუბეფი3 =
| ახალნორდობაშ_კლუბეფი4 =
| წანეფი =2008-2009
| წანეფი2 = 2009-2011
| წანეფი3 = 2011-2014
| წანეფი4 =2014-
| კლუბეფი =[[სარაგოსა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|სარაგოსა]]
| კლუბეფი2 =[[სარაგოსა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|სარაგოსა]]
| კლუბეფი3 =[[ატლეტიკი ბილბაო (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ატლეტიკი]]
| კლუბეფი4 =[[მანჩესტერ იუნაიტედი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|მანჩესტერ იუნაიტედი]]
| მატჩი(გოლი) =
| მატჩი(გოლი)2 =
| მატჩი(გოლი)3 =
| მატჩი(გოლი)4 =
| ნაც_წანეფი =
| ნაც_წანეფი2 =
| ნაც_წანეფი3 =
| ნაც_წანეფი4 =
| ნაც_ნაკორობა =
| ნაც_ნაკორობა2 =
| ნაც_ნაკორობა3 =[[ესპანეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|ესპანეთი]]
| ნაც_ნაკორობა4 =
| ნაცმატჩი(გოლი) =
| ნაცმატჩი(გოლი)2 =
| ნაცმატჩი(გოლი)3 =
| ნაცმატჩი(გოლი)4 =
| pcupdate =
| ntupdate =
}}
'''ანდერ ერერა''' ({{lang-es|Ander Herrera}} დ. [[14 მარაშინათუთა]], [[1989]], [[ბილბაო]]) — [[ესპანარეფი|ესპანარი]] მობურთე.
==ოკლუბე კარიერა==
კარიერა ერერაქ დიჭყჷ [[სარაგოსა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|„რეალ სარაგოსას“]]. უკული სუმი წანა იღუ შურობუმე [[ბილბაო]]შ [[ატლეტიკი ბილბაო (ოკუჩხბურთე კლუბი)|„ატლეტიკის“]], ნამუსჷთ მიეხვარჷ უეფაშ ევროპაშ ლიგაშ ფინალშა გიშულასჷ 2012 წანას. 2014 წანაში ზარხულს „მანჩესტერ იუნაიტედიქ“ 36 მილიონ ევროშა იყიდჷ 4 წანაშ ვადათ.<ref>[http://www.uefa.com/memberassociations/association=eng/news/newsid=2119916.html Manchester United land Herrera from Athletic] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140627222728/http://www.uefa.com/memberassociations/association=eng/news/newsid=2119916.html |date=2014-06-27 }} {{en icon}}</ref>
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{commonscat-inline|Ander Herrera}}
*[http://www.athletic-club.net/web/main.asp?a=1&b=1&c=1&d=0&jokalaria=2160&idi=2 Athletic Bilbao profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120321180435/http://www.athletic-club.net/web/main.asp?a=1&b=1&c=1&d=0&jokalaria=2160&idi=2 |date=2012-03-21 }}
*[http://www.bdfutbol.com/en/j/j9438.html BDFutbol profile]
*{{FIFA player|312649}}
*{{Soccerbase}}
*[http://www.transfermarkt.co.uk/en/ander-herrera/profil/spieler_99343.html Transfermarkt profile]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{მანჩესტერ იუნაიტედიშ აკოდგინალუა}}
{{DEFAULTSORT:ერერა, ანდერ}}
[[კატეგორია:დუნაბადი 1989]]
[[კატეგორია:ესპანარი მობურთეეფი]]
[[კატეგორია:პრემიერ ლიგაშ მობურთეეფი]]
[[კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედიშ მობურთეეფი]]
c5w542gtj3fg8qo2uaqxtbntqkziotk
ლუკ შოუ
0
22160
253397
121380
2026-09-24T00:47:46Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253397
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მობურთეშ ბიო
| ჯოხო = ლუკ შოუ
| სურათი = Shaw - July 2015 (cropped).jpg
| ედომუშამი_ჯოხო =ლუკ პოლ ჰოარ შოუ
| დაბ_თარიღი ={{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1995|07|12}}
| დაბნოღა =[[ლონდონი]]
| დაბქიანა =[[ინგლისი]]
| სიმაღალა =185 სმ
| პოზიცია =[[მათხილე (კუჩხბურთი)|მათხილე]]
| თეჟამიანი_კლუბი =[[მანჩესტერ იუნაიტედი]]
| ნომერი =23
| ახ_წანეფი =2003-2011
| ახ_წანეფი2 =
| ახ_წანეფი3 =
| ახ_წანეფი4 =
| ახალნორდობაშ_კლუბეფი =[[საუთჰემპტონი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|საუთჰემპტონი]]
| ახალნორდობაშ_კლუბეფი2 =
| ახალნორდობაშ_კლუბეფი3 =
| ახალნორდობაშ_კლუბეფი4 =
| წანეფი =2011-2014
| წანეფი2 = 2014-
| წანეფი3 =
| წანეფი4 =
| კლუბეფი =[[საუთჰემპტონი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|საუთჰემპტონი]]
| კლუბეფი2 =[[მანჩესტერ იუნაიტედი]]
| კლუბეფი3 =
| კლუბეფი4 =
| მატჩი(გოლი) =
| მატჩი(გოლი)2 =
| მატჩი(გოლი)3 =
| მატჩი(გოლი)4 =
| ნაც_წანეფი =
| ნაც_წანეფი2 =
| ნაც_წანეფი3 =
| ნაც_წანეფი4 =
| ნაც_ნაკორობა =
| ნაც_ნაკორობა2 =
| ნაც_ნაკორობა3 =[[ინგლისიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|ინგლისი]]
| ნაც_ნაკორობა4 =
| ნაცმატჩი(გოლი) =
| ნაცმატჩი(გოლი)2 =
| ნაცმატჩი(გოლი)3 =
| ნაცმატჩი(გოლი)4 =
| pcupdate =
| ntupdate =
}}
'''ლუკ შოუ''' ({{lang-en|Luke Shaw}}; დ. [[12 კვირკვე]], [[1995]], კინგსტონი) — [[ინგლისარეფი|ინგლისარი]] მობურთე, კვარჩხანი მათხილე. კარიერა დიჭყჷ ოკუჩხბურთე კლუბ [[საუთჰემპტონი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|„საუთჰემპტონს“]]. 2014 წანაშ ზარხულს ჭანაფილი რდჷ ინგლისის ნაკორობას [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2014|მოსოფელიშ ჩემპიონატის]] ოკათაფალო. თი ზარხულს 33,8 მილიონ ევრშა იჸიდჷ „მანჩესტერ იუნაიტედიქ“ ვეტერანი [[პატრია ევრა]]შ მანგიორო.<ref>[http://www.uefa.com/memberassociations/association=eng/news/newsid=2120071.html Shaw joins Herrera in making United move] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141016051904/http://www.uefa.com/memberassociations/association=eng/news/newsid=2120071.html |date=2014-10-16 }} {{en icon}}</ref>
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{Commonscat-inline|Luke Shaw}}
*[http://www.saintsfc.co.uk/team/player-profile/luke-shaw/23 Southampton F.C. profile]
*[http://espnfc.com/player/_/id/167127/luke-shaw?cc=5739 ESPN profile]
*{{soccerbase|62471}}
*{{twitter|@LukeShaw3}}
*{{facebook|lukeshawofficial}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{მანჩესტერ იუნაიტედიშ აკოდგინალუა}}
{{DEFAULTSORT:შოუ, ლუკ}}
[[კატეგორია:ინგლისარი მობურთალეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1995]]
[[კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედიშ მობურთეეფი]]
[[კატეგორია:2014 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მობურთეეფი]]
[[კატეგორია:პრემიერ ლიგაშ მობურთეეფი]]
gmguku4wlxn0ephjfz1kye59kgm70ym
ოორუე კავკაცია
0
22237
253421
213341
2026-09-24T01:25:49Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253421
wikitext
text/x-wiki
[[სურათი:Chechnya and Caucasus.png|მინი|250px|ოორუე კავკაციაშ რეგიონი რუსეთიშ ფედერაციაშ აკოდგინალუას]]
'''ოორუე კავკაცია''' — გეოგრაფიული აკანი [[ევროპა|ევროპაშ]] დო [[აზია|აზიაშ]] სანძღოწკჷმა, [[კავკაცია|კავკაციაშ]] ნორთი. თიში ტერიტორიაშ უდიდაში ნორთი [[რუსეთი|რუსეთიშ]] აკოდგინალუაშა მიშმურს. ოორუე კავკაცია ადმინისტრაციულო ირთუ გეჸვეჯ ართულეფო:
<table border=1 cellspacing=5 cellpadding=5>
<tr><th>სუბიექტი</th>
<th>სტატუსი</th>
<th>ადმ. ცენტრი</th>
<th>ფართობი</th>
<th>მახორობა</th>
<tr><td>[[კრასნოდარიშ აკანი|კრასნოდარი]]
</td><td>აკანი</td>
<td>[[კრასნოდარი]]</td>
<td align=right>76,0</td>
<td align=right>4.744.000</td></tr>
<tr><td>[[სტავროპოლიშ აკანი|სტავროპოლი]]</td>
<td>აკანი </td>
<td>[[სტავროპოლი]]</td>
<td align=right>66,5</td>
<td align=right>2.497.000</td></tr>
<tr><td>[[ადიღე]]</td>
<td>რესპუბლიკა</td>
<td>[[მაიკოპი]]</td>
<td align=right>7,6</td>
<td align=right>422.000</td></tr>
<tr><td>[[დაღესტანი]] </td>
<td>რესპუბლიკა</td>
<td>[[მახაჩყალა]]</td>
<td align=right>50,3</td>
<td align=right>1.737.000</td></tr>
<tr><td>[[ინგუშეთი]]</td>
<td>რესპუბლიკა</td>
<td>[[მაგასი]]</td>
<td align=right>4,6</td>
<td align=right>180.000</td></tr>
<tr><td>[[ყაბარდო-ბალყარეთი]] </td>
<td>რესპუბლიკა</td>
<td>[[ნალჩიკი]]</td>
<td align=right>12,5</td>
<td align=right>715.000</td></tr>
<tr><td>[[ყარაჩაი-ჩერქეზეთი]]</td>
<td>რესპუბლიკა</td>
<td>[[ჩერკესკი]]</td>
<td align=right>14,1</td>
<td align=right>390.000</td></tr>
<tr><td>[[ჩეჩნეთი]] </td>
<td>რესპუბლიკა</td>
<td>[[გროზნო]]</td>
<td align=right>15,9</td>
<td align=right>980.000</td></tr>
<tr><td>[[ოორუე ოსეთი]] </td>
<td>რესპუბლიკა</td>
<td>[[ვლადიკავკაზი]]</td>
<td align=right>8,0</td>
<td align=right>612.000</td></tr>
</table>
ჯოხოდვალას '''ოორუე კავკაცია''' შხირას ჩილათირო გჷმირინუანა რუსეთიშ ობჟათე ფედერალური ოლქიშ ეიოშინალო{{ფაქტი}}.
== სავიზო რეჟიმი საქორთუოწკჷმა ==
[[2006]] წანაშე [[2010]] წანაშ მელახშახ ყაზბეგი–ჟიმოლენი ლარსიშ აკა კანონიერი ოხურგე–გჷმატებელი პუნქტი საქორთუოშ დო რუსეთიშ ხურგას კილერი რდჷ რუსეთიშ ცალჸურეიანი ინიციატივათ.<ref>[http://www.civil.ge/rus/article.php?id=17582&search=визовый Грузия изменила решение об ужесточении визового режима с Россией // Civil Georgia, Тбилиси / 4 сен. 2008]{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
=== სავიზო რეჟიმიშ გოუქვაფა საქორთუოშით ===
თიჟამიან პრეზიდენტ [[მიხეილ სააკაშვილი|მიხეილ სააკაშვილქ]], [[2010]] წანაშ [[11 გჷმათუთა]]ს ხემაჭარჷ ზოჯუალას, ნამუშ მეჯინათ 13 გჷმათუთაშე [[ჩეჩნეთი]]შ, [[ინგუშეთი]]შ, [[ოორუე ოსეთი]]შ, [[დაღესტანი|დაღესტანიშ]], [[ყაბარდო-ბალყარეთი]]შ, [[ყარაჩაი-ჩერქეზეთი]]შ დო [[ადიღე]]შ რესპუბლიკეფს ინოჭარილი რუსეთიშ მენოღალეეფშო 90 დღარი უვიზო რეჟიმი მანჯაფილ იჸიდჷ [[საქორთუო]]შ ხურგაშ გინოჭკირუაშ ბორჯის.<ref>[http://www.civil.ge/geo/article.php?id=23228 საქართველო ჩრდილოეთ კავკასიის რესპუბლიკების მაცხოვრებლებს უვიზო რეჟიმს უწესებს // სივილ ჯორჯია, თბილისი / 11 ოქტ. 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110525071016/http://www.civil.ge/geo/article.php?id=23228 |date=2011-05-25 }}</ref>
საქორთუოშ გალენურ საქვარეფიშ მინისტრიშ მოაბანე, [[ნინო კალანდაძექ]] 11 გჷმათუთას გაცხადჷ, ნამჷ-და ოორუე კავკაციაშ რესპუბლიკეფს მახორუ მენოღალეეფშო სავიზო წესეფიშ გოლექინაფა გოპიჯუ თი ფაქტიქ, ნამჷ-და ყაზბეგი–ჟმოლენი ლარსიშ ოხურგე გჷმატებელი პუნქტის ვიზეფი ვეგჷნმიჩამუ დო თე რესპუბლიკეფიშ მახორუეფს ოსქირონე ხურგაშ გჷნოჭკირუაშო ვიზეფიშ მიოღებელო რუსეთიშ ნანანოღაშა უწიენდეს ულა. რუსეთიშ დო საქორთუოშ შქას თე აკა ლეგალური ოხურგე გჷმატებელი პუნქტი მელახშე გინწყუ. თეიშახ, დახე 4 წანაშ გოძვენას რუსული კუნთხუშ ინიციატივათ მიმულა თე მალობათ მეჭყვადილი რდჷ. საქორთუოს რუსეთიშ მენოღალეეფშო ცალურე დოწესაფილი აფჷ გოლექინაფილი სავიზო რეჟიმი, მუთ თის შანენს, ნამჷ-და თინეფს აეროპორტეფს, საქორთუოშ ხურგაშ გჷნოკვათუაშ ბორჯის შეულებჷნა ვიზეფიშ ეჭოფუა.
რუსეთიშ გალენურ საქვარეფიშ სამინისტროქ საქორთუოშ ხეშულობაშ გჷნოჭყვიდირი, ცალჸურე გააუქვას სავიზო რეჟიმი ოორუე კავკაციაშ რესპუბლიკეფს მახორუ მენოღალეეფშო, პროვოკაციათ აფასჷ.<ref>[http://www.kavkaz-uzel.ru/articles/175522/ МИД России считает отмену Грузией виз для жителей Северного Кавказа провокацией // «Кавказский узел» окт. 14, 2010]</ref>
=== ოორუე კავკაციაშ მახორუეფიშ რეაქცია ===
სააგენტო „კავკაზსკი უზელიშ“ ინფორმაციათ, ოორუე კავკაციაშ რესპუბლიკაშ მახორუეფი ხუჯ დუკინეს საქორთუოშ გჷნოჭყვიდირს სავიზო რეჟიმიშ გოუქვაფაშ გეშა. თინეფიშ არზით, თენა მონწყუნს მიარე პრობლემას, ნამუთ თეიშახ საქორთუოშ ხურგაშ გჷნოკვათუაშახ მუთმოხვადუდესინ. თეწკჷმა ართო, თე ადამიერეფქ გჯმოხანტეს შეშფოთაფა, ნამჷ-და რუსეთიშ ხეშულობაშქ შილებე გაკონწარას მუნეფიშ მენოღალეეფშო სახენწჷფო ხურგაშ გჷნოჭკირუაშ წესეფი.
[[ჩეჩნეთი]]შ მენოღალეეფი გჷმოხანტჷნდეს გოკვირაფას საქორთუოშ გჷნოჭყვიდირიშ გეშა რუსეთიშ ნეგატიური რეაქციაშენ.<ref>[http://www.kavkaz-uzel.ru/articles/175633/ Жители Чечни приветствуют отмену визового режима с Грузией // «Кавказский узел», окт. 17, 2010]</ref>
თეიშახ „კავკაზსკი უზელი“ ჭარუნდჷ [[ადიღე|ადიღეშ]] მახორუეფიშ მოარზებაშ გეშა, ნამუეფქჷთ ყაზბეგი–ჟიმოლენი ლარსიშ ოხურგე პუნქტიშ გონწყუმა აფასეს, მუჭოთ ორთაშობური, მარა ვარსულღებული ბიჯგი, თიშ გეშა, ნამჷ-და მეძობელ კრასნოდარიშ აკანიშ მახორუეფს სავიზო რეჟიმიშ გოუქვაფა ვახუნ.<ref>[http://www.kavkaz-uzel.ru/articles/175609/ Жители Адыгеи считают открытие безвизового въезда в Грузию неполноценным шагом // «Кавказский узел», окт. 16, 2010]</ref>
== თაშნეშე ქოძირით ==
* [[ოორუე კავკაციაშ გვალარეფიშ რესპუბლიკა]]
* [[კავკაციაშ გვალარ კათეფიშ კონფედერაცია]]
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:კავკაცია]]
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://web.archive.org/web/20110224044033/http://www.voanews.com/russian/news/Caucasus-USA-Russia-2011-02-18-116503168.html Будущее Кавказа и позиция США – Эксперты предсказывают появление новых границ на Юге России // Новости "Голоса Америки"]
0loyu0i31y8tkzwzahwlwby8yca11ny
ტყვია
0
22290
253476
232449
2026-09-24T02:30:42Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253476
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Lead-2.jpg|thumb|right|ტყვია მანგარშე თხიერ დგომარობაშა გინულაშ ბორჯის]]
'''ტყვია''' — [[ქიმიური ელემენტი]], ნამუთ იშანუაფუ სიმბოლოთ '''Pb''' ({{lang-la|Plumbum}} - ჯოხოდვალაშ გოჭყაფა უჩინებუ რე<ref>{{cite web
| url = http://lemill.net/content/webpages/10e510d810db10d810e310e010d8-10d410da10d410db10d410dc10e210d410d110d810e1-10d010e610db10dd10e910d410dc10d810e110d0-10d310d0-10e110d010ee10d410da10ec10dd10d310d410d110d010d710d0-10db10dd10d910da10d4-10d810e110e210dd10e010/view
| title = ქიმიური ელემენტების აღმოჩენისა და სახელწოდებათა მოკლე ისტორია
| publisher = Lemill.net
| accessdate = 2010-09-03
}}</ref>) დო თიში [[ატომური ნომერი]] რე 82. ინორე [[ლითონეფი|ლითონეფიშ]] თარ ბუნაშ [[ნოშქერბადიშ ბუნა|მავითაანთხა ბუნას]] [[ქიმიურ ელემენტეფიშ პერიოდული სისტემა|ქიმიურ ელემენტეფიშ პერიოდულ სისტემას]]. ტყვიას უღუ არძაშე დიდი ატომური ნომერი მანგარ ელემენტეფს შქას, მარა გეჸვენჯ უმონკაშ ელემენტის, [[ბისმუტი|ბისმუტის]], [[გვერდო აკოცჷმაშ პერიოდი]] უღუ, ნამუთ თიჯგურა ხანგჷრძე რე, ნამჷ-და შილებე იკოროცხას მანგარ ელემენტო. ტყვიაშ ოთხ მანგარ იზოტოპის უღუ 82 [[პროტონი]], "მაგიური რიცხუ" [[ატომი]]შ [[ბირთვი]]შ მუნაფაშობურ მოდელს.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{Commons|Lead}}
* [http://www.atsdr.cdc.gov/csem/lead/ ტყვიაშ ტოქსიკურობა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110606081325/http://www.atsdr.cdc.gov/csem/lead/ |date=2011-06-06 }} [[ააშ]]-შ ჯანთხილუაშ დო სოციალური ნინალაშ დეპარტამენტი
* [http://www.leadfreewheels.org/ Lead-Free Wheels] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100830054856/http://www.leadfreewheels.org/ |date=2010-08-30 }}
* [https://web.archive.org/web/20140903154456/http://www.epa.gov/waste/hazard/wastemin/nlfwwi.htm National Lead Free Wheel Weight Initiative| Waste Minimization|Wastes|US EPA]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{პორტალი|ქიმია|The Chemistry trophy.JPG}}
{{მერკე}}
[[კატეგორია:ქიმიური ელემენტეფი]]
[[კატეგორია:ლითონეფი]]
gqjgwmpma70jxwiyjhy9oihb8185c71
დილმა რუსეფი
0
22297
253340
242573
2026-09-23T23:20:00Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253340
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ლიდერი
| ჯოხო = დილმა რუსეფი
| სურათი= Dilma Rousseff - foto oficial 2011-01-09.jpg
| სურათიშ ზჷმა =250პქ
| მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=
| ხეშმოჭარუა = Signature_of_Dilma_Rousseff.svg
| რანწკი = [[ბრაზილიაშ პრეზიდენტი|ბრაზილიაშ 36-ა პრეზიდენტი]]
| პოსტი დეკინჷ = [[1 ღურთუთა]], [[2011]]
| პოსტი დიტუ = [[31 მარაშინათუთა]], [[2016]]<br />{{small|ნებაგოქუნელობაქ გუჩერდჷ: [[12 მესი]], [[2016]]}}
| ვიცე-პრეზიდენტი =
| მონარქი =
| პრეზიდენტი =
| კანცლერი =
| პრემიერ-მინისტრი =
| დუდმახვენჯი=
| წიმოხონი= [[ლუის ინასიუ ლულა და სილვა]]
| მონძე = [[მიშელ ტემერი]] {{Small|(მოქიმინჯე)}}
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1947|12|14}}
| დაბადებაშ აბანი= [[ბელუ-ორიზონტი]], [[ბრაზილია]]
| ღურაშ თარიღი =
| ღურაშ აბანი=
| მენოღალობა =
| ერუანობა =
| ოგიშაგორაშე ოლქი =
| მუმა =
| ნანა =
| ალმასქუ =კლაუდიო გალენო ლინარესი<br /> (1967–1969)<br />კარლოს ფრანკლინ პაიჟაო დე არაუხო<br /> (1969–2000)
| სქუალეფი=
| განათება =[[რიუ-გრანდი-დუ-სული]]შ [[რიუ-გრანდი-დუ-სულიშ ფედერალური უნივერსიტეტი|ფედერალური უნივერსიტეტი]]
| პროფესია =
| საქვარუა =
| რელიგია =[[კათოლიციზმი|კათოლიკე]]
| ჯილდოეფი =
| პარტია = [[ბრაზილიაშ მოხანდეეფიშ პარტია|მოხანდეეფიშ პარტია]]
| ვებ-საიტი=
| მიკოღანკუა=
| რანწკი2 =
| პოსტი დეკინჷ2 =
| პოსტი დიტუ2=
| წიმოხონი2 =
| მონძე2 =
| პრეზიდენტი2=
| მონარქი2 =
| კანცლერი2 =
| ვიცე-პრეზიდენტი2 =
| პრემიერ-მინისტრი2=
| დუდმახვენჯი2=
| რანწკი3 =
| პოსტი დეკინჷ3 =
| პოსტი დიტუ3 =
| წიმოხონი3 =
| მონძე3 =
| პრეზიდენტი3 =
| მონარქი3=
| კანცლერი3 =
| პრემიერ-მინისტრი3=
| დუდმახვენჯი3=
| რანწკი4 =
| პოსტი დეკინჷ4 =
| პოსტი დიტუ4 =
| წიმოხონი4 =
| მონძე4 =
| პრეზიდენტი4 =
| მონარქი4 =
| კანცლერი4 =
| პრემიერ-მინისტრი4=
| დუდმახვენჯი4=
| რანწკი5 =
| პოსტი დეკინჷ5 =
| პოსტი დიტუ5 =
| წიმოხონი5 =
| მონძე5 =
| პრეზიდენტი5 =
| მონარქი5 =
| კანცლერი5 =
| პრემიერ-მინისტრი5=
| დუდმახვენჯი5=
}}
'''დილმა რუსეფი''' ({{lang-pt|Dilma Vana Rousseff}}; დ. [[14 ქირსეთუთა]], [[1947]], [[ბელუ-ორიზონტი]]) — [[ბრაზილიარეფი|ბრაზილიარი]] პოლიტიკოსი. ენერგეტიკაშ მინისტრი [[2003]]-[[2005]] წანეფს. [[ბრაზილიაშ პრეზიდენტი]]შ ადმინისტრაციაშ ხემანჯღვერი [[2005]]-[[2010]] წანეფს. [[ბრაზილიაშ პრეზიდენტი]] 2011 წანაშ 1 ღურთუთაშე<ref>[http://www.voanews.com/georgian/news/------------------------------112771124.html ამერიკის ხმა: ბრაზილიაში პრეზიდენტის ინაუგურაცია შედგა] {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 2014 წანაშ 26 გერგობათუთას, საპრეზიდენტო გიშაგორუეფიშ მაჟირა ტურს, დილმა რუსეფიქ გიორჯგინჷ კონკურენტი სოციალ-დემოკრატიული პარტიაშე — [[აესიუ ნევეში]] დო მაჟირა ხანით გჷნირთჷ ბრაზილიაშ პრეზიდენტო.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.com/news/world-latin-america-29782073|title=Dilma Rousseff re-elected Brazilian president|date=26 October 2014|work=[[BBC Online]]|accessdate=26 October 2014}}</ref>
==თაშნეშე ქოძირით==
* [[ოსური პრეზიდენტეფიშ ერკებული]]
== რესურსეფი ინტერნეტის==
* {{cite news|url=http://www.buenolatina.ru/article.php?id=3|title=BuenoLatina. დილმა რუსეფი: რინა დო ბურჯაფი}}
* {{cite news|url=http://www.bfm.ru/articles/2010/09/24/byvshaja-partizanka-vozglavit-braziliju.html|title=ყოფილი პარტიზანი მეთაურობს ბრაზილიას|publisher=bfm.ru|date=24 ეკენია 2010}}
*[http://www.presidencia.gov.br/estrutura_presidencia/casa_civil/ministro/biografia/english_version/ მინისტრ დილმა რუსეფიშ ბიოგრაფია]
* [http://www.radiotavisupleba.ge/archive/geo-news/latest/1001/1001.html?id=2206854 ბრაზილიას მაართა ოსური პრეზიდენტი ჸუნს] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304102817/http://www.radiotavisupleba.ge/archive/geo-news/latest/1001/1001.html?id=2206854 |date=2016-03-04 }}
* [http://www.ambebi.ge/msoplio/27658-brazilias-istoriashi-pirvelad-qali-prezidenti-eyoleba.html ბრაზილიას ისტორიას მაართა ოსური პრეზიდენტი აჸვენუ]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{მერკე-ბიოგრაფია}}
{{DEFAULTSORT:რუსეფი, დილმა}}
[[კატეგორია:ბრაზილიაშ პრეზიდენტეფი]]
[[კატეგორია:ოსური პრეზიდენტეფი]]
nd89x70r5pv7ukya344fexqpmkhtko8
ბაკი (კომიქსი)
0
22480
253323
121452
2026-09-23T22:56:42Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253323
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა კომიქსიშ გერგეზი
|ჯოხო = ბაკი ბარნსი
|სურათი =
|დუდჯოხო = ჯეიმზ ბიუკენენ ბარნსი
|გიშმაშქუმალარი = [[Marvel Comics]]
|დებიუტი = ''Captain America Comics'' #1 (მელახი 1941)
|ავტორეფი = [[ჯო სეიმონი]], [[ჯეკ კიბრი]]
|ალტერ_ეგო = ზოთონჯიშ ჯარიშკოჩი, კაპიტანი ამერიკა
|შხვა_ჯოხო =ჯეიმზ ბიუკენენ ბარნსი
|ბუნა = ადამიერი
|ფსევდონიმეფი = კაპიტანი, Yeoman America
|მორსხუეფი = [[ნჯარიშეშმაღალარეფი]], მახვამლაფარი, სამართალიანობაშ მათხილარეფი, ბ.ო.ნ.ი.,
|ნტრეფი = [[ბარონი ზემო]], ფაშისტეფი, დო შხვა.
|ნძალეფი = მაღალი ფიზიკური ფორმა, აკრობატიკა. დო შხვა ბრელი}}
'''ბაკი''' ({{lang-en|Bucky}}) — კომპანია ''[[Marvel Comics|მარველ კომიქსეფიშ]]'' [[პერსონაჟი]], თინა ჭარუ [[ჯო საიმონმა|ჯო საიმონიქ]] დო ხანტუ [[ჯეკ კირბი]]ქ ღოლის. მაართათ გიშარჩქინდჷ კომიქსის ''Captain America Comics'' #1 (მელახი 1941წ.), მუჭოთ კაპიტანი ამერიკაშ პარტნიორქ. ათე კომიქსიქ 75-შა ქიჸანაშა იჸუ გიშულირქ. 2005 წანას, ორიგინალური ბაკი დართინეს, მუჭოთ ზოთონჯიშ ჯარიშკოჩი ({{lang-en|Winter Soldier}}), 2008 წანას სტივ როჯერსიშ ღურაში უკული თიქ იჸუ უკულიანი კაპიტან ამერიკაქ ({{lang-en|Captain America}}).
== ბიბლიოგრაფია ==
* Captain America v.5 #50
* Adventures of Captain America #3-4
* Giant-Size Invaders #1
* depicted in Avengers #56
* The Avengers #4 (მელახი 1964)
* Marvel Holiday Special Vol. 1 1991
* Avengers West Coast #2; Avengers Annual #16
* Captain America (v.5) #14
* Captain America (v.5) #18-21
* Captain America #25
* Captain America (v.5) #27
* Captain America (v.5) #31
* Captain America #30 (ეკე. 2007)
* Captain America #33 (ქირ. 2007)
* Captain America vol. 5, #34 (მელახი 2008)
* Winter Soldier #1
* Winter Soldier #6, 2012
* Captain America vol. 5, #7 (კვირკვე 2005)
* Civil War: House of M #3
* Civil War: House of M #4
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://web.archive.org/web/20180625021550/http://marvel.com/universe/Winter_Soldier ბაკი მუჭოთ ზოთონჯიშ ჯარიშკოჩი] საიტის Marvel.com
* [https://web.archive.org/web/20160103155228/http://marvel.com/universe/Captain_America_(James_Barnes) ბაკი მუჭოთ კაპიტანი ამერიკა] Marvel.com
* [http://www.comicvine.com/bucky-barnes/29-40470/issues-cover/ გიმოჩამეფი ბაკიშ კათაფათ (868)]
[[კატეგორია:კომიქსეფიშ პერსონაჟეფი]]
[[კატეგორია:გუმოგონილი პერსონაჟეფი]]
lkawn0r03l39md9776tcjb9h4nrnf43
Marvel-იშ კინოოქიანუ
0
22860
253307
206104
2026-09-23T22:20:32Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253307
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მედია ფრენჩაიზი
|დუდჯოხო= Marvel-იშ კინოოქიანუ<br>Marvel Cinematic Universe
|სურათი =
|აკმაქიმინალი= [[Marvel Studios]]
|ორიგინალური= ''[[რკინაშ კოჩი (ფილმი)|რკინაშ კოჩი]]'' (2008)
|წინგეფი=
|რომანეფი=
|კომიქსეფი= [[Marvel-იშ კინოოქიანუ#კომიქსეფი|მარველიშ კინოოქიანუშ კომიქსეფი]]
|ჟურნალეფი=
|სტრიპეფი=
|ფილმეფი= [[Marvel-იშ კინოოქიანუ#ფილმეფი|მარველიშ კინოოქიანუშ ფილმეფი]]
|ტვ= [[Marvel-იშ კინოოქიანუ#სერიალეფი|მარველიშ კინოოქიანუშ ტელესერიალეფი]]
|ატვ=
|სპექტაკლეფი=
|მიუზიკლეფი=
|ლაჸაფეფი=
|როლეფამი=
|ვიდეო ლაჸაფეფი=
|რადიო=
|საუნდტრეკეფი=
|მუსიკა=
|ოლაჸაფეეფი=
|შხვაჯოხოl1=
|შხვამუნაჩემი1=
|შხვაჯოხოl2=
|შხვამუნაჩემი2=
|შხვაჯოხოl3=
|შხვამუნაჩემი3=
}}
'''Marvel-იშ კინოოქიანუ''' ({{lang-en|Marvel Cinematic Universe}}) — ამერიკული მედია ფრენჩაიზი დო გუმოგონილი ოქიანუ [[Marvel Comics]]შ სუპერგერგეზეფიშ გეშა. ოქიანუ ჯინჯიერო გუმოშინანა [[Marvel Studios]]-შ დუდიშულო გინოღალირი ფილმეფს, მორო ხოლო იკათუანს კომიქსეფს, კუნტამეტრაჟამი ფილმეფს დო ოტელევიზიე სერიალეფს. ფიქციური ოქიანუ, თეში მუჭოთ მარველიშ ოქიანუ კომიქსეფს, დოგაფილი რე შხვადოშხვა ისტორიეფს დო პერსონაჟეფიშ გინოკვათუათ. [[კლარკ გრეგი]] [[ფილ კოლსონი]]შ როლს ფრენჩაიზიშ არძაშე უმოსი ნახანდის გიშარჩქინდჷ.
ოქიანუშ მაართა ფილმი, [[რკინაშ კოჩი (ფილმი)|რკინაშ კოჩი]], 2008 წანას გიშართჷ, მუთით დიჭყჷ ფილმეფიშ მაართა ფაზაქ, ნამუქჷთ 2012 წანას გეთუ თიში პერსონაჟეფიშ გინმაკვათუ ფილმით, [[ნჯარიშ ეშმაღალარეფი (2012 წანაშ ფილმი)|ნჯარიშ ეშმაღალარეფი]]. მაჟირა ფაზაქ დიჭყჷ 2013 წანას [[რკინაშ კოჩი 3]]-ით დო გეთუ 2015 წანას [[ბუტუტია-კოჩი (ფილმი)|ბუტუტია-კოჩით]]. მარველქ მასუმა ფაზა დიჭყჷ 2016 წანას ფილმით [[კაპიტანი ამერიკა: ონოთერი ლჷმა]]. [[Marvel Television]]-ქ ხოლო გუძინჷ ფრენჩაიზი „ჭიჭე ეკრანს“ ტელესერიალეფით [[ABC]]-ს დო [[Netflix]]-ს. მარველიშ კინოოქიანუ ხოლო იკათუანს მერცხუაფილი კომიქსეფიშ სერიას დო [[Marvel One-Shots]] კუნტამეტრაჟამი ფილმეფიშ სერიას.
ფრენჩაიზი გიშიგორუ შხვადოშხვა მედიაშ ნახანდეფიშ წუმოძინელი კათუათ საწილო ოქიანუს, მორო კრიტიკოსეფიშ არზით კანკალე ფილმიქ ვარდა სერიალქ ათეშ გეშა იგავალჷ. თიში გაულათ შხვა სტუდიეფქჷთ ცადეს კომიქსეფიშ პერსონაჟეფიშ ოკათუერი ოქიანუ უღოლამუდესკონ.
== ფილმეფი ==
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" border="1" width=99%
! scope="col" | ფილმი
! scope="col" | გიშულაშ თარიღი (ააშ)
! scope="col" | რეჟისორ(ეფ)ი
! scope="col" | სცენარისტ(ეფ)ი
! scope="col" | პროდიუსერ(ეფ)ი
|-
! colspan="6" style="background-color:#ccccff;" | ფაზა 1
|-
|-<section begin=One />
! scope="row" style="text-align:left" | ''[[რკინაშ კოჩი (ფილმი)|რკინაშ კოჩი]]''
| style="text-align:left" | {{Start date|2008|5|2|df=yes}}
| [[ჯონ ფავრო]]<ref name="April2006Variety" />
|[[მარკ ფერგუსი დო ჰოუკ ოსტბი|მარკ ფერგუსი & ჰოუკ ოსტბი]] დო [[არტ მარკუმი დო მეტ ჰოლოუეი|არტ მარკუმი & მეტ ჰოლოუეი]]<ref name="April2006Variety">{{cite news |date=April 27, 2006 |first=Pamela |last=McClintock |title=Marvel Making Deals for Title Wave |url=http://www.variety.com/article/VR1117942193 |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |accessdate=March 1, 2008 |archivedate=May 1, 2011 |archiveurl=http://www.webcitation.org/5yMj0t8bu |deadurl=yes}}</ref><ref name="FergusOstbyIM">{{cite news |date=April 17, 2008 |last=Jensen |first=Jeff |title=''Iron Man'': Summer's first Marvel? |work=[[Entertainment Weekly]] |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,20192634_3,00.html |accessdate=April 21, 2008 |archivedate=March 28, 2013 |archiveurl=http://www.webcitation.org/6FSZjS9xS |deadurl=no}}</ref>
| [[ავი არადი]] დო [[კევინ ფაიგი]]
|-
! scope="row" style="text-align:left" | ''[[მერეთი ჰალკი (ფილმი)|მერეთი ჰალკი]]''
| style="text-align:left" | {{Start date|2008|6|13|df=yes}}
| [[ლუი ლეტერიე]]<ref name="LeterrierTIH">{{cite news |date=October 3, 2011 |first=Bryan |last=Cairns |title=Director Louis Leterrier Talks Incredible Hulk |publisher=[[Newsarama.com]] |url=http://www.newsarama.com/film/080602-hulk-leterrier.html |accessdate=February 23, 2013 |archivedate=February 23, 2013 |archiveurl=http://www.webcitation.org/6EdlkxSd8 |deadurl=no}}</ref>
| [[ზაკ პენი]]<ref name="PennUnhappy">{{cite news |date=July 26, 2008 |title=Comic-Con: 'Incredible Hulk' screenwriter Zak Penn discusses strife with Edward Norton |first=Vanessa |last=Juarez |url=http://popwatch.ew.com/2008/07/26/comic-con-adapt/ |work=[[Entertainment Weekly]] |archiveurl=http://www.webcitation.org/6EbOuxqJr |archivedate=February 21, 2013 |deadurl=no}}</ref>
| ავი არადი, [[გეილ ენ ჰარდი]] დო კევინ ფაიგი
|-
! scope="row" style="text-align:left" | ''[[რკინაშ კოჩი 2]]''
| style="text-align:left" | {{Start date|2010|5|7|df=yes}}
| ჯონ ფავრო<ref name="FavreauSignsIM2">{{cite news |date=July 9, 2008 |first=Nikki |last=Finke |title=So What Was All The Fuss About? Marvel Locks In Jon Favreau For 'Iron Man 2′ |url=http://www.deadline.com/2008/07/marvel-locks-in-jon-favreau-for-iron-man-2/ |publisher=[[Deadline.com]] |accessdate=August 3, 2012 |archiveurl=http://www.webcitation.org/6A5U1OGPy |archivedate=August 21, 2012 |deadurl=no}}</ref>
| [[ჯასტინ თერუ]]<ref name="TherouxWriting">{{cite news |date=July 15, 2008 |first=Marc |last=Graser |title=Theroux to write 'Iron Man' sequel |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |url=http://www.variety.com/article/VR1117989003.html |accessdate=July 16, 2008 |archiveurl=http://www.webcitation.org/6AADQ49Gu |archivedate=August 21, 2012 |deadurl=no}}</ref>
| rowspan="4" | კევინ ფაიგი
|-
! scope="row" style="text-align:left" | ''[[თორი (ფილმი)|თორი]]''
| style="text-align:left" | {{Start date|2011|5|6|df=yes}}
| [[კენეთ ბრანა]]<ref name="BranaghThor">{{cite news |date=September 28, 2008 |first=Michael |last=Fleming |title=Branagh in talks to direct 'Thor' |url=http://variety.com/2008/film/markets-festivals/branagh-in-talks-to-direct-thor-1117993032/ |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |accessdate=September 29, 2008 |archiveurl=http://www.webcitation.org/5zxs9bFYL |archivedate =July 5, 2011 |deadurl=yes}}</ref>
| [[ეშლი მილერი (სცენარისტი)|ეშლი ედუარდ მილერი]] & [[ზაკ სტენცი]] დო [[დონ პეინი (ჭარუ)|დონ პეინი]]<ref name="ThorScreenwriters">{{cite web |url=http://marvel.com/news/movies/2010/1/7/10857/thor_movie_new_release_date_may_6_2011 |title=Thor Movie: New Release Date! May 6, 2011|publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] |date=January 7, 2010 |accessdate=February 6, 2014 |archiveurl=http://www.webcitation.org/6Ny5sVR2m |archivedate=March 10, 2014 |deadurl=no}}</ref>
|-
! scope="row" style="text-align:left" | ''[[კაპიტანი ამერიკა: მაართა ნჯარიშ ეშმაღალარი]]''
| style="text-align:left" | {{Start date|2011|7|22|df=yes}}
| [[ჯო ჯონსტონი]]<ref name="JohnstonCapTFA">{{cite news |date=November 9, 2008 |first=Borys |last=Kit |title='Captain America' recruits director |work=[[The Hollywood Reporter]] |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-recruits-director-122606 |accessdate=November 10, 2008 |archiveurl=http://www.webcitation.org/5zsl3VRxw |archivedate=July 22, 2011 |deadurl=no}}</ref>
| [[კრისტოფერ მარკუსი დო სტივენ მაკ-ფილი|კრისტოფერ მარკუსი & სტივენ მაკ-ფილი]]<ref name="MarkusMcFeelyCapTFA">{{cite news |date=November 18, 2008 |first1=Borys |last1=Kit |first2=Jay A. |last2=Fernandez |title='Captain America' enlists two scribes |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/captain-america-enlists-two-scribes-123195 |work=[[The Hollywood Reporter]] |accessdate=November 19, 2008 |archiveurl=http://www.webcitation.org/5zxs4qFXf |archivedate=July 5, 2011 |deadurl=no}}. (First paragraph; subscription required for full story.)</ref>
|-
! scope="row" style="text-align:left" | ''[[ნჯარიშ ეშმაღალარეფი (2012 წანაშ ფილმი)|ნჯარიშ ეშმაღალარეფი]]''
| style="text-align:left" | {{Start date|2012|5|4|df=yes}}
| colspan="2" |[[ჯოს უიდონი]]<ref name="WhedonAvengers">{{cite news |date=April 13, 2010 |first=Marc |last=Graser |title=Whedon to head 'Avengers{{'-}} |url=http://www.variety.com/article/VR1118017689.html |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |accessdate=April 14, 2010 |archivedate=April 14, 2010 |archiveurl=http://www.webcitation.org/5yDehLvaA |deadurl=no}}</ref>
|-
! colspan="6" style="background-color:#ccccff;" | ფაზა 2
|-
! scope="row" style="text-align:left" | ''[[რკინაშ კოჩი 3]]''
| style="text-align:left" | {{Start date|2013|5|3|df=yes}}
| [[შეინ ბლეკი]]<ref name="ShaneBlack">{{cite web| date=March 7, 2011 |url=http://www.aintitcool.com/node/48768 |title=Shane Black talks direction of Iron Man 3 and whether or not to expect more Marvel cameos! |publisher=[[Ain't It Cool News]] |accessdate=September 3, 2012 |archiveurl=http://www.webcitation.org/6APIn23Bo |archivedate=September 3, 2012 |deadurl=no}}</ref>
| [[დრიუ პირსი]] დო შეინ ბლეკი<ref name="ShaneBlack" /><ref name="DrewPearce">{{cite web |date=March 31, 2011 |url=http://www.deadline.com/2011/03/marvel-taps-its-runaways-scribe-drew-pearce-to-write-iron-man-3-script/ |title=Marvel Taps Its 'Runaways' Scribe Drew Pearce To Write 'Iron Man 3′ Script |first=Mike |last=Fleming |publisher=[[Deadline.com]] |accessdate=September 3, 2012 |archiveurl=http://www.webcitation.org/6APILhOof |archivedate=September 3, 2012 |deadurl=no}}</ref>
| rowspan="6" | კევინ ფაიგი
|-
! scope="row" style="text-align:left" | ''[[თორი: წკურუმია ოქიანუ]]''
| style="text-align:left" | {{Start date|2013|11|8|df=yes}}
| [[ალან ტეილორი (რეჟისორი)|ალან ტეილორი]]<ref name="TaylorThorTDW">{{cite web |date=December 24, 2011 |last=Fleming Jr. |first=Mike |title='Thor 2′ Director Will Be 'Game Of Thrones' Helmer Alan Taylor |url=http://www.deadline.com/2011/12/thor-2-director-will-be-game-of-thrones-helmer-alan-taylor/ |publisher=[[Deadline.com]] |accessdate=March 27, 2013 |archiveurl=http://www.webcitation.org/6FR59GkO9 |archivedate=March 27, 2013 |deadurl=no}}</ref>
| [[კრისტოფერი იოსტი]] დო კრისტოფერ მარკუსი & სტივენ მაკ-ფილი<ref name="ThorTDWScreenwriters">{{cite web |date=October 12, 2012 |title=‘Thor: The Dark World’ Official Synopsis Released |url=http://www.stitchkingdom.com/disney-thor-2-dark-world-synopsis-40279/ |publisher=StitchKingdom.com |accessdate=October 12, 2012 |archiveurl=http://www.webcitation.org/6JkYxwrqJ |archivedate=September 19, 2013 |deadurl=no}}</ref>
|-
! scope="row" style="text-align:left" | ''[[კაპიტანი ამერიკა: ზოთონჯიშ ჯარიშკოჩი]]''
| style="text-align:left" | {{Start date|2014|4|4|df=yes}}
| [[ჯიმალეფი რუსოეფი|ენტონი დო ჯო რუსოეფი]]<ref name="RussoBros">{{cite web |date=June 6, 2012 |first=Jeff |last=Sneider |title=Russo brothers tapped for 'Captain America 2': Disney and Marvel in final negotiations with 'Community' producers to helm pic |url=http://www.variety.com/article/VR1118055101 |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |accessdate=July 3, 2012 |archiveurl=http://www.webcitation.org/69D0LgrF6 |archivedate=July 16, 2012 |deadurl=no}}</ref>
| კრისტოფერ მარკუსი & სტივენ მაკ-ფილი<ref name="MarkusMcFeelyCapSequel">{{cite web |date=April 14, 2011 |url=http://splashpage.mtv.com/2011/04/14/captain-america-movie-sequel-avengers |title='Captain America' Writers Talk Sequel, Post-'Avengers' Plans, And The Marvel Movie-Verse |first=Rick |last=Marshall |publisher=[[MTV News]] |accessdate=April 14, 2011 |archiveurl=http://www.webcitation.org/5zxsAqHPq |archivedate=July 5, 2011 |deadurl=no}}</ref>
|-
! scope="row" style="text-align:left" | ''[[გალაქტიკაშ მათხილარეფი (ფილმი)|გალაქტიკაშ მათხილარეფი]]''
| style="text-align:left" | {{Start date|2014|8|1|df=yes}}
| [[ჯეიმზ განი (რეჟისორი)|ჯეიმზ განი]]<ref name="GuardiansPress">{{cite web|url=http://marvel.com/news/story/20914/marvel_studios_begins_production_on_guardians_of_the_galaxy|title=Marvel Studios Begins Production on Guardians of the Galaxy|publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]]|date=July 20, 2013|accessdate=July 20, 2013|archiveurl=http://www.webcitation.org/6IGhiVR0H|archivedate=July 20, 2013|deadurl=no}}</ref>
| ჯეიმზ განი დო [[ნიკოლ პერლმანი]]<ref name="GuardiansSequel2">{{cite web|url=http://variety.com/2014/film/news/james-gunn-to-write-direct-guardians-of-the-galaxy-sequel-1201269345/|title=James Gunn to Write, Direct ‘Guardians of the Galaxy’ Sequel|last=Graser|first=Marc|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=July 25, 2014|accessdate=July 26, 2014|archiveurl=http://www.webcitation.org/6RLcPf5sa|archivedate=July 26, 2014|deadurl=no}}</ref>
|-
! scope="row" style="text-align:left" | ''[[ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: ულტრონიშ ბორჯი]]''
| style="text-align:left" | {{Start date|2015|5|1|df=yes}}
| colspan="2" | ჯოს უიდონი<ref name="VarietyWhedonAvengers2">{{cite web |date=August 7, 2012 |first=Marc |last=Graser |url=http://www.variety.com/article/VR1118057576 |title=Joss Whedon will return for 'The Avengers 2' |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |accessdate=August 7, 2012 |archiveurl=http://www.webcitation.org/69kUk8dbj |archivedate=August 7, 2012 |deadurl=no}}</ref>
|-
! scope="row" style="text-align:left" | ''[[ბუტუტია-კოჩი (ფილმი)|ბუტუტია-კოჩი]]''
| style="text-align:left" | {{Start date|2015|7|17|df=yes}}
| [[პეიტონ რიდი]]<ref name="ReedMcKay">{{cite web|url=http://marvel.com/news/movies/2014/6/7/22643/director_peyton_reed_and_writer_adam_mckay_join_marvels_ant-man|title=Director Peyton Reed and Writer Adam McKay Join Marvel's Ant-Man|publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]]|date=June 7, 2014|accessdate=June 7, 2014|archiveurl=http://www.webcitation.org/6MV82zqpX|archivedate=June 7, 2014|deadurl=no}}</ref>
| [[ედგარ რაიტი]] & [[ჯო კორნიში]] დო [[ადამ მაკ-კეი]] & [[პოლ რადი]]<ref name="AntManScreenwriters">{{cite web|url=http://www.thewrap.com/marvels-ant-man-resolves-writing-credit-dispute-exclusive/|title=Marvel’s ‘Ant-Man’ Resolves Writing Credit Dispute (Exclusive)|last=Sneider|first=Jeff|publisher=[[The Wrap]]|date=April 22, 2015|accessdate=April 22, 2015|archiveurl=http://www.webcitation.org/6XzkaHUGV|archivedate=April 22, 2015|deadurl=no}}</ref>
|-<section end=Two />
! colspan="6" style="background-color:#ccccff;" | ფაზა 3<ref name="PhaseThree">{{cite web|url=http://marvel.com/news/movies/23547/marvel_studios_announces_full_phase_3_slate_at_special_event|title=Marvel Studios Announces Full Phase 3 Slate at Special Event|last=Strom|first=Marc|publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]]|date=October 28, 2014|accessdate=October 28, 2014|archiveurl=http://www.webcitation.org/6TfsFJ4XY|archivedate=October 28, 2014|deadurl=no}}</ref>
|-
! scope="row" style="text-align:left" | ''[[კაპიტანი ამერიკა: ომენოღალე ლჷმა]]''
| style="text-align:left" | {{Start date|2016|5|6|df=yes}}<ref name="Oct2014Event">{{cite web|url=http://www.newsarama.com/22573-marvel-announces-black-panther-captain-marvel-inhumans-avengers-infinity-war-films-cap-thor-3-subtitles.html|title=Marvel Announces Black Panther, Captain Marvel, Inhumans, Avengers: Infinity War Films, Cap & Thor 3 Subtitles|last=Siegel|first=Lucas|publisher=[[Newsarama]]|date=October 28, 2014|accessdate=October 28, 2014|archiveurl=http://www.webcitation.org/6TfU8mLIr|archivedate=October 28, 2014|deadurl=no}}</ref>
| ენტონი დო ჯო რუსოეფი<ref name="Cap3DirectorsConfirm">{{cite web|url=http://collider.com/captain-america-3-script-joe-anthony-russo/|title=Directors Joe & Anthony Russo Confirm They'll Direct Captain America 3; Say They're Breaking the Story Now with Screenwriters Christopher Markus & Stephen McFeely|last=Weintraub|first=Steve|publisher=Collider.com|date=March 11, 2014|accessdate=March 14, 2014|archiveurl=http://www.webcitation.org/6O0IlAJ2d|archivedate=March 11, 2014|deadurl=no}}</ref>
| კრისტოფერ მარკუსი & სტივენ მაკ-ფილი<ref name="Cap3DirectorsConfirm" />
| rowspan="3" | კევინ ფაიგი
|-
! scope="row" style="text-align:left" | ''[[დოქტორი სტრეინჯი (ფილმი)|დოქტორი სტრეინჯი]]''
| style="text-align:left" | {{Start date|2016|11|4|df=yes}}<ref name="Oct2014Event" />
| [[სკოტ დერიკსონი]]<ref name="Derrickson">{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/scott-derrickson-direct-marvels-doctor-709117|title=Scott Derrickson to Direct Marvel's 'Doctor Strange'|last1=Siegel|first1=Tatiana|last2=Kit|first2=Borys|work=[[The Hollywood Reporter]]|date=June 3, 2014|accessdate=June 3, 2014|archiveurl=http://www.webcitation.org/6Q47TnPvy|archivedate=June 3, 2014|deadurl=no}}</ref>
| [[ჯონ სპეიტსი]] დო [[კ. რობერტ კარგილი]]<ref name="CumberbatchOfficial">{{cite web|url=http://marvel.com/news/movies/23754/benedict_cumberbatch_to_play_doctor_strange|title=Benedict Cumberbatch to play Doctor Strange|last=Strom|first=Marc|publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]]|date=December 4, 2014|accessdate=December 4, 2014|archiveurl=http://www.webcitation.org/6Ua9dXxNI|archivedate=December 4, 2014|deadurl=no}}</ref><ref name="Cargill">{{cite web|url=http://collider.com/doctor-strange-movie-images-c-robert-cargill-script/|title=‘Doctor Strange’ Re-Teams Director Scott Derrickson With ‘Sinister’ Writer C. Robert Cargill|last=Romano|first=Nick|publisher=[[Collider.com]]|date=December 14, 2015|accessdate=December 14, 2015|archiveurl=http://www.webcitation.org/6dmVqqlRZ|archivedate=December 14, 2015|deadurl=no}}</ref>
|-
! scope="row" style="text-align:left" | [[გალაქტიკაშ მათხილარეფი. ტომი 2]]
| style="text-align:left" | {{Start date|2017|5|5|df=yes}}<ref name="Oct2014Event" />
| colspan="2" | ჯეიმზ განი<ref name="GuardiansSequel2" />
|-
! scope="row" style="text-align:left" | [[ბორბოლია კოჩი: დორთინა]]
| style="text-align:left" | {{Start date|2017|7|7|df=yes}}<ref name="NewSpideyReleaseDate">{{cite web |last=Ford |first=Rebecca |date=January 20, 2016 |url=http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/jumanji-release-date-pushed-spider-857644 |title='Jumanji' Release Date Pushed, 'Spider-Man' Shifts Up |work=[[The Hollywood Reporter]] |accessdate=January 20, 2016 |archiveurl=http://www.webcitation.org/6ega8ptzY |archivedate=January 20, 2016 |deadurl=no}}</ref>
| [[ჯონ უატსი]]<ref name="SpidermanActorDirector">{{cite press release| url = http://marvel.com/news/movies/24758/sony_pictures_and_marvel_studios_find_their_spider-man_star_and_director|title=Sony Pictures and Marvel Studios Find Their 'Spider-Man' Star and Director | date=June 23, 2015|publisher=Marvel.com|accessdate=June 23, 2015| archivedate= July 9, 2015 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20150709052438/http://marvel.com/news/movies/24758/sony_pictures_and_marvel_studios_find_their_spider-man_star_and_director | deadurl=no}}</ref>
| [[ჯონ ფრენსის დეილი]] & [[ჯონათან გოლდშტაინი (სცენარისტი)|ჯონათან მ. გოლდშტაინი]]<ref name="SpideyScreenwriters">{{cite web|url=http://www.npr.org/2015/07/25/424643616/back-to-walley-world-the-griswolds-go-on-vacation-again|title=Back To Walley World: The Griswolds Go On 'Vacation' Again|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|publisher=[[NPR]]|date=July 25, 2015|accessdate=July 26, 2015|archiveurl=http://www.webcitation.org/6aJYzKg8C|archivedate=July 26, 2015|deadurl=no}}</ref>
| კევინ ფაიგი დო [[ემი პასკალი]]
|-
! scope="row" style="text-align:left" | ''[[თორი: რაგნაროკი]]''
| style="text-align:left" | {{Start date|2017|11|3|df=yes}}<ref name="Feb2015Dates">{{cite web | last=Strom | first=Marc | date=February 10, 2015 |title=Marvel Studios Schedules New Release Dates for 4 Films | url=http://marvel.com/news/movies/24065/marvel_studios_schedules_new_release_dates_for_4_films | publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]] | accessdate=February 9, 2015 |archiveurl=http://www.webcitation.org/6WEO5SAIT|archivedate=February 10, 2015|deadurl=no}}</ref>
| [[ტაიკა ვაიტიტი]]<ref name="WaititiOnBoard">{{cite web |last=Fleming |first=Mike |date=October 15, 2015 |url=http://deadline.com/2015/10/mark-ruffalo-bringing-hulk-into-thor-ragnarok-1201584404/ |title=Mark Ruffalo Bringing Hulk Into ‘Thor: Ragnarok’|publisher=[[Deadline.com]] |accessdate=October 16, 2015 |archiveurl=http://www.webcitation.org/6cJrs3JmM |archivedate=October 16, 2015 |deadurl=no}}</ref>
| სტეფანი ფოლსომი<ref name="Folsom">{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/thor-3-lands-new-writer-845288|title='Thor 3' Lands New Writer (Exclusive)|last=Kit|first=Borys|work=[[The Hollywood Reporter]]|date=December 2, 2015|accessdate=December 2, 2015|archiveurl=http://www.webcitation.org/6dUGeK8Dn|archivedate=December 2, 2015|deadurl=no}}</ref>
| rowspan="7" | კევინ ფაიგი
|-
! scope="row" style="text-align:left" | ''[[უჩა ფორცხოლი (ფილმი)|უჩა ფორცხოლი ]]''
| style="text-align:left" |{{Start date|2018|2|16|df=yes}}<ref name="Phase3Update">{{cite web|url=http://marvel.com/news/movies/25244/marvel_studios_phase_3_update?linkId=17794776|title=Marvel Studios Phase 3 Update|last=Strom|first=Marc|publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]]|date=October 8, 2015|accessdate=October 8, 2015|archiveurl=http://www.webcitation.org/6c83EJZBL|archivedate=October 8, 2015|deadurl=no}}</ref>
| [[რაიან კუგლერი]]<ref name="Coogler">{{cite web|url=http://marvel.com/news/movies/25616/ryan_coogler_to_direct_marvels_black_panther|title=Ryan Coogler to Direct Marvel's 'Black Panther'|last=Strom|first=Marc|publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]]|date=January 11, 2016|accessdate=January 11, 2016|archiveurl=http://www.webcitation.org/6eT6peEu0|archivedate=January 11, 2016|deadurl=no}}</ref>
| {{N/A|—}}
|-
! scope="row" style="text-align:left" | ''[[ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: უმუჭყვადუ ლჷმა]]''
| style="text-align:left" | {{Start date|2018|5|3|df=yes}}<ref name="Oct2014Event" />
| ენტონი დო ჯო რუსოეფი<ref name="RussosIWOfficial">{{cite web|url=http://marvel.com/news/movies/24399/joe_anthony_russo_to_direct_2-part_marvels_avengers_infinity_war_event|title=Joe & Anthony Russo to Direct 2-Part Marvel's 'Avengers: Infinity War' Event|last=Strom|first=Marc|publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]]|date=April 7, 2015|accessdate=April 7, 2015|archiveurl=http://www.webcitation.org/6XcFsLKrg|archivedate=April 9, 2014|deadurl=no}}</ref>
| კრისტოფერ მარკუსი & სტივენ მაკ-ფილი<ref name="MarkusMcFeelyIW">{{cite web|url=http://marvel.com/news/movies/24589/christopher_markus_stephen_mcfeely_to_write_marvels_2-part_avengers_infinity_war_event|title=Christopher Markus & Stephen McFeely to Write Marvel's 2-Part 'Avengers: Infinity War' Event|last=Strom|first=Mark|publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]]|date=May 7, 2015|accessdate=May 7, 2015|archiveurl=http://www.webcitation.org/6YMOLHv92|archivedate=May 7, 2015|deadurl=no}}</ref>
|-
! scope="row" style="text-align:left" | ''[[ბუტუტია-კოჩი დო მაწირღია]]''
| style="text-align:left" |{{Start date|2018|7|6|df=yes}}<ref name="Phase3Update" />
| პეიტონ რიდი<ref name="ReedReturn">{{cite web|url=http://collider.com/ant-man-and-the-wasp-michael-douglas/|title=‘Ant-Man and the Wasp': Michael Douglas Eyeing Return for Sequel|last=Cabin|first=Chris|publisher=Collider|date=November 13, 2015|accessdate=November 13, 2015|archiveurl=http://www.webcitation.org/6d0wHJ0sY|archivedate=November 13, 2015|deadurl=no}}</ref>
| ენდრიუ ბარერი & გაბრიელ ფერარი დო პოლ რადი<ref name="AntManWaspWriters">{{cite web|url=http://deadline.com/2015/12/andrew-barrer-gabriel-ferrari-paul-rudd-ant-man-and-the-wasp-1201662776/|title=Andrew Barrer & Gabriel Ferrari Close Deal To Team With Paul Rudd On ‘Ant-Man And The Wasp’|last=Fleming Jr|first=Mike|publisher=[[Deadline.com]]|date=December 9, 2015|accessdate=December 9, 2015|archiveurl=http://www.webcitation.org/6dejwx2GP|archivedate=December 9, 2015|deadurl=no}}</ref>
|-
! scope="row" style="text-align:left" | ''[[კაპიტანი მარველი (ფილმი)|კაპიტანი მარველი]]''
| style="text-align:left" |{{Start date|2019|3|8|df=yes}}<ref name="Phase3Update" />
| {{N/A|—}}
| ნიკოლ პერლმანი & [[მეგ ლეფოვი]]<ref name="CaptainMarvelWritersOfficial">{{cite web|url=http://marvel.com/news/movies/24469/nicole_perlman_meg_lefauve_to_write_marvels_captain_marvel|title=Nicole Perlman & Meg LeFauve to Write Marvel's 'Captain Marvel'|last=Strom|first=Marc|publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]]|date=April 20, 2015|accessdate=April 20, 2015|archiveurl=http://www.webcitation.org/6XwJWC7w9|archivedate=April 20, 2015|deadurl=no}}</ref>
|-
! scope="row" style="text-align:left"| ''[[ნჯარიშ ეშმაღალარეფი: უმუჭყვადუ ლჷმა – ნორთი 2]]''
| style="text-align:left"| {{Start date|2019|5|3|df=yes}}<ref name="Oct2014Event" />
| ენტონი დო ჯო რუსოეფი<ref name="RussosIWOfficial" />
| კრისტოფერ მარკუსი & სტივენ მაკ-ფილი<ref name="MarkusMcFeelyIW" />
|-
! scope="row" style="text-align:left" | ''კოჩიშ გარაგენეფი''
| style="text-align:left" | {{Start date|2019|7|12|df=yes}}<ref name="Feb2015Dates" />
| {{N/A|—}}
| {{N/A|—}}
|-<section end=Three />
<!--
! scope="row" style="text-align:left" | TBA
| style="text-align:left" | May 1, 2020<ref name="Phase3Update" />
| {{N/A|TBA}}
| {{N/A|TBA}}
|-
! scope="row" style="text-align:left" | TBA
| style="text-align:left" | July 10, 2020<ref name="Phase3Update" />
| {{N/A|TBA}}
| {{N/A|TBA}}
|-
! scope="row" style="text-align:left" | TBA
| style="text-align:left" | November 6, 2020<ref name="Phase3Update" />
| {{N/A|TBA}}
| {{N/A|TBA}}-->
|}
== ტელესერიალეფი ==
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" border="1" width=99%
|-
! rowspan="2"|სერიალი
! colspan="2" rowspan="2"|სეზონი
! rowspan="2"|ეპიზოდეფი
! colspan="2"|გიშჷლაშ თარიღი
! rowspan="2"|ემაჸონაფალი პროდიუსერ(ეფ)ი
|-
! მაართათ
! ბოლოს
|-
! colspan="10" style="background-color:#ccccff;" | [[ABC]]-იშ სერიალეფი
|-<section begin=ABC />
! scope="row" rowspan="4" | ''[[S.H.I.E.L.D.-იშ თხობელეფი]]''
! scope="row" style="width:12px; background:#F77F00;"|
| [[S.H.I.E.L.D.-იშ თხობელეფი (სეზონი 1)|1]]
| 22
| {{Start date|2013|9|24|df=yes}}
| {{End date|2014|5|13|df=yes}}
| rowspan="4" | [[ჯედ უიდონი]], [[მორისა ტანჩაროენი]] დო [[ჯეფრი ბელი]]<ref name="AoSShowrunners">{{cite web | url=http://www.variety.com/article/VR1118058399 | title=ABC orders Marvel 'S.H.I.E.L.D' pilot | last=Littleton | first=Cynthia | work=[[Variety (magazine)|Variety]] | date=August 28, 2012 | accessdate=August 29, 2012 |archiveurl=http://www.webcitation.org/6AHlU4huV |archivedate=August 29, 2012 |deadurl=no}}</ref>
|-
! scope="row" style="width:12px; background:#881B1B;"|
| [[S.H.I.E.L.D.-იშ თხობელეფი (სეზონი 2)|2]]
| 22
| {{Start date|2014|9|23|df=yes}}
| {{End date|2015|5|12|df=yes}}
|-
! scope="row" style="width:12px; background:#BEBEBE;"|
| [[S.H.I.E.L.D.-იშ თხობელეფი (სეზონი 3)|3]]
| 22<ref>{{cite web|url=http://variety.com/2015/tv/news/agents-of-shield-finale-skye-caterpillars-simmons-season-3-1201494067/|title=‘Marvel’s Agents of SHIELD’ Boss Talks Shocking Finale Cliffhanger, Skye’s Secret Mission|last=Prudom|first=Laura|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=May 12, 2015|accessdate=May 13, 2015|archiveurl=http://www.webcitation.org/6YVIgIZVk|archivedate=May 13, 2015|deadurl=no}}</ref>
| {{Start date|2015|9|29|df=yes}}
| {{End date|2016|3|1|df=yes}}
|-
! scope="row" style="width:12px; background:#CC7711;"|
| [[S.H.I.E.L.D.-იშ თხობელეფი (სეზონი 4)|4]]
| {{n/a|TBA}}
| {{Start date|2016|9|20|df=yes}}<ref>[http://www.hollywoodreporter.com/live-feed/abc-fall-premiere-dates-2016-906876 ABC Announces Fall Premiere Dates]</ref>
| {{n/a|TBA}}
|-
! scope="row" rowspan="2" | ''[[თხობელი კარტერი (ტელესერიალი)|თხობელი კარტერი]]''
! scope="row" style="width:12px; background:#003AC1;"|
| [[თხობელი კარტერი (სეზონი 1)|1]]
| 8
| {{Start date|2015|1|6|df=yes}}
| {{End date|2015|2|24|df=yes}}
| rowspan="2" | ტარა ბატერსი, მიშელ ფაზეკასი დო კრის დინგესი<ref name="CarterShowrunners">{{cite web|url=http://herocomplex.latimes.com/tv/agent-carter-hayley-atwell-reprises-capable-1940s-spy-for-marvel-tv-show/#/0|title=‘Agent Carter': Hayley Atwell reprises capable 1940s spy for Marvel TV show|last=McIntrye|first=Gina|work=[[Los Angeles Times]]|date=January 2, 2015|accessdate=January 3, 2015|archiveurl=http://www.webcitation.org/6VJSpovgW|archivedate=January 3, 2015|deadurl=no}}</ref>
|-
! scope="row" style="width:12px; background:#3F4B60;"|
| [[თხობელი კარტერი (სეზონი 2)|2]]
| 10<ref>{{cite web|url=http://www.digitalspy.com/tv/s263/marvels-agent-carter/news/a648968/hayley-atwell-reveals-agent-carter-season-2-will-consist-of-10-episodes.html#~pdxSa6i4Xmg0tz|title=Hayley Atwell reveals Agent Carter season 2 will consist of 10 episodes|last=Finbow|first=Kelly|publisher=[[Digital Spy]]|date=May 23, 2015|accessdate=May 23, 2015|archiveurl=http://www.webcitation.org/6YkUVpqqj|archivedate=May 23, 2015|deadurl=no}}</ref>
| {{Start date|2016|1|19|df=yes}}
| {{End date|2016|3|1|df=yes}}<ref name="ACS2Airdate">{{cite web|url=http://www.ew.com/article/2015/11/16/abc-midseason-dates|title=ABC midseason dates: Here's when favorites return from hiatus|last=Hibberd|first=James|work=[[Entertainment Weekly]]|date=November 16, 2015|accessdate=November 16, 2015|archiveurl=http://www.webcitation.org/6d5p5GjfV|archivedate=November 16, 2015|deadurl=no}}</ref>
|-
! scope="row" | ''Damage Control''
! scope="row" style="width:12px; background:#000000;"|
| 1
| 1<ref name="DamageControl">{{cite web|url=http://deadline.com/2015/10/marvel-damage-control-tv-series-comedy-abc-1201566243/|title=Marvel Comics ‘Damage Control’ Adapted As Comedy TV Series By ABC|last=Andreeva|first=Nellie|publisher=[[Deadline.com]]|date=October 2, 2015|accessdate=October 2, 2015|archiveurl=http://www.webcitation.org/6bzFg8ZAE|archivedate=October 2, 2015|deadurl=no}}</ref>
| {{N/a|TBA}}
| {{N/a|TBA}}
| [[ბენ კარლინი]]<ref name="DamageControl" />
|-<section end=ABC />
! colspan="9" style="background-color:#ccccff;" | [[Netflix]]-იშ სერიალეფი
|-<section begin=Netflix />
! scope="row" rowspan="2" | ''[[არქიებული (ტელესერიალი)|არქიებული]]''
! scope="row" style="width:12px; background:#0A2252;"|
| [[არქიებული (სეზონი 1)|1]]
| 13
| colspan="2" | {{Start date|2015|4|10|df=yes}}
| [[სტივენ ს. დენაითი]]<ref name="GoddardDaredevilExit">{{cite web|url=http://marvel.com/news/tv/2014/5/24/22578/steven_s_deknight_joins_marvels_daredevil|title=Steven S. DeKnight Joins 'Marvel's Daredevil'|publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]]|date=May 24, 2014|accessdate=May 24, 2014|archiveurl=http://www.webcitation.org/6PoioSo02|archivedate=May 24, 2014|deadurl=no}}</ref>
|-
! scope="row" style="width:12px; background:#395971;"|
| [[არქიებული (სეზონი 2)|2]]
| 13
| colspan="2" | {{Start date|2016|3|18|df=yes}}<ref name="DaredevilS2MarchRelease">{{cite web|url=http://www.comingsoon.net/tv/trailers/645149-daredevil-season-2-teaser-and-premiere-date-revealed#/slide/1|title=Daredevil Season 2 Teaser and Premiere Date Revealed!|publisher=ComingSoon.net|date=January 7, 2016|accessdate=January 7, 2016|archiveurl=http://www.webcitation.org/6eMIiDhsG|archivedate=January 7, 2016|deadurl=no}}</ref>
| [[დაგ პეტრი]] დო მარკო რამირესი<ref name="DaredevilS2">{{cite web|url=http://marvel.com/news/tv/24478/netflix_orders_a_second_season_of_marvels_daredevil|title=Netflix Orders a Second Season of 'Marvel's Daredevil'|last=Cavanaugh|first=Patrick|publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]]|date=April 21, 2015|accessdate=April 21, 2015|archiveurl=http://www.webcitation.org/6Xy1H2ouq|archivedate=April 21, 2015|deadurl=no}}</ref>
|-
! scope="row" rowspan="2" | ''[[ჯესიკა ჯონსი (ტელესერიალი)|ჯესიკა ჯონსი]]''
! scope="row" style="width:12px; background:#B298D9;"|
| [[ჯესიკა ჯონსი (სეზონი 1)|1]]
| 13
| colspan="2" | {{Start date|2015|11|20|df=yes}}
| rowspan="2" | [[მელისა როსენბერგი]]<ref name="THRTVNov2013">{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/live-feed/melissa-rosenberg-oversee-marvels-jessica-655571|title=Melissa Rosenberg to Oversee Marvel's Jessica Jones Series for Netflix|last=Couch|first=Aaron|work=[[The Hollywood Reporter]]|date=November 12, 2013|accessdate=February 6, 2014|archiveurl=http://www.webcitation.org/6QfiFJtwR|archivedate=June 28, 2014|deadurl=no}}</ref>
|-
! scope="row" style="width:12px; background:#461447;"|
| [[ჯესიკა ჯონსი (სეზონი 2)|2]]
| 13<ref name="JJS2Order">{{cite web|url=http://variety.com/2016/tv/news/jessica-jones-season-2-netflix-krysten-ritter-mike-colter-luke-cage-1201666573/|title=‘Jessica Jones’ Renewed for Season 2 on Netflix|last=Friedlander|first=Whitney|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=January 17, 2016|accessdate=January 18, 2016|archiveurl=http://www.webcitation.org/6ebvyYfnL|archivedate=January 18, 2016|deadurl=no}}</ref>
| colspan="2" {{n/a|TBA}}
|-
! scope="row" | [[ლუკ კეიჯი (ტელესერიალი)|''ლუკ კეიჯი'']]
! scope="row" style="width:12px; background:#E97633;"|
| 1
| 13<ref name="MarvelNetflixFeb2014">{{cite web|url=http://marvel.com/news/tv/2014/2/26/22021/marvels_netflix_series_to_film_in_new_york_city|title=Marvel's Netflix Series to Film in New York City|publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]]|date=February 26, 2014|accessdate=February 26, 2014|archiveurl=http://www.webcitation.org/6NgQu87RP|archivedate=February 26, 2014|deadurl=no}}</ref>
| colspan="2" | 2016<ref name="CageCoker" />
| ჩეო ჰოდარი კოკერი<ref name="CageCoker">{{cite web|url=http://variety.com/2015/digital/news/netflix-marvel-pick-luke-cage-showrunner-cheo-hodari-coker-1201463456/|title=Netflix, Marvel Pick ‘Luke Cage’ Showrunner, Cheo Hodari Coker|last=Spangler|first=Todd|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=March 31, 2015|accessdate=March 31, 2015|archiveurl=http://www.webcitation.org/6XRgthlOw|archivedate=March 31, 2015|deadurl=no}}</ref>
|-
! scope="row" | [[რკინაშ ლიკვი (ტელესერიალი)|''რკინაშ ლიკვი'']]
! scope="row" style="width:12px; background:#3D4C2D;"|
| 1
| 13<ref name="MarvelNetflixFeb2014" />
| colspan="2" {{n/a|TBA}}
| [[სკოტ ბაკი]]<ref name="FistBuck">{{cite web|url=http://marvel.com/news/tv/25516/scott_buck_to_showrun_the_netflix_original_series_marvels_iron_fist?linkId=19388163|title=Scott Buck to Showrun the Netflix Original Series 'Marvel's Iron Fist'|last=Strom|first=Marc|publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]]|date=December 7, 2015|accessdate=December 7, 2015|archiveurl=http://www.webcitation.org/6dbbtixml|archivedate=December 7, 2015|deadurl=no}}</ref>
|-
! scope="row" | ''The Defenders''
! scope="row" style="width:12px; background:#294888;"|
| 1
| 4–8<ref name="MarvelNetflixFeb2014" />
| colspan="2" {{n/a|TBA}}
| {{n/a|TBA}}
|-
! scope="row" | ''[[დუმასაჯებელი (ტელესერიალი)|დუმასაჯებელი]]''
! scope="row" style="width:12px; background:#99DD44;"|
| 1
| 13<ref>[http://marvel.com/news/tv/26104/netflix_orders_marvels_the_punisher_to_series NETFLIX ORDERS 'MARVEL'S THE PUNISHER' TO SERIES] {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
| colspan="2" {{n/a|TBA}}
| [[სტივ ლაითფუტი]]<ref>[http://www.ew.com/article/2016/04/29/punisher-marvel-netflix Marvel's The Punisher spin-off ordered by Netflix]</ref>
|-<section end=Netflix />
! colspan="8" style="background-color:#ccccff;" | [[Freeform]]-იშ სერიალეფი
|-<section begin=Freeform />
! scope="row" rowspan="1" | ''[[გინოქვენჯი დო ყამა (ტელესერიალი)|გინოქვენჯი დო ყამა]]''<ref>[http://variety.com/2016/tv/news/marvel-cloak-and-dagger-freeform-series-1201747907/ Freeform Greenlights Marvel Romance Superhero Series ‘Cloak and Dagger’ (EXCLUSIVE)]</ref><ref>[http://www.thefutoncritic.com/news/2016/04/07/freeform-continues-to-grow-its-programming-slate-with-new-series-pilots-returning-series-and-more-751411/20160407freeform01/ Freeform Continues to Grow Its Programming Slate with New Series, Pilots, Returning Series and More]</ref><ref>[http://www.denofgeek.com/tv/cloak-and-dagger/39773/cloak-and-dagger-marvel-announces-new-tv-series Cloak And Dagger: Marvel announces new TV series] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160430154817/http://www.denofgeek.com/tv/cloak-and-dagger/39773/cloak-and-dagger-marvel-announces-new-tv-series |date=2016-04-30 }}</ref>
! scope="row" style="width:12px; background:#CCFF00;"|
| 1
| {{n/a|TBA}}
| 2017<ref>[https://twitter.com/CloakandDagger/status/718169489758621698 There’s more secrets to come! Marvel’s #CloakandDagger is coming to @FreeformTV in 2017!]</ref>
| {{n/a|TBA}}
| {{n/a|TBA}}
|-<section end=Freeform />
|}
== კუნტამეტრაჟამი ფილმეფი ==
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center; width:99%;"
! ფილმი
! გიშულაშ თარიღი (ააშ)
! რეჟისორი
! სცენარისტი
! პროდიუსერი
! DVD
|-
! scope="row" style="text-align:left"|''კონსულტანტი''
| style="text-align:left"|{{Start date|2011|9|13|df=yes}}
| rowspan="2" | ლეითუმი<ref name="ShortsAnnouncement">{{cite web|last=Strom|first=Marc|title=Marvel One-Shots: Expanding the Cinematic Universe|url=http://marvel.com/news/story/16398/marvel_one-shots_expanding_the_cinematic_universe#ixzz1XWSoJ8UQ|publisher=[[Marvel Comics|Marvel.com]]|date=August 2, 2011|accessdate=September 26, 2011|archiveurl=http://www.webcitation.org/6PCNnwys0 |archivedate=April 29, 2014 |deadurl=no}}</ref>
| rowspan="4" | ერიკ პერსონი<ref name="Item47">{{cite web|last=Breznican|first=Anthony|title=First Look: Marvel unveils top-secret 'Avengers' short film 'Item 47' – Exclusive|url=http://insidemovies.ew.com/2012/07/03/first-look-item-47/|work=[[Entertainment Weekly]]|date=July 3, 2012|accessdate=January 13, 2014|archiveurl=http://www.webcitation.org/6PCO9x0vG |archivedate=April 29, 2014 |deadurl=no}}</ref><ref name="CBRCarter">{{cite web|url=http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=46815|title=SDCC: Marvel Debuts Atwell's "Agent Carter One-Shot"|last=Manning|first=Shaun|publisher=[[Comic Book Resources]]|date=July 22, 2013|accessdate=January 11, 2014|archiveurl=http://www.webcitation.org/6OwWFpA3R|archivedate=April 19, 2014|deadurl=no}}</ref>
| rowspan="5" | [[კევინ ფაიგი]]
| ''[[თორი (ფილმი)|თორი]]''
|-
! scope="row" style="text-align:left"| ''ოძიცე ამბე თორიშ უროჸურე მიმალ შარას''
| style="text-align:left"|{{Start date|2011|10|25|df=yes}}
| ''[[კაპიტანი ამერიკა: მაართა ნჯარიშ ეშმაღალარი]]''
|-
! scope="row" style="text-align:left"| ''[[ობიექტი 47]]''
| style="text-align:left"|{{Start date|2012|9|25|df=yes}}
| rowspan="2" | ლუი დ’ესპოზიტო<ref name="Item47" /><ref name="CBRCarter" />
| ''[[ნჯარიშ ეშმაღალარეფი (2012 წანაშ ფილმი)|ნჯარიშ ეშმაღალარეფი]]''
|-
! scope="row" style="text-align:left"|''[[თხობელი კარტერი (ფილმი)|თხობელი კარტერი]]''
| style="text-align:left"|{{Start date|2013|9|3|df=yes}} <small>(ციფრული)</small><br />{{Start date|2013|9|24}} <small>(ფიზიკური)</small>
| ''[[რკინაშ კოჩი 3]]''
|-
! scope="row" style="text-align:left"| ''დიდება მაფას''
| style="text-align:left"|{{Start date|2014|2|4|df=yes}} <small>(ციფრული)</small><br />{{Start date|2014|2|25}} <small>(ფიზიკური)</small>
| colspan="2" | [[დრიუ პირსი]]<ref name="Kingsley">{{cite web |last=Breznican |first=Anthony |date=January 9, 2014 |url=http://insidemovies.ew.com/2014/01/09/marvel-one-shot-ben-kingsley-mandarin-all-hail-the-king/ |title=Marvel One-Shot: First Look at Ben Kingsley's Mandarin encore in 'All Hail the King' short film -- Exclusive |work=[[Entertainment Weekly]] |accessdate=January 9, 2014 |archiveurl=http://www.webcitation.org/6MV82zqpX |archivedate=January 9, 2014 |deadurl=no}}</ref>
| ''[[თორი: წკურუმია ოქიანუ]]''
|-
|}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://marvelcinematicuniverse.wikia.com/wiki/ Marvel-იშ კინოოქიანუშ ვიკი]
* [http://www.cnet.com/how-to/marvel-cinematic-universe-timeline-avengers/ Marvel-იშ კინოოქიანუშ ქრონოლოგია]
== სქოლიო ==
<div style="height:250px; overflow:auto; padding:3px; border:1px solid #aaa;" class="scrollbox">
{{სქოლიოშ ერკებული|colwidth=30em}}
</div>
{{Marvel-იშ კინოოქიანუ|ჸოფიერება=collapsed}}
[[კატეგორია:Marvel Studios]]
mi8yju979s7yod906j0rhbxacfue1mu
ორქოშ მუჸი
0
22893
253423
122332
2026-09-24T01:26:40Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253423
wikitext
text/x-wiki
'''ორქოშ მუჸიშ ჯილდო''' ({{lang-en|Golden Raspberry Awards}}) — [[ააშ|ამერიკული]] დოჯილდაფა, ნამჷთ გუმარჩქჷნანს არძაშე გლახა ფილმის, არტისტის, სცენარს, რეჟისორს, კომპოზიტორს. მაართა დოჯილდაფაშ ცერემონიალქ იჸუ [[1981]] წანას.
== კატეგორიეფი ==
ორქოშ მუჸიშ ჯილდოშ ოფიციალური კატეგორიეფი:
* არძაშე გლახა ფილმი
* არძაშე გლახა რეჟისორი
* არძაშე გლახა არტისტი კოჩი
* არძაშე გლახა არტისტი ოსური
* არძაშე გლახა მაჟირახარისხამი არტისტი კოჩი
* არძაშე გლახა მაჟირახარისხამი არტისტი ოსური
* არძაშე გლახა მონტაჟი
* არძაშე გლახა გინოღალა
* არძაშე გლახა Prequel ვარდა Sequel
* არძაშე გლახა გინომუშება
* არძაშე გლახა ახალი მურიცხი
* არძაშე გლახა ორიგინალური ბირა
* არძაშე გლახა ფანიური ფილმი
* არძაშე გლახა მერმენწეფიშ ფილმი
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{Commonscat|Golden Raspberry Awards}}
* [http://www.razzies.com ორქოშ მუჸიშ ოფიციალური ხასჷლა]
* [https://web.archive.org/web/20090215174614/http://www.imdb.com/Sections/Awards/Razzie_Awards/ ორქოშ ჟოლოშ დოჯილდაფა] [[Internet Movie Database]]-ს
[[კატეგორია:კინემატოგრაფიული ჯილდოეფი]]
g13aj78k6109ha0n2yckgoinekb3s0k
Turner Classic Movies
0
23039
253310
243522
2026-09-23T22:29:17Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253310
wikitext
text/x-wiki
'''Turner Classic Movies''' ('''TCM''') — [[კინოხელუანობა|კინოფილმეფს]] ორიენტირებული ოკაბელე ტელეარხი. თის ომინჯჷ [[Turner Broadcasting System]], [[Time Warner]]-იშ სქუალაფირი კომპანია. არხის გინიჩამ ფილმეფი [[ოტელევიზიე რეკლამა|ოტელევიზიე რეკლამაშ]] უმშო, ჯინჯიერო, [[Turner Entertainment]]-იშ მაღვენჯალას ჸოფიერი ბიბლიოთეკაშე. ეკონია აკოდირთუ 1986 წანაშ მესიშა გიშულირი [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]]-იშ, [[RKO Pictures|RKO]]-შ დო 1950 წანაშა გიშულირი [[Warner Bros.]]-იშ ფილმეფიშე. TCM-იშ ოდუდე ოფისი იდვალუაფჷ [[ატლანტა]]ს ([[ჯორჯია]], [[ააშ]]).
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* {{official website|http://www.tcm.com}}
* [http://www.tcmuk.tv/ ოფიციალური ბრიტანული ხასჷლა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140214003841/http://www.tcmuk.tv/ |date=2014-02-14 }}
* [http://www.tcmeurope.com/ TCM ევროპა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140208023841/http://www.tcmeurope.com/ |date=2014-02-08 }}
* [https://web.archive.org/web/20110226233345/http://www.tcm.com/tcmdb/index.jsp TCM-იშ მუნაჩამეფიშ ბაზა] (TCMDb)
[[კატეგორია:Turner Television-იშ ბონდღეფი]]
[[კატეგორია:Time Warner-იშ სქუალაფირი კომპანიეფი]]
[[კატეგორია:ოტელევიზიე ბონდღეფი რეკლამაშ უმშ]]
[[კატეგორია:კინო-არხეფი]]
84v5qyrerz9wzy6tyqejszoik1lcqwc
დონალ ლოგი
0
23086
253341
122724
2026-09-23T23:23:26Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253341
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა არტისტი
| ფერი =
| ჯოხო = დონალ ლოგი
| სურათი = Donal Logue at NY PaleyFest 2014 for Gotham.jpg
| სურათიშ ზჷმა = 220პქ
| დუდჯოხო = ლოგი 2014 წანას
| დაბადებაშ ჯოხო = დონალ ფრანცის ლოგი
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1966|02|27}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ოტავა]], [[ონტარიო]], [[კანადა]]
| ღურაშ თარიღი =
| ღურაშ აბანი =
| საქვარუა = [[არტისტი]], [[პროდუსერი]], [[ჭარუ]]
| შხვა ჯოხოეფი=
| აკოქიმინჯალაშ წანეფი =
| ალმასქუ=
| მასქერეფი =
| ოხორინალი აბანი=
| ვებხასჷლა=
| აკადემიაშ ჯილდოეფი=
| ემმიშ ჯილდოეფი=
| შხვა ჯილდოეფი=
| BAFTA ჯილდოეფი
| ორქოშ გლობუსიშ ჯილდოეფი
| ტონიშ ჯილდოეფი
}}
'''დონალ ფრანცის ლოგი''' ({{lang-en|Donal Francis Logue}}; დ. [[27 ფურთუთა]], [[1966]], [[ონტარიო]]) — [[ირლანდიარეფი|ირლანდიარი]]-[[კანადარეფი|კანადარი]] არტისტი, პროდუსერი და ჭარუ. არსულენს [[ჰარვი ბულოკი]]-შ როლს [[Fox]]-იშ სერიალს [[გოთემი (სერიალი)|გოთემს]].
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*{{IMDb ჯოხო|0006610}}
*[https://web.archive.org/web/20110517130241/http://www.tvguide.com/news ''T.V. Guide'' interview]
*[http://www.filmthreat.com/index.php?section=interviews&Id=1042 Film Threat interview]
*[http://www.moviemaker.com/hop/vol6/06/acting.html ''Filmmaker'' magazine interview]
[[კატეგორია:ირლანდიარი არტისტეფი]]
[[კატეგორია:კანადარი არტისტეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1966]]
rkomx7r1tnn1pb53yc52f8qryr359oi
ბრიჯიტ ფონდა
0
23456
253330
123480
2026-09-23T23:05:49Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253330
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა არტისტი
| ფერი =
| ჯოხო = ბრიჯიტ ფონდა
| სურათი = Bridget Fonda.jpg
| სურათიშ ზჷმა = 220პქ
| დუდჯოხო = ბრიჯიტ ფონდა 2001 წანას
| დაბადებაშ ჯოხო = ბრიჯიტ ჯეინ ფონდა
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1964|1|27}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ლოს-ანჯელესი]], [[კალიფორნია]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი =
| ღურაშ აბანი =
| საქვარუა = [[არტისტი]]
| შხვა ჯოხოეფი=
| აკოქიმინჯალაშ წანეფი = [[1962]]–[[2002]]
| ალმასქუ=
| მასქერეფი =
| ოხორინალი აბანი=
| ვებხასჷლა=
| აკადემიაშ ჯილდოეფი=
| ემმიშ ჯილდოეფი=
| შხვა ჯილდოეფი=
| BAFTA ჯილდოეფი
| ორქოშ გლობუსიშ ჯილდოეფი
| ტონიშ ჯილდოეფი
}}
'''ბრიჯიტ ჯეინ ფონდა''' ({{lang-en|Bridget Jane Fonda}}; დ. [[27 ღურთუთა]], [[1964]], [[ლოს-ანჯელესი]]) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[არტისტი]]. ჩინებულ რე ფილმიშე [[მორდია III (ფილმი)|მორდია III]] (1990), [[ჯეკი ბრაუნი (ფილმი)|ჯეკი ბრაუნი]] (1997) დო შხვა. თინა რე [[პიტერ ფონდა]]-შ ცირასქუა დო დასქუა [[ჯეინ ფონდა]]-შ დო [[ჰენრი ფონდა]]შ მოთა.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*{{IMDb ჯოხო|0000403}}
*[https://web.archive.org/web/20150407003024/http://www.tvguide.com/celebrities/bridget-fonda/142829 Bridget Fonda] at TVGuide.com
* [http://www.emmys.com/celebrities/bridget-fonda Bridget Fonda at Emmys.com]
{{DEFAULTSORT:ფონდა, ბრიჯიტ}}
[[კატეგორია:დუნაბადი 1964]]
[[კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი]]
q3w7qocisg4j1c4ubjljxrkhfv7vmm0
BBC One
0
23692
253305
166341
2026-09-23T22:13:08Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253305
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ტელეარხი
| არხიშ_ჯოხო = BBC One
| ედომუშამი_ჯოხო =
| ლოგო = BBC One logo 2021.svg
| ლოგო_სიგანა = 200პქ
| ქიანა = გოართოიანაფილი ომაფე
| მიოწურაფალი=
| უჭყაფაშ_ბორჯი=
| უჭყაფაშ_ნინა=
| უჭყაფაშ_ცენტრი=
| გჷმობჟინაფაშ_ფორმატი=
| არხიშ_თემატიკა=ირნერი
|ავტორიზაციაშ_ნომერი =
| უჭყაფაშ_ზონა =
| უჭყაფაშ_არხი =
| დირსხუ =[[2 გერგობათუთა]], [[1936]]
| დჷმარსხუაფალი =[[BBC]]
| მინჯე = [[BBC]]
| მანჯღვერეეფი = [[ჯეი ჰანტი]]
| სლოგანი =
| ვებ-ხასჷლა = [http://www.bbc.co.uk/bbcone www.bbc.co.uk/bbcone]
|ელმაშარე1=
|პოზიცია1 =
|სიშხირე1 =
|სისტემა1=
|SRFEC1=
|ელმაშარე2=
|პოზიცია2 =
|სიშხირე2 =
|სისტემა2=
|SRFEC2=
|ელმაშარე3=
|პოზიცია3 =
|სიშხირე3 =
|სისტემა3=
|SRFEC3=
}}
'''BBC One''' — ბრიტანული ტელერადიოკომპანია [[BBC]]-იშ თარი ტელეარხი, ნამუქით გინოჩამა 1936 წანაშ 2 გერგობათუთას დიჭყჷ BBC Television Service-იშ ჯოხოთ დო რდჷ მაართა რეგულარულ ოტელევიზიე სერვისის ჯგირი ძირაფათ. 1960 წანას BBC TV-ქ გიადჷ, 1964 წანას, მუჟამ BBC-იქ ხოლო ართი არხი, BBC2 გოუტჷ, BBC TV-ქ ჩინებულქ იჸუ, მუჭოთ BBC1, 1997 წანაშე ათეჟამიშ ჯოხოთ მუშენს.
არხიშ ირწანური ბიუჯეტი აკანო £1.14 მილიარდი რე.<ref>[http://downloads.bbc.co.uk/bbctrust/assets/files/pdf/regulatory_framework/service_licences/tv/2012/bbc_one_nov12.pdf BBC One Service Licence]</ref> ათეჟამო თინა არძაშე ოჯინური ტელეარხი რე გოართიანაფილი ომაფეშ მასშტაბით (მახორობაშ აკანო 22%<ref>[http://www.barb.co.uk/whats-new/monthly-viewing-summary?_s=4 % share of viewing]</ref>) დო აწულუანს მუში ტრადიციულ კონკურენტის რეიტინგიშ ოკითხეს, [[ITV]]-ს.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[http://www.bbc.co.uk/bbcone BBC One] BBC Online-ს
*[https://web.archive.org/web/20130925215237/http://www.bbc.co.uk/bbctrust/assets/files/pdf/regulatory_framework/service_licences/tv/2009/bbc_one_aug09.pdf BBC One Service Licence]BBC Trust, კვირკვე 2009
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:ოტელევიზიე არხეფი]]
[[კატეგორია:გოართიანაფილი ომაფეშ ტელეკომპანიეფი]]
3q207h1hv1yrm9j5w3y0lqk47hzkv32
ოლივერ პლატი
0
23802
253418
124194
2026-09-24T01:24:24Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253418
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა არტისტი
| ფერი =
| ჯოხო = ოლივერ პლატი
| სურათი = Oliver Platt (2010).jpg
| სურათიშ ზჷმა = 220პქ
| დუდჯოხო = პლატი 2010 წანას
| დაბადებაშ ჯოხო = ოლივერ ჯეიმს პლატი
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1960|1|12}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ონტარიო]], [[კანადა]]
| ღურაშ თარიღი =
| ღურაშ აბანი =
| საქვარუა = [[არტისტი]]
| შხვა ჯოხოეფი=
| აკოქიმინჯალაშ წანეფი = [[1987]]–ასეშა
| ალმასქუ= ქამილა ქემფბელი (1992-ასეშა)
| მასქერეფი =
| ოხორინალი აბანი=[[ნიუ-იორკი]], [[ააშ]]
| ვებხასჷლა=
| აკადემიაშ ჯილდოეფი=
| ემმიშ ჯილდოეფი=
| შხვა ჯილდოეფი=
| BAFTA ჯილდოეფი
| ორქოშ გლობუსიშ ჯილდოეფი
| ტონიშ ჯილდოეფი
}}
'''ოლივერ ჯეიმს პლატი''' ({{lang-en|Oliver James Platt}}; დ. [[12 ღურთუთა]], [[1960]], [[ონტარიო]]) — [[კანადა]]-ს დუნაბადი [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[არტისტი]]. ლაჸაფენდჷ ფილმეფს: [[2012 (ფილმი)|2012]] დო [[იქს-ადამიერეფი: მაართა კლასი]].
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Commons category|Oliver Platt}}
* {{IMDb ჯოხო|1624}}
* [https://web.archive.org/web/20130209222757/http://www.avclub.com/articles/oliver-platt,40850/ Random Roles: Oliver Platt]
{{DEFAULTSORT:პალტი, ოლივერ}}
[[კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1960]]
3wc34rey4jsueurzxhw00hnid68shy7
რობერტ პატრიკი
0
23950
253443
124531
2026-09-24T01:43:31Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253443
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა არტისტი
| ფერი =
| ჯოხო = რობერტ პატრიკი
| სურათი = Robert Patrick SDCC 2014 (cropped).jpg
| სურათიშ ზჷმა = 220პქ
| დუდჯოხო = პატრიკი 2014 წანაშ [[San Diego Comic-Con International]]-ს
| დაბადებაშ ჯოხო = რობერტ ჰემონდ პატრიკ უკლაში
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1958|11|5}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ჯორჯია]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი =
| ღურაშ აბანი =
| საქვარუა = [[არტისტი]]
| შხვა ჯოხოეფი=
| აკოქიმინჯალაშ წანეფი = [[1986]]–ასეშა
| ალმასქუ= ბარბარა პატრიკი (1990-ასეშა)
| მასქერეფი =
| ოხორინალი აბანი=
| ვებხასჷლა=
| აკადემიაშ ჯილდოეფი=
| ემმიშ ჯილდოეფი=
| შხვა ჯილდოეფი=
| BAFTA ჯილდოეფი
| ორქოშ გლობუსიშ ჯილდოეფი
| ტონიშ ჯილდოეფი
}}
'''რობერტ პატრიკი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ]]. Robert Patrick; დ. [[5 გერგობათუთა]] [[1958]], [[მარიეტა]], [[ჯორჯია]], [[ააშ]]) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] არტისტი. გიშაკერძაფილო ჯოხო გისიმუ ფილმის ''[[ტერმინატორი-2: ნარკვანიაშ დღა]]ს'' რსულებური როლით. თიქ ილაჸაფჷ ფილმეფს: [[ჸონიერი ნეძი 2]] (1990), [[ტერმინატორი-2: ნარკვანიაშ დღა]] (1991), [[ჩარლიშ ანგელოზეფი: ედომუშამ წჷმოძინა]] (2003). რდჷ სერიალეფს: [[დინაფილეფი]] (2005), [[ნორთი (სერიალი)|ნორთი]] (2006-2009), [[ნანდული ზისხირი]] (2012-2014) დო შხვა.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{commons category}}
* {{IMDb ჯოხო|1598}}
* {{Twitter}}
* [https://web.archive.org/web/20161220201057/http://www.tvguide.com/celebrities/robert-patrick/bio/172325 Robert Patrick] on TVGuide.com
{{DEFAULTSORT:პატრიკი, რობერტ}}
[[კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1958]]
rbs1bisbkazmybt3qm37dznnxgjeitv
ოდრი ტოტუ
0
24030
253417
124654
2026-09-24T01:23:45Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253417
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა არტისტი
| ფერი =
| ჯოხო = ოდრი ტოტუ
| სურათი = Audrey Tautou Cannes 2013 2.jpg
| სურათიშ ზჷმა = 220პქ
| დუდჯოხო = 2013 წანაშ [[კანიშ კინოფესტივალი|კანიშ კინოფესტივალს]]
| დაბადებაშ ჯოხო = ოდრი ჯასტინ ტოტუ
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1976|8|9}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ბომონი]], [[პუი-დე-დომი]], [[საფრანგეთი]]
| ღურაშ თარიღი =
| ღურაშ აბანი =
| საქვარუა = [[არტისტი]]
| შხვა ჯოხოეფი=
| აკოქიმინჯალაშ წანეფი = [[1996]]–ასეშა
| ალმასქუ=
| მასქერეფი =
| ოხორინალი აბანი=
| ვებხასჷლა=
| აკადემიაშ ჯილდოეფი=
| ემმიშ ჯილდოეფი=
| შხვა ჯილდოეფი=
| BAFTA ჯილდოეფი
| ორქოშ გლობუსიშ ჯილდოეფი
| ტონიშ ჯილდოეფი
}}
'''ოდრი ტოტუ''' ({{lang-fr|Audrey Tautou}}; დ. [[9 მარაშინათუთა]], [[1976]]<ref name=imdb>{{Citation |last= |first= |title=IMDB Biography |url=http://uk.imdb.com/name/nm0851582/bio |publisher=''[[IMDB]]'' |date= |accessdate=2008-08-22}}</ref><ref name=montlucon>{{Citation |last= |first= |title=Montlucon's Jules Ferry college alumnus |url=http://coll-ferry-montlucon.planet-allier.com/celebres.html |publisher=''http://coll-ferry-montlucon.planet-allier.com/'' |date= |accessdate=2008-08-28}}</ref><ref>{{Citation |last= |first= |title=Birth certificate |url=http://www.lesgensducinema.com/affiche_acteur.php?mots=tautou&nom_acteur=TAUTOU%20Audrey&ident=55466&debut=0&record=0 |publisher=''[http://www.lesgensducinema.com/ Les Gens du Cinema]'' |date= |accessdate=2008-08-22}}</ref>) — ფრანგი არტისტი, ჩინებული რე ფილმ „[[ამელი|ამელს]]“ რსულებური თარი როლით. ხოლო ოკათუდჷ ფილმის „[[და ვინჩიშ კოდი]]“. 2009 წანას თიქ ასახიერჷ ფრანგი დიზაინერი [[კოკო შანელი]] ფილმის „[[კოკო შანელშა]]“.
== ფილმოგრაფია ==
{{ფილმისჟილე}}
{{ფილმის|2001| [[ამელი]] |Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain| ამელი პულენი}}
{{ფილმის|2004| [[ხანგირძე შანულობა]] | Un long dimanche de fiançailles| მატილდა}}
{{ფილმის|2006| [[და ვინჩიშ კოდი (ფილმი)|და ვინჩიშ კოდი]] | The Da Vinci Code | სოფი ნევიუ}}
{{ფილმისგიმე}}
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*{{IMDb name|id=0851582|name=Audrey Tautou}}
*[http://www.nydailynews.com/news/gossip/story/254979p-217889c.html NY Daily News ინტერვიუ] 21 გერგობათუთა, 2004 წანა
*[https://web.archive.org/web/20090523103722/http://www.msnbc.msn.com/id/6560874/ MSNBC ინტერვიუ] 23 გერგობათუთა, 2004 წანა
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{DEFAULTSORT:ტატუ, ოდრი}}
[[კატეგორია:დუნაბადი 1976]]
[[კატეგორია:ფრანგი არტისტეფი]]
o6r6qbt45hnd020kyv5g8r4ait31akq
Telemundo
0
24158
253308
249723
2026-09-23T22:28:43Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253308
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ტელეარხი
| არხიშ_ჯოხო = ტელემუნდო
| ედომუშამი_ჯოხო =Telemundo
| ლოგო = Telemundo logo 2018.svg
| ლოგო_სიგანა =
| ქიანა = ააშ
| მიოწურაფალი=
| უჭყაფაშ_ბორჯი=
| უჭყაფაშ_ნინა=
| უჭყაფაშ_ცენტრი=
| გჷმობჟინაფაშ_ფორმატი=
| არხიშ_თემატიკა=
|ავტორიზაციაშ_ნომერი =
| უჭყაფაშ_ზონა = ალმაშარული, საირქიანო
| უჭყაფაშ_არხი =
| დირსხუ =[[1954]]
| დჷმარსხუაფალი =ანხელ რამოსი
| მინჯე = [[NBCUniversal]]
| მანჯღვერეეფი = ემილიო რომანო — (პრეზიდენტი)
| სლოგანი = "Atrévete a más" (გაბედი უმოსი)
| ვებ-ხასჷლა = http://msnlatino.telemundo.com/]
|ელმაშარე1=
|პოზიცია1 =
|სიშხირე1 =
|სისტემა1=
|SRFEC1=
|ელმაშარე2=
|პოზიცია2 =
|სიშხირე2 =
|სისტემა2=
|SRFEC2=
|ელმაშარე3=
|პოზიცია3 =
|სიშხირე3 =
|სისტემა3=
|SRFEC3=
}}
'''ტელემუნდო''' — [[ესპანური ნინა|ესპანურნინამი]] ოტელევიზიე რშვილი [[ააშ]]-ის, მაჟირა უდიდაში ესპანურნინამი ტელემაწარმაფალი მოსოფელს<ref>[http://www.thefutoncritic.com/news.aspx?id=20060227nuts01 Breaking News - In Landmark Move, [[NBCUniversal]] Television Group Signs Development Deal With Galan Entertainment For Production Of Telenovelas In English Across Its Many Networks | Thefutoncritic.Com<!-- Bot generated title -->]</ref> დო თაშნეშე მაჟირა უდიდაში ესპანურნინამი ოტელევიზიე რშვილი ააშ-ს [[Univision|უნივისიონიშ]] (Univision) უკული.<ref>[http://www.adweek.com/news/television/hispanic-tv-market-grows-univision-reshuffles-execs-137594 As Hispanic TV Market Grows, Univision Reshuffles Execs]</ref>
ტელემუნდო 142 ოჰავე გჷნოჩამეფიშ, ოკაბელე დო ალმაშარული უჭყაფათ ფორუნს ესპანური დო ლათინოამერიკული მახორობაშ 58%-ის.<ref>[http://www.thefutoncritic.com/news.aspx?id=20060227nuts01 Breaking News - In Landmark Move, Nbc Universal Television Group Signs Development Deal With Galan Entertainment For Production Of Telenovelas In English Across Its Many Networks | Thefutoncritic.Com<!-- Bot generated title -->]</ref> [[2007]] წანას, თიშ ომარე პრაიმ-ტაიმიშ ეთერს 1 035 000 ადამიერი უჯინედჷ. ტელემუნდო აკა ესპანურნინამი რშვილი რე, ნამუთ თე ოქიანუშ არძაშე უმოს ტელენოველას აწარმენს. ტელეარხიშ მიარე პროგრამა სუბ-ტიტრეფით მეურს მუჭოთ [[ინგლისური ნინა|ინგლისურ]], თაშნეშე [[ესპანური ნინა|ესპანურ ნინეფშა]].<ref>[http://home.businesswire.com/portal/site/google/index.jsp?ndmViewId=news_view&newsId=20070626006499&newsLang=en Clorox and Wal-Mart Team up With Telemundo on New Episodes of ''Dame Chocolate'' Telenovela<!-- Bot generated title -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930040744/http://home.businesswire.com/portal/site/google/index.jsp?ndmViewId=news_view&newsId=20070626006499&newsLang=en |date=2007-09-30 }}</ref>
ტელემუნდო [[1954]] წანას ოტელევიზიე დგჷმილამო [[ანხელ რამოსი|ანხელ რამოსიქ]] დარსხუ [[პუერტო-რიკო]]შ ნანანოღა [[სან-ხუანი (პუერტო-რიკო)|სან-ხუანს]]. კომპანიაშ მინჯე, ტელემუნდოშ კომუნიკაციეფიშ ბუნა (Telemundo Communications Group) [[NBC Universal]]-იშ ნორთი რე. ტელემუნდოშ პრეზიდენტი რე ემილიო რომანო. ტელეარხის დოსაქვარაფილი რე 1 800 ადამიერი;<ref name="latimes">James, Meg. [http://www.latimes.com/entertainment/news/business/la-fi-gaspin26jul26,1,4482109.story?coll=la-headlines-business-enter NBC tacks on Telemundo oversight to Gaspin's tasks]. [[Los Angeles Times]], July 26, 2007. Retrieved on May 14, 2010.</ref> ოდუდე ოფისი იდვალუაფუ [[ფლორიდა|ფლორიდაშ შტატის]], [[მაიამი]]შ გალენუბან [[ჰაიალია]]ს.<ref>"[http://msnlatino.telemundo.com/legal_corporate_english Legal corporate english] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090301113452/http://msnlatino.telemundo.com/legal_corporate_english |date=2009-03-01 }}." ''Telemundo''. Retrieved on February 3, 2009.</ref> შოუეფიშ დო პროგრამეფიშ თარი ნორთი მაიამიშ სტუდიეფს იწარმებუ. [[2011]] წანას, ტელემუნდოშ ტელენოველეფიშ 85% თაშნეშე მაიამის იწარმებუ.<ref>http://miamitodaynews.com/news/110623/story4.shtml</ref>
თიში არძაშე გოხონარაფილი სერიალეფი რე ''La Tormenta'' (ძირაფილი რე 150 ქიანას), ''Bella Calamidades'' (110 ქიანა), ''ფორილი ვნება'' (''Pasión De Gavilanes,'' 102 ქიანა), ''Zorro: La Espada y la Rosa'' (98 ქიანა), ''სო რე ელისა?'' (''¿Dónde Está Elisa?'', 90 ქიანა), ''დონა ბარბარა'' (''Doña Bárbara'', 80 ქიანა), ''Más Sabe el Diablo'' (75 ქიანა), ''[[ელენაშ მოძირაფა]]'' (''El Fantasma de Elena'', 70 ქიანა), ''[[ობჟათეშ დიაფალი]]'' (''La Reina del Sur'', 70 ქიანა), ''El Rostro de Analía'' (60 ქიანა).
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[http://msnlatino.telemundo.com ოფიციალური საიტი]
*[http://m.telemundo.com/ Telemundo Mobile Site, available only on Mobile Devices]
*[http://msnlatino.telemundo.com/entretenimiento/Crossover/ Crossover: Telemundo's Bilingual Online Site]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.telemundointernacional.com/ Telemundo International]
*[http://www.museum.tv/archives/etv/T/htmlT/telemundo/telemundo.htm Telemundo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130915014818/http://www.museum.tv/archives/etv/T/htmlT/telemundo/telemundo.htm |date=2013-09-15 }}, from the Museum of Broadcast Communications website
*[http://www.nbcumv.com/telemundo NBC Universal's media village website]
*[https://web.archive.org/web/20121113223007/https://itunes.apple.com/us/app/telemundo-novelas/id430350805 iPhone and iPad Telemundo Novelas Application]
*[https://web.archive.org/web/20140618184759/https://itunes.apple.com/app/deportes-telemundo/id466454789 iPhone and iPad Deportes Telemundo Application]
*[http://msnlatino.telemundo.com/especiales/Telemundo_Movil/ Telemundo Mobile Page Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120228221619/http://msnlatino.telemundo.com/especiales/Telemundo_Movil/ |date=2012-02-28 }}
*[http://msnlatino.telemundo.com/especiales/Telemundo_On_Demand/ Telemundo On Demand Page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120228180943/http://msnlatino.telemundo.com/especiales/Telemundo_On_Demand |date=2012-02-28 }}
*[http://www.clubdenoveleras.com/ Club De Noveleras]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Bilingual )
*[http://www.lomejordelomejorla.com/ lo mejor de lo mejor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110913010750/http://www.lomejordelomejorla.com/ |date=2011-09-13 }} (Bilingual )
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:ტელეკომპანიეფი]]
[[კატეგორია:ააშ-იშ ტელეკომპანიეფი]]
[[კატეგორია:ტელესერიალეფი]]
22vwomkjzy2p1hmz92w9dgeih7tetm5
კაბეტი ტობეფი
0
24211
253376
251020
2026-09-24T00:13:15Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253376
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Great Lakes-ka.svg|350px|thumb|კაბეტი ტობეფიშ რუკა]]
'''კაბეტი ტობეფი''' ({{lang-en|Great Lakes}}, {{lang-fr|Grands Lacs}}) — ლიგე [[ტობა|ტობეფიშ]] სისტემა [[ოორუე ამერიკა|ოორუე ამერიკას]], [[ააშ|ააშ-შ]] დო [[კანადა|კანადაშ]] ტერიტორიას. იკათუანს ტობეფიშ დო წყაროჩუაშეეფიშ ედომუშამ რანწკის, ნამუეფჷთ მერსხილი რე წყარმალუეფით დო საროტეფით. ფართობი დოხოლ. 244,2 ათ. კმ², წყარიშ ნტირა 22,7 ვთშ. კმ³.
სისტემა აკმოდირთუ ხუთი კაბეტი ტობაშე დო მუსხირენი ოშქაშე ზჷმაშ წყაროჩუაშეშე.
კაბეტი ტობეფიშ გჷთოფაქვილეფიშ ფორმირაფას ტოქტანურ პროცესეფქ იღვენუ გაულა.
{| class="wikitable" style="text-align: center" cellpadding="5px"
|-
! ტობა
![[ერი (ტობა)|ერი]]
![[ჰურონი (ტობა)|ჰურონი]]
![[მიჩიგანი (ტობა)|მიჩიგანი]]
![[ონტარიო (ტობა)|ონტარიო]]
![[ჟინი ტობა]]
|-
! ფართობი
| 25 700 კმ²
| 59 600 კმ²
| 58 000 კმ²
| 19 500 კმ²
| 82 400 კმ²
|-
! ნტირა
| 480 კმ³
| 3540 კმ³
| 4900 კმ³
| 1640 კმ³
| 12 000 კმ³
|-
! სიმაღალა ზუღაშ დონეშე
| 174 მ
| 176 მ
| 176 მ
| 75 მ
| 186 მ
|-
! ოშქაშე სიტომბა
| 19 მ
| 59 მ
| 85 მ
| 86 მ
| 147 მ
|-
! მაქსიმალური სიტომბა
| 64 მ
| 230 მ
| 281 მ
| 246 მ
| 406 მ
|-
|}
== ლიტერატურა ==
* Anin, Peter. (2006) ''[http://books.google.ca/books?id=VzMeZHaLP_gC&lpg=PP1&dq=inauthor%3A%22Peter%20Annin%22&pg=PP1#v=onepage&q&f=true The Great Lakes Water Wars]'' Island Press ISBN 1-55963-087-6
*Beltran, R. et al. ''[https://web.archive.org/web/20130202002550/http://www.epa.gov/glnpo/atlas/glat-ch2.html The Great Lakes: An Environmental Atlas and Resource Book]''. (United States Environmental Protection Agency and Government of Canada, 1995, ISBN 0-662-23441-3).
*Coon, W.F. and R.A. Sheets. ''[http://pubs.usgs.gov/sir/2006/5180/ Estimate of Ground Water in Storage in the Great Lakes Basin]'' [Scientific Investigations Report 2006-5180]. Department of the Interior, U.S. Geological Survey, 2006.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{Commons category}}
*[http://www.greatlakes.org/ Alliance For The Great Lakes]
*[http://www.coastwatch.msu.edu/ Great Lakes Coast Watch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511230142/http://www.coastwatch.msu.edu/ |date=2008-05-11 }}
*[http://www.glc.org/ Great Lakes Commission]
*[http://www.great-lakes.net/ Great Lakes Information Network]
*[http://app.thearit.com/nature-conservancy/thenatureconservancysgreatlakesproject.html The Nature Conservancy's Great Lakes Project]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210414230426/http://app.thearit.com/nature-conservancy/thenatureconservancysgreatlakesproject.html |date=2021-04-14 }}
*[http://www.ijc.org/ International Joint Commission – Canada and United States]
*[http://www.iaglr.org/ International Association for Great Lakes Research]
*[http://www.divinglore.com/Genesis/USA/Great_Lakes_&_Inland_Sites.htm Great Lakes Dive Sites – An overview of diving in the Great Lakes]
[[კატეგორია:კანადაშ ტობეფი]]
[[კატეგორია:ააშ-იშ ტობეფი]]
[[კატეგორია:კაბეტი ტობეფი|*]]
fxm4lucj089otl911qnc9hq5o9of670
სელენა გომესი
0
24367
253457
243529
2026-09-24T02:05:13Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253457
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მუსიკოსი
|ჯოხო = სელენა გომესი
|სურათი =
|ლანდშაფტი =
|დუდჯოხო =
|სურათიშზჷმა =
|color =
|ფონი = solo_singer
|თახმიჯოხო = სელენა მარი გომესი
|შხვა ჯოხო =
|დებადჷ = {{დაბადებაშ თარიღი|1992|07|22}}
|დაბადებაშ აბანი =[[გრანდ-პრერია]],[[ტეხასი]], [[ააშ]]
|ღურ =
|ღურ აბანი =
|ბადება =
|ინსტრუმენტი =
|ჟანრი = [[პოპ-როკი]], [[ოსხაპალი პოპი]] ,[[სინთპოპი]]
|საქვარუა = მობირე,<br /> კომპოზიტორი, <br />არტისტი
|აქტიურალაშ წანეფი = [[2002]]-ასეშა
|ლეიბლი = ''[[Hollywood Records|Hollywood]]''
|ასოციაციეფი =
|ალმასქუ=
|ვებ ხასჷლა = [http://selenagomez.com/ ოფიციალური საიტი]
|მაკათურეფი =
|ჸოფილი მაკათურეფი =
|მიორჩქინალი ინსტრუმენტეფი =
}}
'''სელენა მარია გომესი''' (დ. [[22 კვირკვე]], 1992) — ამერიკალი არტისტი დო მობირე. ჩინებული რე, მუჭოთ ალექს რუსო დისნეიშ ტელესერიალშე „[[მაზაკვალეფი უეივერლი პლეისიშე]]“. თეშ მეტი თის თარი როლეფი აფუ რსულებური ფილმეფს „[[ხოლო ართი მეჭონჭეშ ამბე]],“[[მაზაკვალეფი უეივერლი პლეისიშე: ფილმი|მაზაკვალეფი უეივერლი პლეისიშე“]], „[[პრინცესეფიშ ყარულუაშ პროგრამა]],“ „[[რამონა დო ბიზუსი]],“ „[[მონტე-კარლო (2011 წანაშ ფილმი)|მონტე–კარლო]].“
სელენაშ მუსიკალურ კარიერაქ ხოლო წჷმოძინელქ იჸუ. 2009 წანას თიქ დარსხუ მუში ბუნა „[[Selena Gomez & the Scene]],“ ნამუწკჷმა ართო ინაჭარჷ სუმი ალბომი: „Kiss & Tell,“ „A Year Without Rain“ დო „When The Sun Goes Down.“ 2008 წანაშე სელენა ბაღანეფიშ საირქიანო ფონდიშ, [[UNICEF]]–შ ელჩი რე.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{Commons category|Selena Gomez}}
* [http://selenagomez.com/ ოფიციალური საიტი]
* [http://www.facebook.com/Selena სელენა გომესი] საიტის [[Facebook]]
* [http://www.myspace.com/selenagomez სელენა გომესი] საიტის [[MySpace]]
* [http://www.youtube.com/selenagomez სელენა გომესი] საიტის [[YouTube]]
* [http://www.twitter.com/selenagomez სელენა გომესი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170113022707/https://twitter.com/selenagomez |date=2017-01-13 }} საიტის [[Twitter]]
* {{imdb ჯოხო|id=1411125|name=სელენა გომესი}}
* [http://www.people.com/people/selena_gomez სელენა გომესი] - People
* [https://web.archive.org/web/20161228012358/http://www.tvguide.com/celebrities/selena-gomez/289662 სელენა გომესი] - TV Guide
[[კატეგორია:ამერიკალი მობირეეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1992]]
[[კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი]]
cv1buq672kor6zazxmmhwy4z1ngznja
ფიფა-შ საუჯგუშო კუჩხმობურთე
0
24431
253484
138837
2026-09-24T02:38:56Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253484
wikitext
text/x-wiki
'''ფიფაშ საუჯგუშო კუჩხმობურთე''' ({{lang-en|The Best FIFA Player}}) — ირწანური ოკუჩხბურთე ჯილდო, ნამუთ [[ფიფა]]-შით გინაჩამუ წანაშ საუჯგუშო კუჩხმობურთე ოსურ ვარდა ქომოლკოჩის. საუჯგუშო კუჩხმობურთე გიშმეგორუ ფიფაშ მაკათური ერუანულ ოკუჩხბურთე ნაკორობეფიშ მაწვართალეფიშ დო კაპიტანეფიშ გჷმოკითხირიშ ოსხირით. ირ პიჯის საშუალება უღუ დასახელას სუმი პიჯი დო მიანიჭას თინეფს 5, 3 ვარდა 1 ქულა, გომორძგვილი გჷმილინუაფჷ ქულეფიშ საართო მუდანობაშ მეჯინათ. დოჯილდაფაშ ფარგალეფს თაშნეშე აჯილდოვენა საუჯგუშო მაწვართალს, მუჭოთ ქომოლეფით, თეშ ოსურეფიშ კუჩხბურთის, ასახელენა წანაშ სიმბოლურ ბუნას, საუჯგუშო გოლიშ ავტორს დო შხვა.
ფიფა [[1991]] წანაშე მანჯენდჷ ოკუჩხბურთე დოჯილდაფას ჯოხოთ '''ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე''' ({{lang-en|FIFA World Player of the Year}}), ნამუთ დუდმაართაშე ხვალე ქომოლ კუჩხმობურთეეფს გინაჩამუდჷ, [[2001]] წანაშე თაშნეშე აჯილდოენდჷ კუხმობურთე ოსურეფს ხოლო. [[2010]] წანაშე ფიფაშ წანაშ კუჩხმობურთეშ დოჯილდაფა დო ფრანგული ოკუჩხბურთე ჟურნალიშ [[France Football]]-იშ დახე ანალოგიური ტიპიშ დოჯილდაფა — [[ორქოშ ბურთი]] ({{lang-fr|Ballon D'or}}) აკიართიანჷ ართ საართო დოჯილდაფათ — [[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი]], ნამუქჷთ [[2015]] წანაშახ იჸუ. [[2016]] წანაშე — ფიფა-ქ კინ ზოხორინელი დოჯილდაფა ქჷდარსხუ, ასე ფიფა-შ საუჯგუშო კუჩხმაბურთეშ ჯოხოთ.
== გომორძგვილეფი ==
{| class="wikitable"
!წანა
!ააბანი
!მობურთე
! ნაკორობა
! კლუბი
!
|-
! colspan="6" |ფიფაშ წანაშ კუჩხმობურთე (FIFA Player of the Year, 2010–2009)
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1991|1991]]
| '''1''' || '''[[ლოთარ მათეუსი]]''' || '''{{fb|GER}}''' || '''{{flagicon|ITA}} [[ინტერი მილანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ინტერი]]'''
|
|-
| 2 || [[ჟან-პიერ პაპენი]] || {{fb|FRA}} || {{flagicon|FRA}} [[ოლიმპიკი მარსელი (საფეხბურთო კლუბი)|მარსელი]]
|
|-
| 3 || [[გარი ლინეკერი]] || {{fb|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ტოტენჰემ ჰოტსპური (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოთსპური]]
|
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1992|1992]]
| '''1''' || '''[[მარკო ვან ბასტენი]]''' || '''{{fb|NED}}''' || '''{{flagicon|ITA}} [[მილანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|მილანი]]'''
|
|-
| 2 || [[ხრისტო სტოიჩკოვი]] || {{fb|BUL}} || {{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|
|-
| 3 || [[თომას ჰესლერი]] || {{fb|GER}} || {{flagicon|ITA}} [[რომა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რომა]]
|
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1993|1993]]
| '''1''' || '''[[რობერტო ბაჯო]]''' || '''{{fb|ITA}}''' || '''{{flagicon|ITA}} [[იუვენტუსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|იუვენტუსი]]'''
|
|-
| 2 || [[რომარიო]] || {{fb|BRA}} || {{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]<br />{{flagicon|NED}} [[პსვ]]
|
|-
| 3 || [[დენის ბერგკამპი]] || {{fb|NED}} || {{flagicon|ITA}} [[ინტერი მილანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ინტერი]]<br />{{flagicon|NED}} [[აიაქსი ამსტერდამი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|აიაქსი]]
|
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1994|1994]]
| '''1''' || '''[[რომარიო]]''' || '''{{fb|BRA}}''' || '''{{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]'''
|
|-
| 2 || [[ხრისტო სტოიჩკოვი]] || {{fb|BUL}} || {{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|
|-
| 3 || [[რობერტო ბაჯო]] || {{fb|ITA}} || {{flagicon|ITA}} [[იუვენტუსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|იუვენტუსი]]
|
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1995|1995]]
| '''1''' || '''[[ჯორჯ ვეა]]''' || '''{{fb|LBR}}''' || '''{{flagicon|ITA}} [[მილანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|მილანი]]'''<br />'''{{flagicon|FRA}} [[პარი სენ-ჟერმენი|პარი სენ-ჟერმენი]]'''
|
|-
| 2 || [[პაოლო მალდინი]] || {{fb|ITA}} || {{flagicon|ITA}} [[მილანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|მილანი]]
|
|-
| 3 || [[იურგენ კლინსმანი]] || {{fb|GER}} || {{flagicon|GER}} [[ბაიერნი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბაიერნი]]<br />{{flagicon|ENG}} [[ტოტენჰემ ჰოტსპური (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ტოტენჰემ ჰოთსპური]]
|
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1996|1996]]
| '''1''' || '''[[რონალდო]]''' || '''{{fb|BRA}}''' || '''{{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]<br />{{flagicon|NED}} [[პსვ]]'''
|
|-
| 2 || [[ჯორჯ ვეა]] || {{fb|LBR}} || {{flagicon|ITA}} [[მილანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|მილანი]]
|
|-
| 3 || [[ალან შირერი]] || {{fb|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ნიუკასლ იუნაიტედი]]<br />{{flagicon|ENG}} [[ბლექბერნ როვერსი]]
|
|-
| rowspan="4" |[[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1997|1997]]
| '''1''' || '''[[რონალდო]]''' || '''{{fb|BRA}}''' || '''{{flagicon|ITA}} [[ინტერი მილანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ინტერი]]<br /> {{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]'''
|
|-
| 2 || [[რობერტო კარლოსი]] || {{fb|BRA}} || {{flagicon|ESP}} [[რეალი მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ მადრიდი]]
|
|-
| rowspan="2" |3
| [[დენის ბერგკამპი]] || {{fb|NED}} || {{flagicon|ENG}} [[არსენალი ლონდონი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|არსენალი]]
|
|-
| [[ზინედინ ზიდანი]] || {{fb|FRA}} || {{flagicon|ITA}} [[იუვენტუსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|იუვენტუსი]]
|
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1998|1998]]
| '''1''' || '''[[ზინედინ ზიდანი]]''' || '''{{fb|FRA}}''' || '''{{flagicon|ITA}} [[იუვენტუსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|იუვენტუსი]]'''
|
|-
| 2 || [[რონალდო]] || {{fb|BRA}} || {{flagicon|ITA}} [[ინტერი მილანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ინტერი]]
|
|-
| 3 || [[დავორ შუკერი]] || {{fb|CRO}} || {{flagicon|ESP}} [[რეალი მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ მადრიდი]]
|
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1999|1999]]
| '''1''' || '''[[რივალდო]]''' || '''{{fb|BRA}}''' || '''{{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]'''
|
|-
| 2 || [[დევიდ ბექჰემი]] || {{fb|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]
|
|-
| 3 || [[გაბრიელ ბატისტუტა]] || {{fb|ARG}} || {{flagicon|ITA}} [[ფიორენტინა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ფიორენტინა]]
|
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2000|2000]]
| '''1''' || '''[[ზინედინ ზიდანი]]''' || '''{{fb|FRA}}''' || '''{{flagicon|ITA}} [[იუვენტუსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|იუვენტუსი]]'''
|
|-
| 2 || [[ლუიშ ფიგუ]] || {{fb|POR}} || {{flagicon|ESP}} [[რეალი მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ მადრიდი]]<br />{{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონა]]
|
|-
| 3 || [[რივალდო]] || {{fb|BRA}} || {{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2001|2001]]
| '''1''' || '''[[ლუიშ ფიგუ]]''' || '''{{fb|POR}}''' || '''{{flagicon|ESP}} [[რეალი მადრიდი (იკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ მადრიდი]]'''
|
|-
| 2 || [[დევიდ ბექჰემი]] || {{fb|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]
|
|-
| 3 || [[რაული]] || {{fb|ESP}} || {{flagicon|ESP}} [[რეალი მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ მადრიდი]]
|
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2002|2002]]
| '''1''' || '''[[რონალდო]]''' || '''{{fb|BRA}}''' || '''{{flagicon|ESP}} [[რეალი მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ მადრიდი]]<br />{{flagicon|ITA}} [[ინტერი მილანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ინტერი]]'''
|
|-
| 2 || [[ოლივერ კანი]] || {{fb|GER}} || {{flagicon|GER}} [[ბაიერნი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბაიერნი]]
|
|-
| 3 || [[ზინედინ ზიდანი]] || {{fb|FRA}} || {{flagicon|ESP}} [[რეალი მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ მადრიდი]]
|
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2003|2003]]
| '''1''' || '''[[ზინედინ ზიდანი]]''' || '''{{fb|FRA}}''' || '''{{flagicon|ESP}} [[რეალი მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ მადრიდი]]'''
|
|-
| 2 || [[ტიერი ანრი]] || {{fb|FRA}} || {{flagicon|ENG}} [[არსენალი ლონდონი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|არსენალი]]
|
|-
| 3 || [[რონალდო]] || {{fb|BRA}} || {{flagicon|ESP}} [[რეალი მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ მადრიდი]]
|
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2004|2004]]
| '''1''' || '''[[რონალდინიო]]''' || '''{{fb|ბრაზილია}}''' || '''{{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]'''
|
|-
| 2 || [[ტიერი ანრი]] || {{fb|FRA}} || {{flagicon|ENG}} [[არსენალი ლონდონი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|არსენალი]]
|
|-
| 3 || [[ანდრეი შევჩენკო]] || {{fb|UKR}} || {{flagicon|ITA}} [[მილანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|მილანი]]
|
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2005|2005]]
| '''1''' || '''[[რონალდინიო]]''' || '''{{fb|ბრაზილია}}''' || {{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|
|-
| 2 || [[ფრენკ ლამპარდი]] || {{fb|ENG}} || {{flagicon|ENG}} [[ჩელსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ჩელსი]]
|
|-
| 3 || [[სამუელ ეტო’ო]] || {{fb|CMR}} || {{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2006|2006]]
| '''1''' || '''[[ფაბიო კანავარო]]''' || '''{{fb|ITA}}''' || '''{{flagicon|ESP}} [[რეალი მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ მადრიდი]]<br />{{flagicon|ITA}} [[იუვენტუსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|იუვენტუსი]]'''
|
|-
| 2 || [[ზინედინ ზიდანი]] || {{fb|FRA}} || {{flagicon|ESP}} [[რეალი მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ მადრიდი]]
|
|-
| 3 || [[რონალდინიო]] || {{fb|BRA}} || {{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2007|2007]]
| '''1''' || '''[[კაკა]]''' || '''{{fb|BRA}}''' || '''{{flagicon|ITA}} [[მილანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|მილანი]]'''
|
|-
| 2 || [[ლიონელ მესი]]||{{fb|ARG}} || {{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|
|-
| 3 || [[კრიშტიანუ რონალდუ]] || {{fb|POR}} || {{flagicon|ENG}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]
|
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2008|2008]]
| '''1''' || '''[[კრიშტიანუ რონალდუ]]''' ||'''{{fb|POR}}''' || '''{{flagicon|ENG}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]'''
|
|-
| 2 || [[ლიონელ მესი]] ||{{fb|ARG}} || {{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|
|-
| 3 || [[ფერნანდო ტორესი]] || {{fb|ESP}} || {{flagicon|ENG}} [[ლივერპული (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლივერპული]]
|
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2009|2009]]
| '''1''' || '''[[ლიონელ მესი]]''' || '''{{fb|ARG}}''' || '''{{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]'''
|
|-
| 2 || [[კრიშტიანუ რონალდუ]] ||{{fb|POR}} || {{flagicon|ESP}} [[რეალი მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ მადრიდი]]<br />{{flagicon|ENG}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი]]
|
|-
| 3 || [[ჩავი ერნანდესი]] || {{fb|ESP}} || {{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|
|-
! colspan="6" |[[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი]] (FIFA Ballon D'or, 2010–2015)
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2010|2010]]
|'''1'''
|[[ლიონელ მესი|'''ლიონელ მესი''']]
|'''{{fb|ARG}}'''
|'''{{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]'''
|
|-
|2
|[[ანდრეს ინიესტა]]
|{{fb|ESP}}
|{{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|
|-
|3
|[[ჩავი ერნანდესი]]
|{{fb|ESP}}
|{{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2011|2011]]
|'''1'''
|[[ლიონელ მესი|'''ლიონელ მესი''']]
|'''{{fb|ARG}}'''
|'''{{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]'''
|
|-
|2
|[[კრიშტიანუ რონალდუ]]
|{{fb|POR}}
|{{flagicon|ESP}} [[რეალ მადრიდი]]
|
|-
|3
|[[ჩავი ერნანდესი]]
|{{fb|ESP}}
|{{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2012|2012]]
|'''1'''
|[[ლიონელ მესი|'''ლიონელ მესი''']]
|'''{{fb|ARG}}'''
|'''{{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]'''
|
|-
|2
|[[კრიშტიანუ რონალდუ]]
|{{fb|POR}}
|{{flagicon|ESP}} [[რეალ მადრიდი]]
|
|-
|3
|[[ანდრეს ინიესტა]]
|{{fb|ESP}}
|{{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2013|2013]]
|'''1'''
|[[კრიშტიანუ რონალდუ|'''კრიშტიანუ რონალდუ''']]
|'''{{fb|POR}}'''
|'''{{flagicon|ESP}} [[რეალ მადრიდი]]'''
|
|-
|2
|[[ლიონელ მესი]]
|{{fb|ARG}}
|{{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|
|-
|3
|[[ფრანკ რიბერი]]
|{{fb|FRA}}
|{{flagicon|GER}} [[ბაიერნი მიუნხენი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბაიერნი]]
|
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2014|2014]]
|'''1'''
|[[კრიშტიანუ რონალდუ|'''კრიშტიანუ რონალდუ''']]
|'''{{fb|POR}}'''
|'''{{flagicon|ESP}} [[რეალ მადრიდი]]'''
|
|-
|2
|[[ლიონელ მესი]]
|{{fb|ARG}}
|{{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|
|-
|3
|[[მანუელ ნოიერი]]
|{{fb|GER}}
|{{flagicon|GER}} [[ბაიერნი მიუნხენი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბაიერნი]]
|
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2015|2015]]
|'''1'''
|[[ლიონელ მესი|'''ლიონელ მესი''']]
|'''{{fb|ARG}}'''
|'''{{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]'''
|
|-
|2
|[[კრიშტიანუ რონალდუ]]
|{{fb|POR}}
|{{flagicon|ESP}} [[რეალ მადრიდი]]
|
|-
|3
|[[ნეიმარი]]
|{{fb|BRA}}
|{{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|
|-
! colspan="6" |ფიფაშ საუჯგუშო მოლაჸაფე (The '''Best FIFA Player,''' 2016–ასე)
|-
| rowspan="3" |[[ფიფა-შ ოკუჩხბურთე დოჯილდაფა 2016|2016]]
|'''1'''
|[[კრიშტიანუ რონალდუ|'''კრიშტიანუ რონალდუ''']]
|'''{{fb|POR}}'''
|'''{{flagicon|ESP}} [[რეალ მადრიდი]]'''
|
|-
|2
|[[ლიონელ მესი]]
|{{fb|ARG}}
|{{flagicon|ESP}} [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|
|-
|3
|[[ანტუან გრიზმანი]]
|{{fb|France}}
|{{flagicon|Spain}} [[ატლეტიკო მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ატლეტიკო მადრიდი]]
|
|-
| rowspan="3" |[[:ka:ფიფა-ს_საფეხბურთო_დაჯილდოება_2017|2017]]
|'''1'''
|[[კრიშტიანუ რონალდუ|'''კრიშტიანუ რონალდუ''']]
|'''{{fb|POR}}'''
|'''{{flagicon|ESP}} [[:ka:რეალ_მადრიდი|რეალ მადრიდი]]'''
|
|-
|2
|[[ლიონელ მესი]]
|{{fb|ARG}}
|{{flagicon|ESP}} [[:ka:ბარსელონა_(საფეხბურთო_კლუბი)|ბარსელონა]]
|
|-
|3
|[[ნეიმარი]]
|{{fb|BRA}}
|{{flagicon|FRA}} [[:ka:პარი_სენ-ჟერმენი|პარი სენ-ჟერმენი]]
{{flagicon|ESP}} [[:ka:ბარსელონა_(საფეხბურთო_კლუბი)|ბარსელონა]]
|
|}
==== გომორძგვილეფი ქიანეფიშ მეჯინათ ====
რცხილი მოჩამილი რე გომორძგვილეფიშ ერუანობაშ მეჯინათ
{| class="wikitable"
|-
!
!ქიანა
!მაართა აბანი
!მაჟირა აბანი
!მასუმა აბანი
|- bgcolor="#FFF68F"
|1
|{{fb|BRA}}
|8 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1994|1994]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1996|1996]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1997|1997]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1999|1999]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2002|2002]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2004|2004]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2005|2005]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2007|2007]])
|4 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1993|1993]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1997|1997]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1998|1998]])
|4 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2000|2000]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2003|2003]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2006|2006]], [[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2015|2015]])
|- bgcolor="#FFF68F"
|2
|{{fb|ARG}}
|5 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2009|2009]], [[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2010|2010]], [[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2011|2011]], [[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2012|2012]], [[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2015|2015]])
|5 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2007|2007]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2008|2008]], [[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2013|2013]], [[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2014|2014]], [[ფიფა-შ ოკუჩხბურთე დოჯილდაფა 2016|2016]])
|1 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1999|1999]])
|- bgcolor="#FFF68F"
|4
|{{fb|POR}}
|4 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2001|2001]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2008|2008]], [[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2013|2013]], [[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2014|2014]], [[ფიფა-შ ოკუჩხბურთე დოჯილდაფა 2016|2016]])
|4 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2000|2000]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2009|2009]], [[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2011|2011]], [[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2012|2012]], [[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2015|2015]])
|1 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2007|2007]])
|- bgcolor="#FFF68F"
|3
|{{fb|FRA}}
|3 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1998|1998]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2000|2000]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2003|2003]])
|4 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1991|1991]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2003|2003]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2004|2004]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2006|2006]])
|4 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1997|1997]]*, [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2002|2002]], [[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2012|2013]], [[ფიფა-შ ოკუჩხბურთე დოჯილდაფა 2016|2016]])
|- bgcolor="#FFF68F"
|5
|{{fb|ITA}}
|2 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1993|1993]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2006|2006]])
|1 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1995|1995]])
|1 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1994|1994]])
|- bgcolor="#FFF68F"
|6
|{{fb|GER}}
|1 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1991|1991]])
|1 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2002|2002]])
|3 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1992|1992]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1995|1995]], [[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2014|2014]])
|- bgcolor="#FFF68F"
|7
|{{fb|LBR}}
|1 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1995|1995]])
|1 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1996|1996]])
|0
|- bgcolor="#FFF68F"
|8
|{{fb|NED}}
|1 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1992|1992]])
|0
|2 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1993|1993]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1997|1997]]*)
|-
|9
|{{fb|ENG}}
|0
|3 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1999|1999]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2001|2001]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2005|2005]])
|2 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1991|1991]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1996|1996]])
|-
|10
|{{fb|BUL}}
|0
|2 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1992|1992]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1994|1994]])
|0
|-
|11
|{{fb|ESP}}
|0
|1 ([[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2010|2010]])
|6 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2001|2001]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2008|2008]], [[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2009|2009]], [[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2010|2010]], [[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2011|2011]], [[ფიფა-შ ორქოშ ბურთი 2012|2012]])
|-
|12
|{{fb|CRO}}
|0
|0
|1 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 1998|1998]])
|-
|12
|{{fb|UKR}}
|0
|0
|1 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2004|2004]])
|-
|12
|{{fb|CMR}}
|0
|0
|1 ([[ფიფა-შ წანაშ კუჩხმობურთე 2005|2005]])
|}
''* მუჟამსჷთ ართ პოზიციას მუსხირენ კუჩხმობურთექ მოხვადჷ ართმანგი ქულეფით''
==თაშნეშე ქოძირით==
*[[France Football-იშ ორქოშ ბურთი]]
*[[Onze D'or]]
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
*[https://web.archive.org/web/20140829114428/http://www.fifa.com/ballondor/archive/bestplayers/men.html ფიფა-შ საუჯგუშო კუჩხმობურთეშ დოჯილფადა]
*[http://www.rsssf.com/miscellaneous/fifa-awards.html#player ფიფა-შ საუჯგუშო კუჩხმობურთე — rsssf.com]
[[კატეგორია:ფიფა]]
[[კატეგორია:ოკუჩხბურთე ჯილდოეფი]]
{{პორტალი|კუჩხბურთი}}
en7ntalmx8si6h6azefsva93tb10i00
მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018
0
24433
253412
243240
2026-09-24T01:13:23Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253412
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:2018 FIFA World Cup Russia (Wordmark).svg|მინი|370პქ|მარჯვნივ|2018 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ ლოგო]]
{{ინფოდაფა ოერეფოშქაშე ოკუჩხბურთე რკინაფა
| წანა = 2018
| აბანი = {{შილა|რუსეთი}}
| ნოღეფი = [[მოსკოვი]]<br />[[კალინინგრადი]]<br />[[სანქტ-პეტერბურგი]]<br />[[ვოლგოგრადი]]<br />[[ყაზანი]]<br />[[ნიჟნი ნოვგოროდი]]<br />[[სამარა]]<br />[[სარანსკი]]<br />[[დონიშ როსტოვი]]<br />[[სოჭი]]<br />[[ეკატერინბურგი]]
| სტადიონეფი = 12
| ვადეფი =14 მანგი — 15 კვირკვე
| აკოგორუაშ ბორჯი =
| ბორჯი =
| ჯოხო =
| ლოგო =
| ზჷმა =
| მაკათური = 209pq
| ფინალიშ მაკათური = 32
| ჩემპიონი ={{fb|FRA}}
| შახ =
| მა-2 აბანი = {{fb|ხორვატია}}
| მა-3 აბანი = {{fb|ბელგია}}
| მა-4 აბანი = {{fb|ინგლისი}}
| ლაჸაფი = 64
| გიშაგლაჸაფი =872
| გოლი =169
| გიშაგგოლი = 2454
| მაჯინეეფი = 3 031 768
| ბომბარდირი = {{flagicon|ინგლისი}} [[ჰარი კეინი]]
| ბგოლი =6 გოლი
| გიშაგბომბარდირი ={{flagicon|პოლონეთი}} [[რობერტ ლევანდოვსკი]]<br>{{flagicon|საუდიშ არაბეთი}} [[მოჰამედ ალ-საჰლავი]]<br>{{flagicon|არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფი}} [[აჰმედ ხალილი]]<br>
| გიშგოლი =
| საუჯგუშო = '''საუჯგუშ მოლაჸაფე''': {{flagicon|ხორვატია}} [[ლუკა მოდრიჩი]]<br>'''საუჯგუშო მეკარე''': {{flagicon|ბელგია}} [[ტიბო კურტუა]]<br>'''საუჯგუშო ახალნორდი მობურთე''': {{flagicon|საფრანგეთი}} [[კილიან მბაპე]] (19 წანერი)
}}
'''მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018''' — [[ფიფა|ფიფა-შ]] [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|მოსოფელიშ თასიშ]] 21-ა გოლაჸაფინი, ნამუქჷთ [[რუსეთი|რუსეთიშ ფედერაციას]] [[14 მანგი]] - [[15 კვირკვე]]ს იმანჯჷ. ფინალურ ეტაპის 32 ნაკორობა ოკათუდჷ. [[2018]] წანაშ ჩემპიონატი [[ბჟაეიოლი ევროპა|ბჟაეიოლ ევროპას]] მანჯაფილი მაართა მუნდიალი რდჷ. 2018 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონო გჷნირთჷ [[საფრანგეთი]]ქ,
ტურნირიშ ოკვალიფიკაციე ეტაპიშ კალიშ რღვაფაქ [[2015]] წანაშ 25 კვირკვეს იმანჯჷ<ref>[http://www.fifa.com/aboutfifa/calendar/events.html The FIFA Calendar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130424044547/http://www.fifa.com/aboutfifa/calendar/events.html |date=2013-04-24 }}. ფიფაშ ოფიციალური საიტი.</ref>.
== უჭყაფაშ ნებაშ მაღვენჯეეფი ==
{{სჷმეტი-დაჭყაფუ}}
{{სჷმეტი-გორთუალა}}
{| class="wikitable"
! ქიანა
! მაუჭყაფალი
! წყუეფი
|-
| [[ავსტრალია]]
| [[Special Broadcasting Service|SBS]]
|<ref>{{cite news|last=Hassett|first=Sebastian|url=http://www.brisbanetimes.com.au/sport/football/sbs-locks-in-two-more-world-cups-20111027-1mm4s.html|title=SBS locks in two more World Cups|newspaper=[[Brisbane Times]]|date=28 October 2011|accessdate=15 July 2014}}</ref><ref name=FIFAACC>{{cite web|url=http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=1533484/index.html|title=FIFA awards further TV rights for 2015–2022|publisher=[[FIFA]]|date=27 October 2011|accessdate=15 July 2014}}</ref>
|-
| [[არგენტინა]]
| [[TV Pública (არგენტინა)|TV Pública]], [[TyC Sports]]
|
|-
| [[ბრაზილია]]
| [[Rede Globo]]
|<ref>{{cite web|url=http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=1591131/index.html|title=Globo buys broadcast rights to 2018 and 2022 FIFA World Cups™|publisher=[[FIFA]]|date=28 February 2012|accessdate=15 July 2014}}</ref>
|-
| [[გოართოიანაფილი ომაფე]]
| [[BBC]], [[ITV]]
|<ref name=GerUK/>
|-
| [[გერმანია]]
| [[ARD]], [[ZDF]]
|<ref name=GerSweEBU>{{cite web|url=http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/bodies/news/newsid=1608553/index.html|title=FIFA Executive Committee agrees major governance reforms & Ethics structure|publisher=[[FIFA]]|date=30 March 2012|accessdate=15 July 2014}}</ref><ref name=GerUK>{{cite news|last=Cushnan|first=David|url=http://www.sportspromedia.com/news/bbc_itv_ard_and_zdf_sign_world_cup_tv_deals/|title=BBC, ITV, ARD and ZDF sign World Cup TV deals|publisher=[[SportsPro]]|date=8 June 2014|accessdate=15 July 2014}}</ref><ref name=GerSwe>{{cite news|last=Connoly|first=Eoin|url=http://sportspromedia.com/news/ard_and_zdf_get_german_rights_to_2018_world_cup/|title=ARD and ZDF get rights to 2018 World Cup|publisher=[[SportsPro]]|date=2 April 2012|accessdate=15 July 2014}}</ref>
|-
| [[ინდოეთი]]
| [[Sony SIX]]
|<ref>{{cite web|url=http://www.sportbusiness.com/tv-sports-markets/sony-six-scores-world-cup-rights-deal|title=Sony Six scores World Cup rights deal|publisher=Sportbusiness.com|date=15 January 2014|accessdate=15 July 2014}}</ref><ref>
{{cite news|last=Shah|first=Gouri|url=http://www.livemint.com/Consumer/hPC1jchSvJxuqE6ttEVTfK/Sony-SIX-wins-broadcast-rights-for-FIFA-World-Cup-2014-and-2.html|title=Sony SIX wins broadcast rights for FIFA World Cup 2014 and 2018|newspaper=[[Mint (newspaper)|Mint]]|date=15 January 2014|accessdate=15 July 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.exchange4media.com/54215_sony-six-bags-exclusive-rights-for-fifa-till-2018.html|title=Sony Six bags exclusive rights for FIFA till 2018|publisher=exchange4media.com|date=15 January 2014|accessdate=15 July 2014}}</ref>
|-
| [[ინდონეზია]]
| [[RCTI]]
|
|-
| [[კანადა]]
| [[CTV Television Network|CTV]], [[Réseau des sports|RDS]], [[The Sports Network|TSN]]
|<ref name=FIFAACC/><ref>{{cite web|url=http://tsn.ca/soccer/story/?id=379012|title=Bell Media lands deal for FIFA soccer from 2015 through 2022|publisher=[[The Sports Network]]|date=27 October 2011|accessdate=15 July 2014}}</ref>
|-
| [[მალაიზია]]
| [[Astro (მალაიზია)|Astro]], [[მალაიზიაშ რადიო-ტელევიზია|RTM]]
|
|-
| [[ნეპალი]]
| [[ნეპალიშ ტელემაუჭყაფალობა|NTV]]
|
|-
| [[პორტუგალია]]
| [[პორტუგალიაშ რადიო დო ტელევიზია|RTP]]
|<ref>{{cite web|url=http://www.rtp.pt/noticias/index.php?article=642835&tm=44&layout=158&visual=49|title=RTP e Seleção Nacional até 2018|publisher=[[Rádio e Televisão de Portugal|RTP]]|date=10 April 2013|accessdate=15 July 2014}}</ref>
|-
| [[ააშ]]
| [[Fox Broadcasting Company|Fox]], [[Telemundo]]
|<ref>{{cite news|last=Longman|first=Jeré|url=http://www.nytimes.com/2011/10/22/sports/soccer/fox-and-telemundo-win-us-rights-to-2018-and-2022-world-cups.html|title=Fox and Telemundo Win U.S. Rights to World Cups|newspaper=[[The New York Times]]|date=21 October 2011|accessdate=15 July 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=1530715/index.html|title=FIFA awards US TV Rights for 2015–2022|publisher=[[FIFA]]|date=21 October 2011|accessdate=15 July 2014}}</ref>
|-
| [[ჩილე]]
| [[13 არხი (ჩილე)|Canal 13]], [[ჩილეშ ერუანული ტელევიზია|TVN]]
|
|-
| [[შვეიცარია]]
| [[შვეიცარიაშ ომაუჭყაფე კორპორაცია|SRG SSR]]
|<ref>{{cite news|last=Connoly|first=Eoin|url=http://sportspromedia.com/news/srg_secures_swiss_world_cup_rights_until_2022/|title=SRG secures Swiss World Cup rights until 2022|publisher=[[SportsPro]]|date=24 April 2012|accessdate=15 July 2014}}</ref>
|-
| [[შვედეთი]]
| [[Sveriges Television|SVT]], [[TV4 (შვედეთი)|TV4]]
|<ref name=GerSweEBU/><ref name=GerSwe/>
|}
{{სჷმეტი-2}}
{| class="wikitable"
! რეგიონი
! მაუჭყაფალი
! წყუეფი
|-
| ევროპა
| [[ევროპაშ ომაუჭყაფე რსხუ|EBU]]
|<ref name=GerSweEBU/><ref>{{cite web|url=http://www.ebu.ch/en/union/news/2012/tcm_6-74750.php|title=EBU in European media rights deal with FIFA for 2018 and 2022 FIFA World Cups™|publisher=[[European Broadcasting Union]]|date=30 March 2012|accessdate=15 July 2014}}</ref>
|-
| კარიბიშ კოკეფი
| [[SportsMax]]
|<ref name=FIFAACC/><ref>{{cite news|last=Myers|first=Sanjay|url=http://www.jamaicaobserver.com/sports/SportsMax-lands-long-term-FIFA-package_10026683|title=SportsMax lands long-term FIFA package|newspaper=[[The Jamaica Observer]]|date=28 October 2011|accessdate=15 July 2014}}</ref>
|-
| შქა დო არხო ბჟაეიოლი, ოორუე აფრიკა
| [[beIN Sports Arabia]]
|<ref>{{cite web|url=http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=1371497/index.html|title=Al Jazeera Sport buys broadcast rights to 2018 and 2022 FIFA World Cups™|publisher=[[FIFA]]|date=26 January 2011|accessdate=15 July 2014}}</ref><ref>{{cite news|last=Connolly|first=Eoin|url=http://www.sportspromedia.com/news/al_jazeera_secures_first_2018_2022_rights_package/|title=Al Jazeera secures first 2018/2022 rights package|publisher=[[SportsPro]]|date=26 January 2011|accessdate=15 July 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://english.alarabiya.net/en/media/television-and-radio/2013/12/31/Al-Jazeera-Sports-rebranded-beIN-SPORTS.html|title=Al Jazeera Sport rebranded beIN SPORTS|publisher=[[Al Arabiya]]|date=31 December 2013|accessdate=15 July 2014}}</ref>
|-
| ოკიანეთი
| [[Special Broadcasting Service|SBS]]
|
|-
|}
{{col-end}}
== ტურნირიშ მაკათურეფი ==
=== აკმადგინალი ნაკორობეფი ===
{{თარი|მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018 (ნაკორობეფი)}}
ტურნირშო დუდმაართაშე წჷმორინაფილი რდეს ირს 30 მობურთეშე. ჩემპიონატიშ საბოლოო გჷნაცხადის 23 მობურთე ოკათუდჷ (თინეფშე არძაშე უკულიაში სუმი [[მეკარე (კუჩხბურთი)|მეკარე]]). მობურთეეფიშ ტრამვეფიშ შვანს, საბოოლოო გჷნაცხადის თირუეფქ შილებე მიშართაშ, ნაკორობაშ მაართა მატჩიშახ არძაშე უკულაში 24 სათშა.
თი მობურთეეფშო, ნამუეფით 30 მობურთეშ მაართაფონი ერკებულშა მიშმურდესჷნ, ითოლისწორენდჷ უციო მოსვანჯას 21 — 27 მესის 2018 — თინეფიშ მოხ, ნამუეფით ლაჸაფენდეს 26 მესიშ [[უეფაშ ჩემპიონეფიშ ლიგა 2018 (ფინალი)|უეფაშ ჩემპიონეფიშ ლიგაშ ფინალს]].
; ტრამვეფი
მობურთეეფი, ნამუეფით ტრამვეფიშ გეშა მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018-ს ვაკათჷნან:
{{div col|3}}
* {{flagicon|ინგლისი}} [[ალექს ოკსლეიდ-ჩემბერლენი]]<ref>{{cite web|url=https://www.sports.ru/football/1062582426.html|title=Окслейд-Чемберлен пропустит остаток сезона и не сыграет на ЧМ-2018|publisher= |accessdate= |lang=}}</ref> („[[ლივერპული (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლივერპული]]“, ინგლისი)
* {{flagicon|ინგლისი}} [[ჯოზეფ გომესი]]<ref>{{cite web|url=https://www.sports.ru/football/1062973732.html|title=Защитник «Ливерпуля» Гомес пропустит финал ЛЧ и рискует не сыграть на ЧМ-2018 из-за травмы|publisher= |accessdate= |lang=}}</ref> („[[ლივერპული (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლივერპული]]“, ინგლისი)
* {{flagicon|არგენტინა}} [[სერხიო რომერო]]<ref>{{cite web|url=https://www.sports.ru/football/1063418565.html|title=Вратарь сборной Аргентины Ромеро пропустит ЧМ-2018 из-за травмы|publisher= |accessdate= |lang=}}</ref> („[[მანჩესტერ იუნაიტედი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|მანჩესტერ იუნაიტედი]]“, ინგლისი)
* {{flagicon|არგენტინა}} [[მანუელ ლანსინი]]<ref>{{cite web|url=https://www.sports.ru/football/1063917612.html|title=Хавбек сборной Аргентины Лансини пропустит ЧМ-2018. Его может заменить Паредес|publisher= |accessdate= |lang=}}</ref> („[[ვესტ ჰემ იუნაიტედი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ვესტ ჰემ იუნაიტედი]]“, ინგლისი)
* {{flagicon|ბრაზილია}} [[დანიელ ალვესი|დანი ალვესი]]<ref>{{cite web|url=https://www.sports.ru/football/1063066266.html|title=Дани Алвес пропустит ЧМ-2018 из-за травмы|publisher= |accessdate= |lang=}}</ref> („[[პარი სენ-ჟერმენი]]“, საფრანგეთი)
* {{flagicon|გერმანია}} [[ლარს შტინდლი]]<ref>{{cite web|url=https://www.championat.com/football/news-3419475-shtindl-propustit-chempionat-mira-2018-iz-za-travmy.html|title=Штиндль пропустит чемпионат мира-2018 из-за травмы|publisher= |accessdate= |lang=}}</ref> („[[ბორუსია მენხენგლადბახი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბორუსია მენხენგლადბახი]]“, გერმანია)
* {{flagicon|ეგვიპტე}} [[აჰმედ ელ-შენავი]]<ref>{{cite web|url=https://www.sports.ru/football/1062291694.html|title=Голкипер сборной Египта Эль-Шенави пропустит ЧМ-2018 из-за травмы крестообразных связок|publisher= |accessdate= |lang=}}</ref> („[[ზამალეკი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ზამალეკი]]“, ეგვიპტე)
* {{flagicon|კოლუმბია}} [[ფრანკ ფაბრა]]<ref>{{cite web|url=https://www.championat.com/football/news-3458363-zaschitnik-sbornoj-kolumbii-fabra-propustit-chm-2018-iz-za-travmy.html|title=Защитник сборной Колумбии Фабра пропустит ЧМ-2018 из-за травмы|publisher=Чемпионат.com|date=2018-06-09|lang= }}</ref>(„[[ბოკა ხუნიროსი]]“, არგენტინა)
* {{flagicon|მაროკო}} [[ზუჰაირ ფედალი]]<ref>{{cite web|url=https://www.sports.ru/football/1059922931.html|title=Марокканский защитник «Бетиса» Феддаль пропустит остаток сезона и ЧМ-2018 из-за травмы|author=|website=Sports.ru|date=2018-02-05|publisher=|accessdate=2018-03-06}}</ref> („[[რეალ ბეტისი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ ბეტისი]]“, ესპანეთი)
* {{flagicon|პორტუგალია}} [[დანილუ პერეირა]]<ref>{{cite web|url=https://www.sports.ru/football/1062009736.html|title=Опорник «Порту» и сборной Португалии Данилу пропустит ЧМ-2018 из-за разрыва ахилла|publisher= |accessdate= |lang=}}</ref> („[[პორტუ (ოკუჩხბურთე კლუბი)|პორტუ]]“, პორტუგალია)
* {{flagicon|პორტუგალია}} [[როლანდუ ჟორჟე პირეშ და ფონსეკა|როლანდუ]]<ref>{{cite web|url=https://www.sports.ru/football/1063471334.html|title=Защитник «Марселя» Роланду из-за разрыва ахилла попустит ЧМ-2018|publisher= |accessdate= |lang=}}</ref> („[[ოლიმპიკი მარსელი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ოლიმპიკი მარსელი]]“, საფრანგეთი)
* {{flagicon|ობჟათე კორეა}} [[კვონ ჩანგ ჰუნი]]<ref>{{cite web|url=https://www.sports.ru/football/1063336751.html|title=Игрок «Дижона» Квон Чхан Хун получил серьезную травму и не сыграет на ЧМ-2018 за сборную Южной Кореи|publisher= |accessdate= |lang=}}</ref> („[[დიჟონი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|დიჟონი]]“, საფრანგეთი)
* {{flagicon|რუსეთი}} [[ალექსანდრ კოკორინი]]<ref>{{cite web|url=https://www.sports.ru/football/1061295611.html|title=«Зенит» подтвердил разрыв крестообразных связок у Кокорина|publisher= |accessdate= |lang=}}</ref> („[[ზენიტი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ზენიტი]]“, რუსეთი)
* {{flagicon|რუსეთი}} [[გიორგი ჯიქია (მობურთე)|გიორგი ჯიქია]]<ref>{{cite web|url=https://www.sovsport.ru/football/news/1039446-vjacheslav-koloskov-u-kokorina-dzhikii-i-vasina-net-shansov-sygrat-na-chempionate-mira|title=Вячеслав Колосков: У Кокорина, Джикии и Васина нет шансов сыграть на чемпионате мира|publisher= |accessdate= |lang=}}</ref> („[[სპარტაკი მოსკოვი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|სპარტაკი (მოსკოვი)]]“, რუსეთი)
* {{flagicon|რუსეთი}} [[ვიქტორ ვასინი]]<ref>{{cite web|url=https://www.championat.com/football/news-3363295-babaev-vasin-iz-za-travmy-skoree-vsego-propustit-chm-2018.html|title=Бабаев: Васин из-за травмы, скорее всего, пропустит ЧМ-2018|publisher= |accessdate= |lang=}}</ref> („[[ცსკა მოსკოვი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ცსკა (მოსკოვი)]]“, რუსეთი)
* {{flagicon|რუსეთი}} [[კონსტანტინ რაუში]]<ref>{{cite web|url=https://www.sports.ru/football/1063783449.html|title=Станислав Черчесов: У Рауша проблемы со спиной|publisher= |accessdate= |lang=}}</ref> („[[დინამო მოსკოვი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|დინამო (მოსკოვი)]]“, რუსეთი)
* {{flagicon|ტუნისი}} [[იუსეფ მსაკნი]]<ref>{{cite web|url=https://www.sports.ru/football/1062036717.html|title=Хавбек сборной Туниса Мсакни пропустит ЧМ из-за травмы. В марте тренер сравнивал его с Месси|publisher= |accessdate= |lang=}}</ref> („[[ალ-დუჰაილი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ალ-დუჰაილი]]“, კატარი)
* {{flagicon|საფრანგეთი}} [[ლორან კოსელნი]]<ref>{{cite web|url=https://www.sports.ru/football/1062813562.html|title=У Косьельни подтверждена травма ахилла, он точно пропустит ЧМ-2018|publisher= |accessdate= |lang=}}</ref> („[[არსენალი ლონდონი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|არსენალი (ლონდონი)]]“, ინგლისი)
* {{flagicon|ურუგვაი}} [[მატიას კორუხო]] („[[პენიაროლი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|პენიაროლი]]“, ურუგვაი)
* {{flagicon|ნიგერია}} [[მოიზეს სიმონი]]<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/44280542|title=Nigeria winger Moses Simon ruled out of World Cup with injury|publisher= |accessdate= |lang=}}</ref> („[[გენტი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|გენტი]]“, ბელგია)
{{div col end}}
; ერუანული ნაკორობეფიშ ეკიპირაფა
გიმე მოჸონაფილი რე ტექნიკური სპონსორეფი, ნამუეფით მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ 2018-შო ერუანულ ნაკორობეფს ფორმეფს მიოჭირინუანს<ref>{{cite web|url=http://www.skysports.com/football/news/12098/11116211/world-cup-2018-kits-revealed-england-france-nigeria-spain-belgium-russia-and-more|title=World Cup 2018 kits revealed: England, Brazil, Nigeria, Spain, Belgium, Russia and more|publisher= |accessdate= |lang=}}</ref>:
{| class="wikitable sortable" style="text-align:left; width:50%;"
! მაწარმეეფი
! ნაკორობეფი
|-
| {{flagicon|GER}} [[Adidas]] (12)
| {{Fb|ARG}}<br>{{Fb|BEL}}<br>{{Fb|GER}}<br>{{Fb|EGY}}<br>{{Fb|IRN}}<br>{{Fb|ESP}}<br>{{Fb|COL}}<br>{{Fb|MAR}}<br>{{Fb|MEX}}<br>{{Fb|RUS}}<br>{{Fb|SWE}}<br>{{Fb|JPN}}
|-
| {{flagicon|USA}} [[Nike]] (10)
| {{Fb|AUS}}<br>{{Fb|ENG}}<br>{{Fb|BRA}}<br>{{Fb|KOR}}<br>{{Fb|NGA}}<br>{{Fb|POL}}<br>{{Fb|POR}}<br>{{fb|KSA}}<br>{{Fb|FRA}}<br>{{Fb|CRO}}
|-
| {{flagicon|GER}} [[Puma (კომპანია)|Puma]] (4)
| {{Fb|SEN}}<br>{{Fb|SRB}}<br>{{Fb|URU}}<br>{{Fb|SUI}}
|-
| {{flagicon|USA}} [[New Balance]] (2)
| {{Fb|CRC}}<br>{{Fb|PAN}}
|-
| {{flagicon|ITA}} [[Erreà]]
| {{Fb|ISL}}
|-
| {{flagicon|DEN}} [[Hummel International|Hummel]]
| {{Fb|DEN}}
|-
| {{flagicon|GER}} [[Uhlsport]]
| {{Fb|TUN}}
|-
| {{flagicon|GBR}} [[Umbro]]
| {{Fb|PER}}
|}
==არბიტრეფი==
არბიტრეფიშ ერკებული, ნამუთ დადასურუ [[ფიფა]]ქ მოსოფელიშ ჩემპიონატეფიშ მატჩეფიშ ოინალეთ<ref>{{cite web|url=http://www.fifa.com/worldcup/news/y=2018/m=3/news=36-referees-and-63-assistant-referees-appointed-as-russia-2018-match-officials.html|title=36 referees and 63 assistant referees appointed as Russia 2018 Match Officials|publisher=FIFA|date=29 марта 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://resources.fifa.com/image/upload/list-of-match-officials-for-the-2018-fifa-world-cuptm.pdf|title=Referees & Assistant referees for the 2018 FIFA World Cup|publisher=FIFA|date=13 мая 2018}}</ref>:
{{col-begin}}
{{col-3}}
;[[აზიაშ კუჩხბურთიშ კონფედერაცია|აკკ]]
: {{flagicon|ირანი}} [[ალირეზა ფაგანი]]
: {{flagicon|უზბეკეთი}} [[რავშან ირმატოვი (არბიტრი)|რავშან ირმატოვი]]
: {{flagicon|არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფი}} [[მოჰამედ აბდულა]]
: {{flagicon|იაპონია}} [[რიუძი სატო]]
: {{flagicon|ბაჰრეინი}} [[ნავაფ შუკრალა]]
;[[აფრიკაშ კუჩხბურთიშ კონფედერაცია|აფკკ]]
: {{flagicon|ალჟირი}} [[მეჰდი აბიდ შარიფი]]
: {{flagicon|სენეგალი}} [[მალანგ დიდუ]]
: {{flagicon|გამბია}} [[ბაკარი გასამა]]
: {{flagicon|ეგვიპტე}} [[გეჰად გრიშა]]
: {{flagicon|ზამბია}} [[იანი სიკაზვე]]
: {{flagicon|ეთიოპია}} [[ბამლაკ ტესემა უეიესა]]
{{col-3}}
;[[კონკაკაფი]]
: {{flagicon|სალვადორი}} [[ხოელ ალიგარი]]
: {{flagicon|ააშ}} [[მარკ გეიგერი]]
: {{flagicon|ააშ}} [[ჰაიერ მარუფო]]
: {{flagicon|კოსტა-რიკა}} [[რიკარდო მონტერო]]
: {{flagicon|პანამა}} [[ჯონ პიტი]]
: {{flagicon|მექსიკა}} [[სესარ არტურო რამოსი]]
;[[კონმებოლი]]
: {{flagicon|ჩილე}} [[ხულიო ვასკუნიანი]]
: {{flagicon|პარაგვაი}} [[ენრიკე კასერესი]]
: {{flagicon|ურუგვაი}} [[ანდრეს კუნია]]
: {{flagicon|არგენტინა}} [[ნესტორ პიტანა]]
: {{flagicon|ბრაზილია}} [[სანდრო რიჩი]]
: {{flagicon|კოლუმბია}} [[ვილმარ როლდანი]]
{{col-3}}
;[[ოკიანეთიშ კუჩხბურთიშ კონფედერაცია|ოკკ]]
: {{flagicon|ახალი ზელანდია}} [[მეთიუ კონგერი]]
: {{flagicon|საფრანგეთიშ გვინეა}} [[ნორბერ ოატა]]
;[[უეფა]]
: {{flagicon|გერმანია}} [[ფელიქს ბრიხი]]
: {{flagicon|თურქეთი}} [[ჯუნეით ჩაკირი]]
: {{flagicon|რუსეთი}} [[სერგეი კარასიოვი]]
: {{flagicon|ნიდერლანდი}} [[ბიორნ კეიპერსი]]
: {{flagicon|პოლონეთი}} [[შიმონ მარცინიაკი]]
: {{flagicon|ესპანეთი}} [[ანტონიო მატეო ლაოსი]]
: {{flagicon|სერბეთი}} [[მილორად მაჟიჩი]]
: {{flagicon|იტალია}} [[ჯანლუკა როკი]]
: {{flagicon|სლოვენია}} [[დამირ სკომინა]]
: {{flagicon|საფრანგეთი}} [[კლემან ტიურპენი]]
{{col-end}}
==სტადიონეფი==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%"
|-
!colspan="5" align="center"| {{შილა|რუსეთი}}
|-
![[მოსკოვი]]
![[სანქტ-პეტერბურგი]]
![[ყაზანი]]
![[ეკატერინბურგი]]
|-
|[[ლუჟნიკეფი (სტადიონი)|ლუჟნიკეფი]]
|[[კრესტოვსკი (სტადიონი)|სანქტ-პეტერბურგი]]
|[[ყაზან არენა]]
|[[ცენტრალური სტადიონი (ეკატერინბურგი)|ეკატერინბურგ არენა]]<ref name="FIFA-names-2">{{cite web|url=http://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/world_cup/spbnews_NI563554_K_ChM_2018_Otkrytije_Arena_prevratitsa_v_Spartak|title=К ЧМ-2018 «Открытие Арена» превратится в «Спартак»|publisher=Sportbox.ru|accessdate=8 октября 2015}}</ref>
|-
|ნტირა: '''81 000'''
|ნტირა: '''69 000'''
|ნტირა: '''45 000'''
|ნტირა: '''35 000'''
|-
|[[ფაილი:Luschniki.jpg|250x250px]]
|[[ფაილი:Spb 06-2017 img40 Krestovsky Stadium.jpg|250x250px]]
|[[ფაილი:RubinKazanNewStadium.png|250x250px]]
|[[ფაილი:Estadio Central (reconstrucción).jpg|250x250px]]
|-
![[მოსკოვი]]
!rowspan=8 colspan=2|{{პოზრუკა+|რუსეთი|width=600|float=center|caption=|places=
{{პოზრუკა~|რუსეთი|lat_deg=55|lat_min=45|lon_deg=37|lon_min=37|position=top|label=[[მოსკოვი]]}}
{{პოზრუკა~|რუსეთი|lat_deg=59|lat_min=58|lon_deg=30|lon_min=13|position=right|label={{comment|[[სანქტ-პეტერბურგი]]}}}}
{{პოზრუკა~|რუსეთი|lat_deg=54|lat_min=53|lon_deg=20|lon_min=29|position=right|label={{comment|[[კალინინგრადი]]}}}}
{{პოზრუკა~|რუსეთი|lat_deg=56|lat_min=16|lon_deg=43|lon_min=53|position=right|label={{comment|[[ნიჟნი ნოვგოროდი]]}}}}
{{პოზრუკა~|რუსეთი|lat_deg=55|lat_min=49|lon_deg=49|lon_min=09|position=right|label={{comment|[[ყაზანი]]}}}}
{{პოზრუკა~|რუსეთი|lat_deg=53|lat_min=14|lon_deg=50|lon_min=16|position=right|label={{comment|[[სამარა]]}}}}
{{პოზრუკა~|რუსეთი|lat_deg=48|lat_min=44|lon_deg=44|lon_min=32|position=bottom|label={{comment|[[ვოლგოგრადი]]}}}}
{{პოზრუკა~|რუსეთი|lat_deg=54|lat_min=11|lon_deg=45|lon_min=11|position=left|label={{comment|[[სარანსკი]]}}}}
{{პოზრუკა~|რუსეთი|lat_deg=43|lat_min=34|lon_deg=39|lon_min=51|position=left|label=[[სოჭი]]}}
{{პოზრუკა~|რუსეთი|lat_deg=47|lat_min=14|lon_deg=39|lon_min=43|position=right|label={{comment|[[დონიშ როსტოვი| როსტოვი]]}}}}
{{პოზრუკა~|რუსეთი|lat_deg=56|lat_min=50|lon_deg=60|lon_min=35|position=right|label=[[ეკატერინბურგი]]}}
}}
![[სარანსკი]]
|-
|[[ოტკრიტიე არენა|სპარტაკი]]<ref name="FIFA-names-2"></ref>
|[[მორდოვია არენა]]<ref name="FIFA-names-2"></ref>
|-
|ნტირა: '''45 000'''
|ნტირა: '''45 015'''<br>
|-
|[[ფაილი:Spartak stadium (Otkrytiye Arena), 23 August 2014.JPG|250x250px]]
|[[File:Mordovia-Arena stadium(building).jpg|250x250px]]
|-
![[სამარა]]
![[სოჭი]]
|-
|[[სამარა არენა]]<ref name="FIFA-names-2"></ref>
|[[ფიშტი (სტადიონი)|ფიშტი]]<ref name="FIFA-names-2"></ref>
|-
|ნტირა: '''44 918'''<br>
|ნტირა: '''44 000'''<br>
|-
|[[ფაილი:Samara stadium.jpg|250x250px]]
|[[ფაილი:Стадион Фишт.JPG|250x250px]]
|-
![[დონიშ როსტოვი]]
![[კალინინგრადი]]
![[ნიჟნი ნოვგოროდი]]
![[ვოლგოგრადი]]
|-
| [[როსტოვ არენა]]
| [[კალინინგრადი (სტადიონი)|კალინინგრადი]]<ref name="FIFA-names-2"></ref>
| [[ნიჟნი ნოვგოროდი (სტადიონი)|ნიჟნი ნოვგოროდი]]<ref name="FIFA-names-2"></ref>
| [[ვოლგოგრად არენა]]<ref name="FIFA-names-2"></ref>
|-
|ნტირა: '''43 702'''<br>
|ნტირა: '''35 015'''<br>
|ნტირა: '''44 899'''<br>
|ნტირა: '''45 015'''<br>
|-
|[[ფაილი:Rostov Arena 05.02.16.JPG|250x250px]]
|[[File:Kaliningrad stadium - 2018-04-07.jpg|250x250px]]
|[[File:Nizhny Novgorod Stadium (March 2018).jpg|250x250px]]
|
|}
</center>
== ფინალური ტურნირი ==
[[2015]] წანაშ [[25 კვირკვე]]ს ფიფაქ ჯარალუას წჷმურინუ მოსოფელიშ ჩემპიონატიშ მატჩეფიშ გარიგა.
==== რეგლამენტი ====
==== ბუნა A ====
{{main|მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018. ბუნა A}}
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width="165"|ბუნა
!width="20"|{{Tooltip| ლ| ლაჸაფი}}
!width="20"|{{Tooltip| მ | მოგება}}
!width="20"|{{Tooltip| ფ | ფრე}}
!width="20"|{{Tooltip| წ | წაგება}}
!width="20"|{{Tooltip| მით | მითოღალირი}}
!width="20"|{{Tooltip| გოტ| გოტებული}}
!width="20"|{{Tooltip| შხვ| შხვაობა }}
!width="20"|{{Tooltip| ქ | ქულა}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|1 {{fb|ურუგვაი}}
|3||3||0||0||5||0||+5||'''9'''
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|2 {{fb|RUS}}
|3||2||0||1||8||4||+4||'''6'''
|-
|align="left"|3 {{fb|KSA}}
|3||1||0||2||2||7||-5||'''3'''
|-
|align="left"|4 {{fb|ეგვიპტე}}
|3||0||0||3||2||6||-4||'''0'''
|}
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|14|df=y}}
|time=18:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|RUS|}}
|score= 5:0
|report=[https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331503/ რეპორტი]
|team2={{fb|KSA}}
|goals1=[[იური გაზინსკი|გაზინსკი]] {{გოლი|12}} <br>[[დენის ჩერიშევი|ჩერიშევი]] {{გოლი|43||90+1}} <br>[[არტიომ ძიუბა|ძიუბა]] {{გოლი|71}} <br>[[ალექსანდრ გოლოვინი (მობურთე)|გოლოვინი]] {{გოლი|90+4}}
|goals2=
|stadium=[[ლუჟნიკეფი (სტადიონი)|ლუჟნიკეფი]], [[მოსკოვი]]
|attendance=78 011
|referee={{flagicon|არგენტინა}} [[ნესტორ პიტანა]]
}}
----
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|15|df=y}}
|time=17:00 [[UTC+5]]
|team1={{fb-rt|EGY}}
|score=0:1
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300353632/ რეპორტი]
|team2={{fb|URU}}
|goals1=
|goals2={{გოლი|89}} [[ხოსე მარია ხიმენეს დე ვარგასი|ხიმენესი]]
|stadium=[[ცენტრალური სტადიონი (ეკატერინბურგი)|ეკატერინბურგ არენა]], [[ეკატერინბურგი]]
|attendance=27 015
|referee={{flagicon|ნიდერლანდი}} [[ბიორნ კეიპერსი]]
}}
----
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|19|df=y}}
|time=21:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|RUS}}
|score=3:1
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331495/#motm რეპორტი]
|team2={{fb|EGY}}
|goals1=[[აჰმედ ფათი|ფათი]] {{გოლი|47|ა.გ.}}<br>[[დენის ჩერიშევი|ჩერიშევი]] {{გოლი|59}}<br>[[არტიომ ძიუბა|ძიუბა]] {{გოლი|62}}
|goals2=[[მოჰამედ სალაჰი|სალაჰი]] {{გოლი|73|პენ.}}
|stadium=[[კრესტოვსკი (სტადიონი)|კრესტოვსკი]], [[სანქტ-პეტერბურგი]]
|attendance=64 468
|referee={{flagicon|პარაგვაი}} [[ენრიკე კასერესი]]
}}
----
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|20|df=y}}
|time=18:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|URU}}
|score=1:0
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331530/ რეპორტი]
|team2={{fb|KSA}}
|goals1=[[ლუის ალბერტო სუარესი|სუარესი]] {{გოლი|23}}
|goals2=
|stadium=[[როსტოვ არენა]], [[დონიშ როსტოვი]]
|attendance=42 678
|referee={{flagicon|საფრანგეთი}} [[კლემან ტიურპენი]]
}}
----
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|25|df=y}}
|time=18:00 [[UTC+4]]
|team1={{fb-rt|URU}}
|score=3:0
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331516/#motm რეპორტი]
|team2={{fb|RUS}}
|goals1=[[ლუის ალბერტო სუარესი|სუარესი]] {{გოლი|10}}<br>[[დენის ჩერიშევი|ჩერიშევი]] {{გოლი|23|ა.გ.}}<br>[[ედინსონ კავანი|კავანი]] {{გოლი|90}}
|goals2=
|stadium=[[სამარა არენა]], [[სამარა]]
|attendance=41 970
|referee={{flagicon|სენეგალი}} [[მალანგ დედიუ]]
}}
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|25|df=y}}
|time=17:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|KSA}}
|score=2:1
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331509/ რეპორტი]
|team2={{fb|EGY}}
|goals1=[[სალმან ალ-ფარაჯი|ალ-ფარაჯი]] {{გოლი|45+6|პენ.}}<br>[[სალიმ ალ-დავსარი|ალ-დავსარი]] {{გოლი|90+5}}
|goals2=[[მოჰამედ სალაჰი|სალაჰი]] {{გოლი|22}}
|stadium=[[ვოლგოგრად არენა]], [[ვოლგოგრადი]]
|attendance=36 823
|referee={{flagicon|კოლუმბია}} [[ვილმარ როლდანი]]
}}
----
==== ბუნა B ====
{{main|მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018. ბუნა B}}
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width="165"|ბუნა
!width="20"|{{Tooltip| ლ| ლაჸაფი}}
!width="20"|{{Tooltip| მ | მოგება}}
!width="20"|{{Tooltip| ფ | ფრე}}
!width="20"|{{Tooltip| წ | წაგება}}
!width="20"|{{Tooltip| მით | მითოღალირი}}
!width="20"|{{Tooltip| გოტ| გოტებული}}
!width="20"|{{Tooltip| შხვ| შხვაობა }}
!width="20"|{{Tooltip| ქ | ქულა}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|1 {{fb|ესპანეთი}}
|3||1||2||0||6||5||+1||'''5'''
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|2 {{fb|პორტუგალია}}
|3||1||2||0||5||4||+1||'''5'''
|-
|align="left"|3 {{fb|ირანი}}
|3||1||1||1||2||2||0||'''4'''
|-
|align="left"|4 {{fb|მაროკო}}
|3||0||1||2||2||4||-2||'''1'''
|}
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|15|df=y}}
|time=18:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|MAR}}
|score=0:1
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331526/#motm რესპორტი]
|team2={{fb|IRN}}
|goals1=
|goals2=[[აზიზ ბუჰადუზი|ბუჰადუზი]] {{გოლი|90+5|ა.გ.}}
|stadium=[[კრესტოვსკი (სტადიონი)|კრესტოვსკი]], [[სანქტ-პეტერბურგი]]
|attendance=62 548
|referee={{flagicon|თურქეთი}} [[ჯუნეით ჩაკირი]]
}}
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|15|df=y}}
|time=21:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|POR}}
|score=3:3
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331524/ რეპორტი]
|team2={{fb|ESP}}
|goals1=[[კრიშტიანუ რონალდუ|რონალდუ]] {{გოლი|4|პენ.|44||88}}
|goals2=[[დიეგო კოსტა|კოსტა]] {{გოლი|24||56}}<br>[[ხოსე იგნასიო ფერნანდეს იგლესიასი|ნაჩო]] {{გოლი|58}}
|stadium=[[ფიშტი (სტადიონი)|ოლიმპიური სტადიონი ფიშტი]], [[სოჭი]]
|attendance=43 866
|referee={{flagicon|იტალია}} [[ჯანლუკა როკი]]
}}
----
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|20|df=y}}
|time=15:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|POR}}
|score=1:0
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331511/#match-liveblog რეპორტი]
|team2={{fb|MAR}}
|goals1=[[კრიშტიანუ რონალდუ|რონალდუ]] {{გოლი|4}}
|goals2=
|stadium=[[ლუჟნიკეფი (სტადიონი)|ლუჟნიკეფი]], [[მოსკოვი]]
|attendance=78 011
|referee={{flagicon|ააშ}} [[მარკ გეიგერი]]
}}
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|20|df=y}}
|time=21:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|IRN}}
|score=0:1
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331496/ რეპორტი]
|team2={{fb|ESP}}
|goals1=
|goals2=[[დიეგო კოსტა|კოსტა]] {{გოლი|54}}
|stadium=[[ყაზან არენა]], [[ყაზანი]]
|attendance=42 718
|referee={{flagicon|ურუგვაი}} [[ანდრეს კუნია]]
}}
----
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|25|df=y}}
|time=21:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|IRN}}
|score=1:1
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331500/#match-liveblog რეპორტი]
|team2={{fb|POR}}
|goals1=[[კარიმ ანსარიფარდი|ანსარიფარდი]] {{გოლი|90+3|პენ.}}
|goals2=[[რიკარდუ კუარეჟმა|კუარეჟმა]] {{გოლი|45}}
|stadium=[[მორდოვია არენა]], [[სარანსკი]]
|attendance=42 685
|referee={{flagicon|პარაგვაი}} [[ენრიკე კასერესი]]
}}
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|25|df=y}}
|time=20:00 [[UTC+2]]
|team1={{fb-rt|ESP}}
|score=2:2
|report=[https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300340184/#motm რეპორტი]
|team2={{fb|MAR}}
|goals1=[[ისკო]] {{გოლი|19}}<br>[[იაგო ასპასი|ასპასი]] {{გოლი|90+1}}
|goals2=[[ხალიდ ბუთაიბი|ბუთაიბი]] {{გოლი|14}}<br>[[იუსეფ ენ-ნესირი|ნესირი]] {{გოლი|81}}
|stadium=[[კალინინგრადი (სტადიონი)|კალინინგრად სტადიონი]], [[კალინინგრადი]]
|attendance=33 973
|referee={{flagicon|უზბეკეთი}} [[რავშან ირმატოვი]]
}}
----
==== ბუნა C ====
{{main|მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018. ბუნა C}}
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width="165"|ბუნა
!width="20"|{{Tooltip| ლ| ლაჸაფი}}
!width="20"|{{Tooltip| მ | მოგება}}
!width="20"|{{Tooltip| ფ | ფრე}}
!width="20"|{{Tooltip| წ | წაგება}}
!width="20"|{{Tooltip| მით | მითოღალირი}}
!width="20"|{{Tooltip| გოტ| გოტებული}}
!width="20"|{{Tooltip| შხვ| შხვაობა }}
!width="20"|{{Tooltip| ქ | ქულა}}
!width="165"|კვალიფიკაცია
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|1 {{fb|საფრანგეთი}}
|3||2||1||0||3||1||+2||'''7'''||[[პლეი-ოფი|პლეი-ოფშა]] გიშულა
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|2 {{fb|დანია}}
|3||1||2||0||2||1||+1||'''5'''||[[პლეი-ოფი|პლეი-ოფშა]] გიშულა
|-
|align="left"|3 {{fb|პერუ}}
|3||1||1||2||2||2||0||'''3'''||
|-
|align="left"|4 {{fb|ავსტრალია}}
|3||0||1||2||2||5||-3||'''1'''||
|}
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|16|df=y}}
|time=13:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|FRA}}
|score=2:1
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331533/#motm რეპორტი]
|team2={{fb|AUS}}
|goals1=[[ანტუან გრიზმანი|გრიზმანი]] {{გოლი|58|პენ.}}<br>[[პოლ პოგბა|პოგბა]] {{გოლი|81}}
|goals2=[[მილე ედინაკი|ედინაკი]] {{გოლი|62|პენ.}}
|stadium=[[ყაზან არენა]], [[ყაზანი]]
|attendance=41 279
|referee={{flagicon|არგენტინა}} [[ანდრეს კუნია]]
}}
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|16|df=y}}
|time=19:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|PER}}
|score=0:1
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331528/#motm რეპორტი]
|team2={{fb|DEN}}
|goals1=
|goals2=[[იუსუფ პოულსენი|პოულსენი]] {{გოლი|59}}
|stadium=[[მორდოვია არენა]], [[სარანსკი]]
|attendance=40 502
|referee={{flagicon|გამბია}} [[ბაკარი გასამა]]
}}
----
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|21|df=y}}
|time=16:00 [[UTC+4]]
|team1={{fb-rt|DEN}}
|score=1:1
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331518/ რეპორტი]
|team2={{fb|AUS}}
|goals1=[[კრისტიან ერიქსენი|ერიქსენი]] {{გოლი|7}}
|goals2=[[მილე ედინაკი|ედინაკი]] {{გოლი|38|პენ.}}
|stadium=[[სამარა არენა]], [[სამარა]]
|attendance=40 727
|referee={{flagicon|ესპანეთი}} [[ანტონიო მატეო ლაოსი]]
}}
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|21|df=y}}
|time=20:00 [[UTC+5]]
|team1={{fb-rt|FRA}}
|score=1:0
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331527/ რეპორტი]
|team2={{fb|PER}}
|goals1=[[კილიან მბაპე|მბაპე]] {{გოლი|34}}
|goals2=
|stadium=[[ცენტრალური სტადიონი (ეკატერინბურგი)|ეკატერინბურგ არენა]], [[ეკატერინბურგი]]
|attendance=32 789
|referee={{flagicon|არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფი}} [[მოჰამედ აბდულა მოჰამედი]]
}}
----
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|26|df=y}}
|time=17:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|DEN}}
|score=0:0
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331512/#match-summary რეპორტი]
|team2={{fb|FRA}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=[[ლუჟნიკეფი (სტადიონი)|ლუჟნიკეფი]], [[მოსკოვი]]
|attendance=78 011
|referee={{flagicon|ბრაზილია}} [[სანდრო რიჩი]]
}}
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|26|df=y}}
|time=17:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|AUS}}
|score=0:2
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331506/ რეპორტი]
|team2={{fb|PER}}
|goals1=
|goals2=[[ანდრე კარილიო|კარილიო]] {{გოლი|18}}<br>[[ხოდე პაოლო გერერო|გერერო]] {{გოლი|50}}
|stadium=[[ფიშტი (სტადიონი)|ოლიპმიური სტადიონი ფიშტი]], [[სოჭი]]
|attendance=44 073
|referee={{flagicon|რუსეთი}} [[სერგეი კარასიოვი]]
}}
----
==== ბუნა D ====
{{main|მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018. ბუნა D}}
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width="165"|ბუნა
!width="20"|{{Tooltip| ლ| ლაჸაფი}}
!width="20"|{{Tooltip| მ | მოგება}}
!width="20"|{{Tooltip| ფ | ფრე}}
!width="20"|{{Tooltip| წ | წაგება}}
!width="20"|{{Tooltip| მით | მითოღალირი}}
!width="20"|{{Tooltip| გოტ| გოტებული}}
!width="20"|{{Tooltip| შხვ| შხვაობა }}
!width="20"|{{Tooltip| ქ | ქულა}}
!width="165"|კვალიფიკაცია
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|1 {{fb|ხორვატია}}
|3||3||0||0||7||1||+6||'''9'''|| [[პლეი-ოფი|პლეი-ოფშა]] გიშულა
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|2 {{fb|არგენტინა}}
|3||1||1||1||3||5||-2||'''4'''|| [[პლეი-ოფი|პლეი-ოფშა]] გიშულა
|-
|align="left"|3 {{fb|ნიგერია}}
|3||1||0||2||3||4||-1||'''3'''
|-
|align="left"|4 {{fb|ისლანდია}}
|3||0||1||2||2||5||-3||'''1'''
|}
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|16|df=y}}
|time=16:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|ARG}}
|score=1:1
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331515/#motm რეპოსტი]
|team2={{fb|ISL}}
|goals1=[[სერხიო აგუერო|აგუერო]] {{გოლი|19}}
|goals2=[[ალვრედ ფინბოგასონი|ფინბოგასონი]] {{გოლი|23}}
|stadium=[[ოტკრიტიე არენა]], [[მოსკოვი]]
|attendance=44 190
|referee={{flagicon|პოლონეთი}} [[შიმონ მარცინიაკი]]
}}
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|16|df=y}}
|time=21:00 [[UTC+2]]
|team1={{fb-rt|CRO}}
|score=2:0
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331523/ რეპორტი]
|team2={{fb|NGA}}
|goals1=[[ოგენეკარო ეტებო|ეტებო]] {{გოლი|32|ა.გ.}}<br>[[ლუკა მოდრიჩი|მოდრიჩი]] {{გოლი|71|პენ.}}
|goals2=
|stadium=[[კალინინგრადი (სტადიონი)|კალინინგრადი]], [[კალინინგრადი]]
|attendance=31 136
|referee={{flagicon|ბრაზილია}} [[სანდრო რიჩი]]
}}
----
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|21|df=y}}
|time=21:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|ARG}}
|score=0:3
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331513/#match-liveblog რეპორტი]
|team2={{fb|CRO}}
|goals1=
|goals2=[[ანტე რებიჩი|რებიჩი]] {{გოლი|53}}<br>[[ლუკა მოდრიჩი|მოდრიჩი]] {{გოლი|80}}<br>[[ივან რაკიტიჩი|რაკიტიჩი]] {{გოლი|90+1}}
|stadium=[[ნიჟნი ნოვგოროდი (სტადიონი)|ნიჟნი ნოვგოროდი]], [[ნიჟნი ნოვგოროდი]]
|attendance=43 319
|referee={{flagicon|უზბეკეთი}} [[რავშან ირმატოვი]]
}}
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|22|df=y}}
|time=18:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|NGA}}
|score=2:0
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331497/#match-liveblog რეპორტი]]
|team2={{fb|ISL}}
|goals1=[[აჰმედ მუსა (მობურთე)|მუსა]] {{გოლი|49}} {{გოლი|75}}
|goals2=
|stadium=[[ვოლგოგრად არენა]], [[ვოლგოგრადი]]
|attendance=40 904
|referee={{flagicon|ახალი ზელანდია}} [[მეთიუ კოგნერი]]
}}
----
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|26|df=y}}
|time=21:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|NGA}}
|score=1:2
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331519/ რეპორტი]
|team2={{fb|ARG}}
|goals1=[[ვიქტორ მოზესი|მოზესი]] {{გოლი|51|პენ.}}
|goals2=[[ლიონელ მესი|მესი]] {{გოლი|53}}<br>[[მარკოს როხო|როხო]] {{გოლი|86}}
|stadium=[[კრესტოვსკი (სტადიონი)|კრესტოვსკი]], [[სანქტ-პეტერბურგი]]
|attendance= 64 468
|referee={{flagicon|თურქეთი}} [[ჯუნეით ჩაკირი]]
}}
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|26|df=y}}
|time=21:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|ISL}}
|score=1:2
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331510/ რეპორტი]
|team2={{fb|CRO}}
|goals1=[[გილფი სიგურდსონი|გ. სიგურდსონი]] {{გოლი|76|პენ.}}
|goals2=[[მილან ბადელი|ბადელი]] {{გოლი|53}}<br>[[ივან პერიშიჩი|პერიშიჩი]] {{გოლი|90}}
|stadium=[[როსტოვ არენა]], [[დონიშ როსტოვი]]
|attendance= 43 472
|referee={{flagicon|ესპანეთი}} [[ანტონიო მატეუ ლაოსი]]
}}
----
==== ბუნა E ====
{{main|მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018. ბუნა E}}
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width="165"|ბუნა
!width="20"|{{Tooltip| ლ| ლაჸაფი}}
!width="20"|{{Tooltip| მ | მოგება}}
!width="20"|{{Tooltip| ფ | ფრე}}
!width="20"|{{Tooltip| წ | წაგება}}
!width="20"|{{Tooltip| მით | მითოღალირი}}
!width="20"|{{Tooltip| გოტ| გოტებული}}
!width="20"|{{Tooltip| შხვ| შხვაობა }}
!width="20"|{{Tooltip| ქ | ქულა}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|1 {{fb|ბრაზილია}}
|3||2||1||0||5||1||+4||'''7'''
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|2 {{fb|შვეიცარია}}
|3||1||2||0||5||4||+1||'''5'''
|-
|align="left"|3 {{fb|სერბეთი}}
|3||1||0||2||2||4||-2||'''3'''
|-
|align="left"|4 {{fb|კოსტა-რიკა}}
|3||0||1||2||2||5||-3||'''1'''
|}
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|17|df=y}}
|time=16:00 [[UTC+4]]
|team1={{fb-rt|CRC}}
|score=0:1
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331529/#match-liveblog რეპორტი]
|team2={{fb|SRB}}
|goals1=
|goals2=[[ალექსანდარ კოლაროვი|კოლაროვი]] {{გოლი|56}}
|stadium=[[სამარა არენა]], [[სამარა]]
|attendance=41 432
|referee={{flagicon|სენეგალი}} [[მალანგ დიდუ]]
}}
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|17|df=y}}
|time=21:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|BRA}}
|score=1:1
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331525/ რეპორტი]
|team2={{fb|SUI}}
|goals1=[[ფილიპე კოუტინიო|კოუტინიო]] {{გოლი|22}}
|goals2=[[სტივენ ცუბერი|ცუბერი]] {{გოლი|50}}
|stadium=[[როსტოვ არენა]], [[დონიშ როსტოვი]]
|attendance=43 109
|referee={{flagicon|მექსიკა}} სესარ არტურო რამოსი
}}
----
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|22|df=y}}
|time=15:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|BRA}}
|score=2:0
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331540/#match-liveblog რეპორტი]
|team2={{fb|CRC}}
|goals1=[[ფილიპე კოუტინიო|კოუტინიო]] {{გოლი|90+1}}<br>[[ნეიმარი]] {{გოლი|90+7}}
|goals2=
|stadium=[[კრესტოვსკი (სტადიონი)|კრესტოვსკი]], [[სანქტ-პეტერბურგი]]
|attendance=64 468
|referee={{flagicon|ნიდერლანდი}} [[ბიორნ კეიპერსი]]
}}
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|22|df=y}}
|time=20:00 [[UTC+2]]
|team1={{fb-rt|SRB}}
|score=1:2
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300340183/ რეპორტი]
|team2={{fb|SUI}}
|goals1=[[ალექსანდარ მიტროვიჩი (მობურთე)|მიტროვიჩი]] {{გოლი|5}}
|goals2=[[გრანიტ ჯაკა|ჯაკა]] {{გოლი|52}}<br>[[ჯერდან შაკირი|შაკირი]] {{გოლი|90}}
|stadium=[[კალინინგრადი (სტადიონი)|კალინინგრადი]], [[კალინინგრადი]]
|attendance=33 167
|referee={{flagicon|გერმანია}} [[ფელიქს ბრიხი]]
}}
----
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|27|df=y}}
|time=21:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|SRB}}
|score=0:2
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331521/ რეპორტი]
|team2={{fb|BRA}}
|goals1=
|goals2=[[ჟოზე პაულო ბეზერა მასიელ ჟუნიორი|პაულინიო]] {{გოლი|36}}<br>[[ტიაგო სილვა|სილვა]] {{გოლი|68}}
|stadium=[[ოტკრიტიე არენა]], [[მოსკოვი]]
|attendance=44 190
|referee={{flagicon|ირანი}} [[ალირეზა ფაგანი]]
}}
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|27|df=y}}
|time=21:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|SUI}}
|score=2:2
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331534/ რეპორტი]
|team2={{fb|CRC}}
|goals1=[[ბლერიმ ჯემაილი|ჯემაილი]] {{გოლი|31}}<br>[[იოსიპ დრმიჩი|დრმიჩი]] {{გოლი|88}}
|goals2=[[კენდალ უოსტონი|უოსტონი]] {{გოლი|56}}<br>[[იან ზომერი|ზომერი]] {{გოლი|90+4|ა.გ.}}
|stadium=[[ნიჟნი ნოვგოროდი (სტადიონი)|ნიჟნი ნოვგოროდი]], [[ნიჟნი ნოვგოროდი]]
|attendance=43 319
|referee={{flagicon|საფრანგეთი}} [[კლემან ტიურპენი]]
}}
----
==== ბუნა F ====
{{main|მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018. ბუნა F}}
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width="165"|ბუნა
!width="20"|{{Tooltip| ლ| ლაჸაფი}}
!width="20"|{{Tooltip| მ | მოგება}}
!width="20"|{{Tooltip| ფ | ფრე}}
!width="20"|{{Tooltip| წ | წაგება}}
!width="20"|{{Tooltip| მით | მითოღალირი}}
!width="20"|{{Tooltip| გოტ| გოტებული}}
!width="20"|{{Tooltip| შხვ| შხვაობა }}
!width="20"|{{Tooltip| ქ | ქულა}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|1 {{fb|შვედეთი}}
|3||2||0||1||5||2||+3||'''6'''
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|2 {{fb|მექსიკა}}
|3||2||0||1||3||4||-1||'''6'''
|-
|align="left"|3 {{fb|ობჟათე კორეა}}
|3||1||0||2||3||3||0||'''3'''
|-
|align="left"|4 {{fb|გერმანია}}
|3||1||0||2||2||4||-2||'''3'''
|}
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|17|df=y}}
|time=18:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|GER}}
|score=0:1
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331502/#match-liveblog რეპორტი]
|team2={{fb|MEX}}
|goals1=
|goals2=[[ირვინგ ლოსანო|ლოსანო]] {{გოლი|36}}
|stadium=[[ლუჟნიკეფი (სტადიონი)|ლუჟნიკეფი]], [[მოსკოვი]]
|attendance=78 011
|referee={{flagicon|ირანი}} [[ალირეზა ფაგანი]]
}}
----
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|18|df=y}}
|time=15:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|SWE}}
|score=1:0
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331499/#match-liveblog რეპორტი]
|team2={{fb|KOR}}
|goals1=[[ანდრეას გრანკვისტი|გრანკვისტი]] {{გოლი|65|პენ.}}
|goals2=
|stadium=[[ნიჟნი ნოვგოროდი (სტადიონი)|ნიჟნი ნოვგოროდი]], [[ნიჟნი ნოვგოროდი]]
|attendance=42 300
|referee={{flagicon|სალვადორი}} [[ხოელ აგილარი]]
}}
----
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|23|df=y}}
|time=18:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|KOR}}
|score=1:2
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331549/ რეპორტი]
|team2={{fb|MEX}}
|goals1=[[სონ ჰინ-მინი|ჰინ-მინი]] {{გოლი|90+3}}
|goals2=[[კარლოს ველა|ველა]] {{გოლი|26|პენ.}}<br>[[ხავიერ ერნანდეს ბალკასარი|ერნანდესი]] {{გოლი|66}}
|stadium=[[როსტოვ არენა]], [[დონიშ როსტოვი]]
|attendance=43 472
|referee={{flagicon|სერბეთი}} [[მილორად მაჟიჩი]]
}}
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|23|df=y}}
|time=21:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|GER}}
|score=2:1
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331501/ რეპორტი]
|team2={{fb|SWE}}
|goals1=[[მარკო როისი|როისი]] {{გოლი|48}}<br>[[ტომი კროოსი|კროოსი]] {{გოლი|90+5}}
|goals2=[[ულა ტაივონენი|ტაივონენი]] {{გოლი|32}}
|stadium=[[ფიშტი (სტადიონი)|ოლიმპიური სტადიონი ფიშტი]], [[სოჭი]]
|attendance=44 287
|referee={{flagicon|პოლონეთი}} [[შიმონ მარცინიაკი]]
}}
----
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|27|df=y}}
|time=17:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|KOR}}
|score=2:0
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331532/ რეპორტი]
|team2={{fb|GER}}
|goals1=[[კიმ იონ=გვონი|იონ-გვონი]] {{გოლი|90+3}}<br>[[სონ ჰინ-მინი|ჰინ-მინი]] {{გოლი|90+6}}
|goals2=
|stadium=[[ყაზან არენა]], [[ყაზანი]]
|attendance=41 835
|referee={{flagicon|ააშ}} [[მარკ გეიგერი]]
}}
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|27|df=y}}
|time=19:00 [[UTC+5]]
|team1={{fb-rt|MEX}}
|score=0:3
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331548/ რეპორტი]
|team2={{fb-rt|SWE}}
|goals1=
|goals2=[[ლუდვიგ აუგუსტინსონი|აუგუსტინსონი]] {{გოლი|50}}<br>[[ანდრეას გრანკვისტი|გრანკვისტი]] {{გოლი|62|პენ.}}<br> [[ედსონ ომარ ალვარესი|ალვარესი]] {{გოლი|74|ა.გ.}}
|stadium=[[ცენტრალური სტადიონი (ეკატერინბურგი)|ეკატერინბურგ არენა]], [[ეკატერინბურგი]]
|attendance=33 061
|referee={{flagicon|არგენტინა}} [[ნესტორ პიტანა]]
}}
==== ბუნა G ====
{{main|მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპონატი 2018. ბუნა G}}
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width="165"|ბუნა
!width="20"|{{Tooltip| ლ| ლაჸაფი}}
!width="20"|{{Tooltip| მ | მოგება}}
!width="20"|{{Tooltip| ფ | ფრე}}
!width="20"|{{Tooltip| წ | წაგება}}
!width="20"|{{Tooltip| მით | მითოღალირი}}
!width="20"|{{Tooltip| გოტ| გოტებული}}
!width="20"|{{Tooltip| შხვ| შხვაობა }}
!width="20"|{{Tooltip| ქ | ქულა}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|1 {{fb|ბელგია}}
|3||3||0||0||9||2||+7||'''9'''
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|2 {{fb|ინგლისი}}
|3||2||0||1||8||3||+5||'''6'''
|-
|align="left"|3 {{fb|ტუნისი}}
|3||1||0||2||5||8||-3||'''3'''
|-
|align="left"|4 {{fb|პანამა}}
|3||0||0||3||2||11||-9||'''0'''
|}
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|18|df=y}}
|time=18:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|BEL}}
|score=3:0
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331539/#match-liveblog რეპორტი]
|team2={{fb|PAN}}
|goals1=[[დრის მერტენსი|მერტენსი]] {{გოლი|47}}<br>[[რომელუ ლუკაკუ|ლუკაკუ]] {{გოლი|69||75}}
|goals2=
|stadium=[[ფიშტი (სტადიონი)|ფიშტი]], [[სოჭი]]
|attendance=43 257
|referee={{flagicon|გამბია}} [[ჯანი სიკაზვე]]
}}
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|18|df=y}}
|time=21:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|TUN}}
|score=1:2
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331554/#motm რეპორტი]
|team2={{fb|ENG}}
|goals1=[[ფერჯანი სასი|სასი]] {{გოლი|36|პენ.}}
|goals2=[[ჰარი კეინი|კეინი]] {{გოლი|11||90+1}}
|stadium=[[ვოლგოგრად არენა]], [[ვოლგოგრადი]]
|attendance=41 064
|referee={{flagicon|კოლუმბია}} [[უილმარ როლდანი]]
}}
----
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|23|df=y}}
|time=15:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|BEL}}
|score=5:2
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331547/ რეპორტი]
|team2={{fb|TUN}}
|goals1=[[ედენ აზარი|აზარი]] {{გოლი|6|პენ.||51}}<br>[[რომელუ ლუკაკუ|ლუკაკუ]] {{გოლი|16||45+3}}<br>[[მიში ბატშუაი|ბატშუაი]] {{გოლი|90}}
|goals2=[[დილან ბრონი|ბრონი]] {{გოლი|18}}<br>[[ვაჰბი ხაზრი|ხაზრი]] {{გოლი|90+3}}
|stadium=[[ოტკრიტიე არენა]], [[მოსკოვი]]
|attendance=44 190
|referee={{flagicon|ააშ}} [[ჯაირ მარუფო]]
}}
----
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|24|df=y}}
|time=15:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|ENG}}
|score=6:1
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331546/ რეპორტი]
|team2={{fb|PAN}}
|goals1=[[ჯონ სტოუნზი|სტოუნზი]] {{გოლი|8||40}}<br>[[ჰარი კეინი|კეინი]] {{გოლი|22|პენ.||45+1|პენ.||62}}<br>
[[ჯესი ლინგარდი|ლინგარდი]] {{გოლი|36}}
|goals2=[[ფელიპე ბალოი|ბალოი]] {{გოლი|78}}
|stadium=[[ნიჟნი ნოვგოროდი (სტადიონი)|ნიჟნი ნოვგოროდი]], [[ნიჟნი ნოვგოროდი]]
|attendance=43 319
|referee={{flagicon|ეგვიპტე}} [[გეჰად გრიშა]]
}}
----
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|28|df=y}}
|time=20:00 [[UTC+2]]
|team1={{fb-rt|ENG}}
|score=0:1
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300340182/#motm რეპორტი]]
|team2={{fb|BEL}}
|goals1=
|goals2=[[ადნან იანუზაი|იანუზაი]] {{გოლი|51}}
|stadium=[[კალინინგრადი (სტადიონი)|კალინინგრადი]], [[კალინინგრადი]]
|attendance=33 973
|referee={{flagicon|სლოვენია}} [[დამირ სკომინა]]
}}
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|28|df=y}}
|time=21:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|PAN}}
|score=1:2
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331520/ რეპორტი]
|team2={{fb|TUN}}
|goals1=[[იასინ მერია|მერია]] {{გოლი|33|ა.გ.}}
|goals2=[[ფახრედინ ბენ-იუსეფი|ბენ-იუსეფი]] {{გოლი|51}}<br>[[ვაჰბი ხაზრი|ხაზრი]] {{გოლი|66}}
|stadium=[[მორდოვია არენა]], [[სარანსკი]]
|attendance=37 168
|referee={{flagicon|ბაჰრეინი}} [[ნავაფ შუკრალა]]
}}
----
==== ბუნა H ====
{{main|მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018. ბუნა H}}
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!width="165"|ბუნა
!width="20"|{{Tooltip| ლ| ლაჸაფი}}
!width="20"|{{Tooltip| მ | მოგება}}
!width="20"|{{Tooltip| ფ | ფრე}}
!width="20"|{{Tooltip| წ | წაგება}}
!width="20"|{{Tooltip| მით | მითოღალირი}}
!width="20"|{{Tooltip| გოტ| გოტებული}}
!width="20"|{{Tooltip| შხვ| შხვაობა }}
!width="20"|{{Tooltip| ქ | ქულა}}
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|1 {{fb|კოლუმბია}}
|3||2||0||1||5||2||+3||'''6'''
|- bgcolor="#ccffcc"
|align="left"|2 {{fb|იაპონია}}
|3||1||1||1||4||4||0||'''4'''
|-
|align="left"|3 {{fb|სენეგალი}}
|3||1||1||1||4||4||0||'''4'''
|-
|align="left"|4 {{fb|პოლონეთი}}
|3||1||0||2||2||5||-3||'''3'''
|}
----
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|19|df=y}}
|time=15:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|COL}}
|score=1:2
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331550/#motm რეპორტი]
|team2={{fb|JPN}}
|goals1=[[ხუან კინტერო|კინტერო]] {{გოლი|39}}
|goals2=[[სინძი კაგავა|კაგავა]] {{გოლი|6|პენ.}}<br>[[იუია ოსაკო|ოსაკო]] {{გოლი|73}}
|stadium=[[მორდოვია არენა]], [[სარანსკი]]
|attendance=40 842
|referee={{flagicon|სლოვენია}} [[დამირ სკომინა]]
}}
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|19|df=y}}
|time=18:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|POL}}
|score=1:2
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331545/#match-liveblog რეპორტი]
|team2={{fb|SEN}}
|goals1=[[გჟეგოჟ კრიხოვიაკი|კრიხოვიაკი]] {{გოლი|86}}
|goals2=[[ტიაგუ ჩონეკი|ჩონეკი]] {{გოლი|37|ა.გ.}}<br>[[მბაი ნიანგი|ნიანგი]] {{გოლი|73}}
|stadium=[[ოტკრიტიე არენა]], [[მოსკოვი]]
|attendance=44 190
|referee={{flagicon|ბაჰრეინი}} [[ნავაფ შუკრალა]]
}}
----
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|24|df=y}}
|time=20:00 [[UTC+5]]
|team1={{fb-rt|JPN}}
|score=2:2
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331505/ რეპორტი]
|team2={{fb|SEN}}
|goals1=[[ტაკასი ინუი|ინუი]] {{გოლი|34}}<br>[[კეისუკე ჰონდა|ჰონდა]] {{გოლი|78}}
|goals2=[[სადიო მანე|მანე]] {{გოლი|11}}<br>[[მუსა ვაგე|ვაგე]] {{გოლი|71}}
|stadium=[[ცენტრალური სტადიონი (ეკატერინბურგი)|ეკატერინბურგ არენა]], [[ეკატერინბურგი]]
|attendance=32 572
|referee={{flagicon|იტალია}} [[ჯანლუკა როკი]]
}}
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|24|df=y}}
|time=21:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|POL}}
|score=0:3
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331508/ რეპორტი]
|team2={{fb|COL}}
|goals1=
|goals2=[[ერი მინა|მინა]] {{გოლი|40}}<br>[[რადამელ ფალკაო გარსია|ფალკაო]] {{გოლი|70}}<br>[[ხუან კუადრადო|კუადრადო]] {{გოლი|75}}
|stadium=[[ყაზან არენა]], [[ყაზანი]]
|attendance=: 42 873
|referee={{flagicon|მექსიკა}} [[სესარ არტურო რამოსი|სესარ რამოსი]]
}}
----
{{Football box
|bg = #eeeeee
|date={{Start date|2018|6|28|df=y}}
|time=17:00 [[UTC+3]]
|team1={{fb-rt|JPN}}
|score=0:1
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331507/#motm რეპორტი]
|team2={{fb|POL}}
|goals1=
|goals2=[[იან ბენდარენკი|ბენდარენკი]] {{გოლი|59}}
|stadium=[[ვოლგოგრად არენა]], [[ვოლგოგრადი]]
|attendance=42 189
|referee={{flagicon|გამბია}} [[ჯანი სიკაზვე]]
}}
{{Football box
|bg = #eeffff
|date={{Start date|2018|6|28|df=y}}
|time=18:00 [[UTC+4]]
|team1={{fb-rt|SEN}}
|score=0:1
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331553/ რეპორტი]
|team2={{fb|COL}}
|goals1=
|goals2=[[ერი მინა|მინა]] {{გოლი|74}}
|stadium=[[სამარა არენა]], [[სამარა]]
|attendance=41 970
|referee={{flagicon|სერბეთი}} [[მილორად მაჟიჩი]]
}}
----
=== პლეი-ოფი ===
{{main|მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018. პლეი-ოფიშ ეტაპი}}
==== რცხილი ====
{{ტურნირი16
<!-- 1/8 ფინალი -->
|30 მანგი– [[ფიშტი (სტადიონი)|სოჭი]]| '''{{fb|URU}}'''|'''2''' | {{fb|POR}}|1
| 30 მანგი – [[ყაზან არენა|ყაზანი]]| '''{{fb|FRA}}'''|'''4''' | {{fb|ARG}}|3
| 2 კვირკვე – [[სამარა არენა|სამარა]]| '''{{fb|BRA}}'''|'''2''' | {{fb|MEX}}| 0
| 2 კვირკვე – [[როსტოვ არენა|დონიშ როსტოვი]]| '''{{fb|BEL}}'''|'''3''' | {{fb|იაპონია}}|2
| 1 კვირკვე – [[ლუჟნიკეფი (სტადიონი)|მოსკოვი (ლუჟნიკეფი)]]| {{fb|ESP}}|1 (3) | '''{{fb|RUS}}''' ({{აბრ|პ|პენალტეფიშ სერია}})|'''1 (4)'''
| 1 კვირკვე – [[ნიჟნი ნოვგოროდი (სტადიონი)|ნიჟნი ნოვგოროდი]]| '''{{fb|CRO}}''' ({{აბრ|პ|პენალტეფიშ სერია}})|'''1 (3)''' | {{fb|DEN}}|1 (2)
| 3 კვირკვე – [[კრესტოვსკი (სტადიონი)|სანქტ-პეტერბურგი]]| '''{{fb|SWE}}'''|'''1''' | {{fb|SUI}}|0
| 3 კვირკვე – [[ოტკრიტიე არენა|მოსკოვი (სპარტაკი)]]| {{fb|COL}}|1 (3) | '''{{fb|ENG}}''' ({{აბრ|პ|პენალტეფიშ სერია}})|'''1 (4)'''
<!-- ნაანთხალფინალეფი -->
|6 კვირკვე – [[ნიჟნი ნოვგოროდი (სტადიონი)|ნიჟნი ნოვგოროდი]]| {{fb|URU}}|0| '''{{fb|FRA}}'''|'''2'''
|6 კვირკვე – [[ყაზან არენა|ყაზანი]]| {{fb|BRA}}|1 | '''{{fb|BEL}}'''|'''2'''
|7 კვირკვე – [[ფიშტი (სტადიონი)|სოჭი]]|{{fb|RUS}}|2 (3) |'''{{fb|CRO}}'''|'''2 (4)'''
|7 კვირკვე – [[სამარა არენა|სამარა]]| {{fb|SWE}}|0|'''{{fb|ENG}}'''|'''2'''
<!-- გვერდოფინალეფი -->
|10 კვირკვე – [[კრესტოვსკი (სტადიონი)|სანქტ-პეტერბურგი]]| '''{{fb|FRA}}'''|'''1''' | {{fb|BEL}}|0
|11 კვირკვე – [[ლუჟნიკეფი (სტადიონი)|მოსკოვი (ლუჟნიკეფი)]]| '''{{fb|CRO}}''' ([[გეძინელი ბორჯი|გ.ბ.]])|'''2''' | {{fb|ENG}}|1
<!-- ფინალი -->
|15 კვირკვე – [[ლუჟნიკეფი (სტადიონი)|მოსკოვი (ლუჟნიკეფი)]]| [[ფაილი:Football-Cup.svg|25პქ]]'''{{fb|FRA}}'''|'''4''' | {{fb|CRO}}|2
<!-- მატჩი მასუმა აბანშო -->
|14 კვირკვე – [[კრესტოვსკი (სტადიონი)|სანქტ-პეტერბურგი]]|'''{{fb|BEL}}'''|'''2''' |{{fb|ENG}}|0
}}
===ნობრუოფინალი===
{{Football box
|date={{Start date|2018|6|30|df=y}}
|time=17:00 ([[UTC+3]])
|team1={{Fb-rt|საფრანგეთი}}
|score=4:3
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331537/ რეპორტი]
|team2={{Fb|არგენტინა}}
|goals1=[[ანტუან გრიზმანი|გრიზმანი]] {{გოლი|13|პენ.}}<br>[[ბენჟამენ პავარი|პავარი]] {{გოლი|57}}<br>[[კილიან მბაპე|მბაპე]] {{გოლი|64||68}}
|goals2=[[ანხელ დი მარია|დი მარია]] {{გოლი|41}}<br>[[გაბრიელ მერკადო|მერკადო]] {{გოლი|48}}<br>[[სერხიო აგუერო|აგუერო]] {{გოლი|90+3}}
|stadium=[[ყაზან არენა]], [[ყაზანი]]
|attendance= 62,940
|referee=[[ალირეზა ფაგანი]] ({{შილა|ირანი}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2018|6|30|df=y}}
|time=21:00 ([[UTC+3]])
|team1={{Fb-rt|ურუგვაი}}
|score=2:1
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331544/ რეპორტი]
|team2={{Fb|პორტუგალია}}
|goals1=[[ედინსონ კავანი|კავანი]] {{გოლი|7||62}}
|goals2=[[პეპე]] {{გოლი|55}}
|stadium=[[ფიშტი (სტადიონი)|ფიშტი]], [[სოჭი]]
|attendance=44 287
|referee=[[სესარ არტურო რამოსი|სესარ რამოსი]] ({{შილა|მექსიკა}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2018|7|1|df=y}}
|time=17:00 ([[UTC+3]])
|team1={{Fb-rt|ესპანეთი}}
|score=1:1 (3:4)
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331517/#match-liveblog რეპორტი]
|team2={{Fb|რუსეთი}}
|goals1=[[სერგეი იგნაშევიჩი|იგნაშევიჩი]] {{გოლი|12|ა.გ.}}
|goals2=[[არტიომ ძიუბა|ძიუბა]] {{გოლი|41|პენ.}}
|stadium=[[ლუჟნიკეფი (სტადიონი)|ლუჟნიკეფი]], [[მოსკოვი]]
|attendance= 78 011
|referee=[[ბიორნ კეიპერსი]] ({{შილა|ნიდერლანდი}})
|penaltyscore=3–4
|penalties1=
[[ანდრეს ინიესტა|ინიესტა]] {{პენგოლი}}<br />
[[ჟერარდ პიკე|პიკე]] {{პენგოლი}}<br />
[[კოკე (მობურთე, 1992)|კოკე]] {{პენალტიშ ეჩილითაფა}}<br />
[[სერხიო რამოსი|რამოსი]] {{პენგოლი}}<br>
[[იაგო ასპასი|ასპასი]] {{პენალტიშ ეჩილითაფა}}
|penalties2=
{{პენგოლი}} [[ფიოდორ სმოლოვი|სმოლოვი]]<br />
{{პენგოლი}} [[სერგეი იგნაშევიჩი|იგნაშევიჩი]]<br />
{{პენგოლი}} [[ალექსანდრ გოლოვინი (მობურთე)|გოლოვინი]]<br />
{{პენგოლი}} [[დენის ჩერიშევი|დენის ჩერიშევი]]
}}
{{Football box
|date={{Start date|2018|7|1|df=y}}
|time=21:00 ([[UTC+3]])
|team1={{Fb-rt|ხორვატია}}
|score=1:1 (3:2)
|report=[https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331498/ რეპორტი]
|team2={{Fb|დანია}}
|goals1=[[მარიო მანჯუკიჩი|მანჯუკიჩი]] {{გოლი|4}}
|goals2=[[მატიას იორგენსენი|იორგენსენი]] {{გოლი|2}}
|stadium=[[ნიჟნი ნოვგოროდი (სტადიონი)|ნიჟნი ნოვგოროდი]], [[ნიჟნი ნოვგოროდი]]
|attendance= 40,851
|referee=[[ნესტორ პიტანა]] ({{შილა|არგენტინა}})
|penaltyscore=3–2
|penalties1=
[[მილან ბადელი|ბადელი]] {{პენალტიშ ეჩილითაფა}}<br />
[[ანდრეი კრამარიჩი|კრამარიჩი]] {{პენგოლი}}<br />
[[ლუკა მორდიჩი|მოდრიჩი]] {{პენგოლი}}<br />
[[იოსიპ პივარიჩი|პივარიჩი]] {{პენალტიშ ეჩილითაფა}}<br>
[[ივან რაკიტიჩი|რაკიტიჩი]] {{პენგოლი}}
|penalties2=
{{პენალტიშ ეჩილითაფა}} [[კრისტიან ერიკსენი|ერიკსენი]]<br />
{{პენგოლი}} [[სიმონ კიერი|კიერი]]<br />
{{პენგოლი}} [[მიკაელ კრონ-დელი|კრონ-დელი]]<br />
{{პენალტიშ ეჩილითაფა}} [[ლასე შიონე|შიონე]]<br />
{{პენალტიშ ეჩილითაფა}} [[ნიკოლაი იორგენსენი|იორგენსენი]]
}}
{{Football box
|date={{Start date|2018|7|2|df=y}}
|time=18:00 ([[UTC+4]])
|team1={{Fb-rt|ბრაზილია}}
|score=2:0
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331535/#match-summary რეპორტი]
|team2={{Fb|მექსიკა}}
|goals1=[[ნეიმარი]] {{გოლი|51}}<br>[[რობერტო ფირმინო|ფირმინო]] {{გოლი|88}}
|goals2=
|stadium=[[კოსმოს არენა]], [[სამარა]]
|attendance= 41 970
|referee=[[ჯანლუკა როკი]] ({{შილა|იტალია}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2018|7|2|df=y}}
|time=21:00 ([[UTC+3]])
|team1={{Fb-rt|ბელგია}}
|score=3:2
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331551/ რეპორტი]
|team2={{Fb|იაპონია}}
|goals1=[[იან ვერტონგენი|ვერტონგენი]] {{გოლი|69}}<br>[[მარუან ფელაინი|ფელაინი]] {{გოლი|74}}<br>[[ნასერ შადლი|შადლი]] {{გოლი|90+4}}
|goals2=[[გენკი ჰარაგუჩი|ჰარაგუჩი]] {{გოლი|48}}<br>[[ტაკასი ინუი|ინუი]] {{გოლი|52}}
|stadium=[[როსტოვ არენა]], [[დონიშ როსტოვი]]
|attendance= 41 466
|referee=[[მალანგ დედიუ]] ({{შილა|სენეგალი}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2018|7|3|df=y}}
|time=17:00 ([[UTC+3]])
|team1={{Fb-rt|შვედეთი}}
|score=1:0
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331514/ რეპორტი]
|team2={{Fb|შვეიცარია}}
|goals1=[[ემილ ფორსბერგი|ფორსბერგი]] {{გოლი|66}}
|goals2=
|stadium=[[კრესტოვსკი (სტადიონი)|კრესტოვსკი]], [[სანქტ-პეტერბურგი]]
|attendance=64 042
|referee=[[დამირ სკომინა]] ({{შილა|სლოვენია}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2018|7|3|df=y}}
|time=21:00 ([[UTC+3]])
|team1={{Fb-rt|კოლუმბია}}
|score=1:1 (3-4)
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331542/ რეპორტი]
|team2={{Fb|ინგლისი}}
|goals1=[[ერი მინა|მინა]] {{გოლი|90+3}}
|goals2=[[ჰარი კეინი|კეინი]] {{გოლი|57|პენ.}}
|stadium=[[ოტკრიტიე არენა]], [[მოსკოვი]]
|attendance= 44 190
|referee=[[მარკ გეიგერი]] ({{შილა|ააშ}})
|penaltyscore=3–4
|penalties1=
[[რადამელ ფალკაო გარსია|ფალკაო]] {{პენგოლი}}<br />
[[ხუან კუადრადო|კუადრადო]] {{პენგოლი}}<br />
[[ლუის მურიელი|მურიელი]] {{პენგოლი}}<br />
[[მატეუს ურიბე|ურიბე]] {{პენალტიშ ეჩილითაფა}}<br>
[[კარლოს ბაკა|ბაკა]] {{პენალტიშ ეჩილითაფა}}
|penalties2=
{{პენგოლი}} [[ჰარი კეინი|კეინი]]<br />
{{პენგოლი}} [[მარკუს რაშფორდი|რაშფორდი]]<br />
{{პენალტიშ ეჩილითაფა}} [[ჯორდან ჰენდერსონი|ჰენდერსონი]]<br />
{{პენგოლი}} [[კირან ტრიპიერი|ტრიპიერი]]<br />
{{პენგოლი}} [[ერიკ დაიერი|დაიერი]]
}}
===ნაანთხაფინალი===
{{Football box
|date={{Start date|2018|7|6|df=y}}
|time=17:00 ([[UTC+3]])
|team1={{Fb-rt|ურუგვაი}}
|score=0:2
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331543/ რეპორტი]
|team2={{Fb|საფრანგეთი}}
|goals1=
|goals2=[[რაფაელ ვარანი|ვარანი]] {{გოლი|40}}<br>[[ანტუან გრიზმანი|გრიზმანი]] {{გოლი|61}}
|stadium=[[ნიჟნი ნოვგოროდი (სტადიონი)|ნიჟნი ნოვგოროდი]], [[ნიჟნი ნოვგოროდი]]
|attendance= 43 319
|referee=[[ნესტორ პიტანა]] ({{შილა|არგენტინა}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2018|7|6|df=y}}
|time=21:00 ([[UTC+3]])
|team1={{Fb-rt|ბრაზილია}}
|score=1:2
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331538/ რეპორტი]
|team2={{Fb|ბელგია}}
|goals1=[[რენატო უგუსტო|აუგუსტო]] {{გოლი|76}}
|goals2=[[ლუის ფერნანდო როზა|ფერნანდინიო]] {{გოლი|13|ა.გ.}}<br>[[კევინ დე ბრიოინე|დე ბროინე]] {{გოლი|31}}
|stadium=[[ყაზან არენა]], [[ყაზანი]]
|attendance= 42 873
|referee=[[მილორად მაჟიჩი]] ({{შილა|სერბეთი}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2018|7|7|df=y}}
|time=18:00 ([[UTC+4]])
|team1={{Fb-rt|შვედეთი}}
|score=0:2
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331541// რეპორტი]
|team2={{Fb|ინგლისი}}
|goals1=
|goals2=[[გარი მაგუაირი|მაგუაირი]] {{გოლი|30}}<br>[[დელე ალი|ალი]] {{გოლი|59}}
|stadium=[[სამარა არენა]], [[სამარა]]
|attendance=39 991
|referee=[[ბიორნ კეიპერსი]] ({{შილა|ნიდერლანდი}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2018|7|7|df=y}}
|time=21:00 ([[UTC+3]])
|team1={{Fb-rt|რუსეთი}}
|score=2:2 (3-4)
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331504/ რეპორტი]
|team2={{Fb|ხორვატია}}
|goals1=[[დენის ჩერიშევი|ჩერიშევი]] {{გოლი|31}}<br>[[მარიო ფიგეირა ფერნანდესი|ფერნანდესი]] {{გოლი|115}}
|goals2=[[ანდერი კრამარიჩი|კრამარიჩი]] {{გოლი|39}}<br>[[დომაგოი ვიდა|ვიდა]] {{გოლი|101}}
|stadium=[[ფიშტი (სტადიონი)|ფიშტი]], [[სოჭი]]
|attendance= 44 287
|referee=[[სანდრო რიჩი]] ({{შილა|ბრაზილია}})
|penaltyscore=3–4
|penalties1=
[[ფიოდორ სმოლოვი|სმოლოვი]] {{პენალტიშ ეჩილითაფა}}<br />
[[ალან ძაგოევი|ძაგოევი]] {{პენგოლი}}<br />
[[მარიო ფიგეირა ფერნანდესი|ფერნანდესი]] {{პენალტიშ ეჩილითაფა}}<br />
[[სერგეი იგნაშევიჩი|იგნაშევიჩი]] {{პენგოლი}}<br>
[[დალერ კუზიაევი|კუზიაევი]] {{პენგოლი}}
|penalties2=
{{პენგოლი}} [[მარცელო ბროზოვიჩი|ბროზოვიჩი]]<br />
{{პენალტიშ ეჩილითაფა}} [[მატეო კოვაჩიჩი|კოვაჩიჩი]]<br />
{{პენგოლი}} [[ლუკა მოდრიჩი|მოდრიჩი]]<br />
{{პენგოლი}} [[დომაგოი ვიდა|ვიდა]]<br />
{{პენგოლი}} [[ივან რაკიტიჩი|რაკიტიჩი]]
}}
===გვერდოფინალი===
{{Football box
|date={{Start date|2018|7|10|df=y}}
|time=21:00 ([[UTC+3]])
|team1={{Fb-rt|საფრანგეთი}}
|score=1:0
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331531/#match-summary რეპორტი]
|team2={{Fb|ბელგია}}
|goals1=[[სამუელ უმტიტი|უმტიტი]] {{გოლი|51}}
|goals2=
|stadium=[[კრესტოვსკი (სტადიონი)|სანქტ-პეტერბურგი]], [[სანქტ-პეტერბურგი]]
|attendance= 64 286
|referee=[[ანდრეს კუნია]] ({{შილა|ურუგვაი}})
}}
{{Football box
|date={{Start date|2018|7|14|df=y}}
|time=18:00 ([[UTC+3]])
|team1={{Fb-rt|ხორვატია}}
|score=2:1 ([[გეძინელი ბორჯი|გ.ბ.]])
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331522/ რეპორტი]
|team2={{Fb|ინგლისი}}
|goals1=[[ივან პერიშიჩი|პერიშიჩი]] {{გოლი|68}}<br>[[მარიო მანჯუკიჩი|მანჯუკიჩი]] {{გოლი|109}}
|goals2=[[კირან ტრიპიერი|ტრიპიერი]] {{გოლი|5}}
|stadium=[[ლუჟნიკეფი (სტადიონი)|ლუჟნიკეფი]], [[მოსკოვი]]
|attendance= 78 011
|referee=[[ჯუნეით ჩაკირი]] ({{შილა|თურქეთი}})
}}
===მატჩი 3-ა აბანშო===
{{Football box
|date={{Start date|2018|7|11|df=y}}
|time=21:00 ([[UTC+3]])
|team1={{Fb-rt|ბელგია}}
|score=2:0
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331536/ რეპორტი]
|team2={{Fb|ინგლისი}}
|goals1=[[თომას მონე|მონე]] {{გოლი|4}}<br>[[ედენ აზარი|აზარი]] {{გოლი|84}}
|goals2=
|stadium=[[კრესტოვსკი (სტადიონი)|სანქტ-პეტერბურგი]], [[სანქტ-პეტერბურგი]]
|attendance= 64 406
|referee=[[ალირეზა ფაგანი]] ({{შილა|ირანი}})
}}
===ფინალი===
{{Football box
|date={{Start date|2018|7|15|df=y}}
|time=18:00 ([[UTC+3]])
|team1={{Fb-rt|საფრანგეთი}}
|score=4:2
|report=[https://ru.fifa.com/worldcup/matches/match/300331552/ ფინალური რეპორტი]
|team2={{Fb|ხორვატია}}
|goals1=[[მარიო მანჯუკიჩი|მანჯუკიჩი]] {{გოლი|18|ა.გ.}}<br>[[ანტუან გრიზმანი|გრიზმანი]] {{გოლი|38|პენ.}}<br>[[პოლ პოგბა|პოგბა]] {{გოლი|59}}<br>[[კილიან მბაპე|მბაპე]] {{გოლი|65}}
|goals2=[[ოვან პერიშიჩი|პერიშიჩი]] {{გოლი|28}}<br>[[მარიო მანჯუკიჩი|მანჯუკიჩი]] {{გოლი|69}}
|stadium=[[ლუჟნიკეფი (სტადიონი)|ლუჟნიკეფი]], [[მოსკოვი]]
|attendance= 78 011
|referee=[[ნესტორ პიტანა]] ({{შილა|არგენტინა}})
}}
==ჩემპიონი==
<center>2018 წანაშ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონი</center><br>[[ფაილი:Flag of France.svg|მინი|center|300პქ|<big><center>[[საფრანგეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|საფრანგეთი]]</center><center>მაჟირა ტიტული</center></big>]]
== სტატისტიკა ==
=== ბომბარდირეფი ===
{{ambox|ტექსტი=მობურთეეფი რანჟირაფილი რე თი ქიანეფიშ ერკებულიშ მეჯინათ, ნამუეფსჷთ წჷმარინუანა. ბირცხეფს ინოხე [[პენალტი (კუჩხბურთი)|პენალთეფით]] მითნაღელი გოლეფიშ მუდანობა.}}
!!!ერკებული ვარე რსული!!!
==== 5 გოლი ====
{{div col|1}}
* {{flagicon|ინგლისი}} [[ჰარი კეინი]] (2)
{{div col end}}
==== 4 გოლი ====
{{div col|1}}
* {{flagicon|პორტუგალია}} [[კრიშტიანუ რონალდუ]] (1)
* {{flagicon|ბელგია}} [[რომელუ ლუკაკუ]]
{{div col end}}
==== 3 გოლი ====
{{div col|width=15em}}
* {{flagicon|ესპანეთი}} [[დიეგო კოსტა]]
* {{flagicon|რუსეთი}} [[დენის ჩერიშევი]]
{{div col end}}
==== 2 გოლი ====
{{div col|width=18em}}
* {{flagicon|ავსტრალია}} [[მილე ედინაკი]] (2)
* {{flagicon|ინგლისი}} [[ჯონ სტოუნზი]]
* {{flagicon|ბელგია}} [[ედენ აზარი]] (1)
* {{flagicon|ბრაზილია}} [[ფელიპე კოუტინიო]]
* {{flagicon|ეგვიპტე}} [[მოჰამედ სალაჰი]] (1)
* {{flagicon|კოლუმბია}} [[ერი მინა]]
* {{flagicon|ნიგერია}} [[აჰმედ მუსა]]
* {{flagicon|ობჟათე კორეა}} [[სონ ჰინ-მინი]]
* {{flagicon|რუსეთი}} [[არტიომ ძიუბა]]
* {{flagicon|ტუნისი}} [[ვაჰბი ხაზრი]]
* {{flagicon|არგენტინა}} [[ლუის ალბერტო სუარესი|ლუის სუარესი]]
* {{flagicon|ხორვატია}} [[ლუკა მოდრიჩი]] (1)
* {{flagicon|შვედეთი}} [[ანდრეას გრანკვისტი]] (2)
{{div col end}}
==== 1 გოლი ====
{{div col|width=18em}}
* {{flagicon|ინგლისი}} [[ჯესი ლინგარდი]]
* {{flagicon|არგენტინა}} [[სერხიო აგუერო]]
* {{flagicon|არგენტინა}} [[ლიონელ მესი]]
* {{flagicon|არგენტინა}} [[მარკოს როხო]]
* {{flagicon|ბელგია}} [[დრის მერტენსი]]
* {{flagicon|ბელგია}} [[მიში ბატშუაი]]
* {{flagicon|ბელგია}} [[ადნან იანუზაი]]
* {{flagicon|ბრაზილია}} [[ნეიმარი]]
* {{flagicon|ბრაზილია}} [[ჟოზე პაულო ბაზერა მასიელ ჟუნიორი|პაულინიო]]
* {{flagicon|ბრაზილია}} [[ტიაგო სილვა]]
* {{flagicon|გერმანია}} [[ტონი კროოსი]]
* {{flagicon|გერმანია}} [[მარკო როისი]]
* {{flagicon|დანია}} [[კრისტიან ერიქსენი]]
* {{flagicon|დანია}} [[იუსუფ პოულსენი]]
* {{flagicon|ირანი}} [[კარიმ ანსარიფარდი]] (1)
* {{flagicon|ისლანდია}} [[გილფი სიგურდსონი]] (1)
* {{flagicon|ისლანდია}} [[ალვრედ ფინბოგასონი]]
* {{flagicon|ესპანეთი}} [[იაგო ასპასი]]
* {{flagicon|ესპანეთი}} [[ისკო]]
* {{flagicon|ესპანეთი}} [[ხოსე იგნასიო ფერნანდეს იგლესიასი|ნაჩო]]
* {{flagicon|კოლუმბია}} [[რადამელ ფალკაო]]
* {{flagicon|კოლუმბია}} [[ხუან კინტერო]]
* {{flagicon|კოლუმბია}} [[ხუან კუადრადო]]
* {{flagicon|კოსტა-რიკა}} [[კენდალ უოტსონი]]
* {{flagicon|მაროკო}} [[ხალიდ ბუთაიბი]]
* {{flagicon|მაროკო}} [[იუსეფ ენ-ნესირი]]
* {{flagicon|მექსიკა}} [[კარლოს ველა]] (1)
* {{flagicon|მექსიკა}} [[ირვინგ ლოსანო]]
* {{flagicon|მექსიკა}} [[ხავიერ ერნანდეს ბალკასარი|ხავიერ ერნანდესი]]
* {{flagicon|ნიგერია}} [[ვიქტორ მოზესი]] (1)
* {{flagicon|პანამა}} [[ფელიპე ბალოი]]
* {{flagicon|პერუ}} [[ანდრე კარილიო]]
* {{flagicon|პერუ}} [[ხოდე პაოლო გერერო|პაოლო გერერო]]
* {{flagicon|პოლონეთი}} [[იან ბედნარეკი]]
* {{flagicon|პოლონეთი}} [[გჟეგოჟ კრიხოვიაკი]]
* {{flagicon|პორტუგალია}} [[რიკარდუ კუარეჟმა]]
* {{flagicon|ობჟათე კორეა}} [[კიმ იონ-გვონი]]
* {{flagicon|რუსეთი}} [[იური გაზინსკი]]
* {{flagicon|რუსეთი}} [[ალექსანდრ გოლოვინი (მობურთე)|ალექსანდრ გოლოვინი]]
* {{flagicon|სენეგალი}} [[მბაი ნიანგი]]
* {{flagicon|სერბეთი}} [[ალექსანდარ კოლაროვი]]
* {{flagicon|ტუნისი}} [[ფერჯანი სასი]] (1)
* {{flagicon|ურუგვაი}} [[ხოსე მარია ხიმენეს დე ვარგასი|ხოსე ხიმენესი]]
* {{flagicon|საფრანგეთი}} [[ანტუან გრიზმანი]] (1)
* {{flagicon|საფრანგეთი}} [[კილიან მბაპე]]
* {{flagicon|ხორვატია}} [[ანტე რებიჩი]]
* {{flagicon|ხორვატია}} [[ივან რაკიტიჩი]]
* {{flagicon|შვეიცარია}} [[სტივენ ცუბერი]]
* {{flagicon|იაპონია}} [[სინძი კაგავა]] (1)
* {{flagicon|იაპონია}} [[იუია ოსაკო]]
{{div col end}}
=== ავტოგოლეფი ===
{{div col|1}}
* {{flagicon|ავსტრალია}} [[აზიზ ბეჰიჩი]] ([[საფრანგეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|საფრანგეთწკჷმა]] მატჩის)
* {{flagicon|ეგვიპტე}} [[აჰმეთ ფათი]] ([[რუსეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|რუსეთწკჷმა]] მატჩის)
* {{flagicon|მაროკო}} [[აზიზ ბუჰადუზი]] ([[ირანიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|ირანწკჷმა]] მატჩის)
* {{flagicon|ნიგერია}} [[ოგენეკარო ეტებო]] ([[ხორვატიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|ხორვატიაწკჷმა]] მატჩის)
* {{flagicon|პოლონეთი}} [[ტიაგუ ჩონეკი]] ([[სენეგალიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|სენეგალწკჷმა]] მატჩის)
{{div col end}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://ru.fifa.com/worldcup/russia2018/index.html მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018 FIFA-შ ვებ-ხასჷლას]
* [http://fifa-worldcup2018.ru ვაოფიციალური ვებ-ხასჷლა მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018 რუსეთის] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161120030143/http://fifa-worldcup2018.ru/ |date=2016-11-20 }}
* [http://россия2018.рф/ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018 რუსეთიშ ირდღარი დაიჯესტი ზადებაშ გეშა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170209020948/http://www.xn--2018-94d9anja5l.xn--p1ai/ |date=2017-02-09 }}
* [http://news.sportbox.ru/Vidy_sporta/Futbol/world_cup_2018 მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018-შ ახალი ამბეეფიშ ლენტი ვებ-ხასჷლას Sporbox.ru]
* [Http://www.football18.ru/ მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018-შ ახალი ამბეეფი დო მოსხუნუეფი!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161019100058/http://www.football18.ru/ |date=2016-10-19 }}
== სქოლიო ==
{{სქოლიო|2}}
{{მერკე}}
{{მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი}}
[[კატეგორია:მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატეფი|2018]]
cnw43dwdwjs4jypxn886cgf73sgwmdo
როსტოვ არენა
0
24442
253446
133372
2026-09-24T01:46:23Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253446
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა სტადიონი
| ჯოხო = როსტოვ არენა<br />Ростов Арена
| მეტჯოხო =
| სურათი = [[File:Rostov Arena2018.jpg|300პქ]]
| მუკნაჭარა =
| ედომუშამი ჯოხო =
| წჷმოხიანი ჯოხოეფი =
| ორენი = {{შილა|რუსეთი}}<br />[[დონიშ როსტოვი]]
| კოორდინატეფი =
| აკიგჷ = [[2017]] (გეგმ)
| გინწყჷ =
| აკიდგინჷ =
| იკილჷ =
| მინჯე = [[როსტოვიშ ოლქი]]
| ოპერატორი =
| ოფორუე = ნატურალური
| ღირებულება = 19,8 მილიარდი რუბლი<ref>[http://www.profile.ru/economics/item/111157-stadiony-odnorazovogo-ispolzovaniya Вкладывая сотни миллиардов в строительство арен для ЧМ-2018, власти до сих пор не придумали, что потом делать с дорогостоящими спортивными объектами и как их окупить - Журнал ...<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
| არქიტექტორი =
| ნტირა = 45 000
| კლუბეფი =[[როსტოვი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|„როსტოვი“]]
}}
'''„როსტოვ არენა“'''<ref>{{cite web|url=http://championat-rostov.ru/article/view/3906/|title=Новый стадион к ЧМ-2018 в Ростове-на-Дону получит название "Ростов-Арена"|author=Александр Николич|publisher=ИА «Чемпионат-Ростов»|date=2015-05-21|accessdate=2015-05-27|lang=ru}}</ref> — აკმაგაფუ [[კუჩხბურთი|ოკუჩხბურთე]] [[სტადიონი]] [[ნოღა]] [[დონიშ როსტოვი|დონიშ როსტოვს]], [[რუსეთი]]ს<ref>{{cite web
| datepublished = 24.12.2010
| url = http://www.stroyka.ru/Materials/detail.php?ID=1372008
| title = Планы строительства и реконструкции российских стадионов к ЧМ-2018
| author = Л. Рудницкий.
| publisher = stroyka.ru
| accessdate = 2010-12-24
| lang = ru
| archiveurl = http://www.webcitation.org/690Bhw4DH
| archivedate = 2012-07-08
}}</ref>.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://web.archive.org/web/20101214044951/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/33/74/52/b5ruse.pdf Заявка России на проведение чемпионата мира 2018 года на официальном сайте ФИФА] {{ref-en}}
* [http://stadiums.at.ua/news/2013-01-06-10766 Проект стадиона в Ростове-на-Дону к Чемпионату мира 2018]
* [https://www.youtube.com/watch?v=e9ZLxXLYBtk#t=213 Видео строительства стадиона HD]
* [http://vk.com/rostov_arena Страница Вконтакте]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{მერკე}}
[[კატეგორია:რუსეთიშ ოკუჩხბურთე სტადიონეფი]]
[[კატეგორია:დონიშ როსტოვიშ სტადიონეფი]]
0y3o8x8s1afbycif2noec619p3r44oa
6 გჷმათუთა (ნოღა)
0
24856
253304
126288
2026-09-23T22:11:28Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253304
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა დოხორინი
|სტატუსი = ნოღა
|მარგალური ჯოხო = 6 გჷმათუთა
|ოდაბადური ჯოხო =
|ქიანა = ეგვიპტე
|დუდალაშ თუდო =
|პანორამა =October city.jpg
|პანორამაშ სიგანა =
|მუკნაჭარა =
|შილა =
|შილმუკნაჭ =
|გერბი =
|გერბმუკნაჭ =
|გერბიშ სიგანა =
|შილაშ სიგანა =
|ჩარჩო =
|ქიანაშ რუკა2 =
|ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 =
|მუკნაჭარა2=
|lat_dir = N |lat_deg= 29 |lat_min=56|lat_sec=10
|lon_dir = E |lon_deg= 30 |lon_min= 57 |lon_sec=37
|CoordAddon = type:city(40361)_region:
|CoordScale =
|ქიანაშ რუკაშ ზჷმა =
|ქიანაშ რუკა=
|რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა =
|რეგიონიშ რუკა=
|რაიონიშ რუკაშ ზჷმა =
|რეგიონიშ ტიპი =
|რეგიონი =
|რეგიონი ცხირს =
|დინოხოლენი დორთუალა =
|რაიონიშ ტიპი =
|რაიონი =
|მადუდეშ ტიპი =
|მადუდე =
|დორსხუაფაშ თარიღი =
|მაართა შინუა =
|წოხოლენი ჯოხოეფი =
|სტატუსი-შე =
|ფართობი =
|სიმაღალაშ ტიპი=
|დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა=
|კლიმატი=
|ოფიციალური ნინა=
|მახორობა = 500,000
|ეჭარუაშ წანა = 2006
|მეჭედალა =
|აგლომერაცია =
|ერუანული აკოდგინალუა =
|ორწუმობური აკოდგინალუა =
|ეთნოქორონიმი =
|ბორჯიშ ორტყაფუ =+2
|DST = +3
|ოტელეფონე კოდი =
|ოფოსტე ინდექსი =
|ოავტომობილე კოდი=
|საიტი =
|კატეგორია ვიკიოწკარუეს =
|add1n=
|add1=
}}
'''6 გჷმათუთა''' — [[ნოღა]] [[ეგვიპტე]]ს. [[6 გჷმათუთა (მუჰაფაზა)|6 გჷმათუთაშ]] საგუბერნატოროშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღა იდვალუაფუ ქიანაშ ოორუე ნორთის. ნოღა 6 გჷმათუთა 17 კილომეტრით რე დოშორაფილი [[გიზა]]შე, 32 კილომეტრით ქიანაშ ნანანოღა — [[კაირო]]შე.<ref name = "NYT" >[http://www.nytimes.com/2010/08/25/world/africa/25egypt.html "To Catch Cairo Overflow, 2 Megacities Rise in Sand"] article by Thanassis Cambanis in ''[[The New York Times]]'' August 24, 2010. Retrieved August 25, 2010.</ref> 2006 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღას 500 000 ადამიერი ოხორანს.<ref>http://www.emporis.com/city/6th-of-october-city-egypt {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131105061247/http://www.emporis.com/city/6th-of-october-city-egypt |date=2013-11-05 }}</ref>
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
{{მერკე-ეგვიპტე}}
[[კატეგორია:ეგვიპტეშ ნოღეფი]]
[[კატეგორია:6 გჷმათუთაშ საგუბერნატორო]]
i980ymo2etsmwedwfnhptcpg9vp1m6d
კოჩინოსიშ ჸუჯი
0
24868
253391
218571
2026-09-24T00:32:38Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253391
wikitext
text/x-wiki
{{პოზრუკა |კუბა
|lon_dir = W
|lat_dir = N
|lat_deg = 22
|lat_min = 13
|lat_sec = 00
|lon_deg = 81
|lon_min = 10
|lon_sec = 00
|position = none
|float = right
|width = 300
|AlternativeMap = La2-demis-cuba.png
|caption=კოჩინოსიშ (ღეჯეფიშ) ჸუჯიშ ორენი ([[კუბა]]).
}}
'''კოჩინოსიშ ჸუჯი''' თაშნეშე '''ღეჯეფიშ ჸუჯი''' ({{lang-es|Bahía de Cochinos}}) — [[ჸუჯი (გეოგრაფია)|ჸუჯი]] [[კუბა|კუბაშ]] ობჟათე წყარპიჯის, [[კარიბიშ ზუღა]]ს.
[[ფაილი:Playagiron.jpg|მინი|მარცხნივ|155პქ|კოჩინოსიშ ჸუჯი]][[1910]] წანაშე ორხველჷ [[სანტა-კლარაშ პროვინცია]]ს, [[1976]] წანაშე [[მატანსასიშ პროვინცია|მატანსასიშ პროვინციაშ]] აკოდგინალუას რდჷ. აკმოქიმინუნს [[საპატაშ ჩქონი]]შ ბჟაეიოლი უკიდაშ კუნთხუს. [[ხაგუეი-გრანდე]]შ ობჟათეშე იდვალუაფუ 30 კილომეტრის, [[სიენფუეგოსი|სიენფუეგოსიშ]] ბჟადალშე 70 კილომეტრის, [[ჰავანა|ჰავანაშ]] ობჟათე-ბჟაეიოლშე 150 კილომეტრის. ჸუჯიშ ბჟადალი ნორთის რე [[მარჯანიშ რაქა|მარჯანიშ რაქეფი]], ნამუთ უხურგანს საპატაშ ჭყენჭყეფს. ბჟაეიოლ ნორთის წჷმორინაფილი რე [[მანგროშ ტყალეფი|მანგროვიანეფი]] დო [[ჭყენჭყი|ჭყენჭყეფიშ]] ჸონიერი მასივეფი.
კოჩინოსიშ ჸუჯიშ ოორუე ნორთის იდვალუაფუ ოფუტე ბუენა-ვენტურა.
ჸუჯიშ ესპანური ჯოხოდვალა ''Bahía de Cochinos'' ვემიარსხუ [[ღეჯი|ღეჯეფს]], (სავარაუდოთ) ჩხომიშ გვარობას — ''Orangeside triggerfish'' ({{lang-la|Balistes vetula}}, {{lang-es|Cochino}}).<ref>[http://www.history.navy.mil/danfs/c10/cochino.htm Cochino — ჩხომეფი, ნამუეფით ხენა ატლანტიშ ოკიანეს] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080919022447/http://www.history.navy.mil/danfs/c10/cochino.htm |date=2008-09-19 }}</ref><ref>[http://www.invemar.org.co/redcostera1/invemar/docs/Vol33/BIMC_33_03_Claro.pdf საბანა-კამაგუეიშ არქიპელაგი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191221153445/http://www.invemar.org.co/redcostera1/invemar/docs/Vol33/BIMC_33_03_Claro.pdf |date=2019-12-21 }}</ref>
[[1961|1961 წანას]] ააშ-იშ [[ცენტრალური ოდაზვერვე სააგენტო|ცენტრალური ოდაზვერვე სააგენტოშ]] დოფინანსაფათ საგარძახო გოწვართილ კუბარ ემიგრანტეფიშ ბუნაქ კოჩინოსიშ ჸუჯიშით გეგნიხორჷ [[კუბა|კოკშა]], თიშ გეშა, ნამჷ-და ახალო გიშაგორილი პრემიერ-მინისტრიშ [[ფიდელ კასტრო]]შ გინორინაფა მუთხუდესკონ.
==ლიტერატურა==
*Rodriguez, Juan Carlos. 1999. Bay of Pigs and the CIA. Ocean Press. Melbourne. ISBN 1875284982
*Wyden, Peter. 1979. Bay of Pigs - The Untold Story. Simon and Schuster. New York. ISBN 0671240064 ISBN 0224017543 ISBN 978-0671240066
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:კუბაშ ჸუეფი]]
5cvh1al2epa31xpzwskv3g3nagi8fm1
გოეროშ გენერალური ასამბლეაშ რეზოლუცია 68/262
0
25125
253336
234889
2026-09-23T23:13:08Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253336
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა გოეროშ რეზოლუცია
|ნომერი = 68/262
|ორგანო =გო
|თარიღი =[[27 მელახი]]
|წანა =[[2014]]
|აკოხუნა =80
|კოდი =A/RES/68/262
|დოკუმენტი =http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/68/262
|მოხუჯე =100
|აწმარენჯი =11
|დუდი იკინჷ =58
|ვარდჷ აკოხუნას =24
|ვამონაწილენდჷ =
|თემა =[[რუსეთი]]შე ყირიმიშ ანექსია
|შედეგი =მეღებულიე
|სურათი =
|წარწერა =
}}
'''გოეროშ გენერალური ასამბლეაშ რეზოლუცია 68/262 '''მიიღეს [[2014]] წანაშ [[27 მელახი]]ს, [[გოართოიანაფილი ერეფიშ ორგანიზაცია|გოეროშ]] 68-ა აკოხუნას რუსეთიშე ყირიმიშ ანექსიაშ საგამათ. ვაოვალდვალე რეზოლუციაქ, ნამუსჷთ ხუჯი 100 სახენწჷფოქ დუკინჷნ, ვალდვალირო გინაშქუ გოეროშ გენერალური ასამბლეა უღიარებუდჷკო [[უკრაინა]]შ [[ტერიტორიული თელიანობა]] დო ვაუღიარებუდჷკო [[ყირიმიშ რეფერენდუმი]]. ვითაართ ქიანაქ ვადუკინჷ ხუჯი რეზოლუციას, 58-იქ დუდი იკინჷ, 24-იშ წჷმმარინაფალი ვარდჷ აკოხუნას.
რეზოლუცია აკადგინეს დ წჷმარინუეს [[კანადა|კანადაქ]], [[კოსტა-რიკა]]ქ, [[გერმანია|გერმანიაქ]], [[ლიეტუვა|ლიეტუვაქ]], [[პოლონეთი|პოლონეთიქ]] დო [[უკრაინა|უკრაინაქ]].<ref>[http://news.xinhuanet.com/english/world/2014-03/28/c_126325576.htm "UN General Assembly adopts resolution affirming Ukraine's territorial integrity"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140422172321/http://news.xinhuanet.com/english/world/2014-03/28/c_126325576.htm |date=2014-04-22 }}. Xinhua. 28 March 2014.</ref> რეზოლუციას წოხოლე აწოჸუნდჷ უშქურანჯალაშ სხუნუშ უწჷმუძინუ ცადეფი, ნამუქჷთ გჷმიჭანუ შქკვითი აკოხუნა [[ყირიმიშ კრიზისი|ყირიმიშ კრიზისიშ]] გინაჭყვიდალო. აწმარენჯობა თის [[რუსეთი|რუსეთიშ]] ვეტოქ გუჭანუ.<ref>[http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=47443&Cr=ukraine&Cr1=#.UzgPNqLRUdw "Backing Ukraine’s territorial integrity, UN Assembly declares Crimea referendum invalid"]. UN. 27 March 2014.</ref>
== ქოძირით ხოლო ==
* [[გოერო]]
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/68/262&referer=https://ka.wikipedia.org/&Lang=E რეზოლუციაშ სრული ტექსტი] {{en}}
* [http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/68/262&referer=https://ka.wikipedia.org/&Lang=R რეზოლუციაშ სრული ტექსტი] {{ru icon}}
== სქოლიო ==
[[კატეგორია:გოერო]]
90fafalhnmhekboz8ll238l5jgapk21
ადამიერიშ ნებეფიშ ევროპული სასამართალო
0
25157
253313
206165
2026-09-23T22:38:30Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253313
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Piece of Berlin Wall in front of the European Court of Human Rights, Strasbourg.jpg|მინი|[[ბერლინიშ კიდალა|ბერლინიშ კიდალაშ]] ნორთი ადამიერიშ ნებეფიშ ევროპული სასამართალოშ დგჷმილიშ წოხოლე]]
'''ადამიერიშ ნებეფიშ ევროპული სასამართალო''' ({{lang-en|The European Court of Human Rights}} (ECtHR); {{lang-fr|Cour européenne des droits de l’homme}}) — 1950 წანაშ [[ადამიერიშ ნებეფი|ადამიერიშ ნებეფიშ]] გეშა ევროპული კონვენციათ დორსხუაფილი საირქიანო სასამართალო ორგანო. თი გჷთმოსხუნუნს კერზო ინდივიდეფიშ ოჩიულეეფს კონვენციაშ მაკათური [[სახენწჷფო]]ეფიშოთ, ნამუეფით ოხუ თე კონვენციათ გარანტირაფილი ნებეფიშ ოდებელი აკორციებეფს. სასამართალოშ ოჩიულეშ მიშაღალაშ ნება კონვენციაშ მაკათური სახენწჷფოეფს ხოლო უღჷნა ართიანიშ სააწმარენჯოთ.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{Commons category|European Court of Human Rights}}
* [https://web.archive.org/web/20061206173941/http://www.echr.coe.int/ECHR/ Official website of the European Court of Human Rights]* [http://www.echr.coe.int/ECHR/EN/Header/Case-Law/HUDOC/HUDOC+database/ Court judgments, decisions and case law website]
* [http://www.echr.coe.int/NR/rdonlyres/94F95200-874C-4E83-9E76-689344E8A3C8/0/RulesOfCourtMarch2005.pdf Rules of the Court (PDF)]
* [http://portal.coe.ge/enews/EkyVZkVEkFDKrxApAw.php The European Union’s accession to the European Convention on Human Rights] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101103202456/http://portal.coe.ge/enews/EkyVZkVEkFDKrxApAw.php |date=2010-11-03 }}
{{მერკე-ორგანიზაცია}}
[[კატეგორია:ევროპაშ სხუნუ]]
[[კატეგორია:საირქიანო სასამართალო ორგანოეფი]]
[[კატეგორია:სტრასბური]]
[[კატეგორია:ადამიერიშ ნებეფი]]
ibqsh4fxc0zdclz7l9jyo1gqas839ie
იაგუარი
0
25372
253366
241505
2026-09-23T23:52:06Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253366
wikitext
text/x-wiki
{{ტაქსოდაფა
| ჯოხო =იაგუარი
| სურათიშ ფაილი =Standing jaguar.jpg
| სურათიშ მუკნაჭარა =
| სურათიშ ეჭარუა =
| ჟინომაფე =
| ომაფე =ჩხოლარეფი
| გიმენომაფე =
| გჷნართი =
| გიმენგჷნართი =
| ჟინტიპი =
| ტიპი =[[ქორდიანეფი]]
| გიმენტიპი =
| superdivisio =
| divisio =
| subdivisio =
| ჟინკლასი =
| კლასი =[[ბჟაშუმუეფი]]
| გიმენკლასი =
| ინფრაკლასი =
| ჟინრანწკი =
| რანწკი =[[მახვამილაფარეფი]]
| გიმენრანწკი =
| ინფრარანწკი =
| ჟინფანია =
| ფანია =[[კატუშობურეფი]]
| გიმენფანია =
| ჟინტრიბა =
| ტრიბა =
| გიმენტრიბა =
| გვარი =[[პანთერა|პანტერეფი]]
| გიმენგვარი =
| supersectio =
| sectio =
| subsectio =
| ბუნა =[[იაგუარი]]
| გიმენბუნა =
| ლათ =Panthera onca
| სექციაშ ჯოხო =
| სექციაშ ტექსტი =
| არეალიშ რუკა =Cypron-Range Panthera onca.svg
| არეალიშ რუკაშ მუკნაჭარა =
| არეალიშ რუკაშ სიგანა =
| არეალიშ ლეგენდა ={{ლეგენდა|#e27023|ასეაინი გოფაჩუაშ არეალი}}{{ლეგენდა|#e8a679|ისტორიული გოფაჩუაშ არეალი}}
| iucnstatus =NT
| ვიკინერობეფი =Panthera onca
| commons =
| iucn =15953
| itis =
| ncbi =
}}
[[File:Jaguars (Panthera onca) couple (Female right).webm|thumb|right|იაგუარი]]
'''იაგუარი''' (Panthera onca) — [[მახვამილაფარეფი|მახვამილაფარი]] [[ბჟაშუმუეფი|ბჟაშუმუ]] [[ჩხოლარეფი|ჩხოლარი]] [[კატუშობურეფი]]შ [[ფანია (ბიოლოგია)|ფანიაშე]], [[პანთერა|პანტერეფიშ]] [[გვარი (ბიოლოგია)|გვარიშ]] წჷმმარინაფალი. თიშ რსხულიშ სიგჷრძა 2 მ, წონა 140 კგ-შახ. უღუ მასიური,გოჭყვართალერი რსხული, კუნტა კუჩხეფი, ფართე, ჸონიერჯღალეფამი ტოტრეფი. ფერო მოჭითე-ჸვინთელი რე, თეწკჷმა ართო უჩა რგოლეფი დო ხალეფი უღუ, ჯკანკალეშა ედომუშამო უჩა ხოლო ამხვადჷნა. იაგუარი გოფაჩილი რე [[ოორუე ამერიკა|ოორუე]], [[ცენტრალური ამერიკა|ცენტრალურ]] დო [[ობჟათე ამერიკა|ობჟათე ამერიკას]]. ხე შხირი, ლამე ტროპიკულ დო სუბტროპიკულ ტყალეფს, უმენტაშო გიშმაგორუნს წყარმალუეფიშ წყარპიჯეფს. ჯგირო ეშმუს ჯაშა დო ნჩურუნს. ჭკომუნს ჩორქოშობურეფს ([[ტაპირი]], [[ერემი]], [[პეკარი]]), [[მაღირღონალეფი]]თ, [[ჩხომეფი]]თ, თაშნეშე ჭკომუნს [[კუ]]ს დო თიშ მარქვალიეფს, კანკალეშა გეთმიანთხუ ჸუდეშ ჩხოლარს ხოლო. მაკობა 3,5 თუთას იგჷნძორებუ, ხანს 4-შახ ბოქურს. მორჩილი ორეწუალე შანულობა უღუ (გიმირინუანა ტყების).
== ლიტერატურა ==
* {{cite book|url=http://www.jaguarssp.com/Animal%20Mgmt/JAGUAR%20GUIDELINES.pdf|accessdate=2011-11-11|title=Guidelines for Captive Management of Jaguars|editor= Law, Christopher|author=Baker, W. K., Jr. ''et al.''|publisher=Jaguar Species Survival Plan. American Zoo and Aquarium Association}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{Commons category|Panthera onca}}
* [http://www.arkive.org/jaguar/panthera-onca/facts-and-status.html უმოსი სურათეფი დო ინფორმაცია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100525114658/http://www.arkive.org/jaguar/panthera-onca/facts-and-status.html |date=2010-05-25 }}
* [https://web.archive.org/web/20101106071808/http://www.bbc.co.uk/nature/species/Jaguar BBC-იშ იაგუარიშ ვიდეოეფი]
* [http://www.amazonarium.com.br/docs/peopleandjaguarcomplete.pdf კათა დო იაგუარი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110706150720/http://www.amazonarium.com.br/docs/peopleandjaguarcomplete.pdf |date=2011-07-06 }}
* [http://felidaefund.org/ Felidae Conservation Fund]
[[კატეგორია:კატუშობურეფი]]
qohagd5020wo6qwrd6cc2gvsqttd3bd
რორი კინერი
0
25384
253445
127684
2026-09-24T01:46:19Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253445
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა არტისტი
| ფერი =
| ჯოხო = რორი კინერი
| სურათი = Rory Kinnear 2012 (cropped).jpg
| სურათიშ ზჷმა = 220პქ
| დუდჯოხო = კინერი 2012 წანას
| დაბადებაშ ჯოხო =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1978|2|17}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ლონდონი]], [[ინგლისი]]
| ღურაშ თარიღი =
| ღურაშ აბანი =
| საქვარუა = [[არტისტი]], [[სცენარისტი]]
| შხვა ჯოხოეფი=
| აკოქიმინჯალაშ წანეფი = [[2000]]–ასეშა
| ალმასქუ=
| მასქერეფი =
| ოხორინალი აბანი=
| ვებხასჷლა=
| აკადემიაშ ჯილდოეფი=
| ემმიშ ჯილდოეფი=
| შხვა ჯილდოეფი=
| BAFTA ჯილდოეფი
| ორქოშ გლობუსიშ ჯილდოეფი
| ტონიშ ჯილდოეფი
}}
'''რორი კინერი''' ({{lang-en|Rory Kinnear}}; დ. [[17 ფურთუთა]], [[1978]], [[ლონდონი]]) — [[ინგლისარეფი|ინგლისარი]] [[არტისტი]] დო [[სცენარისტი]].
==ფილმოგრაფია==
{{ფილმისჟილე}}
{{ფილმის|2008| [[მუთა მოლექინაფა]] |Quantum of Solace | [[ბილ ტენერი]]}}
{{ფილმის|2012| [[სკაიფოლი]] |Skyfall| ბილ ტენერი}}
{{ფილმის|2014| [[იმიტაციაშ ლაჸაფი]] | The Imitation Game| დეტექტივი ნოკი}}
{{ფილმის|2015| [[სპექტრი (2015 წანაშ ფილმი)|სპექტრი]] |Spectre| ბილ ტენერი}}
{{ფილმისგიმე}}
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Commons category|Rory Kinnear}}
*{{IMDb ჯოხო|1239499}}
*[http://observer.guardian.co.uk/focus/story/0,,2010497,00.html Interview with ''The Observer''] {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[https://web.archive.org/web/20150817192337/http://www.bbc.co.uk/filmnetwork/films/p00bjp8d Wish 143 - short film starring Rory Kinnear]
*[http://www.bbc.co.uk/programmes/b00vfgcw The First Men in the Moon]
{{DEFAULTSORT:კინერი, რორი}}
[[კატეგორია:ინგლისარი არტისტეფი]]
kc59ccgbospgxct6665e96esarp8esm
ააშ-იშ ოზუღე ნძალეფი
0
25539
253311
250232
2026-09-23T22:31:56Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253311
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Seal of the United States Department of the Navy.svg|მინი|300პქ|ააშ-იშ ოზუღე ნძალეფიშ დეპარტამენტიშ ემბლემა]]
'''ააშ-იშ ოზუღე ნძალეფი''' ({{lang-en|United States Navy, USN}}) — [[ააშ|ააშ-იშ]] [[ოზუღე ლჷმა|ოზუღე
ოპერაციეფიშ]] უჭყაფა დო [[ააშ-იშ აკოანჯარაფილი ნძალეფი|აკოანჯარაფილი ნძალეფი]]შ გვარობა, თაშნეშე, [[ააშ-იშ ფორმამი ოინალეფი|ააშ-იშ ფორმამ ოინალეეფშე]] ართ-ართი. ააშ-იშ ოზუღე ნძალეფი, მიმალი ბორჯიშო, იკოროცხუ არძაშე შხუ დო ჸონიერ ოზუღე ნძალათ მოსოფელს<ref>[http://carllavo.blogspot.de/2015/03/the-gigantic-advantage-us-navy-has-over.html The gigantic advantage the U.S. Navy has over all others.]Carl Lavo. 09.03.2015</ref><ref>[http://nation.time.com/2012/12/03/if-more-money-buys-a-smaller-fleet-what-will-less-money-buy/ If More Money Buys a Smaller Fleet, What Will Less Money Buy?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150518110616/http://nation.time.com/2012/12/03/if-more-money-buys-a-smaller-fleet-what-will-less-money-buy/ |date=2015-05-18 }}Winslow Wheeler. 03.12. 2012</ref>, კომბინირაფილი ობურსაფალი ფლოტიშ არძაშე მაღალი ტონაჟით.<ref>[https://www.foreignaffairs.com/articles/united-states/2009-01-01/balanced-strategy A Balanced Strategy. Reprogramming the Pentagon for a New Age.][[რობერტ გეიტსი]].Foreign Affairs (Council on Foreign Relations).</ref> თიშ დოჸუნალას რე მოსოფელიშ უშხუაში [[ავიამაღელი|ავიამაღელი]] ფლოტი, ნამუეფიშ შქას ვითი ობურსაფალი როწკის რე, ოთხი ორეზერვე ფლოტის რე,<ref>"[https://news.usni.org/2014/08/18/sunk-sold-scraped-saved-fate-americas-aircraft-carriers Sunk, Scrapped or Saved: The Fate of America’s Aircraft Carriers]". USNI News. 12 აგვისტო, 2015.</ref><ref>[https://deanoinamerica.wordpress.com/2011/09/03/mothballed-super-carriers "Mothballed Super Carriers"]Deano in America. 03.09.2011</ref><ref>"[http://www.businessinsider.com/the-russian-navy-is-aiming-to-be-much-larger-than-the-us-navy-2014-9 The Russian Navy Is Aiming To Be Much Larger Than The US Navy]". Business Insider. 24 სექტემბერი, 2014.</ref>აკოგაფაშ პროცესის რე ახალი კლასიშ სუმი ავიამაღელი.<ref>იხილეთ [[USS Gerald R. Ford (CVN-78)]] და [[USS John F. Kennedy (CVN-79)]].</ref> აშშ-იშ ოზუღე ნძალეფს 328,186 მოქიმინჯე მანინალე რე, 110,882 ადამიერი ოზუღე ნძალეფიშ რეზერვს რე. 2015 წანაშ ეკენიაშ მუნაჩემეფით, თიშ დოჸუნალას რე 272 ობურსაფალი ნიში დო 3 700-შე უმოსი მოქიმინჯე ოფურინალი აპარატი.<ref name = Status>[http://www.navy.mil/navydata/nav_legacy.asp?id=146 US NAVY Status.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180614172413/http://www.navy.mil/navydata/nav_legacy.asp?id=146 |date=2018-06-14 }} U.S. Navy. 29.09.2015</ref>
== სქოლიო ==
{{სქოლიო|2}}
{{მერკე}}
[[კატეგორია:ააშ-იშ ოურდუმე ოზუღე ნძალეფი]]
[[კატეგორია:ააშ-იშ ჭყანიერი უჭყაფეფი]]
nen67yxc372pvot3ufwq46xgnlkppx0
შარდენი
0
25915
253489
143332
2026-09-24T02:50:03Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253489
wikitext
text/x-wiki
{{ტაქსოდაფა
| ჯოხო =შარდენი
| სურათიშ ფაილი =PeregrineFalcon.jpg
| სურათიშ მუკნაჭარა =
| სურათიშ ეჭარუა =
| ჟინომაფე =
| ომაფე =ჩხოლარეფი
| გიმენომაფე =
| გჷნართი =
| გიმენგჷნართი =
| ჟინტიპი =
| ტიპი =[[ქორდიანეფი]]
| გიმენტიპი =
| superdivisio =
| divisio =
| subdivisio =
| ჟინკლასი =
| კლასი =[[მაფურინჯეეფი]]
| გიმენკლასი =
| ინფრაკლასი =
| ჟინრანწკი =
| რანწკი =[[შარდენიშნერეფი]]
| გიმენრანწკი =
| ინფრარანწკი =
| ჟინფანია =
| ფანია =[[შარდენიშობურეფი]]
| გიმენფანია =
| ჟინტრიბა =
| ტრიბა =
| გიმენტრიბა =
| გვარი =[[შარდენი (გვარი)|შარდენი]]
| გიმენგვარი =
| supersectio =
| sectio =
| subsectio =
| ბუნა ='''შარდენი'''
| გიმენბუნა =
| ლათ ={{bt|Falco peregrinus|[[Tunstall]], 1771}}
| სექციაშ ჯოხო =
| სექციაშ ტექსტი =
| არეალიშ რუკა =PeregrineRangeMap.png
| არეალიშ რუკაშ მუკნაჭარა =
| არეალიშ რუკაშ სიგანა =
| არეალიშ ლეგენდა =
| iucnstatus =LC
| ვიკინერობეფი =:Milvus migrans
| commons =Category:Milvus migrans
| iucn =22696507
| itis =175604
| ncbi =8954
}}
[[File:Falco peregrinus MHNT.ZOO.2010.11.102.1.jpg|thumb| ''Falco peregrinus'']]
[[File:Falco peregrinus madens MHNT.ZOO.2010.11.102.8.jpg|thumb| ''Falco peregrinus madens'']]
'''შარდენი''' ({{lang-la|Falco peregrinus}}) — [[მახვამილაფარეფი|მახვამილაფარი]] [[მაფურინჯეეფი|მაფურინჯე]] [[შარდენიშნერეფი]]შ რანწკიშე; რწაფილს გჷმირინუანა ომაჯინეთ. ძინათებული შარდენი რსხულო რე ოშქაშე ზჷმაშ, უღუ მოლენე-მოტუტაშფერე ოჭიში, ჩე კიდირი სო უჩა დუდი. დადული შარდენი ზჷმას ონდეთ უმოსი დიდი რე, ვინდარო მუმული.
შარდენი ჩინებული რე მუში ჩქარებათ, ავითარენს 322 კმ/სთ მაჯინობაშ ბორჯის, ნამუთ საუჯგუშო შედეგი რე ედომუშამი [[ჩხოლარეფი]]შ ოქიანუს.<ref>[http://www.bbc.co.uk/nature/life/Peregrine_Falcon BBC Nature — შავარდენი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120102200500/http://www.bbc.co.uk/nature/life/Peregrine_Falcon |date=2012-01-02 }}</ref><ref>[http://www.smithsonianmag.com/science-nature/the-worlds-fastest-animal-takes-new-york-12317871/ Smithsonianmag.com — The World’s Fastest Animal Takes New York]</ref> National Geographic-იშ ოტელევიზიე პროგრამაშა გერსხუაფათ, თიში მაქსიმალური სიჩქარა რე 389 კმ/სთ.<ref name="airspacemag">{{cite web |author=Harpole, Tom | date=1 March 2005| title=Falling with the Falcon | work=Smithsonian Air & Space magazine | url=http://www.airspacemag.com/flight-today/falcon.html |accessdate=4 September 2008}}</ref><ref name="Terminal Velocity">[http://education.nationalgeographic.com/education/media/terminal-velocity/?ar_a=1 Terminal Velocity]. Skydivers chase the peregrine falcon's speed. Video by Public Television's Wild Chronicles, from National geographic Mission Programs.</ref>
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:შარდენიშნერეფი]]
8395gqsegdnehedprt1wq0jsviw9upn
პანგეა
0
28519
253429
224646
2026-09-24T01:29:19Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253429
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Pangea animation 03.gif|thumb|240px|პანგეაშ გორთუალა]]
'''პანგეა''' ({{lang-el|Πανγαία}} — „ედომუშამი დიხაუჩა“; {{lang-el|παν}} ''პან'' — ნთელი, ედომუშამი; {{lang-el|γαία}} ''გეა'' — დიხაუჩაა) — [[სუპერკონტინენტი]], ნამუთ რსებენდჷ დოხოლაფირო 250 მილიონი წანაშ კინოხ [[პალეოზოური|პალეოზოურ]] დო [[მეზოზოური|მეზოზოურ]] ეპოქას, სოიშახ თინა ამდღა რსებულ [[კონტინენტი|კონტინეტეფო]] გირთუდჷნ.
ჯოხო მაართათ ოშინუ, [[კონტინენტური დრიფტი|კონტინენტური დრიფტიშ]] თეორიაშ აკმაქიმინალ, [[გერმანალეფი|გერმანალ]] [[მენცარი|მენცარ]] [[ალფრედ ვეგენერი|ალფრედ ვეგენერქ]] მუში წინგის „კონტინენტეფიშ დო ოკიანეეფიშ გოჭყაფა“ ({{lang-de|Die Entstehung der Kontinente und Ozeane}}).
== თაშნეშე ქოძირით ==
* [[პანთალასა]]
* [[პანგეა ულტიმა]]
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{commons|Pangea|Pangaea}}
* [http://pubs.usgs.gov/publications/text/historical.html USGS Overview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090105162104/http://pubs.usgs.gov./publications/text/historical.html |date=2009-01-05 }}
* [http://www.pangaea.de PANGAEA data library]
* [http://www.tectonic-forces.org An explanation of tectonic forces] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170912092633/http://www.tectonic-forces.org/ |date=2017-09-12 }}
* [https://web.archive.org/web/20081202151845/http://www.foxnews.com/story/0,2933,248979,00.html Europe's First Stegosaurus Boosts Pangaea Theory]
* [http://www.scotese.com/newpage8.htm Map of Triassic Pangaea at Paleomaps]
{{მერკე-გეოლოგია}}
{{commons|Pangea|პანგეა}}
[[კატეგორია:ისტორიული კონტინენტეფი]]
[[კატეგორია:სუპერკონტინენტეფი]]
6a0y2jda35hba2ernqnqmf0pgbs6x9d
ოფუტეშ მეურნობა
0
28769
253428
249720
2026-09-24T01:28:06Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253428
wikitext
text/x-wiki
[[File:Tomb of Nakht (2).jpg|thumb|right|]]
[[ფაილი:Group of workers harvesting tea Chakva Prokudin-Gorsky.jpg|მინი|300px|მეჩაიეეფი [[ჩაქვი|ჩაქვის]], [[აჭარა]], 1909 წ. პროკუდინ-გორსკიშ ფოტო.]]
'''ოფუტეშ მეურნობა''' — მატერიალური წარმებაშ ართ-ართი თარი დარგი, ოფუტე-ომეურნე კულტურეფიშ მოჸონაფა დო ჸუდეშ ორინჯეფიშ დოჭყანაფა მეჩანარობაშ დო მეჩხოლარობაშ პროდუქციაშ მეღებაშ ღანკით. ოფუტეშ მეურნობაშ თარი დარგეფი რე:
* [[მეჸანჭობა]]
* [[მეორტვინობა]]
* [[მეყურდგელობა]]
* [[მებინეხობა]]
* [[მეჩხომობა]]
* [[მეთასობა]]
* [[მეჩანარობა]]
* [[მემაჯინობა]]
* [[მეტყალობა]]
* [[მემაფურინჯობა]]
* [[მესქალობა]]
* [[მეღეჯობა]]
* [[მეცხენობა]]
* [[მეშხურობა]]
* [[მეჩხოლარობა]]
* [[მეჩაიობა]]
* [[მეხილობა]]
* [[დიხასაქვარუა]]
ოფუტეშ მეურნობა შანულამო რე დოჸუნელი ელმოლ პიჯალეფშა: [[დიხა]]შა, [[კლიმატი|კლიმატშა]], [[წანმოწანაშ ბორჯეფი|სეზონეფშა]], ტერიტორიულ დვალუაშა დო შხვ. თიშ გოვითარაფაშა დიდ გოლინა უღუ ოფუტე-ომურნე მენცარობეფიშ ზოხოიან დარგეფს:
* [[აგროქიმია]]
* [[ამპელოგრაფია]]
* [[გენეტიკა]]
* [[ვეტერინარია]]
* [[დიხამარჩქინჯობა]]
* [[ზოოტექნიკა]]
ოფუტეშ მეურნობაშ დარგის ხანდენს მოსოფელიშ მახორობაშ 40-45%, თეწკჷმა ართო გოვითარაფილ ქიანეფს თე მაძირაფალი 5-6%-შ ეშე ვარე.
== ოფუტეშ მეურნობა ორგებუეფი ==
:[[ბაღი]] - [[ორტვინი]] - [[ორთაშობური დოლო]] - [[ბინეხი]] - [[მეჯი]] - [[ოცალუე]] - [[ოხონუე]] - [[ოდიარუ]] - [[ჸვანა]]
== ოფუტე-ომეურნე ჩანარეფი ==
: ''ბაღჩეული კულტურეფი'': [[ხაბურზაკი]], [[შინკა]], [[კოპეშია]], [[ჸაბაყი]]
: ''ორტვინობა'': [[ბადრიჯანი]], [[ბულეკი]], [[კოპეშია]], [[თალგამი]], [[კარტოფილი]], [[კინტირი]], [[ლუყუ]], [[პამინდორი]], [[სტამფილო]], [[ჭახალა]]
: ''ყუბერამ კულტურეფი'': [[ბარდონი]], [[ორზა]], [[ლებია]], [[მუხუდო]], [[ლაიტი]], [[სოია]], [[ჩხერი]], [[ქერი]], [[რჩვია]], [[ხაჯი]], [[ქუბი]], [[ქობალკაკალი]]
: ''ტექნიკურ კულტურეფი'': [[ბამბე]], [[თუთუმი]], [[კიფი]], [[კორპი]], [[ასქიდია]], [[სუ]], [[ტუნგო]]
: ''ხილი'': [[ქვიშნა ბული]], [[ატამა]], [[ბული]], [[მარგული]], [[უშქური]], [[ბია]], [[ლიმონი]], [[მანდარინი]], [[ციმუა]], [[მუჸია]], [[სხული]], [[დამაზი]], [[ფორთოხალი]]
== ოფუტე-ომეურნე ჩხოლარეფი ==
: ''ჸუდეშ ჩხოლარეფი'': [[ყურდგელი]], [[კამბეში]], [[თხა]], [[ღეჯი]], [[ცხენი]], [[შხური]], [[ჩხოუ]]
: ''ჸუდეშ მაფურინჯეეფი'': [[ღორღონჯი]], [[ინდური]], [[კვატია]], [[ქოთომი]]
: ''ჭანდეფი'': [[ჸანჭი]], [[ფსკა]]
== ოფუტე-ომეურნე მანქანა-ანჯარეფი ==
: ''ანჯარეფი'': [[ბარი]], [[გუთანი]], [[ბერგი]], [[აჩაჩა]], [[ფარცხი]]
: ''მანქანეფი'': [[კომბაინი]], [[კულტივატორი]], [[ოჩხვარალი]], [[ტრაქტორი]]
== შხვა ოფუტე-ომეურნე ტერმინეფი ==
: ''ტექნოლოგიური პროცესეფი'': [[ოდიარეთასუა]], [[ბარუა]], [[წურუა (ოფუტეშ მეურნობა)|წურუა]], [[სილოსუა]], [[გოჭვიმუა]], [[დრენაჟი]], [[თასიშ წამალუა]], [[ხაჩქუა]], [[ბარგუა]], [[მელიორაცია]], [[წყარუა]], [[ხონუა]]
: ''სასუქეფი'': [[ამიაკიშ გვარჯილა]], [[ამოფოსი]], [[წურწუფაბჟე ამონიუმი]]
== ლიტერატურა ==
* Mazoyer, Marcel; Roudart, Laurence (2006). ''A history of world agriculture: from the Neolithic Age to the current crisis''. Monthly Review Press, New York. ISBN 978-1-58367-121-4
* Watson, A.M. (1983). ''Agricultural Innovation in the Early Islamic World'', Cambridge University Press.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [[გოეროშ სურსათიშ დო ოფუტეშ მეურნობაშ ორგანიზაცია|გოეროშ სურსათიშ დო ოფუტეშ მეურნობაშ ორგანიზაციაშ]] [http://www.fao.org/home/en/ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა.]
* [http://www.usda.gov/wps/portal/usda/usdahome Official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140131234028/http://www.usda.gov/wps/portal/usda/usdahome |date=2014-01-31 }} of the United States Department of Agriculture (USDA)
** [https://web.archive.org/web/20160828225831/http://www.ars.usda.gov/main/main.htm Official website] of the USDA's Agricultural Research Service
* [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/us/agritop.htm Agriculture Research Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326172429/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/us/agritop.htm |date=2009-03-26 }} from the Government Information Library of the University of Colorado, Boulder
* [http://www.worldbank.org/en/topic/agriculture Agriculture]
[[კატეგორია:ოფუტეშ მეურნობა|*]]
[[კატეგორია:ვიკიპედიაშ უციო სტატიეფი ოკუჩხალე 2]]
a651cpnd74nn2s1aj2r0vcvdf31ifg1
დუბაიშ ერეფოშქაშე აეროპორტი
0
28988
253342
241672
2026-09-23T23:23:58Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253342
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა აეროპორტი
| ჯოხოდვალა =დუბაიშ ერეფოშქაშე აეროპორტი
| ოდაბადური ჯოხო = مطار دبي الدولي
| სურათი =Dubai Airport.jpg
| სურათიშ ზჷმა =
| მიკნაჭარა =
| IATA = OMDB
| ICAO = DXB
<center>{{პოზრუკა|არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფი|width=270|float=center
|caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10
|label=DXB|position=bottom
|lat_deg=25|lat_min=15|lat_sec=10|lat_dir=N
|lon_deg=55|lon_min=21|lon_sec=52|lon_dir=E
}}<small>აეროპორტიშ ორენი არაბეფიშ გოართოიანაფილ საამიროეფს</small></center>
| ტიპი = ომენოღალე
| მაღვენჯი = დუბაიშ თარობა
| ოპერატორი = Dubai Airports Company
| მანინალე ნოღა = დუბაი
| ორენი = [[დუბაი]], [[დუბაიშ საამირო]], {{შილა|არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფი}}
| სიმაღლე-მ =
| კოორდინატეფი =
| ვებ–ხასჷლა = www.dubaiairport.com
| ბ1-ნომერი = 12L/30R
| ბ1-სიგჷრძა-მ = 4 000
| ბ1-ოფორუე = [[ასფალტი]]
| ბ2-ნომერი = 12R/30L
| ბ2-სიგჷრძა-მ = 4 500
| ბ2-ოფორუე = ასფალტი
| ვ1-ნომერი =
| ვ1-სიგჷრძა-მ =
| ვ1-ოფორუე =
| სტატ-წანა = 2015
| სტატ1-დუდი = მაშარეეფიშ მუდანობა
| სტატ1-მუნაჩემი = {{ძინა}} 78 015 000
| სტატ2-დუდი = ორზოლრთაფა
| სტატ2-მუნაჩემი = {{ძინა}} 2 435 567
| მეღანკუა =წყუეფი:<ref>[http://www.gcaa.gov.ae/aip/AIPSUP2013/UAE_AIP.html United Arab Emirates AIP] </ref><ref>{{cite web|url=http://www.aci.aero/media/afc782a2-a258-4c49-a700-fea9047d15fb/News/Releases/2013/PR_260313_Prelim_2012_World_Traffic_Rankings-final_pdf |title=Preliminary 2012 World Airport Traffic and Rankings |publisher=Aci.aero |accessdate=29 March 2013}}</ref>
}}
'''დუბაიშ ერეფოშქაშე აეროპორტი''' ({{lang-ar|مطار دبي الدولي}}), {{airport codes|DXB|OMDB}} — [[არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფი]]შ უშხუაში ომენოღალე [[აეროპორტი]], ნამუთ ნოღა [[დუბაი]]შ ობჟათე-ბჟაეიოლშე 4 კილომეტრიშ გოძვენას იდვალუაფუ.<ref>[http://www.msnbc.msn.com/id/30310762/ Massive Dubai airport may delay opening again] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090422181745/http://www.msnbc.msn.com/id/30310762/ |date=2009-04-22 }}</ref><ref>[http://www.worldairportguide.com/airport/314/airport_guide/Middle-East/Dubai-International-Airport.html Dubai International Airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061108134721/http://www.worldairportguide.com/airport/314/airport_guide/Middle-East/Dubai-International-Airport.html |date=2006-11-08 }}</ref>
==ტერმინალეფი==
=== ტერმინალი 1 ===
ავიაკომპანიეფიშ რეგულარული რეისეფი, ნამუსჷთ ონინალჷ ''დუბაიშ ერეფოშქაშე აეროპორტიშ'' ომაშარალე ტერმინალი 1:
{{აეროპორტი-მალობეფი
| [[Aeroflot]] | მოსკოვი (შერემეტიევო)
| [[African Express Airways]] | ადენი, ჰაგეისა, ბერბერა, მოგადიშო, ვაჯრი
| [[Afriqiyah Airways]] | ტრიპოლი
| [[Air Algérie]] | ალჟირი
| [[Air Astana]] | ალმა-ათა, ასტანა
| [[AirBaltic]] | რიგა
| [[Air China]] | პეკინი (ონანანოღე აეროპორტი)
| [[Air France]] | პარიზი (შარლ დე-გოლი)
| [[Air India]] | მუმბაი
| Air India <br />რეისეფს არსულენს [[Indian Airlines]]| დელი
| [[Air Moldova]] | კიშინიოვი
| [[Armavia]] | ერევანი
| [[Austrian Airlines]] | ვენა
| [[AZAL]] | ბაქო
| [[Bahrain Air]] | ბაჰრეინი
| [[Best Air]] | დაკა
| [[Biman Bangladesh Airlines]] | ჩიტაგონგი, დაკა, ლონდონი (ჰითროუ), რომი (ფიუმიჩინო), სილჰეტი
| [[British Airways]] | ლონდონი (ჰითროუ)
| [[Cathay Pacific]] | ბაჰრეინი, ბანგკოკი (სუვარნაბჰუმი), ჰონგკონგი, მუმბაი
| [[China Southern Airlines]] | პეკინი (ონანანოღე აერპორტი), გუანჯოუ, ლაგოსი
| [[Cyprus Airways]] | ბაჰრეინი, ლარნაკა
| [[Daallo Airlines]] | ჯიბუტი
| [[Delta Air Lines]] | ატლანტა
| [[EgyptAir]] | ალექსანდრია, კაირო
| [[Ethiopian Airlines]] | ადის-აბება
| [[Eritrean Airlines]] | ასმერა
| [[Georgian Airways]] | ქართი
| [[GMG Airlines]] | დაკა
| [[Gulf Air]] | ბაჰრეინი
| [[Hainan Airlines]] | პეკინი (ონანანოღე აეროპორტი), ლუანდა
| [[Indian Airlines]] | ბანგალორი, კალკუტა, ჩენაი, კოჯიკოდე, დელი, გოა, ჰაიდარაბადი, ჯაიპური, მუმბაი
| [[Iran Air]] | ბენდერ-აბასი, ისპაჰანი, შირაზი, თეირანი (იმამ ჰომენეი)
| [[Japan Airlines]] | ტოკიო (ნარიტა)
| [[Jazeera Airways]] | ბაჰრეინი, ქუვეითი
| [[Jet Airways]] | ჩენაი, დელი, მუმბაი
| [[Jordan Aviation]] | ამანი, აქაბა
| [[Kenya Airways]] | ნაირობი
| [[Kingfisher Airlines]] | ბანგალორი
| [[KLM]] | ამსტერდამი
| [[Korean Air]] | სეული (ინჩხონი)
| [[Kuwait Airways]] | ქუვეითი
| [[Libyan Airlines]] | ბენღაზი, ტრიპოლი
| [[Lufthansa]] | დიუსელდორფი, ფრანკფურტი, მიუნხენი
| [[Mahan Air]] | თეირანი (იმამ ჰომენეი)
| [[Malaysia Airlines]] | ბეირუთი, კუალა-ლუმპური
| [[Middle East Airlines]] | ბეირუთი
| [[Nepal Airlines]] | კატმანდუ
| [[NordStar Airlines]] | კრასნოიარსკი
| [[Olympic Airlines]] | ათენი, ქუვეითი
| [[Oman Air]] | ბეირუთი, ქუვეითი, მასკატი, სალალა
| [[Pakistan International Airlines]] | ბაჰავალპური, დერა-ხაზი-ხანი, ფაისალაბადი, ისლამაბადი, კარაჩი, ლაჰორი, მულტანი, პეშავარი, კვეტა
| [[Qatar Airways]] | დოჰა
| [[Royal Brunei Airlines]] | ბანდარ-სერ-ბეგავანი, ლონდონი (ჰითროუ)
| [[Royal Jordanian]] | ამანი, აქაბა (სეზონური), მასკატი (სეზონური)
| [[Royal Air Maroc]] | კასაბლანკა
| [[Saudi Arabian Airlines]] | დამამი, ჯიდა, მედინა, ერ-რიადი
| [[Scandinavian Airlines System]] | კოპრნჰაგენი (სეზონური)
| [[Shaheen Air International]] | ისლამაბადი, კარაჩი, ლაჰორი, პეშავარი
| [[S7 Airlines]] | ნოვოსიბირსკი
| [[Singapore Airlines]] | კაირო, ისტამბოლი (ათათურქი), ერ-რიადი, სიგაპური
| [[Smart Wings]] | ბუდაპეშტი, პრაღა
| [[Somon Air]] | დუშანბე
| [[SriLankan Airlines]] | კოლომბო, ქუვეითი
| [[Sudan Airways]] | დოჰა, ხართუმი
| [[Swiss International Air Lines]] | მაკსატი, ციურიხი
| [[Syrian Arab Airlines]] | დამასკო
| [[TAROM]] | ბუქარესტი (ოტოპენი)
| [[Thai Airways International]] | ბანგკოკი (სუვარნაბჰუმი), ჩენაი (სეზონური)
| [[Tunisair]] | ბეირუთი, ტუმისი
| [[Turkish Airlines]] | ისტამბოლი (ათათურქი)
| [[Ukraine International Airlines]] | კიევი (ბორისპოლი)
| [[United Airlines]] | ვაშინგტონ-დალასი
| [[Ural Airlines]] | ეკატერინგბუგი, ნიჟნი-ნოვგოროგი, ყაზანი, სამარა, უფა, კრასნიდარი, მინერალნიე ვოდი, ჩელიაბინსკი, ნოვოსიბირსკი
| [[Uzbekistan Airways]] | ტაშკენტი (უზბეკეთი)
| [[Virgin Atlantic Airways]] | ლონდონი (ჰითროუ)
| [[Wataniya Airways]] | ქუვეითი
| [[Yemenia]] | ადენი, ბაჰრეინი, დაკა, ჯაკარტა, კუალა-ლუმპური (სეპანგი), ქუვეითი, ერ-რიადი, სანაა
|}}
=== ტერმინალი 2 ===
ავიაკომპანიეფი დო თინეფიშ რეგულარული რეისეფი, ნამუსჷთ ონინალჷ ''დუბაიშ ერეფოშქაშე აეროპორტიშ'' ომაშარალე ტერმინალი 2:
{{აეროპორტი-მალობეფი
| [[airblue]] | ისლამაბადი, კარაჩი, ლაჰორი, პეშავარი
| [[Air-India Express]] | აჰმედაბადი, ამრიტსარი, კალკუტა, ჩენაი, კოჩინი, დელი, ჰაიდარაბადი, ჯაიპური, ლაქნაუ, მანგალორი, მუმბაი, ნაჯური, პუნა, შრინაგარი, ტრაიჩი, ტირუვანანტაპურამი
| [[Ariana Afghan Airlines]] | ქაბული, ქუვეითი
| [[British Gulf International Airlines]] | ბაღდადი
| [[Caspian Airlines]] | ახვაზი, თებრიზი, თეირანი (იმამ ჰომენეი)
| [[Condor Airlines]] | ფრანკფურტი (სეზონური)
| [[East Air]] | ქაბული
| [[Expo Aviation]] | ტირუვანანტაპურამი
| [[Falcon Express Cargo Airlines]] | ელ-ასადი, ბაღდადი, ბაჰრეინი, დოჰა, ერ-რიადი, ჯიდა, კირკუკი, ქუვეითი
| [[Flydubai]] | ალეპო, ალექსანდრია, ამანი, ბაქო, ბეირუთი, ვორონეჟი, დამასკო, ეკატერინგბურგი, უფა, კიევი-ჟულიანი, ქართი, ჯუბა, ჯიზანი, კოამბატორი, ლაქნაუ, ხარკივი, ჩანდიგარჰი, კოლომბო, მალე, დუბროვნიკი, ბელგრადი, ბიშკეკი, ბუქარესტი, აშხაბადი, ერევანი, ზანზიბარი
| [[Iran Aseman Airlines]] | ბაჰრეინი, ბუშერი, ხეშმი, ლარი, მაშადი, მასკატი, შირაზი, თებრიზი, თეირანი (იმამ ჰომენეი)
| [[Great Wall Airlines]] | მანჩესტერი, შანხაი (პუდუნი)
| [[Iraqi Airways]] | ბაღდადი, ბასრა, ენ-ნაჯადი
| [[Jubba Airways]] | მოგადიშო
| [[Jupiter Airlines]] | ბაღდადი, ბასრა, ერბილი
| [[Kam Air]] | ჯედა, ქაბული, ყანდაღარი
| [[Kish Air]] | ხეშმი, კიში
| [[Nasair]] | ასმერა
| [[Norwegian Air Shuttle]] | ოსლო, სტოკჰოლმი (არლანდა)
| [[Pamir Airways]] | ქაბული
| [[Pars Air]] | თეირანი
| [[Royal Jet]] | კასაბლანკა
| [[Safi Airways]] | ქაბული
| [[SkyLink Arabia]] | ამანი
| [[South Airlines]] | ბაღდადი
| [[TAAG Angola Airlines]] | ლუანდა
| [[Taban Air]] | თეირანი (იმამ ჰომენეი), მაშადი, ისპაჰანი
| [[Toumaï Air Tchad]] | ნჯამენა, ჯედა
| [[Turkmenistan Airlines]] | აშხაბადი
|}}
=== ტერმინალი 3 ===
{{აეროპორტი-მალობეფი
| [[Emirates Airline]] | აბიჯანი, აკრა, ადის-აბება, აჰმედაბადი, ამანი, ათენი, ოკლენდი, ბაჰრეინი, ბანგალორი, ბანგკოკი სუვარანბჰუმი), პეკინი (ონანანოღე აეროპორტი), ბეირუთი, ბირმინგჰემი, ბრისბენი, კაირო, კალკუტა, კეიპტაუნი, კასაბლანკა, ჩენაი, კრაისტჩერჩი, კოჩინი, კოლომბო, დამასკო, დამამი, დარ-ეს-სალამი, დელი, დაკა, დოჰა, დურბანი, დიუსელდორფი, ენტება, ფრანკფურტი, გლაზგო (ერეფოშქაშე), გუანჯოუ, ჰამბურგი, ჰონგკონგი, ჰიუსტონი (ინტერკონტინენტალი), ჰაიდარაბადი, ისლამაბადი, ჟენევა, ისტამბოლი (ათათურქი), ჯაკარტა, ჯედა, იოჰანესბურგი, კარაჩი, ხართუმი, კოლკატა, უალა-ლუმპური, ქუვეითი, ლაგოსი, ლაჰორი, ლარნაკა, ლონდონი (გატვიკი), ლონდონი (ჰითროუ), ლოს-ანჯელესი, ლუანდა, მალე, მალტა, მანჩესტერი, მანილა, მავრიკი, მელბურნი, მილანი (მალპენსა), მოსკოვი (დომოდედოვო), მუმბაი, მიუნხენი, მასკატი, ნაირობი, მიუ-იორკი (JFK), ნიუკასლი, ნიცა, ოსაკა (კანსაი), პარიზი (შარლ დე-გოლი), პერთი, პეშავარი, პხუკეტი, ერ-რიადი, რომი (ფიუმიჩინო), სან-ფრანცისკო, სანქტ-პეტერბურგი, სანაა, სან-პაულუ (გუარულიუსი), სეული (ინჩხონი), სეიელეფი, შანხაი (პუდუნი), სინგაპური, სიდნეი, თეირანი (იმამ ჰომენეი), ტორონტო (პირსონი), ტრიპოლი, ტირუვანანტაპურამი, ტუნისი, ვენეცია (მარკო პოლო), ვენა, ციურიხი, ხოშიმინი
|}}
[[ფაილი:DXB Destinations.svg|მინი|ცენტრი|802პქს|ქიანეფი, ნამუეფშათ ირსულებუ რეგულარული რეისეფი დუბაიშ ერეფოშქაშე აეროპორტშე]]
[[კატეგორია:არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფიშ აეროპორტეფი]]
[[კატეგორია:ერეფოშქაშე აეროპორტეფი]]
pgi9oov9z5u1op1mnsg41kapt8lzasx
ნაბი ტაძიმა
0
29109
253413
208046
2026-09-24T01:15:38Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253413
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა პიჯი
|ჯოხო = ნაბი ტაძიმა
|ოდაბჯოხო = 田島ナビ
|პორტრეტი =
|ზჷმა =
|მუკნაჭარა =
|დაბჯოხო =
|მოღალობა =
|დაბ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|4|08|1900}}
|დაბ აბანი = ოფუტე უანი (ასე [[კიკაი (კაგოსიმა)|კიკაი თაუნი]]), [[კაგოსიმაშ პრეფექტურა|კაგოსიმა]], [[იაპონია]]
|მენოღალობა = {{შილა|იაპონია}}
|დოლმახორალა =
|ღურ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2018|04|21|1900|08|4}}
|ღურ აბანი = [[კიკაი (კაგოსიმა)|კიკაი]], [[კაგოსიმაშ პრეფექტურა|კაგოსიმა]], [[იაპონია]]
|ნთხორ აბანი=
|ერუანობა= [[იაპონარეფი|იაპონარი]]
|მუმა =
|ნანა =
|ალმასქუ = ტომინისი ტაძიმა
|სქუალეფი = 9
|ჯილდოეფი =
|ვებ-ხასჷლა =
|შხვადოშხვა =
}}
'''ნაბი ტაძიმა'''<ref>[http://www.tapatalk.com/groups/the110club/nabi-tajima-3th-oldest-person-ever-t2971.html Nabi Tajima (3th Oldest Person Ever) — The 110 Club]</ref> ({{lang-ja|田島ナビ}}; დ. [[4 მარაშინათუთა]] [[1900]], ოფუტე უანი (ასე [[კიკაი (კაგოსიმა)|კიკაი თაუნი]]), [[კაგოსიმაშ პრეფექტურა|კაგოსიმა]], [[იაპონია]]) — ღ. [[21 პირელი]] [[2018]], კინ თექ<ref>https://www3.nhk.or.jp/news/html/20180421/k10011413001000.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180421165514/https://www3.nhk.or.jp/news/html/20180421/k10011413001000.html |date=2018-04-21 }}</ref>) — [[იაპონარეფი|იაპონარი]] [[შხირხანობა|მოშხირხანე]], [[დიხაუჩა]]შ არძაშე ხანერი მახორუ [[2017]] წანაშ [[15 ეკენია]]შე [[2018]] წანაშ [[21 პირელი|21 პირელშახ]] დო მოსოფელს ეკონია ვერიფიცირაფილი ადამიერი, ნამუქჷთ [[XIX ოშწანურა]]ს დებადჷნ. არძაშე ხანერი თი ადამიერეფიშ ისტორიაშ სუმულშა მიშმურს, ნამუეფიშ ხანერობა ვეთაკილებენ.
ნაბი ტაძიმას 9 სქუა, 28 მოთა, 56 მოთაშმოთა დო 35 მოთელი ჸუნდჷ. დოღურჷ 2018 წანაშ 21 პირელს.
== შხირხანობაშ რეკორდეფი ==
ვერიფიცირაფილი (გჷნომორსებული) რე [[2011]] წანაშ [[31 გჷმათუთა]]ს.
* ისტორიას იაპონიაშ დო აზიაშ არძაშე ხანერი მახორუ.
* დიხაუჩაშ ეკონია მახორუ, ნამუქჷთ XIX ოშწანურას დებადჷნ.
* [[2016]] წანაშ [[4 მარაშინათუთა]]ს ისტორიას 16-ა ადამიერო გჷნირთჷ, ნამუქჷთ ოფიციალურო 116 წანაშ ხანს მიოჭირინჷნ.
* [[2017]] წანაშ [[15 პირელი|15 პირელს]] მოსოფელიშ მაჟირა არძაშე ხანერ ადამიერო გჷნირთჷ.
* [[2017]] წანაშ [[4 მარაშნათუთა]]ს ისტორიას თი მაბრუო ადამიერო გჷნირთჷ, ნამუქჷთ ოფიციალურო 117 წანაშ ხანს მიოჭიინჷნ.
* [[2017]] წანაშ [[1 ეკენია]]ს არძაშე ხანერ ვერიფიცირაფილ ადამიერო გჷნირთჷ, ნამუსჷთ მუთუნ ბორჯის აზიას დურინჷნ, ნამუქჷთ თე ტიტული მიპალუ მუში წორომენოღალე [[მისაო ოკავა]]შე, დო გეგშართჷ თი არძაშე ხანერი ვერიფიცირაფილ ადამიერეფიშ შქვითულშა, ნამუეფით მუთუნ ბორჯის დიხაუჩას ოხორანდესჷნ.
* [[2017]] წანაშ [[15 ეკენია]]ს პლანეტაშ არძაშე ხანერ ადამიერო გჷნირთჷ.
* [[2018]] წანაშ [[10 ფურთუთა]]ს ისტორიას არძაშე ხანერი ვერიფიცირაფილი ადამიერეფიშ ხუთულშა გემშართჷ.
* [[2018]] წანაშ [[23 მელახი]]ს ისტორიას არძაშე ხანერი ვერიფიცირაფილი ადამიერეფიშ ოთხულშა გემშართჷ.
* [[2018]] წანაშ [[10 პირელი|10 პირელს]] ისტორიას შხირხანიშ ადამიერიეფიშ სუმულშა გემშართჷ<ref>[https://bnonews.com/site/index.php/2018/04/nabi-tajima-becomes-3rd-oldest-person-history-ever/ Наби Тадзима становится 3-м старейшим человеком в истории] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180410201534/https://bnonews.com/site/index.php/2018/04/nabi-tajima-becomes-3rd-oldest-person-history-ever/ |date=2018-04-10 }}</ref>.
== თაშნეშე ქოძირით ==
* [[მოსოფელიშ შხირხანიშ ადამიერეფიშ ერკებული]]
* [[შხირხანიშ ოსურეფიშ ერკებული]]
* [[იაპონიაშ შხირხანერეფიშ ერკებული]]
* [[მისაო ოკავა]]
* [[ძიროემონ კუმარა]]
* [[იასუტარო კოიდე]]
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://supercentenarian-research-foundation.org/TableE.aspx GRG World Supercentenarian Rankings List] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180525151117/http://supercentenarian-research-foundation.org/TableE.aspx |date=2018-05-25 }}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:შხირხანერი ოსურეფი]]
[[კატეგორია:იპონარი შხირხანერეფი]]
[[კატეგორია:შხირხანერეფიშ ერკებული]]
[[კატეგორია:ამამიშ კოკიშ კათეფი]]
c031z869eim6c777ep3xo45pkx72pnl
საუდიშ არაბეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
0
29151
253455
240938
2026-09-24T01:59:01Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253455
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ოკუჩხბურთე კლუბი
|ჯოხო = საუდიშ არაბეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
|ლოგო =
|მუკნაჭარა =
|ედომუშამი ჯოხო =
|შხვა ჯოხო =შარდენეფი, წვანეეფი, ტიოზიშ ქირეფი
|კუნტა ჯოხო =
|დირსხუ =
|იკილჷ =
|სტადიონი =
|ნტირა =
|პრეზიდენტი =
|მაწვართალი = {{flagicon|ესპანეთი}} [[ხუან ანტონიო პიცი]]
|კაპიტანი = [[უსამა ჰავსავი]]
|ლიგა =
|სეზონი =
|აბანი = KSA
|ვებსაიტი =
|მიმალი =
| <!-- ფორმა -->
|pattern_la1 = _sarab18h
|pattern_b1 = _sarab18h
|pattern_ra1 = _sarab18h
|pattern_sh1 = _sarab18h
|pattern_so1 = _ksa18h
|leftarm1 = FFFFFF
|body1 = FFFFFF
|rightarm1 = FFFFFF
|shorts1 = FFFFFF
|socks1 = FFFFFF
|pattern_la2 = _sarab18a
|pattern_b2 = _sarab18a
|pattern_ra2 = _sarab18a
|pattern_sh2 = _sarab18a
|pattern_so2 = _ksa18a
|leftarm2 = 168D40
|body2 = 168D40
|rightarm2 = 168D40
|shorts2 = 168D40
|socks2 = 168D40
}}
'''საუდიშ არაბეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა''' ({{lang-ar|منتخب السعودية لكرة القدم}}) — წჷმარინუანს [[საუდიშ არაბეთი]]ს [[კუჩხბურთი|ოკუჩხბურთე]] საირქიანო მატჩეფს დო ტურნირეფს. მართჷნს [[საუდიშ არაბეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია]]. საუდიშ არაბეთის მაჸვენჯი როლი უღუ სუმი ოკუჩხბურთე კლუბის — [[ალ-ჰილალი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ერ-რიადი)|„ალ-ჰილალი“]], [[ალ-იტიჰადი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ჯიდა)|„ალ-იტიჰადი“]], [[ალ-შაბაში (ოკუჩხბურთე კლუბი, ერ-რიადი)|„ალ-შაბაში“]], სოიშე თარო გიშმაგორჷნა ქიანაშ ოკუჩხბურთე ერუანული ნაკორობაშო საუჯგუშო მობურთეეფს.
ქიანაშ ერუანული ნაკორობაშ გურმემაჭუეფს თიშა '''შარდენეფი''' ({{lang-ar|سوكول}}, {{lang-en|As-Sogour}}) ვარდა '''წვანეეფი''' ({{lang-ar|أخضر}}, {{lang-en|Al-Akhdar}}) უჯოხონა. ნაკორობაშ შხვა მეტჯოხო — '''აზიარი ბრაზილიარეფი''' ({{lang-ar|البرازيليين من آسيا}}).
===მიმალი აკოდგინალუა===
* '''გეჸვენჯი 23 მობურთე ოკათუდას იჸი [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018]]-ს:'''<ref>{{cite web|title=القائمة النهائية للصقور الخضر في مونديال روسيا 2018 |url=https://twitter.com/SaudiNT/status/1003421892588527617|website=thesaff|publisher=[[საუდიშ არაბეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|SAFF]]}}</ref>
* '''მატჩიშ თარიღი:''' 14 – 25 მანგი, 2018
* '''აწმარინჯეეფი:''' {{fb|RUS}}, {{fb|URU}} დო {{fb|EGY}}
* ''მატჩეფი დო გოლეფი თინი რე 8 მანგი, 2018 წანაშ დგომარობათ.''
{{nat fs g start|background=darkgreen|color=white}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[აბდულა ალ-მაიუფი]]|age={{birth date and age|1987|1|23|df=y}}|caps=11|goals=0|club=[[ალ-ჰილალი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ერ-რიადი)|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=21|pos=GK|name=[[იასირ ალ-მუსაილიმი]]|age={{birth date and age|1984|2|27|df=y}}|caps=32|goals=0|club=[[ალ-აჰლი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ჯიდა)|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=22|pos=GK|name=[[მუჰამედ ალ-ოვაისი]]|age={{birth date and age|1991|10|10|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[ალ-აჰლი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ჯიდა)|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs break|background=darkgreen}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[მანსურ ალ-ჰარბი]]|age={{birth date and age|1987|10|19|df=y}}|caps=40|goals=1|club=[[ალ-აჰლი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ჯიდა)|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[უსამა ჰავსავი]] ({{კაპიტანი}})|age={{birth date and age|1984|3|31|df=y}}|caps=135|goals=7|club=[[ალ-ჰილალი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ერ-რიადი)|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[ალი ალ-ბულეაჰი]]|age={{birth date and age|1989|11|21|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[ალ-ჰილალი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ერ-რიადი)|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[უმარ ჰავსავი]]|age={{birth date and age|1985|9|27|df=y}}|caps=42|goals=3|club=[[ალ-ნასრი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ერ-რიადი)|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=6|pos=DF|name=[[მუჰამედ ალ-ბრეიკი]]|age={{birth date and age|1992|9|15|df=y}}|caps=11|goals=1|club=[[ალ-ჰილალი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ერ-რიადი)|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=13|pos=DF|name=[[იასირ ალ-შაჰრანი]]|age={{birth date and age|1992|5|25|df=y}}|caps=37|goals=0|club=[[ალ-ჰილალი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ერ-რიადი)|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=23|pos=DF|name=[[მუთაზ ჰავსავი]]|age={{birth date and age|1992|2|17|df=y}}|caps=17|goals=0|club=[[ალ-აჰლი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ჯიდა)|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs break|background=darkgreen}}
{{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[სალმან ალ-ფარაჯი]]|age={{birth date and age|1989|8|1|df=y}}|caps=43|goals=3|club=[[ალ-ჰილალი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ერ-რიადი)|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[იაჰია ალ-შეჰრი]]|age={{birth date and age|1990|6|26|df=y}}|caps=57|goals=8|club=[[ალ-ნასრი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ერ-რიადი)|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=9|pos=MF|name=[[ჰატან ბაჰებრი]]|age={{birth date and age|1992|7|16|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[ალ-შაბაში (ოკუჩხბურთე კლუბი, ერ-რიადი)|Al-Shabab]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=11|pos=MF|name=[[აბდულმალეკ ალ-ხაიბრი]]|age={{birth date and age|1986|3|13|df=y}}|caps=36|goals=0|club=[[ალ-ჰილალი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ერ-რიადი)|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=12|pos=MF|name=[[მუჰამედ კანო]]|age={{birth date and age|1994|9|22|df=y}}|caps=6|goals=1|club=[[ალ-ჰილალი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ერ-რიადი)|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[აბდულა უტაიფი]]|age={{birth date and age|1992|8|3|df=y}}|caps=16|goals=1|club=[[ალ-ჰილალი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ერ-რიადი)|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=15|pos=MF|name=[[აბდულა ალ-ხაიბარი]]|age={{birth date and age|1996|8|16|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[ალ-შაბაში (ოკუჩხბურთე კლუბი, ერ-რიადი)|Al-Shabab]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=16|pos=MF|name=[[ჰუსეინ ალ-მუღავი]]|age={{birth date and age|1988|1|28|df=y}}|caps=18|goals=1|club=[[ალ-აჰლი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ჯიდა)|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=17|pos=MF|name=[[ტაისი ალ-ჯასიმი]]|age={{birth date and age|1984|7|25|df=y}}|caps=132|goals=19|club=[[ალ-აჰლი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ჯიდა)|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=18|pos=MF|name=[[სალი ალ-დავსარი]]|age={{birth date and age|1991|8|19|df=y}}|caps=33|goals=4|club=[[ალ-ჰილალი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ერ-რიადი)|Al-Hilal]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=19|pos=MF|name=[[ფაჰად ალ-მუვალადი]]|age={{birth date and age|1994|9|14|df=y}}|caps=45|goals=10|club=[[ალ-იტიჰადი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ჯიდა)|Al-Ittihad]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs break|background=darkgreen}}
{{nat fs g player|no=10|pos=FW|name=[[მუჰამად ალ-საჰლავი]]|age={{birth date and age|1987|1|10|df=y}}|caps=40|goals=28|club=[[ალ-ნასრი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ერ-რიადი)|Al-Nassr]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=20|pos=FW|name=[[მუჰანად ასირი]]|age={{birth date and age|1986|10|14|df=y}}|caps=18|goals=4|club=[[ალ-აჰლი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ჯიდა)|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs end}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://web.archive.org/web/20080919121221/http://www.saudiarabiafootball.com/ საუდიშ არაბეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაციაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა]
* [https://web.archive.org/web/20180626001617/https://www.fifa.com/associations/association=ksa/index.html საუდიშ არაბეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა ფიფაშ ვებ-ხასჷლას] {{ref-en}}
* [http://wildstat.ru/p/7001/ch/all/team1/KSA/ydate/1957 საუდიშ არაბეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ არძა მატჩი 1957 წანაშე] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180726042918/http://wildstat.ru/p/7001/ch/all/team1/KSA/ydate/1957 |date=2018-07-26 }} ვებ-ხასჷლას wildstat.ru
* [https://lenta.ru/articles/2018/05/15/saudity/ მაფაშ ჯოხოთ. არძაშე ნოფული ერუანული ნაკორობა რუსეთშა მეურს] // [[Лента. Ру]], მესი 2018
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{მერკე-სპორტი}}
[[კატეგორია:ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი|საუდიშ არაბეთი]]
[[კატეგორია:საუდიშ არაბეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა]]
tawtcugc6d7slawjlytgr0yqi1e2t4g
ეგვიპტეშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
0
29152
253343
134342
2026-09-23T23:24:22Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253343
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ოკუჩხბურთე კლუბი
|ჯოხო = ეგვიპტეშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
|ლოგო = Egypt FA.png
|მუკნაჭარა =
|ედომუშამი ჯოხო =
|შხვა ჯოხო =
|კუნტა ჯოხო = الفراعنة (ფარაონეფი)
|დირსხუ =
|იკილჷ =
|სტადიონი =
|ნტირა =
|პრეზიდენტი =
|მაწვართალი = {{flagicon|არგენტინა||18px}} [[ექტორ კუპერი]]
|კაპიტანი = [[ესამ ალ-ჰადარი]]
|ლიგა =
|სეზონი =
|აბანი = EGY
|ვებსაიტი =
|მიმალი =
| <!-- ფორმა -->
}}
'''ეგვიპტეშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა''' ({{lang-ar|منتخب مصر لكرة القدم}}) — წჷმარინუანს [[ეგვიპტე|ეგვიპტეშ არაბულ რესპუბლიკას]] [[კუჩხბურთი|ოკუჩხბურთე]] საირქიანო მატჩეფს დო ტურნირეფს. მამართალი რგანიზაცია — [[ეგვიპტეშ ფეხბურთიშ ასოციაცია]].
==მიმალი აკოდგინალუა==
გეჸვენჯი 23 მობურთე ოკათუ [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018]]-ს.<ref>{{cite web|first=Atef|last=Shadi|url=https://www.filgoal.com/articles/335967/%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A8-23-%D9%81%D8%B1%D8%B9%D9%88%D9%86%D8%A7-%D9%8A%D8%B4%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%A5%D9%84%D9%89-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%8A%D8%A7-%D8%A8%D9%8A%D9%86%D9%87%D9%85-%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%86%D8%B4-%D9%88%D8%A3%D8%B4%D8%B1%D9%81-%D9%88%D8%AF%D9%88%D9%86-%D9%83%D9%88%D9%83%D8%A7|title=Egypt Squad - 23 Pharaohs to Russia without Koka|date=14 March 2018|work=filgoal.com|accessdate=4 June 2018}}</ref>
{{nat fs g start|background=red|color=white}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[ესამ ალ-ჰადარი]]|other={{კაპიტანი}}|age={{Birth date and age|df=yes|1973|1|15}}|caps=158|goals=0|club=[[ალ-ტაავუნი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ბურაიდა)|Al Taawoun]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=16|pos=GK|name=[[შერიფ ეკრამი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1983|7|10}}|caps=23|goals=0|club=[[ალ-აჰლი (ოკუჩხბურთე კლუბი, კაირო)|Al Ahly]]|clubnat=EGY}}
{{nat fs g player|no=23|pos=GK|name=[[მოჰამედ ელ-შენავი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1988|12|18}}|caps=3|goals=0|club=[[ალ-აჰლი (ოკუჩხბურთე კლუბი, კაირო)|Al Ahly]]|clubnat=EGY}}
{{nat fs break|background=red}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[ალი გაბრი]]|age={{birth date and age|df=yes|1989|1|10}}|caps=22|goals=1|club=[[ვესტ ბრომვიჩ ალბიონი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|West Bromwich Albion]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[აჰმედ ალ-მუჰამადი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1987|9|9}}|caps=78|goals=2|club=[[ასტონ ვილა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|Aston Villa]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[ომარ გაბერი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1992|1|30}}|caps=25|goals=0|club=[[ლოს-ანჯელესი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|Los Angeles]]|clubnat=USA}}
{{nat fs g player|no=6|pos=DF|name=[[აჰმედ ჰეგაზი (მობურთე)|აჰმედ ჰეგაზი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1991|1|25}}|caps=45|goals=1|club=[[ვესტ ბრომვიჩ ალბიონი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|West Bromwich Albion]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=7|pos=DF|name=[[აჰმედ ფათი]]|other=<small>ვიცე-კაპიტანი</small>|age={{Birth date and age|df=yes|1984|11|10}}|caps=126|goals=3|club=[[ალ-აჰლი (ოკუჩხბურთე კლუბი, კაირო)|Al Ahly]]|clubnat=EGY}}
{{nat fs g player|no=12|pos=DF|name=[[აიმან აშრაფი]]|age={{birth date and age|df=yes|1991|4|9}}|caps=5|goals=1|club=[[ალ-აჰლი (ოკუჩხბურთე კლუბი, კაირო)|Al Ahly]]|clubnat=EGY}}
{{nat fs g player|no=13|pos=DF|name=[[მოჰამედ აბდელ-შაფი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1985|7|1}}|caps=51|goals=1|club=[[ალ-ფატეჰი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|Al Fateh]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=15|pos=DF|name=[[მაჰმუდ ჰამდი|ელ ვენში]]|age={{birth date and age|df=yes|1995|6|1}}|caps=1|goals=0|club=[[ზამალეკი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|Zamalek]]|clubnat=EGY}}
{{nat fs g player|no=20|pos=DF|name=[[საად სამირი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1989|4|1}}|caps=11|goals=0|club=[[ალ-აჰლი (ოკუჩხბურთე კლუბი, კაირო)|Al Ahly]]|clubnat=EGY}}
{{nat fs break|background=red}}
{{nat fs g player|no=5|pos=MF|name=[[სემ მორსი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1991|9|10}}|caps=5|goals=0|club=[[უიგან ატლეტიკი|Wigan Athletic]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[ტარეკ ჰამედი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1988|10|24}}|caps=22|goals=0|club=[[ზამალეკი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|Zamalek]]|clubnat=EGY}}
{{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[რამადან სობჰი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1997|1|23}}|caps=24|goals=1|club=[[სტოკ სიტი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|Stoke City]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=17|pos=MF|name=[[მოჰამედ ელ-ნენი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1992|7|11}}|caps=61|goals=5|club=[[არსენალი ლონდონი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|Arsenal]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=18|pos=MF|name=[[შიკაბალა]]|age={{Birth date and age|df=yes|1986|3|5}}|caps=30|goals=2|club=[[ალ-რაედი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|Al Raed]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=19|pos=MF|name=[[აბდალაჰ საიდი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1985|7|13}}|caps=37|goals=6|club=[[ალ-აჰლი (ოკუჩხბურთე კლუბი, კაირო)|Al-Ahli]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=21|pos=MF|name=[[მაჰმუდ ჰასანი|ტრეზეგე]]|age={{Birth date and age|df=yes|1994|10|1}}|caps=25|goals=2|club=[[ქასიმფაშა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|Kasımpaşa]]|clubnat=TUR}}
{{nat fs g player|no=22|pos=MF|name=[[ამრ ვარდა]]|age={{Birth date and age|df=yes|1993|9|17}}|caps=17|goals=0|club=[[ატრომიტოსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|Atromitos]]|clubnat=GRE}}
{{nat fs break|background=red}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[მარვან მოჰსენი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1989|2|26}}|caps=25|goals=4|club=[[ალ-აჰლი (ოკუჩხბურთე კლუბი, კაირო)|Al Ahly]]|clubnat=EGY}}
{{nat fs g player|no=10|pos=FW|name=[[მოჰამედ სალაჰი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1992|6|15}}|caps=57|goals=33|club=[[ლივერპული (ოკუჩხბურთე კლუბი)|Liverpool]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=11|pos=FW|name=[[კაჰრაბა]]|age={{Birth date and age|df=yes|1994|4|13}}|caps=20|goals=3|club=[[ალ-იტიჰადი (ოკუჩხბურთე კლუბი, ჯიდა)|Al Ittihad]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs end|background=red}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://web.archive.org/web/20180411225506/http://www.fifa.com/associations/association=egy/index.html ეგვიპტეშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა ფიფაშ ვებ-ხასჷლას] {{ref-en}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{მერკე}}
[[კატეგორია:ეგვიპტეშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|*]]
[[კატეგორია:ეგვიპტეშ ნაკორობეფი|კუჩხბურთი]]
md5ebui4qfgi66z2993vo18lh8yquys
მაროკოშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
0
29154
253401
134347
2026-09-24T00:58:12Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253401
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ოკუჩხბურთე კლუბი
|ჯოხო = მაროკოშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
|ლოგო = Morocco.gif
|მუკნაჭარა =
|ედომუშამი ჯოხო =
|შხვა ჯოხო =
|კუნტა ჯოხო = ''ატლასიშ ნჯილოეფი (اسودالأطلس)''
|დირსხუ =
|იკილჷ =
|სტადიონი = [[ადრარი (სტადიონი)|ადრარი]]
|ნტირა =
|პრეზიდენტი =
|მაწვართალი = [[ერვე რენარი]]
|კაპიტანი = [[მეჰდი ბენატია]]
|ლიგა =
|სეზონი =
|აბანი = 57 (2016)
|ვებსაიტი =
|მიმალი =
| <!-- ფორმა -->
}}
'''მაროკოშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა''' — წჷამრინუანს [[მაროკო]]ს საირქიანო [[კუჩხბურთი|ოკუჩხბურთე]] ტურნირეფს დო ომაჸალე მატჩეფს. ნაკორობას კონტროლენს დო დუდენს — [[მაროკოშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია]]. მაროკოშ ერუანული ნაკორობა ისტორიას მაჟირა აფრიკული ნაკორობა რე, ნამუქჷთ [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|მოსოფელიშ ჩემპიონატშა]] გიშულა შილებჷნ, დო მაართა ნაკორობა რე [[აფრიკა|„უჩა კონტინენტიშე“]], ნამუქჷთ [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|მოსოფელიშ ჩემპიონატიშ]] ბუნურ ეტაპშა გიშულა შილებჷნ.
=== მიმალი აკოდგინალუა ===
* '''მაროკოშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ 23 მობურთე ოკათუ [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018]]-ს:''' <ref>{{cite web|url=https://en.yabiladi.com/articles/details/65000/herve-renard-names-players-23-man.html|title=Hervé Renard names the players to 23-man side plus stand-by list for Russia 2018|work=yabiladi.com|date=17 May 2018|accessdate=19 May 2018}}</ref>
* '''მატჩიშ თარიღი:''' 15 - 20 – 25 მანგი, 2018
* '''აწმარენჯეფი:''' {{fb|IRN}}, {{fb|POR}} დო {{fb|ESP}}
{{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[იასინ ბუნუ]]|age={{birth date and age|1991|4|5|df=y}}|caps=11|goals=0|club=[[ჟირონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ჟირონა]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs g player|no=12|pos=GK|name=[[მუნირ მოჰანდ მოჰამედი|მუნირ მოჰანდი]]|age={{birth date and age|1989|5|10|df=y}}|caps=27|goals=0|club=[[ნუმანსია (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ნუმანსია]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs g player|no=22|pos=GK|name=[[აჰმედ რედა ტანიაუტი]]|age={{birth date and age|1996|4|5|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[იტიჰად ტანჟერი]]|clubnat=MAR}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[აშრაფ ჰაკიმი]]|age={{birth date and age|1998|11|4|df=y}}|caps=10|goals=1|club=[[რეალ მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ მადრიდი]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[ჰამზა მენდილი]]|age={{birth date and age|1997|10|21|df=y}}|caps=13|goals=0|club=[[ლილი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლილი]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[მანუელ დე კოშტა]]|age={{birth date and age|1986|5|6|df=y}}|caps=28|goals=1|club=[[ისტამბულ ბეშიქთაში]]|clubnat=TUR}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[მეჰდი ბანატია]]|other={{კაპიტანი}}||age={{birth date and age|1987|4|17|df=y}}|caps=57|goals=2|club=[[იუვენტუსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|იუვენტუსი]]|clubnat=ITA}}
{{nat fs g player|no=6|pos=DF|name=[[რომენ სეისსი]]|age={{birth date and age|1990|3|26|df=y}}|caps=24|goals=1|club=[[ვულვერჰემპტონ უონდერერსი]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=17|pos=DF|name=[[ნაბილ დირარი]]|age={{birth date and age|1986|2|25|df=y}}|caps=34|goals=3|club=[[ფენერბახჩე (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ფენერბახჩე]]|clubnat=TUR}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[ჰაკიმ ზიეხი]]|age={{birth date and age|1993|3|19|df=y}}|caps=18|goals=9|club=[[აიაქსი ამსტერდამი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|აიაქსი]]|clubnat=NED}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[კერიმ ალ-აჰმადი]]|age={{birth date and age|1985|1|27|df=y}}|caps=51|goals=1|club=[[ფეიენორდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ფეიენორდი]]|clubnat=NED}}
{{nat fs g player|no=10|pos=MF|name=[[იუნეს ბელანდა]]|age={{birth date and age|1990|2|25|df=y}}|caps=47|goals=5|club=[[გალათასარაი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|გალათასარაი]]|clubnat=TUR}}
{{nat fs g player|no=11|pos=MF|name=[[ფაისალ ფაჯრი]]|age={{birth date and age|1988|8|1|df=y}}|caps=23|goals=2|club=[[ხეტაფე (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ხეტაფე]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[მუბარაკ ბუსუფა]]|other=ვიცე-კაპიტანი|age={{birth date and age|1984|8|15|df=y}}|caps=59|goals=7|club=[[ალ-ჯაზირა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ალ-ჯაზირა]]|clubnat=UAE}}
{{nat fs g player|no=15|pos=MF|name=[[იუსუეფ აიტ-ბენასერი]]|age={{birth date and age|1996|7|7|df=y}}|caps=14|goals=0|club=[[კანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|კანი]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs g player|no=16|pos=MF|name=[[ნორდინ ამრაბატი]]|age={{birth date and age|1987|3|31|df=y}}|caps=44|goals=4|club=[[ლეგანესი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლეგანესი]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs g player|no=18|pos=MF|name=[[ამინ არიტი]]|age={{birth date and age|1997|6|18|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[შალკე 04 (ოკუჩხბურთე კლუბი)|შალკე 04]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|no=23|pos=MF|name=[[მეჰდი კარსელა-გონსალესი]]|age={{birth date and age|1989|7|1|df=y}}|caps=20|goals=1|club=[[სტანდარდ ლიეჟი]]|clubnat=BEL}}
{{nat fs g player|no=21|pos=MF|name=[[სოფიან ამრაბატი]]|age={{birth date and age|1996|8|21|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[ფეიენორდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ფეიენორდი]]|clubnat=NED}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[აიუბ ელ-კააბი]]|age={{birth date and age|1993|6|26|df=y}}|caps=10|goals=11|club=[[რენესანს ბერკანი]]|clubnat=MAR}}
{{nat fs g player|no=13|pos=FW|name=[[ხალიდ ბუტაიბი]]|age={{birth date and age|1987|4|24|df=y}}|caps=18|goals=7|club=[[იენი მალათიასპორი]]|clubnat=TUR}}
{{nat fs g player|no=20|pos=FW|name=[[აზიზ ბუჰადუზი]]|age={{birth date and age|1987|1|29|df=y}}|caps=15|goals=3|club=[[სანქტ-პაული]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|no=19|pos=FW|name=[[იუსეფ ენ-ნესერი]]|age={{birth date and age|1997|6|1|df=y}}|caps=16|goals=2|club=[[მალაგა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|მალაგა]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs end}}
== ჩინებული მობურთეეფი ==
* [[აჰმედ ფარასი]]
* [[კრიმაუ]]
* [[მოჰამედ ტიმუმი]]
* [[ეზაკი ბადუ]]
* [[ჰაირი|აბდერაზაკ ჰაირი]]
* [[ნურედინ ნაიბეტი]]
* [[სალაჰედი ბასირი]]
* [[მუსტაფა ხაჯი]]
* [[ჯავად ზაირი]]
* [[ტარიკ სეკტიუი]]
* [[ტალა ელ-ტარკური]]
* [[მონსეფ ზერკა]]
* [[ჰიშამ აბუშერუანი]]
* [[ბადრ ელ-კადური]]
* [[ჰუსეინ ხარჯა]]
* [[უსამა ასაიდი]]
* [[მარუან შამახი]]
* [[მუბარაკ ბუსუფა]]
* [[მუნირ ელ-ჰამდაუი]]
* [[მეჰდი ბენატია]]
* [[ადელ ტაარაბი]]
* [[იუნეს ბელანდა]]
* [[იუსეფ ელ-არაბი]]
* [[ისმაილ აისატი]]
* [[მეჰდი კარსელა-გონსალესი]]
* [[იუსუფ ხაჯი]]
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://www.frmf.ma/ მაროკოშ კუჩხბურთიშ ფედერაციაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა]
* [http://www.atlas-lions.com/ ვებ-ხასლა ოკუჩხნურთე ნაკორობაშ გეშა]
* [https://web.archive.org/web/20180715132714/https://www.fifa.com/associations/association=mar/index.html მაროკოშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა ფიფაშ ვებ-ხასჷლას] {{ref-en}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{მერკე-სპორტი}}
[[კატეგორია:მაროკოშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა]]
[[კატეგორია:აფრიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი]]
[[კატეგორია:ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი|მაროკო]]
5bo5bmo16atymcdnq3640gw3nn749jr
ირანიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
0
29155
253370
240926
2026-09-24T00:06:06Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253370
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ოკუჩხბურთე კლუბი
|ჯოხო = ირანიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
|ლოგო = Iranische Fußballnationalmannschaft Logo.svg
|მუკნაჭარა =
|ედომუშამი ჯოხო =
|შხვა ჯოხო = {{Lang-fa|تیم ملی}} (''Team Melli — ერუანული ბუნა'')<br>''სპარსეთიშ [[ჯიჯაღი|ჯიჯაღეფი]]''<br>''ირანიშ ნჯილოეფი''<br>''სპარსეთიშ მაფასქირეფი''
|კუნტა ჯოხო =
|დირსხუ =
|იკილჷ =
|სტადიონი = [[აზადი (სტადონი)|აზადი]]
|ნტირა =
|პრეზიდენტი =
|მაწვართალი = {{flagicon|პორტუგალია}} [[კარლუშ კეიროში]]
|კაპიტანი = [[მასუდ შოჯაი]]
|ლიგა =
|სეზონი =
|აბანი = IRN
|ვებსაიტი =
|მიმალი =
| <!-- ფორმა -->
}}
'''ირანიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა''' ({{lang-fa|تیم ملی فوتبال ایران}}) — ერუანული ნაკორობა, ნამუთ წჷმარუნუანს [[ირანი|ირანს]] საირქიანო [[კუჩხბურთი|ოკუჩხბურთე]] ტურნირესფ დო მატჩეფს. ნაკორობას აკონტროლენს დო დუდენს [[ირანიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია]], ნამუქჷთ [[1920]] წანას დირსხუ. ნაკორობაქ [[1945]] წანას [[ფიფა]]შ ჩემპიონო გჷნირთჷ, [[1954]] წანას — [[აზიაშ კუჩხბურთიშ კონფედერაცია]]შ მაკათურო. თაშნეშე [[ცენტრალური აზიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|ცაკა]]შ მაკათური რე. ირანიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა აზიაშ ნაკორობეფს შქას ართ-ართი არძაშე ჭყანიერი რე. ნაკორობა ჸუდეშ მატჩეფს თარო მანჯენს „[[აზადი (სტადიონი)|აზადიშ სტადიონს]]“, ნამუთ [[თეირანი|თეირანს]] იდვალუაფუ.
===მიმალი აკოდგინალუა===
ირანიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ გეჸვეჯი 23 მობურთე ოკათუ [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018]]-ს.
{{nat fs g start|background=#0202FF|color=white}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[ალირეზა ბეირანვანდი]]|age={{Birth date and age|1992|9|21|df=y}}|caps=22|goals=0|club=[[პერსეპოლისი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|პერსეპოლისი]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=12|pos=GK|name=[[მოჰამად რაშიდ მაზაჰერი|მოჰამად მაზაჰერი]]|age={{Birth date and age|1989|5|18|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[ზობ აჰანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ზობ აჰანი]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=22|pos=GK|name=[[ამირ აბეძადე]]|age={{Birth date and age|1993|4|26|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[პმარიტიმუ (ოკუჩხბურთე კლუბი)|მარიტიმუ]]|clubnat=POR}}
{{nat fs break|background=#FF0000}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[რუზბეჰ ჩეშმი]]|age={{Birth date and age|1993|7|24|df=y}}|caps=10|goals=1|club=[[ესტეგლალ თეირანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ესტეგლალი]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[მილად მოჰამადი]]|age={{Birth date and age|1993|9|29|df=y}}|caps=19|goals=0|club=[[ახმატი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ახმატი გროზნო]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs g player|no=8|pos=DF|name=[[მორტეზა პურალიგანჯი]]|age={{Birth date and age|1992|4|19|df=y}}|caps=27|goals=2|club=[[ალ-სადი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ალ-სადი]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=13|pos=DF|name=[[მოჰამედ რეზა ხანზადე]]|age={{Birth date and age|1991|5|11|df=y}}|caps=11|goals=1|club=[[პადიდე (ოკუჩხბურთე კლუბი)|პადიდე]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=15|pos=DF|name=[[პეჯმან მონტაზერი]]|age={{Birth date and age|1983|9|6|df=y}}|caps=46|goals=1|club=[[ესტეგლალ თეირანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ესტეგლალი]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=19|pos=DF|name=[[მაჯიდ ჰოსეინი]]|age={{Birth date and age|1996|6|20|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[ესტეგლალ თეირანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ესტეგლალი]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=23|pos=DF|name=[[რამინ რეზაეიანი]]|age={{Birth date and age|1990|3|21|df=y}}|caps=28|goals=2|club=[[ოსტენდე (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ოსტენდე]]|clubnat=BEL}}
{{nat fs break|background=#FF0000}}
{{nat fs g player|no=2|pos=MF|name=[[მეჰდი ტორაბი]]|age={{Birth date and age|1994|9|10|df=y}}|caps=17|goals=4|club=[[საიპა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|საიპა]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=3|pos=MF|name=[[ეჰსან ჰაჯსაფი]]|age={{Birth date and age|1990|2|25|df=y}}|caps=94|goals=6|club=[[ოლიმპიაკოს პირეი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ოლიმპიაკოსი]]|clubnat=GRE}}
{{nat fs g player|no=6|pos=MF|name=[[საიდ ეზატოლაჰი]]|age={{Birth date and age|1996|10|1|df=y}}|caps=25|goals=1|club=[[ამკარი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ამკარი]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[მასუდ შოჯაი]]|other={{კაპიტანი}}|age={{Birth date and age|1984|6|9|df=y}}|caps=74|goals=8|club=[[აეკ ათენი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|აეკ ათენი]]|clubnat=GRE}}
{{nat fs g player|no=9|pos=MF|name=[[ომიდ ებრაჰიმი]]|age={{Birth date and age|1987|9|16|df=y}}|caps=30|goals=0|club=[[ესტეგლალ თეირანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ესტეგლალი]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=11|pos=MF|name=[[ვაჰიდ ამირი]]|age={{Birth date and age|1988|4|2|df=y}}|caps=36|goals=1|club=[[პერსპოლისი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|პერსეპოლისი]]|clubnat=IRN}}
{{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[სამან ღოდოსი]]|age={{Birth date and age|1993|9|6|df=y}}|caps=8|goals=1|club=[[ესტერსუნდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ესტერსუნდი]]|clubnat=SWE}}
{{nat fs g player|no=18|pos=MF|name=[[ალირეზა ჯაჰანბახში]]|age={{Birth date and age|1993|8|11|df=y}}|caps=38|goals=4|club=[[აზ ალკმაარი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|აზ]]|clubnat=NED}}
{{nat fs g player|no=21|pos=MF|name=[[აშკან დეჟაგა]]|other=ვიცე-კაპიტანი|age={{Birth date and age|1986|7|5|df=y}}|caps=46|goals=9|club=[[ნოტინგემ ფორესტი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ნოტინგემ ფორესტი]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs break|background=#FF0000}}
{{nat fs g player|no=10|pos=FW|name=[[კარიმ ანსარიფარდი]]|age={{Birth date and age|1990|4|3|df=y}}|caps=64|goals=17|club=[[ოლიმპიაკოს პირეი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ოლიმპიაკოსი]]|clubnat=GRE}}
{{nat fs g player|no=16|pos=FW|name=[[რეზა ღუჩანეჯადი]]|age={{Birth date and age|1987|9|20|df=y}}|caps=43|goals=17|club=[[ჰერენვენი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ჰერენვენი]]|clubnat=NED}}
{{nat fs g player|no=17|pos=FW|name=[[მეჰდი ტარემი]]|age={{Birth date and age|1992|7|18|df=y}}|caps=26|goals=11|club=[[ალ-ღარაფა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ალ-ღარაფა]]|clubnat=QAT}}
{{nat fs g player|no=20|pos=FW|name=[[სარდარ აზმუნი]]|age={{Birth date and age|1995|1|1|df=y}}|caps=33|goals=23|club=[[რუბინი ყაზანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რუბინი ყაზანი]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs end|background=#0202FF}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://www.teammelli.com/ ირანიშ კუჩხბურთიშ ფედერაციაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა]{{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20180708000102/https://www.fifa.com/associations/association=irn/index.html ირანიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა ფიფაშ ვებ-ხასჷლას]{{ref-en}}
* [http://wildstat.ru/p/7001/ch/all/team1/IRI/ydate/1941 ირანიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ არძა მატჩი 1941 წანაშე] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170816022540/http://wildstat.ru/p/7001/ch/all/team1/IRI/ydate/1941 |date=2017-08-16 }}{{ref-ru}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{მერკე-სპორტი}}
[[კატეგორია:ირანიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|*]]
[[კატეგორია:აზიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი]]
qxfncs5ifwqmai9gqpbaro0cuw2457w
ნიგერიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
0
29166
253416
241623
2026-09-24T01:20:33Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253416
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ოკუჩხბურთე კლუბი
|ჯოხო = ნიგერიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
|ლოგო =
|მუკნაჭარა =
|ედომუშამი ჯოხო =
|შხვა ჯოხო =
|კუნტა ჯოხო = სუპერარწეფი (Super Eagles), აფრიკაშ ბრაზილიარეფი
|დირსხუ =
|იკილჷ =
|სტადიონი = [[აბუჯა (სტადიონი)|აბუჯა]]
|ნტირა =
|პრეზიდენტი =
|მაწვართალი = [[გერნოტ რორი]]
|კაპიტანი = [[ჯონ ობი მიკელი]]
|ლიგა =
|სეზონი =
|აბანი = {{რკება}} 44 NGA
|ვებსაიტი =
|მიმალი =
| <!-- ფორმა -->
}}
'''ნიგერიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა''' — წჷმარინუანს [[ნიგერია]]ს საირქიანო [[კუჩხბურთი|ოკუჩხბურთე]] ტურნირეფს დო ომაჸალე მატჩეფს. მადუდე ორგანიზაცია — [[ნიგერიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია]]. [[2010]] წანაშ [[30 მანგი]]შე დუდი მინწყუ არძა საირქიანო ტურნირშე [[2012]] წანაშახ<ref>[http://www.championat.ru/football/news-533680.html Нигерия снялась с международных турниров на ближайшие два года — ''Чемпионат.ру''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100703070859/http://www.championat.ru/football/news-533680.html |date=2010-07-03 }}</ref>, მარა 2010 წანაშ [[5 კვირკვე]]ს, [[ნიგერიაშ პრეზიდენტი]] [[გუდლაკ ჯონათანი|გუდლაკ ჯონათანქ]] გაუქვუ მუში გოხურგუა დო ნიგერიაშ ერუანულ ნაკორობაქ ქაკათუ [[აფრიკაშ ერეფიშ თასი 2012|აფრიკაშ ერეფიშ თასი 2012]]-იშ ოგიშაგორუე ტურნირს<ref>[http://www.championat.ru/football/news-537746.html Сборной Нигерии удалось избежать дисквалификации — ''Чемпионат.ру''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100708133448/http://www.championat.ru/football/news-537746.html |date=2010-07-08 }}</ref>. 2010 წანაშ [[4 გჷმათუთა]]ს, გიაჸუნჷ ახალ გოხურგუაქ ნიგერიაშ საირქიანო მატჩეფს — [[ფიფა]]ჸურე სახენწჷფოშ კათაფაშ გეშა კუჩხბურთიშ ფედერაციაშ საქვარეფს<ref>[http://sport.rian.ru/sport/20101004/282191705.html ФИФА лишила сборную Нигерии права участия в международных играх | Спорт | Лента новостей «РИА Новости»<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>.
==მიმალი აკოდგინალუა==
ნიგერიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ გეჸვენჯი 23 მობურთე ოკათუ [[2018]] წანაშ [[მოსოფელიშ ოკუჩხბუღთე ჩემპიონატი 2018|მოსოფელიშ ოკუჩხბუღთე ჩემპიონატის]].<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/44346451/|title=World Cup 2018: Iwobi in Nigeria's 23-man squad|date=3 June 2018|work=BBC.com|accessdate=3 June 2018}}</ref>
{{nat fs g start|background=#008751|color=white}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[დანიელ აკპეიი]]|age={{birth date and age|df=yes|1986|8|3}}|caps=7|goals=0|club=[[ჩიპა იუნაიტედი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ჩიპა იუნაიტედი]]|clubnat=RSA}}
{{nat fs g player|no=16|pos=GK|name=[[იკეჩუკვუ ეზენვა]]|age={{Birth date and age|df=yes|1988|10|16}}|caps=24|goals=0|club=[[ენიმბა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ენიმბა]]|clubnat=NGA}}
{{nat fs g player|no=23|pos=GK|name=[[ფრენსის უზოჰო]]|age={{birth date and age|df=yes|1998|10|28}}|caps=6|goals=0|club=[[დეპორტივო ფაბრილი]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs break|background=#008751}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[ბრაიან იდოვუ]]|age={{birth date and age|df=yes|1992|5|18}}|caps=5|goals=1|club=[[ამქარი პერმი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ამქარი (პერმი)]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[ელდერსონ ეჩიეჯილე]]|age={{birth date and age|df=yes|1988|1|20}}|caps=62|goals=3|club=[[სერკლ ბრიუგე (ოკუჩხბურთე კლუბი)|სერკლ ბრიუგე]]|clubnat=BEL}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[კენეთ ომერუო]]|age={{birth date and age|df=yes|1993|10|17}}|caps=39|goals=0|club=[[ჩელსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ჩელსი]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[უილიამ ტროოსტ-ეკონგი]]|age={{birth date and age|df=yes|1993|9|1}}|caps=22|goals=1|club=[[ბურსასპორი]]|clubnat=TUR}}
{{nat fs g player|no=6|pos=DF|name=[[ლეონ ბალოგუნი]]|age={{birth date and age|df=yes|1989|6|28}}|caps=19|goals=0|club=[[ბტაირონ ენდ ჰოუვ ალბიონი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონი]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=12|pos=DF|name=[[შეჰუ აბდულაჰი]]|age={{birth date and age|df=yes|1993|3|12}}|caps=25||goals=0|club=[[ბურსასპორი]]|clubnat=TUR}}
{{nat fs g player|no=20|pos=DF|name=[[ჩიდოზი ავაზემი]]|age={{birth date and age|df=yes|1997|1|1}}|caps=4|goals=0|club=[[ნანტი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ნანტი]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs g player|no=21|pos=DF|name=[[ტაირონ ებუეჰი]]|age={{birth date and age|df=yes|1995|12|16}}|caps=7|goals=0|club=[[ბენფიკა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბენფიკა]]|clubnat=POR}}
{{nat fs break|background=#008751}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[ოგენეკარო ეტებო]]|age={{Birth date and age|1995|11|9|df=y}}|caps=14|goals=1|club=[[სტოკ სიტი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|სტოკ სიტი]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=10|pos=MF|name=[[ჯონ ობი მიკელი]]|other={{კაპიტანი}}|age={{birth date and age|df=yes|1987|4|22}}|caps=85|goals=6|club=[[ტიანძინ ტედა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ტიანძინ ტედა]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=11|pos=MF|name=[[ვიქტორ მოზესი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1990|12|12}}|caps=34|goals=11|club=[[ჩელსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ჩელსი]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=13|pos=MF|name=[[უილფრედ ნდიდი]]|age={{birth date and age|df=yes|1996|12|16}}|caps=17|goals=0|club=[[ლესტერ სიტი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლესტერ სიტი]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=17|pos=MF|name=[[ოჯენი ონაზი]]|age={{birth date and age|df=yes|1992|12|25}}|caps=52|goals=1|club=[[ტრაპზონსპორი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ტრაპზონსპორი]]|clubnat=TUR}}
{{nat fs g player|no=19|pos=MF|name=[[ჯონ ოგუ]]|age={{birth date and age|df=yes|1988|4|20}}|caps=20|goals=2|club=[[ჰაპოელ ბეერ-შევა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ჰაპოელ ბეერ-შევა]]|clubnat=ISR}}
{{nat fs g player|no=22|pos=MF|name=[[ჯოელ ობი]]|age={{birth date and age|df=yes|1991|5|22}}|caps=17|goals=0|club=[[ტორინო (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ტორინო]]|clubnat=ITA}}
{{nat fs break|background=#008751}}
{{nat fs g player|no=7|pos=FW|name=[[აჰმედ მუსა (მობურთე)|აჰმედ მუსა]]|age={{birth date and age|df=yes|1992|10|14}}|caps=72|goals=13|club=[[ცსკა მოსკოვი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ცსკა მოსკოვი]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[ოდიონ იგალო]]|age={{Birth date and age|df=yes|1989|6|16}}|caps=19|goals=4|club=[[ჩანჩუნ იატაი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ჩანჩუნ იატაი]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=14|pos=FW|name=[[კელეჩი იჰეანაჩო]]|age={{Birth date and age|df=yes|1996|10|3}}|caps=18|goals=8|club=[[ლესტერ სიტი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლესტერ სიტი]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=15|pos=FW|name=[[სიმეონ ნვანკო]]|age={{Birth date and age|df=yes|1992|5|7}}|caps=2|goals=0|club=[[კროტონე (ოკუჩხბურთე კლუბი)|კროტონე]]|clubnat=ITA}}
{{nat fs g player|no=18|pos=FW|name=[[ალექს ივობი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1996|5|3}}|caps=19|goals=5|club=[[არსენალი ლონდონი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|არსენალი]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs end|background=#008751}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://web.archive.org/web/20080512022532/http://www.kickoffnigeria.com/ KickOffNigeria.com — ნიგერიაშ ოკუჩხბურთე ჟურნალი]{{ref-en}}
* [http://forum.cybereagles.com/ cybereagles.com — ფორუმი ნიგერიაშ კუჩხბურთიშ გეშა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130209042558/http://forum.cybereagles.com/ |date=2013-02-09 }}{{ref-en}}
* [http://www.supereaglesnation.com/ ნიგერიაშ კუჩხბურთიშ სტატისტიკა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100806001942/http://www.supereaglesnation.com/ |date=2010-08-06 }}{{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20181125052331/https://www.fifa.com/associations/association=nga/index.html ნიგერიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია FIFA.com-ს]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{მერკე-კუჩხბურთი}}
[[კატეგორია:ნიგერიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა]]
[[კატეგორია:აფრიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი]]
2zvqqlw6u1fkaffabi0eg0y414md9py
კოლუმბიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
0
29167
253387
134371
2026-09-24T00:30:31Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253387
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ოკუჩხბურთე კლუბი
|ჯოხო = კოლუმბიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
|ლოგო =
|მუკნაჭარა =
|ედომუშამი ჯოხო =
|შხვა ჯოხო = Los Cafeteros (ყავაშ მოჸოროფეეფი)
|კუნტა ჯოხო =
|დირსხუ =
|იკილჷ =
|სტადიონი =
|ნტირა =
|პრეზიდენტი =
|მაწვართალი = [[ხოსე ნესტორ პეკერმანი|ხოსე პეკერმანი]]
|კაპიტანი = [[ხამეს როდრიგესი]]
|ლიგა =
|სეზონი =
|აბანი = 13 COL
|ვებსაიტი =
|მიმალი =
| <!-- ფორმა -->
}}
'''კოლუმბიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა''' — წჷმარინუანს [[კოლუმბია]]ს საირქიანო [[კუჩხბურთი|ოკუჩხბურთე]] ტურნირეფს. მადუდე ორგანიზაცია — [[კოლუმბიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია]], ნამუთ მიშმურს [[კონმებოლი|კონმებოლშა]] დო [[ფიფა]]შა.<br>[[2018]] წანაშ [[15 ფურთუთა]]შ მუნაჩემეფით, [[ფიფაშ რეიტინგი]]თ ნაკორობა 13-ა აბანს იკენს<ref name="FIFARanking">{{cite web|url=http://www.fifa.com/worldranking/rankingtable/index.html|title=FIFA/Coca-Cola World Ranking|publisher=[[ფიფა|FIFA]]|lang=en}}</ref>.
===მიმალი აკოდგინალუა===
კოლუმბიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა [[2018]] წანაშ [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018|მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატის]] წჷმორინაფილი რე გეჸვენჯი მობურთეეფით.<ref>{{cite web|first=Luz Élida|last=Molina Marín|url=http://www.elcolombiano.com/deportes/futbol/estos-son-los-35-elegidos-por-jose-pekerman-para-el-mundial-AF8698064|title=Pekerman entregó los 35 preseleccionados de Colombia a Rusia|work=ElColombiano.com|date=14 May 2018|accessdate=15 May 2018|language=Spanish}}</ref><ref>{{cite web|url=http://fcf.com.co/index.php/las-selecciones/seleccion-mayores/4097-convocatoria-seleccion-colombia-de-mayores-para-copa-mundial-de-la-fifa-rusia-2018|title=Convocatoria Selección Colombia de Mayores para Copa Mundial de la FIFA Rusia 2018|publisher=Federación Colombiana de Fútbol|date=4 June 2018|accessdate=9 June 2018|language=Spanish}}</ref><ref>{{cite web|url=http://fcf.com.co/index.php/las-selecciones/seleccion-mayores/4128-convocado-farid-diaz-a-la-seleccion-colombia-para-el-mundial|title=Convocado Farid Díaz a la Selección Colombia para el Mundial|publisher=Federación Colombiana de Fútbol|date=9 June 2018|accessdate=9 June 2018|language=Spanish}}</ref>
{{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[დავიდ ოსპინა]]|age={{Birth date and age|df=yes|1988|8|31}}|caps=86|goals=0|club=[[არსენალი ლონდონი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|არსენალი]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=12|pos=GK|name=[[კამილო ვარგასი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1989|3|9}}|caps=5|goals=0|club=[[დეპორტივო კალი]]|clubnat=COL}}
{{nat fs g player|no=22|pos=GK|name=[[ხოსე ფერნანდო კუადრადო]]|age={{Birth date and age|df=yes|1985|6|1}}|caps=1|goals=0|club=[[ონსე კალდასი]]|clubnat=COL}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[კრისტიან საპატა]]|age={{Birth date and age|df=yes|1986|9|30}}|caps=55|goals=2|club=[[მილანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|მილანი]]|clubnat=ITA}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[ოსკარ მურილიო]]|age={{Birth date and age|df=yes|1988|4|18}}|caps=13|goals=0|club=[[პეჩუკა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|პეჩუკა]]|clubnat=MEX}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[სანტიაგო არიასი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1992|1|13}}|caps=41|goals=0|club=[[პსვ (ოკუჩხბურთე კლუბი)|პსვ]]|clubnat=NED}}
{{nat fs g player|no=13|pos=DF|name=[[ერი მინა]]|age={{Birth date and age|df=yes|1994|9|23}}|caps=12|goals=3|club=[[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs g player|no=17|pos=DF|name=[[ხოან მოხიკა]]|age={{Birth date and age|df=yes|1991|8|21}}|caps=4|goals=1|club=[[ჟირონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ჟირონა]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs g player|no=18|pos=DF|name=[[ფარიდ დიასი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1983|7|20}}|caps=13|goals=0|club=[[ოლიმპია სუნსიონი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ოლიმპია]]|clubnat=PAR}}
{{nat fs g player|no=23|pos=DF|name=[[დევინსონ სანჩესი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1996|6|12}}|caps=9|goals=0|club=[[ტოტენჰემ ჰოტსპური (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ტოტრნჰემ ჰოტსპური]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=5|pos=MF|name=[[უილიამ ბარიოსი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1993|10|16}}|caps=10|goals=0|club=[[ბოკა ხუნიორსი]]|clubnat=ARG}}
{{nat fs g player|no=6|pos=MF|name=[[კარლოს სანჩეს მორენო|კარლოს სანჩესი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1986|2|6}}|caps=85|goals=0|club=[[ფიორენტინა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ფიორენტინა]]|clubnat=ITA}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[აბელ აგილარი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1985|1|6}}|caps=70|goals=7|club=[[დეპორტივო კალი]]|clubnat=COL}}
{{nat fs g player|no=10|pos=MF|name=[[ხამეს როდრიგესი]]|other={{კაპიტანი}}|age={{Birth date and age|df=yes|1991|7|12}}|caps=63|goals=21|club=[[ბაიერნი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბაიერნი მიუნხენი]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|no=11|pos=MF|name=[[ხუან კუადრადო]]|age={{Birth date and age|df=yes|1988|5|26}}|caps=70|goals=7|club=[[იუვენტუსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|იუვენტუსი]]|clubnat=ITA}}
{{nat fs g player|no=15|pos=MF|name=[[მატეუს ურიბე]]|age={{Birth date and age|df=yes|1991|3|21}}|caps=8|goals=0|club=[[ამერიკა მეხიკო (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ამერიკა]]|clubnat=MEX}}
{{nat fs g player|no=16|pos=MF|name=[[ჯეფერსონ ლერმა]]|age={{Birth date and age|df=yes|1994|10|25}}|caps=5|goals=0|club=[[ლევანტე (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლევანტე]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs g player|no=20|pos=MF|name=[[ხუან ფერნანდო კინტერო|ხუან კინტერო]]|age={{Birth date and age|df=yes|1993|1|18}}|caps=15|goals=2|club=[[რივერ პლეიტი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რივერ პლეიტი]]|clubnat=ARG}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=7|pos=FW|name=[[კარლოს ბაკა]]|age={{Birth date and age|df=yes|1986|9|8}}|caps=45|goals=14|club=[[ვილიარეალი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ვილიარეალი]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[რამადელ ფალკაო]]|age={{Birth date and age|df=yes|1986|2|10}}|caps=73|goals=29|club=[[მონაკო (ოკუჩხბურთე კლუბი)|მონაკო]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs g player|no=14|pos=FW|name=[[ლუის მურიელი]]|age={{Birth date and age|df=yes|1991|4|16}}|caps=18|goals=2|club=[[სევილია (ოკუჩხბურთე კლუბი)|სევილია]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs g player|no=19|pos=FW|name=[[მიგელ ბორხა]]|age={{Birth date and age|df=yes|1993|1|26}}|caps=7|goals=2|club=[[პალმეირასი]]|clubnat=BRA}}
{{nat fs g player|no=21|pos=FW|name=[[ჯოსე ისკიერდო ]]|age={{Birth date and age|df=yes|1992|7|7}}|caps=5|goals=1|club=[[ბტაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონი]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs end}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://fcf.com.co/ Federación Colombiana de Fútbol]{{ref-es}}
* [https://web.archive.org/web/20181123081316/http://www.fifa.com/associations/association=col/index.html Сკოლუმბიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა ფიფაშ ვებ-ხასჷლას]{{ref-en}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{მერკე-კუჩხბურთი}}
[[კატეგორია:კოლუმბიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|*]]
[[კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი]]
61kpolj8lv0mff3s2wa4jij0bxtif0i
პერუშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
0
29173
253432
134402
2026-09-24T01:31:17Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253432
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ოკუჩხბურთე კლუბი
|ჯოხო = პერუშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
|ლოგო =
|მუკნაჭარა =
|ედომუშამი ჯოხო =
|შხვა ჯოხო = La blanquirroja
(ჩე-ჭითეფი)
Incas (ინკეფი)
|კუნტა ჯოხო =
|დირსხუ =
|იკილჷ =
|სტადიონი = [[ერუანული სტადიონი (პერუ)|ერუანული სტადიონი]]
|ნტირა =
|პრეზიდენტი =
|მაწვართალი = {{flagicon|არგენტინა}} [[რიკარდო გარეკა]]
|კაპიტანი = [[პაოლო გერერო]]
|ლიგა =
|სეზონი =
|აბანი = 11 PER (2018)
|ვებსაიტი =
|მიმალი =
| <!-- ფორმა -->
}}
'''პერუშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა''' — წჷმარინუანს [[პერუ]]ს საირქიანო [[კუჩხბურთი|ოკუჩხბურთე]] ტურნირეფს [[1927]] წანაშე. ნაკორობას დუდენს [[პერუშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია]] (ფპფ), ნამუთ [[კონმებოლი]]შ დო [[ფიფა]]შ აკოდგინალუაშ მიშმურს. პერუშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ წჷმოძინელი პერიოდეფი რდჷ 1930-იანი დო 1970-იანი წანეფი. ასიან ბორჯიშო ნაკორობაშ მაწვართალი რე [[არგენტინა]]ლი სპეციალისტი [[რიკარდო გარეკა]]. ჸუდეშ მატჩეფს ნაკორობა მანჯეს [[ერუანული სტადიონი (პერუ)|ერუანული სტადიონს]], [[ლიმა]]ს.
== მიმალი აკოდგინალუა ==
პერუშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ გეჸვენჯი მობურთეეფი ოკათუ [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018]]-ს:
{{nat fs g start|background=#e62020|color=white}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[პედრო გალიესე]]|age={{birth date and age|1990|2|23|df=y}}|caps=39|goals=0|club=[[ვერაკრუსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ვერაკრუსი]]|clubnat=MEX}}
{{nat fs g player|no=12|pos=GK|name=[[კარლოს კასედა]]|age={{birth date and age|1991|9|27|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[ვერაკრუსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ვერაკრუსი]]|clubnat=MEX}}
{{nat fs g player|no=21|pos=GK|name=[[ხოსე კარვალიო]]|age={{birth date and age|1986|3|1|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[კახამარკა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|UTC]]|clubnat=PER}}
{{nat fs break|background=#f39a9a}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[ალბერტო ხუნიორ როდრიგესი|ალბერტო როდრიგესი]]|age={{birth date and age|1984|3|31|df=y}}|caps=75|goals=0|club=[[ატლეტიკო ხუნიორი|ხუნიორი]]|clubnat=COL}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[ალდო კორსო]]|age={{birth date and age|1989|5|20|df=y}}|caps=26|goals=0|club=[[უნივერსიტარიო]]|clubnat=PER}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[ანდერსონ სანტამარია]]|age={{birth date and age|1992|1|10|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[პუებლა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|პუებლა]]|clubnat=MEX}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[მიგელ არაუხო]]|age={{birth date and age|1994|10|24|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[ალიანსა ლიმა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ალიანსა ლიმა]]|clubnat=PER}}
{{nat fs g player|no=6|pos=DF|name=[[მიგელ ტრაუკო]]|age={{birth date and age|1992|8|25|df=y}}|caps=28|goals=0|club=[[ფლამენგო (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ფლამენგო]]|clubnat=BRA}}
{{nat fs g player|no=15|pos=DF|name=[[კრისტიან რამოსი]]|age={{birth date and age|1988|11|4|df=y}}|caps=69|goals=3|club=[[ვერაკრუსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ვერაკრუსი]]|clubnat=MEX}}
{{nat fs g player|no=17|pos=DF|name=[[ლუის ადვინკულა]]|age={{birth date and age|1990|3|2|df=y}}|caps=68|goals=0|club=[[ლობოს ბუაპ|BUAP]]|clubnat=MEX}}
{{nat fs g player|no=22|pos=DF|name=[[ნილსონ ლოიოლა]]|age={{birth date and age|1994|10|26|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[მელგარი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|მელგარი]]|clubnat=PER}}
{{nat fs break|background=#f39a9a}}
{{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[პაოლო ურტადო]]|age={{birth date and age|1990|7|27|df=y}}|caps=33|goals=3|club=[[ვიტორია გიმარაინში (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ვიტორია გიმარაინში]]|clubnat=POR}}
{{nat fs g player|no=8|pos=MF|name=[[კრისტიან კუევა]]|age={{birth date and age|1991|11|23|df=y}}|caps=47|goals=8|club=[[სან-პაულუ (ოკუჩხბურთე კლუბი)|სან-პაულუ]]|clubnat=BRA}}
{{nat fs g player|no=13|pos=MF|name=[[რენატო ტაპია]]|age={{birth date and age|1995|7|28|df=y}}|caps=34|goals=3|club=[[ფეიენორდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ფეიენორდი]]|clubnat=NED}}
{{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[ენდი პოლო]]|age={{birth date and age|1994|9|29|df=y}}|caps=17|goals=1|club=[[პორტლენ ტიმბერსი]]|clubnat=USA}}
{{nat fs g player|no=16|pos=MF|name=[[უილდერ კარტახენა]]|age={{birth date and age|1994|9|23|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[ვერაკრუსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ვერაკრუსი]]|clubnat=MEX}}
{{nat fs g player|no=19|pos=MF|name=[[იოსიამერ იოტუნი]]|age={{birth date and age|1990|4|7|df=y}}|caps=75|goals=2|club=[[ორლანდო სიტი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ორლანდო სიტი]]|clubnat=USA}}
{{nat fs g player|no=20|pos=MF|name=[[ედისონ ფლორესი]]|age={{birth date and age|1994|5|15|df=y}}|caps=31|goals=9|club=[[ოლბორგი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|AaB]]|clubnat=DEN}}
{{nat fs g player|no=23|pos=MF|name=[[პერდო აკინო]]|age={{birth date and age|1995|4|13|df=y}}|caps=15|goals=0|club=[[ლეონი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლეონი]]|clubnat=MEX}}
{{nat fs break|background=#f39a9a}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[პაოლო გერერო]]||other={{კაპიტანი}}|age={{birth date and age|1984|1|1|df=y}}|caps=89|goals=34|club=[[ფლამენგო (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ფლამენგო]]|clubnat=BRA}}
{{nat fs g player|no=10|pos=FW|name=[[ჯეფერსონ ფარფანი]]|age={{birth date and age|1984|10|26|df=y}}|caps=85|goals=25|club=[[ლოკომოტივი მოსკოვი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლოკომოტივი (მოსკოვი)]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs g player|no=11|pos=FW|name=[[რაულ რუიდიასი]]|age={{birth date and age|1990|7|25|df=y}}|caps=31|goals=4|club=[[მონარკას მორელია|მორელია]]|clubnat=MEX}}
{{nat fs g player|no=18|pos=FW|name=[[ანდრე კარილიო]]|age={{birth date and age|1991|6|14|df=y}}|caps=47|goals=5|club=[[უოტფორდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|უოტფორდი]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs end}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://www.fpf.com.pe/ პერუშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია]
* [https://web.archive.org/web/20100502063302/http://www.fifa.com/associations/association=per/index.html პერუშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა ფიფაშ ვებ-ხასჷლას] {{ref-en}}
{{მერკე-კუჩხბურთი}}
[[კატეგორია:პერუშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|*]]
[[კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი]]
muj1x2rsiinpewmbo18emasnxc9etqi
ტუნისიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
0
29175
253474
243156
2026-09-24T02:29:31Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253474
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ოკუჩხბურთე კლუბი
|ჯოხო = ტუნისიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
|ლოგო =
|მუკნაჭარა =
|ედომუშამი ჯოხო =
|შხვა ჯოხო =
|კუნტა ჯოხო =
|დირსხუ =
|იკილჷ =
|სტადიონი = [[ოლიმპიური სტადიონი (რადესი)|ოლიმპიური სტადიონი]]
|ნტირა =
|პრეზიდენტი =
|მაწვართალი = {{flagicon|ტუნისი}} [[ნაბილ მაალული]]
|კაპიტანი = [[აიმენ მათლუთი]]
|ლიგა =
|სეზონი =
|აბანი = TUN 21 {{რკება}} (7.06.2018)
|ვებსაიტი =
|მიმალი =
| <!-- ფორმა -->
| pattern_la1 = _tun25a
| pattern_b1 = _tun25a
| pattern_ra1 = _tun25a
| pattern_sh1 = _tun25a
| pattern_so1 =
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 = _tun25h
| pattern_b2 = _tun25h
| pattern_ra2 = _tun25h
| pattern_sh2 = _tun25h
| pattern_so2 =
| leftarm2 = FF0000
| body2 = FF0000
| rightarm2 = FF0000
| shorts2 = FF0000
| socks2 = FF0000
| pattern_la3 = _tun25t
| pattern_b3 = _tun25t
| pattern_ra3 = _tun25t
| pattern_sh3 = _tun25t
| pattern_so3 =
| leftarm3 = d9aa59
| body3 = d9aa59
| rightarm3 = d9aa59
| shorts3 = 243a85
| socks3 = d9aa59
}}
'''ტუნისიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა''' ({{lang-ar|منتخب تونس لكرة القدم}}) — წჷმარინუანს [[ტუნისი]]ს საირქიანო [[კუჩხბურთი|ოკუჩხბურთე]] მატჩეფს დო ტურნირეფს. თაშნეშე ჩინებული რე ჯოხოდვალათ «Les Aigles de Carthage» (“კართაგენიშ არწეფი„). მადუდე ორგანიზაცია — [[ტუნისიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია]].
===მიმალი აკოდგინალუა===
ტუნისიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ გეჸვენჯი 29 მობურთე რე წჷმორინაფილი [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018]]-ს.<ref>{{cite web |url=http://www.ftf.org.tn/fr/mondial-russie-2018-29-joueurs-convoques-pour-le-stage-de-preparation-2/|title=Préparation Russie 2018 : Liste des joueurs convoqués pour le stage |language=French |publisher=Fédération Tunisienne de Football |date=12 March 2018 |accessdate=12 March 2018}}</ref>
{{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=16|pos=GK|name=[[აიმენ მათლუთი]]|other={{კაპიტანი}}|age={{birth date and age|1984|9|14|df=y}}|caps=69|goals=0|club=[[ალ-ბატინი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ალ-ბატინი]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[ფარუკ ბენ-მუსტაფა]]|age={{birth date and age|1989|7|1|df=y}}|caps=15|goals=0|club=[[ალ-შაბაბი ერ-რიადი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ალ-შაბაბი]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=22|pos=GK|name=[[მუე ასენი]]|age={{birth date and age|1995|3|5|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[შატორუ (ოკუჩხბურთე კლუბი)|შატორუ]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=12|pos=DF|name=[[ალი მაალული]]|age={{birth date and age|1990|1|1|df=y}}|caps=43|goals=0|club=[[ალ-აჰლი კაირო (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ალ-აჰლი]]|clubnat=EGY}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[სიამ ბენ-იუსეფი]]|age={{birth date and age|1989|3|31|df=y}}|caps=40|goals=1|club=[[ქასიმფაშა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ქასიმფაშა]]|clubnat=TUR}}
{{nat fs g player|no=19|pos=DF|name=[[ხალილ შემამი]]|age={{birth date and age|1987|7|24|df=y}}|caps=21|goals=0|club=[[ესპერანსი ტუნისი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ესპერანსი]]|clubnat=TUN}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[იასინ მერია]]|age={{birth date and age|1993|7|2|df=y}}|caps=13|goals=1|club=[[სფაქსენი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|სფაქსენი]]|clubnat=TUN}}
{{nat fs g player|no=21|pos=DF|name=[[ჰამდი ნაგეზი]]|age={{birth date and age|1992|10|28|df=y}}|caps=13|goals=0|club=[[ზამალეკი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ზამალეკი]]|clubnat=EGY}}
{{nat fs g player|no=6|pos=DF|name=[[რამი ბედუი]]|age={{birth date and age|1990|1|19|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[ეტუალ დუ საჰელი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ეტუალ დუ საჰელი]]|clubnat=TUN}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[უსამა ჰადადი]]|age={{birth date and age|1992|1|28|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[დიჟონი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|დიჟონი]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs g player|no=27|pos=DF|name=[[დილან ბრონი]]|age={{birth date and age|1995|6|19|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[გენტი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|გენტი]]|clubnat=BEL}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[იოან ბენალუანი]]|age={{birth date and age|1987|3|28|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[ლესტერ სიტი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლესტერ სიტი]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[ბილელ მოჰსნი]]|age={{birth date and age|1987|7|21|df=y}}|caps=6|goals=0|club=[[დანდი იუნაიტედი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|დანდი იუნაიტედი]]|clubnat=SCO}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=13|pos=MF|name=[[ფერჯანი სასი]]|age={{birth date and age|1992|3|18|df=y}}|caps=36|goals=2|club=[[ან-ნასრი ერ-რიადი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ან-ნასრი]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=10|pos=MF|name=[[ვაჰბი ხაზრი]]|age={{birth date and age|1991|2|8|df=y}}|other=ვიცე-კაპიტანი|caps=35|goals=12|club=[[სანდერლენდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|სანდერლენდი]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[მოჰამედ ამინე ბენ-ამორი]]|age={{birth date and age|1992|1|1|df=y}}|caps=24|goals=1|club=[[ალ-აჰლი ჯიდა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ალ-აჰლი]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=23|pos=MF|name=[[ნაიმ სლიტი]]|age={{birth date and age|1992|7|27|df=y}}|caps=14|goals=3|club=[[დიჟონი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|დიჟნი]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs g player|no=15|pos=MF|name=[[კარიმ ლარიბი]]|age={{birth date and age|1991|4|20|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[ჩეზენა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ჩეზენა]]|clubnat=ITA}}
{{nat fs g player|no=18|pos=MF|name=[[აჰმედ ხალილი (ტუნისარი მობურთე)|აჰმედ ხალილი]]|age={{birth date and age|1994|12|21|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[კლუბი აფრიკენი]]|clubnat=TUN}}
{{nat fs g player|no=24|pos=MF|name=[[საიფ-ედინ ხაუი]]|age={{birth date and age|1995|4|27|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[ტრუა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ტრუა]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs g player|no=17|pos=MF|name=[[ელიეს სხირი]]|age={{birth date and age|1995|5|10|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[მონპელიე (ოკუჩხბურთე კლუბი)|მონპელიე]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs g player|no=28|pos=MF|name=[[ბასემ სრარფი]]|age={{birth date and age|1997|6|25|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[ნიცა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ნიცა]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs g player|no=23|pos=MF|name=[[მოჰამედ ლარბი]]|age={{birth date and age|1987|9|2|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[ტური (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ტური]]|clubnat=FRA}}
{{nat fs g player|no=26|pos=MF|name=[[ღილენ შაალალი]]|age={{birth date and age|1994|2|28|df=y}}|caps=4|goals=1|club=[[ესპერანსი ტუნისი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ესპერანსი]]|clubnat=TUN}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=7|pos=FW|name=[[აჰმედ აკაიჩი]]|age={{birth date and age|1989|2|23|df=y}}|caps=29|goals=9|club=[[ალ-იტიჰადი ჯიდა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ალ-იტიჰადი]]|clubnat=SAU}}
{{nat fs g player|no=8|pos=FW|name=[[ფახრედინ ბენ-იუსუფი]]|age={{birth date and age|1991|6|21|df=y}}|caps=31|goals=4|club=[[ალ-იტიფაკი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ალ-იტიფაკი]]|clubnat=KSA}}
{{nat fs g player|no=11|pos=FW|name=[[საბერ ხალიფა]]|age={{birth date and age|1986|10|14|df=y}}|caps=41|goals=7|club=[[კლუბი აფრიკენი]]|clubnat=TUN}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[ანის ბადრი]]|age={{birth date and age|1990|8|18|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[ესპერანსი ტუნისი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ესპერანსი]]|clubnat=TUN}}
{{nat fs end}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://web.archive.org/web/20130417082428/http://www.ftf.org.tn/accueil.php ტუნისიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია]
* [https://web.archive.org/web/20100324154346/http://www.fifa.com/associations/association=tun/index.html ტუნისიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა ფიფაშ ვებ-ხასჷლას]{{ref-en}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{მერკე-კუჩხბურთი}}
[[კატეგორია:ტუნისიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა]]
[[კატეგორია:აფრიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი]]
aetwhxfwcharyuxuwhacpuwa628u7ql
სერბეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
0
29180
253462
134428
2026-09-24T02:06:21Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253462
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ოკუჩხბურთე კლუბი
|ჯოხო = სერბეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
|ლოგო =
|მუკნაჭარა =
|ედომუშამი ჯოხო =
|შხვა ჯოხო = ჩე არწეფი
([[სერბული ნინა|სერბ]]. Бели Орлови / Beli Orlovi)
|კუნტა ჯოხო =
|დირსხუ =
|იკილჷ =
|სტადიონი = [[ცრვენა ზვეზდა (სტადიონი)|ცრვენა ზვეზდა]]
|ნტირა =
|პრეზიდენტი =
|მაწვართალი = {{flagicon|სერბეთი}} [[მლადენ კრსტაიჩი]]
|კაპიტანი = [[ალექსანდარ კოლაროვი]]
|ლიგა =
|სეზონი =
|აბანი = SRB 34 {{ძინა}} (15.2.2018)
|ვებსაიტი =
|მიმალი =
| <!-- ფორმა -->
}}
'''სერბეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა''' ({{lang-sr|Фудбалска репрезентација Србије}}) — ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა, ნამუთ [[სერბეთი]]ს საირქიანო [[კუჩხბურთი|ოკუჩხბურთე]] ტურნირეფს დო მატჩეფს წჷმარინუანს. ნაკორობა [[იუგოსლავიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|იუგოსლავიაშ]] დო [[სერბეთიშ დო მონტენეგროშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|სერბეთიშ დო მონტენეგროშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფიშ]] სამართალმონძე რე. მუჭოთ [[იუგოსლავიაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|იუგოსლავიაშ ერუანული ნაკორობა]] [[2003]] წანაშ ფურთუთაშახ რსებენდჷ, უკული გიშეშჷ მუჭოთ [[სერბეთი დო მონტენეგროშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|სერბეთიშ დო მონტენეგროშ ერუანული ნაკორობა]], [[2006]] წანაშე [[28 კვირკვე]]შე — სერბეთიშ ერუანული ნაკორობა.<br>[[2018]] წანაშ 18 მანგიშ დგომარობათ, ნაკორობა [[ფიფაშ რეიტინგი|ფიფაშ რეიტინგის]] 34-ა აბანს იკენს<ref>{{cite web|url=http://www.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/index.html|title=FIFA/Coca-Cola World Ranking|publisher=Официальный сайт ФИФА|lang=en|date=2018-02-15|accessdate=2018-02-15}}</ref>, [[უეფაშ რეიტინგი]]ს [[2017]] წანაშ 11 გჷმათუთას — 30-ა აბანს<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/competitions/General/02/50/91/84/2509184_DOWNLOAD.pdf|title=National Team Coefficients Overview|website=UEFA.com|publisher=Официальный сайт УЕФА|format=PDF|lang=en|date=2017-10-11|accessdate=2017-10-11}}</ref>.
===მიმალი აკოდგინალუა===
სერბეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ გეჸვენჯი მობურთეეფი ოკათუდეს [[2018]] წანაშ [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018|მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატის]]:
{{nat fs g start|background=#CF1020|color=white}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[ვლადიმირ სტოიკოვიჩი]]|age={{Birth date and age|1983|7|28|df=y}}|caps=82|goals=0|club=[[პარტიზანი ბელგრადი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|პარტიზანი]]|clubnat=SRB}}
{{nat fs g player|no=12|pos=GK|name=[[პრედრაგ რაიკოვიჩი]]|age={{Birth date and age|1995|10|31|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[მაკაბი თელ-ავივი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|მაკაბი თელ-ავივი]]|clubnat=ISR}}
{{nat fs g player|no=23|pos=GK|name=[[მარკო დმიტროვიჩი]]|age={{Birth date and age|1992|1|24|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[ეიბარი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ეიბარი]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs break|background=#CF1020}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[ანტონიო რუკავინა]]|age={{Birth date and age|1984|1|26|df=y}}|caps=48|goals=0|club=[[ვილიარეალი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ვილიარეალი]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[დუშკო ტოშიჩი]]|age={{Birth date and age|1985|1|19|df=y}}|caps=25|goals=1|club=[[გუანჯოუ ფული (ოკუჩხბურთე ნაკორობა)|გუანჯოუ R&F]]|clubnat=CHN}}
{{nat fs g player|no=5|pos=DF|name=[[უროშ სპაიჩი]]|age={{Birth date and age|1993|2|13|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[კრასნოდარი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|კრასნოდარი]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs g player|no=6|pos=DF|name=[[ბრანისლავ ივანოვიჩი]]|age={{Birth date and age|1984|2|22|df=y}}|caps=104|goals=13|club=[[ზენიტი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ზენიტი]]|clubnat=RUS}}
{{nat fs g player|no=11|pos=DF|name=[[ალექსანდარ კოლაროვი]]|other={{კაპიტანი}}|age={{Birth date and age|1985|11|10|df=y}}|caps=77|goals=11|club=[[რომა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რომა]]|clubnat=ITA}}
{{nat fs g player|no=13|pos=DF|name=[[მილოშ ველკოვიჩი]]|age={{Birth date and age|1995|9|26|df=y}}|caps=2|goals=0|club=[[ვერდერი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ვერდრი ბრემენი]]|clubnat=GER|}}
{{nat fs g player|no=14|pos=DF|name=[[მილან როდიჩი]]|age={{Birth date and age|1991|4|2|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[ცრვენა ზვეზდა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ცრვენა ზვეზდა]]|clubnat=SRB}}
{{nat fs g player|no=15|pos=DF|name=[[ნიკოლა მილენკოვიჩი]]|age={{Birth date and age|1997|10|12|df=y}}|caps=4|goals=0|club=[[ფიორენტინა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ფიორენტინა]]|clubnat=ITA}}
{{nat fs break|background=#d11418}}
{{nat fs g player|no=4|pos=MF|name=[[ლუკა მილივოევიჩი]]|age={{Birth date and age|1991|4|7|df=y}}|caps=29|goals=1|club=[[კრისტალ პალასი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|კრისტალ პალასი]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[ანდრია ჟივკოვიჩი]]|age={{Birth date and age|1996|7|11|df=y}}|caps=10|goals=0|club=[[ბენფიკა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბენფიკა]]|clubnat=POR}}
{{nat fs g player|no=10|pos=MF|name=[[დუშან ტადიჩი]]|age={{Birth date and age|1988|11|20|df=y}}|caps=54|goals=13|club=[[საუთჰემპტონიი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|საუთჰემპტონი]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=16|pos=MF|name=[[მარკო გრუიჩი]]|age={{Birth date and age|1996|4|13|df=y}}|caps=8|goals=0|club=[[ლივერპული (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლივერპული]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=17|pos=MF|name=[[ფილიპ კოსტიჩი]]|age={{Birth date and age|1992|11|1|df=y}}|caps=24|goals=2|club=[[ჰამბურგიი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ჰამბურგი]]|clubnat=GER}}
{{nat fs g player|no=18|pos=MF|name=[[ნემანია რადონიჩი]]|age={{Birth date and age|1996|2|15|df=y}}|caps=3|goals=0|club=[[ცრვენა ზვეზდა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ცრვენა ზვეზდა]]|clubnat=SRB}}
{{nat fs g player|no=20|pos=MF|name=[[სერგეი მილინკოვიჩ-სავიჩი]]|age={{Birth date and age|1995|2|27|df=y}}|caps=5|goals=0|club=[[ლაციო (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლაციო]]|clubnat=ITA}}
{{nat fs g player|no=21|pos=MF|name=[[ნემანია მატიჩი]]|other=ვიცე-კაპიტანი|age={{Birth date and age|1988|8|1|df=y}}|caps=41|goals=2|club=[[მანჩესტერ იუნაიტედი]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=22|pos=MF|name=[[ადემ ლიაიჩი]]|age={{Birth date and age|1991|9|29|df=y}}|caps=30|goals=6|club=[[ტორინო (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ტორინო]]|clubnat=ITA}}
{{nat fs break|background=#CF1020}}
{{nat fs g player|no=8|pos=FW|name=[[ალექსანდარ პრიიოვიჩი]]|age={{Birth date and age|1990|4|21|df=y}}|caps=10|goals=1|club=[[პაოკი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|პაოლი]]|clubnat=GRE}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[ალექსანდარ მიტროვიჩი (მობურთე)|ალექსანდარ მიტროვიჩი]]|age={{Birth date and age|1994|9|16|df=y}}|caps=38|goals=16|club=[[ნიუკასლ იუნაიტედი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ნიუკასლი]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=19|pos=FW|name=[[ლუკა იოვიჩი]]|age={{Birth date and age|1997|12|23|df=y}}|caps=1|goals=0|club=[[პარტიზანი ფრანკფურტი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|აინტრახტი]]|clubnat=GER}}
{{nat fs end}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://www.fss.rs/ სერბეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ ხასჷლა სერბეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაციაშ ვებ-ხასჷლას]
* [http://www.reprezentacija.rs სერბეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა]
* [https://web.archive.org/web/20180605013112/http://www.uefa.com/memberassociations/association=srb/ სერბეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ პროფილი უეფაშ ვებ-ხასჷლას]
* [https://web.archive.org/web/20141023234757/http://www.fifa.com/associations/association=srb/ სერბეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ პროფილი ფიფაშ ვებ-ხასჷლას]
* [https://web.archive.org/web/20150924052644/http://www.fifa.com/associations/association=SRB/ranking/gender=m/index.html სერბეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ რეიტინგი ფიფაშ ვებ-ხასჷლას]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{მერკე-კუჩხბურთი}}
[[კატეგორია:სერბეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა| ]]
[[კატეგორია:ევროპაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი]]
dzatkygdemkqebfoadps03v4epdi1t3
კოსტა-რიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
0
29181
253390
134423
2026-09-24T00:32:17Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253390
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ოკუჩხბურთე კლუბი
|ჯოხო = კოსტა-რიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა
|ლოგო =
|მუკნაჭარა =
|ედომუშამი ჯოხო =
|შხვა ჯოხო = Los Ticos (The Ticos)
|კუნტა ჯოხო =
|დირსხუ =
|იკილჷ =
|სტადიონი =
|ნტირა =
|პრეზიდენტი =
|მაწვართალი = {{flagicon|კოსტა-რიკა}} [[ოსკარ რამირესი]]
|კაპიტანი = [[ბრაიან რუისი]]
|ლიგა =
|სეზონი =
|აბანი = CRC
|ვებსაიტი =
|მიმალი =
| <!-- ფორმა -->
}}
'''კოსტა-რიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა''' — ერუანული ნაკორობა, ნამუთ [[კოსტა-რიკა]]ს საირქიანო [[კუჩხბურთი|ოკუჩხბურთე]] ტურნირეფს დო მატჩეფს წჷმარინუანს. მადუდე ორგანიზაცია — [[კოსტა-რიკაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია]]. ნაკორობა 5 მოსოფელიშ ჩემპიონატიშ მაკათური რე (1990, 2002, 2006, 2014, 2018). [[2015]] წანაშ 12 ფურთუთას კოსტა-რიკაქ ფიფაშ რეიტინგის 13 აბანშა ეიკინჷ — ნამუთ ნაკორობაშ ისტორიას არძაშე უჯგუში შედეგი რე<ref>{{cite web|url=http://www.fifa.com/associations/association=crc/ranking/gender=m/index.html|title=FIFA Rankings: Costa Rica|lang=en}}</ref>.
==მიმალი აკოდგინალუა==
კოსტა-რიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ გეჸვენჯი 23 მობურთე ოკათუდჷ [[2018]] წანაშ [[მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2018|მოსოფელიშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატის]]:.<ref>{{cite web|url=https://libero.pe/rusia-2018/1242495-rusia-2018-costa-rica-presenta-su-lista-para-el-mundial|title=Costa Rica: anuncian lista preliminar para para afrontar el Mundial Rusia 2018|work=Líbero.pe|date=14 May 2018|accessdate=3 June 2018|language=Spanish}}</ref>
{{nat fs g start}}
{{nat fs g player|no=1|pos=GK|name=[[კეილორ ნავასი]]|age={{birth date and age|df=yes|1986|12|15}}|caps=82|goals=0|club=[[რეალ მადრიდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ მადრიდი]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs g player|no=18|pos=GK|name=[[პატრიკ პემბერტონი]]|age={{birth date and age|df=yes|1982|5|24}}|caps=39|goals=0|club=[[ალახუელენსე (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ალახუელენსე]]|clubnat=CRC}}
{{nat fs g player|no=23|pos=GK|name=[[ლეონელ მორეირა]]|age={{birth date and age|df=yes|1990|4|2}}|caps=9|goals=0|club=[[ერედიანო (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ერედიანო]]|clubnat=CRC}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=2|pos=DF|name=[[ჯონი აკოსტა]]|age={{birth date and age|df=yes|1983|7|21}}|caps=70|goals=2|club=[[რიონეგრო აგილასი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რიონეგრო აგილასი]]|clubnat=COL}}
{{nat fs g player|no=3|pos=DF|name=[[ჯანკარლო გონსალესი]]|age={{birth date and age|df=yes|1988|2|8}}|caps=71|goals=2|club=[[ბოლონია (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბოლონია]]|clubnat=ITA}}
{{nat fs g player|no=4|pos=DF|name=[[იან სმიტი (მობურთე)|იან სმიტი]]|age={{birth date and age|df=yes|1998|3|6}}|caps=4|goals=0|club=[[ნორჩოპინგი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ნორჩოპინგი]]|clubnat=SWE}}
{{nat fs g player|no=6|pos=DF|name=[[ოსკარ დურანტე (კოსტა-რიკალი მობურთე)|ოსკარ დურანტე]]|age={{birth date and age|df=yes|1989|6|3}}|caps=40|goals=2|club=[[ესპანიოლი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ესპანიოლი]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs g player|no=8|pos=DF|name=[[ბრაიან ოვიედო]]|age={{birth date and age|df=yes|1990|2|18}}|caps=44|goals=1|club=[[სანდერლენდი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|სანდერლენდი]]|clubnat=ENG}}
{{nat fs g player|no=15|pos=DF|name=[[ფრანსისკო კალვო]]|age={{birth date and age|df=yes|1992|7|8}}|caps=39|goals=4|club=[[მინესოტა იუნაიტედი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|მინესოტა იუნაიტედი]]|clubnat=USA}}
{{nat fs g player|no=16|pos=DF|name=[[კრისტიან გამბოა]]|age={{birth date and age|df=yes|1989|10|24}}|caps=69|goals=3|club=[[სელტიკი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|სელტიკი]]|clubnat=SCO}}
{{nat fs g player|no=19|pos=DF|name=[[კენდალ უოტსონი]]|age={{birth date and age|df=yes|1988|1|1}}|caps=26|goals=3|club=[[ვანკუვერ ვაითკეპსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ვანკუვერ ვაითკეპსი]]|clubnat=CAN}}
{{nat fs g player|no=22|pos=DF|name=[[კენერ გუტიერესი]]|age={{birth date and age|df=yes|1989|6|9}}|caps=9|goals=0|club=[[ალახუელენსე (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ალახუელენსე]]|clubnat=CRC}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=5|pos=MF|name=[[სელსო ბორხესი]]|age={{birth date and age|df=yes|1988|5|27}}|caps=112|goals=21|club=[[დეპორტივო ლა-კორუნია (ოკუჩხბურთე კლუბი)|დეპორტივო ლა-კორუნია]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs g player|no=7|pos=MF|name=[[კრისტიან ბოლანიოსი]]|age={{birth date and age|df=yes|1984|5|17}}|caps=82|goals=6|club=[[დეპორტივო საპრისა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|საპრისა]]|clubnat=CRC}}
{{nat fs g player|no=12|pos=MF|name=[[დანიელ კოლინდრესი]]|age={{birth date and age|df=yes|1985|1|10}}|caps=13|goals=0|club=[[დეპორტივო საპრისა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|საპრისა]]|clubnat=CRC}}
{{nat fs g player|no=13|pos=MF|name=[[როდნი უოლასი (მობურთე)|როდნი უოლასი]]|age={{birth date and age|df=yes|1988|6|17}}|caps=30|goals=4|club=[[ნიუ-იორკ სიტი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ნიუ-იორკ სიტი]]|clubnat=USA}}
{{nat fs g player|no=14|pos=MF|name=[[რენდალ აზოფეიფა]]|age={{birth date and age|df=yes|1984|12|30}}|caps=58|goals=3|club=[[ერედიანო (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ერედიანო]]|clubnat=CRC}}
{{nat fs g player|no=17|pos=MF|name=[[ელცინ ტეხედა]]|age={{birth date and age|df=yes|1992|3|17}}|caps=51|goals=0|club=[[ლოზანა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლოზანა]]|clubnat=SUI}}
{{nat fs g player|no=20|pos=MF|name=[[დავიდ გუსმანი]]|age={{birth date and age|df=yes|1990|2|18}}|caps=44|goals=0|club=[[პორტლენდ ტიმბერსი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|პორტლენდ ტიმბერსი]]|clubnat=USA}}
{{nat fs break}}
{{nat fs g player|no=9|pos=FW|name=[[ჟოელ კემპბელი]]|age={{birth date and age|df=yes|1992|6|26}}|caps=78|goals=15|club=[[რეალ ბეტისი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რეალ ბეტისი]]|clubnat=ESP}}
{{nat fs g player|no=10|pos=FW|name=[[ბრაიან რუისი]]|other={{კაპიტანი}}|age={{birth date and age|df=yes|1985|8|18}}|caps=111|goals=24|club=[[სპორტინგი ლისაბონი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|სპორტინგი]]|clubnat=POR}}
{{nat fs g player|no=11|pos=FW|name=[[იოხან ვენეგასი]]|age={{birth date and age|df=yes|1988|11|27}}|caps=48|goals=10|club=[[Deportivo Saprissa|Saprissa]]|clubnat=CRC}}
{{nat fs g player|no=21|pos=FW|name=[[მარკო ურენია]]|age={{birth date and age|df=yes|1990|3|5}}|caps=65|goals=15|club=[[ლოს-ანჯელესი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლოს-ანჯელესი]]|clubnat=USA}}
{{nat fs end}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://www.fedefutbol.org/ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა]{{ref-es}}
* [https://web.archive.org/web/20190119073617/http://www.fifa.com/associations/association=crc/index.html კოსტა-რიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა ფიფაშ ვებ-ხასჷლას]{{ref-en}}
* [http://www.eloratings.net/Costa_Rica.htm კოსტა-რიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ მატჩეფი ვებ-ხასჷლას ''Eloratings.net'']{{ref-en}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{მერკე-კუჩხბურთი}}
[[კატეგორია:კოსტა-რიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|*]]
[[კატეგორია:ობჟათე ამერიკაშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობეფი]]
chbh4oh2a1ke0wdzk70vdwunmvtxn5q
მარკ ედი
0
29327
253400
135234
2026-09-24T00:58:00Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253400
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა არტისტი
| ფერი =
| ჯოხო = მარკ ედი
| სურათი = Mark Addy.JPG
| სურათიშ ზჷმა = 220პქ
| დუდჯოხო = ედი 2006 წანას
| დაბადებაშ ჯოხო = მარკ იენ ედი
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1964|1|14}}
| დაბადებაშ აბანი = [[იორკი]], [[ინგლისი]]
| ღურაშ თარიღი =
| ღურაშ აბანი =
| საქვარუა = [[არტისტი]]
| შხვა ჯოხოეფი=
| აკოქიმინჯალაშ წანეფი = [[1987]]–ასეშა
| ალმასქუ= [[კელი ბიგსი]] (1996-ასეშა)
| მასქერეფი =
| ოხორინალი აბანი=
| ვებხასჷლა=
| აკადემიაშ ჯილდოეფი=
| ემმიშ ჯილდოეფი=
| შხვა ჯილდოეფი=
| BAFTA ჯილდოეფი
| ორქოშ გლობუსიშ ჯილდოეფი
| ტონიშ ჯილდოეფი
}}
'''მარკ იენ ედი''' ({{lang-en|Mark Ian Addy}}; დ. [[14 ღურთუთა]], [[1964]], [[იორკი]]) — [[ინგლისარეფი|ინგლისარი]] [[არტისტი]]. ჩინებული რე მაფა [[რობერტ ბარათეონი]]შ როლით [[HBO]]-შ სერიალშე [[ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი (სერიალი)|ოხვისტეეფიშ ლაჸაფი]] (2011).
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[https://web.archive.org/web/20170914145659/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2ba6d18690 Mark Addy] at the [[British Film Institute]]
*{{IMDb ჯოხო|0004692}}
{{DEFAULTSORT:ედი, მარკ}}
[[კატეგორია: ინგლისარი არტისტეფი]]
5j7110ivqk0w5dhjtqwx4pe43iufd0c
ორქო
0
29429
253422
251491
2026-09-24T01:26:37Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253422
wikitext
text/x-wiki
{{მიარეშანულამობა|ორქო}}
{{ინფოდაფა ქიმიური ელემენტი|ორქო / aurum (Au) [[ფაილი:Au-TableImage.svg|300პქ]]<!-- Symbol-->|79<!-- Atomic Number-->
|[[ფაილი:Gold-crystals.jpg|200პქ]]<!-- Appearance-->|196,96654<!-- Atomic Weight (u.m)-->|146<!-- Atomic Radius (pm)-->|1: 890.1 <br /> 2: 1980 <br /><!-- First Ionizing Energy (kJ/mol)-->|[Xe]4f<sup>14</sup>5d<sup>10</sup>6s<sup>1</sup><!-- Electronic Configuration-->|134<!-- Covalent Radius (pm)-->|(−3e) 185 (+1e) 137<!-- Ionic Radius (pm)-->|2,64<!-- Pauling Negativity Number-->|Au←Au<sup>−3</sup> 1,50 ვ<br /> Au←Au<sup>+</sup> 1,70ვ<!--Electrode potential30-->|−1,1,3,5<!-- Oxidation states-->|19,32<!-- Density (g/cm³) -->|25,39<!-- Specific Heat (@20°C J/g mol)-->|318<!-- Termal Conductivity (@25°C W/m K)-->|1337,58<!-- Melting Point (K)-->|12,68<!-- Fusion Heat (kJ/mol)-->|3080<!-- Boiling Point (K)-->|~340<!-- Evaporation Heat (kJ/mol)-->|10,2<!-- Atomic Volume (cm³/mol)-->|კუბური ნაძგაცენტრული [[ლინჯიშ სტრუქტურული ტიპი|Cu ტიპიშ]]<!-- Lattice structure-->|4,0781<!-- Lattice constant (Å)-->|1<!-- Lattice c/a ratio-->|170,00<!-- Debye temperature (K)-->}}
{{ელემენტიშ დაფა
|ფერი= LightCoral
|ლათინური ჯოხო=Au
|ნომერი=79
|მასა=[[მოლური მასა|196,96654]]
|ფორმულა= [Xe]4f<sup>14</sup>5d<sup>10</sup>6s<sup>1</sup>
|მარგალური ჯოხო=ორქო}}
'''ორქო''' — [[ქიმიური ელემენტი]], ნამუთ ეიშანუაფუ სიმბოლოთ — '''Au''' ({{lang-la|aurum}}, „აურორა“ - ენათა.<ref name="lemil">{{cite web
| url = http://lemill.net/content/webpages/10e510d810db10d810e310e010d8-10d410da10d410db10d410dc10e210d410d110d810e1-10d010e610db10dd10e910d410dc10d810e110d0-10d310d0-10e110d010ee10d410da10ec10dd10d310d410d110d010d710d0-10db10dd10d910da10d4-10d810e110e210dd10e010/view
| title = ქიმიური ელემენტეფიშ მეგორაფაშ დო ჯოხოდვალეფიშ კუნტა ისტორია
| publisher = Lemill.net
| accessdate = 2010-09-11
}}</ref>) დო თიში [[ატომური ნომერი]] რე 79. ორქო ლიბუ დო ძალამპლასტიკური, ორზინაია ლითონური ჸვინთელი ფერიშ [[ლითონი]] რე;<ref name="leqsikoni">[http://www.nbg.gov.ge/uploads/leqsikoni.pdf ნუმიზმატიშ დო ბონისტიშ გოსხუნუაფონი ლექსიკონი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101129125705/http://nbg.gov.ge/uploads/leqsikoni.pdf |date=2010-11-29 }}</ref> [[ქიმიურ ელემენტეფიშ პერიოდული სისტემა|ქიმიურ ელემენტეფიშ პერიოდული სისტემაშ]] მავითა ბუნას ოკათუ.
[[ფაილი:Electron shell 079 Gold.svg|მინი|200პქ|მარცხნივ|ორქოშ ატომიშ სქემა]]
== ლიტერატურა ==
* ბრუკ ლარმერი, ოქროს ფასი: National Geographic რუსეთი, თებერვალი 2009, ფ. 85-105.
* ოქროსა და სხვა ელემენტების განსაზღვრა წყლის ეკოსისტემების კომპონენტებში, ნეიტრონოაქტივაციური ანალიზის მეთოდით // წყალი: ტექნოლოგია და ეკოლოგია. 2009. № 2. ფ. 62 — 68.
== თაშნეშე ქოძირით ==
<div style="width:70%;">
{{col-begin}}
{{col-2}}
* [[აბისინიაშ ორქო]]
* [[რუსეთიშ იმპერიაშ ორქოშ ოზირუ]]
* [[ორქოშ ფურცელი]]
* [[ორქო (ჰერალდიკა)]]
* [[ჩე ორქო]]
* [[პიტაორქო]]
* [[ორქოშ ქლორიდი]]
* [[იმპერიალი]]
* [[ჩერვონეცი]]
* [[ორქოშ სუმკუნთხუ]]
* [[ორქო უნიტაზი]]
* [[ორქო გოლი]]
* [[ორქო ლარნაკი]]
* [[ორქოშ მარგული]]
* [[ორქოშ საჯვარო]]
{{col-2}}
* [[ორქოშ არლეკინი]]
* [[ორქოშ წყარპიჯი]]
* [[ორქოშ ოშწანურა]] ([[ორქოშ ხანა]])
* [[ორქოშ ხონარი]]
* [[ორქოშ საწმისი]]
* [[ორქოშ ციბორუა]]
* [[ორქოშ ურდუმი]]
* [[ორქოშ ჭიშკარი]]
* [[ორქოშ ქვიშა]]
* [[პარტიაშ ორქო]]
{{col-end}}
</div>
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{Commons|Gold}}
* [http://www.lateralscience.co.uk/gold/auriferous.html ''ოქროს მოპალუა'' 1898 წანაშ წინგი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160612192416/http://www.lateralscience.co.uk/gold/auriferous.html |date=2016-06-12 }}, www.lateralscience.co.uk
* [https://web.archive.org/web/20080307000911/http://www.epa.gov/epaoswer/other/mining/techdocs/gold.pdf ოქროშ მოპალუაშ დო ნთხორუაშ ტექნიკური დოკუმენტი], www.epa.gov
* [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Au/index.html WebElements.com — ორქო]{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://n-t.ru/ri/ps/pb079.htm ორქო ქიმიური ელემენტეფიშ პოპულარულ ბიბლიოთეკას] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070512104833/http://n-t.ru/ri/ps/pb079.htm |date=2007-05-12 }}
* [http://www.catalogmineralov.ru/mineral/144.html უგურჩქინუ ორქო]
* [http://www.uralgold.ru/au_zapas.html ორქოშ მოსოფელიშ ოზირუ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110115114433/http://uralgold.ru/au_zapas.html |date=2011-01-15 }}
* [http://zhurnal.lib.ru/t/tonina_o_i/fe_zoloto.shtml სტატია «ოქრო» ფინანსური ენციკლოპედიიდან 1927 წ.]
* [http://bibliotekar.ru/zoloto-2/index.htm ა.ანიკინი ოქრო: საერთაშორისო ეკონომიკური ასპექტი]
* [http://vojnik.org/ussr/docs/2 პ.იანიშევსკის მოხსენებიდან სსრკ-ს სახბანკის ოპერაციებზე ოქროზე «Возрождение» 9.01.1933 წ.)]
* [http://www.hist.msu.ru/Labs/Ecohist/OB12/sapagovskaya.pdf სსრკ-ს ოქროს ეკონომიკა და ოქროს მომპოვებელი მრეწველობა - აშშ-ს ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველოს ანალიტიკურ მასალებში]
* [http://www.promved.ru/nov_2001_04.shtml ა. პორტნოვი აშშ-მ როგორ შეცვალა ოქრო ქაღალდით] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210621110958/https://www.promved.ru/nov_2001_04.shtml |date=2021-06-21 }}
* [http://www.nasledie.ru/oboz/N07_96/7_11.HTM ა.სელეზნევი ალმასი და ოქრო რუსეთში] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110518005858/http://www.nasledie.ru/oboz/N07_96/7_11.HTM |date=2011-05-18 }}
* [http://www.bullion.ru/ Золотой Портал Bullion.ru (ძვირფას ლითონებზე ფასები და ახალი ამბები)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203164820/http://bullion.ru/ |date=2018-12-03 }}
* [http://www.investprognoz.ru/gold.htm ინვესტპროგნოზი ფასი ოქროზე 1300$-1600$ 2010 წ. ბოლოსთვის] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101231051308/http://www.investprognoz.ru/gold.htm |date=2010-12-31 }}
* [http://www.gold1500.ru/ ოქროს ფასის პროგნოზი 1500$ 2010 წ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101023095444/http://www.gold1500.ru/ |date=2010-10-23 }}
* [http://www.abird.ru/articles/gold ანალიტიკოსების პროგნოზი ოქროს ფასებზე 2008-2009-2010 წწ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101013212741/http://abird.ru/articles/gold |date=2010-10-13 }}
* [http://fx-commodities.ru/category/gold/ ფასები ოქროზე. ყოველკვირეული მიმოხილვა]
* [http://www.spectroscan.ru/articles/contents/gold.html ოქროს შემცველობა მინერალებში და ქანებში] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110926195913/http://www.spectroscan.ru/articles/contents/gold.html |date=2011-09-26 }}
* [http://www.bullion.ru/library/text/index.html კერძო ოქროს მომპოვებელი მრეწველობა რუსეთში XIX—XX ს.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141129064757/http://bullion.ru/library/text/index.html |date=2014-11-29 }}
* [http://ec-dejavu.ru/g/Gold.html ტ. ნოვიჩკოვა. ნაგავი და ოქრო ფოლკლორში] // პოლარულობა კულტურაში (ალმანახი «Канун». გამოშ. 2). სპბ., 1996, ფ. 121—156
* [http://ec-dejavu.ru/g/Gold_Aver.html ს. ავერინცევი. ოქრო - სიმბოლურ სისტემებში, ადრებიზანტიური კულტურა] // ავერინცევი ს. ს. ადრებიზანტიური ლიტერატურის პოეთიკა. სპბ.: 2004, с. 404—425
* [http://www.zoloto-almazy.narod.ru/index.htm ოქრო, ალმასი, მინერალების სპექტროსკოპია]
* [http://www.denga.com.ua/index.php?option=com_content&task=view&id=1079&Itemid=79 ოქროს ფასების გრაფიკები] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180829164538/http://www.denga.com.ua/index.php?option=com_content&task=view&id=1079&Itemid=79 |date=2018-08-29 }}
* [http://www.dragmet.com.ua ოქრო სამოდამოდ…] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181204105711/http://www.dragmet.com.ua/ |date=2018-12-04 }}
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
{{პორტალი|ქიმია|The Chemistry trophy.JPG}}
{{ქიმიურ ელემენტეფიშ პერიოდული სისტემა}}
{{მერკე}}
[[კატეგორია:ქიმიური ელემენტეფი]]
[[კატეგორია:ლითონეფი]]
[[კატეგორია:ანდაღებული ლითონეფი]]
py1cmj7fzujg6bymsv79h3hsgmbnwim
იენს ჰოფერი
0
29855
253368
137318
2026-09-23T23:54:19Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253368
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მობურთე
|ჯოხო = იენს ჰოფერი
|ედომუშამი ჯოხო = Jens Hofer
|დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1997|10|01}}
|სურათი =
|დაბადებაშ აბანი =
|ქიანა =
|სიმაღალა = 188
|წონა =
|პოზიცია = მათხილე
|ერუანული ნაკორობა = {{Fb|LIE}} 1(0)
|კლუბი = [[ვადუცი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ვადუცი]]
|ნომერი =
|კარიერა = [[იანგ ბოიზი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|იანგ ბოიზი II]]
2015-2016
1 (0)
[[დუდინგენი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|დუდინგენი]]
2016-2018
15 (0)
[[მუნსიგენი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|მუნსიგენი]]
2018-
6 (0)
→ [[ვადუცი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ვადუცი]] 2019 - ასეშა
9 (0)
}}
'''იენს ჰოფერი''' (დ. [[1 გჷმათუთა]], [[1997]]) — ლიხტენშტაინერი [[კუჩხბურთი|მობურთე]]. [[შვეიცარია|შვეიცარიაშ]] ოკუჩხბურთე კლუბ „ვადუციშ” დო [[ლიხტენშტაინიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|ლიხტენშტაინიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ]] [[მათხილე (კუჩხბურთი)|მათხილე]].
==ტიტულეფი==
0 ტიტული
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [https://web.archive.org/web/20190521100949/https://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player%3D250070515/profile/index.html უეფა]
{{მერკე-კუჩხბურთი}}
[[კატეგორია:დუნაბადი 1997]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1 გჷმათუთა]]
[[კატეგორია:მობურთეეფი]]
1v2kpzsfxre6p9s5ttkyva6rrgfsl1y
სოლომონ კვირკველია
0
29865
253466
216037
2026-09-24T02:14:37Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253466
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მობურთე
|ჯოხო = სოლომონ (საბა) კვირკველია
|ედომუშამი ჯოხო = სოლომონ კვირკველია
|დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1992|02|06}}
|სურათი = [[ფაილი:Loc-uf_(5).jpg|200px]]
|დაბადებაშ აბანი = [[სამტრედია]]
|ქიანა = [[საქორთუო]]
|სიმაღალა = 196
|წონა =
|პოზიცია = მათხილე
|ერუანული ნაკორობა = {{Fb|GEO}} 34(0)
|კლუბი = [[ლოკომოტივი მოსკოვი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლოკომოტივი მოსკოვი]]
|ნომერი = 33
|კარიერა = [[რუბინ ყაზანი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|რუბინი]]
2011-2017
87 (3)
[[ნეფთეხიმიკი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ნეფთეხიმიკი]]
→ 2012-2013
18 (0)
→ [[ლოკომოტივი მოსკოვი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლოკომოტივი მოსკოვი]]
2017
12 (0)
[[ლოკომოტივი მოსკოვი (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ლოკომოტივი მოსკოვი]]
2017-ასეშა
49 (3)
}}
'''სოლომონ კვირკველია''' (დ. [[6 ფურთუთა]], [[1992]]) — [[ქორთუეფი|ქორთუ]] [[კუჩხბურთი|მობურთე]]. [[რუსეთი|რუსეთიშ]] ოკუჩხბურთე კლუბ „ლოკომოტივი მოსკოვიშ” დო [[საქორთუოშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|საქორთუოშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ]] [[მათხილე (კუჩხბურთი)|მათხილე]].
==ტიტულეფი==
*რუსეთიშ ოკუჩხბურთე პრემიერ ლიგა (1): 2017-18
*რუსეთიშ ოკუჩხბურთე თასიშ გომორძგვილი (2): 2011-12, 2016-17
* საქორთუოშ წანაშ მობურთე (2): 2014,2017
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [https://web.archive.org/web/20200808155844/https://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=250013316/profile/index.html უეფა] {{en}}
* [https://int.soccerway.com/players/solomon-kverkvelia/134333/ Soccerway] {{en}}
* {{Soccerbase}}
{{მერკე-კუჩხბურთი}}
[[კატეგორია:დუნაბადი 6 ფურთუთა]]
[[კატეგორია:ქორთუ მობურთეეფი]]
0h0v9m2f7nxwtw2eha1ld9y7bxmjv0m
იალტაშ კონფერენცია
0
30208
253367
241856
2026-09-23T23:52:57Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253367
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Yalta Conference 1945 Churchill, Stalin, Roosevelt.jpg|thumb|300px|[[უინსტონ ჩერჩილი]], [[ფრანკლინ დელანო რუზველტი|ფრენკლინ რუზველტი]] დო [[იოსებ სტალინი]] იალტიაშ კონფერენციას]]
'''იალტაშ კონფერენცია''', თაშნეშე მუჭოთ '''ყირიმიშ კონფერენცია''', კოდური ჯოხო '''არგონავტეფიშ კონფერენცია''' — აკოკათელი სახენწიფოეფიშ ([[ააშ]], [[გოართოიანაფილი ომაფე]] დო [[სსრრ]]) მადუდეეფიშ ლჷმაშ ბორჯიშ აკოხვალამა [[1945]] წანაშ [[4 ფურთუთა|4]]-[[11 ფურთუთა]]ს. დელეგაციეფს უნჯღვერდეს [[ფრანკლინ დელანო რუზველტი]], [[უინსტონ ჩერჩილი]] დო [[იოსებ სტალინი]].
კონფერენციაქ [[სსრრ|სხუნუეფიშ რსხუშ]] [[ყირიმი|ყირიმიშ]] საკურორტე ნოღა [[იალტა|იალტას]] იმანჯჷ (ასე [[უკრაინა]]შ ტერიტორიაშა მიშმურს.). ამერიკაშ დელეგაცია მაფაშ ჯვეშ დოხორეს მილარჷნეს, პრეზიდენტი რუზველტი [[ლივადიაშ დოხორე|ლივადიაშ დოხორეს]], სოდეთ აკოხვალამა იჸიდჷნ. ბრიტანეთიშ დელგაცია კნიაზი ვორონცოვიშ დოხორეს მილარჷნეს, ალუპკას. დელეგაციეფიშ თარი მაკათურეფი რდეს ედუარდ სტეტინიუსი, ევერელ ჰარიმანი, ენთონი იდენი, ალექსანდერ კადოგენი დო [[ვიაჩესლავ მოლოტოვი]]. გინოჩამათ, დოხორიშ არძო ოთახუ ირჩქილუაფუდჷ ენკავედეშე. სტალინქ მახინწალით მორთჷ 4 ფურთუთას. აკოხვალამაქ ოფიციალური ოსეთ გინწყჷ თიმ სერს.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{Commonscat-inline|Yalta conference}}
*[http://cgsc.contentdm.oclc.org/cdm/singleitem/collection/p4013coll8/id/3687 Minutes of the conference] Combined Arms Research Library
*[http://digital.library.wisc.edu/1711.dl/FRUS.FRUS1945 Foreign relations of the United States. Conferences at Malta and Yalta, 1945]
*[http://www.taiwandocuments.org/yalta.htm Protocol of proceedings of Crimea Conference]
*[http://www.militaryhistoryonline.com/wwii/articles/yalta.aspx MilitaryHistoryOnline Yalta Conference] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190202055923/http://www.militaryhistoryonline.com/wwii/articles/yalta.aspx |date=2019-02-02 }}
*[https://web.archive.org/web/20160303175221/http://www.boston.com/news/globe/ideas/articles/2005/05/08/how_good_was_the_good_war?pg=full How good was the Good War?]
*[http://www.ena.lu?lang=2&doc=246 The Division of Europe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070319012529/http://www.ena.lu/?lang=2&doc=246 |date=2007-03-19 }} Online Documents Collection
*[http://www.fdrlibrary.marist.edu/psf/box32/t298x01.html Special German series 2. The Committee on Dismemberment of Germany] Allied discussions on the dismemberment of Germany into separate states, March 29, 1945. The committee was ordained at Yalta.
*[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4241863.stm Yalta casts its shadow 60 years on], [[BBC]], February 7, 2005
*[http://www.wix9ja.com/yalta.htm Protocol of proceedings of Crimea Conference]{{Dead link|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{რგილი ლჷმა}}
[[კატეგორია:მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]
[[კატეგორია:საირქიანო კონფერენციეფი]]
lxrptmmk7tsj6sie6pmbtggllqne55d
ფარაშ დორჩიოლაფა
0
30255
253481
219963
2026-09-24T02:36:36Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253481
wikitext
text/x-wiki
'''ფარაშ დორჩიოლაფა''' ვარ-და '''ფარაშ გარჩიოლება''' — უკანონე შარეფით მეღებული ფარაშ აღალაკეფიშ ვარ-და დორხველუაშ შხვა ფორმეფიშ ლეგალიზაფა, თინეფიშ ორუამი, [[ორუამი ეკონომიკა|უფორმალურე ეკონომიკაშე]] ფორმალურშა გინოჸონაფაშ თიშო, ნამჷ-და ათე აღალაკეფიშ მინდორო (ირკოჩიში წოხოლე) ხვარებაქ იჸუას შესალებერქ.
დარჩიოლებაშ პროცესის ხვადუ მუშნალიშ ნანდული წყუშ გინოტყობინი, რეალური მორაგადინეფიშ ფორმალურით თირუა, მაგ. დუმამოწვებელი დოკუმენტეფიშ გატყურებათ, მასუმა პიჯეფიშ დოკუმენტეფიშ გიმორინაფათ დო თეჯგურეფი. ეკონომიკაშ გლობალიზაციას ფარაშ დარჩიალაფარო შხირას [[ოფშორული ზონა|ოფშორულ ზონეფს]] გიმირინუანა, თენა რე ქიანეფი თ.ფ. საღალე სამთხეთ, სოდეთ ობანკე სისტემეფს ბენეფიციარეფიშ კონფიდენციალურობა ფულირი რე.
მუჭოთ იჩიებნან, ათე ტერმინქ [[ააშ]]-ს დირსხჷ 1920-იან წანეფს. ამერიკული [[მაფია]]ქ კრიმინალური შარათ შიბელი ფარაშ აღალაკეფიშ ლეგალიზაციეფშო ავტომატური ონახვალეფიშ გონწყუმა დიჭყჷ. მორო ამერიკელი ავტორი [[ჯეფრი რობინსონი]]შ არზით, ენა აში ვარე. თიში ნარაგადით ტერმინი „ფარაშ დორჩიოლაფა“ ({{lang-en|money laundering}}) მაართათ ბრიტანული გაზეთიქ „[[The Guardian]]“-ქ გიმირინუ [[უოტერგეიტიშ სკანდალი]]შ პერიოდს [[რიჩარდ ნიქსონი]]შ ოსხუნალი კამპანიაშ უკანონე ფინანსუაშ ოშინალო.
საქორთუოშ კანონს, მუჭოთ ევროპაშ ბრელ ქიანას, იურიდიულო დაკვიდრებული რე ტერმინი „უკანონე მუშნალიშ ლეგალიზაცია“ დო თინა, „უკანონე მუშნალიშ ლეგალიზაციაშ ეკვათუაშ ხეშენწყუალაშ გეშა“ საქორთუოშ კანონიშ მეჯინათ, ათეშნერო რე გინოსანძღვილი: უკანონე მუშნალიშ კანონიერი სახეშ მეჩამა (ჸიდირი, გჷმორინაფა, გინოჩამა ვარ-და შხვა მუდგაინიშ ქიმინუა), ხოლო თიში ნანდული გორჩქინაშ, მინჯეშ ვარ-და მაღვენჯიშ ვარ-და/დო ქონებაშ უფალებეფიშ ფულუა ვარ-და გინოფორუა ვარ-და ათეჯგუა საქვარიშ ღოლამაშ ცადება.
მუში არზით, ფარაშ დორჩიოლაფა, იკათუანს ოპერაციეფიშ ძნელი ერიანობას, ნამუში ღანკი რე ფინანსური აქტივეფიშ წყუშ თიშნერო გინოფორუა, ნამჷ-და ათეჯგუა აქტივეფიშ გჷმორინაფა კომპრომეტაციაშ უმშო იჸუას შესალებერქ. სპეციალისტეფი რთუნა ფარაშ დორჩიოლაფაშ მუსხირენ ეტაპის. მეღებული რე სუმი ეტაპო რთუალა: დორინა, ჭკანჭკუა, ინტეგრაცია. მოროა ოპერაციეფიშ სიძნელეშე ირაგადე ნამჷ-და სანძღოშ გოლუაფა ათე ეტაპეფს შქას ძამი ძნელი რე დო აპონი რე ფარაშ დჷმარჩიალაფარი კოჩიშ ვარ-და ბუნაშ ინტელექტუალურ მოზადებაშა დო ფანტაზიას.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* {{dmoz|Society/Crime/Research/Money_Laundering/|Money laundering}}
* [http://www.unodc.org/unodc/en/money-laundering/index.html UNODC – United Nations Office on Drugs and Crime – on money-laundering and countering the financing of terrorism]
* [http://www.worldbank.org/amlcft/ Financial Market Integrity Unit, The World Bank]
* [http://www.state.gov/j/inl/rls/nrcrpt/ US Department of State International Narcotics Control Strategy Report (INCSR), annual report issued in March every year. Essential reading for all compliance officers for evaluating country money laundering risk]
* [https://web.archive.org/web/20121220040949/http://www.reuters.com/article/2012/12/11/us-hsbc-probe-idUSBRE8BA05M20121211 HSBC Fined 1.9bn for money laundering]
[[კატეგორია:ორგანიზაფილი დჷნოშური]]
[[კატეგორია:ფარაშ დორჩიოლაფა|*]]
9ezn18jukkkltj1lmkzyn4hegp1r55e
გენთხაფა პერლ-ჰარბორშა
0
30289
253332
246785
2026-09-23T23:09:30Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253332
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ოურდუმე კონფლიქტი
|კონფლიქტი=გენთხაფა პერლ-ჰარბორშა
|ნორთი=[[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ
|სურათი=[[ფაილი:USSArizona PearlHarbor.jpg|250პქ]]
|დუდჯოხო= ლინკორი „არიზონას“ ბუთქაფიშ უკული ონტუ, ნამუთ იაპონური ბომბიშ მოხვალამაქ გჷმიჭანუ
|თარიღი=[[7 ქირსეთუთა]], [[1941]]
|ორენი=[[პერლ-ჰარბორი]], [[ჰონოლულუ]], [[ჰავაი (შტატი)|ჰავაი]]
|casus=
|შედეგი=იაპონაშ ტაქტიკური გომორძგუა <br>
ამერიკაშ რჩქალოკიანური ფლოტიშ ღოზიშ ნძალეფიშ აკოცჷმა
|ტერიტორია=
|კუნთხუ1={{შილა|ააშ|1912}}
|კუნთხუ2={{შილა|იაპონია}}
|მადუდე1=ადმირალი [[ჰასბენდ კიმელი]]
|მადუდე2=ვიცე-ადმირალი [[ნაგუმო ტიუიტი]]
|ნძალა1=8 ლინკორი<br> 2 მონკა კრეისერი<br> 6 ქექე კრეისერი<br> 30 მუმაჯალიგარი<br> 5 წყარგიმენი ნიში<br> 49 შხვა ნიში<br> ~390 ფურინჯი
|ნძალა2=6 ავიამაღელი<br> 2 ღოზიშ კრეისერი<br> 2 მონკა კრეისერი<br> 1 ქექე კრეისერი<br> 9 ნაღმმაღელი<br> 8 ინაბუნალი ნიში<br> 23 წყარგიმენი ნიში<br>5 მორჩილი წარგიმნი ნიშ <br> 414 ფურინჯი
|ნოდინაფეფი1=8 ლინკორი (4 დინწყჷ დო 4 დეღამაკჷ)<ref>ბჟადალი ვირჯინიაშ (BB-48) დო [[USS California (BB-44)|კალიფორნიაშ (BB-44)]] ლინკორეფი პერლ-ჰარბორს დონწყვეს, უკული გეშეღეს დო ოურდუმე ნწკარშა დართინეს</ref><br>ჟირი მუმაჯილიგარქ დინწყჷ,<br>3 კრეისერქ დეღამაკჷ<br>ართი ნიში გეშიღეს, 3 დეღამაკჷ<br>188 ფურინჯი მოჯილიკეს, 159 დეღამაკჷ<br>2341 ოურდუმე დო 54 ომენოღალე პიჯიქ გოჭყორდჷ<br>1143 ოურდუმე დო 35 ომენოღალე პიჯიქ დეღამაკჷ
|ნოდინაფეფი2=4 მორჩილი წყარგიმე ნიშიქ დინწყჷ, 1 მეჩეჩის ქეშადოხოდჷ<br>29 ფურინჯიქ გითოჸოთამილქ იჸუ<br> 55 ფურინჯიშ ეკიპაჟიშ მაკათურქ გოჭყორდჷ<br> 9 წყარგიმე ნიშიშ ეკიპაჟიშ მაკათურქ გოჭყორდჷ, 1 ჭკოლარო მოხვადჷ
|მეღანკუა=
}}
'''გენთხაფა პერლ-ჰარბორშა''' — [[1941]] წანაშ [[7 ქირსეთუთა]]ს [[იაპონიაშ იმპერია|იაპონიაშ]] ოჰეერე ნძალეფქ ქეგიანთხჷ [[ამერიკა|ამერიკაშ]] რჩქალი ოკიანეშ ფლოტის პერლ-ჰარბორიშ ბაზას, კოკი ჰავაის. გენთხაფაშ უკული ამერიკაქ ქაკათჷ [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]ს იაპონიაშ, [[მასუმა რაიხი|გერმანიაშ]] დო [[იტალიაშ ომაფე|იტალიაშ]] სააწმარენჯოთ. ააშ-იშ კათაფაქ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმას ფაშისტური ქიანეფიშ ალიანსიშ მარცხიქ უგნულუთ გჷნირთჷ.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Commons category|Pearl Harbor attack}}
* [https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=956978401041408&id=215457961860126 „თავდასხმა პერლ-ჰარბორზე“, ჟურნალი ”ისტორიანი”, 2011 წლის მაისი, #5]
* [https://web.archive.org/web/20100818203925/http://www.history.navy.mil/faqs/faq66-1.htm Navy History Heritage Command Official Overview]
* [http://www.history.com/topics/world-war-ii/pearl-harbor History.com Account With Video]
* [http://history1900s.about.com/od/worldwarii/a/Attack-Pearl-Harbor.htm About Education Account] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170203013415/http://history1900s.about.com/od/worldwarii/a/Attack-Pearl-Harbor.htm |date=2017-02-03 }}
* [https://web.archive.org/web/20141012224347/http://www.nps.gov/history/NR/twhp/wwwlps/lessons/18arizona/18arizona.htm ''"Remembering Pearl Harbor:The USS Arizona Memorial",'' a National Park Service Teaching with Historic Places (TwHP) lesson plan]
* [http://libweb.hawaii.edu/digicoll/hwrd/HWRD_html/HWRD_welcome.htm Hawaii War Records Depository] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100217050639/http://libweb.hawaii.edu/digicoll/hwrd/HWRD_html/HWRD_welcome.htm |date=2010-02-17 }}, Archives & Manuscripts Department, University of Hawaii at Manoa Library
* [http://www.ibiblio.org/hyperwar/AAF/7Dec41/index.html 7 December 1941, The Air Force Story]
* [http://www.ibiblio.org/pha/magic/ The "Magic" Background] (PDFs or readable online)
* [http://www.ibiblio.org/pha/congress/ The Congressional investigation]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{მერკე-ისტორია}}
[[კატეგორია:მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ოპერაციეფი დო ბურჯაფეფი]]
aucdph4ttfa8pj8ejdrdc3w1s760e0b
ჩხონჩხიშ ციროზი
0
30555
253492
209282
2026-09-24T02:58:04Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253492
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ლახარა
|Name = {{PAGENAME}}
|Image = Hepatocellular_carcinoma_1.jpg |250პქ
|Caption = ჩხონჩხიშ ციროზი, ჰეპატოცელიულარულ კარცინომაშ (მაკროპრეპარატი) სტადიას|
|DiseasesDB = 2729 |
|ICD10 = {{ICD10|K|74|3}} — {{ICD10|K|74|6}}|
|ICD9 = {{ICD9|571}}
|ICDO =
|OMIM =
|MedlinePlus = 000255
|eMedicineSubj = med |
|eMedicineTopic = 3183 |
|MeshID = D008103 |
}}
'''ჩხონჩხიშ ციროზი''' ({{Lang-grc|κίρρως}} — ჟღირჟღა, ამატიში) — [[ჩხონჩხი]]შ ქრონიკული [[ლახარა]], ნამუსჷთ დოჸუნს ჩხონჩხიშ [[პარენქიმა]]ტოზური [[რშვილი (ბიოლოგია)|რშვილიშ]] უმკურთინუ გითოთირუა [[აკმარშვალი რშვილი|ფიბროზული აკმარშვალი რშვილით]], ვარდა [[სტრომა (რშვილი)|სტრომა]]. ციროზული ჩხონჩხი ზჷმათ დიდი ვარდა ჭიჭე რე, ვარჩქვანელობურო გვაგვა, ხოშქორამი, ჩიწქოლა. თე ლახარათ ღურალა დოჸუნს შხვადოშხვა ტიპიშ შვანეფს, ჟირ-ოთხი წანაშ ფარგალეფს, ლეხიშ შურიშოჸუნაფალი ჭუეფით დო წვალებათ ლახარაშ საბოლა სტადიას. ჩხონჩხიშ ციროზიშ მაართა ჩინებული ეჭარუა ორხველჷ [[ჰიპოკრატე]]ს, ჩქ. ეე-შახ. 5-ა ოშწანურას<ref>|автор=Cohn, Stephen M. Cohn, Steven T. Brower|год=2012|isbn=9781607951094|страниц=1018|издательство=PMPH-USA|заглавие=Surgery: Evidence-Based Practice|ссылка=https://books.google.com/books?id=ctqtT0hieL0C&pg=PA366}}</ref>. ტერმინი „ციროზიქ“ მიშაღალირქ იჸუ [[1819]] წანას, ჩხონჩხიშ ლახარაშ მოჸვინთალე ფერიშ გეშა.<ref>{Статья|автор=Ariel Roguin|год=2006-9|issn=1539-4182|выпуск=3|страницы=230–235|издание=Clinical Medicine and Research|заглавие=Rene Theophile Hyacinthe Laënnec (1781–1826): The Man Behind the Stethoscope|ссылка=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1570491/|том=4}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* '' Б. Н. Левитан, А. В. Дедов ''/ [http://www.medlectures.ru/archives/51 50-летний опыт клинического изучения цирроза печени] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081215044555/http://www.medlectures.ru/archives/51 |date=2008-12-15 }} Кафедра факультетской терапии Астраханской государственной медицинской академии
* [http://www.vokrugsveta.ru/telegraph/pulse/604/ Популярная статья о циррозе печени]
* [https://web.archive.org/web/20150725151611/http://www.antibiotics.katerynakon.in.ua/severity/saps.html Система SAPS]
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:ჩხიონჩხიშ ლახარეფი]]
[[კატეგორია:სკლეროზი]]
m2zgqpra6fun1k5fkkoy8mqgbfl5iwa
დეზოქსირიბონუკლეინიშ ბჟე
0
31040
253339
252106
2026-09-23T23:18:15Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253339
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:DNA animation.gif|მინი|მარჯვნივ|დნბ-შ ჟირფა სპირალი]]
'''დეზოქსირიბონუკლეინიშ ბჟე''' ('''დნბ''') — [[მაკრომოლეკულა]] (სუმი თარიშე ართ-ართი, დოსქილადირი ჟირი — [[რნბ]] დო [[ცილეფი]]), ნამუთ უნარღეჸენს [[თელარა|თელი ორგანიზმეფიშ]] გოვითარაფაშ დო ფუნქციონირაფაშ [[გენეტიკა|გენეტიკური]] [[ალგორითმი|პროგრამაშ]] [[ინფორმაციაშ მაღელი|ჩუალას]], გამნარყშე გამნარყშა გინოჩამას დო რეალიზაფას. დნბ იკათუანს [[ინფორმაცია]]ს [[რნბ]]-შ დო [[ცილეფი]]შ შხვადოშხვა ტიპიშ სტრუქტურეფიშ გეშა. თინა თელი ორგანიზმიშ გენეტიკური მასალაშ — [[ქრომოსომა|ქრომოსომეფიშ]] თარი აკმადგინალი ნორთი რე.
== თაშნეშე ქოძირით ==
{{commonscat|DNA}}
* [[დნბ-შ მეთილირაფა]]
* [[მუტაცია]]
* [[ნუკლეოტიდეფი]]
* [[რიბონუკლეინიშ ბჟეი|რნბ]]
* [[მიტოზი]]
* [[მეიოზი]]
* [[კრისტალოგრაფია]]
== ლიტერატურა ==
* {{cite book |author=Berry, Andrew; Watson, James D. |title=DNA: the secret of life |url=https://archive.org/details/dnasecretoflife0000jame_c3b6 |publisher=Alfred A. Knopf |location=New York |year=2003 |isbn=0-375-41546-7 }}
* {{cite book |title=Understanding DNA: the molecule & how it works |url=https://archive.org/details/understandingdna0000call_h6a9 |author=Calladine, Chris R.; Drew, Horace R.; Luisi, Ben F. and Travers, Andrew A. |year=2003 |publisher=Elsevier Academic Press |location=Amsterdam |isbn=0-12-155089-3 }}
* {{cite book |author=Dennis, Carina; Julie Clayton |title=50 years of DNA |url=https://archive.org/details/50yearsofdna00clay |publisher=Palgrave Macmillan |location=Basingstoke |year=2003 |isbn=1-4039-1479-6 }}
* Judson, Horace F. 1979. ''The Eighth Day of Creation: Makers of the Revolution in Biology''. Touchstone Books, ISBN 0-671-22540-5. 2nd edition: Cold Spring Harbor Laboratory Press, 1996 paperback: ISBN 0-87969-478-5.
* {{cite book |author=Olby, Robert C. |title=The path to the double helix: the discovery of DNA |publisher=Dover Publications |location=New York |year=1994 |isbn=0-486-68117-3 }}, first published in October 1974 by MacMillan, with foreword by Francis Crick;the definitive DNA textbook,revised in 1994 with a 9 page postscript
* Micklas, David. 2003. ''DNA Science: A First Course''. Cold Spring Harbor Press: ISBN 978-0-87969-636-8
* ''Альбертс Б., Брей Д., Льюис Дж. и др.'' Молекулярная биология клетки в 3-х томах. — М.: Мир, 1994. — 1558 с. — ISBN 5-03-001986-3.
* ''Докинз Р.'' Эгоистичный ген. — М.: Мир.
* История биологии с начала XX века до наших дней. — М.: Наука, 1975. — 660 с.
* ''Льюин Б.'' Гены. — М.: Мир, 1987. — 1064 с.
* ''Пташне М.'' Переключение генов. Регуляция генной активности и фаг лямбда. — М.: Мир, 1989. — 160 с. [http://molbiol.ru/forums/lofiversion/index.php/t7803.html ყველა ფორუმი > მ. პტაშნეს წიგნი „გენთა გადართვა“]
* ''Уотсон Дж. Д.'' [http://www.chem.msu.ru/rus/books/watson/welcome.html ორმაგი სპირალი: მოგონებები დნმ-ის სტრუქტურის აღმოჩენის შესახებ.] — М.: Мир, 1969. — 152 с.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://pipe.scs.fsu.edu/displar.html DNA binding site prediction on protein]
* [http://nobelprize.org/educational_games/medicine/dna_double_helix/ დნბ — ჟირფა სპირალიშ ლაჸაფი]
* [http://www.fidelitysystems.com/Unlinked_DNA.html დნბ ელექტრონული მიკროსკოპიშ გიმე]
* [http://www.dnalc.org/ დნბ-შ დოგურაფაშ ცენტრი]
* [http://www.nature.com/nature/dna50/archive.html ჟირფა სპირალი: დნბ-შ 50 წანა]
* დნმ-ის გამოყოფისა და გამოკვლევების [http://molbiol.ru/protocol/ მეთოდეფი]
* [http://molbiol.ru/review/01_00.html მოლეკულურ-ბიოლოგიური ჟურნალეფიშ ვებ-მიოწურაფუეფი]
* [https://web.archive.org/web/20100321075108/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?db=nucleotide&itool=toolbar მმუნაჩემეფიშ ოერეფოშქაშე ბაზა] — დნბ-შ წოროგეჸვენჯობეფი შხვადოშხვა ორგანიზმეფს {{ref-en}}.
* [http://www.sanger.ac.uk/ სენგეროვიშ ინსტიტუტიშ ვებ-ხასჷლა] — დნბ-შ წოროგეჸვენჯობეფიშ გოსხუნუაშ დო თინეფიშ ანალიზიშ ართ-ართი ლიდერი მოსოფელს {{ref-en}}
* [http://dna.pardus.hr/ Software for forensic DNA Typing — eQMS::DNA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130513145336/http://dna.pardus.hr/ |date=2013-05-13 }}
{{მერკე-ბიოლოგია}}
[[კატეგორია:დნბ]]
[[კატეგორია:გენეტიკა]]
[[კატეგორია:რადიობიოლოგია]]
jnor26fieuczasym5f0dsdy3s4lqjbu
ჯიგმე ხესარ ნამგიელ ვანგჩუკი
0
31408
253497
237316
2026-09-24T03:08:41Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253497
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მადუდე
|ქიანა = [[ფაილი:Emblem of Bhutan.svg|150პქ]]<br>[[ფაილი:Flag of Bhutan.svg|25პქ]] [[ბჰუტანი]]შ
|პოსტი =[[მაფა]] [[ფაილი:Emblem of Bhutan.svg|25პქ]]
|ჯოხო = ჯიგმე ხესარ ნამგიელ ვანგჩუკი
|ორიგინალური ჯოხო = {{lang-dz|འཇིགས་མེད་གེ་སར་རྣམ་རྒྱལ་དབང་ཕྱུག་}}
|რანწკი = 5-ა დრაკონიშ
|რანწკი-ალმასქუეფიშ =
|სურათი = Jigme Khesar Namgyel Wangchuck at the Enthronement of Naruhito.jpg|250პქ
|მუკნაჭარა =მაფა ჯიგმე ხესარ ნამგიელ ვანგჩუკი 2019 წანას
|დუდალაშ დაჭყაფუ = [[15 ქირსეთუთა]], [[2006]]
|დუდალაშ დათებუ =
|კორონაცია =[[1 გერგობათუთა]], [[2008]]<ref>{{cite web|url=http://www.probhutan.com/lib/info_coronation_wangchuck.pdf|title=The Coronation of H.M. Jigme Khesar Namgyel Wangchuck, 5th King of Bhutan or Druk Gyalpo (Dragon King) in the Punakha Dzong on 1. November 2008|publisher=www.probhutan.com|lang=en|accessdate=2014-06-10}}</ref>
|წიმოხონი = [[ჯიგმე სინგე ვანგჩუკი]]
|მონძე = [[ჯიგმე ნამგიელ ვანგჩუკი]]
|შხვა წოდებეფი =
|ვიცე-პრეზიდენტი =
|პარტია =
|დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1980|02|21}}
|დაბადებაშ აბანი = [[თხიმხუ]], [[ბჰუტანი]]
|ღურაშ თარიღი =
|ღურაშ აბანი =
|ალმასქუ = [[ჯეცუნ პემა ვანგჩუკი]]
|სქუალეფი = [[ჯიგმე ნამგიელ ვანგჩუკი]], ჯიგმე უგენ ვანგჩუკი
|ედომუშამი ჯოხო =
|დინასტია = [[ვანგჩუკიშ დინასტია|ვანგჩუკი]]
|მუმა = [[ჯიგმე სინგე ვანგჩუკი]]
|ნანა = [[ცერინგ იანგონ ვანგჩუკი]]
|რელიგია =[[ბუდიზმი]]
|გონათაფა =[[ოქსფორდიშ უნივერსიტეტი]]<ref>{{cite web|url=http://www.raonline.ch/pages/bt/pol/bt_polpenlop01.html|title=His Royal Highness Crown Prince Dasho Jigme Khesar Namgyel Wangchuck|publisher=www.raonline.ch|lang=en|accessdate=2014-06-08}}</ref>
|ხეშმოჭარუა =Jigme Khesar Namgyel Wangchuck signature.svg
}}
'''ჯიგმე ხესარ ნამგიელ ვანგჩუკი''' ({{lang-dz| འཇིགས་མེད་གེ་སར་རྣམ་རྒྱལ་དབང་ཕྱུག་|jik mé khé sar nam gyel wang chuk|Jí gé méi kǎi sà lǎng jié wàng chu kè}}<ref name="gov-legacy">{{cite web|url=http://www.bhutan2008.bt/dz/node/529|accessdate=6 November 2008|title=A Legacy of Two Kings|publisher=Bhutan Department of Information Technology}}</ref>; Jigme Khesar Namgyel Wangchuck; დ. [[21 ფურთუთა]], [[1980]]) — [[ბჰუტანი]]შ მახუთა მაფა [[ვანგჩუკეფიშ დინასტია|ვანგჩუკეფიშ დინასტიაშე]]. [[მაფა]]თ [[2006]] წანაშ 14 ქირსეთუთას გჷნირთჷ, ოფიციალურო იკურთხჷ — [[2008]] წანაშ 6 გერგობათუთას. ასე მაფა ჯიგმე ხესარ ნამგიელ ვანგჩუკი მოსოფელიშ არძაშე ახალნორდი [[მონარქია|მონარქი]] დო [[სახენწჷფოშ მადუდე|ქიანაშ მადუდე]] რე.
== თაშნეშე ქოძირით ==
*[[ვანგჩუკეფიშ დინასტია]]
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{Commons category|Jigme Khesar Namgyel Wangchuck}}
*[http://www.raonline.ch/pages/bt/visin/bt_royalfam07.html Bhutan's Royal Family]
*[http://www.bhutannewsonline.com/monarchy.html More Royal Family Background]
*[http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,20867,20983056-7583,00.html Tim Fischer: Wise heads prevail in capital of happiness] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081013142603/http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,20867,20983056-7583,00.html |date=2008-10-13 }}
*[http://www.bhutan2008.bt/ Bhutan 2008 Coronation of the Fifth King (Official Website)]
*[http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_pictures/7712451.stm BBC, In pictures: Bhutan coronation]
*[https://web.archive.org/web/20110811084204/http://www.boston.com/bigpicture/2008/11/bhutan_crowns_a_new_king.html Bhutan crowns a new King (gallery)]
*[http://books.google.es/books?id=QKiNspaeno8C&printsec=frontcover&hl=es#v=snippet&q=grandfather&f=false Of Rainbows and Clouds: The Life of Yab Ugyen Dorji As Told to His Daughter]
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
{{მერკე-ბიოგრაფია}}
{{DEFAULTSORT:ჯიგმე ხესარ ნამგიელ ვანგჩუკი}}
[[კატეგორია:ბჰუტანარეფი]]
[[კატეგორია:ბჰუტანიშ მონარქეფი]]
dsf1whhnq0avmqnyhbh13uen77vyjou
ბლეიკ ლაივლი
0
31457
253327
206551
2026-09-23T23:04:02Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253327
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა არტისტი
| ფერი =
| ჯოხო = ბლეიკ ლაივლი
| სურათი = Cannes 090 (27830786580).jpg
| სურათიშ ზჷმა = 220პქ
| დუდჯოხო = ბლეიკი 2016 წანაშ კანიშ კინოფესტივალსი
| დაბადებაშ ჯოხო = ბლეიკ კრისტინა ლაივლი
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1987|08|25}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ლოს-ანჯელესი]],[[კალიფორნია]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი =
| ღურაშ აბანი =
| საქვარუა = [[არტისტი]], [[მოდელი]]
| შხვა ჯოხოეფი=
| აკოქიმინჯალაშ წანეფი = [[1998]]–ასეშა
| ალმასქუ= [[რაიან რეინოლდსი]] (2012-ასეშა)
| მასქერეფი = [[ერნი ლაივლი]]
| ოხორინალი აბანი=
| ვებხასჷლა=
| აკადემიაშ ჯილდოეფი=
| ემმიშ ჯილდოეფი=
| შხვა ჯილდოეფი=
| BAFTA ჯილდოეფი
| ორქოშ გლობუსიშ ჯილდოეფი
| ტონიშ ჯილდოეფი
}}
'''ბლეიკ კრისტინა მისტერი''' ({{lang-en|Blake Christina Lively}}; დ. [[25 მარაშინათუთა]], [[1987]], [[ლოს–ანჯელესი]],[[კალიფორნია]],[[ააშ]]) — ამერიკალი [[არტისტი]] დო მოდელი. ბლეიკის არძაშე დიდი პოპულარალა მოუღჷ [[სერენა ვან დერ ვუდსენი]]შ როლქ სერიალს „[[ფურცქინა (სერიალი)|ფურცქინა“]]. თიქი ხოლო ილაჸაფჷ ფილმეფს: „[[ინოჭკირილეფი]]“, „[[მეშარე ძიქვეფიშ რსხუ (ფილმი)|მეშარე ძიქვეფიშ რსხუ“]], „[[პიპა ლიშ პიჯული რინა]]“, „[[მახინჯეფიში ნოღა (2010 წანაში ფილმი)|მახინჯეფიში ნოღა“]] დო „[[წვანე ნოთე(ფილმი)|წვანე ნოთე“]].
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{commons category|Blake Lively}}
* {{IMDb ჯოხო|515116}}
* [http://cwtv.com/shows/gossip-girl/cast/blake-lively Blake Lively cast bio] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081202000044/http://www.cwtv.com/shows/gossip-girl/cast/blake-lively |date=2008-12-02 }} at [[The CW Television Network|The CW]]
* [https://web.archive.org/web/20101002003450/http://www.tvguide.com/celebrities/blake-lively/142250 Blake Lively] at [[TV Guide]]
* [http://www.life.com/gallery/61541/blake-lively-at-her-hottest#index/0 Blake Lively At Her Hottest] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110621062337/http://www.life.com/gallery/61541/blake-lively-at-her-hottest#index/0 |date=2011-06-21 }} — slideshow by [[Life (ჟურნალი)]]
{{ბიო}}
[[კატეგორია:დუნაბადი 1987]]
[[კატეგორია:ამერიკალი არტისტეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 25 მარაშინათუთა]]
dqi50e3pm3vf375i0foxtdzcq7wi9k5
ტუნისიშ ნოღეფიშ ერკებული
0
31645
253475
208926
2026-09-24T02:29:32Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253475
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Tunisia sm03.png|150px|მინი]]
'''[[ტუნისი]]შ [[ნოღა|ნოღეფი]]''' — ტუნისის გვალო 350 დიდი დო მორჩილი ნოღა რე. თე ერკებულს მოჸონაფილი რე '''ტუნისიშ 10 უდიდაში ნოღაშ''' ერკებული.
==უდიდაში ნოღეფიშ ერკებული==
{| class="wikitable sortable"
|-
! style="width:50px;"| N.
! style="width:150px;"| ნოღა
! style="width:170px;"| მახორობა
! style="width:150px;"| ვილაიეთი
|-
| <center>1</center>
| '''[[ტუნისი (ნოღა)|ტუნისი]]'''
| <div class="center"> 1,056,247<ref name="ins">[http://rgph2014.ins.tn/fr/resultats Recensement de 2014 (Institut national de la statistique)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141029170649/http://rgph2014.ins.tn/fr/resultats |date=2014-10-29 }}</ref><ref>3,980,500 in the metropolitan area</ref></div>
| [[ტუნისიშ ვილაიეთი|ტუნისი]]
|- style="background:#efefef;"
| <center>2</center>
| '''[[სფაქსი]]'''
| <div class="center">330,440</div>
| [[სფაქსიშ ვილაიეთი|სფაქსი]]
|-
| <center>3</center>
| '''[[სუსა]]'''
| <div class="center">271,428
</div>
| [[სუსაშ ვილაიეთი|სუსა]]
|-style="background:#efefef;"
| <center>4</center>
| '''[[ეტ-ტადამუნი]]''' <ref name=tt>Part of Tunis metropolitan area</ref>
| <div class="center">196,298<ref>{{fr icon}} [http://dataportal.ins.tn/fr/DataAnalysis?SLIyDNUqIUqE3bQE4PQj3Q]</ref></div>
| [[არიანაშ ვილაიეთი|არიანა]]
|-
| <center>5</center>
| '''[[კაირუანი]]'''
| <div class="center">186,653</div>
| [[კაირუანიშ ვილაიეთი|კაირუანი]]
|- style="background:#efefef;"
|-
| <center>6</center>
| '''[[გაბესი]]'''
| <div class="center">152,921 </div>
| [[გაბესიშ ვილაიეთი|გაბესი]]
|- style="background:#efefef;"
|-
| <center>7</center>
| '''[[ბიზერტა]]'''
| <div class="center">142,966<ref name="STRAT">{{fr}} [http://www.commune-bizerte.gov.tn Mnicipalité de Bizerte] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100104111052/http://www.commune-bizerte.gov.tn/ |date=2010-01-04 }}.</ref></div>
| [[ბიზერტაშ ვილაიეთი|ბიზერტა]]
|- style="background:#efefef;"
| <center>8</center>
| '''[[არიანა]]''' <ref name="tt"/>
| <div class="center">114,486<ref name="ins2">{{fr}} [http://dataportal.ins.tn/fr/DataAnalysis?SLIyDNUqIUqE3bQE4PQj3Q]</ref></div>
| [[არიანაშ ვილაიეთი|არიანა]]
|-
| <center>9</center>
| '''[[გაფსა]]'''
| <div class="center">111,170</div>
| [[გაფსაშ ვილაიეთი|გაფსა]]
|- style="background:#efefef;"
| <center>10</center>
| '''[[ელ-მურუჯი]]''' <ref name="tt"/>
| <div class="center">104,538</div>
| [[ბენ-არუსიშ ვილაიეთი|ბენ-არუსი]]
|}
== ტუნისიშ საართო რუკა ==
რუკაშ ლეგენდა:
{|
|-
|align=center|[[ფაილი:Capital city marker.svg|25px]] || '''ნანანოღა'''
|-
|align=center|[[ფაილი:Lightgreen pog.svg|15px]] || '''უდიდაში ნოღეფი'''
|}
{{პოზრუკა+|ტუნისი|width=700|float=center|caption=<center>'''[[ტუნისიშ ნოღეფიშ ერკებული]]'''</center>
|places=
{{პოზრუკა~|ტუნისი|lat=36.7922|lon=10.1799|background=|mark=Capital city marker.svg|marksize=15|label=<big>'''[[ტუნისი (ნოღა)|ტუნისი]]'''<br> -</big>|position=right}}
{{პოზრუკა~|ტუნისი|lat=34.7244|lon=10.7666|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[სფაქსი]]|position=left}}
{{პოზრუკა~|ტუნისი|lat=35.8245|lon=10.6334|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[სუსა]]|position=left}}
{{პოზრუკა~|ტუნისი|lat=36.828|lon=10.093|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=7|label=[[ეტ-ტადამუნი]]|position=left}}
{{პოზრუკა~|ტუნისი|lat=35.6676|lon=10.1016|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[კაირუანი]]|position=left}}
{{პოზრუკა~|ტუნისი|lat=33.8724|lon=10.0985|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[გაბესი]]|position=left}}
{{პოზრუკა~|ტუნისი|lat=37.2579|lon=9.8668|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[ბიზერტა]]|position=left}}
{{პოზრუკა~|ტუნისი|lat=36.8538|lon=10.1957|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=7|label=[[არიანა]]|position=top}}
{{პოზრუკა~|ტუნისი|lat=34.4078|lon=8.7832|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=10|label=[[გაფსა]]|position=right}}
{{პოზრუკა~|ტუნისი|lat=36.68|lon=10.16|background=|mark=Lightgreen pog.svg|marksize=7|label=[[ელ-მურუჯი]]|position=left}}
}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{მერკე}}
{{აფრიკა თემატურო|ნოღეფიშ ერკებული|[[აფრიკა|აფრიკაშ]] ნოღეფი}}
[[კატეგორია:ტუნისიშ ნოღეფი|*]]
[[კატეგორია:ნოღეფიშ ერკებული ქიანეფიშ მეჯინათ]]
2qi7kee7c793299nvaswebdue3pjelz
სან-ტომე დო პრინსიპიშ ნოღეფიშ ერკებული
0
31675
253452
143300
2026-09-24T01:55:01Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253452
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Tp-map.png|thumb|right|200px|სან-ტომე დო პრინსიპიშ რუკა]]
'''[[სან-ტომე დო პრინსიპი]]შ [[ნოღა|ნოღეფი]]'''— სან-ტომე დო პრინსიპიშ შხუ დოხორინელი პუნქტეფიშ ერკებული. ქიანას ნოღეფს ორხველ თი დოხორელი პუნქტეფი, ნამუეფსჷთ 300-შე უმოსი მახორუ ჸუნსჷნ.
== სან-ტომე დო პრინსიპიშ ნოღეფი ==
{| class="wikitable"
|colspan="7" align="center" bgcolor=#AFD6FF| '''სან-ტომე დო პრინსიპიშ ნოღეფი'''
|-
|rowspan="2" align="center" bgcolor=#FFD060| '''აბანი'''
|rowspan="2" align="center" bgcolor=#FFD060| '''ჯოხო'''
|colspan="4" align="center" bgcolor=#FFD060| '''მახორობა'''
|rowspan="2" align="center" bgcolor=#FFD060| '''ოლქი'''
|-
|align="center" bgcolor=#FFFFCA| '''1991 წანაშ<br>ეჭარუათ'''
|align="center" bgcolor=#FFFFCA| '''2001 წანაშ<br>2ეჭარუათ'''
|align="center" bgcolor=#FFFFCA| '''2005 წანაშ<br>ფასებათ'''
|align="center" bgcolor=#FFFFCA| '''2012 წანაშ<br>გჷმოკოროცხუათ'''
|-
|align=right| 1.
| '''[[სან-ტომე]]''' ([[ნანანოღა]])
|align=right| 42 331
|align=right| 49 957
|align=right| 56 166
|align=right| 67 868
| [[აგუა-გრანდე]]
|-
|align=right| 2.
| [[სანტუ-ამარუ (სან-ტომე დო პრინსიპი)|სანტუ-ამარუ]]
|align=right| 5878
|align=right| —
|align=right| 8239
|align=right| 8339
| [[ლობატა]]
|-
|align=right| 3.
| [[ნევეში (სან-ტომე დო პრინსიპი)|ნევეში]]
|align=right| 5919
|align=right| 6635
|align=right| 7392
|align=right| 7548
| [[ლემბაშ ოლქი|ლემბა]]
|-
|align=right| 4.
| [[სანტანა (სან-ტომე დო პრინსიპი)|სანტანა]]
|align=right| 6190
|align=right| 6228
|align=right| 6969
|align=right| 7410
| [[კანტაგალუ]]
|-
|align=right| 5.
| [[ტრინდადი (სან-ტომე დო პრინსიპი)|ტრინდადი]]
|align=right| —
|align=right| 6049
|align=right| 6636
|align=right| 8392
| [[მი-სოჩი]]
|-
|align=right| 6.
|[[სან-ჟუან-დუზ-ანგოლარეში]]
|align=right| —
|align=right| —
|align=right| 2045
|align=right| 2443
| [[კაუი]]
|-
|align=right| 7.
| [[პანტუფუ]]
|align=right| —
|align=right| 1929
|align=right| 2169
|align=right| —
| [[აგუა-გრანდე]]
|-
|align=right| 8.
| [[სანტა-კრუში (სან-ტომე დო პრინსიპი)|სანტა-კრუში]]
|align=right| —
|align=right| 1862
|align=right| —
|align=right| —
| [[კაუი]]
|-
|align=right| 9.
| [[გვადალუპე (სან-ტომე დო პრინსიპი)|გვადალუპე]]
|align=right| —
|align=right| 1543
|align=right| 1734
|align=right| 2176
| [[ლობატა]]
|-
|align=right| 10.
| [[სანტუ-ანტონიუ]]
|align=right| 1000
|align=right| 1010
|align=right| 1156
|align=right| 1342
| [[პაგე]]
|-
|align=right| 11.
| [[სანტა-კატარინა (სან-ტომე დო პრინსიპი)|სანტა-კატარინა]]
|align=right| —
|align=right| —
|align=right| 971
|align=right| —
| [[ლემბაშ ოლქი|ლემბა]]
|-
|align=right| 12.
| [[პორტუ-ალეგრი (სან-ტომე დო პრინსიპი)|პორტუ-ალეგრი]]
|align=right| —
|align=right| —
|align=right| 334
|align=right| —
| [[კაუი]]
|}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://web.archive.org/web/20120524054419/http://www.ine.st/populacao/populacao.htm სან-ტომე დო პრინსიპიშ ერუანული სტატისტიკური ინსტიტუტი] {{ref-pt}}
* [https://web.archive.org/web/20070930180831/http://bevoelkerungsstatistik.de/wg.php?x=&men=gcis&lng=de&dat=32&srt=npan&col=aohdq&geo=-200 სან-ტომე დო პრინსიპიშ შანულამი დოხორინელი პუნქტეფი მუნეფიშ მახორობაშ სტატისტიკამო] {{ref-de}}
{{აფრიკა თემატურო|ნოღეფიშ ერკებული|[[აფრიკა]]შ ნოღეფი}}
[[კატეგორია:სან-ტომე დო პრინსიპიშ ნოღეფი| ]]
[[კატეგორია:ნოღეფიშ ერკებული ქიანეფიშ მეჯინათ|სან-ტომე დო პრინსიპი]]
[[კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფიშ ნოღეფიშ ერკებული|სან-ტომე დო პრინსიპი]]
r4gijbwfi999te6xd3ug015hth22u3g
თელ-ავივი
0
31872
253362
230770
2026-09-23T23:49:07Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253362
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა დოხორინი
|სტატუსი = <big>ნოღა</big>
|მარგალური ჯოხო = <big>თელ-ავივი-იაფო</big>
|ოდაბადური ჯოხო ={{lang-he|תל־אביב–יפו}}<br />{{lang-ar|تل أبيب - يافا}}
|ქიანა = ისრაელი
|დუდალაშ თუდო =
|პანორამა =Panorama of Tel Aviv.jpg
|პანორამაშ სიგანა =
|მუკნაჭარა =
|შილა = Flag of Tel Aviv.svg
|შილმუკნაჭ =
|გერბი =Emblem of Tel Aviv.svg
|გერბმუკნაჭ =
|გერბიშ სიგანა =
|შილაშ სიგანა =
|ჩარჩო =
|ქიანაშ რუკა2 =
|ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 =
|მუკნაჭარა2=
|lat_dir = N|lat_deg= 32|lat_min= 5|lat_sec=0
|lon_dir = E|lon_deg= 34|lon_min= 48|lon_sec=0
|CoordAddon = type:city(40361)_region:
|CoordScale =
|ქიანაშ რუკაშ ზჷმა =300
|ქიანაშ რუკა=
|რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა =250
|რეგიონიშ რუკა=
|რაიონიშ რუკაშ ზჷმა =
|რეგიონიშ ტიპი = რეგიონი
|რეგიონი = გუშ-დანი
|რეგიონი ცხირს = გუშ-დანი
|დინოხოლენი დორთუალა =
|რაიონიშ ტიპი =
|რაიონი =
|მადუდეშ ტიპი = ნოღაშ მერი{{!}}მერი
|მადუდე = [[რონ ხულდაი]]
|დორსხუაფაშ თარიღი = 1909
|მაართა შინუა =
|წოხოლენი ჯოხოეფი =
|სტატუსი-შე =
|ფართობი = 52
|სიმაღალაშ ტიპი=ზუღაშ დონე{{!}}ზუღაშ დონეშე
|დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა=5
|კლიმატი=
|ოფიციალური ნინა=
|მახორობა = 460,613
|ეჭარუაშ წანა = 2019
|მეჭედალა = 8,468.7
|აგლომერაცია = 1,388,400
|ერუანული აკოდგინალუა = [[ურიეფი]] (96,1%),<br />[[არაბეფი]] (3,9%)
|ორწუმობური აკოდგინალუა =
|ეთნოქორონიმი =
|ბორჯიშ ორტყაფუ = +2
|DST = ქო
|ოტელეფონე კოდი = +972-3
|ოფოსტე ინდექსი = 61XXXXX
|ოავტომობილე კოდი=
|საიტი = www.tel-aviv.gov.il/en/Pages/HomePage.aspx
|კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Tel Aviv
|add1n= ჯოხოშ შანულობა
|add1=წყუშ გვალა
}}
'''თელ-ავივ-იაფო''' ([[ურიული ნინა|ურ.]]: '''תֵּל־אָבִיב-יָפוֹ''' ''თელ-ავივ-იაფო'', არაბ.: تل أبيب, Tal ʾAbīb, კუნტას '''თელ-ავივი''') — [[ისრაელი]]შ საქვარამი ცენტრი, სიდიდათ მაჟირა ნოღა [[იერუსალიმი]]შ უკული. ნოღა [[სქირონაშქა ზუღა]]შ ბჟაეიოლ წყარპიჯის იდვალუაფჷ. თელ-ავივი, მიარემუდანამ ნოღა-ელმაშარეწკჷმა ართო (მუჭოთ ოორუეშე, თეშ ობჟათეშე) აკმოქიმინუნს ართოიან აგლომერაციას, ნამუსჷთ ართობურობას [[გუშ-დანი]] ჯოხო. ზიტყვა „თელ-ავივი“ ივრითის „აფუნის ზუგუს“ შანენს.
== მაჸალე ნოღეფი ==
{|style="width:100%"
|-
|width=33.3%|
* {{flagicon|France}} [[ტულუზა]], [[საფრანგეთი]] <small>''(1962-შე)''</small>
* {{flagicon|USA}} [[ფილადელფია]], [[ააშ]] <small>''(1967-შე)''</small>
* {{flagicon|Germany}} [[კელნი]], [[გერმანია]] <small>''(1979-შე)''</small>
* {{flagicon|Germany}} [[მაინიშ ფრანკფურტი|ფრანკფურტი]], [[გერმანია]] <small>''(1980-შე)'' <ref name="Frankfurt">{{cite web|url=http://www.frankfurt.de/sixcms/detail.php?id=502645|title=''Frankfurt -Partner Cities''|publisher=[[copyright|©]] 2008 [http://www.frankfurt.de Stadt Frankfurt am Main]|accessdate=2008-12-05}}</ref></small>
* {{flagicon|Germany}} [[ბონი]], [[გერმანია]] <small>''(1983-დან)''</small>
* {{flagicon|Argentina}} [[ბუენოს-აირესი]], [[არგენტინა]] <small>''(1988-შე)''</small>
* {{flagicon|Hungary}} [[ბუდაპეშტი]], [[უნგრეთი]] <small>''(1989-შე)''</small>
* {{flagicon|სერბეთი}} [[ბელგრადი]], [[სერბეთი]] <small>''(1990-შე)''</small>
* {{flagicon|Germany}} [[ესენი]], [[გერმანია]] <small>''(1992-შე)''</small>
|width=33.3%|
* {{flagicon|Bulgaria}} [[სოფია]], [[ბულგარეთი]] <small>''(1992-შე)''</small>
* {{flagicon|Poland}} [[ვარშავა]], [[პოლონეთი]] <small>''(1992-შე)''</small>
* {{flagicon|France}} [[კანი (პროვანსი)|კანი]], [[საფრანგეთი]] <small>''(1993-შე)''</small>
* {{flagicon|Poland}} [[ლოძი]], [[პოლონეთი]] <small>''(1994-შე)'' <ref name="Łódź Tourism">''{{cite web |url=http://en.www.uml.lodz.pl/index.php?str=2029 |title=Twin Cities |accessdate=2008-10-23 |work=The City of Łódź Office|publisher=[[ფაილი:Flag of the United Kingdom.svg|14px]] [[ფაილი:Flag of Poland.svg|border|10px]] {{fontcolor|Green|(in [[ინგლისური ნინა|{{fontcolor|Green|English}}]] and [[პოლონური ნინა|{{fontcolor|Green|Polish}}]])}} [[copyright|©]] 2007 UMŁ}}</ref>''</small>
* {{flagicon|Italy}} [[მილანი]], [[იტალია]] <small>''(1994-შე)'' <ref name="Milan">{{cite web|url=http://www.comune.milano.it/portale/wps/portal/CDM?WCM_GLOBAL_CONTEXT=/wps/wcm/connect/ContentLibrary/In%20Comune/In%20Comune/Citt%20Gemellate|title=''Milano - Città Gemellate''|publisher=[[copyright|©]] 2008 Municipality of Milan (Comune di Milano)|accessdate=2008-12-05}}</ref></small>
* {{flagicon|Greece}} [[სალონიკი]], [[საბერძნეთი]] <small>''(1994-შე)''</small>
* {{flagicon|China}} [[პეკინი]], [[ჩინეთი]] <small>''(1995-შე)''</small>
* {{flagicon|Spain}} [[ბარსელონა]], [[ესპანეთი]] <small>''(1998-შე)'' <ref name="Barcelona">{{cite web |url=http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257215678_1,00.html|title=Official Barcelona Website: ''Sister Cities''|accessdate=2008-11-11 |publisher=[[copyright|©]] Ajuntament de Barcelona 1995-2008}}</ref></small>
|width=33.3%|
* {{flagicon|Turkey}} [[იზმირი]], [[თურქეთი]] <small>''(1998-შე)''</small>
* {{flagicon|Palestine}} [[ღაზა]], [[პალესტინაშ ტერიტორიეფი]] <small>''(1998-შე)'' <ref name="twinning1">{{citeweb |url=http://www.haaretz.com/hasen/spages/952850.html |title=Tel Aviv decides to retain contract with Gaza City as `twin city` |accessdate=2008-02-11 |publisher=Haaretz }}</ref></small>
* {{flagicon|Kazakhstan}} [[ალმათი]], [[ყაზახეთი]] <small>''(1999-შე)''</small>
* {{flagicon|მოლდოვა}} [[კიშინიოვი]], [[მოლდოვა]] <small>''(2000-შე)''</small>
* {{flagicon|South Korea}} [[ინჩჰონი]], [[ობჟათე კორეა]] <small>''(2000-შე)''</small>
* {{flagicon|Cyprus}} [[ლიმასოლი]], [[კვიპროსი]] <small>''(2000-შე)''</small>
* {{flagicon|Russia}} [[მოსკოვი]], [[რუსეთი]] <small>''(2000-შე)''</small>
* {{flagicon|Brazil}} [[სან-პაულუ]], [[ბრაზილია]] <small>''(2004-შე)'' <ref name="São Paulo">{{cite web |url=http://www.netlegis.com.br/indexRJ.jsp?arquivo=/detalhesNoticia.jsp&cod=41796 |title=''São Paulo - Sister Cities Program'' |publisher=[[copyright|©]] 2005-2008 Fiscolegis - Todos os direitos reservados Editora de publicações periodicas - LTDA / [[copyright|©]] 2008 City of São Paulo |accessdate = 2008-12-09}}</ref></small>
* {{flagicon|Austria}} [[ვენა]], [[ავსტრია]] <small>''(2005-შე)''</small>
|}
== პანორამა ==
{{პანორამა|Central Tel Aviv Panorama.jpg|1600px|თელ-ავივიშ ჩე ნოღა}}
{{პანორამა|GushDanPano1.jpg|1600px|ახალი ნოღაშ მიოჯინი}}
== სქოლიო ==
<div class="reflist4" style="height: 220px; overflow: auto; padding: 3px">{{reflist|2}}
</div>
{{reflist}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{commons|Tel Aviv-Yaffo|თელ-ავივი}}
* [http://www.tel-aviv.gov.il/english/index.htm თელ-ავივიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა (ინგ.)] და [https://web.archive.org/web/20060126234610/http://www.tel-aviv.gov.il/Arabic/ (ურიულად)]
* [http://www.telaviv4fun.com ართუაფა თელ-ავივს (ინგ.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201205201712/http://www.telaviv4fun.com/ |date=2020-12-05 }}
* [http://194.90.126.5/iview/viewer.htm ნოღაშ ინტერაქტიული რუკა (ურ.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051125102942/http://194.90.126.5/iview/viewer.htm |date=2005-11-25 }}
* [http://www.tau.ac.il/ თელ-ავივიშ უნივერსიტეტი]
{{მერკე-ისრაელი}}
[[კატეგორია:თელ-ავივი| ]]
[[კატეგორია:ისრაელიშ ნოღეფი]]
qww4qwijj30a1wmwq6aov614a6b90cq
The Guardian
0
33199
253309
146799
2026-09-23T22:28:50Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253309
wikitext
text/x-wiki
'''The Guirdian (გარდიანი)''' - ინგლისური [[გაზეთი]], დირსხუ [[მანჩესტერი|მანჩესტერს]], [[1821]] წანას. [[1964]] წანაშე გაზეთიშ რედაქცია [[ლონდონი|ლონდონს]] რე.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{Commons category|The Guardian}}
* [https://web.archive.org/web/19961105173344/http://www.guardian.co.uk/ ოფიციალური საიტი] {{ref-en}}
* [http://www.private-eye.co.uk/ ჟურნალ ''Private Eye''-შ ოფიციალური საიტი]
* [http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/PRguardian.htm ''Manchester Guardian''-იშ დორსხუაფა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090202115141/http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/PRguardian.htm |date=2009-02-02 }}
{{მერკე}}
trl0r3zbtwqffsuxw1kqpb1w7yyhm0m
ენისეი
0
33504
253354
206942
2026-09-23T23:29:10Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253354
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;"
! colspan="2" style="background-color:#AACCFF; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" |ენისეი
|-
| colspan="2" align="center" |[[File:Beldir.jpg|300px]]
<small>წყარმალუ ენისეი</small> [[File:Yeniseirivermap.png|300px]]<small>ენისეიშ აუზი</small>
|-
! colspan="2" style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" |დოხასიათაფა
|-
|სიგჷრძა
|<span style="white-space: nowrap;">3,487 კმ</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">აუზიშ ფართი</span>
|<span style="white-space: nowrap;">2 580 000 კმ²</span>
|-
! colspan="2" style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" |წყარიშ ნადუ
|-
|ოდუდე
|მუნგარაგინ-გოლ, მონღოლეთი
|-
|ინაკათუ
|<span style="white-space: nowrap;">[[ენისეიშ ჸუჯი]], [[კარიშ ზუღა]]</span>
|-
! colspan="2" style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" |ქიანეფი დო ნოღეფი
|-
|ქიანეფი
|[[ფაილი:Flag_of_Mongolia.svg|25x25პქ]] [[მონღოლეთი]][[ფაილი:Flag_of_Russia.svg|25x25პქ]] [[რუსეთი]]
|-
|ნოღეფი
|[[კიზილი]], [[შაგონარი]], [[საიანოგორსკი]], [[აბაკანი]], [[დივნოგორსკი]], [[კრასნოიარსკი]], [[ენისეისკი]] [[ლესოსიბირსკი]], [[იგარკა]], [[დუდინკა]]
|}
'''ენისეი''' ({{lang-ru|Енисей}}) — [[წყარმალუ]] [[მონღოლეთი]]ს დო [[რუსეთი]]ს. იჭყაფუ მონღოლეთის, გიშმურს [[ციმბირი]]შ ტერიტორიას (რუსეთი) დო ინაკათუ [[კარიშ ზუღა]]შ
[[ენისეიშ ჸუჯი]]ს. წყარმალუშ სიგინძა რე 3,487 კმ. აუზიშ ფართი 2,580,000 კვ.კმ.
==[[ნადუ]]ეფი==
* [[ჭიჭე ენისეი]] (კვარჩხანი)
* [[დიდი ენისეი]] (მარძგვანი)
* [[ხემჩიკი]] (კვარჩხანი)
* [[კანტეგირი]] (კვარჩხანი)
* [[აბაკანი]] (კვარჩხანი)
* [[ტუბა]] (მარძგვანი)
* [[მანა]] (მარძგვანი)
* [[ბაზაიხა]] (მარძგვანი)
* [[კაჩა]] (კვარჩხანი)
* [[კანი (წყარმალუ)|კანი]] (მარძგვანი)
* [[ანგარა]] (მარძგვანი)
* [[კემი]] (კვარჩხანი)
* [[ბოლშოი პიტი]] (მარძგვანი)
* [[სიმი (წყარმალუ)|სიმი]] (კვარჩხანი)
* [[დუბჩესი]] (კვარჩხანი)
* [[პოდკამენაია ტუნგუშკა]] (მარძგვანი)
* [[ბახტა]] (მარძგვანი)
* [[ელოგუი]] (კვარჩხანი)
* [[ნიჟნაია ტუნგუშკა]] (მარძგვანი)
* [[ტურუხანი]] (კვარჩხანი)
* [[კურეიკა]] (მარძგვანი)
* [[ხანტაიკა]] (მარძგვანი)
* [[ბოლშაია ხეტა]] (კვარჩხანი)
* [[ტანამა]] (კვარჩხანი)
{{div col end}}
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[https://web.archive.org/web/20121127182809/http://www.boston.com/bigpicture/2012/11/yenisei_river_seasons.html Photos of river around Krasnoyarsk area at Boston.com]
*[http://www.hakluyt.com/PDF/Barr_Yenisey.pdf. William Barr, 'German paddle-steamers on the Yenisey 1878-84', ''The Journal of the Hakluyt Society'', August 2014.]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{commons category|Yenisei River}}
[[კატეგორია:რუსეთიშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:აზიაშ წყარმალუეფი]]
5yd1kjb6ws782pmyj79g7byijd2kb35
ტენესი (წყარმალუ)
0
33695
253470
151284
2026-09-24T02:23:51Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253470
wikitext
text/x-wiki
{| style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;" class="infobox"
|-
!style="background-color:#AACCFF; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|ტენესი
|-
| align="center" colspan="2"|[[File:Market Street Bridge 02.jpg|300px]]
<small>წყარმალუ ტენესი</small>
[[File:Tennessee watershed.png|300px]]<small>წყარმალუ ტენესი რუკას</small>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|დოხასიათაფა
|-
|სიგჷრძა
|<span style="white-space: nowrap;">1,049 კმ</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">ღანჩოშ ფართობი</span>
|<span style="white-space: nowrap;">105,870 კმ²</span>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|წყარიშ ნადუ
|-
|ოდუდე
|წყარმალუეფიშ ფრენჩ-ბროდიშ დო ჰოლსტონიშ აკოართაფაშ აბანი, ნოკსვილი, ტენესი
|-
|ინაკათუ
|<span style="white-space: nowrap;">[[ოჰაიო (წყარმალუ)|ოჰაიო]]</span></td>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|ქიანეფი
|-
|ქიანა
| [[File:Flag of USA.svg|25px]] [[ააშ]]
|-
|}
'''ტენესი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Tennessee River) რე [[წყარმალუ]] [[ააშ]]ს, [[ტენესი]]შ, [[ალაბამა]]შ, [[მისისიპიშ შტატი|მისისიპი]]შ დო [[კენტუკი]]შ შტატეფს. წყარმალუ ტენესი იჭყაფუ წყარმალუეფიშ ფრენჩ-ბროდიშ დო ჰოლსტონიშ აკოართაფაშ აბანს, [[ნოღა]] ნოკსვილს, ტენესის დო ინაკათუ წყარმალუ [[ოჰაიო (წყარმალუ)|ოჰაიოს]]. ტენესი ოჰაიოშ უდიდაშ [[ნადუ]] რე. ტენესიშ სიგინძა რე 1,049 კმ. ღანჩოშ ფართობი 105,870 კვ.კმ.
==უდიდაშ [[ნადუ]]ეფი==
* ჰორსი
* ბიგ სენდი
* ვაით ოუკი
* მალბერი
* საიპრესი
* ელკი
* ფლინტი
* ფეინთ როკი
* ჩატანუგა
* ჰიუასი
* კლინჩი
* ჭიჭე ტენესი
* ლითლი
==ლიტერატურა==
*Myers, Fred (2004). Tennessee River CruiseGuide, 5th Edition
*Hay, Jerry (2010). Tennessee River Guidebook, 1st Edition
*Rumsey, W.J. (2007). A Cruising Guide to the Tennessee River, Tenn-Tom Waterway, and Lower Tombigbee River
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{commons category}}
*[https://web.archive.org/web/20081202230827/http://reference.allrefer.com/gazetteer/us-categories/tennessee-river.html Tennessee Rivers]
*[https://web.archive.org/web/20160203072818/http://riversofalabama.org/Tennessee/TENNESSEE.htm Map of Tennessee River in Alabama]
*[https://web.archive.org/web/20070625210722/http://www.lrn.usace.army.mil/opn/TNRiver/ Tennessee River Navigation Charts]
*[https://web.archive.org/web/20141029044834/http://www.lrn.usace.army.mil/Missions/CurrentProjects/Construction/ChickamaugaLockReplacementProject.aspx Chickamauga dam progress]
[[კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:ტენესიშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:ალაბამაშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:მისისიპიშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:კენტუკიშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:წყარმალუ ოჰაიოშ ნადუეფი]]
q1ygf215zqwgqmwq0qtiunqdea0im7p
კარლ სეიგანი
0
33769
253383
155236
2026-09-24T00:20:57Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253383
wikitext
text/x-wiki
[[File:Astronomer Carl Sagan in 1987, crop.jpg|მინი|კარლ სეიგანი]]
'''კარლ სეიგანი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ]]. Carl Edward Sagan, დ. [[9 გერგობათუთა]], [[1934]], [[ბრუკლინი]], [[ნიუ-იორკი]], [[ააშ]]. — ღ. [[20 ქირსეთუთა]], [[1996]], [[სიეტლი]], [[ვაშინგტონიშ შტატი|ვაშინგტონი]]) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ფიზიკა|ფიზიკოსი]], [[ასტრონომია|ასტრონომი]] დო [[კოსმოლოგია|კოსმოლოგისტი]].
==ლიტერატურა==
*Davidson, Keay (1999). Carl Sagan: A Life. New York: John Wiley & Sons. ISBN 978-0-471-25286-3.
*Spangenburg, Ray; Moser, Kit (2004). Carl Sagan: A Biography. Westport, CT: Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-313-32265-5.
*Head, Tom, ed. (2006). Conversations with Carl Sagan (1st ed.). Jackson, MS: University Press of Mississippi. ISBN 978-1-57806-736-7.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* {{Official website|http://www.carlsagan.com/|name=The Carl Sagan Portal}}
* [https://web.archive.org/web/20180403225612/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/sagan-carl.pdf Carl Sagan (1934–1996)] Biographical memories
*[https://www.youtube.com/watch?v=PQ4qBBWv3b4 Sagan interviewed by Ted Turner], ''CNN'', 1989, video: 44 minutes.
* [https://www.bbc.co.uk/iplayer/episode/b00scvqk/Great_Lives_Series_21_Carl_Sagan/ BBC Radio program "Great Lives" on Carl Sagan's life]
* [https://books.google.com/books?id=HoZdcomupUQC&pg=PA36 "A man whose time has come"]—Interview with Carl Sagan by Ian Ridpath, ''New Scientist'', July 4, 1974
* [https://web.archive.org/web/20160201115954/http://www.csicop.org/si/show/carl_sagans_life_and_legacy_as_scientist_teacher_and_skeptic "Carl Sagan's Life and Legacy as Scientist, Teacher, and Skeptic"], by David Morrison, Committee for Skeptical Inquiry
* [https://vault.fbi.gov/Carl%20Sagan FBI Records: The Vault – Carl Sagan] at fbi.gov
* [https://archive.org/details/NASA_NTRS_Archive_19630011050 "NASA Technical Reports Server (NTRS) 19630011050: Direct Contact Among Galactic Civilizations by Relativistic Interstellar Spaceflight"], Carl Sagan, when he was at Stanford University, in 1962, produced a controversial paper funded by a NASA research grant that concludes ancient alien intervention may have sparked human civilization.
* [https://www.lindahall.org/carl-sagan/ Scientist of the Day-Carl Sagan] at Linda Hall Library
* [https://www.youtube.com/watch?v=8hZl3arO7SY Carl Sagan demonstrates how Eratosthenes determined that the Earth was round and the approximate circumference of the earth.]
{{მერკე}}
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ასტრონომეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი კოსმოლოგისტები]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1934]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1996]]
ss0supvyyabtj6c70nn6hvjjrpmys2r
კოიუკუკი (წყარმალუ)
0
33891
253386
207512
2026-09-24T00:27:38Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253386
wikitext
text/x-wiki
{| style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;" class="infobox"
|-
!style="background-color:#AACCFF; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|კოიუკუკი
|-
| align="center" colspan="2"|[[File:Koyukuk River autumn.jpg|300px]]
<small>წყარმალუ კოიუკუკი</small>
[[File:Yukon River drainage basin.gif|300px]]<small>წყარმალუ კოიუკუკი იუკონიშ ღანჩოს</small>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|დოხასიათაფა
|-
|სიგჷრძა
|<span style="white-space: nowrap;">684 კმ</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">ღანჩოშ ფართობი</span>
|<span style="white-space: nowrap;">83,000 კმ²</span>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|წყარიშ ნადუ
|-
|ოდუდე
|წყარმალუეფიშ ნორს-ფორკ კოიუკუკიშ დო მიდლ-ფორკ კოიუკუკიშ აკოართაფაშ აბანი
|-
|ინაკათუ
|<span style="white-space: nowrap;">[[იუკონი]]</span></td>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|ქიანეფი
|-
|ქიანეფი
| [[File:Flag of USA.svg|25px]] [[ააშ]]
|-
|შტატეფი
|[[File:Flag of Alaska.svg|25px]] [[ალასკა]]
|}
'''კოიუკუკი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Koyukuk River) რე [[წყარმალუ]] [[ააშ]]ს, [[ალასკა]]შ შტატის. კოიუკუკი იჭყაფჷ წყარმალუეფიშ ნორს-ფორკ კოიუკუკიშ დო მიდლ-ფორკ კოიუკუკიშ აკოართაფაშ აბანს დო ინაკათუ წყარმალუ [[იუკონი|იუკონს]]. კოიუკუკიშ სიგჷნძა რე 684 კმ. ღანჩოშ ფართობი 83,000 კვ.კმ. კოიუკუკიშ უდიდაშ [[ნადუ]]ეფ რე: [[ალატნა (წყარმალუ)|ალატნა]], ჯონი, კანუტი, ბატზუ, ჰუსლია, დულბი, გისასა დო შხვეფი.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Commons category}}
*[https://web.archive.org/web/20040307233411/http://www.nps.gov/gaar/Expanded/key_values/wild_and_scenic_rivers/koyukuk.htm NPS: Koyukuk Wild and Scenic River]
*[http://refuges.fws.gov/profiles/index.cfm?id=75615 Koyukuk National Wildlife Refuge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050414200943/http://refuges.fws.gov/profiles/index.cfm?id=75615 |date=2005-04-14 }}
*[http://www.ptialaska.net/~rcoghill/flood.html Koyukuk River Floods in Alaska]
*[https://web.archive.org/web/20040307140148/http://www.nps.gov/gaar/Expanded/key_values/cultural_resources/history.htm History in Gates of the Arctic National Park and Preserve]
[[კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:ალასკაშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:იუკონიშ ნადუეფი]]
1xyijy91epdzk05cypj28hnturha1pl
სანგამონი
0
33898
253453
250248
2026-09-24T01:55:18Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253453
wikitext
text/x-wiki
{| style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;" class="infobox"
|-
!style="background-color:#AACCFF; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|სანგამონი
|-
| align="center" colspan="2"|[[File:Sangamon1.jpg|300px]]
<small>წყარმალუ სანგამონი</small>
[[File:Wpdms sangamon river.png|300px]]<small>წყარმალუ სანგამონი რუკას</small>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|დოხასიათაფა
|-
|სიგჷრძა
|<span style="white-space: nowrap;">396 კმ</span>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|წყარიშ ნადუ
|-
|ოდუდე
|ობჟათე მაკლინიშ ოლქი
|-
|ინაკათუ
|<span style="white-space: nowrap;">[[ილინოისი (წყარმალუ)|ილინოისი]]</span></td>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|ქიანეფი
|-
|ქიანეფი
| [[File:Flag of USA.svg|25px]] [[ააშ]]
|-
|შტატეფი
|[[File:Flag of Illinois.svg|25px]] [[ილინოისი]]
|}
'''სანგამონი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Sangamon River) რე [[წყარმალუ]] [[ააშ]]-ს, [[ილინოისი]]შ შტატის. სანგამონი იჭყაფჷ ჭიჭე ოდუდეეფით, ობჟათე მაკლინიშ ოლქის დო ინაკათუ წყარმალუ [[ილინოისი (წყარმალუ)| ილინოისი]]ს. სანგამონიშ სიგჷნძა რე 396 კმ. უდიდაშ [[ნადუ]] რე სოლტ-კრიკი.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{commons category}}
*[https://web.archive.org/web/20040813205836/http://www.lib.niu.edu/ipo/oi010914.html Northern Illinois University: Sangamon History]
*[http://www.genealogytrails.com/ill/menard/1872/pg5.html Illinois Genealogy Trails: Following Lincoln on the Sangamon]
*[http://www.press.uillinois.edu/s96/knoepfle.html John Knoepfle: Poems from the Sangamon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060905080158/http://www.press.uillinois.edu/s96/knoepfle.html |date=2006-09-05 }}
*[http://members.tripod.com/~RFester/fox.html Fox (Meskwaki) wars]
*[http://www.prairierivers.org/ Prairie Rivers Network] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210417192623/https://prairierivers.org/ |date=2021-04-17 }}
*[http://ilrdss.sws.uiuc.edu/maps/maps_thematic/sangamon_watershed.pdf Sangamon Watershed (PDF)]
*[https://web.archive.org/web/20110709075432/http://cfpub.epa.gov/surf/huc.cfm?huc_code=07130006 Surf the Upper Sangamon with USEPA]
*[https://web.archive.org/web/20110709075437/http://cfpub.epa.gov/surf/huc.cfm?huc_code=07130008 Surf the Lower Sangamon]
*[https://web.archive.org/web/20110709075442/http://cfpub.epa.gov/surf/huc.cfm?huc_code=07130007 Surf the South Fork of the Sangamon River]
*[https://web.archive.org/web/20110709075447/http://cfpub.epa.gov/surf/huc.cfm?huc_code=07130009 Surf the Salt Watershed]
*[https://web.archive.org/web/20060915194749/http://www.watershed.uiuc.edu/getting_involved/group_search.cfm?watershed=Sangamon Getting Involved with the Sangamon Watershed]
[[კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:ილინოისიშ წყარმალუეფი]]
a0frr2w4ym1pytck7qhz196nylx1lv8
უმატილა
0
34021
253479
154505
2026-09-24T02:33:49Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253479
wikitext
text/x-wiki
{| style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;" class="infobox"
|-
!style="background-color:#AACCFF; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|უმატილა
|-
| align="center" colspan="2"|[[File:Umatilla River at Pendleton Parkway.JPG|300px]]
<small>წყარმალუ უმატილა</small>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|დოხასიათაფა
|-
|სიგჷრძა
|<span style="white-space: nowrap;">143 კმ</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">ღანჩოშ ფართობი</span>
|<span style="white-space: nowrap;">6,300 კმ²</span>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|წყარიშ ნადუ
|-
|ოდუდე
|ნორზ-ფორკიშ დო საუზ-ფორკიშ აკოართაფაშ აბანი
|-
|ინაკათუ
|<span style="white-space: nowrap;">[[კოლუმბია (წყარმალუ)|კოლუმბია]]</span></td>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|ქიანეფი
|-
|ქიანა
| [[File:Flag of USA.svg|25px]] [[ააშ]]
|-
|შტატი
|[[File:Flag of Oregon.svg|25px]] [[ორეგონი]]
|}
'''უმატილა''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Umatilla River) რე [[წყარმალუ]] [[ააშ]]ს, [[ორეგონი]]შ შტატიშ უმატილაშ ოლქის. წყარმალუ უმატილა იჭყაფჷ ბლუ-მაუნთინსიშ გვალეფს, ოდუდეეფიშ ნორზ-ფორკიშ დო საუზ-ფორკიშ აკოართაფათ დო ინაკათუ წყარმალუ [[კოლუმბია (წყარმალუ)|კოლუმბიას]]. უმატილაშ სიგჷნძა რე 143 კმ. ღანჩოშ ფართობი 6,300 კვ.კმ.
==ლიტერატურა==
*McArthur, Lewis A., and McArthur, Lewis L. (2003) [1928]. Oregon Geographic Names, 7th ed. Portland: Oregon Historical Society Press.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Commons category|Umatilla River}}
* [https://web.archive.org/web/20061009083752/http://cfpub.epa.gov/surf/huc.cfm?huc_code=17070103 Umatilla Watershed], "EPA Surf Your Watershed"
* [http://www.fs.fed.us/r6/uma/publications/history/photos_f.shtml Historic photos] from the U.S. Forest Service
[[კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:ორეგონიშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:კოლუმბიაშ ნადუეფი]]
hcf5sqhb9s61jpl6dvaxjp6wn3kge7l
სან-რივერი
0
34038
253451
154490
2026-09-24T01:54:56Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253451
wikitext
text/x-wiki
{| style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;" class="infobox"
|-
!style="background-color:#AACCFF; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|სან-რივერი
|-
| align="center" colspan="2"|[[File:SunRiver.JPG|300px]]
<small>წყარმალუ სან-რივერი</small>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|დოხასიათაფა
|-
|სიგჷრძა
|<span style="white-space: nowrap;">210 კმ</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">ღანჩოშ ფართობი</span>
|<span style="white-space: nowrap;">4,860 კმ²</span>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|წყარიშ ნადუ
|-
|ოდუდე
|წყარმალუეფიშ ნორზ-ფორკ-სან-რივერიშ დო საუზ-ფორკ-სან-რივერიშ აკოართაფაშ აბანი
|-
|ინაკათუ
|<span style="white-space: nowrap;">[[მისური]]</span></td>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|ქიანეფი
|-
|ქიანა
| [[File:Flag of USA.svg|25px]] [[ააშ]]
|-
|შტატი
|[[File:Flag of Montana.svg|25px]] [[მონტანა]]
|}
'''სან-რივერი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Sun River, Medicine River) რე [[წყარმალუ]] [[ააშ]]ს, [[მონტანა]]შ შტატის. სან-რივერი იჭყაფჷ წყარმალუეფიშ ნორზ-ფორკ-სან-რივერიშ დო საუზ-ფორკ-სან-რივერიშ აკოართაფაშ აბანს, ფლათჰედიშ ერუანულ ტყაშ ტერიტორიას, ტეტონიშ დო ლუის-ენდ-კლარკიშ ოლქეფიშ ხურგიშ გოხოლუას დო ინაკათუ წყარმალუ [[მისური]]ს, [[ნოღა]] გრეიტ-ფოლსის. სან-რივერიშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღეფი: [[ფერფილდი (მონტანა)|ფერფილდი]], [[სან-რივერი (მონტანა)|სან-რივერი]], [[ვონი (მონტანა)|ვონი]], [[გრეიტ-ფოლსი]]. წყარმალუ სან-რივერიშ სიგჷნძა რე 210 კმ. ღანჩოშ ფართობი 4,860 კვ.კმ.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[https://web.archive.org/web/20040817014049/http://www.epa.gov/owow/showcase/sunriver/ EPA: Sun River Watershed]
*[http://www.bigskyfishing.com/River-Fishing/Central-MT-Rivers/sun-river/sun_overview.htm Sun River Information]
[[კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:მონტანაშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:მისურიშ ნადუეფი]]
6rcgeqwl63cqytuvpwlbypgpxm06a9w
გალატინი
0
34042
253331
154486
2026-09-23T23:07:32Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253331
wikitext
text/x-wiki
[[File:Gallatinriverwinter.jpg|მინი|წყარმალუ გალატინი]]
'''გალატინი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Gallatin River) რე [[წყარმალუ]] [[ააშ]]ს, [[ვაიომინგი]]შ დო [[მონტანა]]შ შტატეფს. სიგჷნძა რე 120 კმ. გალატინი [[მისური]]შ ართ-ართ ოდუდე წყარმალუ რე. მისური იჭყაფჷ [[მადისონი (წყარმალუ)|მადისონიშ]], [[ჯეფერსონი (წყარმალუ)|ჯეფერსონიშ]] დო გალატინიშ აკოართაფათ, ნოღა ტრი-ფორკსიშ გოხოლუას, მონტანას.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{commons category}}
*[http://www.nps.gov/yell/slidefile/water/creeksstreamsrivers/others/page-1.htm Gallatin River images] {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} from the National Park Service
*[https://web.archive.org/web/20040327104543/http://www.mt.nrcs.usda.gov/snow/watersupply/gateway.html US Dept. of Agriculture] snowmelt runoff of the Gallatin
*[http://www.readygallatin.com Gallatin County Emergency Management]
[[კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:ვაიომინგიშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:მონტანაშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:მისურიშ ნადუეფი]]
{{მერკე}}
i66r12jrknq61c3o0876dkt07t6biul
შებოიგანი
0
34081
253490
209911
2026-09-24T02:50:41Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253490
wikitext
text/x-wiki
{| style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;" class="infobox"
|-
!style="background-color:#AACCFF; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|შებოიგანი
|-
| align="center" colspan="2"|
[[File:SheboyganRiverRiverfront.jpg|300px]]<small>წყარმალუ შებოიგანი</small>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|დოხასიათაფა
|-
|სიგჷრძა
|<span style="white-space: nowrap;">130 კმ</span>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|წყარიშ ნადუ
|-
|ოდუდე
|ფონ-დიუ-ლაკიშ ოლქი
|-
|ინაკათუ
|<span style="white-space: nowrap;">[[მიჩიგანი (ტობა)|მიჩიგანი]]</span></td>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|ქიანეფი
|-
|ქიანა
| [[File:Flag of USA.svg|25px]] [[ააშ]]
|-
|შტატი
|[[File:Flag of Wisconsin.svg|25px]] [[ვისკონსინი]]
|}
'''შებოიგანი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Sheboygan River) რე [[წყარმალუ]] [[ააშ]]ს, [[ვისკონსინი]]შ შტატის. წყარმალუ შებოიგანი იჭყაფჷ ფონ-დიუ-ლაკიშ ოლქის დო გიშმურს შებოიგანიშ ოლქის, კალიუმეტიშ ოლქის, მანიტოვოკიშ ოლქის, უკულ კინ შებოიგანიშ ოლქის დო ინაკათუ [[მიჩიგანი (ტობა)|მიჩიგანიშ ტობას]], [[ნოღა]] შებოიგანიშ ტერიტორიას. შებოიგანიშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღეფი: კილი, შებოიგან-ფოლსი დო შებოიგანი. უდიდაშ [[ნადუ]]ეფ რე: მულეტი დო ონიონ-რივერი. წყარმალუ შებოიგანიშ სიგჷნძა 130 კმ. რე.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Commons category|Sheboygan River}}
*[https://web.archive.org/web/19990221112303/http://www.epa.gov/glnpo/aoc/sheboygan.html Environmental Protection Agency report on pollutants in the lower Sheboygan River]
*[http://www.dnr.state.wi.us/org/gmu/sheboygan/ Wisconsin Department of Natural Resources Sheboygan River Basin page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060225005320/http://www.dnr.state.wi.us/org/gmu/sheboygan/ |date=2006-02-25 }}
*[http://www.sheboyganrivers.org Sheboygan River Basin Partnership website]
==ლიტერატურა==
*[[DeLorme]] (1992). ''Wisconsin Atlas & Gazetteer''. Freeport, Maine: DeLorme.
[[კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:ვისკონსინიშ წყარმალუეფი]]
i9izzfrqbxmbhh6nfi0kej7du3hh8e0
სენტ-ლუისი (წყარმალუ)
0
34098
253461
154905
2026-09-24T02:05:37Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253461
wikitext
text/x-wiki
{| style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;" class="infobox"
|-
!style="background-color:#AACCFF; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|სენტ-ლუისი
|-
| align="center" colspan="2"|[[File:St Louis River.jpg|300px]]
<small>წყარმალუ სენტ-ლუისი</small>
[[File:Stlouisrivermap.png|300px]]<small>წყარმალუ სენტ-ლუისი რუკას</small>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|დოხასიათაფა
|-
|სიგჷრძა
|<span style="white-space: nowrap;">309 კმ</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">ღანჩოშ ფართობი</span>
|<span style="white-space: nowrap;">9,410 კმ²</span>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|წყარიშ ნადუ
|-
|ოდუდე
|სენტ-ლუისიშ ოლქი, ჰოიტ-ლეიკსიშ ხოლოს
|-
|ინაკათუ
|<span style="white-space: nowrap;">[[ჟინი ტობა]]</span></td>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|ქიანეფი
|-
|ქიანა
| [[File:Flag of USA.svg|25px]] [[ააშ]]
|-
|შტატი
|[[File:Flag of Minnesota.svg|25px]] [[მინესოტა]]<br>[[File:Flag of Wisconsin.svg|25px]] [[ვისკონსინი]]
|}
'''სენტ-ლუისი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Saint Louis River, St. Louis River) რე [[წყარმალუ]] [[ააშ]]ს, [[მინესოტა]]შ დო [[ვისკონსინი]]შ შტატეფს. წყარმალუ სენტ-ლუისი იჭყაფჷ სენტ-ლუისიშ ოლქის, [[ნოღა]] ჰოიტ-ლეიკსიშ გოხოლუას დო გიშმურს მინესოტაშ სენტ-ლუისიშ, კარლტონიშ ოლქეფს დო ვისკონსინიშ დუგლასიშ ოლქის. სენტ-ლუისი ინაკათუ [[ჟინი ტობა|ჟინ ტობას]]. სენტ-ლუისი ააშ-შ უდიდაშ წყარმალუ რე ნამუთ [[ტობა]]ს ინაკათუ. სენტ-ლუისიშ სიგჷნძა 309 კმ. რე, ღანჩოშ ფართობი 9,410 კვ.კმ.
==ქოძირით თაშნეშე==
*[[მინესოტაშ წყარმალუეფიშ ერკებული]]
*[[ვისკონსინიშ წყარმალუეფიშ ერკებული]]
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[http://www.facebook.com/stlouisrivertrail St. Louis River Trail Association]
*[http://www.stlouisriver.org/ St. Louis River Citizens Action Committee]
*[https://web.archive.org/web/20131101220548/http://www.epa.gov/greatlakes/aoc/stlouis/index.html Great Lakes Areas of Concern: St. Louis River]
*[https://web.archive.org/web/20070620200046/http://mnplaces.mnhs.org/upham/index.cfm Minnesota Place Names]
*[http://www.wlssd.com Western Lake Superior Sanitary District]
*[http://www.dnr.state.mn.us/watertrails/stlouisriver/index.html Minnesota DNR: St. Louis River Water Trail]
*[http://dnr.wi.gov/topic/greatlakes/st.louis.html WI DNR St. Louis River AOC Webpage]
*[http://www.pca.state.mn.us/index.php/water/water-types-and-programs/surface-water/st.-louis-river-area-of-concern.html MPCA St. Louis River AOC Webpage]
[[კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:მინესოტაშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:ვისკონსინიშ წყარმალუეფი]]
2z22ma43d6050dkimpinw60akg4cwyc
ალბერტ აბრაჰამ მაიკელსონი
0
34130
253314
232422
2026-09-23T22:44:14Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253314
wikitext
text/x-wiki
[[File:Albert Abraham Michelson2.jpg|მინი|ალბერტ აბრაჰამ მაიკელსონი]]
'''ალბერტ აბრაჰამ მაიკელსონი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Albert Abraham Michelson; დ. [[19 ქირსეთუთა]], [[1852]], სტრელნო, [[პრუსიაშ ომაფე]] — ღ. [[9 მესი]], [[1931]], [[პასადენა (კალიფორნია)|პასადენა]], [[ააშ]]) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ფიზიკა|ფიზიკოსი]], მაართა ამერიკალი მენცარი ნამუსით გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]].
==ლიტერატურა==
*Livingston, D. M. (1973). The Master of Light: A Biography of Albert A. Michelson.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Wikiquote}}
{{Commons category|Albert A. Michelson}}
*[https://web.archive.org/web/20140630084737/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/michelson-a-a.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
* [http://www.aip.org/history/gap/Michelson/Michelson.html Michelson's Life and Works from the American Institute of Physics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716182659/http://www.aip.org/history/gap/Michelson/Michelson.html |date=2012-07-16 }}
* [http://www.usna.edu/LibExhibits/collections/michelson/navy.html U.S. Naval Academy and The Navy]
* [https://www.usna.edu/Library/sca/man-findingaids/MS_347.EAD.xml USNA Guide to the Albert A. Michelson Collection, 1803–1989]
* [http://www.usna.com/Document.Doc?id=617 From USNA to Nobel: Albert A. Michelson's Life and Contributions]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://web.archive.org/web/20050904233217/http://michelson-house.uchicago.edu/ Michelson House at the University of Chicago]
*[https://www.lib.uchicago.edu/e/scrc/findingaids/view.php?eadid=ICU.SPCL.MICHELSON Guide to the Albert A. Michelson Papers 1891-1969] at the [https://www.lib.uchicago.edu/scrc/ University of Chicago Special Collections Research Center]
* [https://www.imdb.com/title/tt0529603/ IMDB: Bonanza episode ''Look to the Stars'']
* [http://www.laphamsquarterly.org/voices-in-time/norman-maclean-learns-from-the-master.php?page=all Norman Maclean: ''"Billiards Is a Good Game": Gamesmanship and America's First Nobel Prize Scientist''; reprinted in Lapham's Quarterly]
* [http://www.europa.com/~telscope/usna.doc The U.S. Naval Academy Observatory Programs and Times Gone By: A Tale of Two Domes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161118151416/http://www.europa.com/~telscope/usna.doc |date=2016-11-18 }}
* [http://eprints.jcu.edu.au/4957/1/4957_Shankland%26Orchiston_2002.pdf Nineteenth Century Astronomy at the U.S. Naval Academy]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1852]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1931]]
6xnfmd66kv0xns2gjwih7snhrr5gc58
ბიგ ბლეკ-რივერი
0
34139
253325
240050
2026-09-23T23:01:53Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253325
wikitext
text/x-wiki
{| style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;" class="infobox"
|-
!style="background-color:#AACCFF; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|ბიგ ბლეკ-რივერი
|-
| align="center" colspan="2"|[[File:Big Black River at Highway 16 in Madison County, Mississippi.jpg|300px]]
<small>წყარმალუ ბიგ ბლეკ-რივერი</small>
[[File:Bigblackrivermap.png|300px]]<small>წყარმალუ ბიგ ბლეკ-რივერი რუკას</small>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|დოხასიათაფა
|-
|სიგჷრძა
|<span style="white-space: nowrap;">530 კმ</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">ღანჩოშ ფართობი</span>
|<span style="white-space: nowrap;">8,800 კმ²</span>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|წყარიშ ნადუ
|-
|ოდუდე
|უებსტერიშ ოლქი, ნოღა იუპორაშ გოხოლუას
|-
|ინაკათუ
|<span style="white-space: nowrap;">[[მისისიპი]]</span></td>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|ქიანეფი
|-
|ქიანეფი
| [[File:Flag of USA.svg|25px]] [[ააშ]]
|-
|შტატეფი
|[[File:Flag of Mississippi.svg|25px]] [[მისისიპიშ შტატი|მისისიპი]]
|}
'''ბიგ ბლეკ-რივერი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Big Black River) რე [[წყარმალუ]] [[ააშ]]ს, [[მისისიპიშ შტატი]]ს. წყარმალუ ბლეკ-რივერი იჭყაფჷ უებსტერიშ ოლქის, ნოღა იუპორაშ გოხოლუას, ათავრეშე წყარმალუ მეურს 530 კილომეტრის დო ინაკათუ [[მისისიპი]]ს, ნოღა ვიკსბერგიშე 40 კმ.-შ მაშორას. ბიგ ბლეკ-რივერიშ ღანჩოშ ფართობ რე 8,800 კვ.კმ.
==ქოძირით თაშნეშე==
*[[მისისიპიშ წყარმალუეფიშ ერკებული]]
==ლიტერატურა==
*The American Heritage Dictionary of the English Language, Fourth Edition copyright 2000 by Houghton Mifflin Company
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[http://ms.water.usgs.gov/ms_proj/eric/bblack.html The Big Black River Basin Map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221120124733/https://ms.water.usgs.gov/ms_proj/eric/bblack.html |date=2022-11-20 }}
*[http://www.cr.nps.gov/hps/abpp/battles/ms010.htm Big Black River Bridge (Big Black)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061007210430/http://www.cr.nps.gov/hps/abpp/battles/ms010.htm |date=2006-10-07 }}
*[https://web.archive.org/web/20070311065245/http://encarta.msn.com/map_701511137/Big_Black.html Map of Big Black River]
*[https://web.archive.org/web/20070824163652/http://www.srh.noaa.gov/lmrfc/forecast/tributaries/status_bigb.shtml Big Black and Homochitto River Basins]
*[https://web.archive.org/web/20070817210034/http://www.nps.gov/archive/vick/camptrail/sites/Mississippi-sites/BgBlkBrdgMS.htm The Big Black Bridge]
*[http://americancivilwar.com/statepic/ms/ms010.html Big Black River Bridge Civil War Mississippi]
*[https://web.archive.org/web/20040803175112/http://www.srh.noaa.gov/lmrfc/forecast/tributaries/BIG_BLACK-HOMOCHITTO_BASINS/WSTM6.shtml Big Black River at West]
*[http://www.davidrumsey.com/directory/who/Kirkley++JAW+/where/Big+Black+River++Miss++/ Historical Maps of Big Black River (Miss)]
[[კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:მისისიპიშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:მისისიპიშ ნადუეფი]]
a8few4obtk1w31rogyd4zcalvcha5lr
სენტ-კრუა
0
34140
253460
250346
2026-09-24T02:05:36Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253460
wikitext
text/x-wiki
{| style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;" class="infobox"
|-
!style="background-color:#AACCFF; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" colspan="2"|სენტ-კრუა
|-
| align="center" colspan="2"|[[File:St. Croix River above Stillwater Minnesota.JPG|300px]]
<small>წყარმალუ სენტ-კრუა</small>
[[File:Stcroixmnwirivermap.png|300px]]<small>წყარმალუ სენტ-კრუა რუკას</small>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|დოხასიათაფა
|-
|სიგჷრძა
|<span style="white-space: nowrap;">272 კმ</span>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|წყარიშ ნადუ
|-
|ოდუდე
|აპერ-სენტ-კრუაშ ტობა
|-
|ინაკათუ
|<span style="white-space: nowrap;">[[მისისიპი]]</span></td>
|-
!style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" colspan="2"|ქიანეფი
|-
|ქიანეფი
| [[File:Flag of USA.svg|25px]] [[ააშ]]
|-
|შტატეფი
|[[File:Flag of Wisconsin.svg|25px]] [[ვისკონსინი]]<br>[[File:Flag of Minnesota.svg|25px]] [[მინესოტა]]
|}
'''სენტ-კრუა''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] St. Croix River) რე [[წყარმალუ]] [[ააშ]]ს, [[ვისკონსინი]]შ დო [[მინესოტა]]შ შტატეფს. წყარმალუ სენტ-კრუა იჭყაფჷ ოორუე-ბჟადალ ვისკონსინს, აპერ-სენტ-კრუაშ ტობას, დუგლასიშ ოლქიშ ტერიტორიას, სოლონ-სპრინგსიშ გოხოლუას, სენტ-კრუა აფორმირენს ვისკონსინ-მინესოტაშ ხურგის (209 კილომეტრის) დო უკულ ინაკათუ წყარმალუ [[მისისიპი]]ს, ნოღა პრესკოტიშ ტერიტორიას. სენტ-კრუაშ უდიდაშ [[ნადუ]]ეფ რე: [[ნამეკაგონი]], კეტლი, [[სნეიკი (სენტ-კრუაშ ნადუ)|სნეიკი]], [[სანრაიზი]], ეფლი, უილოუ, კინიკინიკი დო შხვეფი. სენტ-კრუაშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღეფი: [[სენტ-კრუა-ფოლსი]], [[ტეილორ-ფოლსი]], რივერ-ფოლსი დო პრესკოტი. სენტ-კრუაშ სიგჷნძა 272 კმ. რე.
==ქოძირით თაშნეშე==
*[[ვისკონსინიშ წყარმალუეფიშ ერკებული]]
*[[მინესოტაშ წყარმალუეფიშ ერკებული]]
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{commons category|St. Croix River (Wisconsin-Minnesota)}}
*[http://www.nps.gov/sacn/ Saint Croix National Scenic River (National Park Service)]
*[https://web.archive.org/web/20050830011050/http://www.nps.gov/sacn/trip/maps.html Detailed River Maps (National Park Service)]
*[http://www.stcroixriverassociation.org St. Croix River Association] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210419144858/https://stcroixriverassociation.org/ |date=2021-04-19 }}
[[კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:ვისკონსინიშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:მინესოტაშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:მისისიპიშ ნადუეფი]]
mdlvth64e3bxcx4rcd2tgpom0dui9ey
მენომინი
0
34190
253407
210462
2026-09-24T01:05:36Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253407
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="border: 1px solid #AAAAAA; clear: right; float: right; font-size: 90%; margin-bottom: 0.5em; margin-left: 1em; padding: 0.4em; vertical-align: middle; width: 18em;"
! colspan="2" style="background-color:#AACCFF; color:black; font-size: 125%; text-align:center;" |მენომინი
|-
| colspan="2" align="center" |[[File:Loon Lake Realty Menominee River.JPG|300px]]
<small>წყარმალუ მენომინი</small> [[File:Menomineerivermap.png|300px]]<small>წყარმალუ მენომინი რუკას</small>
|-
! colspan="2" style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" |დოხასიათაფა
|-
|სიგჷრძა
|<span style="white-space: nowrap;">187 კმ</span>
|-
|<span style="white-space: nowrap;">ღანჩოშ ფართობი</span>
|<span style="white-space: nowrap;">10,500 კმ²</span>
|-
! colspan="2" style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" |წყარიშ ნადუ
|-
|ოდუდე
|წყარმალუეფიშ ბრულიშ დო მიჩიგამიშ აკოართაფაშ აბანი
|-
|ინაკათუ
|<span style="white-space: nowrap;">[[მიჩიგანი (ტობა)|მიჩიგანიშ ტობა]]</span>
|-
! colspan="2" style="text-align:center; background-color:#AACCFF; color:black" |ქიანეფი
|-
|ქიანეფი
|[[ფაილი:Flag_of_USA.svg|25x25პქ]] [[ააშ]]
|-
|შტატეფი
|[[File:Flag of Michigan.svg|25px]] [[მიჩიგანი]]<br>[[File:Flag of Wisconsin.svg|25px]] [[ვისკონსინი]]
|}
'''მენომონი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Menominee River) რე [[წყარმალუ]] [[ააშ]]ს, [[მიჩიგანი]]შ დო [[ვისკონსინი]]შ შტატეფს.
==გეოგრაფია==
მენომინი იჭყაფჷ წყარმალუეფიშ ბრულიშ დო მიჩიგამიშ აკოართაფაშ აბანს დო ინაკათუ [[მიჩიგანი (ტობა)|მიჩიგანიშ ტობაშ]] გრინ-ბეიშ ჸუჯის. წყარმალუ მენომინიშ სიგჷნძა რე 187 კმ. ღანჩოშ ფართობი 10,500 კვ.კმ. წყარმალუს რე შხვადოშხვა [[კაშხალი|კაშხალეფი]].
==უდიდაშ [[ნადუ]]ეფი==
* პაინ-რივერი
* სტარჯენი
* პემებონუონი
* პაიკ-რივერი
==ქოძირით თაშნეშე==
*[[მიჩიგანიშ წყარმალუეფიშ ერკებული]]
*[[ვისკონსინიშ წყარმალუეფიშ ერკებული]]
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Commons category}}
*[http://www.menomineeriver.com Friends of the Menominee River]
*[http://www.nativeamericans.com/Menominee.htm Menominee Indians] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210423120215/http://www.nativeamericans.com/Menominee.htm |date=2021-04-23 }}, Native Americans website
*[https://web.archive.org/web/20121203073110/http://www.epa.gov/glnpo/aoc/menominee.html Environmental Protection Agency]
[[კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:ააშ-შ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:მიჩიგანიშ წყარმალუეფი]]
[[კატეგორია:ვისკონსინიშ წყარმალუეფი]]
d7kj793mfebtlo49a0prb7pg9fmkosk
ნათანიელ ჰოთორნი
0
34210
253414
241207
2026-09-24T01:15:58Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253414
wikitext
text/x-wiki
[[File:Nathaniel Hawthorne by Brady, 1860-64.jpg|მინი|ნათანიელ ჰოთორნი]]
'''ნათანიელ ჰოთორნი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Nathaniel Hawthorne; დ. [[4 კვირკვე]], [[1804]] — ღ. [[19 მესი]], [[1864]]) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ჭარუ]] დო [[ნოველისტი]].
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Commons}}
{{Wikiquote}}
*The [http://www.hawthorneinsalem.org/ Hawthorne in Salem] website
* [https://archives.library.sc.edu/repositories/5/resources/945 C. E. Frazer Clark collection of Nathaniel Hawthorne] at the University of South Carolina Irvin Department of Rare Books and Special Collections.
*[https://www.gutenberg.org/ebooks/18566 Second copy] at Project Gutenberg
*[http://www.oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/tf487003nz Hawthorne Family Papers, ca. 1825–1929], housed in the [https://web.archive.org/web/20080604212605/http://library.stanford.edu/depts/spc/spc.html Department of Special Collections] at Stanford University Libraries
*[http://www.thenewatlantis.com/publications/hawthorne-series-science-progress-and-human-nature Hawthorne: Science, Progress, and Human Nature], series of essays on Hawthorne stories at ''The New Atlantis.''
*[http://www.eldritchpress.org/nh/pfanb01.html ''Passages from the American Note-Books''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121024051948/http://www.eldritchpress.org/nh/pfanb01.html |date=2012-10-24 }}, by Nathaniel Hawthorne, edited by Sophia Hawthorne, 1868, Boston: Houghton, Mifflin, 1883 (volume IX of the 13-volume Riverside Edition of the Complete Works of Nathaniel Hawthorne).
*[http://www.themorgan.org/exhibitions/online/TheDiary/diary.asp?id=3 Joint diary of Sophia and Nathaniel Hawthorne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140202105327/http://www.themorgan.org/exhibitions/online/TheDiary/diary.asp?id=3 |date=2014-02-02 }} at The Morgan Library & Museum
*[[hdl:10079/fa/beinecke.hawthorn|Nathaniel Hawthorne Collection]]. Yale Collection of American Literature, Beinecke Rare Book and Manuscript Library.
*[https://web.archive.org/web/20210427235745/https://www.nps.gov/nr/travel/pwwmh/ma47.htm The Wayside] in Concord, Massachusetts
*[http://www.7gables.org The House of the Seven Gables] in Salem, Massachusetts
*[http://www.pem.org/library The Phillips Library] of The Peabody Essex Museum in Salem, Massachusetts owns several well-known Hawthorne related manuscript collections.
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1804]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1864]]
{{მერკე}}
4z2qlfvl8moh9zix33bjshldppydfil
ვლადიმერ ნაბოკოვი
0
34213
253358
248529
2026-09-23T23:43:33Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253358
wikitext
text/x-wiki
[[File:Vladimir Nabokov 1973.jpg|მინი|ვლადიმერ ნაბოკოვი]]
'''ვლადიმერ ნაბოკოვი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Vladimir Nabokov, [[რუსული ნინა|რუს.]] Владимир Владимирович Набоков; დ. [[22 პირელი]], [[1899]] - ღ. [[2 კვირკვე]], [[1977]]) — რუსი-ამერიკალი [[ჭარუ]] დო [[ნოველისტი]], შინელი რე რომანით "ლოლიტა". ჭარუნდჷ [[ინგლისური ნინა|ინგლისურ]] დო [[რუსული ნინა|რუსულ]] ნინეფშა.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Wikiquote}}
{{Commons category}}
*[http://vladimir-nabokov.org/ Vladimir-Nabokov.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161229075822/http://vladimir-nabokov.org/ |date=2016-12-29 }} – Site of the Vladimir Nabokov French Society, Enchanted Researchers (Société française Vladimir Nabokov : Les Chercheurs Enchantés).
*[http://www.nypl.org/research/chss/epo/nabokov/ "Nabokov under Glass"] – New York Public Library exhibit.
*[https://www.theatlantic.com/issues/2000/04/nabokov.htm ''The Atlantic Monthly''] – Review of ''Nabokov's Butterflies''
*[https://web.archive.org/web/20051125234537/http://www.fathom.com/course/10701032/index.html "The Life and Works of Vladimir Nabokov"]. The New York Public Library, profile and lectures. 2002
*[http://stihipoeta.ru/poety-serebryanogo-veka/vladimir-nabokov/ Vladimir Nabokov poetry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161218031939/http://stihipoeta.ru/poety-serebryanogo-veka/vladimir-nabokov/ |date=2016-12-18 }}
*[http://etc.dal.ca/noj/ Nabokov Online Journal]
*[https://www.theguardian.com/books/2009/nov/14/vladimir-nabokov-books-martin-amis "The problem with Nabokov"]. By Martin Amis 14 November 2009
*[http://rbth.ru/articles/2010/02/24/240210_nabokov.html "Talking about Nabokov"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130825211653/http://rbth.ru/articles/2010/02/24/240210_nabokov.html |date=2013-08-25 }} George Feifer, Russia Beyond the Headlines, 24 February 2010
*[http://www.salon.com/2000/05/17/nabokov_5/ "The Gay Nabokov"]. ''Salon'' Magazine 17 May 2000
*[https://web.archive.org/web/20120425022255/http://www.bbc.co.uk/bbcfour/audiointerviews/profilepages/nabokovv1.shtml BBC interviews 4 October 1969]
*[https://web.archive.org/web/20120818193313/http://www.vnbiblio.com/ Nabokov Bibliography: All About Vladimir Nabokov in Print]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1899]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1977]]
{{მერკე}}
oc6yrxmmqhnmhb0hu3m4zrplbeewp2l
რაიმონდ ჩანდლერი
0
34264
253438
210790
2026-09-24T01:38:35Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253438
wikitext
text/x-wiki
[[File:Raymond Chandler (Lady in the Lake portrait, 1943).jpg|მინი|რაიმონდ ჩანდლერი]]
'''რაიმონდ ტორნტონ ჩანდლერი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Raymond Thornton Chandler; დ. [[23 კვირკვე]], [[1888]], [[ჩიკაგო]] - ღ. [[26 მელახი]], [[1959]], [[ლა-ხოია]], [[კალიფორნია]]) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ჭარუ]] დო [[ნოველისტი]], დეტექტიური ჟანრიშ რომანეფიშ ავტორი.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Commons category|Raymond Chandler}}
{{Wikiquote}}
* [http://www.detnovel.com/Chandler.html An essay on Chandler and Los Angeles history by William Marling] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180704130540/http://www.detnovel.com/Chandler.html |date=2018-07-04 }}
* [http://shamustown.com Shamus Town] The Los Angeles of Philip Marlowe where Raymond Chandler lived, worked and wrote about.
* [https://www.bbc.co.uk/iplayer/console/b007jpd7 "Down the Mean Streets with Philip Marlowe"] {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} BBC streaming audio programme on Chandler
* [http://www.newyorker.com/online/blogs/photobooth/2010/10/daylight-noir.html Photographs of Raymond Chandler's Los Angeles] by Catherine Corman at ''The New Yorker''
* [https://www.theguardian.com/film/2009/jun/05/raymond-chandler-double-indemnity-cameo "Chandler's double identity: Adrian Wootton on a writer's secret cameo"]; ''The Guardian'', June 5, 2009
* [http://fanac.org/fanzines/Cheap_Truth/Cheap_Truth11-02.html? "Cheap Truth 11 - page 2"]; ''Fanac'', September 1, 2017
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ბრიტანალი ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ჭარუეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნოველისტეფი]]
[[კატეგორია:ბრიტანალი ამერიკალი ნოველისტეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი დეტექტიური ჟანრიშ ჭარუეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1888]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1959]]
{{მერკე}}
1ms7ljzp569kn72y7v3saztlwyi1vog
კენ ნორტონი
0
34326
253385
156978
2026-09-24T00:23:49Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253385
wikitext
text/x-wiki
[[File:Ken Norton 1976cr.jpg|მინი|კენ ნორტონი]]
'''კენეტ ჰოვარდ ნორტონი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Kenneth Howard Norton Sr.; დ. [[9 მარაშინათუთა]], [[1943]], ჯექსონვილი, [[ილინოისი]] - ღ. [[18 ეკენია]], [[2013]], ჰენდერსონი, [[ნევადა]]) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] მონკა წონაშ პროფესიონალი [[ბოქსიორი]], მოსოფელიშ ჩემპიონი (WBC, 1978). შინელი რე ტრილოგიათ [[მუჰამედ ალი]]წკჷმა. 50 რკინალაშე უღუდჷ 42 მოგება, ათავრეშე 33 ნოკაუტით.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[https://web.archive.org/web/20200227225036/https://boxrec.com/en/proboxer/00168 კენ ნორტონი boxrec.com-ის]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ბოქსიორეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1943]]
[[კატეგორია:ნაღურა 2013]]
{{მერკე}}
k7v3c8xjuujq7t54cf1v1l8qfdpe2ip
ოსკარ ბონავენა
0
34333
253425
157970
2026-09-24T01:27:14Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253425
wikitext
text/x-wiki
[[File:OscarRingoBonavena.jpg|მინი|ოსკარ ბონავენა]]
'''ოსკარ ნატალიო რინგო ბონავენა''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Oscar Natalio "Ringo" Bonavena; დ. [[25 ეკენია]], [[1942]], [[ბუენოს-აირესი]], [[არგენტინა]] — ღ. [[22 მესი]], [[1976]], სპარკსი, [[ნევადა]], [[ააშ]]) — [[არგენტინალეფი|არგენტინალი]] მონკა წონაშ პროფესიონალი [[ბოქსიორი]]. 68 ოფიციალურ რკინალაშე უღუდჷ 58 მოგება, ათავრეშე 44 ნოკაუტით. რდჷ [[მუჰამედ ალი]]შ დო [[ჯო ფრეზერი|ჯო ფრეიზერი]]შ ოპონენტი.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [https://web.archive.org/web/20190803202629/https://boxrec.com/en/proboxer/9386 ოსკარ ბონავენაშ პროფესიონალურ კარიერაშ ფაქტეფი]
[[კატეგორია:არგენტინალეფი]]
[[კატეგორია:არგენტინალი ბოქსიორეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1942]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1976]]
{{მერკე}}
7wh01mbg9qc12lkq5kibw2rbxa6li69
კარლ დეივიდ ანდერსონი
0
34352
253381
207415
2026-09-24T00:19:09Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253381
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ჭარუ
| ჯოხო = კარლ დეივიდ ანდერსონი
| სურათი= Carl David Anderson.jpg
| სურათიშ ზჷმა =250პქ
| მუკნაჭარა = კარლ დეივიდ ანდერსონი 1936 წანას
| ჩარჩო =
| ფსევდონიმი =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|3|9|1905}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ნიუ-იორკი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1991|1|11|1905|9|3}}
| ღურაშ აბანი = სან-მარინო, [[კალიფორნია]], [[ააშ]]
| საქვარუა = [[ფიზიკოსი]]
| ერუანობა = [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]]
| Alma mater =
| ჟანრი =
| პერიოდი =
| ნინა = [[ინგლისური ნინა]]
| დებიუტი =
| magnum_opus =
| გოლინა მახვამილეს =
| გოლინა მახვამილუ =
| ჯილდოეფი = [[ნობელიშ პრემია]] [[ფიზიკა]]ს (1936)<br>[[ელიოტ კრესონიშ მენდალი]] (1937)
| ხეშმოჭარუა =
| სქოლიო =
}}
'''კარლ დეივიდ ანდერსონი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Carl David Anderson; დ. [[3 ეკენია]], [[1905]], [[ნიუ-იორკი]] — ღ. [[11 ღურთუთა]], [[1991]], სან-მარინო, [[კალიფორნია]]) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] ფიზიკოსი.
==ბიოგრაფია==
კარლ დეივიდ ანდერსონქ დებადჷ [[ნიუ-იორკი]]ს, 1905 წანაშ 3 ეკენიას. გურაფულენდჷ [[კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი]]ს, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. კარლ დეივიდ ანდერსონი რდჷ მაართა ფიზიკოსი, ნამუქით ძირჷ დო დიგურუ [[პოზიტრონი]] 1932 წანას დო [[მიუონი]] 1936 წანას. 1936 წანას ანდერსონს გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]] [[ფიზიკა]]შ დარგის დო 1937 წანას [[ელიოტ კრესონიშ მენდალი]].
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [http://manhattanprojectvoices.org/oral-histories/carl-d-andersons-interview 1983 Audio Interview with Carl Anderson by Martin Sherwin] Voices of the Manhattan Project
{{Commons|Carl David Anderson}}
{{Wikiquote|Carl David Anderson}}
* [https://web.archive.org/web/20060828141404/http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=people%2FAnderson%2C+Carl+D. Annotated bibliography for Carl David Anderson from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues]
* [http://www.osti.gov/accomplishments/anderson.html Carl Anderson and the Discovery of the Positron]
* [https://web.archive.org/web/20240612100249/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/anderson-carl-d.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
* [http://www.aip.org/history/ohilist/4487.html Oral History interview transcript with Carl D. Anderson 30 June 1966, American Institute of Physics, Niels Bohr Library and Archives] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110522063137/http://www.aip.org/history/ohilist/4487.html |date=22 May 2011 }}
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1905]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1991]]
4zmduiio0rasoumxs3e66lam0upnmqa
არტურ ეშკინი
0
34355
253318
210761
2026-09-23T22:52:53Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253318
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = არტურ ეშკინი
| ოდაბადური ჯოხო = Arthur Ashkin
| ფოტო =Arthur Ashkin EM1B5678 (44417135450).jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა = არტურ ეშკინი 2018 წანას
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|2|9|1922}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ბრუკლინი]], [[ნიუ-იორკი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2020|9|21|1922|9|2}}
| ღურაშ აბანი = რამსონი, [[ნიუ-ჯერსი]]
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ფიზიკა]]
| მუშობაშ აბანი = [[ბელიშ ლაბორატორია]]<br>[[Lucent Technologies]]
| ალმა-მატერი = [[კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი]]<br>[[კორნელიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი = უილიამ ვუდვორდი
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ნობელიშ პრემია]] (2018)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''არტურ ეშკინი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Arthur Ashkin; დ. [[2 ეკენია]], [[1922]], [[ბრუკლინი]], [[ნიუ-იორკი]] — ღ. [[21 ეკენია]], [[2020]], რამსონი, [[ნიუ-ჯერსი]]) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ფიზიკა|ფიზიკოსი]], [[ნობელიშ პრემია]]შ ლაურეატი ფიზიკას, [[ოპტიკური პინცეტი]]შ გჷმაგონებელი.
==ბიოგრაფია==
არტურ ეშკინქ დებადჷ 1922 წანაშ 2 ეკენიას, ბრუკლინს, ნიუ-იორკის, [[უკრაინალეფი|უკრაინალი]] [[ურიეფი]]შ ფანიას. გურაფულენდჷ [[კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი]]ს დო [[კორნელიშ უნივერსიტეტი]]ს. კორნელიშ უნივერსიტეტის, უილიამ ვუდვორდიშ ხემანჯღვერობათ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ბელიშ ლაბორატორიას დო ამერიკულ კომპანიას Lucent Technologies-ის. 40 წანა იმუშუ ბელიშ ლაბორატორიას, გურაფულენდჷ ექსპერიმენტალურ ფიზიკაშ შხვადოშხვა დარგეფს, რდჷ 47 პატენტიშ ავტორი. 1984 წანას ერჩის ინჟინერიაშ ერუანულ აკადემიაშ დო 1996 წანას მენცარობაშ ერუანულ აკადემიაშ მაკათურო. არტურ ეშკინი ჩინებულ რე მუჭოთ [[ოპტიკური პინცეტი]]შ გჷმაგონებელი. 2018 წანაშ 2 გჷმათუთას გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]] ფიზიკაშ დარგის. პენსიაშა ულაშ უკულ ხოლო მუშენდ მუშ ჸუდეშ ლაბორატორიას. ღურჷ 2020 წანაშ 21 ეკენიას, რამსონს, ნიუ-ჯერსის.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[http://www.laserfest.org/lasers/pioneers/ashkin.cfm არტურ ეშკინი - ბიოგრაფია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190105185738/http://www.laserfest.org/lasers/pioneers/ashkin.cfm |date=2019-01-05 }}
*[https://web.archive.org/web/20120916093945/http://www.frontiersinoptics.com/osa.fio/media/FIOLibrary/Archives/FiOLS2010.pdf Frontiers in Optics 2010]. The Optical Society.
*[https://web.archive.org/web/20100528022957/http://www.nae.edu/nae/naepub.nsf/Members%2BBy%2BUNID/2D58564D2A48027586257552006B323C?opendocument National Academy of Engineering: Member listing]
*[https://web.archive.org/web/20110629015351/http://www.nasonline.org/site/Dir/1533450144?pg=rslts National Academy of Sciences: Member listing]
*[https://web.archive.org/web/20050411192741/http://www.bell-labs.com/user/feature/archives/ashkin/ Ashkin's Book on Atom Trapping]
*
*[https://www.osa.org/en-us/history/biographies/bios/arthur-ashkin/ ბიოგრაფიული ფაქტეფი]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკაშ დარგის]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1922]]
[[კატეგორია:ნაღურა 2020]]
3w0tfqyeo7vtvs13m8zvfq6y1jvlbhd
უილიამ ბრედფორდ შოკლი
0
34369
253477
208969
2026-09-24T02:32:05Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253477
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = უილიამ ბრედფორდ შოკლი
| ოდაბადური ჯოხო = William Bradford Shockley Jr.
| ფოტო =William Shockley, Stanford University.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|13|2|1910}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ლონდონი]], [[ინგლისი]], [[გოართოიანაფილი ომაფე]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1989|8|12|1910|2|13}}
| ღურაშ აბანი = [[სტენფორდი (კალიფორნია)|სტენფორდი]], [[კალიფორნია]], [[ააშ]]
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ფიზიკა]]
| მუშობაშ აბანი = [[ბელიშ ლაბორატორია]]<br>[[სტენფორდიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი]]
| ალმა-მატერი = [[კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი]]<br>[[მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი = ჯონ კლარკ სტეიტერი
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ნობელიშ პრემია]] ფიზიკაშ დარგის (1956)<br>[[კომსტოკიშ პრემია ფიზიკას]] (1953)<br>[[ოლივერ ბაკლიშ პრემია]] (1953)<br>უილჰელმ ექსნერიშ მენდალი (1963)<br>''IEEE Medal of Honor'' (1980)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''უილიამ ბრედფორდ შოკლი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] William Bradford Shockley Jr.; დ. [[13 ფურთუთა]], [[1910]], [[ლონდონი]], [[ინგლისი]], [[გოართოიანაფილი ომაფე]] — ღ. [[12 მარაშინათუთა]], [[1989]], [[სტენფორდი (კალიფორნია)|სტენფორდი]], [[კალიფორნია]], [[ააშ]]) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ფიზიკა|ფიზიკოსი]]. გურაფულენდჷ [[კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი]]შ დო [[მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი]]ს. [[მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი|მტი]]-ს თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია ჯონ კლარკ სტეიტერიშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ [[ბელიშ ლაბორატორია]]ს, [[სტენფორდიშ უნივერსიტეტი]]ს დო [[კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი]]ს. უილიამ შოკლიქ, [[ჯონ ბარდინი]] დო [[უოლტერ ბრატენი]]წკჷმა ართო, გიმიგონჷ [[ტრანზისტორი]] [[1947]] წანაშ [[ქირსეთუთა]]ს. [[1956]] წანას სუმხოლო ფიზიკოსის გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{commons category|William Shockley}}
{{wikiquote}}
* [https://web.archive.org/web/20210515060949/http://www.nasonline.org/member-directory/deceased-members/50509.html National Academy of Sciences biography]
* [https://www.pbs.org/transistor/album1/shockley PBS biography]
* Gordon Moore. [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990623,00.html Biography of William Shockley] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071016213117/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,990623,00.html |date=2007-10-16 }} ''Time Magazine''
* [http://www.abc.net.au/rn/inconversation/stories/2006/1678241.htm Interview with Shockley biographer Joel Shurkin]
*[https://www.aip.org/history-programs/niels-bohr-library/oral-histories/4889 Interview of William Shockley by Lillian Hoddeson in 1974]
* [https://www.pbs.org/transistor/background1/events/miraclemo.html History of the transistor]
* [http://www.ieeeghn.org/wiki/index.php/William_Shockley William Shockley (IEEE Global History Network)]
* [https://www.pbs.org/transistor/background1/events/patbat.html Shockley and Bardeen-Brattain patent disputes]
* [http://www.counter-racism.com/c-r_tv/freeze-it.html William Shockley vs. Francis Cress-Welsing (Tony Brown Show, 1974)]
*[https://oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/c8qf8tf9/entire_text/ Guide to the William Shockley Papers SC0222]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკაშ დარგის]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1910]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1989]]
lz456joqzy4luxej6nz0lwsgxlgmz5z
მელვინ კალვინი
0
34387
253406
251050
2026-09-24T01:05:21Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253406
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = მელვინ ელის კალვინი
| ოდაბადური ჯოხო = Melvin Ellis Calvin
| ფოტო =Melvin Calvin 1960s.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა = მელვინ კალვინი 1960 წანას
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|8|4|1911}}
| დაბადებაშ აბანი = [[სენტ-პოლი (მინესოტა|სენტ-პოლი]], [[მინესოტა]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1997|1|8|1911|4|8}}
| ღურაშ აბანი = [[ბერკლი (კალიფორნია)|ბერკლი]], [[კალიფორნია]], ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ქიმია]], [[ბიოლოგია]]
| მუშობაშ აბანი = [[მანჩესტერიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[კალიფორნიაშ უნივერსიტეტი (ბერკლი)]]<br>[[ლოურენს ბერკლიშ ერუანული ლაბორატორია]]
| ალმა-მატერი = [[მიჩიგანიშ ტექნოლოგიური უნივერსიტეტი]]<br>[[მინესოტაშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი = [[მაიკლ პოლანი]]
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = სირილ პონნამპერუმა
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ნობელიშ პრემია]] ქიმიას (1961)<br>[[დევიშ მენდალი]] (1964)<br>[[პრისტლიშ მენდალი]] (1978)<br>[[ქიმიკოსეფიშ ამერიკული ინსტიტუტიშ ორქოშ მენდალი]] (1979)<br>[[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]] (1989)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''მელვინ ელის კალვინი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Melvin Ellis Calvin; დ. [[8 პირელი]], [[1911]], [[სენტ-პოლი (მინესოტა|სენტ-პოლი]], [[მინესოტა]], [[ააშ]] — ღ. [[8 ღურთუთა]], [[1997]], [[ბერკლი (კალიფორნია)|ბერკლი]], [[კალიფორნია]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ქიმია|ქიმიკოსი]] დო [[ბიოლოგია|ბიოლოგი]].
==ბიოგრაფია==
მელვინ კალვინიქ დებადჷ [[მინესოტა]]შ შტატიშ ნოღა სენტ-პოლის. გურაფულენდჷ მიჩიგანიშ ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტის, სოდეთ მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი 1931 წანას. 1935 წანას თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია ქიმიას, მინესოტაშ უნივერსიტეტის, უკულ გურაფულენდჷ მანჩესტერიშ უნივერსიტეტის ხოლო. 1942 წანას მიონუ ჩილი ჟენევიევ ჯემტეგარდი. ჸუნდუ სუმი სქუა. 1947 წანაშე კალვინი კალიფორნიაშ უნივერსიტეტიშ (ბერკლი) ქიმიაშ პროფესორი რე. 1963 წანაშე კალვინი მოლეკულური ბიოლოგიაშ პროფესორი რე. კალვინი რდჷ ლოურენს ბერკლიშ ერუანული ლაბორატორიაშ ასოცირებული დირექტორი. მელვინ კალვინი შინელი რე ქიმიური რეაქციათ, ნამუსით [[კალვინიშ ციკლი]]ს უძახუნა. კალვინიშ ციკლი მელვინ კალვინქ ძირუ დო დიგურუ კოლეგეფწკჷმა [[ენდრიუ ბენსონი]] დო [[ჯეიმზ ბეშემი]]წკჷმა ართო. 1961 წანას კალვინს გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]] ქიმიაშ დარგის.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Commons category}}
*[https://web.archive.org/web/20060622185921/http://www-library.lbl.gov/teid/tmLib/nobellaureates/LibM_Calvin.htm Nobel speech and biographmems/mcalvin.html Tribute by Glenn Seaborg and Andrew Benson]
*{{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070222195825/http://uk.geocities.com/hertouyt/milko/calvin-speech.html |date=February 22, 2007 |title=Research on the carbon dioxide assimilation in plants }}
*[https://web.archive.org/web/20060901111927/http://newton.nap.edu/html/biomems/mcalvin.html Biographical memoir by Glenn Seaborg and Andrew Benson]
*[http://www.patentgenius.com/patent/4427511.html U.S. Patent 4427511] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303210310/http://www.patentgenius.com/patent/4427511.html |date=2016-03-03 }} Melvin Calvin – Photo-induced electron transfer method
*[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/90282/Melvin-Calvin#tab=active~checked%2Citems~checked&title=Melvin%20Calvin%20--%20Britannica%20Online%20Encyclopedia Encyclopædia Britannica article]
*[https://web.archive.org/web/20110619223653/http://www.usps.com/communications/newsroom/2011/pr11_071.htm USPS News Release: Celebrating American Scientists] Press release for the new Forever Stamp designs featuring Melvin Calvin.
*[https://web.archive.org/web/20160303224400/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/calvin-melvin.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ბიოლოგეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიაშ დარგის]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1911]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1997]]
irohqpgxxrekssynhy75y18i9zrrx9m
ოუენ ჩემბერლენი
0
34391
253427
163673
2026-09-24T01:27:50Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253427
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = ოუენ ჩემბერლენი
| ოდაბადური ჯოხო = Owen Chamberlain
| ფოტო =Owen Chamberlain.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|7|1920}}
| დაბადებაშ აბანი = [[სან-ფრანცისკო]], [[კალიფორნია]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2006|2|28|1920|7|10}}
| ღურაშ აბანი = [[ბერკლი (კალიფორნია)|ბერკლი]], [[კალიფორნია]], ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ფიზიკა]]
| მუშობაშ აბანი = [[ლოს-ალამოსიშ ერუანული ლაბორატორია]]<br>[[კალიფორნიაშ უნივერსიტეტი (ბერკლი)]]
| ალმა-მატერი = [[დართმუზის კოლეჯი]]<br>[[კალიფორნიაშ უნივერსიტეტი (ბერკლი)]]<br>[[ჩიკაგოშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი = [[ენრიკო ფერმი]]
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = პოლ გრანისი<br>ნათან ისგური
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ნობელიშ პრემია]] ფიზიკას (1959)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''ოუენ ჩემბერლენი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Owen Chamberlain; დ. [[10 კვირკვე]], [[1920]], [[სან-ფრანცისკო]], [[კალიფორნია]], [[ააშ]] — ღ. [[28 ფურთუთა]], [[2006]], [[ბერკლი (კალიფორნია)|ბერკლი]], [[კალიფორნია]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ფიზიკა|ფიზიკოსი]]. [[ანტიპროტონი]]შ ძირაფაშ გეშა გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]] ფიზიკაშ დარგის, [[ემილიო სეგრე]]წკჷმა ართო (1959).
==ბიოგრაფია==
ოუენ ჩემბერლენქ დებადჷ 1920 წანაშ 10 კვირკვეს, სან-ფრანცისკოს, კალიფორნიას. გურაფულენდჷ დართმუზის კოლეჯის,
კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის (ბერკლი) დო ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის. 1942 წანაშე რდჷ [[მანჰეტენიშ პროექტი]]შ მაკათური დო მუშენდჷ ემილიო სეგრეწკჷმა, ბერკლის დო ლოს-ალამოსის. [[ენრიკო ფერმი]]ქ ჩემბერლენს ელუჩუ მეუტებუდკო თეორიული ფიზიკა დო გინურთუმუდკო ექსპერიმენტალურ ფიზიკაშა. ჩემბერლენქ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის, ენრიკო ფერმიშ ხემანჯღვერობათ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია დო გინორთჷ ომუშებშა კალიფორნიაშ უნივერსიტეტშა (ბერკლი). 1955 წანას, ჩემბერლენქ დო სეგრექ ძირეს დო დიგურეს [[ანტიპროტონი]] დო თიში სტრუქტურა. 1959 წანას ჟირხოლო მენცარს გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]]. ღურჷ 2006 წანაშ 28 ფურთუთას, ბერკლის, 85 წანერქ, პარკინსონიშ ლახალათ.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[https://web.archive.org/web/20041221184612/http://physics.berkeley.edu/people/directory.php?id=376 Short Bio at Berkeley]
*[http://www.oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/kt838nd36q/ Guide to the Owen Chamberlain Papers] at The Bancroft Library
*[https://www.nytimes.com/2006/03/02/science/02chamberlain.html New York Times obituary]
*[https://web.archive.org/web/20160303215921/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/chamberlain-owen.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1920]]
[[კატეგორია:ნაღურა 2006]]
jgylqgj4x4ap3fif8rpdz794nmjjr6w
რეიმონდ დეივისი
0
34397
253441
208465
2026-09-24T01:41:20Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253441
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = რეიმონდ დეივისი
| ოდაბადური ჯოხო =Raymond Davis Jr.
| ფოტო =Raymond Davis, Jr 2001.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა = რეიმონდ დეივისი 2001 წანას
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|14|10|1914}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ვაშინგტონი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2006|5|31|1914|10|14}}
| ღურაშ აბანი = [[ბლუ-პოინტი (ნიუ-იორკი)|ბლუ-პოინტი]], [[ნიუ-იორკი]], ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ქიმია]], [[ფიზიკა]]
| მუშობაშ აბანი = [[მონსანტო]]<br>[[პენსილვანიაშ უნივერსიტეტი]]
| ალმა-მატერი = [[მერილენდიშ უნივერსიტეტი (კოლეჯ-პარკი)]]<br>[[იელიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[კომსტოკიშ პრემია ფიზიკას]] (1978)<br>[[ტომ ბონერიშ პრემია]] (1988)<br>[[ბეატრის ტინსლეიშ პრემია]] (1994)<br>[[ვულფიშ პრემია]] ფიზიკას (2000)<br>[[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]] (2001)<br>[[ნობელიშ პრემია]] ფიზიკას (2002)<br>[[ენრიკო ფერმიშ პრემია]] (2003)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''რეიმონდ "რეი" დეივისი უკულაში''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Raymond "Ray" Davis Jr.; დ. [[14 გჷმათუთა]], [[1914]], [[ვაშინგტონი]], [[ააშ]] — ღ. [[31 მესი]], [[2006]], [[ბლუ-პოინტი (ნიუ-იორკი)|ბლუ-პოინტი]], [[ნიუ-იორკი]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ქიმია|ქიმიკოსი]] დო [[ფიზიკა|ფიზიკოსი]]. შინელი რე დეივისიშ ექსპერიმენტით 1960-80-იან წანეფს, ნამუქით შილებუ [[ბჟა]]შე ემიტირებული [[ნეიტრინო]]ეფიშ ძირაფა. თეშ გეშა, დეივისის გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]] ფიზიკას (2002).
==ბიოგრაფია==
რეიმონდ დეივისიქ დებადჷ 1914 წანაშ 14 გჷმათუთას, ვაშინგტონს. გურაფულენდჷ ქიმიას მერილენდიშ უნივერსიტეტის. მერილენდიშ უნივერსიტეტიშ უკულ გურაფა გაგინძორჷ [[იელიშ უნივერსიტეტი]]ს, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია, ფიზიკურ ქიმიას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ კომპანია [[მონსანტო]]შ ლაბორატორიას, [[ოჰაიო]]ს, 1948 წანაშე მუშენდჷ ბრუკჰეივენიშ ერუანულ ლაბორატორიას ხოლო. რეიმონდ დეივისი შინელი რე ბჟაშე ემიტირებულ ნეიტრინოეფიშ ძირაფათ. 2002 წანას [[ნობელიშ პრემია]] გინოჩეს იაპონარი [[მასატოსი კოსიბა]] დო იტალიარი [[რიკარდო ჯაკონი]]წკჷმა ართო. დეივისი რდჷ შხვადოშხვა ორგანიზაციეფიშ მაკათური დო პრემიეფიშ ლაურეატი. ღურჷ 2006 წანას 31 მესის, ნიუ-იორკის.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*
*[https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2002/davis/facts/ რეიმონდ დეივისი Nobelprize.org-ის]
*[http://www.bnl.gov/bnlweb/raydavis/ Raymond Davis Jr.], Brookhaven National Lab Web site
*[https://www.pbs.org/wgbh/nova/neutrino/ Neutrino web ] at PBS Nova
*[http://www.imaging.org/ist/membership/davis.cfm?AwardCode=RS The Raymond Davis Scholarship] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140726115559/http://www.imaging.org/ist/membership/davis.cfm?AwardCode=RS |date=2014-07-26 }} Society for Imaging Science and Technology
*[https://web.archive.org/web/20210518130158/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/davis-raymond.pdf Kenneth Lande, "Raymond Davis", Biographical Memoirs of the National Academy of Sciences (2018)]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1914]]
[[კატეგორია:ნაღურა 2006]]
2hljjnz06kfyqmbnx1312vk2uv4glul
მაქს დელბრიუკი
0
34399
253404
241763
2026-09-24T01:00:52Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253404
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = მაქს ლუდვიგ ჰენინგ დელბრიუკი
| ოდაბადური ჯოხო = Max Ludwig Henning Delbrück
| ფოტო =Maxdelbrück-cr.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|4|9|1906}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ბერლინი]], [[გერმანიაშ იმპერია]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1981|3|9|1906|9|4}}
| ღურაშ აბანი = [[პასადენა (კალიფორნია)|პასადენა]], [[კალიფორნია]], [[ააშ]]
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ბიოფიზიკა]]
| მუშობაშ აბანი = კაიზერ ვილჰელმიშ ქიმიაშ ინსტიტუტი<br>[[ვანდერბილტიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი]]
| ალმა-მატერი = [[გეტინგენიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = [[ლილი ჯანი]]<br>[[ერნსტ პეტერ ფიშერი]]<br>ჩარლზ სტეინბერგი
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ლუიზა გროს ჰორვიციშ პრემია]] <br>[[ნობელიშ პრემია]] ფიზიოლოგიას დო მედიცინას (1969)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''მაქს ლუდვიგ ჰენინგ დელბრიუკი''' ([[გერმანული ნინა|გერმ.]] Max Ludwig Henning Delbrück; დ. [[4 ეკენია]], [[1906]], [[ბერლინი]], [[გერმანიაშ იმპერია]] — ღ. [[9 მელახი]], [[1981]], [[პასადენა (კალიფორნია)|პასადენა]], [[კალიფორნია]], [[ააშ]]) — გერმანალი-ამერიკალი [[ბიოფიზიკა|ბიოფიზიკოსი]], [[ნობელიშ პრემია]]შ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის.
==ბიოგრაფია დო პროფესიული კარიერა==
მაქს დელბრიუკიქ დებადჷ [[ბერლინი|ბერლინს]], 1906 წანაშ 4 ეკენიას. გურაფულენდჷ გეტინგენიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. გურაფაშ თებაშ უკულ, ოცხოვრებშა დო ომუშებშა, გინორთჷ [[ააშ|ამერიკაშა]]. მუშენდჷ ვანდერბილტიშ უნივერსიტეტის ([[ტენესი]]) დო კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის. მაქს დელბრიუკიშ ინტერესეფიშ სფერო რდჷ [[მოლეკულური ბიოლოგია]], [[გენეტიკა]]. გურაფულენდჷ ვირუსეფიშ რეპლიკაციაშ მექანიზმეფს დო გენეტიკურ სტრუქტურას. 1969 წანას დელბრიუკის დო თიშ კოლეგეფს [[სალვადორ ედუარდ ლურია]]ს დო [[ალფრედ ჰერში]]ს გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]] ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის. დელბრიუკი რდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ორგანიზაციეფიშ მაკათური დო პრემიეფიშ ლაურეატი. ღურჷ 1981 წანაშ 9 მელახის, 74 წანერქ, პასადენას, კალიფორნიას.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Commons category|Max Delbrück}}
{{wikiquote}}
*[http://www.cshl.edu/History/delbruck.html Delbrück page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928060923/http://www.cshl.edu/History/delbruck.html |date=2007-09-28 }} at Cold Spring Harbor Laboratory website.
*[http://osulibrary.oregonstate.edu/specialcollections/coll/pauling/dna/corr/corr432.1-watson-delbruck-19530312.html Letter from Jim Watson] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120229121928/http://osulibrary.oregonstate.edu/specialcollections/coll/pauling/dna/corr/corr432.1-watson-delbruck-19530312.html |date=2012-02-29 }} – Delbrück was instrumental in getting fellowship support for Watson so that he could stay in Cambridge, play tennis, and discover the rules of nucleotide base pairing in DNA. This is a letter from Watson to Delbrück that describes the discovery.
*[http://oralhistories.library.caltech.edu/16/ Interview with Max Delbrück] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205024950/http://oralhistories.library.caltech.edu/16/ |date=2012-02-05 }} Oral History Project, California Institute of Technology Archives, Pasadena, California.
*[https://web.archive.org/web/20060911044153/http://archives.caltech.edu/search_catalog.cfm?search_field=Delbruck&entry_type=photo Caltech Photo Archives of Max Delbrück]
* [http://www.cumc.columbia.edu/horwitz/ The Official Site of Louisa Gross Horwitz Prize]
*[http://osulibrary.oregonstate.edu/specialcollections/coll/pauling/dna/people/delbruck.html Key Participants: Max Delbrück] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120229121945/http://osulibrary.oregonstate.edu/specialcollections/coll/pauling/dna/people/delbruck.html |date=2012-02-29 }} – ''Linus Pauling and the Race for DNA: A Documentary History''
*[https://web.archive.org/web/20210519041324/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/delbruck-max.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
[[კატეგორია:გერმანალეფი]]
[[კატეგორია:გერმანალი ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ბიოფიზიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1906]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1981]]
lmn5brvrux8ezjxms5532jrx8frl3xl
სალვადორ ედუარდ ლურია
0
34400
253448
243335
2026-09-24T01:51:41Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253448
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = სალვადორ ედუარდ ლურია
| ოდაბადური ჯოხო = Salvador Edward Luria
| ფოტო =Salvador E. Luria ca.1969.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|13|8|1912}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ტურინი]], [[იტალია]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1991|2|6|1912|8|13}}
| ღურაშ აბანი = [[ლექსინგტონი (მასაჩუსეტსი)|ლექსინგტონი]], [[მასაჩუსეტსი]], [[ააშ]]
| მენოღალობა = {{შილა|იტალია}} (1912-1991)<br>{{შილა|ააშ}} (1950-1991)
| ომენცარე სფერო = [[მოლეკულური ბიოლოგია]]
| მუშობაშ აბანი = [[კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ინდიანაშ უნივერსიტეტი (ბლუმინგტონი)]]<br>[[ილინოისიშ უნივერსიტეტი (ურბანა-შამპეინი)]]<br>[[მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი]]
| ალმა-მატერი = [[ტურინიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = [[ჯეიმს უოტსონი]]<br>[[ჯონ კაბატ-ზინი]]
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ლუიზა გროს ჰორვიციშ პრემია]] (1969) <br>[[ნობელიშ პრემია]] ფიზიოლოგიას დო მედიცინას (1969)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''სალვადორ ედუარდ ლურია''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Salvador Edward Luria; [[იტალიური ნინა|იტალ.]] Salvatore Luria; დ. [[13 მარაშინათუთა]], [[1912]], [[ტურინი]], [[იტალია]] — ღ. [[6 ფურთუთა]], [[1991]], [[ლექსინგტონი (მასაჩუსეტსი)|ლექსინგტონი]], [[მასაჩუსეტსი]], [[ააშ]]) — იტალიარი-ამერიკალი მიკრობიოლოგი, [[ნობელიშ პრემია]]შ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (1969).
==ბიოგრაფია დო პროფესიული კარიერა==
სალვადორ ედუარდ ლურიაქ დებადჷ 1912 წანაშ 13 მარაშინათუთას, ტურინს, იტალიას, იტალიარი [[ურიეფი]]შ ფანიას. გურაფულენდჷ [[მედიცინა]]ს ტურინიშ უნივერსიტეტის, უკულ [[რადიოლოგია]]ს რომიშ უნივერსიტეტის. 1938 წანას მიპალუ სტიპენდია დო ოკოდ გურაფა გაგინძორჷკო [[ააშ|ამერიკას]]. [[ბენიტო მუსოლინი]]შ ფაშისტურ რეჟიმქ ურიეფს აკადემიური სტიპენდიეფიშ ნება ვემეჩჷ. ლურიაქ იტალიაშე საფრანგეთშა ინტუ დო [[მარსელი|მარსელს]] ამერიკაშ ვიზა გეჭოფუ დო ამერიკაშა მიდართჷ. ამერიკას, [[ენრიკო ფერმი]]შ ხეშშენწყუალათ, გურაფა გაგინძორჷ [[კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი]]ს. ლურიაქ გეჩინებაფუ [[მაქს დელბრიუკი]] დო [[ალფრედ ჰერში]] დო თინეფწკჷმა ართო დიჭყჷ ექსპერიმენტეფიშ კეთება. დელბრიუკი-ლურიაშ ართ ექსპერიმენტიქ ოძირუ ნამდა გენეტიკურო ბაქტერიეფ მეჸუნს [[ჩარლზ დარვინი|დარვინიშ]] პრინციპეფს დო ვართ [[ჟან ბატისტ ლამარკი|ლამარკიშ]]. ორთაშობურ სელექციას უღუ დიდი ეფექტი ბაქტერიეფშო, მაგალთო, თინა ეთმონწყუნს, მუშენ ავითარენს ბაქტერია ანტიბიოტიკურ რეზისტენტულობას. სალვადორ ლურიაქ, დელბრიუკი დო ჰერშიწკჷმა ართო ძირუ დო დიგურუ ვირუსეფიშ რეპლიკაციაშ მექანიზმეფი დო გენეტიკური სტრუქტურა. ათე ექსპერიმენტეფიშ დო ნახანდეფიშ გეშა, სუმხოლო მენცარს გინოჩეს ნობელიშ პრემია 1969 წანას, ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის.
სალვადორ ლურია 1943-1950 წანეფს მუშენდჷ ინდიანაშ უნივერსიტეტის, სოდეთ ლურიაშ სტუდენტი რდჷ [[ჯეიმს უოტსონი]], ნამუქით ძირუ დო დიგურუ [[დეზოქსირიბონუკლეინიშ ბჟე|დნბ]]შ სტრუქტურა [[ფრენსის კრიკი]]წკჷმა ართო. 1950 წანას ლურიაქ გინორთჷ ილინოისიშ უნივერსიტეტიშა. 1959 წანაშე სალვადორ ლურია რდჷ მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიური ინსტიტუტიშ მიკრობიოლოგიაშ კათედრაშ დირექტორი დო 1972 წანაშე კიბოშ ცენტრიშ დირექტორი. ღურჷ 6 ფურთუთას, 1991 წანას, ნოღა ლექსინგტონს, მასაჩუსეტსის.
==პოლიტიკური აქტივიზმი==
სალვადორ ლურია აპროტესტენდჷ ატომური ანჯარიშ ტესტირებას დო რდჷ [[ვიეტნამიშ ლჷმა]]შ ოპონენტი.
==ქოძირით თაშნეშე==
* [[ლურია–დელბრიუკიშ ექსპერიმენტი]]
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*
*[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1969/luria/facts/ სალვადორ ლურია Nobelprize.org-ის]
*[http://www.cumc.columbia.edu/horwitz/ The Official Site of Louisa Gross Horwitz Prize]
*[https://web.archive.org/web/20190622135233/https://profiles.nlm.nih.gov/QL/ The Salvador E. Luria Papers] - Profiles in Science, National Library of Medicine
[[კატეგორია:იტალიარეფი]]
[[კატეგორია:იტალიარი ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი მიკრობიოლოგეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1912]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1991]]
npgon95ix7eo44eq38lhky7imozi1t1
გერტრუდ ელიონი
0
34409
253333
252124
2026-09-23T23:11:45Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253333
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = გერტრუდ ბელ ელიონი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Gertrude Belle Elion
| ფოტო =Gertrude Elion.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|23|1|1918}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ნიუ-იორკი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1999|2|21|1918|1|23}}
| ღურაშ აბანი = [[ჩაპელ-ჰილი (ოორუე კაროლინა)|ჩაპელ-ჰილი]], [[ოორუე კაროლინა]], [[ააშ]]
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ბიოქიმია]], [[ფარმაკოლოგია]]
| მუშობაშ აბანი = [[დიუკიშ უნივერსიტეტი]]
| ალმა-მატერი = [[ჰანტერიშ კოლეჯი]]<br>[[ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[გარვან-ოლინიშ მენდალი]] (1968)<br>[[ნობელიშ პრემია]] ფიზიოლოგიას დო მედიცინას (1988)<br>[[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]] (1991)<br>[[ლემელსონიშ პრემია]] (1997)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''გერტრუდ ბელ ელიონი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Gertrude Belle Elion; დ. [[23 ღურთუთა]], [[1918]], [[ნიუ-იორკი]], [[ააშ]] — ღ. [[21 ფურთუთა]], [[1999]], [[ჩაპელ-ჰილი (ოორუე კაროლინა)|ჩაპელ-ჰილი]], [[ოორუე კაროლინა]], [[ააშ]]) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ბიოქიმია|ბიოქიმიკოსი]] დო [[ფარმაკოლოგია|ფარმაკოლოგი]], [[ნობელიშ პრემია]]შ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის ([[ჯორჯ ჰითჩინგსი]] დო [[ჯეიმს ბლეკი]]წკჷმა ართო). გერტრუდ ელიონიშ ინოვაციურ მეთოდეფით გიმიგონეს შხვადოშხვა ახალი მედიკამენტი: იმუნოსურპრესორი [[აზატიოპრინი]], ნამუთ გიმირინუაფჷ ორგანოეფიშ ტრანსპლანტაციაშ ბორჯის, ანტივირუსული მედიკამენტი [[აციკლოვირი]], გიმირინუაფჷ ჰერპესიშ ინფექციაშ კურნალობაშო დო [[ზიდოვუდინი]] (AZT), გიმირინუაფჷ [[შიდსი]]ს კურნალობაშო.
==ბიოგრაფია==
გერტრუდ ელიონქ დებადჷ [[ნიუ-იორკი]]ს, 1918 წანაშ 23 ღურთუთას, რობერტ ელიონიშ, [[ლატვიარეფი|ლატვიარი]] [[ურიეფი|ურიაშ]] დო ბერტა კოენიშ, [[პოლონარეფი|პოლონარი]] ურიაშ ფანიას. 15 წანერ ჸოფე გერტრუდი, ბაბუ ღურუნ, კუჭიშ კიბოთ. ჸათე პერიოდშე გინუჭყვიდჷ გერტრუდის [[მედიცინა]]შ გურაფა. გურაფულენდჷ ჰანტერიშ კოლეჯის დო ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ გერტრუდ ელიონი მუშენდჷ ონკოლოგიაშ ერუანულ ცენტრის, ამერიკაშ ონკოლოგიურ ასოციაციას, [[ჭყანთხილუაშ მოსოფელიშ ორგანიზაცია]]ს. 1971-1999 წანეფს ელიონი რდჷ დიუკიშ უნივერსიტეტიშ ფარმაკოლოგიაშ პროფესორი. გერტრუდ ელიონიშ ნახანდეფით დო ექსპერიმენტეფშა გერსხილ მეთოდეფით რე გიმოგონებული შხვადოშხვა მედიკამენტეფი: [[მერკაპტოპურინი]], [[ალოპურინოლი]], [[აზატიოპრინი]], [[პირიმეტამინი]], [[ტრიმეტოპრიმი]], [[აციკლოვირი]], [[ნელარაბინი]].
==პერსონალური რინა==
გერტრუდ ელიონქ ჰანტერიშ კოლეჯიშ თებაშ უკულ, შეხვადუ ნიუ-იორკ-სიტი კოლეჯიშ სტატისტიკაშ სპეციალობაშ სტუდენტის ლეონარდ კანტერს. გერტრუდი დო ლეონარდი ჸოროფილეფ რდეს, მარა 1941 წანაშ 25 ღურთუთას, ლეონარდიქ დოღურჷ [[ინფექციური ენდოკარდიტი]]თ. ლეონარდიშ ღურაშ უკულ, გერტრუდი ვართ გათხუებე დო ვართ სკუა ჸუნდუ. გერტრუდ ელიონიშ ჰობი რდჷ [[მუსიკა]], [[ოპერა]] დო [[ბალეტი]]. ღურჷ 1999 წანაშ 21 ფურთუთას, 81 წანერქ, ოორუე კაროლინაშ ნოღა ჩაპელ-ჰილის.
==ლიტერატურა==
* {{cite book|last1=MacBain|first1=Jenny|title=Gertrude Elion : Nobel prize winner in physiology and medicine|url=https://archive.org/details/gertrudeelionnob0000macb|date=2004|publisher=Rosen Pub. Group|isbn=9780823938766|edition=1st|oclc=50285519}}
*Mary Ellen Avery [https://web.archive.org/web/20210502101341/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/elion-gertrude.pdf Gertrude Elion] National Academy of Sciences Biographical Memoirs, VOLUME 78, 2000 BY NATIONAL ACADEMY PRESS WASHINGTON, D.C
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1988/elion/facts/ გერტრუდ ელიონი Nobelprize.org-ის]
*[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1988/elion/biographical/ ბიოგრაფიული ფაქტეფი]
{{Commons category|Gertrude Elion}}
{{Wikiquote}}
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ბიოქიმიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ფარმაკოლოგეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1918]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1999]]
1de70u9t6hyi0iolaaseuk2ytxioiln
ჯოზეფ ერლანგერი
0
34415
253499
243770
2026-09-24T03:09:12Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253499
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = ჯოზეფ ერლანგერი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Joseph Erlanger
| ფოტო =Joseph Erlanger nobel.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|5|1|1874}}
| დაბადებაშ აბანი = [[სან-ფრანცისკო]], [[კალიფორნია]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1965|12|5|1874|1|5}}
| ღურაშ აბანი = [[სენტ-ლუისი]], [[მისურიშ შტატი|მისური]]
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ფიზიოლოგია]]
| მუშობაშ აბანი = [[ვისკონსინიშ უნივერსიტეტი (მადისონი)]]<br>[[ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტიშ მედიცინაშ სკოლა]]
| ალმა-მატერი = [[ჯონ ჰოპკინზიშ უნივერსიტეტიშ მედიცინაშ სკოლა]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = [[ჰერბერტ სპენსერ გასერი]]
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ნობელიშ პრემია]] ფიზიოლოგიას დო მედიცინას (1944)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''ჯოზეფ ერლანგერი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Joseph Erlanger; დ. [[5 ღურთუთა]], [[1874]], [[სან-ფრანცისკო]], [[კალიფორნია]] — ღ. [[5 ქირსეთუთა]], [[1965]], [[სენტ-ლუისი]], [[მისურიშ შტატი|მისური]]) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] ფიზიოლოგი. ერლანგერქ [[ჰერბერტ სპენსერ გასერი]]წკჷმა ართო აკეთჷ [[აქსონი]]შ შხვადოშხვა ვარიაციეფიშ იდენტიფიკაცია დო გორთჷ თინეფ სუმ ტიპო (A, B, C). ჸათე ნახანდეფიშ გეშა, ჟირხოლო მენცარს, 1944 წანას გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]] ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის.
==ბიოგრაფია==
ჯოზეფ ერლანგერი გურაფულენდჷ კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის (ბერკლი) დო ჯონ ჰოპკინზიშ უნივერსიტეტიშ მედიცინაშ სკოლას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ვისკონსინიშ უნივერსიტეტის (მადისონი) დო ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტიშ მედიცინაშ სკოლას.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1944/erlanger/facts/ ჯოზეფ ერლანგერი Nobelprize.org-ის]
*[https://web.archive.org/web/20211106152623/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/erlanger-joseph.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ფიზიოლოგეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1874]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1965]]
4puzkvnn45bd22sgusx5o6pqtnoe7wz
არტურ კორნბერგი
0
34422
253319
230413
2026-09-23T22:52:55Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253319
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = არტურ კორნბერგი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Arthur Kornberg
| ფოტო =Arthur Kornberg (30828410210) - restoration1.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|3|3|1918}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ნიუ-იორკი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2007|10|26|1918|3|3}}
| ღურაშ აბანი = [[სტენფორდი (კალიფორნია)|სტენფორდი]], [[კალიფორნია]], [[ააშ]]
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[მოლეკულური ბიოლოგია]]
| მუშობაშ აბანი = სინთელუანობაშ ერუანული ინსტიტუტი<br>[[ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტი (სენტ-ლუისი)]]<br>[[სტენფორდიშ უნივერსიტეტი]]
| ალმა-მატერი = [[სიტი-კოლეჯი]]<br>[[როჩესტერიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = [[რენდი შეკმანი]]<br>[[ჯეიმზ სპუდიჩი]]<br>[[ტანია ბეიკერი]]
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =პოლ-ლუისიშ პრემია (1951)<br>[[ნობელიშ პრემია]] ფიზიოლოგიას დო მედიცინას (1959)<br>[[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]] (1979)<br>გაირდნერიშ პრემია (1995)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''არტურ კორნბერგი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Arthur Kornberg; დ. [[3 მელახი]], [[1918]], [[ნიუ-იორკი]], [[ააშ]] — ღ. [[26 გჷმათუთა]], [[2007]], [[სტენფორდი (კალიფორნია)|სტენფორდი]], [[კალიფორნია]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] ბიოქიმიკოსი. ძირუ დო დიგურუ [[დეზოქსირიბონუკლეინიშ ბჟე|დნბ]]შ [[ბიოსინთეზი|ბიოლოგიური სინთეზიშ]] მექანიზმეფი. [[1959]] წანას გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]] ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის ([[სევერო ოჩოა]]წკჷმა ართო).
==ბიოგრაფია==
არტურ კორნგბერგიქ დებადჷ 1918 წანაშ 3 მელახის, ნიუ-იორკის, [[ურიეფი]]შ ფანიას. არტურ კორნბერგი გურაფულენდჷ აბრაამ ლინკოლნიშ ჯოხონობაშ სკოლას, უკულ ნიუ-იორკიშ სიტი-კოლეჯის დო [[როჩესტერიშ უნივერსიტეტი]]ს, სოდეთ მიპალუ მედიცინაშ დოქტორიშ ხარისხი. გურაფაშ თებაშ უკულ რდჷ სტრონგ მემორიალ ჰოსპიტალიშ სტაჟიორი 1941-1942 წანეფს. არტურ კორნბერგი შხვადოშხვა ბორჯის მუშენდჷ სინთელუანობაშ ერუანულ ინსტიტუტის, ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტის (სენტ-ლუისი) დო სტენფორდიშ უნივერსიტეტის. 1953 წანაშე კორნბერგი რდჷ პროფესორი დო მიკრობიოლოგიაშ დეპარტამენტიშ დირექტორი ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტის (სენტ-ლუისი). 1959 წანაშე რდჷ პროფესორი დო ბიოქიმიაშ დეპარტამენტიშ დირექტორი სტენფორდიშ უნივერსიტეტის. კორნბერგიშ ინტერესეფიშ სფერო რდჷ: [[ბიოქიმია]], [[ფერმენტეფი]]შ [[ქიმია]], [[დეზოქსირიბონუკლეინიშ ბჟე|დნბ]], [[დნბ-იშ რეპლიკაცია]] დო შხვეფი. 1956 წანას ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტის (სენტ-ლუისი) კორნბერგიქ აკეთჷ დნბშ პოლიმერული ფერმენტიშ იზოლაცია, ნამუსით ამდღა [[დნბ-პოლიმერაზა I]]-ის უძახუნა. 1939 წანას კორნბერგიშ დიდაქ დუღურუ განგრენათ,ნაღველიშ ბუშტიშ ოპერაციაშ უკულ. განგრენაშ მიზეზი რდჷ [[სპორა|სპორეფიშ]] ინფექცია. ჸათე ამბეშ უკულ კორნბერგიქ დეინტერესჷ სპორეფით დო დიჭყჷ სპორეფიშ დოგურაფა. კორნბერგი გურაფულენდჷ სპორეფიშ დნბს, რეპლიკაციაშ მექანიზმის დო ოინტერესჷდჷ მუჭო იჩუალუაფუდჷ დნბ სპორეფს დო მუჭო ორთუდჷ სპორა ახალ [[თოლი|თოლეფიშ]] გენერაციას. არტურ კორნბერგი რდჷ ნობელიშ პრემიაშ, პოლ-ლუისიშ პრემიაშ, მენცარობაშ ერუანული მენდალიშ, გაირდნერიშ პრემიაშ დო შხვა პრემიეფიშ ლაურეატი. ღურჷ 2007 წანაშ 26 გჷმათუთას, სტენფორდის.
==ნახანდეფი==
*"Germ Stories". University Science Books, 2007
*''For the Love of Enzymes: The Odyssey of a Biochemist''. Harvard University Press, Cambridge, MA, 1989
*''The Golden Helix: Inside Biotech Ventures''. University Science Books, 2002
*Enzymatic Synthesis of DNA, John Wiley & Sons, 1961
*DNA Synthesis, W. H. Freeman and Co., San Francisco, 1974
*DNA Replication, W. H. Freeman and Co., San Francisco, 1980
*DNA Replication (2nd Edition) [[ტანია ბეიკერი]]წკჷმა ართო., W. H. Freeman and Co., New York, 1992
==პერსონალური რინა==
არტურ კორნბერგიშ მაართა ოსური რდჷ სილვი რუტ ლევი, ბიოქიმიკოსი. სილვი რუტი მონაწილენდჷ კორნბერგიშ მენცარულ ექსპერიმენტეფს. არტურს დო სილვის ჸუნდეს სუმი სკუა: [[როჯერ კორნბერგი]], [[ტომას კორნბერგი]] დო კენეტ ენდრიუ კორნბერგი. როჯერ კორნბერგი რე სტენფორდიშ უნივერსიტეტიშ სტრუქტურული ბიოლოგიაშ პროფესორი დო 2006 წანაშ ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი ქიმიაშ დარგის. ტომას კორნბერგიქ ძირუ დო დიგურუ დნბ პოლიმერაზა II დო III 1970 წანას დო რე კალიფორნიაშ უნივერსიტეტიშ (სან-ფრანცისკო) პროფესორი. კენეტი რე არქიტექტორი დო დიზაინერი. სილვი კორნბერგიქ ღურუ 1986 წანას. არტურ კორნბერგიშ მაჟია ოსური რდჷ შარლენ უოლშ ლევერინგი. ლევერინგიქ ღურუ 1995 წანას. კორნბერგიშ მასმა ოსური, 1998 წანაშე, რდჷ კაროლინ ფრეი დიქსონი.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [https://news.stanford.edu/news/2007/october31/med-kornberg-103107.html Stanford University page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210629110352/https://news.stanford.edu/news/2007/october31/med-kornberg-103107.html |date=2021-06-29 }}
* [https://www.independent.co.uk/news/obituaries/professor-arthur-kornberg-398804.html Obituary] in ''The Independent.'' 3 November 2007.
* [http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/obituaries/article2820230.ece Obituary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110524052827/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/obituaries/article2820230.ece |date=2011-05-24 }} in ''The Times.'' 7 November 2007.
* [https://www.nytimes.com/2007/10/28/science/28kornberg.html?scp=1&sq=Arthur%20Kornberg&st=cse Obituary] in ''New York Times.'' October 28, 2007.
* [https://web.archive.org/web/20160306030351/https://profiles.nlm.nih.gov/WH/ The Arthur Kornberg Papers] - Profiles in Science, National Library of Medicine
* [http://www.annualreviews.org/doi/abs/10.1146/annurev.bi.58.070189.000245 Never A Dull Enzyme] Autobiography by Arthur Kornberg, July 1989.
*[https://web.archive.org/web/20130615011055/http://med.stanford.edu/featured_topics/obituary/kornberg/ Arthur Kornberg, Nobel Laureate and Towering Biomedical Scientist, Dies at 89]
*[https://web.archive.org/web/20210316091236/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/kornberg-arthur.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ბიოქიმიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1918]]
[[კატეგორია:ნაღურა 2007]]
5um62va0yrtqupi8rb6xii2w4astdny
პოლ ლოტერბური
0
34431
253435
230308
2026-09-24T01:32:38Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253435
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = პოლ კრისტიან ლოტერბური
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Paul Christian Lauterbur
| ფოტო =
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|6|5|1929}}
| დაბადებაშ აბანი = [[სიდნეი (ოჰაიო)|სიდნეი]], [[ოჰაიო]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2007|3|27|1929|5|6}}
| ღურაშ აბანი = [[ურბანა (ილინოისი)|ურბანა]], [[ილინოისი]], ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ქიმია]]
| მუშობაშ აბანი = [[სტონი-ბრუკიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ილინოისიშ უნივერსიტეტი (ურბანა-შამპეინი)]]<br>მელონიშ ინსტიტუტი (ასეიან [[კარნეგი-მელონიშ უნივერსიტეტი]])
| ალმა-მატერი = [[კეიზიშ ბჟადალი ორეზერვე უნივერსიტეტი]]<br>[[პიტსბურგიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ნობელიშ პრემია]] ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (2003)<br>[[კიოტოშ პრემია]] (1994)<br>[[ბაუერიშ ჯილდო]] (1990)<br>''IEEE Medal of Honor'' (1987)<br>[[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]] (1987)<br>[[ჰარვიშ პრემია]] (1986)<br>[[პოტსიშ მენდალი]] (1983)
| ხეშმოჭარუა = PaulLauterburSignature.png
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''პოლ კრისტიან ლოტერბური''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Paul Christian Lauterbur; დ. [[6 მესი]], [[1929]], [[სიდნეი (ოჰაიო)|სიდნეი]], [[ოჰაიო]], [[ააშ]] — ღ. [[27 მელახი]], [[2007]], [[ურბანა (ილინოისი)|ურბანა]], [[ილინოისი]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ქიმია|ქიმიკოსი]]. ნახანდეფიშ გეშა, ნამუქით შელებუ [[მაგნიტურ- რეზონანსული ტომოგრაფია]]შ გოვითარაფა, ლოტერბურის [[2003]] წანას გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]] ([[პიტერ მენსფილდი]]წკჷმა ართო) ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის.
==ბიოგრაფია==
პოლ ლოტერბურიქ დებადჷ 1929 წანაშ 6 მესის, ნოღა სიდნეის, [[ოჰაიო]]შ შტატის. გურაფულენდჷ სიდნეიშ სკოლას. თინეიჯერობაშ ბორჯის ჸუდეს აკეთჷ მუშ [[ლაბორატორია]], სოდეთ ექსპერიმენტეფს ორთუდჷ. ლოტერბურიქ მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი [[ქიმია]]ს, კეიზიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის (ასეიან კეიზიშ ბჟადალი ორეზერვე უნივერსიტეტი). კეიზიშ უნივერსიტეტიშ უკულ გურაფა გაგინძორჷ [[პიტსბურგიშ უნივერსიტეტი]]ს, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია [[1962]] წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ პოლ ლოტერბური მუშენდჷ სტონი-ბრუკიშ უნივერსიტეტის, ილინოისიშ უნივერსიტეტის (ურბანა-შამპეინი),
მელონიშ ინსტიტუტის (ასეიან კარნეგი-მელონიშ უნივერსიტეტი). პოლ ლოტერბურიშ ინტერესეფიშ სფერო რდჷ ბირთვური მაგნიტური რეზონანსი, ნამუსით რე გერსხილი ასეიან [[მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია]], მრტ. [[1952]] წანას მენცარეფს [[ფელიქს ბლოხი]]ს დო [[ედუარდ მილს პერსელი|ედუარდ მილს პერსელს]] გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]] ბირთვური მაგნიტური რეზონანსიშ დოგურაფაშ დო გოვითარაფაშ გეშა. ჸათე პერიოდის დო უკულ ხოლო, ბირთვური მაგნიტური რეზონანსი გიმირინუაფჷდ ხვალე ქიმიური მასალეფიშ სტრუქტურაშ დაგურაფალო. 1970-იან წანეფს, ლოტერბურიქ დო მენსფილდიქ, ბმრ-შ გოვითარაფაშ უკულ, ოძირეს ნამდა, შილებედჷ თიშ გიმორინაფა [[რსხული]]შ ორგანიზმიშ ვიზუალიზაციაშო ხოლო. ლოტერბურქ გიმირინუ [[რობერტ გაბილარდი]]შ იდეეფ ბმრ-იშ დოგურაფაშ ბორჯის. ლოტერბური ექპერიმენტეფს ორთუდჷ სტონი-ბრუკიშ უნივერსიტეტიშ ქიმიაშ დეპარტამენტის, სოდეთ დგჷდ ბმრ-იშ არძოშე უჯგუშ აპარატი. ლოტერბური ექსპერიმენტეფს ორთუდჷ სერით დო მუშენდჷ ოჭმარეშა. ართ-ართ მაართა ორგანიზმი ნამუშ ვიზუალიზაცია ლოტერბურიქ აკეთჷ, რდჷ მუშ ბაღანაშ, [[ზუღა]]შ პიჯის ნაძირა, მოლუსკი. ლოტერბურიქ ბმრ-შ გიმორინაფათ აკეთჷ [[მონკა წყარი]]შ ვიზუალიზაცია ხოლო. ჸათე ექსპერიმენტეფიშ დო ნახანდეფიშ გეშა, ნამუსით უკულ მრტ-შ ტექნოლოგიაქ გიარსხუ, ლოტერბურის, მენსფილდიწკჷმა ართო, გინოჩეს ნობელიშ პრემია 2003 წანას.
==ჯილდოეფი დო პრემიეფი==
* ''[[ნობელიშ პრემია]]'' ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (2003)
* ''NAS-იშ ჯილდო'' (2001)
* ''კიოტოშ პრემია'' (1994)
* ''ბაუერიშ ჯილდო'' (1990)
* ''ტექნოლოგიაშ ერუანული მენდალი'' (1988)
* ''მენცარობაშ ერუანული მენდალი'' (1987)
* ''ჰარვიშ პრემია'' (1986)
* ''გაირდნერიშ პრემია'' (1985)
* ''კეტერინგიშ პრემია'' (1985)
* ''ალბერტ ლასკერიშ პრემია'' (1984)
* ''პოტსიშ მენდალი'' (1983)
==ღურა==
პოლ ლოტერბურიქ ღურუ [[ჭაჭა (ბიოლოგია)|ჭაჭაშ]] ლახალათ, 2007 წანაშ 27 მელახის, 77 წანერქ, მუშ ჸუდეს, ურბანას, ილინოისის. ილინოისიშ უნივერსიტეტიშ კანცლერქ რიჩარდ ჰერმანქ თქუ: "პოლიშ გოლინას გინაფულენა ირდიხას, ირ დღას, მუჟამს მრტ გინმასქილიდუანს სკუას, დიდას, მუმას".
==ლიტერატურა==
* Dawson, M. Joan. ''Paul Lauterbur and the Invention of MRI,'' Boston: MIT Press, 2013.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*''Paul C. Lauterbur – Biographical". Nobelprize.org. Nobel Media AB. [https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/2003/lauterbur-bio.html]
* Paul C. Lauterbur, [https://digital.sciencehistory.org/works/0c483j46q Genesis of the MRI (Magnetic Resonance Imaging) notebook, September 1971] (all pages freely available for download in variety of formats from Science History Institute Digital Collections at [https://web.archive.org/web/20190202042542/https://digital.sciencehistory.org/ digital.sciencehistory.org])
* [https://web.archive.org/web/20060902111936/http://www.umc.pitt.edu/pittmag/fall2004/feature1.html University of Pittsburgh Medical School article on alumnus Lauterbur]
* [https://web.archive.org/web/20120205213244/http://www.patentgenius.com/inventor/LauterburPaulC.html Paul C. Lauterbur Patents]
* {{Find a Grave|18681702}}
* [https://web.archive.org/web/20210323200151/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/lauterbur-paul.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1929]]
[[კატეგორია:ნაღურა 2007]]
2lqilavgkn69lq4mma08ytpe69tu50t
ფრიც ალბერტ ლიპმანი
0
34446
253487
159412
2026-09-24T02:41:11Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253487
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = ფრიც ალბერტ ლიპმანი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Fritz Albert Lipmann
| ფოტო =Portrait of Fritz Albert Lipmann (1899-1986), Biochemist (2551001689).jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|12|6|1899}}
| დაბადებაშ აბანი = [[კენიგსბერგი]], [[გერმანიაშ იმპერია]] (ასეიან [[კალინინგრადი]], [[რუსეთი]])
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1986|7|24|1899|6|12}}
| ღურაშ აბანი = [[პოკიპსი]], [[ნიუ-იორკიშ შტატი]], [[ააშ]]
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ბიოქიმია]]
| მუშობაშ აბანი = [[ჰარვარდიშ მედიცინაშ სკოლა]]<br>[[როკფელერიშ უნივერსიტეტი]]
| ალმა-მატერი = [[კენიგსბერგიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ბერლინიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[მიუნხენიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[კაიზერ ვილჰელმიშ ბიოლოგიაშ ინსტიტუტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ნობელიშ პრემია]] ფიზიოლოგიას დო მედიცინას (1953)<br>[[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]] (1966)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''ფრიც ალბერტ ლიპმანი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Fritz Albert Lipmann; დ. [[12 მანგი]], [[1899]], [[კენიგსბერგი]], [[გერმანიაშ იმპერია]], ასეიან [[კალინინგრადი]], [[რუსეთი]] — ღ. [[24 კვირკვე]], [[1986]], [[პოკიპსი]], [[ნიუ-იორკიშ შტატი]], [[ააშ]]) — გერმანალი-ამერიკალი [[ბიოქიმია|ბიოქიმიკოსი]]. ძირუ დო დიგურუ [[კოფერმენტი A]] 1945 წანას. 1953 წანას გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]] ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის ([[ჰანს ადოლფ კრებსი]]წკჷმა ართო).
==ბიოგრაფია==
ფრიც ალბერტ ლიპმანქ დებადჷ 1899 წანას, კენიგსბერგის, გერმანიას, გერმანალი [[ურიეფი]]შ ფანიას. ლიპმანი გურაფულენდჷ კენიგსბერგიშ, [[ბერლინი]]შ დო [[მიუნხენი]]შ უნივერსიტეტეფს. გურაფაშ თებაშ უკულ კენიგსბერგიშა დირთჷ დო მუშენდჷ კაიზერ ვილჰელმიშ ბიოლოგიაშ ინსტიტუტის. 1939 წანაშე ლიპმანი [[ააშ|ამერიკას]] მუშენდჷ დიო კორნელიშ უნივერსიტეტიშ მედიცინაშ კოლეჯის, [[ნიუ-იორკი]]ს, უკულ მასაჩუსეტსიშ ჰოსპიტალს, [[ბოსტონი|ბოსტონს]]. 1949-1957 წანეფს ლიპმანი რდჷ ჰარვარდიშ მედიცინაშ კოლეჯიშ [[ბიოქიმია]]შ პროფესორი. 1957 წანაშე ლიპმანი რდჷ [[როკფელერიშ უნივერსიტეტი]]შ პროფესორი. 1953 წანას, ლიპმანს გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]] ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის, [[კოფერმენტი A]]შ ძირაფაშ დო თიშ სტრუქტურაშ დოგურაფაშ გეშა. ლიპმანქ ძირუ კოფერმენტი A-შ ართ-ართ ვარიანტი ხოლო, ნამუსით ამდღა [[პანტეტინი|პანტეტინს]] უძახუნა. ლიპმანი რდჷ ლონდონიშ ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური. 1966 წანას ლიპმანს გინოჩეს მენცარობაშ ერუანული მენდალი.
==პეჯური რინა==
ფრიც ალბერტ ლიპმანიშ ჩილი რდჷ ელფრედა ჰოლი. ჸუნდეს ართ სკუა. ლიპმანქ დოღურჷ 1986 წანაშ 24 კვირკვეს, ნიუ-იორკის. ელფრედა ჰოლიქ დოღურჷ 2008 წანას, 101 წანაშ ხანს.
==ლიტერატურა==
* Fritz Lipmann: Wanderings of a Biochemist. Wiley-Interscience, New York 1971, ISBN 0-471-54080-3
* Horst Kleinkauf, Hans von Döhren, Lothar Jaenicke: The Roots of Modern Biochemistry: Fritz Lipmann’s Squiggle and Its Consequences. Walter De Gruyter, Berlin 1988, ISBN 0-89925-489-6
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Commons category|Fritz Lipmann}}
*[https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/biography/lipmann.html jewish virtual library biography]
*[https://web.archive.org/web/20080503091301/http://www.fli-leibniz.de/index_en.php Leibniz Institute for Age Research – Fritz Lipmann Institute (FLI)]
*[https://web.archive.org/web/20131105225841/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/lipmann-fritz-a.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
[[კატეგორია:გერმანალი ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიას დო მედიცინას]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1899]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1986]]
2acc8dg3cn354mqmhst685fy0kpsagn
ბარბარა მაკ-კლინტოკი
0
34451
253324
252531
2026-09-23T22:58:27Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253324
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = ბარბარა მაკ-კლინტოკი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Barbara McClintock
| ფოტო =Barbara McClintock (1902-1992) shown in her laboratory in 1947.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა = ბარბარა მაკ-კლინტოკი მუშ ლაბორატორიას 1947 წანას
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|6|1902}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ჰარტფორდი (კონექტიკუტი)|ჰარტფორდი]], [[კონექტიკუტი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1992|9|2|1902|6|16}}
| ღურაშ აბანი = [[ჰანთინგტონი (ნიუ-იორკი)|ჰანთინგტონი]], [[ნიუ-იორკიშ შტატი]], ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ციტოგენეტიკა]]
| მუშობაშ აბანი = [[მისურიშ უნივერსიტეტი]]<br>კოულდ-სპრინგ-ჰარბორიშ ლაბორატორია
| ალმა-მატერი = [[კორნელიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =მენცარობაშ ერუანული აკადემიაშ მაკათური (1944)<br>[[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]] (1970)<br>[[ტომას ჰანტ მორგანიშ მენდალი]] (1981)<br>[[ლუიზა გროს ჰორვიციშ პრემია]] (1982)<br>[[ნობელიშ პრემია]] ფიზიოლოგიას დო მედიცინას (1983)<br>ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური (1989)<br>[[ალბერტ ლასკერიშ პრემია]] (1981)<br>[[ვულფიშ პრემია]] (1981)<br>ბენჯამინ ფრანკლინიშ მენდალი (1993)
| ხეშმოჭარუა = Barbara McClintock (signature).svg
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''ბარბარა მაკ-კლინტოკი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Barbara McClintock; დ. [[16 მანგი]], [[1902]], [[ჰარტფორდი (კონექტიკუტი)|ჰარტფორდი]], [[კონექტიკუტი]], [[ააშ]] — ღ. [[2 ეკენია]], [[1992]], [[ჰანთინგტონი (ნიუ-იორკი)|ჰანთინგტონი]], [[ნიუ-იორკიშ შტატი]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[მენცარობა|მენცარი]], ციტოგენეტიკოსი, [[ნობელიშ პრემია]]შ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (1983). გურაფულენდჷ [[ლაიტი]]შ ციტოგენეტიკას, ლაიტიშ [[ქრომოსომა|ქრომოსომეფს]] დო ქრომოსომეფიშ თირუაშ პროცესის, ლაიტიშ რეპროდუქციაშ ბორჯის. ბარბარა მაკ-კლინტოკიქ აკიმუშუ მეთოდეფ ლაიტიშ ქრომოსომაშ ვიზუალიზაციაშო, გიმირინუანდჷ მიკროსკოპულ ანალიზის ლაიტიშ გენეტიკურ სტრუქტურეფიშ დაგურაფალო. ართ-ართ თარი იდეა ნამუშ დემონსტრირება მაკ-კლინტოკიქ აკეთჷ, რდჷ [[კროსინგოვერი]]შ გენეტიკური [[რეკომბინაცია (ბიოლოგია)|რეკომბინაცია]] [[მეიოზი]]შ ბორჯის. მაკ-კლინტოკიქ აკადგინჷ ლაიტიშ გენეტიკური რუკა. დიგურუ [[ტელომერეფი]]შ დო [[ცენტრომერა|ცენტრომერეფიშ]] როლი გენეტიკური ინფორმაციაშ კონსერვაციაშო. მაკ-კლინტოკი რდჷ შხვადოშხვა პრესტიჟული ჯილდოეფიშ დო პრემიეფიშ ლაურეატი.
==ბიოგრაფია==
ბარბარა მაკ-კლინტოკიქ დებადჷ [[1902]] წანაშ [[16 მანგი]]ს, ჰარტფორდის, კონექტიკუტის, ჰომეოპატი ექიმიშ ტომას ჰენრი მაკ-კლინტოკიშ ფანიას. 1908 წანას მაკ-კლინტოკეფქ ოცხოვრებშა [[ბრუკლინი|ბრუკლინშა]] გინილეს. ბარბარა მაკ-კლინტოკი გურაფულენდჷ ერასმუსიშ სკოლას. სკოლაშ უკულ ბარბარაქ გურაფა გაგინძორჷ [[კორნელიშ უნივერსიტეტი]]ს, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1927 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ, მაკ-კლინტოკი მუშენდჷ [[მისურიშ უნივერსიტეტი]]ს დო უკულ კოულდ-სპრინგ-ჰარბორიშ ლაბორატორიას. ბარბარა მაკ-კლინტოკი ვაგათხუებე დო ვართ სკუა ჸუნდუ.
==ჯილდოეფი დო პრემიეფი==
* 1959: ''ამერიკაშ მენცარობაშ აკადემიაშ მაკათური''
* 1967: ''კიმბერიშ პრემია გენეტიკას''
* 1970: ''მენცარობაშ ერუანული მენდალი''
*1978: ''როზენსტილიშ პრემია''
* 1981: ''ალბერტ ლასკერიშ პრემია''
* 1981: ''ვულფიშ პრემია მედიცინას''
* 1981: ''ტომას ჰანტ მორგანიშ მენდალი''
* 1982: ''ლუიზა გროს ჰორვიციშ პრემია''
* 1983: ''ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიას დო მედიცინას''
* 1986: ''ოსურეფიშ ერუანული დიდობაშ დარბაზი''
* 1989: ''ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური''
* 1993: ''ბენჯამინ ფრანკლინიშ მენდალი''
==პუბლიკაციეფი==
* {{Cite journal
| last1 = McClintock | first1 = B.
| title = A Cytological and Genetical Study of Triploid Maize
| url = https://archive.org/details/sim_genetics_1929-03_14_2/page/180 | journal = Genetics
| volume = 14
| issue = 2
| pages = 180–222
| year = 1929
| doi = 10.1093/genetics/14.2.180
| pmid = 17246573
| pmc = 1201029
|ref=none}}
* {{Cite journal
| last1 = Creighton | first1 = H. B.
| last2 = McClintock | first2 = B.
| title = A Correlation of Cytological and Genetical Crossing-Over in Zea Mays
| url = https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-national-academy-of-sciences-usa_1931-08-15_17_8/page/492 | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America
| volume = 17
| issue = 8
| pages = 492–497
| year = 1931
| pmid = 16587654
| pmc = 1076098
| doi=10.1073/pnas.17.8.492
| bibcode = 1931PNAS...17..492C
|ref=none}}
* {{Cite journal
| last1 = McClintock | first1 = B.
| title = The Order of the Genes C, Sh and Wx in Zea Mays with Reference to a Cytologically Known Point in the Chromosome
| url = https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-national-academy-of-sciences-usa_1931-08-15_17_8/page/485 | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America
| volume = 17
| issue = 8
| pages = 485–491
| year = 1931
| pmid = 16587653
| pmc = 1076097
| doi=10.1073/pnas.17.8.485
| bibcode = 1931PNAS...17..485M
|ref=none}}
* {{Cite journal
| last1 = McClintock | first1 = B.
| title = The Stability of Broken Ends of Chromosomes in Zea Mays
| url = https://archive.org/details/sim_genetics_1941-03_26_2/page/234 | journal = Genetics
| volume = 26
| issue = 2
| pages = 234–282
| year = 1941
| doi = 10.1093/genetics/26.2.234
| pmid = 17247004
| pmc = 1209127
|ref=none}}
* {{Cite journal | last1 = McClintock | first1 = B. | title = Neurospora. I. Preliminary Observations of the Chromosomes of Neurospora crassa | journal = American Journal of Botany | volume = 32 | issue = 10 | pages = 671–678 | doi = 10.2307/2437624 | year = 1945 | jstor = 2437624 |ref=none}}
* {{Cite journal
| doi = 10.1073/pnas.36.6.344
| last1 = McClintock | first1 = B.
| title = The origin and behavior of mutable loci in maize
| url = https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-national-academy-of-sciences-usa_1950-06_36_6/page/n9
| journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America
| volume = 36
| issue = 6
| pages = 344–355
| year = 1950
| pmid = 15430309
| pmc = 1063197
| bibcode = 1950PNAS...36..344M |ref=none}}
* {{Cite journal
| last1 = McClintock | first1 = B.
| title = Induction of Instability at Selected Loci in Maize
| url = https://archive.org/details/sim_genetics_1953-11_38_6/page/579 | journal = Genetics
| volume = 38
| issue = 6
| pages = 579–599
| year = 1953
| doi = 10.1093/genetics/38.6.579
| pmid = 17247459
| pmc = 1209627
|ref=none}}
* {{Cite journal | last1 = McClintock | first1 = B. | title = Some Parallels Between Gene Control Systems in Maize and in Bacteria | url = https://archive.org/details/sim_american-naturalist_september-october-1961_95_884/page/265 | journal = The American Naturalist | volume = 95 | issue = 884 | pages = 265–277 | doi = 10.1086/282188 | year = 1961 | s2cid = 56345866 |ref=none}}
*McClintock, B., Kato Yamakake, T. A. & Blumenschein, A. (1981). ''Chromosome constitution of races of maize. Its significance in the interpretation of relationships between races and varieties in the Americas''. Chapingo, Mexico: Escuela de Nacional de Agricultura, Colegio de Postgraduados.
==ლიტერატურა==
* Nina V. Fedoroff, David Botstein : The Dynamic Genome: Barbara McClintock's Ideas in the Century of Genetics. Cold Spring Harbor Laboratory Press, Plainview, NY 1992, ISBN 0-87969-422-X.
* Kendall Haven, Donna Clark: 100 Most Popular Scientists for Young Adults: Biographical Sketches and Professional Paths, Libraries Unlimited, Englewood 1999, ISBN 978-1-56308-674-8.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Commons category|Barbara McClintock}}
* [https://web.archive.org/web/20110927171607/http://library.cshl.edu/archives/archives/bmcbio.htm Cold Spring Harbor Laboratory Archives, Barbara McClintock:A Brief Biographical Sketch]
* [https://www.newscientist.com/people/barbara-mcclintock/ Barbara McClintock] archive on New Scientist
* [https://web.archive.org/web/20180331012528/https://profiles.nlm.nih.gov/LL/ The Barbara McClintock Papers] – Profiles in Science, National Library of Medicine.
* [http://www.amphilsoc.org/mole/view?docId=ead/Mss.Ms.Coll.79-ead.xml;query=;brand=default Barbara McClintock Papers, 1927–1991] at the American Philosophical Society
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი გენეტიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ციტოგენეტიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1902]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1992]]
anm7886mhzq7cbdf06j7abjvhky3j8v
მარშალ უორენ ნირენბერგი
0
34491
253403
159916
2026-09-24T00:58:29Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253403
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = მარშალ უორენ ნირენბერგი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Marshall Warren Nirenberg
| ფოტო =Marshall Nirenberg 2003.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა = ნირენბერგი 2003 წანას
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|4|1927}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ნიუ-იორკი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2010|1|15|1927|4|10}}
| ღურაშ აბანი = ნიუ-იორკი, ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ბიოქიმია]]
| მუშობაშ აბანი = ''National Institutes of Health''
| ალმა-მატერი = [[ფლორიდაშ უნივერსიტეტი]]<br>[[მიჩიგანიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =''NAS-იშ პრემია მოლეკულურ ბიოლოგიას'' (1962)<br>''[[ნობელიშ პრემია]] ფიზიოლოგიას დო მედიცინას'' (1968)<br>''[[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]]'' (1964)<br>''ფრანკლინიშ მენდალი (1968)<br>''[[ალბერტ ლასკერიშ პრემია]]'' (1968)<br>''[[ლუიზა გროს ჰორვიციშ პრემია]]'' (1968)<br>''გაირდნერიშ პრემია'' (1967)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''მარშალ უორენ ნირენბერგი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Marshall Warren Nirenberg; დ. [[10 პირელი]], [[1927]], [[ნიუ-იორკი]], [[ააშ]] — ღ. [[15 ღურთუთა]], [[2010]], ნიუ-იორკი, ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ბიოქიმია|ბიოქიმიკოსი]]. დიგურუ [[გენეტიკური კოდი]] დო თიშ მუშობაშ სტრუქტურა [[ცილაშ ბიოსინთეზი]]ს. [[1968]] წანას გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]] ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის ([[ჰარ გობინდ კორანა]] დო [[რობერტ ჰოლი]]წკჷმა ართო).
==ბიოგრაფია==
მარშალ უორენ ნირენბერგი გურაფულენდჷ [[ფლორიდაშ უნივერსიტეტი]]ს დო [[მიჩიგანიშ უნივერსიტეტი]]ს. 1952 წანას ფლორიდაშ უნივერსიტეტის, მიპალუ მაგისტრიშ ხარისხი [[ზოოლოგია]]ს. მიჩიგანიშ უნივერსიტეტის თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1957 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. რდჷ ნობელიშ პრემიაშ, ალბერტ ლასკერიშ პრემიაშ, გაირდნერიშ პრემიაშ, ლუიზა გროს ჰორვიციშ პრემიაშ დო შხვა პრემიეფიშ ლაურეატი.
==ლიტერატურა==
* Voet, Donald and Judith G. Voet. 1995. Biochemistry 2nd ed. John Wilely & Sons, New York.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [http://oculus.nlm.nih.gov/cgi/f/findaid/findaid-idx?c=nlmfindaid;id=navbarbrowselink;cginame=findaid-idx;cc=nlmfindaid;view=reslist;subview=standard;didno=nirenberg566 Marshall Nirenberg Papers (1937–2003)] – National Library of Medicine finding aid
* [https://web.archive.org/web/20190607135745/https://profiles.nlm.nih.gov/JJ/ The Marshall Nirenberg Papers] – Profiles in Science, National Library of Medicine
* [http://www.vega.org.uk/video/programme/129 Free to View Video Interview with Marshall W. Nirenberg] provided by the Vega Science Trust.
* [https://web.archive.org/web/20100502012333/http://www.imagery-imagination.com/nirenber.htm The Life and Scientific Work of Marshall W. Nirenberg.] (From Richard Olson & Roger Smith (eds.) ''The Biographical Encyclopedia of Scientists.'' 1998.)
* [http://www.cumc.columbia.edu/horwitz/ The Official Site of Louisa Gross Horwitz Prize]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ბიოქიმიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1927]]
[[კატეგორია:ნაღურა 2010]]
ffnlcrnbg1o8fdzl6w7tv5j55o39gy2
მარტინ როდბელი
0
34513
253402
252519
2026-09-24T00:58:23Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253402
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = მარტინ როდბელი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Martin Rodbell
| ფოტო =Rodbell, Martin (1925-1998).jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|1|12|1925}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ბალტიმორი]], [[მერილენდი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1998|12|7|1925|12|1}}
| ღურაშ აბანი = [[ჩაპელ-ჰილი (ოორუე კაროლინა)|ჩაპელ-ჰილი]], [[ოორუე კაროლინა]], ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ბიოქიმია]]
| მუშობაშ აბანი = [[ჭყანათელობაშ ერუანული ინსტიტუტი]]<br>[[დიუკიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ოორუე კაროლინაშ უნივერსიტეტი (ჩაპელ-ჰილი)]]
| ალმა-მატერი = [[ჯონ ჰოპკინზიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ნობელიშ პრემია]] ფიზიოლოგიას დო მედიცინას (1994)<br>[[გაირდნერიშ პრემია]] (1984)<br>[[რიჩარდ ლუნსბერიშ პრემია]] (1987)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''მარტინ როდბელი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Martin Rodbell; დ. [[1 ქირსეთუთა]], [[1925]], [[ბალტიმორი]], [[მერილენდი]], [[ააშ]] — ღ. [[7 ქირსეთუთა]], [[1998]], [[ჩაპელ-ჰილი (ოორუე კაროლინა)|ჩაპელ-ჰილი]], [[ოორუე კაროლინა]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ბიოქიმია|ბიოქიმიკოსი]] დო მოლეკულური ენდოკრინოლოგი. [[G-ცილეფი]]შ ძირაფაშ დო დოგურაფაშ გეშა 1994 წანას გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]] ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის ([[ალფრედ გილმანი]]წკჷმა ართო).
==ბიოგრაფია==
მარტინ როდბელი გურაფულენდჷ ბალტიმორიშ კოლეჯის, ჯონ ჰოპკინზიშ უნივერსიტეტის დო ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტის. ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტის თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია [[ბიოლოგია]]ს, 1954 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ როდბელი მუშენდჷ ჭყანათელობაშ ერუანულ ინსტიტუტის, დიუკიშ უნივერსიტეტის დო ოორუე კაროლინაშ უნივერსიტეტის.
==ჯილდოეფი დო პრემიეფი==
* 1994: ''ნობელიშ პრემია ფიზიოლოგიას დო მედიცინას''
* 1984: ''გაირდნერიშ პრემია''
* 1987: ''რიჩარდ ლუნსბერიშ პრემია''
* 1995: ''Golden Plate Award''
==ლიტერატურა==
*{{cite journal
|last=Bogucki
|first=W M
|year=1995|title=[Nobel prize in physiology and medicine in the year 1994]
|journal= Pneumonologia I Alergologia Polska
|volume=63
|issue=1–2
|pages=120–2
|location = [[Poland]]| issn = 0867-7077| pmid = 7633362
}}
*{{cite journal
|last=Flawia
|first=M M
|year=1995|title=[Nobel Prize in medicine 1994: Martín Rodbell and Alfred Gilman. Signal transduction]
|journal=Medicina (B Aires)
|volume=55
|issue=1
|pages=75–80
|location = Argentina| issn = 0025-7680| pmid = 7565041
}}
*{{cite journal
|last=Blum
|first=H E
|date=December 1994
|title=[The Nobel Prize for Medicine 1994]
|url=https://archive.org/details/sim_deutsche-medizinische-wochenschrift_1994-12-23_119_51-52/page/n45
|journal=Dtsch. Med. Wochenschr.
|volume=119
|issue=51–52
|pages=1792–5
|location = Germany| issn = 0012-0472| pmid = 7736935
|doi=10.1055/s-0029-1235137
}}
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1994/rodbell/facts/ მარტინ როდბელი Nobelprize.org-ის]
*[https://web.archive.org/web/20210509132525/https://oculus.nlm.nih.gov/cgi/f/findaid/findaid-idx?c=nlmfindaid;id=navbarbrowselink;cginame=findaid-idx;cc=nlmfindaid;view=reslist;subview=standard;didno=rodbell Martin Rodbell Papers (1925-1999)] - National Library of Medicine finding aid
*[https://profiles.nlm.nih.gov/GG/ The Martin Rodbell Papers] - Profiles in Science, National Library of Medicine
[[კატეგორია:ამერიკალი ბიოქიმიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1925]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1998]]
9xr9qfxd4ldkajch63xcvgqg2az1tpe
ეზარდ ჩარლზი
0
34642
253352
206894
2026-09-23T23:27:36Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253352
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ბოქსიორი
|ჯოხო =ეზარდ ჩარლზი
|სურათი =Ezzard Charles.jpg|250პქ
|ტიტრი =
|დაბჯოხო =
|ედომუშამი ჯოხო = ეზარდ მაკ ჩარლზი
|მეტჯოხო = ცინცინატიშ კობრა
|მენოღალობა ={{შილა|ააშ}}
|ერუანობა = [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]]
|დაბადებაშ თარიღი ={{დაბადებაშ თარიღი|7|07|1921}}
|დაბადებაშ აბანი = [[ლორენსვილი (ჯორჯია)|ლორენსვილი]], [[ჯორჯია]], [[ააშ]]
|ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1975|5|28|1921|7|7}}
|ღურაშ აბანი = [[ჩიკაგო]], [[ილინოისი]], ააშ
|ოხორუ =
|წონაშ კატეგორია = მონკაწონიანი, ქექეწონიანი
|გიორენი = მეკვარჩხანე
|სიმაღალა =
|ხეეფიშ მორქიაფა =
|სტილი =
|მაწვართალი =
|პრომოუტერი =
|მაართა რკინალა =[[12 მელახი]], [[1940]]
|ეკონია რკინალა =[[1 ეკენია]], [[1959]]
|რკინალა = 121 <br>მოგება 95 <br>წაგება 25<br>ფრე 1
|მოგება =
|მოგება ნოკაუტით =
|წაგება =
|ფრე =
|უჩუტარებუ =
|ომაჸოროფე რკინალა =
|ომაჸოროფე მოგება =
|ნოკაუტით ომაჸორეოფე =
|წაგება ომაჸოროფე =
|ფრე ომაჸოროფე =
|უჩუტარებუ ომაჸოროფე =
|ალმასქუ =
|სქუალეფი =
|ჩინებული მოჯგირეეფი =
|საიტი =
}}
'''ეზარდ მაკ ჩარლზი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Ezzard Mack Charles; დ. [[7 კვირკვე]], [[1921]], [[ლორენსვილი (ჯორჯია)|ლორენსვილი]], [[ჯორჯია]], [[ააშ]] — ღ. [[28 მესი]], [[1975]], [[ჩიკაგო]], [[ილინოისი]], ააშ), შინელი რე მუჭოთ '''ცინცინატიშ კობრა''' — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] პროფესიონალი ბოქსიორი ქექე დო მონკა წონაშ კატეგორიას, მოსოფელიშ ჩემპიონი. პროფესიონალურ კარიერას უღუდჷ 121 რკინალა, ათავრეშე 95 მოგება (52 მოგება ნოკაუტით).
==ბიოგრაფია==
==პროფესიონალური კარიერა==
==ლიტერატურა==
* Grace, Kevin & Grace, Joshua (2006). Cincinnati Boxing. Chicago: Arcadia.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[https://web.archive.org/web/20220527194204/https://boxrec.com/media/index.php/NBA_World_Heavyweight_Title_Fights NBA World Heavyweight Title Fights - BoxRec]
*[https://web.archive.org/web/20220528040721/https://boxrec.com/media/index.php/NYSAC_World_Heavyweight_Title_Fights NYSAC World Heavyweight Title Fights - BoxRec]
*[http://www.cyberboxingzone.com/boxing/ezzard.htm Ezzard Charles - CBZ Profile]
*[http://www.ibhof.com/pages/about/inductees/modern/charles.html Boxing Hall of Fame]
*[http://library.cincymuseum.org/aag/bio/charles.html Cincinnati History Library and Archives -- Ezzard Charles] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080807135316/http://library.cincymuseum.org/aag/bio/charles.html |date=2008-08-07 }}
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ბოქსიორეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1921]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1975]]
{{მერკე}}
j3dz5edtu0my7v7k2rfznddq0ajfr9f
სონი ლისტონი
0
34643
253467
242418
2026-09-24T02:16:43Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253467
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ბოქსიორი
|ჯოხო =სონი ლისტონი
|სურათი =Sonny Liston - El Gráfico 2243.jpg
|ტიტრი = სონი ლისტონი ჟურნალი El Gráfico-ს, 1962 წანა
|დაბჯოხო =
|ედომუშამი ჯოხო = ჩარლზ ლ. სონი ლისტონი
|მეტჯოხო = დიდი თუნთი
|მენოღალობა ={{შილა|ააშ}}
|ერუანობა = [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]]
|დაბადებაშ თარიღი ={{დაბადებაშ თარიღი|8|5|1932}} (ზუსტი თარიღი ვარე რჩქინელი)
|დაბადებაშ აბანი = [[სენტ-სლუ (არკანზასი)|სენტ-სლუ]], [[არკანზასი]], [[ააშ]]
|ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1970|12|30|1932|5|8}}
|ღურაშ აბანი = [[ლას-ვეგასი]], [[ნევადა]], ააშ
|ოხორუ =
|წონაშ კატეგორია = მონკაწონიანი
|გიორენი = მეკვარჩხანე
|სიმაღალა =
|ხეეფიშ მორქიაფა =
|სტილი =
|მაწვართალი =
|პრომოუტერი =
|მაართა რკინალა =[[2 ეკენია]], [[1953]]
|ეკონია რკინალა =[[29 მანგი]], [[1970]]
|რკინალა = 54 <br>მოგება 50 <br>წაგება 4
|მოგება =
|მოგება ნოკაუტით =
|წაგება =
|ფრე =
|უჩუტარებუ =
|ომაჸოროფე რკინალა =
|ომაჸოროფე მოგება =
|ნოკაუტით ომაჸორეოფე =
|წაგება ომაჸოროფე =
|ფრე ომაჸოროფე =
|უჩუტარებუ ომაჸოროფე =
|ალმასქუ =
|სქუალეფი =
|ჩინებული მოჯგირეეფი =
|საიტი =
}}
'''ჩარლზ ლ. სონი ლისტონი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Charles L. "Sonny" Liston; დ. [[8 მესი]], [[1932]], [[სენტ-სლუ (არკანზასი)|სენტ-სლუ]], [[არკანზასი]], [[ააშ]] — ღ. [[30 ქირსეთუთა]], [[1970]], [[ლას-ვეგასი]], [[ნევადა]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] პროფესიონალი ბოქსიორი მონკა წონაშ კატეგორიას, მოსოფელიშ ჩემპიონი. ლისტონქ ჩემპიონიშ ტიტული (WBA) მიპალუ [[ფლოიდ პატერსონი]]წკჷმა მოგებათ, ნამუსით მუგუ მაართა რაუნდის, ნოკაუტით. WBC-იშ ვერსიათ მოსოფელიშ ჩემპიონიშ ტიტული მიპალუ 1963 წანას კინ ფლოიდ პატერსონწკჷმა მოგებათ. ლისტონქ ჩემპიონიშ ტიტული მიოდინუ 1964 წანაშ 25 ფურთუთას [[მუჰამედ ალი|კასიუს კლეიწკჷმა]] წაგებათ. პროფესიონალურ კარიერას ლისტონს 54 მატჩიშე უღუდჷ 50 მოგება, ათავრეშე 39 ნოკაუტით დო 4 წაგება. ჟურნალი The Ring-იშ ვერსიათ სონი ლისტონი რე არძა ბორჯიშ მავითა ბოქსიორი მონკა წონაშ კატეგორიას.
==ლიტერატურა==
*Steen, Robert. Sonny Liston-His Life, Strife and the Phantom Punch (JR Books, 2008).
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*https://web.archive.org/web/20220621203843/https://boxrec.com/media/index.php/NYSAC_World_Heavyweight_Champion
*[http://www.cyberboxingzone.com/boxing/sliston.htm Sonny Liston profile] at Cyber Boxing Zone
*[http://www.ibhof.com/pages/about/inductees/modern/liston.html Boxing Hall of Fame]
*[https://www.espn.com/classic/s/add_liston_sonny.html ESPN.com -- additional information]
*[http://thecruelestsport.com/2013/04/23/red-arrow-the-mysterious-death-of-sonny-liston/ ''Red Arrow: The Mysterious Death of Sonny Liston'' by Carlos Acevedo]
*[http://www.absolutelyrics.com/lyrics/view/mark_knopfler/song_for_sonny_liston/ Lyrics to a song about Liston by Mark Knopfler]
*[https://vault.fbi.gov/Charles%20%28Sonny%29%20Liston FBI Records: The Vault - Charles Sonny Liston] at fbi.gov
*[https://tss.ib.tv/boxing/boxing-articles-and-news-2005-videos-results-rankings-and-history/1639-the-mysterious-birth-of-sonny-liston The Mysterious Birth of Sonny Liston] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210713172512/https://tss.ib.tv/boxing/boxing-articles-and-news-2005-videos-results-rankings-and-history/1639-the-mysterious-birth-of-sonny-liston |date=2021-07-13 }} at tss.ib.tv
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ბოქსიორეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1932]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1970]]
p3vweo3au6ewm4jvweijoqx14hh35jf
თეოდორ სვედბერგი
0
34757
253363
162260
2026-09-23T23:49:18Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253363
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = თეოდორ სვედბერგი
| ოდაბადური ჯოხო = [[შვედური ნინა|შვედ.]] Theodor Svedberg
| ფოტო =The-svedberg-1.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|30|8|1884}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ვალბო]], [[ევლებორგი]], [[შვედეთი]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1971|2|25|1884|8|30}}
| ღურაშ აბანი = [[კოპარბერგი]], შვედეთი
| მენოღალობა = {{შილა|შვედეთი}}
| ომენცარე სფერო = [[ბიოქიმია]]
| მუშობაშ აბანი = [[უფსალაშ უნივერსიტეტი]]<br>გუსტავ ვერნერიშ ინსტიტუტი
| ალმა-მატერი = [[უფსალაშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = [[არნე ტისელიუსი]]
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ნობელიშ პრემია]] ქიმიას (1926)<br>[[ფრანკლინიშ მენდალი]] (1949)<br>ლონდონიშ ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური (1944)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''თეოდორ სვედბერგი''' ([[შვედური ნინა|შვედ.]] Theodor Svedberg; დ. [[30 მარაშინათუთა]], [[1884]], [[ვალბო]], [[ევლებორგი]], [[შვედეთი]] — ღ. [[25 ფურთუთა]], [[1971]], [[კოპარბერგი]], შვედეთი) — [[შვედეფი|შვედი]] [[ქიმია|ქიმიკოსი]]. გურაფულენდჷ კოლოიდეფს დო პროტეინეფს [[ულტრაცენტრიფუგა]]შ გიმორინაფათ. [[1926]] წანას გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]] ქიმიაშ დარგის. სვედბერგი მუშენდჷ [[უფსალაშ უნივერსიტეტი]]ს დო გუსტავ ვერნერიშ ინსტიტუტის. 1912 წანაშე რდჷ უფსალაშ უნივერსიტეტიშ ფიზიკური ქიმიაშ დეპარტამენტიშ დირექტორი. 1949-1967 წანეფს სვედბერგი მუშენდჷ გუსტავ ვერნერიშ ინსტიტუტიშ დირექტორო. 1920-იან წანეფს ოგურუანდჷ ვისკონსინიშ უნივერსიტეტის ხოლო. თეოდორ სვედბერგი რდჷ ლონდონიშ ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური დო 1945 წანაშე ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ მაკათური.
==ლიტერატურა==
* Kyle, R. A.; Shampo, M. A. (1997). "Theodor Svedberg and the ultracentrifuge".
* Gillispie, Charles Coulston, ed. (1976). "Svedberg, The (Theodor)". Dictionary of Scientific Biography. XIII. New York: Charles Scribner's Sons.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1926/svedberg/facts/ თეოდორ სვედბერგი Nobelprize.org -ის]
* [https://web.archive.org/web/20180831002354/http://www.nasonline.org/member-directory/deceased-members/20001870.html თეოდორ სვედბერგი ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ ვებ-საიტის]
[[კატეგორია:შვედეფი]]
[[კატეგორია:შვედი ქიმიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:შვედი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიას]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1884]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1971]]
c5a4h84ybx3iins9xuw5bxm5q850uau
კარლ ლანდშტაინერი
0
34779
253382
215016
2026-09-24T00:19:32Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253382
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = კარლ ლანდშტაინერი
| ოდაბადური ჯოხო = [[გერმანული ნინა|გერმ.]] Karl Landsteiner
| ფოტო =
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|14|6|1868}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ბადენი (ავსტრია)|ბადენი]], [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1943|6|26|1868|6|14}}
| ღურაშ აბანი = [[ნიუ-იორკი]], [[ააშ]]
| მენოღალობა = {{შილა|ავსტრია}}<br>{{შილა|ააშ}} (1929 წანაშე)
| ომენცარე სფერო = [[მედიცინა]], [[ვირუსოლოგია]]
| მუშობაშ აბანი = [[ვენაშ უნივერსიტეტი]]<br>[[როკფელერიშ უნივერსიტეტი]]
| ალმა-მატერი = [[ვენაშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ნობელიშ პრემია]] ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (1930)<br>ამერიკაშ მენცარობაშ ერუანული აკადემიაშ მაკათური (1932)<br>კამერონიშ პრემია (1933)<br>ლონდონიშ ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური (1941)<br>ლასკერიშ პრემია (1946, ღურაშ უკული)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''კარლ ლანდშტაინერი''' ([[გერმანული ნინა|გერმ.]] Karl Landsteiner; დ. [[14 მანგი]], [[1868]], [[ბადენი (ავსტრია)|ბადენი]], [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია]] — ღ. [[26 მანგი]], [[1943]], [[ნიუ-იორკი]], [[ააშ]]) — [[ავსტრიალეფი|ავსტრიალი]] ექიმი, [[ბიოლოგია|ბიოლოგი]] დო [[იმუნოლოგია|იმუნოლოგი]], [[ნობელიშ პრემია]]შ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1930 წანას, [[ზისხირი]]შ ჯგუფეფიშ კლასიფიკაციაშ დუმარსხუაფალი. ლანდშტაინერქ, [[ალექსანდრე ვინერი]]წკჷმა ართო, 1937 წანას აკეთჷ [[რეზუს-ფაქტორი]]შ იდენტიფიკაცია. კარლ ლანდშტაინერქ რუმინალი ექიმი დო მიკრობიოლოგი [[კონსტანტინ ლევადიტი]] დო ავსტრიალი ექიმი [[ერვინ პოპერი]]წკჷმა ართო ძირუ დო დიგურუ [[პოლიომელიტი]]შ ვირუსი. ლანდშტაინერი ერუანობათ [[ურიეფი|ურია]] რდჷ. გურაფულენდჷ [[ვენაშ უნივერსიტეტი]]ს. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ დიო ვენაშ უნივერსიტეტის დო უკულ [[როკფელერიშ უნივერსიტეტი]]ს, [[ააშ|ამერიკას]]. რდჷ ამერიკაშ მენცარობაშ ერუანული აკადემიაშ დო ლონდონიშ ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური. ღურაშ უკულ, 1946 წანას გინოჩეს ლასკერიშ პრემია.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Commons category|Karl Landsteiner}}
* [https://web.archive.org/web/20240117042534/https://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/landsteiner-karl.pdf Karl Landsteiner 1868—1943] A Biographical Memoir by Michael Heidelberger
* [https://web.archive.org/web/20070311001529/http://www.laskerfoundation.org/awards/library/1946clinical.shtml 1946 Lasker award for clinical medicine]
* [http://osulibrary.oregonstate.edu/specialcollections/coll/pauling/blood/people/landsteiner.html Key Participants: Karl Landsteiner] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091015100625/http://osulibrary.oregonstate.edu/specialcollections/coll/pauling/blood/people/landsteiner.html |date=2009-10-15 }} – ''It's in the Blood! A Documentary History of Linus Pauling, Hemoglobin, and Sickle Cell Anemia''
* [https://web.archive.org/web/20240117042534/https://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/landsteiner-karl.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
[[კატეგორია:ავსტრიალეფი]]
[[კატეგორია:ავსტრიალი ექიმეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1868]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1943]]
2cq5034i7lmed5nr182drtu5es43xhe
პეტერ დებაი
0
34808
253433
251067
2026-09-24T01:31:22Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253433
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = პეტერ დებაი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Peter Debye
| ფოტო =Debye100.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|24|3|1884}}
| დაბადებაშ აბანი = [[მაასტრიხტი]], [[ნიდერლანდეფი]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1966|11|2|1884|3|24}}
| ღურაშ აბანი = [[იტაკა (ნიუ-იორკი)|იტაკა]], [[ნიუ-იორკიშ შტატი|ნიუ-იორკი]], [[ააშ]]
| მენოღალობა = {{შილა|ნიდერლანდეფი}}<br>{{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ფიზიკა]], [[ქიმია]]
| მუშობაშ აბანი = [[ციურიხიშ უნივერსიტეტი]] (1911-1912)<br>[[უტრეხტიშ უნივერსიტეტი]] (1912-1914)<br>[[გეტინგენიშ უნივერსიტეტი]] (1914-1920)<br>[[ციურიხიშ ფედერალური ტექნოლოგიეფიშ ინსტიტუტი]] (1920-1927)<br>[[ლაიფციგიშ უნივერსიტეტი]] (1927-1934)<br>[[ჰუმბოლდტიშ უნივერსიტეტი|ბერლინიშ უნივერსიტეტი]] (1934-1939)<br>[[კორნელიშ უნივერსიტეტი]] (1940-1950)
| ალმა-მატერი = [[აახენიშ რაინ-ვესტფალიაშ ტექნიკური უნივერსიტეტი]]<br>[[მიუნხენიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი = [[არნოლდ ზომერფელდი]]
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = [[ლარს ონსაგერი]]<br>[[პაულ შერერი]]<br>[[ფრიც ცვიკი]]
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[რუმფორდიშ მენდალი]] (1930)<br>[[ფარადეიშ ლექციაშ პრემია]] (1933)<br>[[ლორენციშ მენდალი]] (1935)<br>[[ნობელიშ პრემია]] ქიმიას (1936)<br>[[უილარდ გიბსიშ პრემია]] (1949)<br>[[მაქს პლანკიშ მენდალი]] (1950)<br>[[პრისტლიშ მენდალი]] (1963)<br>[[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]] (1965)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''პეტერ იოზეფ ვილჰელმ დებაი''' ([[ნიდერლანდური ნინა|ნიდერლ.]] Petrus Josephus Wilhelmus Debije; [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Peter Joseph William Debye; დ. [[24 მელახი]], [[1884]], [[მაასტრიხტი]], [[ნიდერლანდარეფი]] — ღ. [[2 გერგობათუთა]], [[1966]], [[იტაკა (ნიუ-იორკი)|იტაკა]], [[ნიუ-იორკიშ შტატი|ნიუ-იორკი]], [[ააშ]]) — ნიდერლანდარი-ამერიკალი [[ფიზიკა|ფიზიკოსი]] დო [[ფიზიკური ქიმია|ფიზიკოქიმიკოსი]], [[ნობელიშ პრემია]]შ ლაურეატი [[ქიმია|ქიმიაშ]] დარგის 1936 წანას.
==ბიოგრაფია==
==მენცარული რკვიებეფი==
==ლიტერატურა==
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{wikiquote}}
{{Commons category}}
* [https://web.archive.org/web/20061002071002/http://chem.ch.huji.ac.il/~eugeniik/history/debye.html Debye Biography] – Institute of Chemistry, Hebrew University
* {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20080307154851/http://www.museumboerhaave.nl/ONDERWIJS/VOORTGEZET/2defase/ANW/pdf/nobelprijswinnaars.pdf |date=March 7, 2008 |title=Negen Nederlandse Nobelprijswinnaars }} – Museum Boerhaave
* [https://web.archive.org/web/20060617232607/http://www.dpg-physik.de/dpg/organisation/fachlich/gp/debye_en.html Deutsche Physikalische Gesellschaft (DPG)]
* [http://www.debye.uu.nl/ Debye Institute]
* [http://www.aip.org/history/ohilist/4568_1.html Oral History interview transcript with Peter Debye 3 & 4 May 1962, Niels Bohr Library and Archives] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130126115605/http://www.aip.org/history/ohilist/4568_1.html |date=26 January 2013 }}, American Institute of Physics
* [https://web.archive.org/web/20210812154414/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/debye-peter.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
[[კატეგორია:ნიდერლანდარეფი]]
[[კატეგორია:ნიდერლანდარი-ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიაშ დარგის]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1884]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1966]]
{{მერკე}}
fi7judx9ob3xchgcg6csaz6gpfgobgh
ალბერტ სენტ-დიორდი
0
34813
253315
239277
2026-09-23T22:44:26Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253315
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = ალბერტ სენტ-დიორდი
| ოდაბადური ჯოხო = [[უნგრული ნინა|უნგრ.]] Albert Szent-Györgyi
| ფოტო =Albert Szent-Györgyi.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა = ალბერტ სენტ-დიორდი 1948 წანას
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|9|1893}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ბუდაპეშტი]], [[უნგრეთიშ ომაფე]], [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1986|10|22|1893|9|16}}
| ღურაშ აბანი = [[ვუდს-ჰოული (მასაჩუსეტსი)|ვუდს-ჰოული]], [[მასაჩუსეტსი]], [[ააშ]]
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ფიზიოლოგია]], [[ბიოქიმია]]
| მუშობაშ აბანი = [[სეგედიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[კემბრიჯიშ უნივერსიტეტი]]
| ალმა-მატერი = [[ზემელვაისიშ უნივერსიტეტი]] (MD)<br>[[კემბრიჯიშ უნივერსიტეტი]] (PhD)
| ომენცარე ხემანჯღვერი = [[ფრედერიკ გოულენდ ჰოპკინსი]]
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ნობელიშ პრემია]] ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (1937)<br>კამერონიშ პრემია (1946)<br>ალბერტ ლასკერიშ პრემია (1954)<br>ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ მაკათური (1956)
| ხეშმოჭარუა = Szent Györgyi kezirasa.jpg
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''ალბერტ სენტ-დიორდი''' ([[უნგრული ნინა|უნგრ.]] Albert Szent-Györgyi; დ. [[16 ეკენია]], [[1893]], [[ბუდაპეშტი]], [[უნგრეთიშ ომაფე]], [[ავსტრია-უნგრეთიშ იმპერია]] — ღ. [[22 გჷმათუთა]], [[1986]], [[ვუდს-ჰოული (მასაჩუსეტსი)|ვუდს-ჰოული]], [[მასაჩუსეტსი]], [[ააშ]]) — უნგრალი-ამერიკალი [[ბიოქიმია|ბიოქიმიკოსი]], [[ნობელიშ პრემია]]შ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1937 წანას. ალბერტ სენტ-დიორდი რდჷ მაართა მენცარი, ნამუქჷთ აკეთჷ C ვიტამინიშ იზოლაცია დო დიგურუ ტრიკარბობჟეეფიშ ციკლიშ რეაქციეფი დო კომპონენტეფი. ალბერტ სენტ-დიორდი გურაფულენდჷ ზემელვაისიშ უნივერსიტეტის დო კემბრიჯიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ დიო უნგრეთის დო უკულ [[ააშ|ამერიკა]]ს. სენტ-დიორდი მონაწილენდჷ [[მაართა მოსოფელიშ ლჷმა]]ს, [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ ბორჯის რდჷ ნაცისტეფიშ ოპონენტი. უნგრეთიშ თარობაშა კომუნისტეფიშ მულაშ უკულ, 1947 წანას ემიგრაციაშა, ამერიკაშა მიდართჷ. ალბერტ სენტ-დიორდი რდჷ შხვადოშხვა ჯილდოეფიშ დო პრემიეფიშ ლაურეატი. 1956 წანაშე რდჷ ამერიკაშ მენცარობაშ ერუანული აკადემიაშ მაკათური.
==პუბლიკაციეფი==
* ''On Oxidation, Fermentation, Vitamins, Health, and Disease'' (1940)
* ''[https://archive.org/details/bioenergetics00szen Bioenergetics]'' (1957)
* ''Introduction to a Submolecular Biology'' (1960)
* ''The Crazy Ape'' (1970)
* ''What next?!'' (1971)
* ''Electronic Biology and Cancer: A New Theory of Cancer'' (1976)
* ''The living state'' (1972)
* ''Bioelectronics: a study in cellular regulations, defense and cancer''
* [http://arjournals.annualreviews.org/doi/abs/10.1146/annurev.bi.32.070163.000245 Lost in the Twentieth Century] (1963)
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{wikiquote}}
* [http://www.nobel.se/medicine/laureates/1937/szent-gyorgyi-bio.html Biography of Albert Szent-Györgyi] — from ''Nobel Lectures'', Physiology or Medicine 1922—1941
* [https://web.archive.org/web/20040829152653/http://www.magyarorszag.hu/angol/orszaginfo/magyarok/hiresek/szent_gyorgyialbert/szentgyorgyi_a.html ბიოგრაფიული ფაქტეფი]
* [http://www.bbc.co.uk/sn/tvradio/programmes/horizon/broadband/archive/gyorgyi/ BBC Interview, 1965]
* [http://osulibrary.oregonstate.edu/specialcollections/coll/pauling/peace/people/szent-gyorgyi.html A collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130909003138/http://osulibrary.oregonstate.edu/specialcollections/coll/pauling/peace/people/szent-gyorgyi.html |date=2013-09-09 }} of digitized materials related to Szent-Györgyi and Linus Pauling's peace activism.
* [https://web.archive.org/web/20190711225629/https://profiles.nlm.nih.gov/ps/retrieve/Collection/CID/WG The Albert Szent-Gyorgyi Papers] — Profiles in Science, National Library of Medicine
[[კატეგორია:უნგრალეფი]]
[[კატეგორია:უნგრალი-ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1893]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1986]]
qwbsdt80x4brs9304w6cd54k9zd3y86
პერსი უილიამს ბრიჯმენი
0
34836
253431
163068
2026-09-24T01:31:10Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253431
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = პერსი უილიამს ბრიჯმენი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Percy Williams Bridgman
| ფოტო =Bridgman.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|21|4|1882}}
| დაბადებაშ აბანი = [[კემბრიჯი (მასაჩუსეტსი)|კემბრიჯი]], [[მასაჩუსეტსი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1961|8|20|1882|4|21}}
| ღურაშ აბანი = [[რენდოლფი (ნიუ-ჰემპშირი)|რენდოლფი]], [[ნიუ-ჰემპშირი]], ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ფიზიკა]]
| მუშობაშ აბანი = [[ჰარვარდიშ უნივერსიტეტი]]
| ალმა-მატერი = ჰარვარდიშ უნივერსიტეტი
| ომენცარე ხემანჯღვერი = [[უოლეს კლემენტ სებინი]]
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = [[ჯერალდ ჰოლტონი]]<br>[[ჯონ კლარკ სლეიტერი]]<br>[[ჯონ ჰაზბრუკ ვან ფლეკი]]
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[რუმფორდიშ მენდალი]] (1917)<br>გუტრიშ მენდალი დო პრემია (1929)<br>[[ელიოტ კრესონიშ მენდალი]] (1932)<br>კომსტოკიშ პრემია (1933)<br>[[ნობელიშ პრემია]] ფიზიკას (1946)<br>ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური (1949)<br>ბეიკერიშ მენდალი (1950)<br>[[ბინგამიშ მენდალი]] (1951)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''პერსი უილიამს ბრიჯმენი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Percy Williams Bridgman; დ. [[21 პირელი]], [[1882]], [[კემბრიჯი (მასაჩუსეტსი)|კემბრიჯი]], [[მასაჩუსეტსი]], [[ააშ]] — ღ. [[20 მარაშინათუთა]], [[1961]], [[რენდოლფი (ნიუ-ჰემპშირი)|რენდოლფი]], [[ნიუ-ჰემპშირი]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ფიზიკა|ფიზიკოსი]], [[ნობელიშ პრემია]]შ ლაურეატი ფიზიკაშ დარგის 1946 წანას. თიში ჯოხონობაშ რე [[ბრიჯმენიშ ეფექტი]], [[ბრიჯმენ-სტოკბარგერიშ მეთოდი]] დო მინერალი ბრიჯმანიტი. პერსი უილიამს ბრიჯმენი გურაფულენდჷ [[ჰარვარდიშ უნივერსიტეტი]]ს, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია [[უოლეს კლემენტ სებინი]]შ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკულ ოგურუანდჷ ფიზიკას ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის. 1919 წანაშე რდჷ ჰარვარდიშ უნივერსიტეტიშ ფიზიკაშ პროფესორი. ბრიჯმენი 1942 წანაშე რდჷ ამერიკაშ ფიზიკაშ საზოგადოებაშ პრეზიდენტი, ამერიკაშ მენცარობაშ დო ხელუანობაშ აკადემიაშ, ამერიკაშ ფილოსოფიურ საზოგადოებაშ დო ამერიკაშ მენცარობაშ ერუანული აკადემიაშ მაკათური. ბრიჯმენი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. დუდი დიჸვილუ 1961 წანაშ 20 მარაშინათუთას.
==გიშნაგორა პუბლიკაციეფი==
* ''Dimensional Analysis''. Yale University Press, 1922.
* ''The Logic of Modern Physics''. Beaufort Books, 1927. [http://www.marxists.org/reference/subject/philosophy/works/us/bridgman.htm Online excerpt.]
* ''Thermodynamics of Electrical Phenomena in Metals and a Condensed Collection of Thermodynamic Formulas''. MacMillan, 1934.
* ''The Nature of Physical Theory''. John Wiley & Sons, 1936.
* ''The Intelligent Individual and Society''. MacMillan, 1938.
* ''The Nature of Thermodynamics''. Harper & Row, Publishers, 1941.
* ''The Physics of High Pressure''. G. Bell, 1952.
* ''The Way Things Are''. Harvard Univ. Press., 1959.
* ''A Sophisticate’s Primer of Relativity''. Routledge & Kegan Paul, 1962.
* '' Collected experimental papers''. Harvard University Press, 1964.
* ''Reflections of a Physicist''. Arno Press, 1980.
==ლიტერატურა==
* Walter, Maila L., 1991. Science and Cultural Crisis: An Intellectual Biography of Percy Williams Bridgman (1882–1961). Stanford Univ. Press.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Commons category|Percy Bridgman}}
* [https://web.archive.org/web/20201031123103/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/bridgman-percy-w.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1882]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1961]]
4h6zg08cvtp2jumbcjw9qnqzmpzwum4
ჯონ ბარდინი
0
34869
253501
211900
2026-09-24T03:09:32Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253501
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = ჯონ ბარდინი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] John Bardeen
| ფოტო =Bardeen.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|23|5|1908}}
| დაბადებაშ აბანი = [[მადისონი (ვისკონსინი)|მადისონი]], [[ვისკონსინი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1991|1|30|1908|5|23}}
| ღურაშ აბანი = [[ბოსტონი]], [[მასაჩუსეტსი]], ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ფიზიკა]]
| მუშობაშ აბანი = [[ბელიშ ლაბორატორია]]<br>[[ილინოისიშ უნივერსიტეტი (ურბანა-შამპეინი)]]
| ალმა-მატერი = [[ვისკონსინიშ უნივერსიტეტი (მადისონი)]]<br>[[ფრინსთონიშ უნივერსიტეტი|პრინსტონიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი = [[იუჯინ ვიგნერი]]
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = [[უილიამ ლ. მაკმილანი]]<br>[[ჯონ რობერტ შრიფერი]]<br>[[ნიკ ჰოლონიაკი]]
| ჩინებული რე მუჭოთ = [[ტრანზისტორი]]შ გჷმაგონებელი<br>[[ბკშ თეორია]]შ დუმარსხუაფალი
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[სტიუარტ ბალანტაინიშ მენდალი]] (1952)<br>[[ოლივერ ბაკლიშ პრემია]] (1954)<br>[[ნობელიშ პრემია]] ფიზიკას (1956)<br>[[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]] (1965)<br>ღრისებაშ მენდალი IEEE (1971)<br>[[ნობელიშ პრემია]] ფიზიკას (1972)<br>ომაფე საზოგადოებაშ მაკათური (1973)<br>[[ფრანკლინიშ მენდალი]] (1975)<br>დუდიშობაშ ოპრეზიდენტე მენდალი (1977)<br>[[ლომონოსოვიშ ორქოშ მენდალი]] (1987)<br>[[ჰაროლდ პენდერიშ პრემია]] (1988)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''ჯონ ბარდინი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] John Bardeen; დ. [[23 მესი]], [[1908]], [[მადისონი (ვისკონსინი)|მადისონი]], [[ვისკონსინი]], [[ააშ]] — ღ. [[30 ღურთუთა]], [[1991]], [[ბოსტონი]], [[მასაჩუსეტსი]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] ფიზიკოსი დო ინჟინერი. ბარდინი რე ხვალე ართი მენცარი, ნამუსჷთ გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]] [[ფიზიკა]]შ დარგის ჟირშა: მაართაშა 1954 წანას, [[ტრანზისტორი]]შ გიმოგონებაშ გეშა ([[უილიამ ბრედფორდ შოკლი]] დო [[უოლტერ ბრატენი]]წკჷმა ართო) დო მაჟიაშა 1972 წანას, სუპერგამტარობაშ თეორიაშ - [[ბკშ თეორია]]შ გოვითარაფაშ გეშა ([[ლეონ კუპერი]] დო [[ჯონ რობერტ შრიფერი]]წკჷმა ართო). ტრანზისტორიშ გიმოგონება რდჷ რევოლუციური ელექტრო-ინდუსტრიას, ტრანზისტორიშ გიმოგონებაქ შელებუ ელექტრონული ტექნოლოგიაშ გოვითარაფა. სუპერგამტარობაშ ფიზიკას რე გერსხილი გვირზილურ-ჭაჭმენტური რეზონანსი დო ჭაჭმენტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია, ნამუთ გიმირინუაფჷ ასეიან [[მედიცინა]]ს. ჯონ ბარდინი გურაფულენდჷ ვისკონსინიშ უნივერსიტეტის (მადისონი), სოდეთ მიპალუ მენცარობაშ ბაკალავრიშ ხარისხი ელექტრო-ინჟინერიას, 1928 წანას. 1929 წანას მიპალუ მაგისტრიშ ხარისხი. ბარდინქ ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ პრინსტონიშ უნივერსიტეტის [[იუჯინ ვიგნერი]]შ ხემანჯღვერობათ, 1936 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ მონაწილენდჷ [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]ს. ლჷმაშ თებაშ უკულ ჯონ ბარდინი მუშენდჷ [[ბელიშ ლაბორატორია]]ს დო უკულ ილინოისიშ უნივერსიტეტის (ურბანა-შამპეინი) პროფესორო. ჯონ ბარდინქ ღურუ 1991 წანაშ 30 ღურთუთას, 82 წანერქ. ნთხორილი რე მადისონიშ ფორესტ-ჰილიშ სასაფლას.
==ლიტერატურა==
* Daitch & Hoddeson (2002). True Genius:: The Life and Science of John Bardeen. Joseph Henry Press.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{wikiquote}}
* [https://web.archive.org/web/20070808015028/http://web.library.uiuc.edu/ahx/ead/ua/1110020/1110020f.html The Bardeen Archives] at the University of Illinois at Urbana-Champaign
* [https://web.archive.org/web/20120112185201/http://www.boston.com/globe/search/stories/nobel/1991/1991ae.html Associated Press Obituary of John Bardeen as printed in The Boston Globe]
* [http://www.aip.org/history/ohilist/4146_1.html Oral History interview transcript with John Bardeen 12, 16 May, 1, 22 December 1977 & 4 April 1978, American Institute of Physics, Niels Bohr Library and Archives] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150112065329/http://www.aip.org/history/ohilist/4146_1.html |date=12 January 2015 }}
* [http://www.aip.org/history/ohilist/25488.html Oral History interview transcript with John Bardeen 13 February 1980, American Institute of Physics, Niels Bohr Library and Archives] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131009093414/http://www.aip.org/history/ohilist/25488.html |date=9 October 2013 }}
* [https://web.archive.org/web/20150310072112/http://www.princeton.edu/~mudd/finding_aids/mathoral/pmc01.htm Interview with Bardeen about his experience at Princeton]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკას]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1908]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1991]]
0q5e35sjbwmp1sdpkzrlfl2q80c281k
საიმონ კუზნეცი
0
34921
253447
245239
2026-09-24T01:51:01Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253447
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = საიმონ კუზნეცი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Simon Kuznets
| ფოტო =Simon Kuznets 1971b.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა = საიმონ კუზნეცი 1971 წანას
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|30|4|1901}}
| დაბადებაშ აბანი = [[პინსკი]], [[რუსეთიშ იმპერია]] (ასეიან [[ბელარუსი]])
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1985|7|8|1901|4|30}}
| ღურაშ აბანი = [[კემბრიჯი (მასაჩუსეტსი)|კემბრიჯი]], [[მასაჩუსეტსი]], [[ააშ]]
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ეკონომიკა]]
| მუშობაშ აბანი = [[ეკონომიკური რკვიებეფიშ ერუანული ბიურო]]<br>[[კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ჰარვარდიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ჯონ ჰოპკინსიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[პენსილვანიაშ უნივერსიტეტი]]
| ალმა-მატერი = [[კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ხარკოვიშ ეკონომიკაშ ერუანული უნივერსიტეტი|ხარკოვიშ კომერციაშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი = [[უესლი კლერ მიტჩელი]]
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = [[მილტონ ფრიდმანი]]<br>[[რიჩარდ ისტერლინი]]<br>[[სტენლი ენგერმანი]]<br>[[რობერტ ფოგელი]]
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ნობელიშ პრემია]] ეკონომიკაშ დარგის (1971)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''საიმონ სმიტ კუზნეცი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Simon Smith Kuznets; [[რუსული ნინა|რუს.]] Семён Абра́мович Кузне́ц; დ. [[30 პირელი]], [[1901]], [[პინსკი]], [[რუსეთიშ იმპერია]] (ასეიან [[ბელარუსი]]) — ღ. [[8 კვირკვე]], [[1985]], [[კემბრიჯი (მასაჩუსეტსი)|კემბრიჯი]], [[მასაჩუსეტსი]], [[ააშ]]) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] ეკონომისტი. კაბეტი თია მიშეღჷ ეკონომიკაშ [[ემპირიზმი|ემპირიულ მენცარობათ]] ტრანსფორმაციაშა. [[ნობელიშ პრემია]] ლაურეატი ეკონომიკაშ დარგის 1971 წანას.
==ბიოგრაფია==
==მენცარული რკვიებეფი==
==გიშნაგორა პუბლიკაციეფი==
==ლიტერატურა==
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Commons category|Simon Kuznets}}
{{wikiquote}}
* {{Cite encyclopedia |title=Simon Kuznets (1901–1985) |url=http://www.econlib.org/library/Enc/bios/Kuznets.html |encyclopedia=The Concise Encyclopedia of Economics |edition= |series=Library of Economics and Liberty |publisher=Liberty Fund |year=2008 }}
* [https://web.archive.org/web/20030814085554/http://cepa.newschool.edu/het/profiles/kuznets.htm New School for Social Research.] With partial bibliography and web links.
* [http://werdet.atspace.com/bin/kuznets-lecture.html Kuznets's Nobel Prize lecture.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190422052329/http://werdet.atspace.com/bin/kuznets-lecture.html |date=2019-04-22 }}
* Fogel, Robert, 2000, "[https://dx.doi.org/10.3386/w7787 Simon S. Kuznets: 1901–1985]," NBER Working Paper No. 7787.
* [https://web.archive.org/web/20181222190225/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/kuznets-simon.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ეკონომისტეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ეკონომიკაშ დარგის]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1901]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1985]]
{{მერკე}}
fjxiz9yonmeipatnztnajkh9ys7nrbx
პოლ ფლორი
0
34931
253436
164536
2026-09-24T01:32:49Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253436
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = პოლ ფლორი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Paul Flory
| ფოტო =Paul Flory 1973.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|19|6|1910}}
| დაბადებაშ აბანი = [[სტერლინგი (ილინოისი)|სტერლინგი]], [[ილინოისი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1985|9|9|1910|6|19}}
| ღურაშ აბანი = [[ბიგ-სიური]], [[კალიფორნია]], ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ფიზიკური ქიმია]]
| მუშობაშ აბანი = [[DuPont]]<br>[[სტენფორდიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[კარნეგი-მელონიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[კორნელიშ უნივერსიტეტი]]
| ალმა-მატერი = [[მანჩესტერიშ უნივერსიტეტი (ინდიანა)]]<br>[[ოჰაიოშ შტატიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი = ჰენრიკ ჯონსტონი
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ნობელიშ პრემია]] ქიმიას (1974)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''პოლ ჯონ ფლორი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Paul John Flory; დ. [[19 მანგი]], [[1910]], [[სტერლინგი (ილინოისი)|სტერლინგი]], [[ილინოისი]], [[ააშ]] — ღ. [[9 ეკენია]], [[1985]], [[ბიგ-სიური]], [[კალიფორნია]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ქიმია|ქიმიკოსი]], გურაფულენდჷ [[პოლიმერეფი]]შ, [[მაკრომოლეკულეფი]]შ ფიზიკურ ქიმიას, მაკრომოლეკულეფიშ თეორიული დო ექსპერიმენტალური რკვიებაშ გეშა გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]] ქიმიაშ დარგის 1974 წანას.
==ბიოგრაფია==
პოლ ფლორიქ დებადჷ [[1910]] წანაშ [[19 მანგი]]ს, [[ილინოისი]]შ ნოღა სტერლინგის. ფლორი გურაფულენდჷ ელგინიშ სკოლას, ილინოისის. უკულ გურაფა გაგინძორჷ მანჩესტერიშ კოლეჯის (ასეიან [[მანჩესტერიშ უნივერსიტეტი (ინდიანა)]]), სოდეთ მიპალუ ბაკალავრიშ ხარისხი ქიმიას 1930 წანას. მანჩესტერიშ კოლეჯიშ უკულ ფლორი გურაფულენდჷ [[ოჰაიოშ შტატიშ უნივერსიტეტი]]ს, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1934 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ ფლორი მუშენდჷ ამერიკულ ქიმიურ კომპანიას [[DuPont]]-ის დო შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. რდჷ [[სტენფორდიშ უნივერსიტეტი]]შ ქიმიაშ პროფესორი. პოლ ფლორი რდჷ [[ნობელიშ პრემია]]შ ლაურეატი 1974 წანას დო პიტერ დებაიშ პრემიაშ ლაურეატი 1969 წანას. პოლ ჯონ ფლორიქ 1954 წანას მიპალუ კოლვინიშ მენდალი, 1968 წანას ჩარლზ გუდირიშ ჯოხონობაშ მენდალი, 1971 წანას [[ელიოტ კრესონიშ მენდალი]], 1977 წანას [[პერკინიშ მენდალი]], 1974 წანას [[პრისტლიშ მენდალი]]. 1974 წანას პოლ ფლორის გინოჩეს პრესტიჟული [[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]]. პოლ ფლორე რე 300-შე უმოსი მენცარული პუბლიკაციაშ, სტატიაშ დო წინგიშ ავტორი.
==გიშნაგორა პუბლიკაციეფი==
*Flory, Paul. (1953) ''Principles of Polymer Chemistry''. Cornell University Press.
*Flory, Paul. (1969) ''Statistical Mechanics of Chain Molecules''. Interscience.
*Flory, Paul. (1985) ''Selected Works of Paul J. Flory''. Stanford Univ Press.
==ლიტერატურა==
* Morris, Peter J. T. (1986) Polymer Pioneers: A Popular History of the Science and Technology of Large Molecules Center for History of Chemistry, Philadelphia.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Commons category|Paul Flory}}
* [https://www.britannica.com/biography/Paul-J-Flory პოლ ჯონ ფლორი ენციკლოპედია ბრიტანიკას]
* Chemistry Tree: [https://web.archive.org/web/20141019175018/http://academictree.org/chemistry/peopleinfo.php?pid=52081 Paul J. Flory Details]
*[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1974/flory/lecture/ Nobel lecture by Paul Flory]
*{{cite web|last1=Mangravite|first1=Andrew|title=Finding Aid to the Paul J. Flory papers, 1931–1985 bulk 1950–1978|url=http://othmerlib.sciencehistory.org/record=b1023972~S6|website=Science History Institute|date=2001|access-date=March 27, 2018|quote="Click on 'Paul J. Flory papers finding aid' for full finding aid."}}
*[http://www.oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/kt000030qk?query=paul%20j%20flory Paul J. Flory papers] at the [http://www.hoover.org/library-and-archives Hoover Institution Archives]
*[https://web.archive.org/web/20200806063116/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/flory-paul.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიაშ დარგის]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1910]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1985]]
2zdfot2nwjrvuayfea480w0yjbodllk
ჯენდაო ლი
0
34959
253496
212419
2026-09-24T03:05:44Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253496
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = ჯენდაო ლი
| ოდაბადური ჯოხო = {{lang-zh|李政道}}
| ფოტო =Lizhengdao.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|1926|11|24}}
| დაბადებაშ აბანი = [[შანხაი]], [[ჩინეთიშ რესპუბლიკა (1912-1949)|ჩინეთიშ რესპუბლიკა]]
| ღურაშ თარიღი =
| ღურაშ აბანი =
| მენოღალობა = {{შილა|ჩინეთი}}<br>{{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ელემენტარული წულუკეფიშ ფიზიკა]]
| მუშობაშ აბანი = [[კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი]], [[კალიფორნიაშ ბერკლიშ უნივერსიტეტი]] დო ჯეძიანიშ უნივერსიტეტი
| ალმა-მატერი = ჯეძიანიშ უნივერსიტეტი, <br>[[ჩიკაგოშ უნივერსიტეტი]], <br>[[ცინჰუაშ უნივერსიტეტი]],<br> [[პეკინიშ უნივერსიტეტი]],<br> ნინკაიშ უნივერსიტეტი
| ომენცარე ხემანჯღვერი = [[ენრიკე ფერმი]]
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ნობელიშ პრემია]] [[ფიზიკა|ფიზიკაშ დარგის]] (1957), <br/> [[ოსკარ კლეინიშ მენდალი]] (1993), <br/> [[მატეუჩიშ მენდალი]] (1995)
| ხეშმოჭარუა = Tsung dao lee signature chinese.jpg
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''ლი ჯენდაო''' ('''ლი ძუნდაო''', {{lang-zh|李政道|Lǐ Zhèngdào}}; {{lang-en|Tsung-Dao Lee}}; დ. [[24 გერგობათუთა]] [[1926]], [[შანხაი]]) — [[ჩინეთი|ჩინარი]] დო [[ააშ|ამერიკალი]] [[ფიზიკა|ფიზიკოსი]], [[1957]] წანაშ [[ნობელიშ პრემია]]შ ლაურეატი [[ნობელიშ პრემია ფიზიკიშ დარგის|ფიზიკაშ დარგის]], [[იან ჯენ-ნინი|იან ჯენ-ნინიწკჷმა]] ართო, '' თაშ ჯოხოდვალირი [[პარიტეტი (ფიზიკა)|პარიტეტიშ]] კანონეფიშ კილიშკილი დოგურაფაშ გეშა, ნამუქჷთ შანულამი მეგორაფეფი გჷმიჭანჷ [[ელემენტარული წულუკი|ელემენტარულ წულუკეფიშ]] დარგის''. პარიტეტიშ მოსალინე აკორცუაფას ექსპერიმენტულო მიოგორჷ [[ვუ ძიანსიუნი|ვუ ძიანსიუნქ]]. თაშნეშე, ლი ჯენდაო კვანტური სტატისტიკური ფიზიკაშ ([[იანიშ დო ლიშ თეორემეფი]]) ნახანდეფიშ ავტორი რე.
[[ააშ-იშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემია]]შ მაკათური (1964)<ref name="NAS">[http://www.nasonline.org/member-directory/members/53380.html Tsung-Dao Lee] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231127153734/https://www.nasonline.org/member-directory/members/53380.html |date=2023-11-27 }} {{ref-en}}</ref>, [[პაპიშ მენცარობეფიშ აკადემია]]შ მაკათური (2003)<ref>[http://www.pas.va/content/accademia/en/academicians/ordinary/leetd.html Tsung-Dao Lee] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190428124825/http://www.pas.va/content/accademia/en/academicians/ordinary/leetd.html |date=2019-04-28 }} {{ref-en}}</ref>, [[ჩინეთიშ მენცარობეფიშ აკადემია]]შ შხვაშთური მაკათური (1994)<ref>{{cite web|url=http://www.casad.cas.cn/aca/315/wjysmd-200906-t20090624_1808863.html|title=李政道(Tsung-Dao Lee)|lang=zh|accessdate=2019-04-18}}</ref>.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1957/lee/ ინფორმაცია ნობელიშ კომიტეტიშ ვებ-ხასჷლაშე] {{ref-en}}
* [http://www.columbia.edu/cu/physics/fac-bios/TDLee/faculty.html ლი ჯენდაოშ დორხველი ხასჷლა კოლუმბიაშ უნივერსიტეტიშ ვებ-ხასჷლას] {{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20070204150017/http://cuspea.pku.edu.cn/introduc/introduc.htm CUSPEA] {{ref-en}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:ფიზიკოსეფი ანბანიშ მეჯინათ]]
[[კატეგორია:XX ოშწანურაშ ფიზიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ააშ-იშ ფიზიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ჩინეთიშ ფიზიკოსედი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკაშ დარგის]]
[[კატეგორია:ჩინეთიშ ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ააშ-იშ ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია: ააშ-იშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ მაკათურეფი]]
[[კატეგორია:მოსოფელიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ მაკათურეფი]]
72b3a379u1cyu995jxj10jaxxtvx9bu
ჯონ მაკარტი
0
35035
253503
174628
2026-09-24T03:10:20Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253503
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = ჯონ მაკარტი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] John McCarthy
| ფოტო =John McCarthy Stanford.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა = ჯონ მაკარტი 2006 წანას
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|4|9|1927}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ბოსტონი]], [[მასაჩუსეტსი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2011|10|24|1927|9|4}}
| ღურაშ აბანი = [[სტენფორდი (კალიფორნია)|სტენფორდი]], [[კალიფორნია]], ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ინფორმატიკა]]
| მუშობაშ აბანი = [[სტენფორდიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი]]<br>[[დართმუზიშ კოლეჯი]]<br>[[ფრინსთონიშ უნივერსიტეტი|პრინსტონიშ უნივერსიტეტი]]
| ალმა-მატერი = პრინსტონიშ უნივერსიტეტი<br>[[კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი = დონალდ სპენსერი
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = [[რუჟენა ბაიჩი]]<br>[[ბარბარა ლისკოვი]]<br>[[რაჯ რედი]]
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ტიურინგიშ პრემია]] (1971)<br>კომპიუტერული ტექნიკაშ პიონერიშ პრემია (1985)<br>[[კიოტოშ პრემია]] (1988)<br>[[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]] (1990)<br>ბენჯამინ ფრანკლინიშ მენდალი (2003)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''ჯონ მაკარტი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] John McCarthy; დ. [[4 ეკენია]], [[1927]], [[ბოსტონი]], [[მასაჩუსეტსი]], [[ააშ]] — ღ. [[24 გჷმათუთა]], [[2011]], [[სტენფორდი (კალიფორნია)|სტენფორდი]], [[კალიფორნია]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ინფორმატიკა|ინფორმატიკოსი]], [[ხელუანური ინტელექტი]]შ დისციპლინაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი. ჯონ მაკარტიქ მიშეღჷ ტერმინი "ხელუანური ინტელექტი" დო დარსხუ [[Lisp]]-იშ დო [[ALGOL]]-იშ [[პროგრამირაფაშ ნინა|პროგრამირაფაშ ნინეფი]]. ჯონ მაკარტი გურაფულენდჷ [[მათემატიკა]]ს [[კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი]]ს. უკულ გურაფა გაგინძორჷ პრინსტონიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია დონალდ სპენსერიშ ხემანჯღვერობათ, 1951 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ მაკარტი მუშენდჷ დიო პრინსტონიშ უნივერსიტეტის, უკულ [[სტენფორდიშ უნივერსიტეტი]]ს დო [[დართმუზის კოლეჯი]]ს. 1956 წანას მაკარტიქ ომუშებუშა გეგნორთჷ [[მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი]]შა. 1962 წანაშე მაკარტი რდჷ სტენფორდიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი. სტენფორდის იმუშუ 2000 წანაშა. ჯონ მაკარტი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1971 წანას მაკარტიქ მიპალუ ტიურინგიშ პრემია, 1988 წანას [[კიოტოშ პრემია]], 2003 წანას ბენჯამინ ფრანკლინიშ მენდალი. 1990 წანას მაკარტის გინოჩეს [[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]]. მაკარტი რე შხვადოშხვა მენცარული სტატიეფიშ დო პუბლიკაციეფიშ ავტორი.
==ლიტერატურა==
* Pamela McCorduck, Machines Who Think: a personal inquiry into the history and prospects of artificial intelligence, 1979, second edition 2004.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Commons category|John McCarthy (computer scientist)|John McCarthy}}
{{Wikiquote|John McCarthy (computer scientist)|John McCarthy}}
* [https://web.archive.org/web/20150220060339/http://cs.stanford.edu/jmc Celebration of John McCarthy's Accomplishments at Stanford University].
* {{Find a Grave|79297117}}
* [https://web.archive.org/web/20201221211207/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/mccarthy-john.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ინფორმატიკოსეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1927]]
[[კატეგორია:ნაღურა 2011]]
720viu5f5yxkw2jk38lvii9nsygp3o7
ოსვალდ ევერი
0
35052
253424
214845
2026-09-24T01:27:10Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253424
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = ოსვალდ ევერი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Oswald Avery
| ფოტო =Oswald T. Avery portrait 1937.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა = ოსვალ ევერი 1937 წანას
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|21|10|1877}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ჰალიფაქსი]], [[ახალი შოტლანდია]], [[კანადა]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1955|2|20|1877|10|21}}
| ღურაშ აბანი = [[ნეშვილი]], [[ტენესი]], [[ააშ]]
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[მოლეკულური ბიოლოგია]]
| მუშობაშ აბანი = [[როკფელერიშ უნივერსიტეტი]]
| ალმა-მატერი = [[კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[კოპლიშ მენდალი]] (1945)<br>ალბერტ ლასკერიშ პრემია (1947)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''ოსვალდ თეოდორ ევერი უკულაში''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Oswald Theodore Avery Jr. ; დ. [[21 გჷმათუთა]], [[1877]], [[ჰალიფაქსი]], [[ახალი შოტლანდია]], [[კანადა]] — ღ. [[20 ფურთუთა]], [[1955]], [[ნეშვილი]], [[ტენესი]], [[ააშ]]) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] ექიმი დო [[ბიოლოგია|ბიოლოგი]], შინელი რე [[ევერიშ, მაკლაუდიშ და მაკარტიშ ექსპერიმენტი|ექპერიმენტით]], ნამუქჷთ ოძირუ, ნამდა [[დნბ]] რე მასალა ნამუსჷთ გინმუღუ [[ტრანსფორმაცია (გენეტიკა)|გენეტიკური ინფორმაცია]] ბაქტერიეფს. ადრე მენცარეფს [[ცილეფი]] მიოჩქუდეს გენეტიკური ინფორმაციაშ გინმაღალარ მასალათ. უკულ, 1952 წანას, [[ჰერში-ჩეიზიშ ექსპერიმენტი]]თ დნბ-ქ დენტკიცჷნ, მუჭოთ გენეტიკური ინფორმაციაშ გინმაღალარ მასალაქ. ოსვალდ ევერი გურაფულენდჷ [[კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი]]ს. გურაფაშ თებაშ უკულ, მუშენდჷ უმოსო [[როკფელერიშ უნივერსიტეტი]]ს. 1945 წანას ევერის გინოჩეს [[კოპლიშ მენდალი]]. 1947 წანას ევერიქ მიპალუ ალბერტ ლასკერიშ პრემია. ოსვალდ ევერი 1940-იან დო 1950-იან წანეფს ნომინირაფილი რდჷ [[ნობელიშ პრემია]]შა. ოსვალდ ევერი მერჩქინელი რე [[იმუნოქიმია]]შ პიონერო. ევერიშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართი კრატერი [[თუთა (ალმაშარე)|თუთას]].
==ქოძირით თაშნეშე==
* [[ევერიშ, მაკლაუდიშ და მაკარტიშ ექსპერიმენტი]]
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*
*[http://osulibrary.oregonstate.edu/specialcollections/coll/pauling/dna/people/avery.html Key Participants: Oswald T. Avery] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100314065936/http://osulibrary.oregonstate.edu/specialcollections/coll/pauling/dna/people/avery.html |date=2010-03-14 }} - ''Linus Pauling and the Race for DNA: A Documentary History''
* [https://web.archive.org/web/20100528161434/http://www.tennessee.gov/tsla/history/manuscripts/findingaids/70-128.pdf Oswald Avery Papers finding aid at the Tennessee State Library and Archives]
* [https://web.archive.org/web/20211022132200/https://oculus.nlm.nih.gov/cgi/f/findaid/findaid-idx?c=nlmfindaid;id=navbarbrowselink;cginame=findaid-idx;cc=nlmfindaid;view=reslist;subview=standard;didno=avery Oswald T. Avery Collection (1912-2005)] - National Library of Medicine finding aid
* [https://web.archive.org/web/20190109032018/https://profiles.nlm.nih.gov/CC/ The Oswald T. Avery Collection] - Profiles in Science, National Library of Medicine
* [https://web.archive.org/web/20211023194312/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/avery-oswald-t.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ბიოლოგეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1877]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1955]]
29m0ckr3qgt7nvb04z7jxus3xjw0lal
გილბერტ ნიუტონ ლუისი
0
35069
253334
228134
2026-09-23T23:12:11Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253334
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = გილბერტ ნიუტონ ლუისი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Gilbert Newton Lewis
| ფოტო =
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|23|10|1875}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ვეიმაუტი (მასაჩუსეტსი)|ვეიმაუტი]], [[მასაჩუსეტსი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1946|3|23|1875|10|23}}
| ღურაშ აბანი = [[ბერკლი (კალიფორნია)|ბერკლი]], [[კალიფორნია]], ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ფიზიკური ქიმია]]
| მუშობაშ აბანი = [[მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი]]<br>[[კალიფორნიაშ უნივერსიტეტი (ბერკლი)]]
| ალმა-მატერი = [[ჰარვარდიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი = [[თეოდორ უილიამ რიჩარდსი]]
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = [[მაიკლ კაშა]]<br>[[ჰაროლდ იური]]<br>[[გლენ თეოდორ სიბორგი]]<br>[[ჯოზეფ ედვარდ მაიერი]]
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[უილარდ გიბსიშ პრემია]] (1924)<br>დეივიშ მენდალი (1929)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''გილბერტ ნიუტონ ლუისი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Gilbert Newton Lewis; დ. [[23 გერგობათუთა]], [[1875]], [[ვეიმაუტი (მასაჩუსეტსი)|ვეიმაუტი]], [[მასაჩუსეტსი]], [[ააშ]] — ღ. [[23 მელახი]], [[1946]], [[ბერკლი (კალიფორნია)|ბერკლი]], [[კალიფორნია]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] ქიმიკოსი, კოვალენტური თეორიაშ დუმარსხუაფალი. გილბერტი ლუისიქ გიმირკვიუ [[ქიმიური თერმოდინამიკა]], [[ფოტოქიმია]], [[იზოტოპიშ გორთუალა]], [[კვანტური მექანიკა]] დო შხვ. გილბერტ ლუისიქ მიშეღჷ ტერმინი [[ფოტონი]]. გილბერტ ლუისიქ დოქტორიშ ხარისხი მიპალუ [[ჰარვარდიშ უნივერსიტეტი]]ს. ართ პერიოდის იგურუ [[გერმანია]]ს დო [[ფილიპინეფი|ფილიპინეფს]] ხოლო. 1912 წანაშე ლუისი მუშენდჷ კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის (ბერკლი), სოდეთ რდჷ ქიმიაშ კოლეჯიშ დეკანი. გილბერტ ლუისი რდჷ გიშარჩქინელი მენცარეფიშ დო [[ნობელიშ პრემია]]შ ლაურეატეფიშ: [[გლენ თეოდორ სიბორგი]]შ, [[ჰაროლდ იური]]შ, [[უილიამ ჯიოკი]]შ, [[მელვინ კალვინი]]შ მენტორი. გილბერტ ლუისი ნომინირაფილი რდჷ ნობელიშ პრემიაშა 41-შა, მარა პრემია დღას ვემუღებუ.
==ლიტერატურა==
* Coffey, Patrick (2008) Cathedrals of Science: The Personalities and Rivalries That Made Modern Chemistry. Oxford University Press.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [https://web.archive.org/web/20240520083356/https://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/lewis-gilbert-n.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1875]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1946]]
pqh54hkwenqexr79rgcje7hojn255pt
ჰენრი დრეიპერიშ მენდალი
0
35163
253508
174640
2026-09-24T03:19:46Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253508
wikitext
text/x-wiki
'''ჰენრი დრეიპერიშ მენდალი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Henry Draper Medal) რე [[ააშ|ამერიკაშ]] მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ ჯილდო ნამუთ გინმაჩამუ [[ასტროფიზიკა]]შ დარგის მოხანდე მენცარეფს. მენდალი ამერიკალი ექიმიშ დო ასტრონომიშ [[ჰენრი დრეიპერი]]შ ჯოხონობაშ რე. ჯილდო დარსხუ დრეიპერიშ ფონდიქ. მენდალიშ მაართა ლაურეატი რდჷ ამერიკალი ასტრონომი დო ფიზიკოსი [[სემიუელ ლენგლი]] 1886 წანას. მენდალი გინიჩამუ ოთხ წანაშა ართიშა.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [https://web.archive.org/web/20170607043343/http://www.nasonline.org/programs/awards/henry-draper-medal.html ჰენრი დრეიპერიშ მენდალი]
[[კატეგორია:ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ ჯილდოეფი]]
pcdx7jo7w5xfzxwzaqsm0n7esvu3l1n
მოლნუპირავირი
0
35164
253411
210475
2026-09-24T01:12:10Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253411
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:MK-4482.svg|მინი|მოლნუპირავირიშ ქიმიური სტრუქტურა]]
'''მოლნუპირავირი''' (MK-4482 დო EIDD-2801 შემუშებაშ კოდეფი) — ექსპერიმენტული [[ანტივირუსული პრეპარატეფი|ანტივირუსული პრეპარატი]], ნამუთ იაქტიურებუ შუმათ (პერორალურ მეღებათ), შემუშებული რე [[გრიპი]]შე ოსქილიდაფარო. თენა რე [[პროპრეპარატეფი|პროპრეპარატი]] (პროწამალი) N4-ჰიდროქსიციტიდინიშ სინთეზური ნუკლეოტიდური ნაწარმებუშ ოსხირშა, ნამუთ მუშ ანტივირუსულ ქიმინუას გჷმარჩქინანს ვირუსიშ [[რნბ]]-შა რეპლიკაციაშ კოპირაფაშის ჩილათეფიშ მიშაღალათ<ref>{Статья|ссылка=https://stm.sciencemag.org/content/11/515/eaax5866|автор=Mart{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Toots, Jeong-Joong Yoon, Robert M. Cox, Michael Hart, Zachary M. Sticher|заглавие=Characterization of orally efficacious influenza drug with high resistance barrier in ferrets and human airway epithelia|год=2019-10-23|язык=en|издание=Science Translational Medicine|том=11|выпуск=515|issn=1946-6234, 1946-6242|doi=10.1126/scitranslmed.aax5866}}</ref><ref>{Статья|ссылка=https://www.translationalres.com/article/S1931-5244(19)30256-7/abstract|автор=Mart Toots, Jeong-Joong Yoon, Michael Hart, Michael G. Natchus, George R. Painter|заглавие=Quantitative efficacy paradigms of the influenza clinical drug candidate EIDD-2801 in the ferret model|год=2020-04-01|язык=English|издание=Translational Research|том=218|страницы=16–28|issn=1931-5244, 1878-1810|doi=10.1016/j.trsl.2019.12.002}}</ref>. გრიპიშ ვირუსწკჷმა ართო, თაშნეშე პრეპარატიშ აქტივობაქ დემონსტრირაფილქ იჸუ [[კორონავირუსეფი]]შ სააწმარენჯოთ, თინეფს შქას [[მონკა კონწარი რესპირატორული სინდრი|SARS]], [[არხობჟაეიოლური რესპირატორული სინდრომი|MERS]] დო [[SARS-CoV-2]]<ref>{Статья|ссылка=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7164393/|автор=Timothy {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} P. Sheahan, Amy C. Sims, Shuntai Zhou, Rachel L. Graham, Andrea J. Pruijssers|заглавие=An orally bioavailable broad-spectrum antiviral inhibits SARS-CoV-2 in human
airway epithelial cell cultures and multiple coronaviruses in mice|год=2020-04-06|издание=Science Translational Medicine|issn=1946-6234|doi=10.1126/scitranslmed.abb5883}}</ref>.
პრეპარატიქ შემუშებულქ იჸუ [[ემორიშ უნივერსიტეტი]]ს, საუნივერსიტეტე ფარმაცევტული კომპანიაშით Drug Innovation Ventures at Emory (DRIVE). მოგვიანაფათ თინა ქიჸიდჷ მაიამის მადვალჷ კომპანიაქ Ridgeback Biotherapeutics, ნამუქჷთ უკული ხეკულუა დოდჷ Merck & Co.-წკჷმა, პრეპარატიშ უკულიანი შემუშებაშო.
[[2021]] წანაშ გჷმათუთას, [[გოართოიანაფილი ომაფე|გოართოიანაფილ ომაფექ]] მოლნუპირავირი დანტკიცჷ სამედიცინე გჷმორინაფაშო.
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
{{მერკე}}
[[კატეგორია:COVID-19]]
[[კატეგორია:წამალეფი ანბანიშ მეჯინათ]]
[[კატეგორია:ანტივირუსული პრეპარატეფი]]
[[კატეგორია:პირიმიდინეფი]]
[[კატეგორია:ოქსიმეფი]]
60ynwhe05bbltpc277i6yd117wvcakf
მაიკლ ჰეიდელბერგერი
0
35491
253399
173726
2026-09-24T00:50:57Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253399
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = მაიკლ ჰეიდელბერგერი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Michael Heidelberger
| ფოტო =Michael Heidelberger 1954.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|29|4|1888}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ნიუ-იორკი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1991|6|25|1888|4|29}}
| ღურაშ აბანი = ნიუ-იორკი, ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ორგანული ქიმია]], [[იმუნოლოგია]]
| მუშობაშ აბანი = [[როკფელერიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[მაუნტ-სინაი]]<br>[[კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი]]<br>[[რატგერსიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტიშ მედიცინაშ სკოლა]]
| ალმა-მატერი = [[კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი = მარსტონ ბოგერტი
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ლასკერიშ პრემია]] (1953)<br>ოშწანიანი პრემია (1959)<br>[[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]] (1967)<br>[[ლუიზა გროს ჰორვიციშ პრემია]] (1977)<br>ლასკერიშ პრემია (1978)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''მაიკლ ჰეიდელბერგერი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Michael Heidelberger; დ. [[29 პირელი]], [[1888]], [[ნიუ-იორკი]], [[ააშ]] — ღ. [[25 მანგი]], [[1991]], ნიუ-იორკი, ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[იმუნოლოგია|იმუნოლოგი]]. ჰეიდელბერგერიქ დო [[ოსვალდ ევერი]]ქ მენცარული რკვიებეფით, ოძირეს ნამდა [[პნევმოკოკი|პნევმოკოკეფიშ]] [[პოლისაქარიდეფი]] რენა [[ანტიგენი|ანტიგენეფი]]. ჸათე რკვიებას უკულ გიარსხუ თიშ ნტკიცებაქ ნამდა [[ანტირსხული|ანტირსხულეფი]] რენა [[ცილეფი]].
==ბიოგრაფია==
მაიკლ ჰეიდელბერგერიქ დებადჷ [[1888]] წანაშ [[29 პირელი|29 პირელს]], [[ნიუ-იორკი]]ს, [[ურიეფი]]შ ფანიას. გურაფულენდჷ [[კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი]]ს, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია ორგანულ ქიმიას, 1911 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ ჰეიდელბერგერიქ [[ციურიხი]]შა მიდართჷ დო მუშენდჷ [[რიჩარდ ვილშტეტერი]]წკჷმა, [[ციურიხიშ ფედერალური ტექნოლოგიეფიშ ინსტიტუტი]]შ ლაბორატორიას. ამერიკაშა დორთინაშ უკულ მუშობა ქიდიჭყჷ [[როკფელერიშ უნივერსიტეტი]]ს, სოდეთ 1927 წანაშა იმუშუ. 1927 წანას ჰეიდელბერგერიქ ომუშებუშა გეგნორთჷ [[მაუნთ-სინაი]]შ ჰოსპიტალიშა, ქიმიური ლაბორატორიაშ დირექტორო. ართ წანაშ უკულ გეგნორთჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტიშ ექიმეფიშ დო ქირურგეფიშ კოლეჯიშა. კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის ჰეიდელბერგერიქ იმუშუ 1954 წანაშა. ართ პერიოდის ჰეიდელბერგერიქ იმუშუ [[რატგერსიშ უნივერსიტეტი]]ს დო ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტიშ მედიცინაშ სკოლას ხოლო. ჰეიდელბერგერი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. ჟირშა მიპალუ ალბერტ ლასკერიშ პრემია (1953, 1978). 1977 წანას კოლუმბიაშ უნივერსიტეტიქ ჰეიდელბერგერის გინოჩჷ [[ლუიზა გროს ჰორვიციშ პრემია]]. 1967 წანას ამერიკაშ პრეზიდენტიქ [[ლინდონ ჯონსონი|ლინდონ ჯონსონქ]] ჰეიდელბერგერის გინოჩჷ პრესტიჟული ჯილდო [[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]]. მაიკლ ჰეიდელბერგერი რდჷ ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ დო [[ლონდონიშ ომაფე ჯარალუა]]შ მაკათური. ჰეიდელბერგერი რდჷ ამერიკაშ იმუნოლოგეფიშ ასოციაციაშ პრეზიდენტი ჟირშა, 1947 დო 1949 წანეფს. მაიკლ ჰეიდელბერგერი რდჷ 15 ომენცარე ინსტიტუტიშ დო უნივერსიტეტიშ საპატიო დოქტორი. ღურუ [[1991]] წანაშ [[25 მანგი]]ს, 103 წანერქ, ნიუ-იორკის.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* Eisen, H. N. [http://www.nap.edu/readingroom/books/biomems/mheidelberger.pdf Michael Heidelberger], ''Biographical Memoirs of the National Academy of Sciences''
* [https://web.archive.org/web/20211119104605/https://oculus.nlm.nih.gov/cgi/f/findaid/findaid-idx?c=nlmfindaid;id=navbarbrowselink;cginame=findaid-idx;cc=nlmfindaid;view=reslist;subview=standard;didno=heidelberger Michael Heidelberger Papers (1901–1990)] – National Library of Medicine
* [https://web.archive.org/web/20190109032010/https://profiles.nlm.nih.gov/DH/ The Michael Heidelberger Papers] – Profiles in Science, National Library of Medicine
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი იმუნოლოგეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1888]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1991]]
aml1h120pstwups3vz4iga2968683la
ედვარდ ემერსონ ბარნარდი
0
36365
253344
234086
2026-09-23T23:25:55Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253344
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = ედვარდ ემერსონ ბარნარდი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Edward Emerson Barnard
| ფოტო =EdwardEmersonBarnard.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|16|12|1857}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ნეშვილი]], [[ტენესი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1923|2|6|1857|12|16}}
| ღურაშ აბანი = [[უილიამს-ბეი (ვისკონსინი)|უილიამს-ბეი]], [[ვისკონსინი]], ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ასტრონომია]]
| მუშობაშ აბანი = [[ჩიკაგოშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ლიკიშ ობსერვატორია]]<br>[[ვანდერბილტიშ უნივერსიტეტი]]
| ალმა-მატერი = [[ვანდერბილტიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ლალანდიშ პრემია]] (1892)<br>[[ჟანსენიშ მენდალი]] (1900)<br>[[ბრიუსიშ მენდალი]] (1917)
| ხეშმოჭარუა = Signature of Edward Emerson Barnard (1857–1923).png
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''ედვარდ ემერსონ ბარნარდი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Edward Emerson Barnard; დ. [[16 ქირსეთუთა]], [[1857]], [[ნეშვილი]], [[ტენესი]], [[ააშ]] — ღ. [[6 ფურთუთა]], [[1923]], [[უილიამს-ბეი (ვისკონსინი)|უილიამს-ბეი]], [[ვისკონსინი]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ასტრონომია|ასტრონომი]]. ბარნარდიშ ჯოხონობაშ რე [[ბარნარდიშ მურიცხი|მურიცხი]], ნამუსჷთ თიქ მიოგორუ 1916 წანას.
==ბიოგრაფია==
ედვარდ ემერსონ ბარნარდიქ დებადჷ [[1857]] წანაშ [[16 ქირსეთუთა]]ს, [[ტენესი]]შ ნოღა [[ნეშვილი|ნეშვილს]]. ასტრონომიათ ბაღანობაშე დეინტერესჷ. 1876 წანას იჸიდჷ რეფრაქტორ-ტელესკოპი დო დიჭყჷ კოსმოსური რსხულეფიშ დოგურაფა. ართ პერიოდის გურაფულენდჷ [[ვანდერბილტიშ უნივერსიტეტი]]ს, მარა გურაფა ვაუთებჷ დო ომენცარე ხარისხი ხოლო ვემუღებჷ. 1887 წანას ბარნარდიქ მუშობა ქიდიჭყჷ [[ლიკიშ ობსერვატორია]]ს. 1892 წანას ბარნარდიქ ძირუ [[დია (პლანეტა)|დიაშ]] [[ალმაშარე]] [[ამალთეა (ალმაშარე)|ამალთეა]]. 1895 წანაშე ბარნარდი რდჷ [[ჩიკაგოშ უნივერსიტეტი]]შ ასტრონომიაშ პროფესორი. 1916 წანას ბარნარდიქ ძირუ ბარნარდიშ მურიცხი. 1881-1892 წანეფს ბარნარდიქ ძირუ 15 [[კომეტა]]. ედვარდ ემერსონ ბარნარდი რდჷ ამერიკაშ ხელუანობეფიშ დო მენცარობეფიშ აკადემიაშ დო ამერიკაშ ფილოსოფიაშ ჯარალუაშ მაკათური. 1897 წანას ბარნარდის [[ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუა]]ქ გინოჩჷ [[ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუაშ ორქოშ მენდალი|ორქოშ მენდალი]]. ბარნარდი მოღალენდჷ [[ასტროფოტოგრაფია]]ს ხოლო.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [https://web.archive.org/web/20040604012919/http://astro.uchicago.edu/yerkes/virtualmuseum/Barnardfull.html ბიოგრაფიული ფაქტეფი]
* [https://collections.library.vanderbilt.edu/repositories/2/resources/1722 ბარნარდიშ ნაჭარეფი ვანდერბილტიშ უნივერსიტეტიშ არქივეფს] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211125194037/https://collections.library.vanderbilt.edu/repositories/2/resources/1722 |date=2021-11-25 }}
* [http://www.library.gatech.edu/barnard/ Edward Emerson Barnard's Photographic Atlas of Selected Regions of the Milky Way]
*[https://web.archive.org/web/20240414231202/https://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/barnard-edward.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ასტრონომეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1857]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1923]]
gyhcdncecqiw9wgntdx8492k9au3mvd
ლუი აგასისი
0
37231
253396
225339
2026-09-24T00:47:12Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253396
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = ლუი აგასისი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Louis Agassiz
| ფოტო =Louis Agassiz H6.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|28|5|1807}}
| დაბადებაშ აბანი = მოტიე, [[ფრიბურიშ კანტონი]], [[შვეიცარია]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1873|12|14|1807|5|28}}
| ღურაშ აბანი = [[კემბრიჯი (მასაჩუსეტსი)|კემბრიჯი]], [[მასაჩუსეტსი]], [[ააშ]]
| მენოღალობა = {{შილა|შვეიცარია}}<br>{{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[პალეონტოლოგია]], [[გლაციოლოგია]], [[გეოლოგია]], [[ორთაშობური ისტორია]]
| მუშობაშ აბანი = [[ნევშატელიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ჰარვარდიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[კორნელიშ უნივერსიტეტი]]
| ალმა-მატერი = [[ერლანგენ-ნიურნბერგიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[მიუნხენიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი = [[კარლ ფრიდრიხ ფილიპ ფონ მარციუსი]]<br>[[ჟორჟ კიუვიე]]<br>[[ალექსანდერ ფონ ჰუმბოლდტი]]
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = [[უილიამ სტიმპსონი]]<br>[[უილიამ ჰეილი დოლი]]<br>[[კარლ ფოგტი]]
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ვოლასტონიშ მენდალი]] (1836)<br>[[ლონდონიშ ომაფე ჯარალუა]]შ მაკათური (1838)<br>[[კოპლიშ მენდალი]] (1861)
| ხეშმოჭარუა = Appletons' Agassiz Jean Louis Rudolphe signature.svg
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''ჟან ლუი რუდოლფ აგასისი''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Jean Louis Rodolphe Agassiz; დ. [[28 მესი]], [[1807]], მოტიე, [[ფრიბურიშ კანტონი]], [[შვეიცარია]] — ღ. [[14 ქირსეთუთა]], [[1873]], [[კემბრიჯი (მასაჩუსეტსი)|კემბრიჯი]], [[მასაჩუსეტსი]], [[ააშ]]) — [[შვეიცარია]]ს დუნაბადჷ [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ბიოლოგია|ბიოლოგი]] დო [[გეოლოგია|გეოლოგი]]. გურაფულენდჷ ერლანგენიშ დო მიუნხენიშ უნივერსიტეტეფს. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ ერლანგენიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ნევშატელიშ უნივერსიტეტის, ორთაშობური ისტორიაშ პროფესორო. 1847 წანას აგასისიქ ოცხოვრებშა დო ომუშებუშა ამერიკაშა მიდართჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ [[ჰარვარდიშ უნივერსიტეტი]]ს. ჰარვარდიშ უნივერსიტეტის აგასისიქ იმუშუ ზოოლოგიაშ დო გეოლოგიაშ პროფესორო. ჰარვარდის მუშობაშ ბორჯის აგასისი რდჷ უნივერსიტეტიშ ლოურენსიშ მენცარობაშ სკოლაშ დირექტორი დო დარსხუ ზოოლოგიაშ მუზეუმი. ლუი აგასისიქ მიშეღჷ დიდი მენცარული კონტრიბუცია ზოოლოგიაშ, გეოლოგიაშ დო გლაციოლოგიაშ გოვითარაფაშა. აგასისი რდჷ გლაციოლოგიაშ მენცარობაშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი. აგასისიქ მიშეღჷ დიდი თია [[იქთიოლოგია|იქთიოლოგიური]] კლასიფიკაციაშ გოვითარაფაშა. ლუი აგასისის [[ჩარლზ დარვინი]]შ [[ევოლუცია]]შ თეორიაშ ვაჯერდჷ დო რდჷ [[კრეაციონიზმი]]შ დო [[მენცარული რასიზმი]]შ პროპონენტი. აგასისიშ ჸათე იდეეფქ დიდი ზარალი მიორინუ თიშ მენცარული რეპუტაციას.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [https://www.britannica.com/biography/Louis-Agassiz ლუი აგასისი ენციკლოპედია ბრიტანიკას]
* [https://www.biodiversitylibrary.org/creator/1366 Works by Louis Agassiz] online at the Biodiversity Heritage Library.
* [http://www.wku.edu/~smithch/biogeog/AGAS1850.htm "Geographical Distribution of Animals"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090622011725/http://www.wku.edu/~smithch/biogeog/AGAS1850.htm |date=2009-06-22 }}, by Louis Agassiz (1850)
* [https://web.archive.org/web/20130811020354/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/agassiz-louis.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
* Agassiz, Louis (1863) [http://lhldigital.lindahall.org/cdm/ref/collection/nat_hist/id/8523 ''Methods of study in natural history''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200708145621/http://lhldigital.lindahall.org/cdm/ref/collection/nat_hist/id/8523 |date=2020-07-08 }} – (Linda Hall Library)
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ბიოლოგეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი გეოლოგეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1807]]
[[კატეგორია:ნაღურა 1873]]
7zg8a044j7lnw73p3slj2eozu3nlwn7
ჯოშუა ლედერბერგი
0
37272
253505
173580
2026-09-24T03:11:42Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253505
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = ჯოშუა ლედერბერგი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Joshua Lederberg
| ფოტო =Joshua Lederberg crop.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|23|5|1925}}
| დაბადებაშ აბანი = [[მონტკლერი (ნიუ-ჯერსი)|მონტკლერი]], [[ნიუ-ჯერსი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2008|2|2|1925|5|23}}
| ღურაშ აბანი = [[ნიუ-იორკი]], ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[მიკრობიოლოგია]]<br>[[მოლეკულური ბიოლოგია]]<br>[[გენეტიკა]]
| მუშობაშ აბანი = [[ვისკონსინიშ უნივერსიტეტი (მადისონი)]]<br>[[კალიფორნიაშ უნივერსიტეტი (ბერკლი)]]<br>[[სტენფორდიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[როკფელერიშ უნივერსიტეტი]]
| ალმა-მატერი = [[კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი]]<br>[[იელიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი = [[ედუარდ ტეიტემი]]
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = [[ნორტონ ზინდერი]]
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ნობელიშ პრემია]] ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (1958)<br>[[ლონდონიშ ომაფე ჯარალუა]]შ მაკათური (1979)<br>[[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]] (1989)<br>[[დუდიშალაშ ოპრეზიდენტე მენდალი]] (2006)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''ჯოშუა ლედერბერგი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Joshua Lederberg; დ. [[23 მესი]], [[1925]], [[მონტკლერი (ნიუ-ჯერსი)|მონტკლერი]], [[ნიუ-ჯერსი]], [[ააშ]] — ღ. [[2 ფურთუთა]], [[2008]], [[ნიუ-იორკი]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[მოლეკულური ბიოლოგია|მოლეკულური ბიოლოგი]], [[ბაქტერიული კონიუგაცია]]შ მენცარული რკვიებაშ გეშა გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]] ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1958 წანას. ლედერბერგიქ პრემია მიპალუ [[ედუარდ ტეიტემი]] დო [[ჯორჯ ბიდლი]]წკჷმა ართო. ბიოლოგიური რკვიებეფიშ გარდა, ჯოშუა ლედერბერგიქ მიშეღჷ დიდი მენცარული კონტრიბუცია [[ხელუანური ინტელექტი]]შ რკვიებაშა დო გოვითარაფაშა. ლედერბერგი რდჷ [[ნასა]]შ ექსპერიმენტული მისიეფიშ მაკათური-მენცარი ხოლო.
ჯოშუა ლედერბერგი გურაფულენდჷ [[ზოოლოგია]]ს [[კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი]]ს. უკულ გურაფა გაგინძორჷ [[იელიშ უნივერსიტეტი]]ს [[ედუარდ ტეიტემი]]შ ხემანჯღვერობათ, სოდეთ 1947 წანას თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია. გურაფაშ თებაშ უკულ ლედერბერგი მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. რდჷ ვისკონსინიშ უნივერსიტეტიშ (მადისონი) გენეტიკაშ პროფესორი. 1957 წანას ლედერბერგიქ ვისკონსინიშ უნივერსიტეტის დარსხუ გენეტიკური მედიცინაშ დეპარტამენტი. ვისკონსინიშ უნივერსიტეტიშ უკულ ლედერბერგი მუშენდჷ [[კალიფორნიაშ უნივერსიტეტი (ბერკლი)|კალიფორნიაშ უნივერსიტეტის (ბერკლი)]], [[ბაქტერიოლოგია]]შ პროფესორო. ართ პერიოდის (1957 წ.) ლედერბერგიქ იმუშუ [[მელბურნიშ უნივერსიტეტი]]ს ხოლო. 1958 წანას ლედერბერგიქ ომუშებუშა გეგნორთჷ [[სტენფორდიშ უნივერსიტეტი]]შა, სოდეთ რდჷ გენეტიკაშ დეპარტამენტიშ დუმარსხუაფალი დო დირექტორი. 1960-იან წანეფს ლედერბერგი რდჷ ხელუანური ინტელექტიშ პროგრამაშ [[Dendral]]-იშ ართ-ართი დუმარსხუაფალი. 1978-1990 წანეფს ლედერბერგი რდჷ [[როკფელერიშ უნივერსიტეტი]]შ პრეზიდენტი. 1990 წანაშე ლედერბერგი რდჷ როკფელერიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი-ემერიტუსი.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[http://oculus.nlm.nih.gov/cgi/f/findaid/findaid-idx?c=nlmfindaid;id=navbarbrowselink;cginame=findaid-idx;cc=nlmfindaid;view=reslist;subview=standard;didno=lederberg552 Joshua Lederberg Papers (1904–2008)] - National Library of Medicine finding aid
*[https://web.archive.org/web/20190218050829/https://profiles.nlm.nih.gov/BB/ The Joshua Lederberg Papers] - Profiles in Science, National Library of Medicine
*[https://www.cdc.gov/eid/content/14/6/981.htm In Memoriam: Joshua Lederberg (1925–2008)]
*[https://web.archive.org/web/20211015130822/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/lederberg-joshua.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი მოლეკულური ბიოლოგეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი გენეტიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1925]]
[[კატეგორია:ნაღურა 2008]]
8s7wj67c4kzpogk6bpn4cnrk2s62hpl
ონტარიო (ტობა)
0
37618
253420
225637
2026-09-24T01:25:35Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253420
wikitext
text/x-wiki
[[File:Lake-Ontario.svg|მინი|დიდი ტობეფი დო ონტარიოშ ტობა]]
'''ონტარიო''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Lake Ontario) — [[ოორუე ამერიკა]]შ [[დიდი ტობეფი]]შე ართ-ართი. ონტარიოშ ტობას ოორუეშე, ბჟადალიშე დო ობჟათე-ბჟადალშე უხურგანს [[კანადა]]შ პროვინცია [[ონტარიო]], ობჟათეშე დო ბჟაეიოლიშე [[ააშ]]-იშ შტატი [[ნიუ-იორკიშ შტატი|ნიუ-იორკი]]. ფართობით ონტარიო დიდი ტობეფიშე არძაშე უმოს ჭიჭე რე (18,960 კვ.კმ), მოსოფელიშ მასშტაბით ონტარიოს ფართობით უკინებჷ მა-13 აბანი. ტობაშ მაქსიმალური სიგინძა 311 კმ. დო მაქსიმალური სიგანა 85 კმ. რე. ტობაშ მაქსიმალური სიტომბა 244 მ. რე. ტობა იდვალუაფჷ ზუღაშ დონეშე 74 მ. სიმაღალას. თარი წყარმალუ ნამუთ ონტარიოშ ტობაშა ინმურს რე წყარმალუ ნიაგარა (გიშმურს ერიშ ტობაშე). ონტარიოშ ტობაშე გიშმურს წყარმალუ სენტ-ლოურენსი. ნიაგარაშ გარდა ტობაშა მიშმურს წყარმალუეფი: დონი, ჰამბერი, ტრენტი, კატარაკვი, ჯენესი, ოსვიგო, ბლექ-რივერი, ლითლ-სალმონი დო სალმონი. ონტარიოშ ტობას წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღეფი: [[ტორონტო]], [[მისისოგა]], [[ჰამილტონი (ონტარიო)|ჰამილტონი]] დო [[როჩესტერი (ნიუ-იორკი)|როჩესტერი]].
==გალერეა==
<gallery mode="packed">
File:Satellite image of Lake Ontario - November 2009 (cropped).jpg
File:Lake Ontario 3859.jpg
File:Lake Ontario - Sandbanks Provincial Park 2001.jpg
File:Southwick Beach SP bathers.jpg
File:Sodus Outer Light (original 1858 wooden building).jpg
File:Toronto harbour.jpg
File:Oakville Harbour Pier (1).JPG
File:Scarborough bluffs -b.jpg
File:Lake Ontario from Prince Edward County, Ontario.jpg
File:Shorelines of Lake Ontario.jpg
</gallery>
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Wikivoyage}}
{{commons category|Lake Ontario}}
*[http://www.charts.noaa.gov/OnLineViewer/14820.shtml Lake Ontario NOAA nautical chart #14820 online]
*[https://web.archive.org/web/20060406175814/http://www.epa.gov/glnpo/atlas/index.html EPA's Great Lakes Atlas]
*[http://www.coastwatch.msu.edu/ Great Lakes Coast Watch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511230142/http://www.coastwatch.msu.edu/ |date=2008-05-11 }}
*[http://www.ngdc.noaa.gov/mgg/greatlakes/lakeontario_cdrom/html/gmorph.htm Lake Ontario Bathymetry]
[[კატეგორია:დიდი ტობეფი]]
[[კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ტობეფი]]
[[კატეგორია:ააშ-იშ ტობეფი]]
[[კატეგორია:კანადაშ ტობეფი]]
8e9q4a7u7whj39o8wtofcf47msw9too
ერი (ტობა)
0
37619
253355
225623
2026-09-23T23:29:48Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253355
wikitext
text/x-wiki
[[File:Lake-Erie.svg|მინი|დიდი ტობეფი დო ტობა ერი]]
'''ერი''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Lac Érié; [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Lake Erie) — [[ოორუე ამერიკა]]შ [[დიდი ტობეფი]]შე ართ-ართი რე. ტობა იდვალუაფჷ [[კანადა]]შ დო [[ააშ]]-იშ [[სახენწჷფო ხურგი]]ს. ტობას ოორუეშე უხურგანს კანადაშ პროვინცია [[ონტარიო]], ბჟადალშე, ობჟათეშე დო ბჟაეიოლიშე ამერიკაშ შტატეფი: [[მიჩიგანიშ შტატი|მიჩიგანი]], [[ოჰაიო]], [[პენსილვანია]] დო [[ნიუ-იორკიშ შტატი|ნიუ-იორკი]]. თარი წყარმალუ ნამუთ ერიშ ტობაშა მიშმურს რე წყარმალუ დეტროიტი. ტობაშე გიშმურს წყარმალუ [[ნიაგარა (წყარმალუ)|ნიაგარა]] (ინაკათუ [[ონტარიო (ტობა)|ონტარიოს]]). ერიშ ტობაშ ფართობი 25,667 კვ.კმ. რე, მაქსიმალური სიგინძა რე 388 კმ დო მაქსიმალური სიგანა 92 კმ. ტობაშ მაქსიმალური სიტომბა რე 64 მ. ტობა იდვალუაფჷ ზუღაშ დონეშე 173 მეტრაშ სიმაღალას. ერიშ ტობაშ წყარპიჯის იდვალუაფჷ ნოღეფი: [[კლივლენდი]], [[ბუფალო (ნიუ-იორკი)|ბუფალო]], [[ერი (პენსილვანია)|ერი]], [[ტოლიდო]], [[მონრო (მიჩიგანი)|მონრო]], [[ლიმინგტონი (ონტარიო)|ლიმინგტონი]] დო [[პორტ-კოლბორნი]].
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{commons category|Lake Erie}}
* [https://web.archive.org/web/20190619215144/http://www.middlebass2.org/IslandsInLakeErie.PDF How many Islands are there in Lake Erie?]
* [https://web.archive.org/web/20060406175814/http://www.epa.gov/glnpo/atlas/index.html EPA's Great Lakes Atlas]
* [http://www.coastwatch.msu.edu/ Great Lakes Coast Watch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511230142/http://www.coastwatch.msu.edu/ |date=2008-05-11 }}
* [http://www.ngdc.noaa.gov/mgg/greatlakes/erie.html Lake Erie Bathymetry] – National Geophysical Data Center
* [https://web.archive.org/web/20120222214756/http://www.ohioseagrant.osu.edu/_documents/publications/GS/GS-025ExploretheLakeErieIslandsAGuidetoNatureandHistoryAlongtheLakeErieCoastalTrail.pdf Explore the Lake Erie Islands]
*[http://fishing-app.gpsnauticalcharts.com/i-boating-fishing-web-app/fishing-marine-charts-navigation.html?title=LAKE+ERIE+nautical+chart#8/42.216/-81.398 Lake Erie Nautical Chart]
[[კატეგორია:დიდი ტობეფი]]
[[კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ ტობეფი]]
[[კატეგორია:ააშ-იშ ტობეფი]]
[[კატეგორია:კანადაშ ტობეფი]]
ck87sbmedjmax01lirge6iomdcdkwq2
ოტო ფრიც მაიერჰოფი
0
37836
253426
177624
2026-09-24T01:27:38Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253426
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = ოტო ფრიც მაიერჰოფი
| ოდაბადური ჯოხო = [[გერმანული ნინა|გერმ.]] Otto Fritz Meyerhof
| ფოტო =Otto Fritz Meyerhof.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|12|4|1884}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ჰანოვერი]], [[პრუსიაშ ომაფე]], [[გერმანიაშ იმპერია]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1951|10|6|1884|4|12}}
| ღურაშ აბანი = [[ფილადელფია]], [[პენსილვანია]], [[ააშ]]
| მენოღალობა = {{შილა|გერმანია}}<br>{{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ბიოქიმია]]
| მუშობაშ აბანი = [[კილიშ უნივერსიტეტი]]
| ალმა-მატერი = [[სტრასბურგიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ჰაიდელბერგიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ჰუმბოლდტიშ უნივერსიტეტი|ბერლინიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ნობელიშ პრემია]] ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის (1922)<br>[[ლონდონიშ ომაფე ჯარალუა]]შ მაკათური
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''ოტო ფრიც მაიერჰოფი''' ([[გერმანული ნინა|გერმ.]] Otto Fritz Meyerhof; დ. [[12 პირელი]], [[1884]], [[ჰანოვერი]], [[პრუსიაშ ომაფე]], [[გერმანიაშ იმპერია]] — ღ. [[6 გჷმათუთა]], [[1951]], [[ფილადელფია]], [[პენსილვანია]], [[ააშ]]) — [[გერმანალეფი|გერმანალი]] [[მედიცინა|მედიკოსი]] დო [[ბიოქიმია|ბიოქიმიკოსი]], [[ნობელიშ პრემია]]შ ლაურეატი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის 1922 წანას.
==ბიოგრაფია==
ოტო ფრიც მაიერჰოფიქ დებადჷ ჰანოვერს, 1884 წანაშ 12 პირელს, გერმანალი ურიეფიშ ფანიას. მაიერჰოფი გურაფულენდჷ სტრასბურგიშ, ჰაიდელბერგიშ დო ბერლინიშ უნივერსიტეტეფს. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ კილიშ უნივერსიტეტის. 1918 წანაშე რდჷ კილიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი. 1922 წანას მიპალუ ნობელიშ პრემია კუნთეფიშ მეტაბოლიზმიშ, გიშაკერზაფილო [[გლიკოლიზი]]შ მენცარული რკვიებაშ გეშა. მაიერჰოფიქ პრემია მიპალუ ბრიტანალი ფიზიოლოგი [[არჩიბალდ ჰილი]]წკჷმა ართო. 1929-1938 წანეფს მაიერჰოფი რდჷ ომედიცინე რკვიებეფიშ კაიზერ ვილჰელმიშ ინსტიტუტიშ დირექტორი. გერმანიაშ თარობაშა ნაცისტეფიშ მულაშ უკულ, მაიერჰოფიქ ოცხოვრებშა დო ომუშებუშა ამერიკაშა მიდართჷ დო მუშობა ქიდიჭყჷ პენსილვანიაშ უნივერსიტეტიშ პროფესორო. ოტო ფრიც მაიერჰოფიქ ღურუ ფილადელფიას, 1951 წანას, 67 წანერქ.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1922/meyerhof/facts/ ოტო ფრიც მაიერჰოფი Nobelprize.org-ის]
* [https://web.archive.org/web/20070328100806/http://www.rzuser.uni-heidelberg.de/~hp3/Meyerhof.htm Meyerhof Curriculum Vitae and Obituary]
*[https://web.archive.org/web/20180301224952/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/meyerhof-otto.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
[[კატეგორია:გერმანალეფი]]
[[კატეგორია:გერმანალი ექიმეფი]]
[[კატეგორია:გერმანალი ბიოქიმიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:გერმანალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიოლოგიაშ დო მედიცინაშ დარგის]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1884]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1951]]
lrmqniy67kdomxw4yk93xh3a3d9hv8i
ჯონ ბეკუსი
0
37891
253502
178932
2026-09-24T03:09:34Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253502
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = ჯონ ბეკუსი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] John Backus
| ფოტო =John Backus 2.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა = ჯონ ბეკუსი 1989 წანას
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|3|12|1924}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ფილადელფია]], [[პენსილვანია]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2007|3|17|1924|12|3}}
| ღურაშ აბანი = [[ეშლენდი (ორეგონი)|ეშლენდი]], [[ორეგონი]], ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ინფორმატიკა]]
| მუშობაშ აბანი = [[IBM]]
| ალმა-მატერი = [[ვირჯინიაშ უნივერსიტეტი]]<br>[[პიტსბურგიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ჰევერფორდიშ კოლეჯი]]<br>[[კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[უოლეს მაკდაუელიშ პრემია]] (1967)<br>[[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]] (1975)<br>[[ტიურინგიშ პრემია]] (1977)<br>[[დრეიპერიშ პრემია]] (1993)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''ჯონ უერნერ ბეკუსი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] John Warner Backus; დ. [[3 ქირსეთუთა]], [[1924]], [[ფილადელფია]], [[პენსილვანია]], [[ააშ]] — ღ. [[17 მელახი]], [[2007]], [[ეშლენდი (ორეგონი)|ეშლენდი]], [[ორეგონი]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ინფორმატიკა|ინფორმატიკოსი]].
==ბიოგრაფია==
ჯონ უერნერ ბეკუსიქ დებადჷ 1924 წანაშ 3 ქირსეთუთას, პენსილვანიაშ ნოღა ფილადელფიას. გურაფულენდჷ ქიმიას [[ვირჯინიაშ უნივერსიტეტი]]ს, მარა გურაფაშა გურქ ვეგიადვინჷ დო უნივერსიტეტიშე მალას გეგშაჸათეს. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის ბეკუსი მსახურენდჷ ამერიკაშ არმიას. ჯარიშ თებაშ უკულ დიჭყჷ ინჟინერიაშ გურაფა [[პიტსბურგიშ უნივერსიტეტი]]ს, უკულ [[ჰევერფორდიშ კოლეჯი]]შა გეგნორთჷ. უკულიან წანეფს მათემატიკათ დეინტერესჷ დო [[კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი]]შა გემშართჷ, სოდეთ მიპალუ ბაკალავრიშ (1949 წ.) დო მაგისტრიშ (1950) ხარისხი მათემატიკას. 1951 წანას ბეკუსიქ მუშობა ქიდიჭყჷ კომპიუტერული ტექნოლოგიეფიშ ართ-ართ უდიდაშ ამერიკულ კომპანია [[IBM]]-ის. ჸათე კომპანიას მუშობაშ ბორჯის, ბეკუსი ხემანჯღვერენდჷ ბუნას, ნამუქჷთ აკადგინჷ პროგრამირაფაშ ნინა [[Fortran]], მაართა, არძაშე უმოსო გჷმორინაფილი მაღალი დონეშ პროგრამირაფაშ ნინა. ბეკუსი რდჷ [[ბეკუს-ნაურიშ ფორმა]]შ დუმარსხუაფალი, ნამუთ გიმირინუაფჷ [[ფორმალური ნინა]]შ [[სინტაქსი]]შ დეფინიციაშო. 1970-იან წანეფს ბეკუსი მუშენდჷ [[კომბინატორული პროგრამირაფა]]შ პარადიგმაშ გოვითარაფაშო.
ჯონ ბეკუსი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1967 წანას ბეკუსის, ამერიკალი ელექტოტექნიკური დო ელექტრონული ინჟინერეფიშ ინსტიტუტიქ გინოჩჷ [[უოლეს მაკდაუელიშ პრემია]]. 1975 წანას ბეკუსიქ მიპალუ [[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]]. 1977 წანას ბეკუსის გინოჩეს [[ტიურინგიშ პრემია]], პრაქტიკული მაღალი დონეშ პროგრამირაფაშ სისტემეფიშ, გიშაკერზაფილო Fortran-იშ გოვითარაფაშ გეშა. ბეკუსი რდჷ ამერიკაშ მენცარობეფიშ დო ხელუანობეფიშ აკადემიაშ მაკათური.
ბეკუსიქ პენსიაშა მიდართჷ 1991 წანას. ღურუ 2007 წანაშ 17 მელახის, 82 წანერქ, ორეგონიშ ნოღა ეშლენდის. ბეკუსიშ ჯოხონობაშ რე ართი ასტეროიდი.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Wikiquote}}
*[https://web.archive.org/web/20030605163136/http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/Mathematicians/Backus.html Biography at School of Mathematics and Statistics University of St Andrews, Scotland]
*[http://www.thocp.net/biographies/backus_john.htm Biography at The History of Computing Project]
* {{cite news |title=Obituary for John W. Backus |newspaper=New York Times |date=20 March 2007 |url=https://www.nytimes.com/2007/03/20/business/20backus.html}}
* [https://web.archive.org/web/20110805173706/http://www-03.ibm.com/ibm/history/exhibits/builders/builders_backus.html IBM Archives]
* [https://web.archive.org/web/20070403083523/http://cui.unige.ch/db-research/Enseignement/analyseinfo/AboutBNF.html About BNF]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ინფორმატიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ტიურინგიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:დუნაბადი 1924]]
[[კატეგორია:ნაღურა 2007]]
5a1e7i0xoenk06qjk650b3tn20prrjg
ირვინგ ლენგმიური
0
38148
253371
215565
2026-09-24T00:06:20Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253371
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო =ირვინგ ლენგმიური
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Irving Langmuir
| ფოტო =Langmuir.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა = ლენგმიური 1932 წანას
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|31|1|1881}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ბრუკლინი]], [[ნიუ-იორკი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1957|8|16|1881|1|31}}
| ღურაშ აბანი = [[ვუდს-ჰოული (მასაჩუსეტსი)|ვუდს-ჰოული]], [[მასაჩუსეტსი]], ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ქიმია]], [[ფიზიკა]]
| მუშობაშ აბანი =[[General Electric]]
| ალმა-მატერი = [[კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი]]<br>[[გეტინგენიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი = [[ფრიდრიხ დოლეჟალეკი]]
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ჰიუზიშ მენდალი]] (1918)<br>[[რუმფორდიშ პრემია]] (1920)<br>[[პერკინიშ მენდალი]] (1928)<br>[[უილარდ გიბსიშ პრემია]] (1930)<br>[[ნობელიშ პრემია]] ქიმიაშ დარგის (1932)<br>[[ჰოლიშ მენდალი]] (1934)<br>[[ფრანკლინიშ მენდალი]] (1934)<br>[[ლონდონიშ ომაფე ჯარალუა]]შ ურცხოალი მაკათური (1935)<br>[[ჯონ სკოტიშ მედალი]] (1937)<br>[[ფარადეიშ ლექციაშ პრემია]] (1939)<br>[[ფარადეიშ მენდალი]] (1944)<br>[[ჯონ კარტიშ პრემია]] (1950)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''ირვინგ ლენგმიური''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Irving Langmuir; დ. [[31 ღურთუთა]], [[1881]], [[ბრუკლინი]], [[ნიუ-იორკი]], [[ააშ]] — ღ. [[16 მარაშინათუთა]], [[1957]], [[ვუდს-ჰოული (მასაჩუსეტსი)|ვუდს-ჰოული]], [[მასაჩუსეტსი]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ქიმია|ქიმიკოსი]], [[ფიზიკა|ფიზიკოსი]] დო [[ინჟინერია|ინჟინერი]], [[ნობელიშ პრემია]]შ ლაურეატი ქიმიაშ დარგის 1932 წანას.
ირვინგ ლენგმიურიქ დებადჷ ბრუკლინს. გურაფულენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს დიო ამერიკას დო უკულ პარიზის. ბაკალავრიშ ხარისხი მიპალუ [[კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი]]ს 1903 წანას. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ 1906 წანას, [[გეტინგენიშ უნივერსიტეტი]]ს, [[ფრიდრიხ დოლეჟალეკი]]შ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკულ ლენგმიური მუშენდჷ [[სტივენსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი]]ს (ნიუ-ჯერსი). 1909 წანას ომუშებუშა გინილჷ [[General Electric]]-იშ რკვიებეფიშ ლაბორატორიაშა.
1919 წანას ლენგმიურიქ გჷმაბჟინუ მენცარული სტატია ''"ელექტრონეფიშ აკონწყუალა ატომეფს დო მოლეკულეფს"''. ჸათე სტატიას ლენგმიურიქ [[გილბერტ ნიუტონ ლუისი]]შ [[კუბიკური ატომი]]შ დო [[ვალტერ კოსელი]]შ ქიმიური რსხუშ თეორიეფიშ გჷმორინაფათ, წჷმარინუ ატომური სტრუქტურაშ კონცენტრიული თეორია. ჸათე თეორიაშ გეშათ, ლენგმიურის უღუდჷ მენცარული კონფლიქტი ლუისიწკჷმა.
General Electric-ის მუშობაშ ბორჯის ლენგმიურიქ გიმიგონჷ აირით ეფშა ნოთე დო დარსხუ [[წყარბადიშ აკონდღულაფა]]შ ტექნიკა.
ირვინგ ლენგმიური რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1918 წანას მიპალუ ჰიუზიშ მენდალი, 1920 წანას რუმფორდიშ პრემია, 1928 წანას პერკინიშ მენდალი, 1930 წანას უილარდ გიბსიშ პრემია, 1932 წანას ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის, 1934 წანას ფრანკლინიშ მენდალი, 1937 წანას ჯონ სკოტიშ მენდალი, 1944 წანას ფარადეიშ მენდალი, 1950 წანას ჯონ კარტიშ პრემია. ირვინგ ლენგმიური რდჷ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ დო ამერიკაშ მენცარობეფიშ დო ხელუანობეფიშ აკადემიაშ მაკათური. ლენგმიურიშ ჯოხონობაშ რე ატმოსფეროშ რკვიებეფიშ ასოციაცია დო ამერიკაშ ქიმიური ჯარალუაშ ჟურნალი.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Wikiquote}}
* [https://archive.today/20121209114432/http://pubs3.acs.org/journals/langd5/index.html Langmuir Journal] ACS Chemistry Journal of Surfaces and Colloids
* "''[http://www.infoplease.com/ipa/A0767167.html Langmuir, Irving]''" Infoplease.com.
* "'' [http://www.amasci.com/freenrg/balllg1.html Irving Langmuir's Ball Lightning Tube]''". Ball Lightning Page. [http://www.amasci.com/ Science Hobbyist].
*[https://dx.doi.org/10.1021/ja02227a002 "The Arrangement of Electrons in Atoms and Molecules" JACS, Vol. 41, No. 6, 868.]
*[http://www.ias.ac.in/resonance/Volumes/13/07/0619-0626.pdf "Irving Langmuir a great physical Chemist"; Resonance, July 2008]
*[http://osulibrary.oregonstate.edu/specialcollections/coll/pauling/bond/people/langmuir.html Key Participants: Irving Langmuir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121112153109/http://osulibrary.oregonstate.edu/specialcollections/coll/pauling/bond/people/langmuir.html |date=2012-11-12 }} – ''Linus Pauling and the Nature of the Chemical Bond: A Documentary History''
*[https://web.archive.org/web/20220814225622/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/langmuir-irving.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიაშ დარგის]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
q34l9gbul2290we6lh9bc3ufgb160cr
ჯონ არჩიბალდ ვილერი
0
38176
253500
209443
2026-09-24T03:09:30Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253500
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = ჯონ არჩიბალდ ვილერი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] John Archibald Wheeler
| ფოტო =John Archibald Wheeler 1985.jpg
| სიგანა =220პქ
| მუკნაჭარა = ჯონ არჩიბალდ ვილერი 1985 წანას
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|9|7|1911}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ჯექსონვილი]], [[ფლორიდა]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2008|4|13|1911|7|9}}
| ღურაშ აბანი = [[ჰაიტსტაუნი (ნიუ-ჯერსი)|ჰაიტსტაუნი]], [[ნიუ-ჯერსი]], ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ფიზიკა]]
| მუშობაშ აბანი = [[ოორუე კაროლინაშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ფრინსთონიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ტეხასიშ უნივერსიტეტი (ოსტინი)]]
| ალმა-მატერი = [[ჯონს ჰოპკინსიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი = კარლ ჰერცფელდი
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =[[იაკობ ბეკენშტეინი]]<br>[[დიმიტრიოს ქრისტოდულუ]]<br>[[ჰიუ ევერეტი]]<br>[[რიჩარდ ფეინმანი]]<br>[[კენეტ ფორდი]]<br>[[ჩარლზ მიზნერი]]<br>[[გილბერტ პლასი]]<br>[[კიპ თორნი]]<br>[[უილიამ უნრუ]]<br>[[რობერტ უოლდი]]
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[რიხტმაიერიშ მემორიალური პრემია]] (1954)<br>[[ალბერტ აინშტაინიშ პრემია]] (1965)<br>[[ენრიკო ფერმიშ პრემია]] (1968)<br>[[ფრანკლინიშ მენდალი]] (1969)<br>[[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]] (1970)<br>[[ნილს ბორიშ საირქიანო ორქოშ მენდალი]] (1982)<br>[[ერსტედიშ მენდალი]] (1983)<br>[[რობერტ ოპენჰაიმერიშ მემორიალური პრემია]] (1984)<br>[[ალბერტ აინშტაინიშ მენდალი]] (1988)<br>[[მარსელ გროსმანიშ პრემია]] (1989)<br>[[ოსკარ კლეინიშ მენდალი]] (1992)<br>[[მატეუჩიშ მენდალი]] (1993)<br>[[ვოლფიშ პრემია]] (1997)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''ჯონ არჩიბალდ ვილერი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] John Archibald Wheeler; დ. [[9 კვირკვე]], [[1911]], [[ჯექსონვილი]], [[ფლორიდა]], [[ააშ]] — ღ. [[13 პირელი]], [[2008]], [[ჰაიტსტაუნი (ნიუ-ჯერსი)|ჰაიტსტაუნი]], [[ნიუ-ჯერსი]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ფიზიკა|ფიზიკოსი]]. მიშეღჷ დიდი თია ფარდობითობაშ თეორიაშ პოპულარიზაციაშა ამერიკას, მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ თებაშ უკულიან პერიოდეფს. ვილერიქ [[ნილს ბორი]]წკჷმა ართო ენწყუ ბირთვული რღუაფაშ თარი პრინციპეფი, [[გრეგორი ბრეიტი]]წკჷმა ართო აკიმუშუ ბრეიტი-ვილერიშ ფიზიკური პროცესი. თაშნეშე, ჯონ არჩიბალდ ვილერი შინელი რე ვილერი-დევიტიშ განტოლებათ, ვილერი-ფეინმანიშ ბორჯი-სიმეტრიაშ თეორიათ, ართი-ელექტრონიშ ოქიანუშ პოსტულატით, რეჯე-ვილერ-ზერილიშ განტოლებეფით დო შხვა.
ჯონ არჩიბალდ ვილერი რდჷ [[უჩა რხვილი]]შ ტერმინიშ პოპულარიზატორი. ვილერიქ მიშეღჷ ტერმინეფი: კვანტური ქაფი, ნეიტრონიშ მოდერატორი, ჭიაშ რხვილი დო შხვეფი.
ჯონ არჩიბალდ ვილერი გურაფულენდჷ ბალტიმორიშ სიტი-კოლეჯის, უკულ გურაფა გაგინძორჷ ჯონს ჰოპკინსიშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია კარლ ჰერცფელდიშ ხემანჯღვერობათ, 1933 წანას. 1933-1934 წანეფს გურაფულენდჷ ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტის გრეგორი ბრეიტიშ ხემანჯღვერობათ დო 1934-1935 წანეფს კოპენჰაგენს, ნილს ბორიშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკული ვილერი მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. მაართა მენცარული ნახანდეფი 1930 წანას გჷმაბჟინუ.
მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის ვილერი ოკათუდჷ [[მანჰეტენიშ პროექტი]]ს დო მუშენდჷ ჩიკაგოშ მეტალურგიულ ლაბორატორიას. ჸათაქ თინა ბირთვული რეაქტორეფიშ ართ-ართი დიზაინერი რდჷ. 1950-იან წანეფიშ დაჭყაფუს ვილერი ოკათუდჷ წყარბადიშ ბომბიშ ეგაფაშ დო დიზაინიშ პროექტის ხოლო.
ფრინსთონიშ უნივერსიტეტიშ მუშობაშ ბორჯის (1938-1976) ვილერი რდჷ 46 დოქტორანტიშ ომენცარე ხემანჯღვერი.
ჯონ არჩიბალდ ვილერი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1965 წანას მიპალუ ალბერტ აინშტაინიშ პრემია, 1968 წანას ენრიკო ფერმიშ პრემია, 1969 წანას ფრანკლინიშ მენდალი, 1970 წანას მენცარობაშ ერუანული მენდალი, 1983 წანას ერსტედიშ მენდალი, 1984 წანას რობერტ ოპენჰაიმერიშ მემორიალური პრემია, 1988 წანას აინშტაინიშ მენდალი, 1993 წანას მატეუჩიშ მენდალი, 1997 წანას ვოლფიშ პრემია ფიზიკას. ვილერი რდჷ ამერიკაშ ფილოსოფიური ჯარალუაშ, ომაფე აკადემიაშ დო დეი ლინჩეიშ ერუანული აკადემიაშ მაკათური.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Commons category}}
{{Wikiquote}}
* [https://www.britannica.com/biography/John-Archibald-Wheeler ჯონ არჩიბალდ ვილერი ენციკლოპედია ბრიტანიკას]
* [https://web.archive.org/web/20131001192904/http://www.aip.org/history/ohilist/4958.html 1965 Audio Interview with John Wheeler by Stephane Groueff], Voices of the Manhattan Project
* [http://manhattanprojectvoices.org/oral-histories/john-wheelers-interview-1986 1986 Audio Interview with John Wheeler by S. L. Sanger], Voices of the Manhattan Project
* [http://jawarchive.wordpress.com/ A Collection of John Archibald Wheeler's Published and Unpublished Works]
* [http://www.bottomlayer.com/bottom/basic_delayed_choice.htm Wheeler's Classic Delayed Choice Experiment]
* {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20131001192904/http://www.aip.org/history/ohilist/4958.html |date=October 1, 2013 |title=Oral History interview transcript with John Archibald Wheeler 5 April 1967, American Institute of Physics, Niels Bohr Library and Archives }}
* {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20141210121616/http://www.aip.org/history/ohilist/5908_1.html |date=December 10, 2014 |title=Oral History interview transcript with John Archibald Wheeler 6 December 1993, American Institute of Physics, Niels Bohr Library and Archives }}
* [http://www.bigear.org/vol1no4/wheeler.htm Cosmic Search Vol. 1 No. 4, FORUM: John A. Wheeler]
* [http://webofstories.com/gl/john.wheeler John Wheeler] telling his life story at [http://webofstories.com/ Web of Stories]
* [http://nautil.us/issue/9/time/haunted-by-his-brother-he-revolutionized-physics Wheeler —Biographical stories] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190417094440/http://nautil.us/issue/9/Time/haunted-by-his-brother-he-revolutionized-physics |date=2019-04-17 }}
* [https://archive.org/stream/JohnArchibaldWheelerAStudyOfMentoringInModernPhysics/JohnArchibaldWheeler-AStudyInMentoring-Part02-AllChapsAndAppendicesAAndB#page/n0/mode/2up John Archibald Wheeler: A Study of Mentoring in Modern Physics]
* [https://web.archive.org/web/20201105080810/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/wheeler_john.pdf Kip S. Thorne, "John A. Wheeler", Biographical Memoirs of the National Academy of Sciences (2019)]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი]]
atldyalowlt31o18x66h7eyyixndupm
ლასკერიშ პრემია
0
38193
253395
185198
2026-09-24T00:36:43Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253395
wikitext
text/x-wiki
[[File:President Lyndon Johnson accepts the Albert Lasker Award (14172750189).jpg|მინი|პრეზიდენტ [[ლინდონ ჯონსონი|ლინდონ ჯონსონს]] გინმოჩანა ლასკერიშ პრემიას. (1965 წანა)]]
'''ლასკერიშ პრემია''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Lasker Award) — ამერიკული პრემია [[მედიცინა]]შ დარგის. პრემია გინმაჩამუ ჸეთი ადამიერეფს ნამუეფქჷთ მიშეღეს დიდი თია მედიცინაშ გოვითარაფაშა. პრემიას ადმინისტრირენს ლასკერიშ ფონდი, ნამუთ დარსხუეს ამერიკალ ბიზნესმენქ [[ალბერტ ლასკერი|ალბერტ ლასკერქ]] დო თიში ალმასქუ [[მერი ლასკერი|მერი ლასკერქ]].
ლასკერიშ პრემია რე პოპულარული დო პრესტიჟული პრემია მედიცინაშ დარგის დო თის ამერიკულ ნობელიშ პრემიას ხოლო უძახჷნა. 2022 წანაშ მუნაჩემეფით ლასკერიშ პრემიაშ ლაურეატეფიშე 86-ქ, თაშნეშე მიპალუ ნობელიშ პრემია.
პრემია გინმიჩამუ ოთხი კატეგორიას:
* 1. ლასკერიშ პრემია ბაზისური მედიცინაშ დარგის
* 2. ლასკერი-დებეიკიშ პრემია კლინიკური მედიცინაშ დარგის
* 3. ლასკერი-ბლუმბერგიშ ოჯარალე ნინალაშ პრემია
* 4. ლასკერი-კოშლანდიშ პრემია სპეციალური მეჭირინაფეფიშო მედიცინაშ დარგის
ლასკერიშ პრემია იკათუანს ფინანსურ ჯილდოს 250,000 ამერიკული დოლარიშ მუდანობათ.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[http://www.laskerfoundation.org/ The Lasker Foundation] - Official site
* [https://web.archive.org/web/20200616055357/https://oculus.nlm.nih.gov/cgi/f/findaid/findaid-idx?c=nlmfindaid;cc=nlmfindaid;view=reslist;subview=standard;didno=lasker Albert and Mary Lasker Foundation - Albert Lasker Awards Archives (1944-)]—National Library of Medicine finding aid
[[კატეგორია:ლასკერიშ პრემია]]
[[კატეგორია:ჯილდოეფი დო პრემიეფი მედიცინაშ დარგის]]
[[კატეგორია:ამერიკული პრემიეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკული ჯილდოეფი]]
3hhtputiucdfclql7e5ikbcio0882ha
მაიკლ დებეიკი
0
38194
253398
216874
2026-09-24T00:50:44Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253398
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = მაიკლ დებეიკი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Michael DeBakey
| ფოტო =Michael DeBakey.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|7|9|1908}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ლეიკ-ჩარლზი (ლუიზიანა)|ლეიკ-ჩარლზი]], [[ლუიზიანა]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2008|7|11|1908|9|7}}
| ღურაშ აბანი = [[ჰიუსტონი]], [[ტეხასი]], ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[კარდიოლოგია]], [[კარდიოქირურგია]]
| მუშობაშ აბანი = [[ტულეინიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ბეილორიშ მედიცინაშ კოლეჯი]]
| ალმა-მატერი = ტულეინიშ უნივერსიტეტი
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[დუდიშალაშ ოპრეზიდენტე მენდალი]] (1969)<br>[[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]] (1987)<br>[[ლომონოსოვიშ ორქოშ მენდალი]] (2003)<br>[[კონგრესიშ ორქოშ მენდალი]] (2008)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''მაიკლ ელის დებეიკი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Michael Ellis DeBakey; დ. [[7 ეკენია]], [[1908]], [[ლეიკ-ჩარლზი (ლუიზიანა)|ლეიკ-ჩარლზი]], [[ლუიზიანა]], [[ააშ]] — ღ. [[11 კვირკვე]], [[2008]], [[ჰიუსტონი]], [[ტეხასი]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[კარდიოქირურგია|კარდიოქირურგი]] დო [[მენცარობა|მენცარი]]. დებადჷ [[ლიბანარეფი|ლიბანარი]] ემიგრანტეფიშ ფანიას. დებეიკიქ მედიცინათ ორდოიანი წანეფიშე დეინტერესჷ. გურაფულენდჷ [[ტულეინიშ უნივერსიტეტი]]ს.
ტულეინიშ უნივერსიტეტის მაიკლ დებეიკიქ გიმიგონჷ [[პერისტალტიკური ტუმბო]], ნამუსჷთ დიო ჰემოტრანსფუზიაშო ირინუანდჷ. უკულიან პერიოდეფს დებეიკიშ გჷმიგონებაქ ზისხირიშ ხელუანური ცირკულაციაშ მანქანაშ თარ კომპონენტო გინირთჷ. დებეიკიქ აკიმუშუ აორტული ანევრიზმაშ ქირურგიული კურნალობაშ მეთოდი. თაშნეშე, დებეიკიქ მიშეღჷ დიდი თია პარკუჭიშ მოხვარე მონწყილობეფიშ (VAD) გოვითარაფაშა.
მაიკლ დებეიკი [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ ბორჯის მსახურენდჷ ამერიკაშ არმიას, ოურდუმე ექიმო. ლჷმაშ თებაშ უკული მუშენდჷ ბეილორიშ მედიცინაშ კოლეჯის, ქირურგიული დეპარტამენტიშ მადუდეთ. 1969-1979 წანეფს რდჷ კოლეჯიშ პრეზიდენტი დო 1979-1996 კანცლერი. [[ლინდონ ჯონსონი]]შ ადმინისტრაციას, დებეიკის უკინებუდჷ გურიშ, კიბოშ დო ინსულტიშ ოპრეზიდენტე კომისიაშ მადუდეშ პოსტი.
მაიკლ დებეიკი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1959 წანას მიპალუ რენე ლერიშიშ პრემია, 1963 წანას ალბერტ ლასკერიშ პრემია, 1969 წანას დუდიშალაშ ოპრეზიდენტე მენდალი, 1987 წანას მენცარობაშ ერუანული მენდალი, 1988 წანას თომას ედისონიშ ფონდიშ პრემია, 2003 წანას ლომონოსოვიშ ორქოშ მენდალი. 2008 წანას [[ჯორჯ უოლკერ ბუში]]ქ, [[ნენსი პელოსი]]ქ დო [[ჰარი რიდი]]ქ დებეიკის გინოჩეს პრესტიჟული ჯილდო კონგრესიშ ორქოშ მენდალი.
მაიკლ დებეიკიშ ჯოხონობაშ რე საირქიანო ქირურგიული ჯარალუა, ნამუთ დებეიკიშ სტუდენტეფქ დარსხუეს 1976 წანას, თაშნეშე ლასკერი-დებეიკიშ პრემია კლინიკური მედიცინაშ რკვიებეფიშ დარგის, დებეიკიშ სამედიცინო ფონდი დო შხვა ომენცარე ორგანიზაციეფი.
დებეიკი რდჷ დოხოლაფირო 1300 მენცარული სტატიაშ, პუბლიკაციაშ დო წინგიშ ავტორი. თიში ნაჭარეფი ორხველუდჷ მედიცინაშ, ქირურგიაშ, გონათაფაშ საკითხეფს დო სოციო-ეკონომიკურ დო ფილოსოფიურ ასპექტეფს.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [https://www.britannica.com/biography/Michael-DeBakey მაიკლ დებეიკი ენციკლოპედია ბრიტანიკას]
* [https://web.archive.org/web/20021129022638/http://www.debakeydepartmentofsurgery.org/ DeBakey Department of Surgery at Baylor College of Medicine]
*[http://www.mediss.org/ Michael E. DeBakey International Surgical Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220706190849/https://www.mediss.org/ |date=2022-07-06 }}
*[https://web.archive.org/web/20120220134355/http://debakeyinstitute.tamu.edu/ DeBakey Institute for Comparative Cardiovascular Science and Biomedical Devices at Texas A&M University]
*[https://web.archive.org/web/20160629233926/http://www.thehealthmuseum.org/ManageDetail/Detail_Default.aspx?contentid=1405&categoryid=420 DeBakey Cell Lab at The Health Museum]
*[https://web.archive.org/web/20080302041237/http://www.laskerfoundation.org/awards/library/lumin_dm.html Lasker Luminary Dr. Michael DeBakey]
*[https://web.archive.org/web/20190507195945/https://profiles.nlm.nih.gov/FJ/ The Michael E. DeBakey Papers] – Profiles in Science, National Library of Medicine
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი კარდიოქირურგეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი კარდიოლოგეფი]]
fabzm0e69ydqfhsza5uygvjvkusgc6t
ჰებერ კერტისი
0
38258
253506
209502
2026-09-24T03:17:46Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253506
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = ჰებერ კერტისი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Heber Doust Curtis
| ფოტო =Heber Doust Curtis NBS 1918.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა = კერტისი 1918 წანას
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|27|6|1872}}
| დაბადებაშ აბანი = [[მასკიგონი]], [[მიჩიგანიშ შტატი|მიჩიგანი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1942|1|9|1872|6|27}}
| ღურაშ აბანი = [[ენ-არბორი]], მიჩიგანი, ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ასტრონომია]]
| მუშობაშ აბანი = [[ლიკიშ ობსერვატორია]]<br>[[ალეგეინიშ ობსერვატორია]]<br>[[რჩქალი ოკიანეშ ასტრონომიული ჯარალუა]]
| ალმა-მატერი = [[მიჩიგანიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ვირჯინიაშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[მენცარობეფიშ ერუანული აკადემია]]შ მაკათური
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''ჰებერ დაუსტ კერტისი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Heber Doust Curtis; დ. [[27 მანგი]], [[1872]], [[მასკიგონი]], [[მიჩიგანიშ შტატი|მიჩიგანი]], [[ააშ]] — ღ. [[9 ღურთუთა]], [[1942]], [[ენ-არბორი]], მიჩიგანი, ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ასტრონომია|ასტრონომი]]. გიმირკვიუ [[ბჟაშ გეუკუმელაფა]], ჸათეშ გეშათ რდჷ 11 მენცარული ექსპედიციაშ მაკათური. კერტისი თაშნეშე რდჷ [[ოქიანუ]]შ გალაქტიკური სტრუქტურაშ პროპონენტი.
==ბიოგრაფია==
ჰებერ კერტისიქ დებადჷ [[1872]] წანაშ [[27 მანგი]]ს. გურაფულენდჷ [[მიჩიგანიშ უნივერსიტეტი]]ს, უკულ გურაფა გაგინძორჷ [[ვირჯინიაშ უნივერსიტეტი]]ს, სოდეთ მიპალუ ომენცარე ხარისხი ასტრონომიას.
1902-1920 წანეფს კერტისი მუშენდჷ [[ლიკიშ ობსერვატორია]]ს, სოდეთ ნირსეულეფს ირკვიენდჷ. 1905-1909 წანეფს რდჷ ლიკიშ ობსერვატორიაშ [[ჩილე]]შ სექციაშ დირექტორი. 1912 წანას კერტისიქ გიშაგორილქ იჸუ [[რჩქალი ოკიანეშ ასტრონომიული ჯარალუა]]შ პრეზიდენტო.
1920 წანას კერტისიქ გინირთჷ [[ალეგეინიშ ობსერვატორია]]შ დირექტორო. ჸათე წანას კერტისი ოპონირენდჷ [[ჰარლოუ შეპლი]]ს. თენეფიშ მენცარული დებატი, ნამუსჷთ [[დიდი დებატი]]ს ხოლო უძახჷნა ორხველუდჷ ნირსეულეფს დო გალაქტიკეფს, ოქიანუშ ზომას დო სტრუქტურას. კერტისიშ აზრით [[მეშხურეშ შარა|ჩქინი გალაქტიკაშ]] გარდა ოქიანუს შხვა გალაქტიკეფი ხოლო არსებენდჷ.
1930 წანას კერტისიქ გიშაგორილქ იჸუ მიჩიგანიშ უნივერსიტეტიშ ობსერვატორიეფიშ დირექტორო, მარა [[დიდი დეპრესია]]შ პერიოდის, ფინანსური პრობლემეფიშ გურშენ, რეფრაქტორული ტელესკოპიშ ეგაფაშ პროექტიქ ბოლოშა ვემიჸაონინუ.
ჰებერ კერტისი რდჷ [[ალბერტ აინშტაინი]]შ ფარდობითობაშ თეორიაშ ოპონენტი დო თის ხშირას აკრიტიკენდჷ.
კერტისიქ ღურუ 1942 წანაშ 9 ღურთუთას, 69 წანერქ.
ჰებერ კერტისიშ ჯოხონობაშ რე ტელესკოპი პორტეჯ-ლეიკიშ ობსერვატორიას. ტელესკოპი ასეიანი პერიოდიშო ოპერირებადი ვარე. თაშნეშე, კერტისიშ ჯოხონობაშ რე ართი კრატერი თუთას.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [http://antwrp.gsfc.nasa.gov/htmltest/gifcity/cs_why.html The Great Debate]
* [https://web.archive.org/web/20221006083748/http://nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/curtis-heber.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
* [http://digitalcollections.ucsc.edu/cdm/search/collection/p265101coll10/searchterm/Heber%20D.%20Curtis!Portraits/field/all!all/mode/all!all/conn/and!and/order/title/ad/asc Portraits of Heber D. Curtis from the Lick Observatory Records Digital Archive, UC Santa Cruz Library's Digital Collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193116/http://digitalcollections.ucsc.edu/cdm/search/collection/p265101coll10/searchterm/Heber%20D.%20Curtis!Portraits/field/all!all/mode/all!all/conn/and!and/order/title/ad/asc |date=2016-03-04 }}
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ასტრონომეფი]]
lnecfkoasj7kbd4j1859iqvytosil29
ჯორჯ ელერი ჰეილი
0
38259
253504
234116
2026-09-24T03:11:15Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253504
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = ჯორჯ ელერი ჰეილი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] George Ellery Hale
| ფოტო =Portrait of George Ellery Hale.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|29|6|1868}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ჩიკაგო]], [[ილინოისი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1938|2|21|1868|6|29}}
| ღურაშ აბანი = [[პასადინა (კალიფორნია)|პასადინა]], [[კალიფორნია]], ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ასტრონომია]]<br>[[ასტროფიზიკა]]
| მუშობაშ აბანი = [[ჩიკაგოშ უნივერსიტეტი]]<br>[[კარნეგიშ მენცარობაშ ინსტიტუტი]]<br>[[კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი]]
| ალმა-მატერი = [[მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ჟანსენიშ მენდალი]] (1894)<br>[[რუმფორდიშ პრემია]] (1902)<br>[[ჰენრი დრეიპერიშ მენდალი]] (1904)<br>[[ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუა]]შ ორქოშ მენდალი (1904)<br>[[ბრიუსიშ მენდალი]] (1916)<br>[[ჟანსენიშ პრემია]] (1917)<br>[[ელიოტ კრესონიშ მენდალი]] (1926)<br>[[კოპლიშ მენდალი]] (1932)<br>[[ლონდონიშ ომაფე ჯარალუა]]შ ურცხოალი მაკათური
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''ჯორჯ ელერი ჰეილი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] George Ellery Hale; დ. [[29 მანგი]], [[1868]], [[ჩიკაგო]], [[ილინოისი]], [[ააშ]] — ღ. [[21 ფურთუთა]], [[1938]], [[პასადინა (კალიფორნია)|პასადინა]], [[კალიფორნია]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ასტრონომია|ასტრონომი]]. ჰეილიქ, მუში მენცარული რკვიებეფით, დანტკიცჷ ნამდა [[ბჟაშ შანეფი]] ჭაჭმენტური რე, გიმიგონჷ [[სპექტროჰელიოგრაფი]] დო მიშეღჷ დიდი თია [[რეფრაქტორი|რეფრაქტორული]] დო [[რეფლექტორი|რეფლექტორული ტელესკოპეფიშ]] გოვითარაფაშა. ტელესკოპეფი, ნამუეფიშ ეგაფაშ დო კონსტრუქციაშ პროექტეფს ჰეილი ოკათუდჷ დო ხემანჯღვერენდჷ რდჷ: 40 ინჩიანი რეფრაქტორი ([[იერკსიშ ობსერვატორია]]), 60 ინჩიანი რეფლექტორი ([[მაუნთ-ვილსონიშ ობსერვატორია]]), 100 ინჩიანი ჰუკერიშ რეფლექტორი (მაუნთ-ვილსონიშ ობსერვატორია) დო 200 ინჩიანი ჰეილიშ რეფლექტორი ([[პალომარიშ ობსერვატორია]]). ჰეილიქ, თაშნეშე მიშეღჷ დიდი კონტრიბუცია [[ბჟაშ რკვიებაშ კოოპერაციაშ საირქიანო რსხუ]]შ, [[რკვიებეფიშ ერუანული სხუნუ]]შ დო [[კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი]]შ დორსხუაფაშა დო გოვითარაფაშა.
ჯორჯ ელერი ჰეილიქ ასტრონომიათ დო ასტროფიზიკათ ორდოიანი წანეფიშე დეინტერესჷ. თის უმოსო ოინტერესჷდჷ [[უილიამ ჰაგინსი]]ს, [[ნორმან ლოკიერი]]შ დო [[ერნესტ რეზერფორდი]]შ მენცარული რკვიებეფი დო ნაჭარეფი. ჰეილი გურაფულენდჷ მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის, ჰარვარდიშ კოლეჯიშ ობსერვატორიას დო [[ჰუმბოლდტიშ უნივერსიტეტი|ბერლინიშ უნივერსიტეტის]]. გურაფაშ თებაშ უკულ, ჰეილი მუშენდჷ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტის, კარნეგიშ მენცარობაშ ინსტიტუტის დო კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის.
ჯორჯ ელერი ჰეილი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1894 წანას მიპალუ ჟანსენიშ მენდალი, 1902 წანას რუმფორდიშ მენდალი, 1904 წანას ჰენრი დრეიპერიშ მენდალი დო ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუაშ ორქოშ მენდალი, 1916 წანას ბრიუსიშ მენდალი, 1917 წანას ჟანსენიშ პრემია, 1920 წანას გალილეო გალილეიშ მენდალი, 1921 წანას ექტონიშ პრემია, 1926 წანას ელიოტ კრესონიშ მენდალი, 1927 წანას ფრანკლინიშ მენდალი, 1932 წანას კოპლიშ მენდალი დო 1935 წანას ფრედერიკ აივსიშ მენდალი. ჰეილი რდჷ ამერიკაშ ფილოსოფიური ჯარალუაშ, საფრანგეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ დო ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური.
ჰეილიშ ჯოხონობაშ რე ართი კრატერი თუთას დო ართი ასტეროიდი.
1978 წანას ამერიკაშ ასტრონომიული ჯარალუაშ [[ბჟა]]შ რკვიებეფიშ ცენტრიქ დარსხუ [[ჯორჯ ელერი ჰეილიშ პრემია]].
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20220704235523/http://nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/hale-george-ellery.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
* [https://hale.archives.caltech.edu George Ellery Hale Papers], Caltech Archives
* {{Gutenberg author | id=Hale,+George+Ellery | name=George Ellery Hale}}
* [http://www.phys-astro.sonoma.edu/BruceMedalists/Hale/index.html Bruce Medal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201127014546/http://www.phys-astro.sonoma.edu/BruceMedalists/Hale/index.html |date=2020-11-27 }}
* [http://adsabs.harvard.edu//full/seri/PASP./0028//0000012.000.html Awarding of the Bruce Medal: PASP '''28''' (1916) 12]
* [http://adsabs.harvard.edu//full/seri/MNRAS/0064//0000388.000.html Awarding of the RAS gold medal: MNRAS '''64''' (1904) 388]
* [http://www.journeytopalomar.org/ ''The Journey to Palomar''], 2008 PBS documentary
* [https://www.lib.uchicago.edu/e/scrc/findingaids/view.php?eadid=ICU.SPCL.HALE Guide to the George Ellery Hale Papers c.1889-1950] at the [https://www.lib.uchicago.edu/scrc/ University of Chicago Special Collections Research Center]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ასტრონომეფი]]
02rd8admfqqsrrvfa8m66fek3e28ig3
უოლეს კაროზერსი
0
38367
253480
188043
2026-09-24T02:34:05Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253480
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = უოლეს კაროზერსი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Wallace Carothers
| ფოტო =Wallace Carothers, in the lab.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|27|4|1896}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ბერლინგტონი (აიოვა)|ბერლინგტონი]], [[აიოვა]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1937|4|29|1896|4|27}}
| ღურაშ აბანი = [[ფილადელფია]], [[პენსილვანია]], ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ორგანული ქიმია]]
| მუშობაშ აბანი = [[DuPont]]
| ალმა-მატერი = [[ილინოისიშ უნივერსიტეტი (ურბანა-შამპეინი)|ილინოისიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი = [[როჯერ ადამსი]]
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[მენცარობეფიშ ერუანული აკადემია]]შ მაკათური (1936)
| ხეშმოჭარუა = Signature of Wallace Carothers.jpg
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''უოლეს ჰიუმ კაროზერსი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Wallace Hume Carothers; დ. [[27 პირელი]], [[1896]], [[ბერლინგტონი (აიოვა)|ბერლინგტონი]], [[აიოვა]], [[ააშ]] — ღ. [[29 პირელი]], [[1937]], [[ფილადელფია]], [[პენსილვანია]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ქიმია|ქიმიკოსი]] დო გჷმმაგონებელი, შინელი რე სინთეტიკური პოლიმერიშ [[ნეილონი]]შ გჷმოგონებათ.
კაროზერსი გურაფულენდჷ ტარკიოშ კოლეჯის, მისურის. დუდშე თიში ინტერესეფიშ სფერო ინგლისური ლიტერატურა რდჷ, მარა უკულიან პერიოდეფს ქიმიათ დეინტერესჷ. კაროზერსიქ კოლეჯი 1920 წანას გათუ დო მალას გურაფა გაგინძორჷ ილინოისიშ უნივერსიტეტის (ურბანა-შამპეინი), სოდეთ მიპალუ მაგისტრიშ ხარისხი კარლ მარველიშ ხემანჯღვერობათ.
1921-1922 წანეფს მუშენდჷ ობჟათე დაკოტაშ უნივერსიტეტის, ქიმიაშ ინსტრუქტორო. 1922 წანას კაროზერსიქ კინ ილინოისიშ უნივერსიტეტიშა დირთჷ, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია [[როჯერ ადამსი]]შ ხემანჯღვერობათ, 1924 წანას.
გურაფაშ თებაშ უკული კაროზერსი მუშენდჷ შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფს. 1926 წანას მუშობა ქიდიჭყჷ [[ჰარვარდიშ უნივერსიტეტი]]ს. 1927 წანას კაროზერსიქ გეგნორთჷ კომპანია [[DuPont]]-შა. DuPont-ის კაროზერსი რდჷ ექსპერიმენტული ლაბორატორიაშ მადუდე. ჸათე ლაბორატორია [[პოლიმერეფი|პოლიმერული]] რკვიებეფიშ ცენტრი რდჷ. [[ნეილონი]]შ გარდა კაროზერსიქ მიშეღჷ დიდი მენცარული კონტრიბუცია [[ნეოპრენი]]შ გოვითარაფაშა.
1936 წანას კაროზერსიქ ოსურო ქიმიჸონჷ ჰელენ სვიტმენი.
1937 წანაშ 29 პირელს, 41 წანერ უოლეს კაროზერსიქ, დეპრესიაშ გეშა, დუდი დიჸვილუ.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*{{cite web|title=Wallace Hume Carothers|url=https://www.sciencehistory.org/historical-profile/wallace-hume-carothers|website=[[Science History Institute]]|date=June 2016}}
*[http://www.bookrags.com/Wallace_Carothers Encyclopedia of World Biography on Wallace Hume Carothers]
*{{Cite web|url=http://www2.dupont.com/Heritage/en_US/1928_dupont/1928_wallace_carothers.html|title=Wallace Carothers:1928|work=DuPont Heritage website|access-date=16 February 2010}}
*[https://web.archive.org/web/20220121101623/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/carothers-wallace-h.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი]]
1m5yg5wi0udqrzkwgiyit1ivogdvx9n
ასაფ ჰოლი
0
38751
253320
195888
2026-09-23T22:53:09Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253320
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო =ასაფ ჰოლი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Asaph Hall
| ფოტო =Professor Asaph Hall.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა = ასაფ ჰოლი 1899 წანას
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|15|10|1829}}
| დაბადებაშ აბანი = [[გოშენი (კონექტიკუტი)|გოშენი]], [[კონექტიკუტი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1907|11|22|1829|10|15}}
| ღურაშ აბანი = [[ანაპოლისი (მერილენდი)|ანაპოლისი]], [[მერილენდი]], ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ასტრონომია]]
| მუშობაშ აბანი = [[ჰარვარდიშ ობსერვატორია]]<br>[[ააშ-იშ ოურდუმე-ოზუღე ობსერვატორია]]
| ალმა-მატერი = [[ნიუ-იორკიშ ცენტრალური კოლეჯი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ლალანდიშ პრემია]] (1878)<br>[[ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუაშ ორქოშ მენდალი]] (1879)<br>არაგოშ მენდალი (1893)<br>[[საპატიო ლეგიონიშ ორდენი]]შ კავალერი (1896)<br>[[მენცარობეფიშ ერუანული აკადემია]]შ მაკათური
| ხეშმოჭარუა =Signature of Asaph Hall (1829–1907).png
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''ასაფ ჰოლი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Asaph Hall; დ. [[15 გჷმათუთა]], [[1829]], [[გოშენი (კონექტიკუტი)|გოშენი]], [[კონექტიკუტი]], [[ააშ]] — ღ. [[22 გერგობათუთა]], [[1907]], [[ანაპოლისი (მერილენდი)|ანაპოლისი]], [[მერილენდი]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ასტრონომია|ასტრონომი]].
გურაფულენდჷ მათემატიკას [[ნიუ-იორკიშ ცენტრალური კოლეჯი]]ს. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ [[ჰარვარდიშ ობსერვატორია]]ს დო [[ააშ-იშ ოურდუმე-ოზუღე ობსერვატორია]]ს.
1877 წანას ასაფ ჰოლიქ მიოგორუ პლანეტა [[მოროხი (პლანეტა)|მოროხიშ]] ალმაშარეეფს: [[დეიმოსი]]ს დო [[ფობოსი]]ს. თაშნეშე, ჰოლიქ მიშეღჷ დიდი თია პლანეტეფიშ [[ორთაშობური ალმაშარეეფი]]შ ორბიტეფიშ, [[მარსქული (პლანეტა)|მარსქულიშ]] როტაციაშ პერიოდიშ დო მოროხიშ მასაშ რკვიებაშა.
ჰოლი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1885 წანას გიშაგორილქ იჸუ [[ვაშინგტონიშ ფილოსოფიური ჯარალუა]]შ პრეზიდენტო.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
{{Commons category|Asaph Hall}}
* [https://www.britannica.com/biography/Asaph-Hall ასაფ ჰოლი] ენციკლოპედია ბრიტანიკას
* [http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GSln=hall&GSfn=asaph&GSbyrel=all&GSdyrel=all&GSob=n&GRid=45063827&df=all& Asaph Hall's gravestone]
*[https://web.archive.org/web/20220408033606/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/hall-asaph.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ასტრონომეფი]]
bxwkyud80sxeqoyhd9yalzsu9n0cmlc
ჰენრი დრეიპერი
0
38882
253507
197162
2026-09-24T03:19:45Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253507
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო =ჰენრი დრეიპერი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Henry Draper
| ფოტო =Henry Draper2.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|7|3|1837}}
| დაბადებაშ აბანი = [[პრინს-ედუარდი (ოლქი, ვირჯინია)|პრინს-ედუარდი]], [[ვირჯინია]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1882|11|20|1837|3|7}}
| ღურაშ აბანი = [[ნიუ-იორკი]], ააშ
| მენოღალობა ={{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ასტრონომია]]
| მუშობაშ აბანი =[[ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტი]]
| ალმა-მატერი = [[ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტიშ მედიცინაშ სკოლა]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი = * კონგრესიშ მენდალი
* [[მენცარობეფიშ ერუანული აკადემია]]შ მაკათური
* [[ამერიკაშ ხელუანობეფიშ დო მენცარობეფიშ აკადემია]]შ მაკათური
| ხეშმოჭარუა = Draper Henry signature.png
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''ჰენრი დრეიპერი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Henry Draper; დ. [[7 მელახი]], [[1837]], [[პრინს-ედუარდი (ოლქი, ვირჯინია)|პრინს-ედუარდი]], [[ვირჯინია]], [[ააშ]] — ღ. [[20 გერგობათუთა]], [[1882]], [[ნიუ-იორკი]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ექიმი]] დო მოჸოროფე [[ასტრონომია|ასტრონომი]], შინელი რე მუჭოთ ასტროფოტოგრაფიაშ პიონერი.
დრეიპერი გურაფულენდჷ ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტიშ მედიცინაშ სკოლას, ნამუთ გათუ 1857 წანას. გურაფაშ თებაშ უკული მუშენდჷ ექიმო ბელვიუშ ჰოსპიტალს. უკულიან პერიოდის რდჷ ნიუ-იორკიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი დო მედიცინაშ ფაკულტეტიშ დეკანი. 1862 წანაშ 31 მესიშე 8 გჷმათუთაშახ მონაწილენდჷ ამერიკაშ ომენოღალე ლჷმას, ოურდუმე ექიმო. 1867 წანას დრეიპერიქ ოსურო ქიმიჸუნჷ დინდარი არისტოკრატი [[მარი ანა დრეიპერი|მარი ანა პალმერი]] დო თიწკჷმა ართო დიჭყჷ ასტრონომიული რკვიებეფი. ჟირხოლო მოჸოროფე ასტრონომეფი რდეს.
ჰენრი დრეიპერი ითვალუ [[ასტროფოტოგრაფია]]შ ართ-ართ ორდოიანი პიონერო. 1872 წანას თიქ გინიღჷ მურიცხული სპექტრიშ ფოტოეფი, სოდეთ იძირედჷ [[სპექტრალური ღოზი|აბზორფციაშ ღოზეფი]]. 1873 წანას დრეიპერიქ უნივერსიტეტის სამედიცინო პოსტი ქიმიოტუ დო ბორჯი უმოსო დუთმუ ასტრონომიულ რკვიებეფს. 1874 წანას ხემანჯღვერენდჷ ექსპედიციას, ნამუშ ღანკი [[მორღაშ ტრანზიტი]]შ ფოტოგრაფირაფა რდჷ. დრეიპერი რდჷ მაართა ასტრონომი ნამუქჷთ აკეთჷ [[ორიონიშ ნირსეული]]შ ფოტოგრაფირაფა 1880 წანაშ 30 ეკენიას. 1880 წანას გინიღჷ პლანეტა [[დია (პლანეტა)|დიაშ]] სპექტრი.
ობსერვატორია, სოვრეშეთ დრეიპერის გინმუღუდჷ ფოტოეფი, იდვალუაფუდჷ ოფუტე ჰასტინგს-ონ-ჰადსონის (ნიუ-იორკიშ შტატი). ასე ჸეთი დგჷმილს ფუნქციონირენს ჰასტინგს-ონ-ჰადსონიშ ისტორიული ჯარალუა.
ჰენრი დრეიპერიქ ღურუ [[პლევრიტი]]თ, 1882 წანაშ 20 გერგობათუთას, 45 წანერქ. მარი ანა დრეიპერიშ ინიციატივათ დო დრეიპერიშ ფონდიშ ფინანსეფით, 1886 წანას დირსხუ [[ჰენრი დრეიპერიშ მენდალი|ჰენრი დრეიპერიშ ჯოხონობაშ მენდალქ]], ნამუთ ოთხი წანაშე ართიშა გინაჩამუ ასტროფიზიკაშ დარგის მოხანდე მენცარეფს.
==ქოძირით თაშნეშე==
* [[ჰენრი დრეიპერიშ მენდალი]]
* [[ჰენრი დრეიპერიშ კატალოგი]]
==რესურსეფი ინტერნეტის==
*[https://web.archive.org/web/20200801162823/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/draper-henry.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ასტრონომეფი]]
lvwdrsgde1s9xzao9x58icxuzvp64m8
პოლ ბერგი
0
39113
253434
200030
2026-09-24T01:32:32Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253434
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = პოლ ბერგი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Paul Berg
| ფოტო =Paul Berg in 1980.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა = პოლ ბერგი 1980 წანას
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|30|6|1926}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ნიუ-იორკი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2023|2|15|1926|6|30}}
| ღურაშ აბანი = [[სტენფორდი (კალიფორნია)|სტენფორდი]], [[კალიფორნია]], ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ბიოქიმია]]
| მუშობაშ აბანი = [[სტენფორდიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტი (სენტ-ლუისი)|ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[კლერ-ჰოლი]]
| ალმა-მატერი = [[პენსილვანიაშ შტატიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[კეისიშ ბჟადალი ორეზერვე უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ნობელიშ პრემია]] ქიმიას (1980)<br>[[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]] (1983)<br>[[მაქს დელბრიუკიშ მენდალი]] (1999)<br>[[კარლ სეიგანიშ პრემია მენცარობაშ პოპულარიზაციაშო]] (2006)<br>[[მენცარობეფიშ ერუანული აკადემია]]შ მაკათური (1966)<br>[[ლონდონიშ ომაფე ჯარალუა]]შ ურცხოალი მაკათური (1992)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''პოლ ბერგი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Paul Berg; დ. [[30 მანგი]], [[1926]], [[ნიუ-იორკი]], [[ააშ]] — ღ. [[15 ფურთუთა]], [[2023]], [[სტენფორდი (კალიფორნია)|სტენფორდი]], [[კალიფორნია]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ბიოქიმია|ბიოქიმიკოსი]]. [[ნუკლეინიშ ბჟე]]ეფიშ, გიშაკერზაფილო [[რეკომბინანტული დნბ]]შ მენცარული რკვიებაშ გეშა გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]] ქიმიაშ დარგის. ბერგიქ პრემია მიპალუ [[უოლტერ გილბერტი]] დო [[ფრედერიკ სენგერი]]წკჷმა ართო.
დებადჷ ნიუ-იორკის, რუსი ურიეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ ბიოქიმიას პენსილვანიაშ შტატიშ უნივერსიტეტის. უკულ გურაფა გაგინძორჷ კეისიშ ბჟადალ ორეზერვე უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1952 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ვაშინგტონიშ უნივერსიტეტის (სენტ-ლუისი) დო მოლეკულურ-გენეტიკური რკვიებეფიშ ბეკმენიშ ცენტრის. რდჷ სტენფორდიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორი.
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [https://www.britannica.com/biography/Paul-Berg პოლ ბერგი] ენციკლოპედია ბრიტანიკას
* [http://www.oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/tf1x0n98jp/ პოლ ბერგიშ ნაჭარეფი] სტენფორდიშ უნივერსიტეტიშ ბიბლიოთეკას
* [https://web.archive.org/web/20201114001448/http://profiles.nlm.nih.gov/spotlight/cd პოლ ბერგიშ ნაჭარეფი] მედიცინაშ ერუანულ ბიბლიოთეკას
* [https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1980/berg/facts/ პოლ ბერგი] Nobelprize.org-ის
* [https://www.sciencehistory.org/education/scientific-biographies/paul-berg/ პოლ ბერგი] მენცარობაშ ისტორიაშ ინსტიტუტის
* [https://www.washingtonpost.com/obituaries/2023/02/18/paul-berg-dna-nobel-dies/ ნეკროლოგი] The Washington Post-ის
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ბიოქიმიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]]
[[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიაშ დარგის]]
ntccsa4zfdtpkqhdji6si8ro1dtlfq3
აბუ-სიმბალი (ნოღა)
0
39308
253312
203318
2026-09-23T22:35:47Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253312
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა დოხორინი
|სტატუსი = ნოღა
|მარგალური ჯოხო = აბუ-სიმბალი
|ოდაბადური ჯოხო ={{lang-ar|أبو سنبل}}
|ქიანა = ეგვიპტე
|დუდალაშ თუდო =
|პანორამა =Abu Simbel in 2017 , photo by Hatem Moushir 96.jpg
|პანორამაშ სიგანა =
|მუკნაჭარა =აბუ-სიმბალი 2017 წანას
|შილა =
|შილმუკნაჭ =
|გერბი =
|გერბმუკნაჭ =
|გერბიშ სიგანა =
|შილაშ სიგანა =
|ჩარჩო =
|ქიანაშ რუკა2 =
|ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 =
|მუკნაჭარა2=
|lat_dir = N |lat_deg =22 |lat_min =21 |lat_sec =
|lon_dir = E |lon_deg =31 |lon_min =37 |lon_sec =
|CoordAddon = type:city(40361)_region:
|CoordScale =
|ქიანაშ რუკაშ ზჷმა =
|ქიანაშ რუკა=
|რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა =
|რეგიონიშ რუკა=
|რაიონიშ რუკაშ ზჷმა =
|რეგიონიშ ტიპი = ეგვიპტეშ ადმინისტრაციული დორთუა{{!}}მუჰაფაზა
|რეგიონი = ასუანი (მუჰაფაზა){{!}}ასუანი
|რეგიონი ცხირს =
|დინოხოლენი დორთუალა =
|რაიონიშ ტიპი =
|რაიონი =
|მადუდეშ ტიპი =
|მადუდე =
|დორსხუაფაშ თარიღი =
|მაართა შინუა =
|წოხოლენი ჯოხოეფი =
|სტატუსი-შე =
|ფართობი =
|სიმაღალაშ ტიპი=
|დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა=
|კლიმატი=
|ოფიციალური ნინა=
|მახორობა = 2600
|ეჭარუაშ წანა = 2012
|მეჭედალა =
|აგლომერაცია =
|ერუანული აკოდგინალუა =
|ორწუმობური აკოდგინალუა =
|ეთნოქორონიმი =
|ბორჯიშ ორტყაფუ =
|DST =
|ოტელეფონე კოდი =
|ოფოსტე ინდექსი =
|ოავტომობილე კოდი=
|საიტი =
|კატეგორია ვიკიოწკარუეს =
|add1n=
|add1=
}}
'''აბუ-სიმბალი''' ({{lang-ar|أبو سنبل}}) — მორჩილი ნოღა [[ეგვიპტე|ეგვიპტეშ]] ობჟათეშე, [[ასუანი (მუჰაფაზა)|ასუანიშ მუჰაფაზას]], ნოღა [[ასუანი|ასუანშე]] 240 კილომეტრით ობჟათე-ბჟადალშე, [[სუდანი]]შ ხურგიშ გოხოლუას. მახორობა [[2012]] წანაშ მუნაჩემეფით, 2600 კდამიერს აკმადგინანსს<ref>[http://bevoelkerungsstatistik.de/wg.php?x=1201034590&men=gcis&lng=de&dat=80&geo=-69&srt=npan&col=aohdq&msz=1500&pt=c&va=x World Gazetteer − Ägypten: Die wichtigsten Orte mit Statistiken zu ihrer Bevölkerung] {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. თეჯგურა მორჩილ დოხორინი ჩინებული რე თიშ გოხოლუას [[ჯვ. წ. XIII ოშწანურა]]ს ფარაონ [[რამზეს II]]-შით აკნაგებუ კირდეშ ეშნაკვათა [[აბუ-სიმბალი]]შ ოხიდებით.
== ქოძირით თაშნეშე ==
* [[აბუ-სიმბალი|აბუ-სიმბალიშ ოხიდეფი]]
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:ეგვიპტეშ ნოღეფი]]
6rndyn3wxro83erxvian6ecbce1guc5
ვერა რუბინი
0
39500
253357
204399
2026-09-23T23:38:14Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253357
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო = ვერა რუბინი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Vera Rubin
| ფოტო =Vera Rubin.jpg
| სიგანა =150პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|23|7|1928}}
| დაბადებაშ აბანი = [[ფილადელფია]], [[პენსილვანია]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2016|12|25|1928|7|23}}
| ღურაშ აბანი = [[პრინსტონი]], [[ნიუ-ჯერსი]], ააშ
| მენოღალობა = {{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ასტრონომია]]
| მუშობაშ აბანი = [[ჯორჯტაუნიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[კარნეგიშ ინსტიტუტი]]
| ალმა-მატერი = [[ვასარიშ კოლეჯი]]<br>[[კორნელიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ჯორჯტაუნიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი = [[გიორგი გამოვი]]
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =[[სანდრა ფაბერი]]<br>[[რებეკა ოპენჰაიმერი]]
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[მენცარობაშ ერუანული მენდალი]] (1993)<br>[[დიკსონიშ პრემია]] (1993)<br>[[ჰენრი ნორის რასელიშ პრემია]] (1994)<br>[[კარლ იანსკიშ ლექცია]] (1994)<br>[[ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუაშ ორქოშ მენდალი]] (1996)<br>[[ჯონ სკოტიშ მენდალი]] (2001)<br>[[გრუბერიშ პრემია]] (2002)<br>[[ბრიუსიშ მენდალი]] (2003)<br>[[ჯეიმს კრეიგ უოტსონიშ მენდალი]] (2004)<br>[[რიხტმაიერიშ მემორიალური პრემია]] (2008/2009)<br>[[მენცარობეფიშ ერუანული აკადემია]]შ მაკათური (1981)
| ხეშმოჭარუა =
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''ვერა ფლორენს კუპერ რუბინი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Vera Florence Cooper Rubin; დ. [[23 კვირკვე]], [[1928]], [[ფილადელფია]], [[პენსილვანია]], [[ააშ]] — ღ. [[25 ქირსეთუთა]], [[2016]], [[პრინსტონი]], [[ნიუ-ჯერსი]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ასტრონომია|ასტრონომი]]. გალაქტიკეფიშ როტაციაშ გორდაშ რკვიებეფიშ შედეგო, წჷმარინუ თიში ნტკიცება ნამდა არსებენს [[რუმე მატერია]]. უკულიანი პერიოდეფს რუბინიშ რკვიებეფქ დედასურჷ.
დებადჷ ფილადელფიას. გურაფულენდჷ ასტრონომიას ვასარიშ კოლეჯის. უკულ გურაფა გაგინძორჷ კორნელიშ უნივერსიტეტის. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ ჯორჯტაუნიშ უნივერსიტეტის. რუბინი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1993 წანას მიპალუ მენცარობაშ ერუანული მენდალი, 1996 წანას ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუაშ ორქოშ მენდალი, 2003 წანას ბრიუსიშ მენდალი. 1981 წანაშე რდჷ ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ მაკათური.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
{{Commons category}}
{{Wikiquote}}
* {{cite web |url= https://www.aip.org/history-programs/niels-bohr-library/oral-histories/33963 |series= Oral History |work= Interview transcript |title= Vera Rubin |date= April 3, 1989 |publisher= American Institute of Physics |location= Niels Bohr Library and Archives |first= Alan |last= Lightman }}
* [https://www.youtube.com/watch?v=ywppy_2M03I SciShow about Vera Rubin]
* [http://discovermagazine.com/2002/jun/breakdialogue Discover Magazine interview (2002)]
* [http://www.listeningtowords.com/lecture.php?id=319 Telling Stories about the Universe (2003 lecture)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160328171155/http://www.listeningtowords.com/lecture.php?id=319 |date=March 28, 2016 }}
* [https://web.archive.org/web/20240117164556/https://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/rubin-vera.pdf Neta A. Bahcall, "Vera C. Rubin", Biographical Memoirs of the National Academy of Sciences (2021)]
{{მერკე-ბიოგრაფია}}
{{DEFAULTSORT:რუბინი, ვცერა}}
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ასტრონომეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ოსური ასტრონომეფი]]
[[კატეგორია:ურია ოსური მენცარეფი]]
[[კატეგორია:ურია ასტრონომეფი]]
[[კატეგორია:რუმე მატერია]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ასტროფიზიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ოსური ასტროფიზიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ოსური ასტრონომეფი]]
[[კატეგორია:ოსური ასტროფიზიკოსეფი]]
ez9y8vaue4ejt6w611flf5mm6b8mtwp
სემიუელ ლენგლი
0
39582
253459
205570
2026-09-24T02:05:25Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253459
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მენცარი
| ჯოხო =სემიუელ ლენგლი
| ოდაბადური ჯოხო = [[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Samuel Langley
| ფოტო =Samuel Pierpont Langley.jpg
| სიგანა =250პქ
| მუკნაჭარა =
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|22|8|1834}}
| დაბადებაშ აბანი = [[როქსბერი (ბოსტონი)|როქსბერი]], [[მასაჩუსეტსი]], [[ააშ]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1906|2|27|1834|8|22}}
| ღურაშ აბანი = [[ეიკენი (ობჟათე კაროლინა)|ეიკენი]], [[ობჟათე კაროლინა]], ააშ
| მენოღალობა ={{შილა|ააშ}}
| ომენცარე სფერო = [[ავიაცია]], [[ფიზიკა]], [[ასტრონომია]]
| მუშობაშ აბანი =[[ჰარვარდიშ ობსერვატორია]]<br>[[ამერიკაშ ოურდუმე-ოზუღე აკადემია]]<br>[[ალეგეინიშ ობსერვატორია]]<br>[[პიტსბურგიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[სმითსონიშ ინსტიტუტი]]
| ალმა-მატერი = [[ბოსტონიშ ლათინური სკოლა]]<br>[[ბოსტონიშ უმაღალაში ინგლისური სკოლა]]
| ომენცარე ხემანჯღვერი =
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი =
| ჩინებული რე მუჭოთ =
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი = [[რუმფორდიშ მენდალი]] (1886)<br>[[ჰენრი დრეიპერიშ მენდალი]] (1886)<br>[[ჟანსენიშ მენდალი]] (1893)<br>[[მენცარობეფიშ ერუანული აკადემია]]შ მაკათური (1876)<br>[[ლონდონიშ ომაფე ჯარალუა]]შ ურცხოალი მაკათური (1896)
| ხეშმოჭარუა =Signature of Samuel Pierpont Langley (1834–1906).png
| სიგანა =
| საიტი =
}}
'''სემიუელ პირპონტ ლენგლი''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Samuel Pierpont Langley; დ. [[22 მარაშინათუთა]], [[1834]], [[როქსბერი (ბოსტონი)|როქსბერი]], [[მასაჩუსეტსი]], [[ააშ]] — ღ. [[27 ფურთუთა]], [[1906]], [[ეიკენი (ობჟათე კაროლინა)|ეიკენი]], [[ობჟათე კაროლინა]], ააშ) — [[ამერიკალეფი|ამერიკალი]] [[ასტრონომია|ასტრონომი]], [[ფიზიკა|ფიზიკოსი]] დო [[ავიაცია]]შ პიონერი, [[ბოლომეტრი]]შ გჷმაგონებელი.
გურაფულენდჷ ბოსტონიშ ლათინური სკოლას დო ბოსტონიშ უმაღალაში ინგლისური სკოლას. უკულ მუშენდჷ [[ჰარვარდიშ ობსერვატორია]]ს, ასისტენტო. უკულ ომუშებუშა გინილჷ [[ამერიკაშ ოურდუმე-ოზუღე აკადემია]]შა. 1867 წანაშე ლენგლი რდჷ [[ალეგეინიშ ობსერვატორია]]შ დირექტორი დო [[პიტსბურგიშ უნივერსიტეტი]]შ ასტრონომიაშ პროფესორი. 1887-1906 წანეფს რდჷ [[სმითსონიშ ინსტიტუტი]]შ მელამოსე. 1890 წანას ლენგლიქ დარსხუ [[სმითსონიშ ასტროფიზიკური ობსერვატორია]].
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [https://web.archive.org/web/20220503122755/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/langley-samuel.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir]
[[კატეგორია:ამერიკალეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ასტრონომეფი]]
[[კატეგორია:ამერიკალი ფიზიკოსეფი]]
o7aoc4bcgnhmlaf4usip5hkduer1kuq
ინდური კასტეფიშ ერკებული
0
39669
253303
209772
2026-09-23T14:36:25Z
Narazeni
826
/* კასტეფი ანბანიშ მეჯინათ = */
253303
wikitext
text/x-wiki
== კასტეფი ანბანიშ მეჯინათ ==
=== ა ===
* ავანა — [[სილამი|მუსლიმური]] დიხაშმოქიმინჯე კასტა [[პენჯაბი (რეგიონი)|პენჯაბიშე]], ნამუეფჷთ ანტკიცენა, ნამჷ-და [[არაბეფი|არაბული]] გოჭყაფაშ რენან.
* აგარვალი — ვაჭარეფი [[ოორუე ინდოეთი|ოორუე ინდოეთშე]]. თე კასტაშ ანდა მაკათური [[ჯაინიზმი|ჯაინი]] რე.
* [[აგჰორეფი|აგჰორიპანთი]] — დაღარეფიშ კატეგორია, ნამუეფჷთ ანტკიცენა, ნამჷ-და ჭკომჷნა ღურელიშ გვამს.
* არაინი — მებაღეეფი.
* არორა — ვაჭარეფი.
* აჰარი — მეჩხოლარეეფი დო ჭყიშეფი [[როჰილკანდი]]ს.
* აჰირი — ჭყიში-მეჩხოლარეეფი დო ბჯაშ ვაჭარეფი, თაშნეშე დიხაშმოქიმინჯეეფი.
=== ბ ===
* ბავური — მეკალათეეფი ([[ობჟათე ინდოეთი]]).
* ბაგდი — მეჩხომეეფი დო მენიშეეფი.
* [[ბანია (კასტა)|ბანია]] — ვაჭარეფი, ბანკირეფი.
* ბაირაგი — მათხონჯი ბერეფი.
* ბანსპჰორი — ბამბუკიშ ნოკეთებუეფი (ბანს — ბამბუკი).
* ბანტი — გლეხი.
* ბარჰაი — ჯაშ მოხელეეფი.
* ბელარა — მეკალათეეფი (ობჟათე ინდოეთი).
* ბჰანგი — მენახვერეეფი.
* ბჰარბუნჯა — კასტა, ნამუთ დაკებული რე ჸუბერამეფიშ მოხალუათ დო კალათეფიშ რშუალათ.
* ბჰატრა — ბრაჰმანეფიშ კასტა, ნამუთ ცხოვრენს მოწყარებათ.
* ბჰოი — მეჩხომეეფი დო მენიშეეფი.
* ბჰისოპი — წყარიშმოღალეეფი.
* ბჰუინჰარეფი (ბაჰანეფი) — დიხაშმოხანდეეფი ([[ბიჰარი]]).
=== ვ ===
* [[ვადერა]] — მექუალეეფი დო დიხაშ მანთხორალეფი (ობჟათე ინდოეთი).
* ვანი — ვაჭარეფი.
* ველალი — გლეხეფი (ობჟათე ინდოეთი).
* ვეშია — მასხაპალეფი დო გიტარისტეფი.
* ვაიშმი - ვაჭარეფი.
=== გ ===
* გადარია — მეშხურეეფი.
* გადდი — მეჩხოლარეეფი.
* გამალლა — მეღვინეეფი.
* [[გოალა]] — ჭყიშეფი დო მეჩხოლარეეფი.
* გოსაინი — მათხოჯი ბერეფი.
* გუდალა — მეკალათეეფი.
* [[გუჯარეფი|გუჯარი]] — დიხაშმოხანდეეფი.
* [[გჰასიარა]] (ზტზ.: თიფუშ გჷმმაჩამუ) — ართ-ართი არძაშე გოჯოგაფილი დო აკოსქილადირი კასტა.
=== დ ===
* დარატი — მუსლიმური კასტა ([[კერალა]]).
* დარზი — მაჭალეფი.
* ჯალია — მეჩხომეეფი დო მენიშეეფი.
* [[ჯანგამი]] — პაპეფი.
* [[ჯატი (ეთნოსი)|ჯატი]] — დიხაშმოხანდეეფი (ჰარიანა, პენჯაბი).
* ჯოგი — მათხოჯი ბერეფი.
* ჯუგი — მარშუალეფი.
* ჯულაჰა — მარშუალეფი.
* ჯჰინვარი — წყარიშმოღალეეფი.
* დიქშიტარი — ბრაჰმანეფიშ კასტა [[ჩიდამბარამი|ჩიდამბარამს]].
* [[დომი (ჩაჩანეფი)|დომი]] — გეგიეფი.
* დჰანგარი — მეშხურეეფი.
* დჰედჰი — მეტყებეეფი.
* დჰიმარი — წყარიშმოღალეეფი.
* [[დჰობი]] — ბარგიშ მანახვალეფი.
* დჰორი — მეტყებეეფი.
=== ი ===
* იდიგა — მეღვინეეფი (ობჟათე ინდოეთი).
* იზჰავანი — მეღვინეეფი (ობჟათე ინდოეთი).
=== კ ===
* კაიბართა — მეჩხომეეფი დო მენიშეეფი.
* კამარი — ჭკადუეფი.
* კაპუ — დიხაშმოხანდეეფი ([[ანდჰრა]]).
* კაჰარი — წყარიშმოღალეეფი.
* [[კაიასთა]] (კაიაშთა) — კლერკეფი. (კძ. [[დჰანპატრაი შრივასტავი|შრივასტავი]]).
* კოლი — დიხაშმოხანდეეფი ([[გუჯარათი]]).
* კომატი — ვაჭარი კასტა (ანდჰრა).
* კორი — მაჭალეფი.
* კოშტი — მაჭალეფი.
* კუმბჰარი — მერჭულეეფი.
* კუმორი — მერჭულეეფი.
* კუმჰარი — მერჭულეეფი.
* კუნბი — დიხაშმოხანდეეფი.
* კურმი — დიხაშმოხანდეეფი.
* ხატი — ჯაშ მოხელეეფი.
* ხატრი — ვაჭარეფი.
* ხოჯა — ვაჭარეფი.
=== ლ ===
* ლოდჰა — დიხაშმოხანდეეფი ([[უტარ-პრადეში]]).
* ლოჰარი — ჭკადუეფი.
=== მ ===
* [[მარათი (კასტა)|მარათი]] — დიხაშმოხანდეეფი ([[მაჰარაშტრა]]).
* [[მარვარი]] — ვაჭარეფი, ბიზნესმენეფი.
* მირასი — მუსიკოსეფი, მათხობელეფი, გენეალოგიაშ ექსპერტეფი.
* მუქუვანი — მეჩხომეეფი (მალაიალამი).
=== ნ ===
* [[ნამბუდირი]] — [[ბრაჰმანეფი]]შ კასტა [[კერალა]]ს.
=== ო ===
* ოდ — კასტა, ნამუთ დოკაფილი რე სვირეფიშ ეშაწიმინდუათ დო ჸუდეეფიშ აკოგაფათ.
* ოჯჰა — მეწამალეეფი, მასქილადარეფი დო მაგეფი; ბრაჰმანეფიშ გიმენკასტა (ოორუე ინდოეთი).
* ოჰრი — ხატრიშ კასტა.
=== პ ===
* პატიდარეფი — დიხაშმოხანდეეფი (გუჯარათი).
=== რ ===
* რაჯბანსი — დიხაშმოხანდეეფი ([[ბენგალი]]).
* [[რაჯპუტეფი]] — დიხაშმოხანდეეფი (უტარ-პრადეში).
=== ჰ ===
* ჰაჯჯამი — მაღაჭალეფი (მუსლიმეფი).
* ჰალვაი — კონდიტერეფიშ კასტა.
* [[ჰიჯრა (კასტა)|ჰიჯრა]] — ბერქუეფი [[ინდოეთი]]ს, [[ბანგლადეში]]ს დო [[პაკისტანი|პაკისტანს]].
=== ჩ ===
* [[ჩამარი]] — ართ-ართი უდაბალაში კასტა, მეტყებეეფიშ კასტა.
* [[ჩანდალა]] — უდაბალაშ კასტაშ მაკათური ჯვეშ ინდოეთის.
* [[ჩარანი]] — ბარდეფი, ჭარუეფი, მათხობელეფი (გუჯარათი).
* ჩეკავანი — მეღვინეეფი (კერალა).
* [[ჩეტიარი|ჩეტი]] — ვაჭარეფი, ურიშ მოვალეეფი, ბანკირეფი (კერალა, [[მიანმარი]], [[შრი-ლანკა]]).
* ჩუნგატანი — მეჩხომეეფიშ კასტა მალაბარიშ წყარპიჯის.
=== შ ===
* შაშანი, შანარი — კასტა, ნამუთ დოკაფილი რე პალმაშ წვენიშ მოპალუათ.
* შაუნდიკა — დისტილერეფი დო ღვინით მოვაჭარეეფი.
== კასტეფი სპეციალობაშ მეჯინთ ==
=== [[ოორუე ინდოეთი]] ===
==== ბ ====
* ბრაჰმანეფი.
==== წ ====
* წყარიშმოღალეეფი. (კასტეფი: ბჰისტი, დჰიმარი,ჯჰინვარი, კაჰარი დო შხ.)
==== მ ====
* მერჭულეეფი. (კასტეფი: კუმჰარი, კუმბჰარი, კუმორი დო შხ.)
==== დ ====
* დიხაშმოხანდეეფი დო მალიმორეფი. (კასტეფი: ბჰუინჰარი, გუჯარი, ჯატი, კოლი, კუნბი, კურმი, ლოდჰა, მარათა, პადიატრი, რაჯბანსი, რაჯპუტი დო შხ.)
==== მ ====
* მეტყებეეფი. (კასტა: დჰორი, ჩამარი, ჩამბჰარი, მაჰარი დო შხ.)
* მეთხლაე დო მეშხურეეფი. (კასტეფი: დჰანგარი, გადარია დო შხ.)
* ჭკადუეფი. (კასტეფი: ლოჰარი, კამარი დო შხ.)
==== მ ====
* მეზეთეეფი. (კასტეფი: ტელი, ტილი დო შხ.)
* მენახვერეეფი. (კასტეფი: ბჰანგი, ჩანდალი, ჩურჰა დო შხ.)
==== ბ ====
* ბერქუა ბერეფი. (კასტეფი: ბაირაგი, ფაკირი, გოსაინი, კოსვამი, ჯოგი დო შხ.)
==== მ, ჭ, ჯ ====
* მაღაჭალეფი. (კასტეფი: ჰაჯჯამი, ნაი, ნჰავი, ნაპიტი დო შხ.)
* ჭყიში-მეჩხოლარეეფი. (კასტა: აჰირი, გოალა დო შხ.)
* ჭარუ. (კასტეფი: კაიაშთა, პრაბჰუ დო შხ.)
* ჯაშ მოხელეეფი. (კასტეფი: ბარჰაი, ხატი, სუტარი დო შხ.)
* მაჭალეფი. (კასტეფი: დარზი, შიმპი დო შხ.)
==== მ ====
* მეჩხომეეფი დო მენიშეეფი. (კასტეფი: ბჰოი, ბაგდი, ჯალია, კაიბართა, კოლი, მალლაჯი დო შხ.)
==== მ ====
* მებაღეეფი. (კასტეფი: არაინი, კაჩჰი, მალი დო შხ.)
* ბარგიშ მანახვალეფი. (კასტეფი: დჰობი, პარიტი დო შხ.)
==== მ ====
* მარშუალეფი. (კასტეფი: კორი, კოშტი, ჯუგი, ჯულაჰა, სალი, ტანტი დო შხ.)
* ვაჭარეფი. (კასტეფი: არორა, ბანია, ბოჰრა, ხატრი, ხოჯა, ლოჰანა, მაჰაჯანი, მარვარი, ვანი, ვანია დო შხ.)
==== ო ====
* ორქოჭკადუეფი. (კასტეფი: სონარი, სვარნაკერი დო შხ.)
=== [[ობჟათე ინდოეთი]] ===
==== ბ ====
* ბრაჰმანეფი. [[ნამბუდირი]]
==== წ, მ ====
* წყარიშმოღალეეფი. (კასტეფი: გამალა, იდიგა, იზჰავანი, შანანი, ტიანი, იატა დო შხ.)
* მახინჯეფი დო მახირალეფი. (კასტეფი: კალლარი, კორავა, მარავარი დო შხ.)
==== მ ====
* მექუალეეფი დო დიხაშ მანთხოლარეფი. (კასტეფი: ოდდე, ვადდარი დო შხ.)
* მეკალათეეფი. (კასტეფი: ბავური, ბელლარა, ერულა, გუდალა მედა, პარაიანი დო შხ.)
* გლეხეფი. (კასტეფი: ბანტი, კუგი, კამმა, ნადუვარი, ნაიარი, ოკკალიგა, რედი, ველლალი, ველამი დოშხ.)
==== პ ====
* პაპეფი. (კასტეფი: ჯანგამი, კურუკკალი, პანდარამი, პუჯარი დო შხ.)
{{მერკე}}
[[კატეგორია:კასტეფი|*]]
[[კატეგორია:ერკებულეფი:ინდოეთიშ კულტურა]]
nzbqgas6zv0dzoheeboha459ois1qd9
უკრაინაშ შილა
0
40352
253478
241966
2026-09-24T02:33:28Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253478
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა შილა
|ჯოხო = უკრაინაშ სახენწჷფო შილა
|სუბიექტი = [[უკრაინა]]
|რაიონი =
|რეგიონი =
|ქიანა =
|ფაილი = Flag of Ukraine.svg|frameless|ცენტრი
|მიკნაჭარა =
|მეღებული რე = [[1992|1992 წანაშ]] [[28 ღურთუთა]]ს (პირველო [[1918|1918 წანას]]).
|გოუქვაფილი რე =
|დოდგენილი რე2 =
|ნძალა_მიოდინუ =
|პროპორცია = [[ფაილი:FIAV 110110.svg|20px]] 2:3
|ავტორეფი =
|ავტორი =
|იდეა =
|პროექტი =
|დამუშება =
|ხანტუ =
|დიზაინი = ჸვინთელი (გიმე) დო ლენი (ჟილეშე) წორწო ზჷმაშ ჰორიზონტალური ღოზეფშე აკოდვალირი თინკუნთხუ.
|კონსულტანტი =
|სიმბოლიკა =
|ფაილი2 =
|მიკნაჭარა2 =
|პროპორცია2 =
|ავტორი2 =
|ფაილი3 =
|მიკნაჭარა3 =
|ფაილი4 =
|მიკნაჭარა4 =
|ფაილი5 =
|მიკნაჭარა5 =
|ფაილი6 =
|მიკნაჭარა6 =
|ფაილი7 =
|მიკნაჭარა7 =
}}
'''უკრაინაშ შილა''' ([[უკრაინული ნინა|უკრაინ.]] державний прапор України) — [[უკრაინა|უკრაინაშ]] სახენწჷფო სიმბოლო [[უკრაინაშ გერბი|გერბი]] დო [[უკრაინაშ ჰიმნი|ჰიმნწკჷმა]] ართო. წჷმარინუანს ჸვინთელი (გიმე) დო ლენი (ჟილეშე) წორწო ზჷმაშ ჰორიზონტალური ღოზეფშე აკოდვალირი თინკუნთხუ ნოჭკერს ([[უკრაინაშ კონსტიტუცია]], ბირგული 20).
ლენ-ჸვინთელი შილა, მუჭოთ ერუანული შლა, ოფიციალურო გჷმირინუაფუდუ 1848 წანაშე, მუჟანს თინა [[ლვოვი]]შ რატუშას მაშანგესჷნ. მუჭოთ სახენწჷფო შილა ოფიციალურო დანტკიცეს [[1918]] წანას კუნტახანიშ [[უკრაინაშ ოკათე რესპუბლიკა|უკრაინაშ ოკათე რესპუბლიკაშ]] ჸოფაშის. უკრაინაშ [[სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკეფიშ რსხუ|სხუნუეფიშ რსხუშ]] აკოდგინალუას ჸოფაშის, [[1949]] წანაშახ, თინა წჷმარინაუნდჷ ვაოფიციალურ სახენწჷფო შილას [[უკრაინაშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკა|უკრაინაშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკაშ]] ლენ-ჭითა შილაშ მეღებაშახ. სხუნუეფიშ უკრაინას ლენ-ჸვინთელ შილშ გჷმორინაფა კანონით ისაჯებუდჷ. [[1991|1991 წანას]], უკრაინაშ ზოხორინალაშ გჷმოცხადებაშ უკული შილა გჷმირინუაფუ ოფიციალურ ცერემონიეფს. ლენ-ჸვინთელ შილა ხეახალშო მიღეს [[1992|1992 წანას]].
უკრაინას ეიშანუაფუ შილაშ დღა ირი წანაშ [[23 მარაშინათუთა]]ს [[2004]] წანაშე.<ref>[http://news.xinhuanet.com/english/world/2012-08/23/c_131803737.htm Ukraine celebrates National Flag Day] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131007221207/http://news.xinhuanet.com/english/world/2012-08/23/c_131803737.htm |date=2013-10-07 }}, [[Xinhua News Agency]] (August 23, 2012)<br />[http://www.kyivpost.com/content/kyiv/ceremony-of-hoisting-ukraines-national-flag-held-a-111423.html Ceremony of hoisting Ukraine's national flag held at presidential administration], ''[[Kyiv Post]]'' (August 23, 2011)<br />[http://tsn.ua/ukrayina/ukrayina-vidznachaye-den-derzhavnogo-prapora.html Україна відзначає День Державного прапора "On Tuesday, August 23, all of Ukraine celebrates National Flag Day. Measures to raise the national flag are planned throughout the country."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130801033729/http://tsn.ua/ukrayina/ukrayina-vidznachaye-den-derzhavnogo-prapora.html |date=2013-08-01 }}, [[1+1]] (August 23, 2011)</ref>
== შილაშ დღა ==
23 მარაშინათუთა ეიშანუაფუ მუჭოთ უკრაინაშ ერუანული შილაშ დღა. თიქ დირსხჷ 2004 წანას, პრეზიდენტიშ ზოჯუათ. პირველაშე შილაშ დღა ეიშანუაფუდჷ 24 კვირკვეს კიივს. შილაშ პირველი ოზეიმეთ მაშანგეს 1990 წანაშ 24 კვირკვეს, კიივიშ საკრებულოშ ფლაგშტოკის, ჟირ წანაშ უკული — შილა ოფიციალურო დანტკიცეს მუჭოთ სახენწჷფო შილა.
== ფერეფი ==
{|width="60%" border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px solid #aaaaaa; border-collapse: collapse; white-space: nowrap; text-align: left"
|-style="text-align: center; background: #eee"
! სქემა
!style="background:#005BBB;color:white"| მონჭირელი ლენი
!style="background:#FFD700"| ჸვინთელი
|-
| [[Pantone]]
|Pantone Coated 2935 C
|Pantone Coated Yellow 012 C<ref name="DSTU_4512">{{cite book |last=Svirko |first=W.|author2=A. Rubcov |author3=A. Gorpinchenko |author4=W. Sinel'nikova |author5=G. Docenko |author6=O. Kupko |author7=I. Potapenko |author8=E. Ershova |title=State Flag of Ukraine. DSTU 4512:2006 |publisher=State Standards of Ukraine |location=[[Kiev]] |year=September 2006 | page=7}}</ref>
|-
| [[RAL]]
| 5019 Capri blue
| 1023 Traffic yellow
|-
| [[RGB]]
| 0, 91, 187
| 255, 213, 0
|-
| [[CMYK]]
| 100, 47, 0, 0
| 0, 4, 100, 0
|-
| [[HEX]]
| #0057b8
| #ffd700
|-
| [[ვებ-ფერეფი]]
| #0066cc
| #ffcc00
|}
== პროპორციეფი ==
[[ფაილი:Flag of Ukraine (vertical).svg|მინი|upright|ომენოღალე შილა]]
უკრაინაშ შილაშ პროპორციეფი რე 2:3. ლენი დო ჸვინთელ ღოზეფს მანგი სიგჷნძა დო სიგანა უღჷნა.
[[ფაილი:Flag of Ukraine (ratio).svg|335პქ|frameless|ცენტრი]]
== მოგვენი შილეფი ==
უკრაინაშ შილაშ მოგვენი შილები გჷმირინუაფუდუ დო გჷმირინუაფუ ანდა ადმინისტრაციულ ართულს დო ნოღას, თაშნეშე შხვა ობიექტის. თინეფი ართიანშე გინორთი უღჷნა ფერეფიშ ჭვიაფით დო პროპორციეფით.
<gallery style="text-align:center">
Flag of Niederösterreich.svg|[[თუდოლენი ავსტრია|თუდოლენი ავსტრიაშ]] შილა
Flag of Chemnitz.svg|[[კემნიცი|ნოღა კემნიციშ]] შილა
Stadtflagge Biberach.png|ნოღა [[ბიბერაჩ-ან-დერ-რისი]]შ შილა
Flagge Herzogtum Braunschweig.svg|ბრაუნსვიკიშ საჰერცოგეშ შილა
POL Gryfów Śląski Flag.svg|ნოღა გრიფოვ-სლასკიშ შილა
POL gmina Stara Kamienica flag.svg |სტარა-კამენიცაშ გმინაშ შილა
Bandera de la Provincia de Herrera.svg|[[ერერაშ პროვინცია|ერერაშ პროვინციაშ]] შილა
Dholpur flag.svg|დხოლპურიშ სათაროშ შილა
Flag of Dalmatia.svg|[[დალმაცია|დალმაციაშ]] შილა
</gallery>
== ქოძირით თაშნეშე ==
* [[უკრაინაშ გერბი]]
* [[უკრაინაშ ჰიმნი]]
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [http://www.vexillographia.ru/ukraine/index.htm უკრაინა — ვექსილოგრაფია]
* [http://www.uarmy.com.ua/ALMANAH/ALMANAH02/article12/art12.html www.uarmy.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130815224329/http://www.uarmy.com.ua/ALMANAH/ALMANAH02/article12/art12.html |date=2013-08-15 }}
* [http://library.lnu.edu.ua/bibl/index.php?option=com_content&view=article&id=214:-i-i-i-i&catid=58:2008-10-22-10-25-21&Itemid=67 library.lnu.edu.ua] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111218013114/http://library.lnu.edu.ua/bibl/index.php?option=com_content&view=article&id=214:-i-i-i-i&catid=58:2008-10-22-10-25-21&Itemid=67 |date=2011-12-18 }}
* [http://zakon1.rada.gov.ua/laws/show/1567-12 zakon1.rada.gov.ua] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131023055734/http://zakon1.rada.gov.ua/laws/show/1567-12 |date=2013-10-23 }}
== სქოლიო ==
{{Commons category|Flags of Ukraine}}
{{სქოლიოშ ერკებული}}
{{ევროპა თემატურო|შილა|ევროპაშ შილეფი}}
[[კატეგორია:უკრაინაშ ერუანული სიმბოლოეფი]]
[[კატეგორია:მოსოფელიშ ქიანეფიშ შილეფი]]
l8jbbixvarhce3261y6gzlnu4xdhbi2
ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024 პლეი-ოფი
0
40886
253350
225754
2026-09-23T23:27:23Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253350
wikitext
text/x-wiki
{{main|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024}}
'''[[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024|ევროპაშ 2024 წანაშ ჩემპიონატიშ]] პლეი-ოფიშ''' მატჩეფი ({{lang-en|knockout phase}}) დიჭყჷ 2024 წანაშ 29 მანგის დო ითებუ 14 კვირკვეს<ref>{{cite web |url=https://editorial.uefa.com/resources/0288-1999ab91ad50-899894098aed-1000/uefa_euro_2024_match_schedule.pdf |title=UEFA Euro 2024 match schedule |website=UEFA.com |publisher=[[უეფა]] |lang=en |archive-date=2024-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240521021554/https://editorial.uefa.com/resources/0288-1999ab91ad50-899894098aed-1000/uefa_euro_2024_match_schedule.pdf |url-status=live }}</ref>.
''მეწურაფილი რე მატჩეფიშ დოჭყაფაშ [[ცენტრალურევროპული ზარხულიშ ბორჯი|ცენტრალურევროპული ზარხულიშ]] ბორჯი ([[UTC+02:00|UTC+2]]).''
== ფორმატი ==
პლეი-ოფი დიჭყაფუ ბუნური ეტაპეფიშ თებაშ უკული. იმანჯებუ [[ოლიმპიური სისტემა|ოლიმპიური სისტემაშ]] მეჯინათ, სოდე წაგებული ნაკორობა გიშმალუ ტურნირშე. დო თე ეტაპის მატჩიქ ნთელი 90 წუთიშ გოძვენას ფრეთ გეთუ-და, მიშმეღალუაფუ [[გეძინელი ბორჯი#კუჩხბურთი|გეძინელი ბორჯი]] (15-15 წუთიანი ჟირი ტაიმი). დო გეძინელი ბორჯიშ უკულით ანგარიშიქ ფრეთ ქჷდოსქიდუ-და, მატჩიშ გომორძგვილი გითმითანჯუ პენალტეფიშ სერიათ.<ref name="regulations">{{cite web |url=https://documents.uefa.com/r/Regulations-of-the-UEFA-European-Football-Championship-2022-24-Online |title=Regulations of the UEFA European Football Championship 2022–24 |website=UEFA.com |publisher=[[უეფა]] |date=2024-05-03 |lang=en |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240322014020/https://documents.uefa.com/r/Regulations-of-the-UEFA-European-Football-Championship-2022-24-Online |archive-date=2024-03-22}}</ref>.
უეფაშ მიშეღჷ გეჸვენჯი გარიგა ნობრუოფილანურ სტადიაშო<ref name="regulations" />:
* '''მატჩი № 1''': [[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|B ბუნაშ]] გომორძგვილი — A/D/E/F ბუნაშ 3-ა აბანიშ მოღვენი
* '''მატჩი № 2''': [[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|A ბუნაშ]] გომორძგვილი — [[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|C ბუნაშ]] 2-ა აბანიშ მოღვენი
* '''მატჩი № 3''': [[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|F ბუნაშ]] გომორძგვილი — A/B/C ბუნაშ 3-ა აბანიშ მოღვენი
* '''მატჩი № 4''': [[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|D ბუნაშ]] 2-ა აბნიშ მოღვენი — [[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|E ბუნაშ]] 2-ა აბანიშ მოღვენი
* '''მატჩი № 5''': E ბუნაშ გომორძგვილი — A/B/C/D ბუნაშ 3-ა აბანიშ მოღვენი
* '''მატჩი № 6''': D ბუნაშ გომორძგვილი — F ბუნაშ 2-ა აბანიშ მოღვენი
* '''მატჩი № 7''': C ბუნაშ გომორძგვილი — D/E/F ბუნაშ 3-ა აბანიშ მოღვენი
* '''მატჩი № 8''': A ბუნაშ 2-ა აბანიშ მოღვენი — B ბუნაშ 2-ა აბანიშ მოღვენი
მატჩეფი მასუმა ბუნაშ ვეჸუაფუ: თეჯგურა მატჩეფქ ეკონიათ იმანჯჷ [[1980]] წანას.
== ნობრუოფინალეფი==
===შვეიცარია — იტალია===
<section begin=R16-1 />{{Football box
|date=29 მანგი 2024
|time=18:00
|team1={{fb-rt|SUI}}
|score={{score link|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024 პლეი-ოფი#შვეიცარია — იტალია|2 — 0}}
|report=[https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2036198/ რსხილი]
|team2={{Fb|ITA}}
|goals1=[[რემო ფროირელი|ფროილერი]] {{გოლი|37}}<br>[[რუბენ ვარგასი|ვარგასი]] {{გოლი|46}}
|goals2=
|stadium=„[[ოლიმპიაშტადიონი (ბერლინი)|ოლიმპიაშტადიონი]]“ ([[ბერლინი]])
|location=
|attendance=68,172<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036198_FR.pdf |title=Full Time Report – Switzerland v Italy |work=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=29 June 2024 |access-date=29 June 2024}}</ref>
|referee= [[შიმონ მარჩინიაკი]] ([[პოლონეთიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|პოლონეთი]])
}}<section end=R16-1 />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _sui24h
|pattern_b = _sui24h
|pattern_ra = _sui24h
|pattern_sh = _sui24h
|pattern_so =
|leftarm = FF0000
|body = FF0000
|rightarm = FF0000
|shorts = A60014
|socks = FF0000
|title = შვეიცარია<ref name="SUI-ITA line-ups">{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036198_LU.pdf |title=Tactical Line-ups – Switzerland v Italy |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=29 June 2024 |access-date=29 June 2024}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _ita24h
|pattern_b = _ita24h
|pattern_ra = _ita24h
|pattern_sh = _ita24h2
|pattern_so =
|leftarm = 0000FF
|body = 0000FF
|rightarm = 0000FF
|shorts = 0000FF
|socks = 0000FF
|title = იტალია<ref name="SUI-ITA line-ups"/>
}}
|}
{| width="100%"
|valign="top" width="40%"|
{| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|{{აბრ|მკ|მეკარე}} ||'''1''' ||[[იან ზომერი]]
|-
|CB ||'''22'''||[[ფაბიან შერი]]
|-
|CB ||'''5''' ||[[მანუელ აკანჯი]]
|-
|CB ||'''13'''||[[რიკარდო როდრიგესი (მობურთე)|რიკარდო როდრიგესი]]
|-
|RM ||'''20'''||[[მიშელ ებიშერი]] || || {{suboff|90+2}}
|-
|CM ||'''8''' ||[[რემო ფროილერი]]
|-
|CM ||'''10'''||[[გრანიტ ჩაკა]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]])
|-
|LM ||'''26'''||[[ფაბიან რიდერი]] || || {{suboff|71}}
|-
|RF ||'''17'''||[[რუბენ ვარგასი]] || || {{suboff|71}}
|-
|CF ||'''7''' ||[[ბრელ ემბოლო]] || || {{suboff|77}}
|-
|LF ||'''19'''||[[დან ნდოილე]] || || {{suboff|77}}
|-
|colspan=3|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|MF ||'''14'''||[[სტივენ ცუბერი]] || || {{subon|71}}
|-
|DF ||'''2''' ||[[ლეონიდას სტერგიუ]] || || {{subon|71}}
|-
|MF ||'''16'''||[[ვენსან სიერო]] || || {{subon|77}}
|-
|FW ||'''18'''||[[კვადვო დუა]] || || {{subon|77}}
|-
|MF ||'''11'''||[[რენატო შტეფენი]] || || {{subon|90+2}}
|-
|colspan=3|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan=3|[[მურატ იაკინი]]
|}
|valign="top"|[[File:SUI-ITA 2024-06-29.svg|300px]]
|valign="top" width="50%"|
{| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|{{აბრ|მკ|მეკარე}} ||'''1''' ||[[ჯანლუიჯი დონარუმა]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]])
|-
|RB ||'''2''' ||[[ჯოვანი დი ლორენცო]]
|-
|CB ||'''17'''||[[ჯანლუკა მანჩინი]] || {{yel|57}}
|-
|CB ||'''23'''||[[ალესანდრო ბასტონი]]
|-
|LB ||'''13'''||[[მატეო დარმიანი]] || || {{suboff|74}}
|-
|CM ||'''16'''||[[ბრაიან კრისტანტე]] || || {{suboff|74}}
|-
|CM ||'''21'''||[[ნიკოლო ფაჯოლი]] || || {{suboff|86}}
|-
|CM ||'''18'''||[[ნიკოლო ბარელა]] || {{yel|35}} || {{suboff|64}}
|-
|RF ||'''14'''||[[ფედერიკო კიეზა]]
|-
|CF ||'''9''' ||[[ჯანლუკა სკამაკა]]
|-
|LF ||'''22'''||[[სტეფან ელ შაარავი]] || {{yel|45}} || {{suboff|46}}
|-
|colspan=3|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|FW ||'''20'''||[[მატია ძაკანი]] || || {{subon|46}}
|-
|FW ||'''19'''||[[მატეო რეტეგი]] || || {{subon|64}}
|-
|DF ||'''24'''||[[ანდრეა კამბიაზო]] || || {{subon|74}}
|-
|MF ||'''10'''||[[ლორენცო პელეგრინი]] || || {{subon|74}}
|-
|MF ||'''7''' ||[[დავიდე ფრატეზი]] || || {{subon|86}}
|-
|colspan=3|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan=3|[[ლუჩანო სპალეტი]]
|}
|}
{| style="width:50%;font-size:90%"
|
'''მატჩიშ საუჯგუშო მოლაჸაფე:'''
<br />[[რუბენ ვარგასი]] (შვეიცარია)<ref name="MOTM">{{cite web |url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028e-1b22000e24bf-9d79cc6fc92b-1000/ |title=Every Euro 2024 Player of the Match |work=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=14 June 2024 |access-date=29 June 2024}}</ref>
'''მოხვარე არბიტრეფი:'''<ref name="SUI-ITA line-ups"/>
<br />ტომაშ ლისტკიევიჩი ([[პოლონეთიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|პოლონეთი]])
<br />ადამ კუპშიკი ([[პოლონეთიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|პოლონეთი]])
<br />'''მაანთხა ოფიციალური:'''
<br />[[ფაკუნდო ტეიო]] ([[არგენტინაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|არგენტინა]])
<br />'''სარეზერვო არბიტრიშ მოხვარე:'''
<br />გაბრიელ ჩადე ([[არგენტინაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|არგენტინა]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარე:'''
<br />ტომაშ კვიატკოვსკი ([[პოლონეთიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|პოლონეთი]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარეშ ასისტენტეფი:'''
<br />[[ბარტოშ ფრანკოვსკი]] ([[პოლონეთიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|პოლონეთი]])
<br />[[ბასტიან დანკერტი]] ([[გერმანიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|გერმანია]])
|}
===გერმანია — დანია===
<section begin=R16-2 />{{Football box
|date=29 მანგი 2024
|time=21:00
|team1={{fb-rt|GER}}
|score={{score link|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024 პლეი-ოფი#გერმანია — დანია|2 — 0}}
|report=[https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2036197/ რსხილი]
|team2={{Fb|DEN}}
|goals1=[[კაი ჰავერცი|ჰავერცი]] {{გოლი|53|პენ.}}<br>[[ჯამალ მუსიალა|მუსიალა]] {{გოლი|68}}
|goals2=
|stadium=„[[სიგნალ იდუნა პარკი|ვესტფალიენ შტადიონი]]“ ([[დორტმუნდი]])
|location=
|attendance=61,612<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036197_FR.pdf |title=Full Time Report – Germany v Denmark |work=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=29 June 2024 |access-date=29 June 2024}}</ref>
|referee=[[მაიკლ ოლივერი (კუჩხბურთიშ არბიტრი)|მაიკლ ოლივერი]] ([[ინგლისი]])
}}<section end=R16-2 />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _ger24h
|pattern_b = _ger24h
|pattern_ra = _ger24h
|pattern_sh = _ger24h
|pattern_so =
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = გერმანია<ref name="GER-DEN line-ups">{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036197_LU.pdf |title=Tactical Line-ups – Germany v Denmark |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=29 June 2024 |access-date=29 June 2024}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _den24h
|pattern_b = _den24h
|pattern_ra = _den24h
|pattern_sh = _den24a
|pattern_so = _den24h
|leftarm = F40018
|body = F40018
|rightarm = F40018
|shorts = F40018
|socks = F40018
|title = დანია<ref name="GER-DEN line-ups"/>
}}
|}
{| width="100%"
|valign="top" width="40%"|
{| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''1''' ||[[მანუელ ნოიერი]]
|-
|RB ||'''6''' ||[[ჯოშუა კიმიხი]]
|-
|CB ||'''2''' ||[[ანტონიო რუდიგერი]]
|-
|CB ||'''15'''||[[ნიკო შლოტერბეკი]]
|-
|LB ||'''3''' ||[[დავიდ რაუმი]]
|-
|CM ||'''23'''||[[რობერტ ანდრიხი]]
|-
|CM ||'''8''' ||[[ტონი კროოსი]]
|-
|RW ||'''19'''||[[ლეროი ზანე]]
|-
|AM ||'''21'''||[[ილქაი გიუნდოღანი]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]])
|-
|LW ||'''10'''||[[ჯამალ მუსიალა]]
|-
|CF ||'''7''' ||[[კაი ჰავერცი]]
|-
|colspan=3|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan=3|[[იულიან ნაგელსმანი]]
|}
|valign="top"|[[File:GER-DEN 2024-06-29.svg|300px]]
|valign="top" width="50%"|
{| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''1''' ||[[კასპერ შმეიხელი]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]])
|-
|CB ||'''2''' ||[[იოაკიმ ანდერსონი (მობურთე)|იოაკიმ ანდერსონი]]
|-
|CB ||'''3''' ||[[იანიკ ვესტერგორი]]
|-
|CB ||'''6''' ||[[ანდრეას კრისტენსენი]]
|-
|DM ||'''8''' ||[[თომას დილეინი]]
|-
|DM ||'''23'''||[[პიერ-ემილ ჰიოიბერგი]]
|-
|RM ||'''18'''||[[ალექსანდერ ბა]]
|-
|LM ||'''5''' ||[[იაოკიმ მელე]]
|-
|AM ||'''11'''||[[ანდრეას სკოვ ოლსენი]]
|-
|AM ||'''10'''||[[კრისტიან ერიქსენი]]
|-
|CF ||'''9''' ||[[რასმუს ჰიოლუნი]]
|-
|colspan="3"|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan="3"|[[კასპერ იულმანი]]
|}
|}
{| style="width:50%;font-size:90%"
|
'''მატჩიშ საუჯგუშო მოლაჸაფე:'''
<br />[[ანტონიო რუდიგერი]] (გერმანია)<ref name="MOTM" />
'''მოხვარე არბიტრეფი:'''<ref name="GER-DEN line-ups"/>
<br />სტიუარტ ბერტი ([[ინგლისიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|ინგლისი]])
<br />დენიელ კუკი ([[ინგლისიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|ინგლისი]])
<br />'''მაანთხა ოფიციალური:'''
<br />[[ირფან პელტო]] ([[ბოსნია დო ჰერცეგოვინაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|ბოსნია დო ჰერცეგოვინა]])
<br />'''სარეზერვო არბიტრიშ მოხვარე:'''
<br />სენდან იბრიშიმბეგოვიჩი ([[ბოსნია დო ჰერცეგოვინაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|ბოსნია დო ჰერცეგოვინა]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარე:'''
<br />[[სტიუარტ ატუელი]] ([[ინგლისიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|ინგლისი]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარეშ ასისტენტეფი:'''
<br />[[დევიდ ქიუტი (არბიტრი)|დევიდ ქიუტი]] ([[ინგლისიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|ინგლისი]])
<br />[[მასიმილიანო ირატი]] ([[იტალიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|იტალია]])
|}
===ინგლისი — სლოვაკეთი===
<section begin=R16-3 />{{Football box
|date=30 მანგი 2024
|time=18:00
|team1={{fb-rt|ENG}}
|score={{score link|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024 პლეი-ოფი#ინგლისი — სლოვაკეთი|2 — 1}}
|aet=yes
|report=[https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2036200/ რსხილი]
|team2={{Fb|SVK}}
|goals1=[[ჯუდ ბელინგემი|ბელინგემი]] {{გოლი|90+5}}<br>[[ჰარი კეინი|კეინი]] {{გოლი|91}}
|goals2=[[ივან შრანცი|შრანცი]] {{გოლი|25}}
|stadium=„[[ფელტინს-არენა]]“ ([[გელზენკირხენი]])
|location=
|attendance= 47,244
|referee=[[ჰალილ უმუთ მელერი]] ([[თურქეთი]])
}}<section end=R16-3 />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _eng24h
|pattern_b = _eng24h
|pattern_ra = _eng24h
|pattern_sh = _eng24h2
|pattern_so = _eng24h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = ინგლისი<ref name="ENG-SVK line-ups">{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036200_LU.pdf |title=Tactical Line-ups – England v Slovakia |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _svk24a
| pattern_b = _svk24a
| pattern_ra = _svk24a
| pattern_sh = _svk24a
| pattern_so =
| leftarm = 0000FF
| body = 0000FF
| rightarm = 0000FF
| shorts = 0000FF
| socks = 0000FF
| title = სლოვაკეთი<ref name="ENG-SVK line-ups"/>
}}
|}
{| width="100%"
|valign="top" width="40%"|
{| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''1''' ||[[ჯორდან პიკფორდი]]
|-
|RB ||'''2''' ||[[კაილ უოლკერი]]
|-
|CB ||'''5''' ||[[ჯონ სტოუნზი]]
|-
|CB ||'''6''' ||[[მარკ გეჰი]] || {{yel|3}}
|-
|LB ||'''12'''||[[კირან ტრიპიერი]] || || {{suboff|66}}
|-
|CM ||'''26'''||[[კობი მაინო]] || {{yel|7}} || {{suboff|84}}
|-
|CM ||'''4''' ||[[დეკლან რაისი]]
|-
|RW ||'''7''' ||[[ბუკაიო საკა]]
|-
|AM ||'''10'''||[[ჯუდ ბელინგემი]] || {{yel|17}} || {{suboff|106}}
|-
|LW ||'''11'''||[[ფილ ფოდენი]] || || {{suboff|90+4}}
|-
|CF ||'''9''' ||[[ჰარი კეინი]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]]) || || {{suboff|106}}
|-
|colspan="3"|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|MF ||'''24'''||[[კოულ პალმერი]] || || {{subon|66}}
|-
|FW ||'''21'''||[[ებერეჩი ეზე]] || || {{subon|84}}
|-
|FW ||'''17'''||[[აივან ტოუნი]] || || {{subon|90+4}}
|-
|MF ||'''16'''||[[კონორ კალაგერი]] || || {{subon|106}}
|-
|DF ||'''14'''||[[ეზრი კონსა]] || || {{subon|106}}
|-
|colspan="3"|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan="3"|[[გარეთ საუთგეითი]]
|}
|valign="top"|[[File:ENG-SVK 2024-06-30.svg|300px]]
|valign="top" width="50%"|
{| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width="25"| !!width="25"|
|-
|GK ||'''1''' ||[[მარტინ დუბრავკა]]
|-
|RB ||'''2''' ||[[პეტერ პეკარიკი]] || {{yel|77}} || {{suboff|109}}
|-
|CB ||'''3''' ||[[დენის ვავრო]] || {{yel|109}}
|-
|CB ||'''14'''||[[მილან შკრინიარი]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]]) || {{yel|45+1}}
|-
|LB ||'''16'''||[[დავიდ ჰანცკო]]
|-
|CM ||'''19'''||[[იურაი კუცკა]] || {{yel|13}} || {{suboff|81}}
|-
|CM ||'''22'''||[[სტანისლავ ლობოტკა]]
|-
|CM ||'''8''' ||[[ონდრეი დუდა]] || || {{suboff|81}}
|-
|RF ||'''26'''||[[ივან შრანცი]] || || {{suboff|90+4}}
|-
|CF ||'''18'''||[[დავიდ სტრელეცი]] || || {{suboff|61}}
|-
|LF ||'''17'''||[[ლუკაშ ჰარასლინი]] || || {{suboff|61}}
|-
|colspan="3"|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|MF ||'''7''' ||[[ტომაშ სუსლოვი]] || {{yel|120+2}} || {{subon|61}}
|-
|FW ||'''9''' ||[[რობერტ ბოჟენიკი]] || || {{subon|61}}
|-
|MF ||'''11'''||[[ლასლო ბენესი]] || || {{subon|81}}
|-
|MF ||'''21'''||[[მატუშ ბერო]] || || {{subon|81}}
|-
|DF ||'''6''' ||[[ნორბერტ დიომბერი]] || {{yel|114}} || {{subon|90+4}}
|-
|FW ||'''10'''||[[ლიუბომირ ტუპტა]] || || {{subon|109}}
|-
|colspan="3"|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan="3"|{{flagicon|ITA}} [[ფრანჩესკო კალცონა]]
|}
|}
{| style="width:50%;font-size:90%"
|
'''მატჩიშ საუჯგუშო მოლაჸაფე:'''
<br />[[ჯუდ ბელინგემი]] (ინგლისი)<ref name="MOTM" />
'''მოხვარე არბიტრეფი:'''<ref name="ENG-SVK line-ups"/>
<br />მუსტაფა ემრე ეისოი ([[თურქეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|თურქეთი]])
<br />ქერემ ერსოი ([[თურქეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|თურქეთი]])
<br />'''მაანთხა ოფიციალური:'''
<br />რადე ობრენოვიჩი ([[სლოვენიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|სლოვენია]])
<br />'''სარეზერვო არბიტრიშ მოხვარე'''
<br />იურე პრაპროტნიკი ([[სლოვენიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|სლოვენია]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარე:'''
<br />[[მარკო ფრიცი]] ([[გერმანიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|გერმანია]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარე ასისტენტეფი:'''
<br />[[კრისტიან დინგერტი]] ([[გერმანიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|გერმანია]])
<br />ტომაშ კვიატკოვსკი ([[პოლონეთიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|პოლონეთი]])
|}
===ესპანეთი — საქორთუო===
<section begin=R16-4 />{{Football box
|date=30 მანგი 2024
|time=21:00
|team1={{fb-rt|ESP}}
|score={{score link|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024 პლეი-ოფი#ესპანეთი — საქორთუო|4 — 1}}
|report=[https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2036199/ რსხილი]
|team2={{Fb|GEO}}
|goals1=[[როდრი]] {{გოლი|39}}<br>[[ფაბიან რუსისი|რუისი]] {{გოლი|51}}<br>[[ნიკო უილიამსი|უილიამსი]] {{გოლი|75}}<br>[[დანი ოლმო|ოლმო]] {{გოლი|83}}
|goals2=[[რობინ ლე ნორმანდი|ლე ნორმანდი]] {{გოლი|18|ა.გ.}}
|stadium=„[[რაინენერგიშტადიონი|რაინ ენერგი]]“ ([[კელნი]])
|location=
|attendance=42,233
|referee=[[ფრანსუა ლეტექსიე]] ([[საფრანგეთი]])
}}<section end=R16-4 />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _esp24h
|pattern_b = _esp24h
|pattern_ra = _esp24h
|pattern_sh = _esp24h
|pattern_so =
|leftarm = FF0000
|body = FF0000
|rightarm = FF0000
|shorts = 004080
|socks = FF0000
|title = ესპანეთი<ref name="ESP-GEO line-ups">{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036199_LU.pdf |title=Tactical Line-ups – Spain v Georgia |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=30 June 2024 |access-date=30 June 2024}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _geo23h
|pattern_b = _geo23h
|pattern_ra = _geo23h
|pattern_sh = _geo22h
|pattern_so = _redtop
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = საქორთუო<ref name="ESP-GEO line-ups"/>
}}
|}
{| width="100%"
|valign="top" width="40%"|
{| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''23'''||[[უნაი სიმონი]]
|-
|RB ||'''2''' ||[[დანი კარვახალი]] || || {{suboff|81}}
|-
|CB ||'''3''' ||[[რობინ ლე ნორმანდი]]
|-
|CB ||'''14'''||[[აიმერიკ ლაპორტე]]
|-
|LB ||'''24'''||[[მარკ კუკურეია]] || || {{suboff|66}}
|-
|CM ||'''20'''||[[პედრი]] || || {{suboff|52}}
|-
|CM ||'''16'''||[[როდრი]]
|-
|CM ||'''8''' ||[[ფაბიან რუისი]] || || {{suboff|81}}
|-
|RF ||'''19'''||[[ლამინ იამალი]]
|-
|CF ||'''7''' ||[[ალვარო მორატა]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]]) || {{yel|44}} || {{suboff|66}}
|-
|LF ||'''17'''||[[ნიკო უილიამსი]]
|-
|colspan=3|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|FW ||'''10'''||[[დანი ოლმო]] || || {{subon|52}}
|-
|DF ||'''12'''||[[ალექს გრიმალდო]] || || {{subon|66}}
|-
|FW ||'''21'''||[[მიკელ ოიარსაბალი]] || || {{subon|66}}
|-
|FW ||'''22'''||[[ხესუს ნავასი]] || || {{subon|81}}
|-
|MF ||'''6''' ||[[მიკელ მერინო]] || || {{subon|81}}
|-
|colspan=3|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan=3|[[ლუის დე ლა ფუენტე (მობურთე, 1961)|ლუის დე ლა ფუენტე]]
|}
|valign="top"|[[File:ESP-GEO 2024-06-30.svg|300px]]
|valign="top" width="50%"|
{| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''25'''||[[გიორგი მამარდაშვილი]]
|-
|CB ||'''15'''||[[გიორგი გველესიანი]] || || {{suboff|78}}
|-
|CB ||'''4''' ||[[გურამ კაშია]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]])
|-
|CB ||'''3''' ||[[ლაშა დვალი]]
|-
|RWB||'''2''' ||[[ოთარ კაკაბაძე]]
|-
|LWB||'''14'''||[[ლუკა ლოჩოშვილი]] || || {{suboff|63}}
|-
|CM ||'''10'''||[[გიორგი ჩაკვეტაძე]] || || {{suboff|63}}
|-
|CM ||'''17'''||[[ოთარ კითეიშვილი]] || || {{suboff|41}}
|-
|CM ||'''6''' ||[[გიორგი ქოჩორაშვილი]]
|-
|CF ||'''22'''||[[გიორგი მიქაუტაძე]] || || {{suboff|78}}
|-
|CF ||'''7''' ||[[ხვიჩა კვარაცხელია]]
|-
|colspan=3|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|MF ||'''18'''||[[სანდრო ალთუნაშვილი]] || || {{subon|41}}
|-
|MF ||'''21'''||[[გიორგი წიტაიშვილი]] || || {{subon|63}}
|-
|MF ||'''9''' ||[[ზურიკო დავითაშვილი]] || {{yel|71}} || {{subon|63}}
|-
|FW ||'''8''' ||[[ბუდუ ზივზივაძე]] || || {{subon|78}}
|-
|MF ||'''16'''||[[ნიკა კვეკვესკირი]] || || {{subon|78}}
|-
|colspan="3"|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan="3"|{{flagicon|FRA}} [[ვილი სანიოლი]]
|}
|}
{| style="width:50%;font-size:90%"
|
'''მატჩიშ საუჯგუშო მოლაჸაფე:'''
<br />[[როდრი]] (ესპანეთი)<ref name="MOTM" />
'''მოხვარე არბიტრი:'''
<br />სირილ მუნიე ([[საფრანგეთიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|საფრანგეთი]])
<br />მეჰდი რაჰმუნი ([[საფრანგეთიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|საფრანგეთი]])
<br />'''მაანთხა ოფიციალური:'''
<br />[[სერდარ გიოზუბუიუკი]] ([[ნიდერერლანდეფიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|ნიდერლანდეფი]])
<br />'''სარეზერვო მოხვარე არბიტრი:'''
<br />იოჰან ბალდერი ([[ნიდერერლანდეფიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|ნიდერლანდეფი]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარე:'''
<br />[[ჟერომ ბრიზარდი]] ([[საფრანგეთიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|საფრანგეთი]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარეშ ასისტენტეფი:'''
<br />[[ვილი დოლაჟო]] ([[საფრანგეთიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|საფრანგეთი]])
<br />[[პაოლო ვალერი]] ([[იტალიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|იტალია]])
|}
===საფრანგეთი — ბელგია===
<section begin=R16-5 />{{Football box
|date=1 კვიკრვე 2024
|time=18:00
|team1={{fb-rt|FRA}}
|score={{score link|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024 პლეი-ოფი#საფრანგეთი — ბელგია|1 — 0}}
|report=[https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2036202/ რსხილი]
|team2={{Fb|BEL}}
|goals1=[[იან ვერტონგენი|ვერტონგენი]] {{გოლი|85|ა.გ.}}
|goals2=
|stadium=„[[მერკურ შპილ-არენა]]“ ([[დიუსელდორფი]])
|location=
|attendance=46,810
|referee=[[გლენ ნიბერგი]] ([[შვედეთი]])
}}<section end=R16-5 />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _fra24a
|pattern_b = _fra24a
|pattern_ra = _fra24a
|pattern_sh = _fra24a
|pattern_so = _fra24al
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = 0025DD
|socks = FFFFFF
|title = საფრანგეთი<ref name="FRA-BEL line-ups">{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036202_LU.pdf |title=Tactical Line-ups – France v Belgium |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=1 July 2024 |access-date=1 July 2024}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _bel24h
| pattern_b = _bel24h
| pattern_ra = _bel24h
| pattern_sh = _bel24h
| pattern_so =
| leftarm = 8A0B11
| body = 8A0B11
| rightarm = 8A0B11
| shorts = 000000
| socks = 8A0B11
| title = ბელგია<ref name="FRA-BEL line-ups"/>
}}
|}
{| width="100%"
|valign="top" width="40%"|
{| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''16'''||[[მაიკ მენიო]]
|-
|RB ||'''5''' ||[[ჟიულ კუნდე]]
|-
|CB ||'''4''' ||[[დაიო უპამეკანო]]
|-
|CB ||'''17'''||[[უილიამ სალიბა]]
|-
|LB ||'''22'''||[[თეო ერნანდესი]]
|-
|CM ||'''13'''||[[ნ'გოლო კანტე]]
|-
|CM ||'''8''' ||[[ორელიენ ჩუამენი]] || {{yel|14}}
|-
|CM ||'''14'''||[[ადრიან რაბიო]] || {{yel|24}}
|-
|AM ||'''7''' ||[[ანტუან გრიზმანი]] || {{yel|23}}
|-
|CF ||'''15'''||[[მარკუს თურამი]] || || {{suboff|62}}
|-
|CF ||'''10'''||[[კილიან მბაპე]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]])
|-
|colspan=3|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|FW ||'''12'''||[[რანდალ კოლო მუანი]] || || {{subon|62}}
|-
|colspan="3"|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan="3"|[[დიდიე დეშამი]]
|}
|valign="top"|[[File:FRA-BEL 2024-07-01.svg|300px]]
|valign="top" width="50%"|
{| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width="25"| !!width="25"|
|-
|GK ||'''1''' ||[[კუნ კასტელაი]]
|-
|RB ||'''21'''||[[ტიმოთი კასტანი]] || || {{suboff|88}}
|-
|CB ||'''4''' ||[[ვაუტ ფასი]]
|-
|CB ||'''5''' ||[[იან ვარტონგენი]] || {{yel|76}}
|-
|LB ||'''3''' ||[[ართურ თეატი]]
|-
|CM ||'''7''' ||[[კევინ დე ბრეინე]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]])
|-
|CM ||'''24'''||[[ამადუ ინანა]]
|-
|CM ||'''11'''||[[იანიკ კარასკო]] || || {{suboff|88}}
|-
|RF ||'''20'''||[[ლოის ოპენდა]] || || {{suboff|63}}
|-
|CF ||'''10'''||[[რომელუ ლუკაკუ]]
|-
|LF ||'''22'''||[[ჟერემი დოკუ]]
|-
|colspan="3"|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|MF ||'''18'''||[[ორელ მანგალა]] || {{yel|90+3}} || {{subon|63}}
|-
|FW ||'''14'''||[[დოდი ლუკებაკიო]] || || {{subon|88}}
|-
|FW ||'''17'''||[[შარლ დე კეტელარე]] || || {{subon|88}}
|-
|colspan="3"|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan="3"|{{flagicon|იტალია}} [[დომენიკო ტედესკო]] || {{yel|76}}
|}
|}
{| style="width:50%;font-size:90%"
|
'''მატჩიშ საუჯგუშო მოლაყაფე:'''
<br />[[ჟიულ კუნდე]] (საფრანგეთი)<ref name="MOTM" />
'''მოხვარე არბიტრეფი:'''<ref name="FRA-BEL line-ups"/>
<br />მაჰბოდ ბეიგი ([[შვედეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|შვედეთი]])
<br />ანდრეას სიოდერკვისტი ([[შვედეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|შვედეთი]])
<br />'''მაანთხა ოფიციალური:'''
<br />დონატას რუმშასი ([[ლიეტუვაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|ლიეტუვა]])
<br />'''სარეზერვო მოხვარე არბიტრი:'''
<br />ალექსანდრ რადიუში ([[ლიეტუვაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|ლიეტუვა]])
<br />'''ვიდეო მოხვარე არბიტრი:'''
<br />[[პოლ ვან ბუკელი]] ([[ნიდერლანდეფიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|ნიდერლანდეფი]])
<br />'''ვიდეო მოხვარე არბიტრიშ ასისტენტეფი:'''
<br />[[ბარტოშ ფრანკოვსკი]] ([[პოლონეთიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|პოლონეთი]])
<br />რობ დეპერნიკი ([[ნიდერლანდეფიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|ნიდერლანდეფი]])
|}
=== პორტუგალია — სლოვენია ===
<section begin=R16-6 />{{Football box
|date=1 კვირკვე 2024
|time=21:00
|team1={{fb-rt|POR}}
|score={{score link|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024 პლეი-ოფი#პორტუგალია — სლოვენია|0 — 0}}
|aet=yes
|report=[https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2036201/ რსხილი]
|team2={{Fb|SVN}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=„[[ვალდშტადიონი (მაინიშ ფრანკფურტი)|ვალდშტადიონი]]“ ([[მაინიშ ფრანკფურტი]])
|location=
|attendance=46,576
|referee=[[დანიელე ორსანტო]] ([[იტალია]])
|penalties1=
[[კრიშტიანუ რონალდუ|რონალდუ]] {{პენგოლი}}
[[ბრუნო ფერნანდესი|ფერნანდესი]] {{პენგოლი}}<br>
[[ბერნარდო სილვა|ბ. სილვა]] {{პენგოლი}}
|penaltyscore=3–0
|penalties2=
{{პენალტიშ ეჩილითაფა}} [[იოსიპ ილიჩიჩი|ილიჩიჩი]]
{{პენალტიშ ეჩილითაფა}} [[იურე ბალკოვეცი|ბალკოვეცი]]<br>
{{პენალტიშ ეჩილითაფა}} [[ბენიამინ ვერბიჩი|ვერბიჩი]]
}}<section end=R16-6 />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _por24h
|pattern_b = _por24h
|pattern_ra = _por24h
|pattern_sh = _por24h
|pattern_so = _por24hl
|leftarm = FF0000
|body = FF0000
|rightarm = FF0000
|shorts = 238523
|socks = FF0000
|title = პორტუგალია<ref name="POR-SVN line-ups">{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036201_LU.pdf |title=Tactical Line-ups – Portugal v Slovenia |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=1 July 2024 |access-date=1 July 2024}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _nikevapor4w
|pattern_b = _svn24h
|pattern_ra = _nikevapor4w
|pattern_sh = _nikevapor4w
|pattern_so =
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = სლოვენია<ref name="POR-SVN line-ups"/>
}}
|}
{| width="100%"
|valign="top" width="40%"|
{| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''22'''||[[დიოგუ კოშტა]]
|-
|RB ||'''20'''||[[ჟოაუ კანცელუ]] || || {{suboff|117}}
|-
|CB ||'''4''' ||[[რუბენ დიასი]]
|-
|CB ||'''3''' ||[[კეპლერ რაველან ლიმა ფერეირა|პეპე]] || || {{suboff|117}}
|-
|LB ||'''19'''||[[ნუნო მენდესი]]
|-
|CM ||'''8''' ||[[ბრუნო ფერნანდესი]]
|-
|CM ||'''6''' ||[[ჟუაუ პალინია]]
|-
|CM ||'''23'''||[[ვიტორ მაჩადუ პერეირა|ვიტინია]] || || {{suboff|65}}
|-
|RF ||'''10'''||[[ბერნარდო სილვა]]
|-
|CF ||'''7''' ||[[კრიშტიანუ რონალდუ]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]])
|-
|LF ||'''17'''||[[რაფაელ ლეაუ]] || || {{suboff|76}}
|-
|colspan="3"|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|FW ||'''21'''||[[დიოგუ ჟოტა]] || || {{subon|65}}
|-
|FW ||'''26'''||[[ფრანსკისკუ კონსეისაუ]] || || {{subon|76}}
|-
|DF ||'''2''' ||[[ნელსონ სემედუ]] || || {{subon|117}}
|-
|MF ||'''18'''||[[რუბენ ნევესი]] || || {{subon|117}}
|-
|colspan="3"|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan="3"|{{flagicon|ესპანეთი}} [[რობერტო მარტინესი]]
|}
|valign="top"|[[File:POR-SVN 2024-07-01.svg|300px]]
|valign="top" width="50%"|
{| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width="25"| !!width="25"|
|-
|GK ||'''1''' ||[[იან ობლაკი]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]])
|-
|RB ||'''2''' ||[[ჟან კარნიჩნიკი]] || {{yel|37}}
|-
|CB ||'''21'''||[[ვანია დრუშიჩი]] || {{yel|32}}
|-
|CB ||'''6''' ||[[იაკა ბიიოლი]] || {{yel|106}}
|-
|LB ||'''3''' ||[[იურე ბალკოვეცი]] || {{yel|107}}
|-
|RM ||'''20'''||[[პეტარ სტოიანოვიჩი (მობურთე)|პეტარ სტოიანოვიჩი]] || || {{suboff|86}}
|-
|CM ||'''22'''||[[ადამ გნეზდა ჩერნი]]
|-
|CM ||'''10'''||[[ტიმი მაქს ელშნიკი]] || || {{suboff|106}}
|-
|LM ||'''17'''||[[იან მლაკარი]] || || {{suboff|74}}
|-
|CF ||'''9''' ||[[ანდრეჟ შპორარი]] || || {{suboff|74}}
|-
|CF ||'''11'''||[[ბენიამინ შეშკო]]
|-
|colspan="3"|'''მოლათირე:'''
|-
|MF ||'''5''' ||[[იონ გორენც სტანკოვიჩი]] || || {{subon|74}}
|-
|FW ||'''19'''||[[ჟან ცელარი]] || {{yel|101}} || {{subon|74}}
|-
|MF ||'''7''' ||[[ბენიამინ ვერბიჩი]] || || {{subon|86}}
|-
|FW ||'''26'''||[[იოსიპ ილიჩიჩი]] || || {{subon|106}}
|-
|colspan="3"|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan="3"|[[მატიაჟ კეკი]] || {{sent off|0|105+1}}
|}
|}
{| style="width:50%;font-size:90%"
|
'''მატჩიშ საუჯგუშო მოლაჸაფე:'''
<br />[[დიოგუ კოშტა]] (პორტუგალია)<ref name="MOTM" />
'''მოხვარე არბიტრეფი:'''
<br />ჩირო კარბონე ([[იტალიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|იტალია]])
<br />ალესანდრო ჯალატინი ([[იტალიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|იტალია]])
<br />'''მაანთხა ოფიციალური:'''
<br />[[ესპენ ესკოსი]] ([[ნორვეგიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|ნორვეგია]])
<br />'''სარეზერვო მოხვარე არბიტრი:'''
<br />იან ერიკ ენგანი ([[ნორვეგიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|ნორვეგია]])
<br />'''ვიდეო მოხვარე არბიტრი:'''
<br />[[მასიმილიანო ირატი]] ([[იტალიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|იტალია]])
<br />'''ვიდეო მოხვარე არბიტრიშ ასისტენტეფი:'''
<br />[[პაოლო ვალერი]] ([[იტალიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|იტალია]])
<br />[[მარკო ფრიცი]] ([[გერმანიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|გერმანია]])
|}
===რუმინეთი — ნიდერლანდეფი===
<section begin=R16-7 />{{Football box
|date=2 კვირკვე 2024
|time=18:00
|team1={{fb-rt|ROU}}
|score={{score link|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024 პლეი-ოფი#რუმინეთი — ნიდერლანდეფი|0 — 3}}
|report=[https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2036203/ რსხილი]
|team2={{Fb|NED}}
|goals1=
|goals2=[[კოდი გაკპო|გაკპო]] {{გოლი|20}}<br>[[დონიელ მალენი|მალენი]] {{გოლი|83||90+3}}
|stadium=„[[ალიანც არენა]]“ ([[მიუნხენი]])
|location=
|attendance=65,012<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036203_FR.pdf |title=Full Time Report – Romania v Netherlands |work=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=2 July 2024 |access-date=2 July 2024}}</ref>
|referee=[[ფელიქს ცვაიერი]] ([[გერმანია]])
}}<section end=R16-7 />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
| pattern_la = _rou23h
| pattern_b = _rou23H
| pattern_ra = _rou23h
| pattern_sh = _rou23h
| pattern_so = _rou23h
| leftarm = FEEE00
| body = FEEE00
| rightarm = FEEE00
| shorts = FEEE00
| socks = FEEE00
| title = რუმინეთი<ref name="ROU-NED line-ups">{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036203_LU.pdf |title=Tactical Line-ups – Romania v Netherlands |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=2 July 2024 |access-date=2 July 2024}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _ned24a
|pattern_b = _ned24a
|pattern_ra = _ned24a
|pattern_sh = _ned24a
|pattern_so =
|leftarm = 010080
|body = 010080
|rightarm = 010080
|shorts = 010080
|socks = 010080
|title = ნიდერლანდეფი<ref name="ROU-NED line-ups"/>
}}
|}
{| width="100%"
|valign="top" width="40%"|
{| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''1''' ||[[ფლორინ ნიცე]]
|-
|RB ||'''2''' ||[[ანდრეი რაციუ]]
|-
|CB ||'''3''' ||[[რადუ დრაგუშინი]]
|-
|CB ||'''15'''||[[ანდრეი ბურკა]]
|-
|LB ||'''22'''||[[ვასილე მოგოში]] || || {{suboff|38}}
|-
|DM ||'''6''' ||[[მარიუს მარინი]] || {{yel|67}} || {{suboff|72}}
|-
|CM ||'''21'''||[[ნიკოლაე სტანჩუ]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]]) || {{yel|81}} || {{suboff|88}}
|-
|CM ||'''18'''||[[რეზვან მარინი]]
|-
|RW ||'''20'''||[[დენის მანი]]
|-
|LW ||'''10'''||[[იანის ჰაჯი]] || || {{suboff|72}}
|-
|CF ||'''19'''||[[დენის დრაგუში]] || || {{suboff|72}}
|-
|colspan=3|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|DF ||'''24'''||[[ბოგდან რაკოვიცანი]] || || {{subon|38}}
|-
|FW ||'''13'''||[[ვალენტინ მიჰეილე]] || || {{subon|72}}
|-
|FW ||'''7''' ||[[დენის ალიბეკი]] || || {{subon|72}}
|-
|MF ||'''8''' ||[[ალექსანდრუ ჩიკელდეუ]] || || {{subon|72}}
|-
|MF ||'''14'''||[[დარიუს ოლარუ]] || || {{subon|88}}
|-
|colspan="3"|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan="3"|[[ედვარდ იორდანესკუ]]
|}
|valign="top"|[[File:ROU-NED 2024-07-02.svg|300px]]
|valign="top" width="50%"|
{| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width="25"| !!width="25"|
|-
|GK ||'''1''' ||[[ბარტ ვერბრუგენი]]
|-
|RB ||'''22'''||[[დენზელ დიუმფრიზი]] || {{yel|78}}
|-
|CB ||'''6''' ||[[სტეფან დე ვრიი]]
|-
|CB ||'''4''' ||[[ვირჯილ ვან დეიკი]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]])
|-
|LB ||'''5''' ||[[ნათან აკე]] || || {{suboff|69}}
|-
|CM ||'''24'''||[[იერდი სჰაუტენი]] || || {{suboff|69}}
|-
|CM ||'''7''' ||[[ხავი სიმონსი]]
|-
|CM ||'''14'''||[[ტეიანი რეინდერსი]]
|-
|RF ||'''25'''||[[სტივენ ბერგვაინი]] || || {{suboff|46}}
|-
|CF ||'''10'''||[[მემფის დეპაი]] || || {{suboff|90+2}}
|-
|LF ||'''11'''||[[კოდი გაკპო]] || || {{suboff|84}}
|-
|colspan=3|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|FW ||'''18'''||[[დონიელ მალენი]] || {{yel|90+4}} || {{subon|46}}
|-
|MF ||'''16'''||[[ჯოუი ვერმანი]] || || {{subon|69}}
|-
|DF ||'''15'''||[[მიკი ვან დე ვენი]] || || {{subon|69}}
|-
|FW ||'''9''' ||[[ვაუტ ბეგჰორსტი]] || || {{subon|84}}
|-
|DF ||'''17'''||[[დალეი ბლინდი]] || || {{subon|90+2}}
|-
|colspan="3"|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan="3"|[[რონალდ კუმანი]]
|}
|}
{| style="width:50%;font-size:90%"
|
'''მატჩიშ საუჯგუშო მოლაჸაფე:'''
<br />[[კოდი გაკპო]] (ნიდერლანდეფი)<ref name="MOTM" />
'''მოხვარე არბიტრეფი:'''<ref name="ROU-NED line-ups"/>
<br />შტეფან ლუპი ([[გერმანიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|გერმანია]])
<br />მარკო ახმიულერი ([[გერმანიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|გერმანია]])
<br />'''მაანთხა ოფიციალური:'''
<br />[[დანიერლ ზიბერტი (არბიტრი)|დანიელ ზიბერტი]] ([[გერმანიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|გერმანია]])
<br />'''სარეზერვო მოხვარე არბიტრი:'''
<br />[[იან ზაიდელი]] ([[გერმანიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|გერმანია]])
<br />'''ვიდეო მოხვარე არბიტრი:'''
<br />[[ბასტიან დანკერტი]] ([[გერმანიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|გერმანია]])
<br />'''ვიდეო მოხვარე არბიტრიშ ასისტენტეფი:'''
<br />[[კრისტიან დინგერტი]] ([[Gგერმანიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|გერმანია]])
<br />[[ჟერმო ბრიზარდი]] ([[საფრანგეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|საფრანგეთი]])
|}
===ავსტრია — თურქეთი===
<section begin=R16-8 />{{Football box
|date=2 კვირკვე 2024
|time=21:00
|team1={{fb-rt|AUT}}
|score={{score link|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024 პლეი-ოფი#ავსტრია — თურქეთი|1 — 2}}
|report=[https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2036204/ რსხილი]
|team2={{Fb|TUR}}
|goals1=[[მიხაელ გრეგორიჩი|გრეგორიჩი]] {{გოლი|66}}
|goals2=[[მერიჰ დემირალი|დემირალი]] {{გოლი|1||59}}
|stadium=„[[რედ ბულ არენა (ლაიფციგი)|რედ ბულ არენა]]“ ([[ლაიფციგი]])
|location=
|attendance=38,305<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036204_FR.pdf |title=Full Time Report – Austria v Türkiye |work=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=2 July 2024 |access-date=2 July 2024}}</ref>
|referee=[[არტურ სოარეს დიასი]] ([[პორტუგალია]])
}}<section end=R16-8 />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _aut24h
|pattern_b = _aut24h
|pattern_ra = _aut24h
|pattern_sh = _aut24h2
|pattern_so =
|leftarm = FF0000
|body = FF0000
|rightarm = FF0000
|shorts = 000000
|socks = FF0000
|title = ავსტრია<ref name="AUT-TUR line-ups">{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036204_LU.pdf |title=Tactical Line-ups – Austria v Türkiye |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=2 July 2024 |access-date=2 July 2024}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _tur24h
|pattern_b = _tur24h
|pattern_ra = _tur24h
|pattern_sh = _tur24h
|pattern_so =
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = თურქეთი<ref name="AUT-TUR line-ups"/>
}}
|}
{| width="100%"
|valign="top" width="40%"|
{| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''13'''||[[პატრიკ პენცი]]
|-
|RB ||'''5''' ||[[შტეფან პოში]]
|-
|CB ||'''4''' ||[[კევინ დანსო]]
|-
|CB ||'''15'''||[[ფილიპ ლინჰარტი]] || {{yel|52}} || {{suboff|64}}
|-
|LB ||'''16'''||[[ფილიპ მვენე]] || || {{suboff|46}}
|-
|CM ||'''6''' ||[[ნიკოლას ზაივალდი]]
|-
|CM ||'''9''' ||[[მარსელ ზაბიტცერი]]
|-
|RW ||'''20'''||[[კონრად ლაიმერი]] || || {{suboff|64}}
|-
|AM ||'''19'''||[[კრისტოფ ბაუმგრატნერი]]
|-
|LW ||'''18'''||[[რომანო შმიდი]] || {{yel|38}} || {{suboff|46}}
|-
|CF ||'''7''' ||[[მარკო არნაუტოვიჩი]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]])
|-
|colspan=3|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|MF ||'''8''' ||[[ალექსანდერ პრასი]] || || {{subon|46}}
|-
|FW ||'''11'''||[[მიხაელ გრეგორიჩი]] || || {{subon|46}}
|-
|MF ||'''10'''||[[ფლორიან გრილიტჩი]] || || {{subon|64}}
|-
|DF ||'''2''' ||[[მაქსიმილიან ვიობერი]] || || {{subon|64}}
|-
|colspan="3"|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan="3"|{{flagicon|გერმანია}} [[რალფ რანგნიკი]]
|}
|valign="top"|[[File:AUT-TUR 2024-07-02.svg|300px]]
|valign="top" width="50%"|
{| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width="25"| !!width="25"|
|-
|GK ||'''1''' ||[[მერთ გიუნოკი]]
|-
|RB ||'''18'''||[[მერთ მიულდიური]]
|-
|CB ||'''14'''||[[აბდულქერიმ ბარდაქჯი]]
|-
|CB ||'''3''' ||[[მერიჰ დემირალი]]
|-
|LB ||'''20'''||[[ფერდი ქადიოღლუ]]
|-
|CM ||'''16'''||[[ისმაილ იუქსექი]] || {{yel|42}} || {{suboff|58}}
|-
|CM ||'''22'''||[[ქაან აიჰანი]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]])
|-
|RW ||'''21'''||[[ბარიშ ალპერ ილმაზი]]
|-
|AM ||'''6''' ||[[ორქუნ ქიოქჩუ]] || {{yel|11}} || {{suboff|83}}
|-
|LW ||'''19'''||[[ქენან ილდიზი]] || || {{suboff|78}}
|-
|CF ||'''8''' ||[[არდა გიულერი]] || || {{suboff|78}}
|-
|colspan=3|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|MF ||'''15'''||[[სალიჰ ოზჯანი]] || || {{subon|58}}
|-
|MF ||'''5''' ||[[ოქაი იოქუშლუ]] || || {{subon|78}}
|-
|FW ||'''7''' ||[[ქერემ აქთიურქოღლუ]] || || {{subon|78}}
|-
|FW ||'''17'''||[[ირფან კაჰვეჯი]] || || {{subon|83}}
|-
|colspan="3"|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan="3"|{{flagicon|იტალია}} [[ვინჩენცო მონტელა]]
|}
|}
{| style="width:50%;font-size:90%"
|
'''მარჩიშ საუჯგუშო მოლაჸაფე:'''
<br />[[მერიჰ დემირალი]] (თურქეთი)<ref name="MOTM" />
'''მოხვარე არბიტრეფი:'''<ref name="AUT-TUR line-ups"/>
<br />პაულო სოარესი ([[პორტუგალიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|პორტუგალია]])
<br />პედრუ რიბეირუ ([[პორტუგალიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|პორტუგალია]])
<br />'''მაანთხა ოფიციალური:'''
<br />მიკოლა ბალაკინი ([[უკრაინაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|უკრაინა]])
<br />'''სარეზერვო მოხვარე არბიტრი:'''
<br />ოლექსანდრ ბერკუტი ([[უკრაინაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|უკრაინა]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარე:'''
<br />[[ტიაგუ მარტინსი (არბიტრი)|ტიაგუ მარტინსი]] ([[პორტუგალიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|პორტუგალია]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარეშ ასისტენტეფი:'''
<br />[[ხუან მარტინეს მუნუერა]] ([[ესპანეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|ესპანეთი]])
<br />[[მასიმილიანო ირატი]] ([[იტალიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|იტალია]])
|}
== ნაანთხაფინალეფი ==
===ესპანეთი — გერმანია===
თე ჟირ ნაკორობაქ უწმოხ ართიანს შეხვადეს [[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2008|ევრო 2008]] წანაშ ფინალს, სოდე ესპანეთიქ გიმორძგჷ ანგარიშით 1–0.<ref>{{cite web |title=Spain national football team: record v Germany |url=https://www.11v11.com/teams/spain/tab/opposingTeams/opposition/Germany/ |access-date=1 July 2024 |website=11v11.com}}</ref>
თენა რდჷ გერმანალი ოშქაშემათხილე [[ტონი კროოსი]]შ ეკონია პროფესიული მატჩი, თიქ უწმოხ რაგადუ, ნამჷ-და თე ევროშ ჩემიონატიშ უკული კუჩხბურთიშ ლაჸაფის პროფესიულო მიოტენდჷნ.<ref>{{cite news|access-date=5 July 2024 |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cd11npex2yyo|title=Kroos to retire from football after Euro 2024|work=BBC Sport|date=21 May 2024}}</ref>
<section begin=QF1 />{{Football box
|date=5 კვირკვე 2024
|time=18:00
|team1={{fb-rt|ESP}}
|score={{score link|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024 პლეი-ოფი#ესპანეთი — გერმანია|2 — 1}}
|aet=yes
|report=[https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2036205/ რსხილი]
|team2={{Fb|GER}}
|goals1=[[დანი ოლმო|ოლმო]] {{გოლი|51}}<br>[[მიკელ მერინო|მერინო]] {{გოლი|119}}
|goals2=[[ფლორიან ვირცი|ვირცი]] {{გოლი|89}}
|stadium=„[[MHP არენა]]“ ([[შტუტგარტი]])
|location=
|attendance=54,000<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036205_FR.pdf |title=Full Time Report – Spain v Germany |work=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=5 July 2024 |access-date=5 July 2024}}</ref>
|referee=[[ენტონი ტეილორი]] ([[ინგლისი]])
}}<section end=QF1 />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _esp24h
|pattern_b = _esp24h
|pattern_ra = _esp24h
|pattern_sh = _esp24h
|pattern_so =
|leftarm = FF0000
|body = FF0000
|rightarm = FF0000
|shorts = 004080
|socks = FF0000
|title = ესპანეთი<ref name="ESP-GER line-ups">{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036205_LU.pdf |title=Tactical Line-ups – Spain v Germany |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=5 July 2024 |access-date=5 July 2024}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _ger24h
|pattern_b = _ger24h
|pattern_ra = _ger24h
|pattern_sh = _ger24h
|pattern_so =
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = გერმანია<ref name="ESP-GER line-ups"/>
}}
|}
{| width="100%"
|valign="top" width="40%"|
{| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''23'''||[[უნაი სიმონი]] || {{yel|82}}
|-
|RB ||'''2''' ||[[დანი კარვახალი]] || {{sentoff|2|100|120+6}}
|-
|CB ||'''3''' ||[[რობინ ლე ნორმანდი]] || {{yel|29}} || {{suboff|46}}
|-
|CB ||'''14'''||[[აიმერიკ ლაპორტე]]
|-
|LB ||'''24'''||[[მარკ კუკურეია]]
|-
|CM ||'''16'''||[[როდრი ერნანდესი|როდრი]] || {{yel|110}}
|-
|CM ||'''8''' ||[[ფაბიან რუისი]] || {{yel|120}} || {{suboff|102}}
|-
|RW ||'''19'''||[[ლამინ იამალი]] || || {{suboff|63}}
|-
|AM ||'''20'''||[[პედრი]] || || {{suboff|8}}
|-
|LW ||'''17'''||[[ნიკო უილიამსი]] || || {{suboff|80}}
|-
|CF ||'''7''' ||[[ალვარო მორატა]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]]) || || {{suboff|80}}
|-
|colspan=3|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|FW ||'''10'''||[[დანი ოლმო]] || || {{subon|8}}
|-
|DF ||'''4''' ||[[ნაჩო ფერნანდეს იგლესიასი|ნაჩო]] || || {{subon|46}}
|-
|FW ||'''11'''||[[ფერან ტორესი]] || {{yel|74}} || {{subon|63}}
|-
|MF ||'''6''' ||[[მიკელ მერინო]] || || {{subon|80}}
|-
|FW ||'''21'''||[[მიკელ ოიარსებალი]] || || {{subon|80}}
|-
|FW ||'''9''' ||[[ხოსელუ]] || || {{subon|102}}
|-
|colspan=3|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan=3|[[ლუის დე ლა ფუენტე კასტილიო|ლუის დე ლა ფუენტე]]
|}
|valign="top"|[[File:ESP-GER 2024-07-05.svg|300px]]
|valign="top" width="50%"|
{| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''1''' ||[[მანუელ ნოიერი]]
|-
|RB ||'''6''' ||[[ჯოშუა კიმიხი]]
|-
|CB ||'''2''' ||[[ანტონიო რუდიგერი]] || {{yel|13}}
|-
|CB ||'''4''' ||[[ჯონათან ტაჰი]] || || {{suboff|80}}
|-
|LB ||'''3''' ||[[დავიდ რაუმი]] || {{yel|28}} || {{suboff|57}}
|-
|CM ||'''25'''||[[ემრე ჯანი]] || || {{suboff|46}}
|-
|CM ||'''8''' ||[[ტონი კროოსი]] || {{yel|67}}
|-
|RW ||'''10'''||[[ჯამალ მუსიალა]]
|-
|AM ||'''21'''||[[ილქაი გიუნდოღანი]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]]) || || {{suboff|57}}
|-
|LW ||'''19'''||[[ლეროი სანე]] || || {{suboff|46}}
|-
|CF ||'''7''' ||[[კაი ჰავერტცი]] || || {{suboff|91}}
|-
|colspan=3|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|MF ||'''23'''||[[რობერტ ანდრიხი]] || {{yel|56}} || {{subon|46}}
|-
|MF ||'''17'''||[[ფლორიან ვირცი]] || {{yel|94}} || {{subon|46}}
|-
|DF ||'''18'''||[[მაქსიმილიან მითელშტედტი]] || {{yel|73}} || {{subon|57}}
|-
|FW ||'''9''' ||[[ნიკლას ფიულკრუგი]] || || {{subon|57}}
|-
|FW ||'''13'''||[[თომას მიულერი]] || || {{subon|80}}
|-
|DF ||'''16'''||[[ვალდემარ ანტონი]] || || {{subon|91}}
|-
|colspan=3|'''შხვა დისციპლინური ქიმინუეფი:'''
|-
|MF ||'''15'''||[[ნიკო შლოტერბეკი]] || {{yel|89}}
|-
|FW ||'''26'''||[[დენიზ უნდავი]] || {{yel|113}}
|-
|colspan=3|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan=3|[[იულიან ნაგელსმანი]]
|}
|}
{| style="width:50%;font-size:90%"
|
'''მატჩიშ საუჯგუშო მოლაჸაფე:'''
<br />[[დანი ოლმო]] (ესპანეთი)<ref name="MOTM" />
'''მოხვარე არბიტრეფი:'''<ref name="ESP-GER line-ups"/>
<br />გარი გესუიკი ([[ინგლისიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|ინგლისი]])
<br />ადამ ნანნი ([[ინგლისიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|ინგლისი]])
<br />'''მაანთხა ოფიციალური:'''
<br />[[ივან კრუჟლიაკი]] ([[სლოვაკეთიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|სლოვაკეთი]])
<br />'''სარეზერვო მოხვარე არბიტრი:'''
<br />იან პოზორი ([[სლოვაკეთიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|სლოვაკეთი]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარე:'''
<br />[[სტიუარტ ეტველი]] ([[ინგლისიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|ინგლისი]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარეშ ასისტენტი:'''
<br />[[ბარტოშ ფრანკოვსკი]] ([[პოლონეთიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|პოლონეთი]])
<br />[[მასიმილიანო ირატი]] ([[იტალიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|იტალია]])
|}
===პორტუგალია — საფრანგეთი===
თე ჟირ ნაკორობაქ უწმოხართიანს შეხვადეს [[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2016|ევრო 2016 წანაშ]] ფინალს, სოდეპორტუგალიაქ მენძელი ნაკორობას გიორჯგინჷ ანგარიშით 1–0, [[გეძნელი ბორჯი]]ს.<ref>{{cite web |title=Portugal national football team: record v France |url=https://www.11v11.com/teams/portugal/tab/opposingTeams/opposition/France/ |access-date=1 July 2024 |website=11v11.com}}</ref>
<section begin=QF2 />{{Football box
|date=5 კვირკვე 2024
|time=21:00
|team1={{fb-rt|POR}}
|score={{score link|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024 პლეი-ოფი#პორტუგალია — საფრანგეთი|0 — 0}}
|aet=yes
|report=[https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2036206/ რსხილი]
|team2={{Fb|FRA}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=„[[ფოლკსპარკშტადიონი]]“ ([[ჰამბურგი]])
|location=
|attendance=47,789<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036206_FR.pdf |title=Full Time Report – Portugal v France |work=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=5 July 2024 |access-date=5 July 2024}}</ref>
|referee=[[მაიკლ ოლივერი (არბიტრი)|მაიკლ ოლივერი]] ([[ინგლისი]])
|penaltyscore=3–5
|penalties1=[[კრიშტიანუ რონალდუ|რონალდუ]] {{პენგოლი}}<br>[[ბერნარდო სილვა|ბ. სილვა]] {{პენგოლი}}<br>[[ჟოაუ ფელიქსი|ფელიქსი]] {{პენალტიშ ეჩილითაფა}}<br>[[ნუნო მენდესი|მენდესი]] {{პენგოლი}}
|penalties2=
{{პენგოლი}} [[უსმან დემბელე|დემბელე]]<br>{{პენგოლი}} [[იუსუფ ფოფანა|ფოფანა]]<br>{{პენგოლი}} [[ჟიულ კუნდე|კუნდე]]<br>{{პენგოლი}} [[ბრადლი ბარკოლა|ბარკოლა]]<br>{{პენგოლი}} [[თეო ერნანდესი|ერნანდესი]]
}}<section end=QF2 />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _por24h
|pattern_b = _por24h
|pattern_ra = _por24h
|pattern_sh = _por24h
|pattern_so = _por24hl
|leftarm = FF0000
|body = FF0000
|rightarm = FF0000
|shorts = 238523
|socks = FF0000
|title = პორტუგალია<ref name="POR-FRA line-ups">{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036206_LU.pdf |title=Tactical Line-ups – Portugal v France |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=5 July 2024 |access-date=5 July 2024}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _fra24a
|pattern_b = _fra24a
|pattern_ra = _fra24a
|pattern_sh = _fra24a
|pattern_so = _fra24al
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = 0025DD
|socks = FFFFFF
|title = საფრანგეთი<ref name="POR-FRA line-ups"/>
}}
|}
{| width="100%"
|valign="top" width="40%"|
{| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''22'''||[[დიოგუ კოშტა]]
|-
|RB ||'''20'''||[[ჟოაუ კანცელუ]] || || {{suboff|74}}
|-
|CB ||'''3''' ||[[კეპლერ რაველან ლიმა ფერეირა|პეპე]]
|-
|CB ||'''4''' ||[[რუბენ დიასი]]
|-
|LB ||'''19'''||[[ნუნო მენდესი]]
|-
|CM ||'''23'''||[[ვიტორ მაჩადუ პერეირა|ვიტინია]] || || {{suboff|119}}
|-
|CM ||'''6''' ||[[ჟუაუ პალინია]] || {{yel|79}} || {{suboff|90+2}}
|-
|CM ||'''8''' ||[[ბრუნო ფერნანდესი]] || || {{suboff|74}}
|-
|RF ||'''10'''||[[ბერნარდუ სილვა]]
|-
|CF ||'''7''' ||[[კრიშტიანუ რონალდუ]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]])
|-
|LF ||'''17'''||[[რაფაელ ლეაუ]] || || {{suboff|106}}
|-
|colspan=3|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|DF ||'''2''' ||[[ნელსონ სემედუ]] || || {{subon|74}}
|-
|FW ||'''26'''||[[ფრანსკისკუ კონსეისაუ]] || || {{subon|74}}
|-
|MF ||'''18'''||[[რუბენ ნევესი]] || || {{subon|90+2}}
|-
|FW ||'''11'''||[[ჟოაუ ფელიქსი]] || || {{subon|106}}
|-
|MF ||'''16'''||[[მათეუს ნუნესი]] || || {{subon|119}}
|-
|colspan="3"|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan="3"|{{შილაშანი|ესპანეთი}} [[რობერტო მატრინესი]]
|}
|valign="top"|[[File:POR-FRA 2024-07-05.svg|300px]]
|valign="top" width="50%"|
{| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width="25"| !!width="25"|
|-
|GK ||'''16'''||[[მაიკ მენიო]]
|-
|RB ||'''5''' ||[[ჟიულ კუნდე]]
|-
|CB ||'''4''' ||[[დაიო უპამეკანო]]
|-
|CB ||'''17'''||[[უილიამ სალიბა]] || {{yel|84}}
|-
|LB ||'''22'''||[[თეო ერნანდესი]]
|-
|CM ||'''13'''||[[ნ'გოლო კანტე]]
|-
|CM ||'''8''' ||[[ორელიენ ჩუამენი]]
|-
|CM ||'''6''' ||[[ედუარდუ კამავინგა]] || || {{suboff|91}}
|-
|AM ||'''7''' ||[[ანტუან გრიზმანი]] || || {{suboff|67}}
|-
|CF ||'''12'''||[[რანდალ კოლო მუანი]] || || {{suboff|86}}
|-
|CF ||'''10'''||[[კილიან მბაპე]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]]) || || {{suboff|106}}
|-
|colspan=3|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|FW ||'''11'''||[[უსმან დემბელე]] || || {{subon|67}}
|-
|FW ||'''15'''||[[მარკუს ტურამი]] || || {{subon|86}}
|-
|MF ||'''19'''||[[იუსუფ ფოფანა]] || || {{subon|91}}
|-
|FW ||'''25'''||[[ბრადლი ბარკოლა]] || || {{subon|106}}
|-
|colspan="3"|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan="3"|[[დიდიე დეშამი]]
|}
|}
{| style="width:50%;font-size:90%"
|
'''მატჩიშ საუჯგუშო მოლაჸაფე:'''
<br />[[უსმან დემბელე]] (საფრანგეთი)<ref name="MOTM" />
'''მოხვარე არბიტრეფი:'''<ref name="POR-FRA line-ups"/>
<br />სტიუარტ ბარტი ([[ინგლისიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|ინგლისი]])
<br />დენიელ კუკი ([[ინგლისიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|ინგლისი]])
<br />'''მაანთხა ოფიციალური:'''
<br />[[შიმონ მარჩინიაკი]] ([[პოლონეთიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|პოლონეთი]])
<br />'''სარეზერვო მოხვარე არბიტრი:'''
<br />ტომაშ ლისტკიევიჩი ([[პოლონეთიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|პოლონეთი]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარე:'''
<br />[[პოლ ვან ბეკელი]] ([[ნიდერლანდეფიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|ნიდერლანდეფი]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარე ასისტენტეფი:'''
<br />[[დევიდ კუტი (არბიტრი)|დევიდ კუტი]] ([[ინგლისიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|ინგლისი]])
<br />ტომაშ ტვიატკოვსკი ([[პოლონეთიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|პოლონეთი]])
|}
===ინგლისი — შვეიცარია===
<section begin=QF3 />{{Football box
|date=6 კვირკვე 2024
|time=18:00
|team1={{fb-rt|ENG}}
|score={{score link|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024 პლეი-ოფი#ინგლისი — შვეიცარია|1 — 1}}
|aet=yes
|report=[https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2036208/ რსხილი]
|team2={{Fb|SUI}}
|goals1=[[ბუკაიო საკა|საკა]] {{გოლი|80}}
|goals2=[[ბრელ ემბოლო|ემბოლო]] {{გოლი|75}}
|stadium=„[[მერკურ შპილ-არენა]]“ ([[დიუსელდორფი]])
|location=
|attendance=46,907<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036208_FR.pdf |title=Full Time Report – England v Switzerland |work=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=6 July 2024 |access-date=6 July 2024}}</ref>
|referee=[[დანიელე ორსატო]] ([[იტალია]])
|penaltyscore=5–3
|penalties1=[[კოულ პალმერი|პალმერი]] {{პენგოლი}}<br>[[ჯუდ ბელინგემი|ბელინგემი]] {{პენგოლი}}<br>[[ბუკაიო საკა|საკა]] {{პენგოლი}}<br>[[აივან ტოუნი|ტოუნი]] {{პენგოლი}}<br>[[ტრენტ ალექსანდერ-არნოლდი|ალექსანდერ-არნოლდი]] {{პენგოლი}}
|penalties2={{პენალტიშ ეჩილითაფა}} [[მანუელ აკანჯი|აკანჯი]]<br>{{პენგოლი}} [[ფაბიან შერი|შერი]]<br>{{პენგოლი}} [[ჯერდან შაჩირი|შაჩირი]]<br>{{პენგოლი}} [[ზეკი ამდუნი|ამდუნი]]
}}<section end=QF3 />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _eng24h
|pattern_b = _eng24h
|pattern_ra = _eng24h
|pattern_sh = _eng24h
|pattern_so = _eng24h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = 000066
|socks = FFFFFF
|title = ინგლისი<ref name="ENG-SUI line-ups">{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036208_LU.pdf |title=Tactical Line-ups – England v Switzerland |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=6 July 2024 |access-date=6 July 2024}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _sui24h
|pattern_b = _sui24h
|pattern_ra = _sui24h
|pattern_sh = _sui24h
|pattern_so =
|leftarm = FF0000
|body = FF0000
|rightarm = FF0000
|shorts = A60014
|socks = FF0000
|title = შვეიცარია<ref name="ENG-SUI line-ups"/>
}}
|}
{| width="100%"
|valign="top" width="40%"|
{| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''1''' ||[[ჯორდან პიკფორდი]]
|-
|CB ||'''2''' ||[[კაილ უოკერი]]
|-
|CB ||'''5''' ||[[ჯონ სტოუნზი]]
|-
|CB ||'''14'''||[[ეზრი კონსა]] || || {{suboff|78}}
|-
|RWB||'''12'''||[[კირან ტრიპიერი]] || || {{suboff|78}}
|-
|LWB||'''7''' ||[[ბუკაიო საკა]]
|-
|CM ||'''26'''||[[კობი მაინუ]] || || {{suboff|78}}
|-
|CM ||'''4''' ||[[დეკლან რაისი]]
|-
|AM ||'''10'''||[[ჯუდ ბელინგემი]]
|-
|AM ||'''11'''||[[ფილ ფოდენი]] || || {{suboff|115}}
|-
|CF ||'''9''' ||[[ჰარი კეინი]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]]) || {{yel|67}} || {{suboff|109}}
|-
|colspan=3|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|DF ||'''3''' ||[[ლუკ შოუ]] || || {{subon|78}}
|-
|MF ||'''24'''||[[კოულ პალმერი]] || || {{subon|78}}
|-
|FW ||'''21'''||[[ებერეჩი ეზე]] || || {{subon|78}}
|-
|FW ||'''17'''||[[აივან ტოუნი]] || || {{subon|109}}
|-
|DF ||'''8''' ||[[ტრენტ ალექსანდერ-არნოლდი]] || || {{subon|115}}
|-
|colspan="3"|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan="3"|[[გარეთ საუთგეითი]]
|}
|valign="top"|[[File:ENG-SUI 2024-07-06.svg|300px]]
|valign="top" width="50%"|
{| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width="25"| !!width="25"|
|-
|GK ||'''1''' ||[[იან ზომერი]]
|-
|CB ||'''22'''||[[ფაბიან შერი]] || {{yel|32}}
|-
|CB ||'''5''' ||[[მანუელ აკანჯი]]
|-
|CB ||'''13'''||[[რიკარდო როდრიგესი (მობურთე)|რიკარდო როდრიგესი]]
|-
|RM ||'''26'''||[[ფაბიან რიდერი]] || || {{suboff|63}}
|-
|CM ||'''8''' ||[[რემო ფროილერი]] || || {{suboff|118}}
|-
|CM ||'''10'''||[[გრანიტ ჩაკა]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]])
|-
|LM ||'''20'''||[[მიშელ ებიშერი]] || || {{suboff|118}}
|-
|RF ||'''19'''||[[დან ნდოიე]] || || {{suboff|98}}
|-
|CF ||'''7''' ||[[ბრელ ემბოლო]] || || {{suboff|109}}
|-
|LF ||'''17'''||[[რუბენ ვარგასი]] || || {{suboff|63}}
|-
|colspan=3|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|DF ||'''3''' ||[[სილვან ვიდმერი]] || {{yel|85}} || {{subon|63}}
|-
|MF ||'''14'''||[[სტივენ ცუბერი]] || || {{subon|63}}
|-
|MF ||'''6''' ||[[დენის ზაკარია]] || || {{subon|98}}
|-
|MF ||'''23'''||[[ჯერდან შაჩირი]] || || {{subon|109}}
|-
|MF ||'''16'''||[[ვენსან სიერო]] || || {{subon|118}}
|-
|FW ||'''25'''||[[ზეკი ამდუნი]] || || {{subon|118}}
|-
|colspan=3|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan=3|[[მურატ იაკინი]]
|}
|}
{| style="width:50%;font-size:90%"
|
'''მატჩიშ საუჯგუშო მოლაჸაფე:'''
<br />[[ბუკაიო საკა]] (ინგლისი)<ref name="MOTM" />
'''მოხვარე არბიტრეფი:'''<ref name="ENG-SUI line-ups"/>
<br />ჩირო კარბონე ([[იტალიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|იტალია]])
<br />ალესანდრო ჯალატინი ([[იტალიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|იტალია]])
<br />'''მაანთხა ოფიციალური:'''
<br />[[დანიელ ზიბერტი]] ([[გერმანიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|გერმანია]])
<br />'''სარეზერვო მოხვარე არბიტრი:'''
<br />[[რაფაელ ფოლტინი]] ([[გერმანიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|გერმანია]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარე:'''
<br />[[მასიმილიანო ირატი]] ([[იტალიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|იტალია]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარე ასისტენტეფი:'''
<br />[[პაოლო ვალერი]] ([[იტალიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|იტალია]])
<br />[[ბასტიან დანკერტი]] ([[გერმანიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|გერმანია]])
|}
===ნიდერლანდეფი — თურქეთი===
<section begin=QF4 />{{Football box
|date=6 კვირკვე 2024
|time=21:00
|team1={{fb-rt|NED}}
|score={{score link|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024 პლეი-ოფი#ნიდერლანდეფი — თურქეთი|2 — 1}}
|report=[https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2036207/ რსხილი]
|team2={{Fb|TUR}}
|goals1=[[სტეფან დე ვრიი|დე ვრიი]] {{გოლი|79}}<br>[[მერთ მიულდიური|მიულდიური]] {{გოლი|76|ა.გ.}}
|goals2=[[სამეტ აქაიდინი|აქაიდინი]] {{გოლი|35}}
|stadium=„[[ოლიმპიაშტადიონი (ბერლინი)|ოლიმპიაშტადიონი]]“ ([[ბერლინი]])
|location=
|attendance=
|referee=[[კლემენტ ტურპინი]] ([[საფრანგეთი]])
}}<section end=QF4 />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _ned24h
|pattern_b = _ned24h
|pattern_ra = _ned24h
|pattern_sh = _ned24h
|pattern_so =
|leftarm = FF6100
|body = FF6100
|rightarm = FF6100
|shorts = FF6100
|socks = FF6100
|title = ნიდერლანდეფი<ref name="NED-TUR line-ups">{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036207_LU.pdf |title=Tactical Line-ups – Netherlands v Türkiye |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=6 July 2024 |access-date=6 July 2024}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _tur24h
|pattern_b = _tur24h
|pattern_ra = _tur24h
|pattern_sh = _tur24h
|pattern_so =
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = თურქეთი<ref name="NED-TUR line-ups"/>
}}
|}
{| width="100%"
|valign="top" width="40%"|
{| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''1''' ||[[ბარტ ვერბრიუგენი]]
|-
|RB ||'''22'''||[[დენზელ დიუმფრიზი]]
|-
|CB ||'''6''' ||[[სტეფან დე ვრიი]]
|-
|CB ||'''4''' ||[[ვირჯილ ვან დეიკი]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]])
|-
|LB ||'''5''' ||[[ნათან აკე]]
|-
|CM ||'''24'''||[[იერდი სჰაუტენი]]
|-
|CM ||'''7''' ||[[ხავი სიმონსი]]
|-
|CM ||'''14'''||[[ტეიანი რეინდერსი]]
|-
|RF ||'''25'''||[[სტივენ ბერგვაინი]]
|-
|CF ||'''10'''||[[მემფის დეპაი]]
|-
|LF ||'''11'''||[[კოდი გაკპო]]
|-
|colspan="3"|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan="3"|[[რონალდ კუმანი]]
|}
|valign="top"|[[File:NED-TUR 2024-07-06.svg|300px]]
|valign="top" width="50%"|
{| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width="25"| !!width="25"|
|-
|GK ||'''1''' ||[[მერთ გიუნოკი]]
|-
|CB ||'''22'''||[[ქაან აიჰანი]]
|-
|CB ||'''4''' ||[[სამეტ აქაიდინი]]
|-
|CB ||'''14'''||[[აბდულქერიმ ბარდაქჯი]]
|-
|RWB||'''18'''||[[მერთ მიულდიური]]
|-
|LWB||'''20'''||[[ფერდი ქადიოღლუ]]
|-
|RM ||'''21'''||[[ბარიშ ალპერ ილმაზი]]
|-
|CM ||'''15'''||[[სალიჰ ოზჯანი]]
|-
|CM ||'''10'''||[[ჰაკან ჩალჰანოღლუ]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]])
|-
|LM ||'''19'''||[[ქენან ილდიზი]]
|-
|CF ||'''8''' ||[[არდა გიულერი]]
|-
|colspan="3"|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan="3"|{{შილაშანი|იტალია}} [[ვინჩენცო მონტელა]]
|}
|}
{| style="width:50%;font-size:90%"
|
'''მატჩიშ საუჯგუშო მოლაჸაფე:'''
<br />[[სტეფან დე ვრიი]] (ნიდერლანდეფი)<ref name="MOTM" />
'''მოხვარე არბიტრეფი:'''<ref name="NED-TUR line-ups"/>
<br />ნიკოლა დანოსი ([[საფრანგეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|საფრანგეთი]])
<br />ბენჯამინ პეჟესი ([[საფრანგეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|საფრანგეთი]])
<br />'''მაანთხა ოფიციალური:'''
<br />[[ფელიქს ცვაიერი]] ([[გერმანიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|გერმანია]])
<br />'''სარეზერვომოხვარე არბიტრი:'''
<br />მარკო ახმიულერი ([[გერმანიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|გერმანია]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარე:'''
<br />[[ჟერომ ბრისარდი]] ([[საფრანგეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|საფრანგეთი]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარეშ ასისტენტეფი:'''
<br />[[ვილი დელაჟო]] ([[საფრანგეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|საფრანგეთი]])
<br />[[მარკო ფრიცი]] ([[გერმანიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|გერმანია]])
|}
== ოშქაშეფინალეფი ==
===ესპანეთი — საფრანგეთი===
<section begin=SF1 />{{Football box
|date=9 კვირკვე 2024
|time=21:00
|team1={{fb-rt|ESP}}
|score={{score link|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024 პლეი-ოფი#ესპანეთი — საფრანგეთი|2 — 1}}
|report=[https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2036209/ რსხილი]
|team2={{Fb|FRA}}
|goals1=[[ლამინ იამალი|იამალი]] {{გოლი|21}}<br>[[დანი ოლმო|ოლმო]] {{გოლი|25}}
|goals2=[[რანდალ კოლო მუანი|კოლო მუანი]] {{გოლი|9}}
|stadium=„[[ალიანც არენა]]“ ([[მიუნხენი]])
|location=
|attendance=62,042<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036209_FR.pdf |title=Full Time Report – Spain v France |work=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=9 July 2024 |access-date=9 July 2024}}</ref>
|referee=[[სლაბვკო ვინჩიჩი]] ([[სლოვენია]])
}}<section end=SF1 />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _esp24h
|pattern_b = _esp24h
|pattern_ra = _esp24h
|pattern_sh = _esp24h
|pattern_so =
|leftarm = FF0000
|body = FF0000
|rightarm = FF0000
|shorts = 004080
|socks = FF0000
|title = ესპანეთი<ref name="ESP-FRA line-ups">{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036209_LU.pdf |title=Tactical Line-ups – Spain v France |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=9 July 2024 |access-date=9 July 2024}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _fra24a
|pattern_b = _fra24a
|pattern_ra = _fra24a
|pattern_sh = _fra24a2
|pattern_so = _fra24al
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = საფრანგეთი<ref name="ESP-FRA line-ups"/>
}}
|}
{| width="100%"
|valign="top" width="40%"|
{| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''23'''||[[უნაი სიმონი]]
|-
|RB ||'''22'''||[[ხესუს ნავასი]] || {{yel|14}} || {{suboff|58}}
|-
|CB ||'''4''' ||[[ნაჩო ფერნანდეს იგლესიასი|ნაჩო]]
|-
|CB ||'''14'''||[[აიმერიკ ლაპორტე]]
|-
|LB ||'''24'''||[[მარკ კუკურეია]]
|-
|CM ||'''16'''||[[როიდრი ერნანდესი|როდრი]]
|-
|CM ||'''8''' ||[[ფაბიან რუისი]]
|-
|RW ||'''19'''||[[ლამინ იამალი]] || {{yel|90+1}} || {{suboff|90+4}}
|-
|AM ||'''10'''||[[დანი ოლმო]] || || {{suboff|76}}
|-
|LW ||'''17'''||[[ნიკო უილიამსი]] || || {{suboff|90+3}}
|-
|CF ||'''7''' ||[[ალვარო მორატა]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]]) || || {{suboff|76}}
|-
|colspan=3|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|DF ||'''5''' ||[[დანიელ ვივიანი]] || || {{subon|58}}
|-
|FW ||'''21'''||[[მიკელ ოიარსაბალი]] || || {{subon|76}}
|-
|MF ||'''6''' ||[[მიკელ მერინო]] || || {{subon|76}}
|-
|MF ||'''18'''||[[მარტინ ზუბიმენდი]] || || {{subon|90+3}}
|-
|FW ||'''11'''||[[ფერან ტორესი]] || || {{subon|90+4}}
|-
|colspan=3|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan=3|[[ლუის დე ლა ფუენტე კასტილიო|ლუის დე ლა ფუენტე]]
|}
|valign="top"|[[File:ESP-FRA 2024-07-09.svg|300px]]
|valign="top" width="50%"|
{| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''16'''||[[მაიკ მენიო]]
|-
|RB ||'''5''' ||[[ჟიულ კუნდე]]
|-
|CB ||'''4''' ||[[დაიო უპამეკანო]]
|-
|CB ||'''17'''||[[უილიამ სალიბა]]
|-
|LB ||'''22'''||[[თეო ერნანდესი]]
|-
|CM ||'''13'''||[[ნ'გოლო კანტე]] || || {{suboff|62}}
|-
|CM ||'''8''' ||[[ორელიენ ჩუამენი]] || {{yel|60}}
|-
|CM ||'''14'''||[[ადრიან რაბიო]] || || {{suboff|62}}
|-
|RF ||'''11'''||[[უსმან დემბელე]] || || {{suboff|79}}
|-
|CF ||'''12'''||[[რანდალ კოლო მუანი]] || || {{suboff|62}}
|-
|LF ||'''10'''||[[კილიან მბაპე]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]])
|-
|colspan=3|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|MF ||'''6''' ||[[ედუარდუ კამავინგა]] || {{yel|89}} || {{subon|62}}
|-
|MF ||'''7''' ||[[ანტუან გრიზმანი]] || || {{subon|62}}
|-
|FW ||'''25'''||[[ბრადლი ბარკოლა]] || || {{subon|62}}
|-
|FW ||'''9''' ||[[ოლივიე ჟირუ]] || || {{subon|79}}
|-
|colspan="3"|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan="3"|[[დიდიე დეშამი]]
|}
|}
{| style="width:50%;font-size:90%"
|
'''მატჩიშ საუჯგუშო მოლააფე:'''
<br />[[ლამინ იამალი]] (ესპანეთი)<ref name="MOTM" />
'''მოხვარე არბიტრეფი:'''<ref name="ESP-FRA line-ups"/>
<br />ტომაშ კლანჩნიკი ([[სლოვენიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|სლოვენია]])
<br />ანდრაჟ კოვაჩიჩი ([[სლოვენიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|სლოვენია]])
<br />'''მაანთხა ოფიციალური:'''
<br />[[ივან კრუჟლიაკი]] ([[სლოვაკეთიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|სლოვაკეთი]])
<br />'''სარეზერვო მოხვარე არბიტრი:'''
<br />ბრანისლავ ჰანცკო ([[სლოვაკეთიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|სლოვაკეთი]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარე:'''
<br />ნეიც კაიტაზოვიჩი ([[სლოვენიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|სლოვენია]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარეშ ასისტენტეფი:'''
<br />[[პაოლო ვალერი]] ([[იტალიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|იტალია]])
<br />[[მასიმილიანო ირატი]] ([[იტალიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|იტალია]])
|}
===ნიდერლანდეფი — ინგლისი===
<section begin=SF2 />{{Football box
|date=10 კვირკვე 2024
|time=21:00
|team1={{fb-rt|NED }}
|score={{score link|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024 პლეი-ოფი#ნიდერლანდეფი — ინგლისი|1 — 2}}
|report=[https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2036210/ რსხილი]
|team2={{Fb|ENG}}
|goals1=[[ხავი სიმონსი|სიმონსი]] {{გოლი|7}}
|goals2=[[ჰარი კეინი|კეინი]] {{გოლი|18|პენ.}}<br>[[ოლლი უოტკინსი|უოტკინსი]] {{გოლი|90+1}}
|stadium=„[[სიგნალ იდუნა პარკი|ვესტფალენშტადიონი]]“ ([[დორტმუნდი]])
|location=
|attendance=60,926<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036210_FR.pdf |title=Full Time Report – Netherlands v England |work=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=10 July 2024 |access-date=10 July 2024}}</ref>
|referee=[[ფელიქს ცვაიერი]] ([[გერმანია]])
}}<section end=SF2 />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _ned24h
|pattern_b = _ned24h
|pattern_ra = _ned24h
|pattern_sh = _ned24h
|pattern_so =
|leftarm = FF6100
|body = FF6100
|rightarm = FF6100
|shorts = FF6100
|socks = FF6100
|title = ნიდერლანდეფი<ref name="NED-ENG line-ups">{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036210_LU.pdf |title=Tactical Line-ups – Netherlands v England |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=10 July 2024 |access-date=10 July 2024}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _eng24h
|pattern_b = _eng24h
|pattern_ra = _eng24h
|pattern_sh = _eng24h
|pattern_so = _eng24h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = 000066
|socks = FFFFFF
|title = ინგლისი<ref name="NED-ENG line-ups"/>
}}
|}
{| width="100%"
|valign="top" width="40%"|
{| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''1''' ||[[ბარტ ვერბრიუგენი]]
|-
|RB ||'''22'''||[[დენზელ დიუმფრიზი]] || {{yel|17}} || {{suboff|90+3}}
|-
|CB ||'''6''' ||[[სტეფან დე ვრიი]]
|-
|CB ||'''4''' ||[[ვირჯილ ვან დეიკი]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]]) || {{yel|87}}
|-
|LB ||'''5''' ||[[ნათან აკე]]
|-
|CM ||'''24'''||[[იერდი სჰაუტენი]]
|-
|CM ||'''7''' ||[[ხავი სიმონსი]] || {{yel|90+1}} || {{suboff|90+3}}
|-
|CM ||'''14'''||[[ტეიანი რეინდერსი]]
|-
|RF ||'''18'''||[[დონიელ მალენი]] || || {{suboff|46}}
|-
|CF ||'''10'''||[[მემფის დეპაი]] || || {{suboff|35}}
|-
|LF ||'''11'''||[[კოდი გაკპო]]
|-
|colspan=3|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|MF ||'''16'''||[[ჯოუი ვერმანი]] || || {{subon|35}}
|-
|FW ||'''9''' ||[[ვაუტ ბეგჰორსტი]] || || {{subon|46}}
|-
|FW ||'''19'''||[[ბრაიან ბრობი]] || || {{subon|90+3}}
|-
|FW ||'''21'''||[[ჯოშუა ზირკზე]] || || {{subon|90+3}}
|-
|colspan="3"|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan="3"|[[რონალდ კუმანი]]
|}
|valign="top"|[[File:NED-ENG 2024-07-10.svg|300px]]
|valign="top" width="50%"|
{| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width="25"| !!width="25"|
|-
|GK ||'''1''' ||[[ჯორდან პიკფორდი]]
|-
|CB ||'''2''' ||[[კაილ უოკერი]]
|-
|CB ||'''5''' ||[[ჯონ სტოუნზი]]
|-
|CB ||'''6''' ||[[მარკ გეჰი]]
|-
|RM ||'''7''' ||[[ბუკაიო საკა]] || {{yel|86}} || {{suboff|90+3}}
|-
|CM ||'''26'''||[[კობი მაინო]] || || {{suboff|90+3}}
|-
|CM ||'''4''' ||[[დეკლან რაისი]]
|-
|LM ||'''12'''||[[კირან ტრიპიერი]] || {{yel|90+4}} || {{suboff|46}}
|-
|AM ||'''11'''||[[ფილ ფოდენი]] || || {{suboff|81}}
|-
|AM ||'''10'''||[[ჯუდ ბელინგემი]] || {{yel|72}}
|-
|CF ||'''9''' ||[[ჰარი კეინი]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]]) || || {{suboff|81}}
|-
|colspan=3|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|DF ||'''3''' ||[[ლუკ შოუ]] || || {{subon|46}}
|-
|MF ||'''24'''||[[კოულ პალმერი]] || || {{subon|81}}
|-
|FW ||'''19'''||[[ოლლი უოტკინსი]] || || {{subon|81}}
|-
|DF ||'''14'''||[[ეზრი კონსა]] || || {{subon|90+3}}
|-
|MF ||'''16'''||[[კონორ კალაჰერი]] || || {{subon|90+3}}
|-
|colspan="3"|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan="3"|[[გარეთ საუთგეითი]]
|}
|}
{| style="width:50%;font-size:90%"
|
'''მატჩიშ საუჯგუშო მოლაჸაფე:'''
<br />[[ოლლი უოტკინსი]] (ინგლისი)<ref name="MOTM" />
'''მოხვარე არბიტრეფი:'''<ref name="NED-ENG line-ups"/>
<br />შტეფან ლუპი ([[გერმანიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|გერმანია]])
<br />მარკო ახმიულერი ([[გერმანიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|გერმანია]])
<br />'''მაანთხა ოფიციალური:'''
<br />[[დანიელ ზიბერტი (არბიტრი)|დანიელ ზიბერტი]] ([[გერმანიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|გერმანია]])
<br />'''სარეზრვო მოხვარე არბიტრი:'''
<br />[[რაფაელ ფოლტინი]] ([[გერმანიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|გერმანია]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარე:'''
<br />[[ბასტიან დანკერტი]] ([[გერმანიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|გერმანია]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარეშ ასისტენტეფი:'''
<br />[[კრისტიან დინგერტი]] ([[გერმანიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|გერმანია]])
<br />[[მარკო ფრიცი]] ([[გერმანიაშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|გერმანია]])
|}
== ფინალი ==
{{main|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024 ფინალი}}
{{#lst:ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024 ფინალი|Final}}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://www.uefa.com/uefaeuro-2024/ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
== სქოლიო ==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024]]
pqlpj5svtor18y519jr102nub0hxv4u
ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024 ფინალი
0
40887
253351
225755
2026-09-23T23:27:27Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253351
wikitext
text/x-wiki
[[ფაილი:Olympiastadion Berlin Sep-2015.jpg|thumb|250px|ფინალური მატჩიშ მენძელი სტადიონიშ ინტერიერი]]
'''[[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024|2024 წანაშ ევროპაშ ჩემპიონატიშ]] ფინალი''' — [[კუჩხბურთი|ოკუჩხბურთე]] მატჩი, სოდე გითანჯჷ [[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024|2024 წანაშ ევროპაშ ჩემპიონატიშ]] გომორძგვილქ. თენა რდჷ რანწკას 17-ა ფინალი [[ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი|ევროპაშ ჩემპიონატის]], თი ოკუჩხბურთე ტურნირიშ, ნამუთ იმანჯებუ ირი ოთხი წანმოწანაშე ართშა [[უეფა]]შ მაკათური ერუანული ნაკორობეფს შქას. ფინალური მატჩიქ იმანჯჷ 2024 წანაშ 14 კვირკვეს, ნოღა [[ბერლინი|ბერლინს]], „[[ოლიმპიაშტადიონი (ბერლინი)|ოლიმპიაშტადიონს]]“. ფინალს ართიანს სააწმარენჯოთ ლაჸაფენდეს [[ესპანეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|ესპანეთიშ]] დო [[ინგლისიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|ინგლისიშ]] ერუანული ნაკორობეფი<ref>{{cite web |url=https://editorial.uefa.com/resources/0288-1999ab91ad50-899894098aed-1000/uefa_euro_2024_match_schedule.pdf |title=UEFA Euro 2024 match schedule |website=UEFA.com |publisher=[[უეფა]] |lang=en |access-date=2023-12-05 |archive-date=2023-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231203110343/https://editorial.uefa.com/resources/0288-1999ab91ad50-899894098aed-1000/uefa_euro_2024_match_schedule.pdf |url-status=live }}</ref>.
==ფინალი==
<section begin=Final />{{Football box
|date=14 კვირკვე 2024
|time=21:00
|team1= [[File:UEFA European Cup.svg|20px]] {{Fb|ESP}}
|score={{score link|ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024 ფინალი|2 — 1}}
|report=[https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2036211/ რსხილი]
|team2={{Fb|ENG}}
|goals1=[[ნიკო უილიამსი|უილიამსი]] {{გოლი|47}}<br>[[მიკელ ოიარსაბალი|ოიარსაბალი]] {{გოლი|86}}
|goals2=[[კოულ პალმერი|პალმერი]] {{გოლი|73}}
|stadium=„[[ოლიმპიაშტადიონი (ბერლინი)|ოლიმპიაშტადიონი]]“ ([[ბერლინი]])
|location=
|attendance=65,600<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036211_FR.pdf |title=Full Time Report – Spain v England |work=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=14 July 2024 |access-date=14 July 2024}}--></ref>
|referee=[[ფრანსუა ლეტექსიე]] ([[საფრანგეთი]])
}}<section end=Final />
<section begin=Lineups />
{| width=92%
|-
|{{Football kit
|pattern_la = _esp24h
|pattern_b = _esp24h
|pattern_ra = _esp24h
|pattern_sh = _esp24h
|pattern_so =
|leftarm = FF0000
|body = FF0000
|rightarm = FF0000
|shorts = 004080
|socks = FF0000
|title = ესპანეთი<ref name="ESP-ENG line-ups">{{cite web |url=https://www.uefa.com/newsfiles/EURO/2024/2036211_LU.pdf |title=Tactical Line-ups – Spain v England |website=UEFA.com |publisher=Union of European Football Associations |date=14 July 2024 |access-date=14 July 2024}}</ref>
}}
|{{Football kit
|pattern_la = _eng24h
|pattern_b = _eng24h
|pattern_ra = _eng24h
|pattern_sh = _eng24h2
|pattern_so = _eng24h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = ინგლისი<ref name="ESP-ENG line-ups"/>
}}
|}
{| width="100%"
|valign="top" width="40%"|
{| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''23'''||[[უნაი სიმონი]]
|-
|RB ||'''2''' ||[[დანი კარვახალი]]
|-
|CB ||'''3''' ||[[რობინ ლე ნორმანდი]] || || {{suboff|83}}
|-
|CB ||'''14'''||[[აიმერიკ ლაპორტე]]
|-
|LB ||'''24'''||[[მარკ კუკურეია]]
|-
|CM ||'''16'''||[[როდრი ერნანდესი|როდრი]] || || {{suboff|46}}
|-
|CM ||'''8''' ||[[ფაბიან რუისი]]
|-
|RW ||'''19'''||[[ლამინ იამალი]] || || {{suboff|89}}
|-
|AM ||'''10'''||[[დანი ოლმო]] || {{yel|31}}
|-
|LW ||'''17'''||[[ნიკო უილიამსი]]
|-
|CF ||'''7''' ||[[ალვარო მორატა]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]]) || || {{suboff|68}}
|-
|colspan=3|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|MF ||'''18'''||[[მარტინ ზუბიმენდი]] || || {{subon|46}}
|-
|FW ||'''21'''||[[მიკელ ოიარზაბალი]] || || {{subon|68}}
|-
|DF ||'''4''' ||[[ნაჩო გერნანდეს იგლესიასი|ნაჩო]] || || {{subon|83}}
|-
|MF ||'''6''' ||[[მიკელ მერინო]] || || {{subon|89}}
|-
|colspan=3|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan=3|[[ლუის დე ლაფუენტე (მობურთე, 1961)|ლუის დე ლა ფუენტე]]
|}
|valign="top"|[[File:ESP-ENG 2024-07-14.svg|300px]]
|valign="top" width="50%"|
{| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0"
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''1''' ||[[ჯორდან პიკფორდი]]
|-
|CB ||'''2''' ||[[კაილ უოლკერი]]
|-
|CB ||'''5''' ||[[ჯონ სტოუნზი]] || {{yel|53}}
|-
|CB ||'''6''' ||[[მარკ გეჰი]]
|-
|RM ||'''7''' ||[[ბუკაიო საკა]]
|-
|CM ||'''26'''||[[კობი მაინო]] || || {{suboff|70}}
|-
|CM ||'''4''' ||[[დეკლან რაისი]]
|-
|LM ||'''3''' ||[[ლიუკ შაუნი]]
|-
|AM ||'''11'''||[[ფილ ფოდენი]] || || {{suboff|89}}
|-
|AM ||'''10'''||[[ჯუდ ბელინგემი]]
|-
|CF ||'''9''' ||[[ჰარი კეინი]] ([[კაპიტანი (კუჩხბურთი)|კ]]) || {{yel|25}} || {{suboff|61}}
|-
|colspan=3|'''მოლათირეეფი:'''
|-
|FW ||'''19'''||[[ოლი უოტკინსი]] || {{yel|90+1}} || {{subon|61}}
|-
|MF ||'''24'''||[[კოულ პალმერი]] || || {{subon|70}}
|-
|FW ||'''17'''||[[აივან ტოუნი]] || || {{subon|89}}
|-
|colspan="3"|'''მაწვართალი:'''
|-
|colspan="3"|[[გარეთ საუთგეიტი]]
|}
|}
{| style="width:100%;font-size:90%"
|
'''მატჩიშ საუჯგუშო მოლაჸაფე:'''
<br />[[ნიკო უილიამსი]] (ესპანეთი)
'''მოხვარე არბიტრეფი:'''<ref name="referees">{{Cite web |date=11 July 2024 |title=François Letexier to referee UEFA EURO 2024 final |url=https://www.uefa.com/euro2024/news/028f-1b575daf78e1-4d4da4ea88fa-1000/ |access-date=11 July 2024 |website=UEFA.com|publisher=Union of European Football Associations}}</ref>
<br />სირილ მუნიე ([[საფრანგეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|საფრანგეთი]])
<br />მეჰდი რაჰმუნი ([[საფრანგეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|საფრანგეთი]])
<br />'''მაანთხა ოფიციალური:'''
<br />[[შიმონ მარჩინიაკი]] ([[პოლონეთიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|პოლონეთი]])
<br />'''სარეზერვო მოხვარე არბიტრი:'''
<br />ტომაშ ლისტკიევიჩი ([[პოლონეთიშ კუჩხბურთიშ ასოციაცია|პოლონეთი]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარე:'''
<br />[[ჟერომ ბრისარდი]] ([[საფრანგეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|საფრანგეთი]])
<br />'''არბიტრიშ ვიდეო მოხვარეშ ასისტენტეფი:'''
<br />[[ვილი დელაჟო]] ([[საფრანგეთიშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|საფრანგეთი]])
<br />[[მასიმილიანო ირატი]] ([[იტალიაშ კუჩხბურთიშ ფედერაცია|იტალია]])
<includeonly>|}</includeonly><section end=Lineups />
|style="width:60%; vertical-align:top;"|
'''მატჩიშ წესეფი'''<ref name="regulations">{{cite web |url=https://documents.uefa.com/viewer/book-attachment/5tYSJw48iUOPsbIGOxQA4w/_dSxuIv48n81YqITx97r~g |title=Regulations of the UEFA European Football Championship 2022–24 |website=UEFA.com |publisher=[[УЕФА]] |date=2022-06-01 |lang=en}}</ref>:
* 90 წუთი — მატჩიშ თარი ბორჯი.
* 30 წუთი — [[გეძინელი ბორჯი]] ოხვილურქ ქიჸუდა.
* [[პენალტეფიშ სერია]] ოხვილობაშ შვანს.
* მოთირუეფიშ მაქსიმალური მუდანობა — 12.
* [[მოთირუა (კუჩხბურთი)|მოთირუეფიშ]] მაქსიმალური მუდანობა — 5, გეძინელი ბორჯის შილებე მაამშვა მოთირუა.
|}
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://www.uefa.com/uefaeuro-2024/ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:2024 წანშ კვირკვე]]
[[კატეგორია:ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024|ფინალი]]
[[კატეგორია:ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი შ ფინალეფი|2024]]
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* [https://www.uefa.com/uefaeuro-2024/ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა] {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
[[კატეგორია:2024 წანშ კვირკვე]]
[[კატეგორია:ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი 2024|ფინალი]]
[[კატეგორია:ევროპაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატი შ ფინალეფი|2024]]
qpuez1ukchbzbuo6jolfmweapv8ddyi
ლამინ იამალი
0
41033
253335
230285
2026-09-23T23:12:42Z
Sakari-Simppa
23515
File
253335
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა მობურთე
|ჯოხო = ლამინ იამალი
|ედომუშამი ჯოხო = ლამინ იამალ ნასრაუი ებანა
|სურათი =
|დაბადებაშ თარიღი ={{დაბადებაშ თარიღი დო ხანი|2007|7|13}}
|დაბადებაშ აბანი =ესპლუგეს-დე-ლიობრეგატი, [[ბარსელონაშ პროვინცია|ბარსელონა]], [[ესპანეთი]]
|ქიანა ={{შილა|ესპანეთი}}
|ღურაშ თარიღი =
|ღურაშ აბანი =
|სიმაღალა =178<ref>{{cite web|title=Lamine Yamal|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/barca-b/players/3673478/|website=www.fcbarcelona.com|accessdate=2024-03-17|lang=en|archive-date=2024-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20240317125534/https://www.fcbarcelona.com/en/football/barca-b/players/3673478/|url-status=live}}</ref>
|წონა =
|შხვა ჯოხო=
|პოზიცია =[[ოშქაშემათხილე (კუჩხბურთი)#უკიდაში ოშქაშემათხილე|ვინგერი]]
|ერუანული ნაკორობა = {{Fb|ESP}}
|კლუბი = [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონა]]
|ნომერი = 27
|კარიერა =
}}
[[File:Lamine Yamal France v Spain 7.24.26-142.jpg|thumb|Lamine Yamal (2026)]]
'''ლამინ იამალ ნასრაუი ებანა''' ({{lang-es|Lamine Yamal Nasraoui Ebana}}; დ. [[13 კვირკვე]], [[2007]], [[ესპლუგეს-დე-ლიობრეგატი]]) — [[ესპანეთი|ესპანარი]] [[მობურთე]], ოკუჩხბურთე კლუბი [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|„ბარსელონაშ“]] დო [[ესპანეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობა|ესპანეთიშ ერუანული ნაკორობაშ]] [[ოშქაშემათხილე (კუჩხბურთი)#უკიდაში ოშქაშემათხილე|ვინგერი]]. მუში დგუმაშ ართ-ართი არძაშე პერსპექტიულ მობურთეთ იკოროცხჷ<ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/womens-football/news/3808039/lamine-yamal-and-aitana-bonmati-receive-golden-boy-2023-awards|title=Lamine Yamal and Aitana Bonmatí receive Golden Boy 2023 awards|lang=en|website=www.fcbarcelona.com|access-date=2024-06-20}}</ref>.
== ორდოიანი წანეფი ==
ლამინ იამალქ დებადჷ ესპანეთიშ ნოღა [[მატარო]]ს, [[მაროკო|მაროკოალი]] დო [[ეკვატორული გვინეა|ეკვატორულგვინეარი]] ფანიას<ref>{{Cite web |last=Corbella |first=Enrique |date=2022-09-05 |title=Lamine Yamal, el niño de 15 años que ya entrena con el Barcelona: descubre al "mini Messi" de La Masía |url=https://www.marca.com/futbol/barcelona/2022/09/05/6315a6aa268e3ead0d8b4588.html |access-date=2023-05-01 |website=[[Marca]] |lang=es |archive-date=2023-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230511050418/https://www.marca.com/futbol/barcelona/2022/09/05/6315a6aa268e3ead0d8b4588.html |deadlink=no }}</ref>. მარდუობაშ უმენტაში ნორთი [[ბარსელონა]]ს რდჷ, თიშ უკული მუთ [[2014]] წანას, [[ბარსელონა (ოკუჩხბურთე კლუბი)|ბარსელონაშ კლუბის]] მოხვადჷნ<ref>{{cite web |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/3246834/lamine-yamal-record-breaking-debut |title=Lamine Yamal: Record-breaking debut |website=fcbarcelona.com |date=2023-04-29 |access-date=2023-05-01 |lang=en |archive-date=2023-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501150800/https://www.fcbarcelona.com/en/news/3246834/lamine-yamal-record-breaking-debut |deadlink=no }}</ref>.
== რესურსეფი ინტერნეტის ==
* ლამინ იამალი La Liga-შ ვებ-ხასჷლას
* {{UEFA player|250176450}}
==სქოლიო==
{{სქოლიო}}
{{მერკე}}
{{DEFAULTSORT:იამალი, ლამინ}}
[[კატეგორია:ესპანეთიშ მობურთეეფი]]
[[კატეგორია:ესპანეთიშ ერუანული ოკუჩხბურთე ნაკორობაშ მობურთეეფი]]
[[კატეგორია:ოკ ბარსელონაშ მობურთეეფი]]
[[კატეგორია:ოკ ბარსელონა ატლეტიკიშ მობურთეეფი]]
[[კატეგორია:ლა ლიგაშ მობურთეეფი]]
[[კატეგორია:ევროპაშ 2024 წანაშ ოკუჩხბურთე ჩემპიონატიშ მობურთეეფი]]
[[კატეგორია:ესპანეთიშ მუსლიმეფი]]
0fyful5tf2vfubnf0lswa9y63hokrmv
ედუარდ მუტესა II
0
44698
253345
253283
2026-09-23T23:26:48Z
InternetArchiveBot
15194
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253345
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ლიდერი
| ჯოხო =ედუარდ მუტესა II
| სურათი=Sir. Edward Fredrick Mutesa, The President of Uganda (cropped).jpg
| სურათიშ ზჷმა =230px
| მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მუტესა II 1964 წანას
| ხეშმოჭარუა =
| რანწკი =[[ბუგანდაშ კაბაკა]]
| პოსტი დეკინჷ = [[22 გერგობათუთა]], [[1939]]
| პოსტი დიტუ = [[21 გერგობათუთა]], [[1969]]
| ვიცე-პრეზიდენტი =
| მონარქი =
| პრეზიდენტი =
| კანცლერი =
| პრემიერ-მინისტრი =
| დუდმახვენჯი=
| წიმოხონი=[[დაუდი ჩვა II]]
| მონძე =[[მუვენდა მუტები II]]
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|19|11|1924}}
| დაბადებაშ აბანი=[[კამპალა]], [[ბუგანდა]], [[უგანდა (პროტექტორატი)|უგანდა]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|11|21|1924|11|19}}
| ღურაშ აბანი=[[ლონდონი]], [[ინგლისი]], [[გოართოიანაფილი ომაფე]]
| ღურაშ ბაძაძი =
| ნთხორუ აბანი =[[კასუბიშ საფულე]]
| მენოღალობა ={{შილა|უგანდა}}
| ერუანობა =
| ოგიშაგორაშე ოლქი =
| მუმა =
| ნანა =
| ალმასქუ =
| სქუალეფი=
| გონათაფა =[[კემბრიჯიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხარისხი =
| პროფესია =
| საქვარუა =
| რელიგია =[[ანგლიკანიზმი]]
| ჯილდოეფი =
| პარტია =
| ვებ-საიტი=
| მიკოღანკუა=
| რანწკი2 =[[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]]
| პოსტი დეკინჷ2 =[[9 გჷმათუთა]], [[1963]]
| პოსტი დიტუ2=[[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ
| მონძე2 =[[მილტონ ობოტე]]
| პრეზიდენტი2=
| მონარქი2 =
| კანცლერი2 =
| ვიცე-პრეზიდენტი2 =
| პრემიერ-მინისტრი2=
| დუდმახვენჯი2=
| რანწკი3 =
| პოსტი დეკინჷ3 =
| პოსტი დიტუ3 =
| წიმოხონი3 =
| მონძე3 =
| პრეზიდენტი3 =
| მონარქი3=
| კანცლერი3 =
| პრემიერ-მინისტრი3=
| დუდმახვენჯი3=
| რანწკი4 =
| პოსტი დეკინჷ4 =
| პოსტი დიტუ4 =
| წიმოხონი4 =
| მონძე4 =
| პრეზიდენტი4 =
| მონარქი4 =
| კანცლერი4 =
| პრემიერ-მინისტრი4=
| დუდმახვენჯი4=
| რანწკი5 =
| პოსტი დეკინჷ5 =
| პოსტი დიტუ5 =
| წიმოხონი5 =
| მონძე5 =
| პრეზიდენტი5 =
| მონარქი5 =
| კანცლერი5 =
| პრემიერ-მინისტრი5=
| დუდმახვენჯი5=
}}
'''ედუარდ ფრედერიკ უილიამ დევიდ ვალუგემბე მუტები ლუვანგულა მუტესა II''' (დ. [[19 გერგობათუთა]], [[1924]] — ღ. [[21 გერგობათუთა]], [[1969]]) — [[უგანდა]]რი სახენწჷფო მოღალე, [[უგანდაშ პრეზიდენტი|უგანდაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1962-1966 წანეფს. თინა თაშნეშე რდჷ [[ბუგანდა]]შ [[ბუგანდაშ კაბაკა|კაბაკა]] (მაფა) 1939-1969 წანეფს.
კაბაკათ (მაფათ) აკურთხეს 1942 წანაშ 19 გერგობათუთას, 18 წანერ რდუნ თეშ. ნძალიერო თხილანდჷ მუშ ომაფეშ, [[ბუგანდა]]შ ავტონომიურ მართუალას. 1953 წანას, ბრიტანეთიშ კოლონიურ ხეშულობაქ გეგნახორუ. ჟირ წანაშ უკულ ოდაბადეშა დირთჷ მუჭოთ გერგეზიქ. 1962 წანას, უგანდაქ მიპალჷ ზოხორინელობა ბრიტანეთიშე. მუტესაქ გაჭყჷ პოლიტიკურ ალიანს პრემიერ-მინისტრ [[მილტონ ობოტე]]წკჷმა. 1963 წანაშო მუტესაქ გინირთჷ უგანდაშ მაართა პრეზიდენტო, ნამუთ უმოსო ცერემონიულ პოსტი რდჷ. 1966 წანას, ობოტექ გაუქვჷ კონსტიტუცია დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა. მუტესაქ უგანდა ქიდიტუ დო ლონდონშა გეგნიხორჷ. ლონდონს რინაშ ბორჯის თიქ ჭარჷ მუშ ავტობიოგრაფია, ჯოხოდვალათ "''ჩქიმ ომაფეშ ბებელუა''". მუტესაქ ღურუ 1969 წანაშ 21 გერგობათუთას.
==ქოძირით თაშნეშე==
* [[უგანდაშ ისტორია]]
* [[უგანდაშ პრეზიდენტი]]
==რესურსეფი ინტერნეტის==
* [https://web.archive.org/web/20130615070042/http://www.buganda.com/kings.htm ბუგანდაშ მაფეფიშ ერკებული]
[[კატეგორია:უგანდარეფი]]
[[კატეგორია:უგანდარი სახენწჷფო მოღალეეფი]]
[[კატეგორია:უგანდარი პოლიტიკოსეფი]]
[[კატეგორია:ბუგანდაშ მაფეფი]]
[[კატეგორია:უგანდაშ პრეზიდენტეფი]]
o50d2inibi10iewbzndexfc2jaspw0h
ჯოზეფ არტურ ანკრა
0
44699
253294
253292
2026-09-23T14:06:09Z
Njilo
1885
/* */
253294
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ლიდერი
| ჯოხო =ჯოზეფ არტურ ანკრა
| სურათი=Joseph Arthur Ankrah in America (cropped).jpg
| სურათიშ ზჷმა =230px
| მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ანკრა 1967 წანას
| ხეშმოჭარუა =
| რანწკი =[[განაშ პრეზიდენტი|განაშ მაჟირა სახენწჷფო მადუდე]]
| პოსტი დეკინჷ = [[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ = [[2 პირელი]], [[1969]]
| ვიცე-პრეზიდენტი =
| მონარქი =
| პრეზიდენტი =
| კანცლერი =
| პრემიერ-მინისტრი =
| დუდმახვენჯი=
| წიმოხონი=[[კვამე ნკრუმა]] (მუჭოთ პრეზიდენტი)
| მონძე =[[აკვასი აფრიფა]]
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|18|8|1915}}
| დაბადებაშ აბანი=[[აკრა]], [[ორქოშ წყარპიჯი (ბრიტანეთიშ კოლონია)|ორქოშ წყარპიჯი]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1992|11|25|1915|8|18}}
| ღურაშ აბანი=აკრა, [[განა]]
| ღურაშ ბაძაძი =
| ნთხორუ აბანი =
| მენოღალობა ={{შილა|განა}}
| ერუანობა =
| ოგიშაგორაშე ოლქი =
| მუმა =
| ნანა =
| ალმასქუ =
| სქუალეფი=
| გონათაფა =[[კემბრიჯიშ უნივერსიტეტი]]
| ომენცარე ხარისხი =
| პროფესია =
| საქვარუა =
| რელიგია =[[ანგლიკანიზმი]]
| ჯილდოეფი =
| პარტია =
| ვებ-საიტი=
| მიკოღანკუა=
| რანწკი2 =[[ერუანული გადუდიშულაფაშ სხუნუ]]შ მა-1 დუდმახვენჯი
| პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ2=[[2 პირელი]], [[1969]]
| წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ
| მონძე2 =აკვასი აფრიფა
| პრეზიდენტი2=
| მონარქი2 =
| კანცლერი2 =
| ვიცე-პრეზიდენტი2 =
| პრემიერ-მინისტრი2=
| დუდმახვენჯი2=
| რანწკი3 =[[აფრიკაშ ართობაშ ორგანიზაცია]]შ დუდმახვენჯი
| პოსტი დეკინჷ3 = [[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ3 =[[5 გერგობათუთა]], [[1966]]
| წიმოხონი3 =კვამე ნკრუმა
| მონძე3 =[[ჰაილე სელასიე I]]
| პრეზიდენტი3 =
| მონარქი3=
| კანცლერი3 =
| პრემიერ-მინისტრი3=
| დუდმახვენჯი3=
| რანწკი4 =
| პოსტი დეკინჷ4 =
| პოსტი დიტუ4 =
| წიმოხონი4 =
| მონძე4 =
| პრეზიდენტი4 =
| მონარქი4 =
| კანცლერი4 =
| პრემიერ-მინისტრი4=
| დუდმახვენჯი4=
| რანწკი5 =
| პოსტი დეკინჷ5 =
| პოსტი დიტუ5 =
| წიმოხონი5 =
| მონძე5 =
| პრეზიდენტი5 =
| მონარქი5 =
| კანცლერი5 =
| პრემიერ-მინისტრი5=
| დუდმახვენჯი5=
}}
ruqw0778bw42fq85fqrbmsejxwb13av
253295
253294
2026-09-23T14:06:51Z
Njilo
1885
/* */
253295
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ლიდერი
| ჯოხო =ჯოზეფ არტურ ანკრა
| სურათი=Joseph Arthur Ankrah in America (cropped).jpg
| სურათიშ ზჷმა =230px
| მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ანკრა 1967 წანას
| ხეშმოჭარუა =
| რანწკი =[[განაშ პრეზიდენტი|განაშ მაჟირა სახენწჷფო მადუდე]]
| პოსტი დეკინჷ = [[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ = [[2 პირელი]], [[1969]]
| ვიცე-პრეზიდენტი =
| მონარქი =
| პრეზიდენტი =
| კანცლერი =
| პრემიერ-მინისტრი =
| დუდმახვენჯი=
| წიმოხონი=[[კვამე ნკრუმა]] (მუჭოთ პრეზიდენტი)
| მონძე =[[აკვასი აფრიფა]]
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|18|8|1915}}
| დაბადებაშ აბანი=[[აკრა]], [[ორქოშ წყარპიჯი (ბრიტანეთიშ კოლონია)|ორქოშ წყარპიჯი]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1992|11|25|1915|8|18}}
| ღურაშ აბანი=აკრა, [[განა]]
| ღურაშ ბაძაძი =
| ნთხორუ აბანი =
| მენოღალობა ={{შილა|განა}}
| ერუანობა =
| ოგიშაგორაშე ოლქი =
| მუმა =
| ნანა =
| ალმასქუ =
| სქუალეფი=
| გონათაფა =
| ომენცარე ხარისხი =
| პროფესია =
| საქვარუა =ოურდუმე მოღალე, პოლიტიკოსი
| რელიგია =
| ჯილდოეფი =
| პარტია =
| ვებ-საიტი=
| მიკოღანკუა=
| რანწკი2 =[[ერუანული გადუდიშულაფაშ სხუნუ]]შ მა-1 დუდმახვენჯი
| პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ2=[[2 პირელი]], [[1969]]
| წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ
| მონძე2 =აკვასი აფრიფა
| პრეზიდენტი2=
| მონარქი2 =
| კანცლერი2 =
| ვიცე-პრეზიდენტი2 =
| პრემიერ-მინისტრი2=
| დუდმახვენჯი2=
| რანწკი3 =[[აფრიკაშ ართობაშ ორგანიზაცია]]შ დუდმახვენჯი
| პოსტი დეკინჷ3 = [[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ3 =[[5 გერგობათუთა]], [[1966]]
| წიმოხონი3 =კვამე ნკრუმა
| მონძე3 =[[ჰაილე სელასიე I]]
| პრეზიდენტი3 =
| მონარქი3=
| კანცლერი3 =
| პრემიერ-მინისტრი3=
| დუდმახვენჯი3=
| რანწკი4 =
| პოსტი დეკინჷ4 =
| პოსტი დიტუ4 =
| წიმოხონი4 =
| მონძე4 =
| პრეზიდენტი4 =
| მონარქი4 =
| კანცლერი4 =
| პრემიერ-მინისტრი4=
| დუდმახვენჯი4=
| რანწკი5 =
| პოსტი დეკინჷ5 =
| პოსტი დიტუ5 =
| წიმოხონი5 =
| მონძე5 =
| პრეზიდენტი5 =
| მონარქი5 =
| კანცლერი5 =
| პრემიერ-მინისტრი5=
| დუდმახვენჯი5=
}}
cseng3p3i3pzg2ft5qluir0huwvyt0p
253296
253295
2026-09-23T14:09:13Z
Njilo
1885
/* */
253296
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ლიდერი
| ჯოხო =ჯოზეფ არტურ ანკრა
| სურათი=Joseph Arthur Ankrah in America (cropped).jpg
| სურათიშ ზჷმა =230px
| მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ანკრა 1967 წანას
| ხეშმოჭარუა =
| რანწკი =[[განაშ პრეზიდენტი|განაშ მაჟირა სახენწჷფო მადუდე]]
| პოსტი დეკინჷ = [[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ = [[2 პირელი]], [[1969]]
| ვიცე-პრეზიდენტი =
| მონარქი =
| პრეზიდენტი =
| კანცლერი =
| პრემიერ-მინისტრი =
| დუდმახვენჯი=
| წიმოხონი=[[კვამე ნკრუმა]] (მუჭოთ პრეზიდენტი)
| მონძე =[[აკვასი აფრიფა]]
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|18|8|1915}}
| დაბადებაშ აბანი=[[აკრა]], [[ორქოშ წყარპიჯი (ბრიტანეთიშ კოლონია)|ორქოშ წყარპიჯი]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1992|11|25|1915|8|18}}
| ღურაშ აბანი=აკრა, [[განა]]
| ღურაშ ბაძაძი =
| ნთხორუ აბანი =
| მენოღალობა ={{შილა|განა}}
| ერუანობა =
| ოგიშაგორაშე ოლქი =
| მუმა =
| ნანა =
| ალმასქუ =[[მილდრედ ქრისტინა აკოსივორ ფუგარი]]
| სქუალეფი=
| გონათაფა =
| ომენცარე ხარისხი =
| პროფესია =
| საქვარუა =ოურდუმე მოღალე, პოლიტიკოსი
| რელიგია =[[მეთოდიზმი]]
| ჯილდოეფი =
| პარტია =
| ვებ-საიტი=
| მიკოღანკუა=
| რანწკი2 =[[ერუანული გადუდიშულაფაშ სხუნუ]]შ მა-1 დუდმახვენჯი
| პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ2=[[2 პირელი]], [[1969]]
| წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ
| მონძე2 =აკვასი აფრიფა
| პრეზიდენტი2=
| მონარქი2 =
| კანცლერი2 =
| ვიცე-პრეზიდენტი2 =
| პრემიერ-მინისტრი2=
| დუდმახვენჯი2=
| რანწკი3 =[[აფრიკაშ ართობაშ ორგანიზაცია]]შ დუდმახვენჯი
| პოსტი დეკინჷ3 = [[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ3 =[[5 გერგობათუთა]], [[1966]]
| წიმოხონი3 =კვამე ნკრუმა
| მონძე3 =[[ჰაილე სელასიე I]]
| პრეზიდენტი3 =
| მონარქი3=
| კანცლერი3 =
| პრემიერ-მინისტრი3=
| დუდმახვენჯი3=
| რანწკი4 =
| პოსტი დეკინჷ4 =
| პოსტი დიტუ4 =
| წიმოხონი4 =
| მონძე4 =
| პრეზიდენტი4 =
| მონარქი4 =
| კანცლერი4 =
| პრემიერ-მინისტრი4=
| დუდმახვენჯი4=
| რანწკი5 =
| პოსტი დეკინჷ5 =
| პოსტი დიტუ5 =
| წიმოხონი5 =
| მონძე5 =
| პრეზიდენტი5 =
| მონარქი5 =
| კანცლერი5 =
| პრემიერ-მინისტრი5=
| დუდმახვენჯი5=
}}
dwqzej3t816c113exacgi1s6myju6l3
253297
253296
2026-09-23T14:09:40Z
Njilo
1885
/* */
253297
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ლიდერი
| ჯოხო =ჯოზეფ არტურ ანკრა
| სურათი=Joseph Arthur Ankrah in America (cropped).jpg
| სურათიშ ზჷმა =230px
| მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ანკრა 1967 წანას
| ხეშმოჭარუა =
| რანწკი =[[განაშ პრეზიდენტი|განაშ მაჟირა სახენწჷფო მადუდე]]
| პოსტი დეკინჷ = [[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ = [[2 პირელი]], [[1969]]
| ვიცე-პრეზიდენტი =
| მონარქი =
| პრეზიდენტი =
| კანცლერი =
| პრემიერ-მინისტრი =
| დუდმახვენჯი=
| წიმოხონი=[[კვამე ნკრუმა]] (მუჭოთ პრეზიდენტი)
| მონძე =[[აკვასი აფრიფა]]
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|18|8|1915}}
| დაბადებაშ აბანი=[[აკრა]], [[ორქოშ წყარპიჯი (ბრიტანეთიშ კოლონია)|ორქოშ წყარპიჯი]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1992|11|25|1915|8|18}}
| ღურაშ აბანი=აკრა, [[განა]]
| ღურაშ ბაძაძი =
| ნთხორუ აბანი =
| მენოღალობა ={{შილა|განა}}
| ერუანობა =
| ოგიშაგორაშე ოლქი =
| მუმა =
| ნანა =
| ალმასქუ =[[მილდრედ ქრისტინა აკოსივორ ფუგარი]]
| სქუალეფი=
| გონათაფა =
| ომენცარე ხარისხი =
| პროფესია =
| საქვარუა =ოურდუმე მოღალე, პოლიტიკოსი
| რელიგია =[[მეთოდიზმი]]
| ჯილდოეფი =
| პარტია =უპარტიე
| ვებ-საიტი=
| მიკოღანკუა=
| რანწკი2 =[[ერუანული გადუდიშულაფაშ სხუნუ]]შ მა-1 დუდმახვენჯი
| პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ2=[[2 პირელი]], [[1969]]
| წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ
| მონძე2 =აკვასი აფრიფა
| პრეზიდენტი2=
| მონარქი2 =
| კანცლერი2 =
| ვიცე-პრეზიდენტი2 =
| პრემიერ-მინისტრი2=
| დუდმახვენჯი2=
| რანწკი3 =[[აფრიკაშ ართობაშ ორგანიზაცია]]შ დუდმახვენჯი
| პოსტი დეკინჷ3 = [[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ3 =[[5 გერგობათუთა]], [[1966]]
| წიმოხონი3 =კვამე ნკრუმა
| მონძე3 =[[ჰაილე სელასიე I]]
| პრეზიდენტი3 =
| მონარქი3=
| კანცლერი3 =
| პრემიერ-მინისტრი3=
| დუდმახვენჯი3=
| რანწკი4 =
| პოსტი დეკინჷ4 =
| პოსტი დიტუ4 =
| წიმოხონი4 =
| მონძე4 =
| პრეზიდენტი4 =
| მონარქი4 =
| კანცლერი4 =
| პრემიერ-მინისტრი4=
| დუდმახვენჯი4=
| რანწკი5 =
| პოსტი დეკინჷ5 =
| პოსტი დიტუ5 =
| წიმოხონი5 =
| მონძე5 =
| პრეზიდენტი5 =
| მონარქი5 =
| კანცლერი5 =
| პრემიერ-მინისტრი5=
| დუდმახვენჯი5=
}}
23vfkwa1ywunnf1ebkk4x6fjtjtp98u
253298
253297
2026-09-23T14:12:28Z
Njilo
1885
/* */
253298
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ლიდერი
| ჯოხო =ჯოზეფ არტურ ანკრა<br>Joseph Arthur Ankrah
| სურათი=Joseph Arthur Ankrah in America (cropped).jpg
| სურათიშ ზჷმა =230px
| მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ანკრა 1967 წანას
| ხეშმოჭარუა =
| რანწკი =[[განაშ პრეზიდენტი|განაშ მაჟირა სახენწჷფო მადუდე]]
| პოსტი დეკინჷ = [[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ = [[2 პირელი]], [[1969]]
| ვიცე-პრეზიდენტი =
| მონარქი =
| პრეზიდენტი =
| კანცლერი =
| პრემიერ-მინისტრი =
| დუდმახვენჯი=
| წიმოხონი=[[კვამე ნკრუმა]] (მუჭოთ პრეზიდენტი)
| მონძე =[[აკვასი აფრიფა]]
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|18|8|1915}}
| დაბადებაშ აბანი=[[აკრა]], [[ორქოშ წყარპიჯი (ბრიტანეთიშ კოლონია)|ორქოშ წყარპიჯი]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1992|11|25|1915|8|18}}
| ღურაშ აბანი=აკრა, [[განა]]
| ღურაშ ბაძაძი =
| ნთხორუ აბანი =
| მენოღალობა ={{შილა|განა}}
| ერუანობა =
| ოგიშაგორაშე ოლქი =
| მუმა =
| ნანა =
| ალმასქუ =[[მილდრედ ქრისტინა აკოსივორ ფუგარი]]
| სქუალეფი=
| გონათაფა =
| ომენცარე ხარისხი =
| პროფესია =
| საქვარუა =ოურდუმე მოღალე, პოლიტიკოსი
| რელიგია =[[მეთოდიზმი]]
| ჯილდოეფი =
| პარტია =უპარტიე
| ვებ-საიტი=
| მიკოღანკუა=
| რანწკი2 =[[ერუანული გადუდიშულაფაშ სხუნუ]]შ მა-1 დუდმახვენჯი
| პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ2=[[2 პირელი]], [[1969]]
| წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ
| მონძე2 =აკვასი აფრიფა
| პრეზიდენტი2=
| მონარქი2 =
| კანცლერი2 =
| ვიცე-პრეზიდენტი2 =
| პრემიერ-მინისტრი2=
| დუდმახვენჯი2=
| რანწკი3 =[[აფრიკაშ ართობაშ ორგანიზაცია]]შ დუდმახვენჯი
| პოსტი დეკინჷ3 = [[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ3 =[[5 გერგობათუთა]], [[1966]]
| წიმოხონი3 =კვამე ნკრუმა
| მონძე3 =[[ჰაილე სელასიე I]]
| პრეზიდენტი3 =
| მონარქი3=
| კანცლერი3 =
| პრემიერ-მინისტრი3=
| დუდმახვენჯი3=
| რანწკი4 =
| პოსტი დეკინჷ4 =
| პოსტი დიტუ4 =
| წიმოხონი4 =
| მონძე4 =
| პრეზიდენტი4 =
| მონარქი4 =
| კანცლერი4 =
| პრემიერ-მინისტრი4=
| დუდმახვენჯი4=
| რანწკი5 =
| პოსტი დეკინჷ5 =
| პოსტი დიტუ5 =
| წიმოხონი5 =
| მონძე5 =
| პრეზიდენტი5 =
| მონარქი5 =
| კანცლერი5 =
| პრემიერ-მინისტრი5=
| დუდმახვენჯი5=
}}
'''ჯოზეფ არტურ ანკრა''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Joseph Arthur Ankrah, დ. [[18 მარაშინათუთა]], [[1915]] ღ. [[25 გერგობათუთა]], [[1992]]) [[განა]]რი ოურდუმე მოღალე დო პოლიტიკოსი, [[განაშ პრეზიდენტი|განაშ მაჟირა სახენწჷფო მადუდე]] 1966-1969 წანეფს.
ly1vwhfb0ewtaiziyu33fdznpxae2hq
253299
253298
2026-09-23T14:13:00Z
Njilo
1885
/* */
253299
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ლიდერი
| ჯოხო =ჯოზეფ არტურ ანკრა<br>Joseph Arthur Ankrah
| სურათი=Joseph Arthur Ankrah in America (cropped).jpg
| სურათიშ ზჷმა =230px
| მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ანკრა 1967 წანას
| ხეშმოჭარუა =
| რანწკი =[[განაშ პრეზიდენტი|განაშ მაჟირა სახენწჷფო მადუდე]]
| პოსტი დეკინჷ = [[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ = [[2 პირელი]], [[1969]]
| ვიცე-პრეზიდენტი =
| მონარქი =
| პრეზიდენტი =
| კანცლერი =
| პრემიერ-მინისტრი =
| დუდმახვენჯი=
| წიმოხონი=[[კვამე ნკრუმა]] (მუჭოთ პრეზიდენტი)
| მონძე =[[აკვასი აფრიფა]]
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|18|8|1915}}
| დაბადებაშ აბანი=[[აკრა]], [[ორქოშ წყარპიჯი (ბრიტანეთიშ კოლონია)|ორქოშ წყარპიჯი]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1992|11|25|1915|8|18}}
| ღურაშ აბანი=აკრა, [[განა]]
| ღურაშ ბაძაძი =
| ნთხორუ აბანი =
| მენოღალობა ={{შილა|განა}}
| ერუანობა =
| ოგიშაგორაშე ოლქი =
| მუმა =
| ნანა =
| ალმასქუ =[[მილდრედ ქრისტინა აკოსივორ ფუგარი]]
| სქუალეფი=
| გონათაფა =
| ომენცარე ხარისხი =
| პროფესია =
| საქვარუა =ოურდუმე მოღალე, პოლიტიკოსი
| რელიგია =[[მეთოდიზმი]]
| ჯილდოეფი =
| პარტია =უპარტიე
| ვებ-საიტი=
| მიკოღანკუა=
| რანწკი2 =[[ერუანული გადუდიშულაფაშ სხუნუ]]შ მა-1 დუდმახვენჯი
| პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ2=[[2 პირელი]], [[1969]]
| წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ
| მონძე2 =აკვასი აფრიფა
| პრეზიდენტი2=
| მონარქი2 =
| კანცლერი2 =
| ვიცე-პრეზიდენტი2 =
| პრემიერ-მინისტრი2=
| დუდმახვენჯი2=
| რანწკი3 =[[აფრიკაშ ართობაშ ორგანიზაცია]]შ დუდმახვენჯი
| პოსტი დეკინჷ3 = [[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ3 =[[5 გერგობათუთა]], [[1966]]
| წიმოხონი3 =კვამე ნკრუმა
| მონძე3 =[[ჰაილე სელასიე I]]
| პრეზიდენტი3 =
| მონარქი3=
| კანცლერი3 =
| პრემიერ-მინისტრი3=
| დუდმახვენჯი3=
| რანწკი4 =
| პოსტი დეკინჷ4 =
| პოსტი დიტუ4 =
| წიმოხონი4 =
| მონძე4 =
| პრეზიდენტი4 =
| მონარქი4 =
| კანცლერი4 =
| პრემიერ-მინისტრი4=
| დუდმახვენჯი4=
| რანწკი5 =
| პოსტი დეკინჷ5 =
| პოსტი დიტუ5 =
| წიმოხონი5 =
| მონძე5 =
| პრეზიდენტი5 =
| მონარქი5 =
| კანცლერი5 =
| პრემიერ-მინისტრი5=
| დუდმახვენჯი5=
}}
'''ჯოზეფ არტურ ანკრა''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Joseph Arthur Ankrah, დ. [[18 მარაშინათუთა]], [[1915]] — ღ. [[25 გერგობათუთა]], [[1992]]) — [[განა]]რი ოურდუმე მოღალე დო პოლიტიკოსი, [[განაშ პრეზიდენტი|განაშ მაჟირა სახენწჷფო მადუდე]] 1966-1969 წანეფს.
9fevnfojewemrl0rm2o886wbvuda6on
253301
253299
2026-09-23T14:14:30Z
Njilo
1885
/* */
253301
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ლიდერი
| ჯოხო =ჯოზეფ არტურ ანკრა<br>Joseph Arthur Ankrah
| სურათი=Joseph Arthur Ankrah in America (cropped).jpg
| სურათიშ ზჷმა =230px
| მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ანკრა 1967 წანას
| ხეშმოჭარუა =
| რანწკი =[[განაშ პრეზიდენტი|განაშ მა-2 სახენწჷფო მადუდე]]
| პოსტი დეკინჷ = [[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ = [[2 პირელი]], [[1969]]
| ვიცე-პრეზიდენტი =
| მონარქი =
| პრეზიდენტი =
| კანცლერი =
| პრემიერ-მინისტრი =
| დუდმახვენჯი=
| წიმოხონი=[[კვამე ნკრუმა]] (მუჭოთ პრეზიდენტი)
| მონძე =[[აკვასი აფრიფა]]
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|18|8|1915}}
| დაბადებაშ აბანი=[[აკრა]], [[ორქოშ წყარპიჯი (ბრიტანეთიშ კოლონია)|ორქოშ წყარპიჯი]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1992|11|25|1915|8|18}}
| ღურაშ აბანი=აკრა, [[განა]]
| ღურაშ ბაძაძი =
| ნთხორუ აბანი =
| მენოღალობა ={{შილა|განა}}
| ერუანობა =
| ოგიშაგორაშე ოლქი =
| მუმა =
| ნანა =
| ალმასქუ =[[მილდრედ ქრისტინა აკოსივორ ფუგარი]]
| სქუალეფი=
| გონათაფა =
| ომენცარე ხარისხი =
| პროფესია =
| საქვარუა =ოურდუმე მოღალე, პოლიტიკოსი
| რელიგია =[[მეთოდიზმი]]
| ჯილდოეფი =
| პარტია =უპარტიე
| ვებ-საიტი=
| მიკოღანკუა=
| რანწკი2 =[[ერუანული გადუდიშულაფაშ სხუნუ]]შ მა-1 დუდმახვენჯი
| პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ2=[[2 პირელი]], [[1969]]
| წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ
| მონძე2 =აკვასი აფრიფა
| პრეზიდენტი2=
| მონარქი2 =
| კანცლერი2 =
| ვიცე-პრეზიდენტი2 =
| პრემიერ-მინისტრი2=
| დუდმახვენჯი2=
| რანწკი3 =[[აფრიკაშ ართობაშ ორგანიზაცია]]შ დუდმახვენჯი
| პოსტი დეკინჷ3 = [[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ3 =[[5 გერგობათუთა]], [[1966]]
| წიმოხონი3 =კვამე ნკრუმა
| მონძე3 =[[ჰაილე სელასიე I]]
| პრეზიდენტი3 =
| მონარქი3=
| კანცლერი3 =
| პრემიერ-მინისტრი3=
| დუდმახვენჯი3=
| რანწკი4 =
| პოსტი დეკინჷ4 =
| პოსტი დიტუ4 =
| წიმოხონი4 =
| მონძე4 =
| პრეზიდენტი4 =
| მონარქი4 =
| კანცლერი4 =
| პრემიერ-მინისტრი4=
| დუდმახვენჯი4=
| რანწკი5 =
| პოსტი დეკინჷ5 =
| პოსტი დიტუ5 =
| წიმოხონი5 =
| მონძე5 =
| პრეზიდენტი5 =
| მონარქი5 =
| კანცლერი5 =
| პრემიერ-მინისტრი5=
| დუდმახვენჯი5=
}}
'''ჯოზეფ არტურ ანკრა''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Joseph Arthur Ankrah, დ. [[18 მარაშინათუთა]], [[1915]] — ღ. [[25 გერგობათუთა]], [[1992]]) — [[განა]]რი ოურდუმე მოღალე დო პოლიტიკოსი, [[განაშ პრეზიდენტი|განაშ მა-2 სახენწჷფო მადუდე]] 1966-1969 წანეფს.
596hn3ogrrk7w7ggzj43doe7pvgnj4l
253302
253301
2026-09-23T14:15:17Z
Njilo
1885
/* */
253302
wikitext
text/x-wiki
{{ინფოდაფა ლიდერი
| ჯოხო =ჯოზეფ არტურ ანკრა<br>Joseph Arthur Ankrah
| სურათი=Joseph Arthur Ankrah in America (cropped).jpg
| სურათიშ ზჷმა =230px
| მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ანკრა 1967 წანას
| ხეშმოჭარუა =
| რანწკი =[[განაშ პრეზიდენტი|განაშ მა-2 სახენწჷფო მადუდე]]
| პოსტი დეკინჷ = [[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ = [[2 პირელი]], [[1969]]
| ვიცე-პრეზიდენტი =
| მონარქი =
| პრეზიდენტი =
| კანცლერი =
| პრემიერ-მინისტრი =
| დუდმახვენჯი=
| წიმოხონი=[[კვამე ნკრუმა]] (მუჭოთ პრეზიდენტი)
| მონძე =[[აკვასი აფრიფა]]
| დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|18|8|1915}}
| დაბადებაშ აბანი=[[აკრა]], [[ორქოშ წყარპიჯი (ბრიტანეთიშ კოლონია)|ორქოშ წყარპიჯი]]
| ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1992|11|25|1915|8|18}}
| ღურაშ აბანი=აკრა, [[განა]]
| ღურაშ ბაძაძი =
| ნთხორუ აბანი =
| მენოღალობა ={{შილა|განა}}
| ერუანობა =
| ოგიშაგორაშე ოლქი =
| მუმა =
| ნანა =
| ალმასქუ =[[მილდრედ ქრისტინა აკოსივორ ფუგარი]]
| სქუალეფი=
| გონათაფა =
| ომენცარე ხარისხი =
| პროფესია =
| საქვარუა =ოურდუმე მოღალე
| რელიგია =[[მეთოდიზმი]]
| ჯილდოეფი =
| პარტია =უპარტიე
| ვებ-საიტი=
| მიკოღანკუა=
| რანწკი2 =[[ერუანული გადუდიშულაფაშ სხუნუ]]შ მა-1 დუდმახვენჯი
| პოსტი დეკინჷ2 =[[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ2=[[2 პირელი]], [[1969]]
| წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ
| მონძე2 =აკვასი აფრიფა
| პრეზიდენტი2=
| მონარქი2 =
| კანცლერი2 =
| ვიცე-პრეზიდენტი2 =
| პრემიერ-მინისტრი2=
| დუდმახვენჯი2=
| რანწკი3 =[[აფრიკაშ ართობაშ ორგანიზაცია]]შ დუდმახვენჯი
| პოსტი დეკინჷ3 = [[24 ფურთუთა]], [[1966]]
| პოსტი დიტუ3 =[[5 გერგობათუთა]], [[1966]]
| წიმოხონი3 =კვამე ნკრუმა
| მონძე3 =[[ჰაილე სელასიე I]]
| პრეზიდენტი3 =
| მონარქი3=
| კანცლერი3 =
| პრემიერ-მინისტრი3=
| დუდმახვენჯი3=
| რანწკი4 =
| პოსტი დეკინჷ4 =
| პოსტი დიტუ4 =
| წიმოხონი4 =
| მონძე4 =
| პრეზიდენტი4 =
| მონარქი4 =
| კანცლერი4 =
| პრემიერ-მინისტრი4=
| დუდმახვენჯი4=
| რანწკი5 =
| პოსტი დეკინჷ5 =
| პოსტი დიტუ5 =
| წიმოხონი5 =
| მონძე5 =
| პრეზიდენტი5 =
| მონარქი5 =
| კანცლერი5 =
| პრემიერ-მინისტრი5=
| დუდმახვენჯი5=
}}
'''ჯოზეფ არტურ ანკრა''' ([[ინგლისური ნინა|ინგლ.]] Joseph Arthur Ankrah, დ. [[18 მარაშინათუთა]], [[1915]] — ღ. [[25 გერგობათუთა]], [[1992]]) — [[განა]]რი ოურდუმე მოღალე დო პოლიტიკოსი, [[განაშ პრეზიდენტი|განაშ მა-2 სახენწჷფო მადუდე]] 1966-1969 წანეფს.
10q5djtn3uao7j1lmnf0bn5jhx53qmy