ვიკიპედია xmfwiki https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%B7%E1%83%9A%E1%83%90 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter მედია სპეციალური განხილვა მომხმარებელი მომხმარებლის განხილვა ვიკიპედია ვიკიპედია სხუნუა ფაილი ფაილის განხილვა მედიავიკი მედიავიკის განხილვა თარგი თარგის განხილვა დახმარება დახმარების განხილვა კატეგორია კატეგორიის განხილვა TimedText TimedText talk მოდული მოდულის განხილვა Event Event talk 0 255 254039 253783 2026-10-15T04:58:54Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 254039 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = भारत गणराज्य <br />Bhārat Ganarājya<br />Republic of India |ედომუშამი_ჯოხო = ინდოეთიშ რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =ინდოეთი |შილა = Flag of India.svg |გერბი = Emblem of India.svg |რუკა = India (orthographic projection).svg |ჰიმნი = <center>[[ფაილი:Jana Gana Mana instrumental.ogg]]</center><br /> |national athem={{native phrase|bn|"Jana Gana Mana"|italics=off}} |დევიზი =„ხვალე ემეთი იმორძგუანს“<br />Satyameva Jayate |ოფიციალური_ნინეფი =[[ჰინდი]], [[ინგლისური ნინა|ინგლისური]]<br />დო [[ინდოეთიშ ნინეფიშ ერკებული|ხოლო 21 ნინა]] |რელიგია={{ubl | 79.8% [[ინდუიზმი ინდოეთის|ინდუიზმი]] | 14.2% [[ისლამი ინდოეთის|ისლამი]] | 2.3% [[ქირსიანობა ინდოეთის|ქირსიანობა]] | 1.7% [[სიქიზმი ინდოეთის|სიქიზმი]] | 0.7% [[ბუდიზმი ინდოეთის|ბუდიზმი]] | 0.4% [[ჯაინიზმი ინდოეთის|ჯაინიზმი]] | 0.23% [[ვარელიგიურობა ინდოეთის|ვა რელიგიური]] | 0.65% [[რელიგია ინდოეთის|შხვა]] }} |ზოხორინალაშ თარიღი = [[1947]] წანაშ [[15 მარაშინათუთა]] <small>([[გოართოიანაფილი ომაფე]]შე)</small> |ნანანოღა= [[ნიუ-დელი]] |latd=28 |latm=36.8 |latNS=N |longd=77 |longm=12.5 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა = [[მუმბაი]] |თარობაშ_ტიპი = [[ფედერაციული სახენწჷფო|ფედერალური]] [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ინდოეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[დრაუპადი მურმუ]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ინდოეთიშ პრემიერ-მინისტრი|პრ.-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 = [[ნარენდრა მოდი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 7-ა |ფართობი =3,287,263 |წყარი_% =9.6 |ოეგებიე_მახორობა =1,428,627,663<ref name="WPP UN">{{Cite web |title=World Population Prospects |url=https://population.un.org/wpp/ |access-date=2 July 2023 |website=Population Division – United Nations }}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 1-ლი |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2023 |მახორობაშ_ცენზი = 1,027,015,248 |მახორობაშ_ცენზი_წანას = 2001 |მახორობაშ_მეჭედალა = 329 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 31-ა |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = $17.36 ტრილიონი |ედპ_ppp_რანგი = 3-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$11,940 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 119-ა |აგი = 0.685 |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = <font color="#ffcc00">ოშქაშე</font> |აგი_რანგი =130-ა |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[ინდური რუპია]] |ვალუტაშ_კოდი =INR |ქიანაშ_კოდი =IN |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[მოსოფელიშ კოორდინირაფილი ბორჯი|UTC]] +5:30სთ. |ზარხულიშ_ბორჯი =+5:30სთ. |cctld = [[.in]] |ოტელეფონე_კოდი =+91 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= {{maplink|frame=yes|frame-align=right|frame-width=300|type=line|id=Q668|text=<center>ინდოეთიშ ინტერაქტიულ რუკა</center>}} }} '''ინდოეთი''' ({{lang-hi|भारत}}, {{lang-en|India}}; ოფიციალურო '''ინდოეთიშ რესპუბლიკა''' ({{lang-hi|भारत गणराज्य}}, {{lang-en|Republic of India}})){{efn|[[ISO 15919|ISO]]: {{transliteration|hi|ISO|Bhārat Gaṇarājya}}}}<!--ვეგუძინათ გუმოთქუალა [[Wikipedia:Manual of Style/Lead section]].--><ref> * {{citation|title=The Essential Desk Reference |url=https://books.google.com/books?id=yjcOAQAAMAAJ&pg=PA76|year=2002|publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-512873-4|page=76}} "Official name: Republic of India."; * {{citation|author=John Da Graça|title=Heads of State and Government|url=https://books.google.com/books?id=M0YfDgAAQBAJ&pg=PA421 |year=2017|publisher=[[Macmillan Publishers|Macmillan]] |location=London |isbn=978-1-349-65771-1|page=421}} "Official name: Republic of India; Bharat Ganarajya (Hindi)"; * {{citation|author=Graham Rhind |title=Global Sourcebook of Address Data Management: A Guide to Address Formats and Data in 194 Countries |url=https://books.google.com/books?id=iGdQDwAAQBAJ&pg=PA302|year=2017|publisher=[[Taylor & Francis]] |isbn=978-1-351-93326-1|page=302}} "Official name: Republic of India; Bharat."; * {{citation|last=Bradnock|first=Robert W.|title=The Routledge Atlas of South Asian Affairs |url=https://books.google.com/books?id=zzjbCgAAQBAJ&pg=PA108|year=2015|publisher=[[Routledge]]|isbn=978-1-317-40511-5|page=108}} "Official name: English: Republic of India; Hindi:Bharat Ganarajya"; * {{citation|title=Penguin Compact Atlas of the World|url=https://books.google.com/books?id=pLw-ReHIgvQC&pg=PA140|year=2012|publisher=[[Penguin Group|Penguin]] |isbn=978-0-7566-9859-1|page=140}} "Official name: Republic of India"; * {{citation|title=Merriam-Webster's Geographical Dictionary |url=https://books.google.com/books?id=Co_VIPIJerIC&pg=PA515|year=1997|isbn=978-0-87779-546-9 |edition=3rd |publisher=[[Merriam-Webster]]|pages=515–516}} "Officially, Republic of India"; * {{citation|title=Complete Atlas of the World: The Definitive View of the Earth |url=https://books.google.com/books?id=O5moCwAAQBAJ&pg=PA54-IA10 |edition=3rd|year=2016|publisher=[[DK Publishing]] |isbn=978-1-4654-5528-4|page=54}} "Official name: Republic of India"; * {{citation|title=Worldwide Government Directory with Intergovernmental Organizations 2013|url=https://books.google.com/books?id=CQWhAQAAQBAJ&pg=PA726|year= 2013|publisher=[[CQ Press]]|isbn=978-1-4522-9937-2|page=726}}</ref> — [[სახენწჷფო]] [[ობჟათე აზია]]ს. <!--PLEASE DO NOT change the lead sentence: it is the result of a talk page consensus.--> [[მოსოფელიშ ქიანეფი ფართობიშ მეჯინათ|მაშკვითა ქიანა რე ფართობშ მეჯინათ]]; [[2023]] წანაშე [[მოსოფელიშ ქიანეფი მახორობაშ მეჯინათ|მოსოფელიშ პირველი ქიანა რე მახორობაშ მუდანობაშ მეჯინთ]]<ref>{{cite book |last1=James |first1=K. S. |last2=Sekher |first2=T. V. |editor1-last=James |editor1-first=K. S. |editor2-last=Sekher |editor2-first=T. V. |title=India Population Report |date=2024 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge |isbn=9781009318860 |pages=1–18 |edition=1st |chapter-url=https://doi.org/10.1017/9781009318846.003 |chapter=India's Population Change: Critical Issues and Prospects.|doi=10.1017/9781009318846.003 }}</ref> დო [[1947]] წანაშე, ზოხორინალაშ მოპალუაშე, მოსოფელიშ არძაშე დოხორელი დემოკრატია რე.{{sfn|მეტკალფი|მეტკალფი|2012|ხს=327|loc="Even though much remains to be done, especially in regard to eradicating poverty and securing effective structures of governance, India's achievements since independence in sustaining freedom and democracy have been singular among the world's new nations."}}<ref name="stein-arnold">{{Citation |last=Stein |first=Burton |title=A History of India |year=2012 |editor-last=Arnold |editor-first=David |series=The Blackwell History of the World Series |edition=2nd |publisher=Wiley-Blackwell |quote=One of these is the idea of India as 'the world's largest democracy', but a democracy forged less by the creation of representative institutions and expanding electorate under British rule than by the endeavours of India's founding fathers – Gandhi, Nehru, Patel and Ambedkar – and the labours of the Constituent Assembly between 1946 and 1949, embodied in the Indian constitution of 1950. This democratic order, reinforced by the regular holding of nationwide elections and polling for the state assemblies, has, it can be argued, consistently underpinned a fundamentally democratic state structure – despite the anomaly of the Emergency and the apparent durability of the Gandhi-Nehru dynasty. |author-link=Burton Stein |editor-link=David Arnold (historian)}}</ref>{{sfn|ფიშერი|2018|ხს=184–185|ps=: "Since 1947, India's internal disputes over its national identity, while periodically bitter and occasionally punctuated by violence, have been largely managed with remarkable and sustained commitment to national unity and democracy."}} ობჟათეშე ომძღჷ [[ინდოეთიშ ოკიანე]], ობჟათე-ბჟადალშე — [[არაბეთიშ ზუღა]] დო ობჟათე-ბჟაეიოლშე — [[ბენგალიშ ჸუჯი]], სქირონი ხურგეფი უღჷ ბჯადალშე [[პაკისტანი|პაკისტანწკჷმა]];{{efn|1 = [[ინდოეთიშ თარობა]] თაშნეშე [[ავღანეთი]]ს მოხურგე ქიანათ მითმირჩქინანს, ანდანე ედომუშამი [[ქაშმირი|ქაშმირს]] ინდოეთიშ ტერიტორიაშ ნორთო კოროცხუნს.<ref>{{cite web |title=Ministry of Home Affairs (Department of Border Management) |url=https://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/BMIntro-1011.pdf|access-date=1 September 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20150317182910/https://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/BMIntro-1011.pdf|archive-date=17 March 2015}}</ref> მარა, თენა [[ქაშმირიშ კონფლიქტი|ოდებელი]] რე დო ავღანეთიშ მოხურგე რეგიონს პაკისტანი გამაგენს.}} ოორუეშე — [[ჩინეთი]], [[ნეპალი]] დო [[ბჰუტანი]]; ბჟაეიოლშე — [[ბანგლადეში]] დო [[მიანმარი]]. [[ინდოეთიშ ოკიანე]]ს, ინდოეთიშ გოხოლუას იდვალუაფუ [[შრი-ლანკა]] დო [[მალდივიშ რესპუბლიკა|მალდივეფი]]; ინდოეთიშ ტერიტორიული აკოდგინალუაშა მიშმალი [[ანდამანიშ დო ნიკობარიშ კოკეფი]], ნამუეფსჷთ ოზუღე ხურგა ურჷნა [[ტაილანდი|ტაილანდწკჷმა]], [[მიანმარი|მიანმარწკჷმა]] დო [[ინდონეზია|ინდონეზიაწკჷმა]]. [[ფედერაციული სახენწჷფო|ფედერაციული]], [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]]. [[ინდოეთიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] — [[ნარენდრა მოდი]], [[ინდოეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] — [[დრაუპადი მურმუ]]. ქიანა ირთუ 29 შტატო დო 7 მორსხუე ტერიტორიათ. == ჯოხოდვალა == * '''ოფიციალურო''': ინდოეთიშ რესპუბლიკა.</br> * '''ოდაბადურო''' [[ჰინდი|ჰინ.]]:ভারতীয় প্রজাতন্ত্র<br /> Bhārat Ganarājya (ტრანსკრ.:''ბჰარატ განარაჯი'') * '''[[ინგლისური ნინა|ინგლისურო]]''' — Republic of India</br> == ისტორია == === ქუაშ ხანა === [[ფაილი:Bhimbetka rock paintng1.jpg|250პს|left|thumb|ბჰიმბეტკიშ ფაქვაშ კიდალაშ ხანტუალა]][[ნარმადა (წყარმალუ)|ნარმადა]]შ [[ლეხერი|ლეხერს]], ჰატნორს გოთინილო გილმალი ადამიერიშ [[ჰომო ერექტუსი]]შ ნოსქილედიშ მეგორაფა ოძირანს, ინდოეთიშ ტერიტორიას დოხორაფაქ მოხვადჷ, უკიდაშ შვანს, შქა [[პლეისტოცენი]]შ ეპოქას, დოხოლაფირო 500 000 - 200 000 წანაშ კინოხ. დოხოლაფირო 30 000 წანაშ კინოხ ინდოეთიშ სუბკონტინენტის [[მეზოლითი]]შ ხანაქ დიჭყჷ, ნამუთ დოხოლაფირო იგინძორუ 25 000 წანაშ გოძვენას. საზოგადოთ, მეღებული რე, ნამჷ-და თეხანურ ადამიერეფქ სუბკონტინენტის დიხორეს ეკონია გოჸინჩაფაშ პერიოდიშ ბოლოს ვარდა დოხოლაფირო 12 000 წანაშ კინოხ. მაართა რჩქინელი იროიანი დოხორუეფი 9 000 წანაშ კინოხ [[მადჰია-პრადეში]]შ შტატის, [[ბჰიმბეტკა]]შ ტერიტორიას გიჭყჷ. ნეოლითური კულტურაშ არძაშე ორდოშიანი ნოქური, რადიოკარბონული ანალიზიშ მეჯინათ, მერსხილიე VIII ვითოშწანურაშ ოშქაშე ხანეფწკჷმა ჩქ. ეკ.-შახ დო ნაძირეფუ რე [[გუჯარათი]]შ შტატის [[კამბეიშ ჸუჯი]]წკჷმა. ნეოლითური კულტურაშ მინუშეფი, ნამუთ ითარიღებუაფუ ჩქ. ეკ.-შახ VII ვითოშწანურათ მეგორელი რდჷ, თაშნეშე, ალმახანური [[პაკისტანი]]შ [[ბელუჯისტანი]]შ პროვინციას [[მერგარჰი]]შ გჷთაბიჯალს. გვიანი ნეოლითური ხანიშ კულტურეფი გოპეულერი რდჷ წყარმალუ ინდიშ ლეხერს ჯვ. წ. 6 - 2 ვითოშწანურას ჩქ. ეკ.-შახ დო ობჟათე ინდოეთის ჯვ. წ. 2800-1200 წანეფიშ შქა პერიოდის. ისტორიულ რეგიონს იდვალუაფუ ობჟათე აზიაშ მუსხირენ უჯვეშაში ნოხორუ დო ნძალიერი ცივილიზაცია. ადრეპალეოლითურ პერიოდწკჷმა მერსხილი უჯვეშაში აკანეფიშ არქეოლოგიური გონთხორუეფიშ შედეგო მეგორაფილიე პაკისტანს წყარმალუ [[სოანი]]შ [[ლეხერი|ლეხერს]]. მაართა ოფუტე ტიპიშ დოხორუეფქ გორჩქინდჷ მერგარჰის [[ნეოლითიშ ხანა|ნეოლითი]]შ ეპოქას, დო მაართა ონოღე ტიპიშ დოხორუეფქ - წყარმალუ [[ინდი]]შ ლეხერს, ნამუშეთ არძაშე უმოსი შანულამი რე [[მოჰენჯო-დარო]] დო [[ჰარაპა]]. === ბრინჯაოშ ხანა === [[ფაილი:Historic pakistan rel96b.JPG|მინი|250პქ|პაკისტანიშ რუკა თარი ისტორიული აკანეფით]][[ბრინჯაოშ ხანა]] ინდოეთიშ სუბკონტინენტის ჩქ. ეკ.-შახ 3300 წანაშ კინოხ წყარმალუ [[ინდი]]შ ლეხერს ცივილიზაციეფიშ აკოქიმინაფათ დიჭყჷ. თე პერიოდიშ თარ დუმახასიათაფალ თვისებას წჷმარინუანს მეტალურგიაშ მაღალი გოვითარაფა - [[ლინჯი]]შ, [[ბრინჯაო]]შ, [[ტყვია|ტყვიაშ]] დო [[კალა (ელემენტი)|კალაშ]] ნდღულაფა. ინდური ცივილიზაციეფიშ გოპეულუა ჩქ. ეკ.-შახ 2600-1900 წანეფიშ შქა პერიოდის უხვადუ. თე პერიოდის ინდოეთიშ სუბკონტინენტის დითმირსხუაფუ ნოღეფი დო იჭყაფუ გრანდიოზული აკოგაფუეფი. თე უჯვეშაში ცივილიზაციაქ გჷმიქიმინუ წყარმალუ [[ინდი]]შ ლეხერს დო გიფაჩუ წყარმალუ [[გჰაგჰრა]]-ჰაკრაშ ლეხერს (თე წყარმალუ, მიარე მენცარიშენი გომანგაფილიე ვედურ წყარმალუ [[სარასვატი (წყარმალუ)|სარასვატწკჷმა]]), [[განგი]]შ დო [[ჯამუნა]]შ [[შქაწყარმალონა|შქაწყარმალონას]], [[გუჯარათი|გუჯარათის]] დო ოორუე [[ავღანეთი]]ს. ინდური ცივილიზაციაშ გონშხვავაფილი მუშობურობეფს წჷმარინუანს [[ანგურა]]თ აკნაგეფუ ნოღეფი მაღალგოვითარაფილი საკანალიზაციო სისტემათ დო მიარესართულებამი ჸუდეეფით. უმანგარაში ონოღე ცენტრეფი რდჷ [[ჰარაპა]] დო [[მოჰენჯო-დარო]], დჰოლავირა, ლოტჰალი, კალიბანგა დო შხვ. წყარმალუ [[სარასვატი (წყარმალუ)|სარასვატიშ]] ესქირაფაშ და წყარმალუ [[ინდი]]შ [[კალაპოტი]]შ თირუას შედეგო დიდი გეოლოგიური დო კლიმატური თირაფეფქ მაჸუნჷ, ნამუქჷთ რეგიონს ტყალეფიშ ნქირაფა და გოტიოზაფა გიმიწუ. თე ფაქტორქ ინდური ცივილიზაციეფიშ დაღამაკებაშ დო ნქარუაშ მიზეზო გჷნირთჷ. === რკინაშ ხანა === * '''ვედური ცივილიზაცია''' ვედური კულტურა ინდურ-არიული კულტურაშ ნორთი რე, ნამუთ იასოცირებუაფუ [[ვედეფი|ვედეფწკჷმა]] - ვედურ სანსკრიტშა აკოხანდილი [[ინდუიზმი]]შ წიმინდე ჭარილებწკჷმა. მენცარობას მეღებული თოლოზირუეთ ვედური ცივილიზაცია არსებენდჷ ჯვ, წ. [[II ვითოშწანურა]]შ შქა ხანეფშე [[I ვითოშწანურა]]შ შქა ხანეფშახ. თე თარიღი ოდებელი რე კანკალე ინდოარი დო ბჟადალარი [[ისტორიკოსი]]შ დო მენცარშოთ, ნამუთ ვედური პერიოდიშ დაჭყაფუთ მითმირჩქინანა ჯვ. წ. IV ვითოშწანურას დო ინდურ ცივილიზაციას უმანგუანა ვედურს. სწორას ვედურ პერიოდის გჷმიქიმინუ ინდური კულტურაქ, ნინაქ დო [[რელიგია]]ქ. ვედური პერიოდიშ მაართა 500 წანა (ჯვ.წ.1500-1000 წანეფი) უხვადუ ინდოეთიშ [[ბრინჯაო]]შ ხანას, დო ეკონია 500 წანა (ჯვ. წ. 1000-500 წანეფს) რკინაშ ხანას. XIX ოშწანურას, ევროპალი კოლონიზატორეფქ წჷმარინუეს ინდოეთიშ არიული დოკაფაშ თეორია, ნამუშ მეჯინათ, ჩქ. ეკ.-შახ II ვითოშწანურაშ დაჭყაფუს [[ინდოეთიშ სუბკონტინენტი]]ქ ქემშაჸუნ გეგია [[არიული ტომეფი]]შ ართბორჯული მასიური დოკაფას, ნამუეფქჷთ მუწკჷმა ართო ქჷმიღეს ვედური კულტურა. მარა, ეკონია არქეოლოგიურ მუნაჩემეფქ დო ლინგვისტურ რკუალაქ თე ჰიპოთეზა იუარუ. თიშ მანგიორო მენცარეფქ წჷმარინუეს "ინდოარიული მიგრაციაშ" შხვადოშხვა თეორია. თე თორიაშ მათხილარეფიშ მეჯინათ, ინდო-არიული ტომეფი იხორუდეს ინდოეთიშ სუბკონტინენტიშ ოორუე-ბჟადალი რეგიონეფს ჯვ. წ. II ვითოშწანურაშ დაჭყაფუს დო ასიმილაცია გჷნიცადეს აბანობური მახორობაწკჷმა, თინეფს გჷნოჩეს მუნეფიშ ნინა დო ვედური კულტურა. შხვა მოსაზრაფათ, ინდოეთიშე ულაშ თეორიაშ ალმაჸვენჯეფი ამტკიცენა, ნამჷ-და [[არიალეფი]] დუდმაართაშე რდეს ინდოეთიშ სუბკონტინენტიშ ძვეშიშე ძვეში მახორობა დო რანწკი მიგრაციეფიშ შედეგო მოგვიანაფათ ქჷდიხორეს თიშ ფარგალეფს გალე. თიშ უკული, მუთ ჩქ. ეკ.-შახ II ვითოშწანურას [[ჰარაპა]]შ ურბანული ცივილიზაციაქ მიდართ დაღამაკებაშან, ჭიეჭიეთ უმოსი შანულამი როლიშ ლაჸაფი ქიდიჭყჷ დიხაშხანდუაქ, დო ორგანიზაციულ-ჯარალობური სტრუქტურას - კასტეფო დორთუალაქ. ჩქ. ეკ.-შახ X ოშწანურას ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალი ნორთის ქიდიჭყჷ [[რკინაშ ხანა]]ქ. თე პერიოდის მენცარეფი მეურსხუანა „ატჰარვა ვედიშ“ აკოქიმინუას. თენა რე მაართა ჯვეშინდური ტექსტი, ნამუსჷთ შინელი რე რკინა. იკოროცხუ, ნამჷ-და თე გვიან ვედურ პერიოდიშოთ მოხვადჷ მიარემუდანობაშ მორჩილი სათაროეფიშ თ. გ. [[მაჰაჯანაპადეფი]]შ გჷმოქიმინუაქ. კინე თე პერიოდით ათარიღენა მენცარეფი ჯვეში ინდური ეპიკური პოეზიაშ ქილინჯეფს „[[მაჰაბჰარატა]]ს“ დო „[[რამაიანა]]ს“. * '''მაჰაჯანაპადეფი''' ვედური პერიოდიშ ბოლოს ინდოეთიშ სუბკონტინენტის რანწკი მორჩილი ომაფეეფქ დო ნოღა-სახენწჷფოეფქ გორჩქინდჷ, ნამუშეთ ბრელი მოშინაფილი რე ჯვ. წ. მა-10 ოშწანურაშ უკულიანი პერიოდით დოთარიღაფილ ვედურ დო ადრეინდურ [[ლიტერატურა]]ს. კინე თე ბორჯის, ადეიანი ნოღა-სახენწჷფოეფი მითმიშინუაფუდჷ ჯანაპადეფო. ჯანაპადეფიშ მახორობაშ დიდ ნორთის აკმადგინანდჷ დაღარას გოვითარაფილი პოლიტიკური დო სოციალური სტრუქტურაშ მაღვენჯი ტომეფი. ბრაჰმანული თეორიაშ მეჯინათ, მუჭოთ ჩქუ, [[ბუდა]]შ პერიოდიშ ჯარალუას ვაუღუდჷ კასტური სისტემა. თინა წჷმარინუანდჷ დაღარას სტრუქტურირაფილ ჯარალუას, სოდეთ ვაარსებენდჷ სრულფასუამი [[მონარქია]]. ხოლო უმოსი, თინა გჷდჷ [[ოლიგარქია]]ს ვარდა კანკალე ფორმათ, [[რესპუბლიკა]]ს. [[ფაილი:Gandhara Buddha (tnm).jpeg|მინი|250პს|ბუდაშ ბერძენულ-ბუდისტური სტატუეტი I-IIო.ო. განდჰარა]]ჩქ. ეკ.-შახ მა-5 ოშწანურას გჷმიქიმინჷ 16 ომაფექ ვარდა „რესპუბლიკაქ“ რჩქინელი მაჰაჯანაპადეფო - ქაში, ქოსალა, ანგა, მაგადჰა, ვრიჯი, მალა, ჩედი, ვამშა, კურუ, პანჩალა, მატსია, შურასენა, ასსაკა, ავანტი, განდჰარა და კამბოჯა. თენეფი იდვალუაფუდეს [[ინდ-განგიშ რზენი|ინდ-განგიშ რზენს]], ალმახანური [[ავღანეთი]]შე [[მაჰარაშტრა]]შახ დო [[ბჟადალი ბენგალი]]შახ. თე პერიოდის იჭყაფუ ინდური ცივილიზაციაშ უკული მაჟირა ნძალიერი ურბანიზაციაშ პერიოდი. [[სუბკონტინენტი]]შ დოსქილადირ ნორთის, მუჭოთ ჩქუ, არსებენდჷ მიარე შხვა მორჩილი სახენწჷფობური გჷმნაქიმინეფი, ნამუთშენი ჩინებეფი მუთმოფხვადუნა ლიტერატურას. კანკალე თინეფშე ომაფე ხეშუულება გჷნმიშჷ სანცხვარებელობათ, კანკალეს - კინე მუნეფი გჷშმაგორუნდეს მუნეფიშ მამართვალეფს...მახორობაშ ჟინფენეფიშ თარი ორაგადე ნინა რდჷ [[სანსკრიტი]], დაბალი სოციალური ფენეფი, ოორუე ინდოეთის ართიანწკჷმა გონშხვავაფილ ბანობურ დიალექტეფშა თ.გ. პრაკრიტშა რაგადანდჷ. ჩქ. ეკ.-შახ მა-5 ოშწანურას ე.ი. [[ბუდა]]შ დაბადებაშ მომენტიშო 16 ომაფეშე მიარექ აკიართიანეს დდო გჷმოქიმინეს ოთხი ელაზჷმაფათ შხუ გოართოიანაფა - ვატსა, ავანტი, ქოშალა დო [[მაგადჰა]]. თიმ პერიოდიშ რელიგიურ პრაქტიკას თარი რდჷ ბრაჰმანეფიშენი შესრულაფირი რთული ვედური რიტუალეფი. იკოროცხუ, ნამჷ-და ზუსტას თე პერიოდის, ჯვ. წ. მა-VII - მა-V ოშწანურეფს იჭარჷ [[უპანიშადეფი|უპანიშადეფქ]] - გვიანი ვედური პერიოდიშ რელიგიურ-ფილოსოფიური ტექსტეფი. უპანიშადეფქ უდიდაში გოლინა იღვენუ ინდური ფილოსოფიაშ ფორმირაფას დო დახე ართობურო გჷმოქიმინელი ბუდიზმიქ დო ჯაინიზმიქ, მუნეფიშ დუდით გონსახიერეს თე პერიოდიშ აზრობუაშ ორქოშ ხანა. ჩქ.წ. ეკ-შახ 537წ. [[სიდჰართა გაუტამა]]ქ „ გონსხივოსნებას“ მიოჭირინუ დო ბუდათგჷნირთჷ - „ზიარაფილი“ . [[ბუდიზმი]]შ დო [[ჯაინიზმი]]შ დოქტრინეფს აქცენტირაფილი რდჷ [[ასკეტიზმი]] დო იფაჩუდჷ [[პრაკრიტი]]შ ნინეფშა, მუთ ფართო მასეფშა გოლინაშ ღვენჯობას ონინალუდჷ.თინეფქუდიდაში გოლინა იღვენუეს ინდურ ტრადიციულ რელიგიურ პრაქტიკას. კერზოთ, ვეგეტარიანელობას, ჩხოლარეფიშ ჸვილუაშ გოხურგუას დო თ. უ. კინე თე ბორჯის, ჯაინიზმიშ გეოგრაფიული გოლინა იკენდჷ ხვალე ინდოეთის, ბუდისტ ბერეფქ [[ბუდა]]შ გურაფა გოფაჩეს [[ტიბეტი|ტიბეტის]], [[შრი-ლანკა]]ს, ცენტრალურ, ბჟაეიოლი დ ობჟათე-ბჟაეიოლ [[აზია]]ს. === სპარსული დო ბერძენული გოლინეფი === [[ფაილი:MacedonEmpire.jpg|250პს| left|thumb|ალექსანდრე მაკედონარიშ ეჭოფუეფი ოორუე ინდოეთშახ დო ალმახანური პაკისტანშახ.]] ჩქ. ეკ.-შახ 520წ. [[სპარსეთი]]შ [[მაფა]] [[დარიოს I]]აშ მართუალაშ ბორჯის [[ინდოეთიშ სუბკონტინენტი]]შ ოორუე-ბჟადალი ნორთი (ასეიანი ბჟაეიოლი [[ავღანეთი]] დო [[პაკისტანი]]) ეჭოფილქ იჸუ [[სპარსეთი]]შ აქემენიდური იმპერიაშენი. სპარსელეფიშ პატჷნალა ბატონობა თაქ გეჸვენჯი ჟირი ოშწანურაშ გოძვენას იგინძორებუდჷ. ჩქ. ეკ.-შახ 334წ. ალექსანდრე მაკედონარქ, გეჭოფუ [[მორჩილი აზია]] დო [[აქემენიდეფიშ იმპერია]], ქიმიოჭირინუ [[ინდოეთიშ სუბკონტინენტი]]შ ოორუე-ბჟადალი ხურგეფს. თიქ გიმორძგუ აბანობური რაჯაწკჷმა, მაფა პორწკჷმა დო გეჭოფუ [[პენჯაბიშ შტატი|პენჯაბიშ]] დიდი ნორთი, მარა ალექსანდრეშ მალჷმორეფქ უცბას ვარია გაცხადეს წიმი ულაშე დო წყარმალუ [[ბიასი (წყარმალუ)|ბიასი]]შ გჷნოჭკირწკჷმა, თექ სოდეთ ალმახანას ნოღა [[ჯალანდჰარი]] იდვალუაფუ. === მაგადჰაშ იმპერია === ვითაამშვი მაჰაჯანაპადიშ შქას არძაშე შანულამი რდჷ [[მაგადჰა]], ნამუსჷთ ოსტორიაშ ედომუშამი გოძვენას მართუნდეს შხვადოშხვა საგვარეულო დინასტიეფი. [[მაგადჰა]]შ დუმარსხუაფალი რდჷ ჯვ. წ. 684 წ. [[ჰარიანტაშ დინასტია]]. თიში ნანანოღა რდჷ - [[რაჯაგრიჰა]], ნამუსჷთ მოგვიანაფათ გიადჷ [[პატალიპუტრა]] (ასეიანი [[პატნა]]). მოგვიანაფათ მართუალაშა ქჷმორთ [[შიშუნაგიშ დინასტია]]ქ, ნამუთ ჯვ. წ. 424 წ. [[ნანდაშ დინასტია]]ქ დოთირუ. [[მაგადჰა]]შ ომაფექ არძაშე უმოსი შანულამი ტერიტორიულ დო ეკონომიკურ გოპეულუას მიოჭირინუ მაურიეფიშ დინასტიაშ პერიოდის. მაურიეფიშ ომაფე იდვალუაფუდ დახე ედომუშამი სუბკონტინენტის, კოკი შრი-ლანკაშ დო ინდოსტანიშ ჩქონიშ ობჟათეშე მადვალუ მორჩილი ნორთიშ მოხ. მარა თე ტერიტორიეფი მაურეფიშ მორსხუე ომაფეეფო იკოროცხუდეს. === მაურიეფიშ დინასტია === [[ფაილი:Mauryan Empire Map.gif|მინი|250პს.|მაურიეფიშ იმპერია]] ჯვ. წ. 321 წ. [[ჩანდრაგუპტა მაურია]]ქ გიორჯგინჷ ნანდაშ დინასტიაშ ეკონია მაფა [[დჰანა ნანდა]]ს, [[ჩანაკია]]წკჷმა აპიჯალათ ქჷდარსხუ [[მაურიეფიშ სახენწჷფო]]. ჩანდრაგუპტაშ მართუალაშე დოჭყაფილი მაურიეფქ ხვალე ეჭოფეს დო გოართოიანეს პრაქტიკულო ედომუშამი [[ინდოსტანიშ ჩქონი]] ვარინ, გაფართინეს თიში ხურგეფი [[ირანი]]შ დო შქა აზიაშ ხარჯშა ხოლო. ჩანდრაგუპტაქ შანულამი როლი მიშეღჷ ობჟათე ინდოეთის [[ჯაინიზმი]]შ გოფაჩუაშ საქმეს. [[ჩანდრაგუპტა მაურია]] დოთირუ მუშ ქომულსქუა [[ბინდუსარა]]ქ, ნამუშ ბორჯის გიგინძორ ხურგეფიშ გოფართინაფაქ [[კალინგაშ ომაფე]]შ დო შხვა ომაფეეფიშ ეჭოფუაშ ხარჯშა, [[ინდოსტანიშ ჩქონი]]შ ობჟათეს. [[ბინდუსარა]] ხვისტას, მუშ ქომულსქუაქ აშოკაქ დოთირუ, ნამუთ მართუალაშ მაართა წანეფს ცადენდჷ იმპერიაშ ხურგეფიშ უკულიანი გოფართინაფას. === გემაჸვენჯი დინასტიეფი === ჯვ.წ. 185წ. დორსხუაფილქ იჸუ [[შუნგაშ დინასტია]]ქ. თექ თიშ უკული მოხვადჷ, მუთ მაურიეფიშ ეკონია მაფა [[ბრიჰადრათჰა]] ჸვილირქ იჸუ მაურიეფიშ არმიაშ თარსარდალიშ [[პუშიამიტრა შუნგა]]შენი. შუნგეფიშ დინასტია დოთირუ [[კანვაშ დინასტია]]ქ, ნამუთ მართუნდჷ ბჟაეიოლ ინდოეთის ჯვ.წ.71 -26 წანეფს, უკული დოთირუ [[სატავაჰანაშ დინასტია]]ქ დო [[მაგადჰა]]შ იმპერიაშ აკანს გჷმიქიმინჷ [[ანდჰრა]]შ ომაფექ. === ევროპალი კოლონისტეფი ინდოეთის === მა-16 ოშწანურაშე იჭყაფუ ინდოეთიშ ეჭოფუა ევროპალ კოლონისტეფშე. დახე 200 წანა რდჷ ბრიტანეთიშ კოლონია. 1947 წანას მოხვადჷ სუბკონტინენტიშ კოლონიაშუკუნერი გორთუალა რელიგიაშ შინით ინდოეთო დო პაკისტანო, მუთიქ იჸუ თენეფს შქას ლჷმაშ დო ტერიტორიაშ გორთუალაშ ბაძაძიქ. ინდოეთიქ დიო დომინიონიშ სტატუს მიღჷ, მარა 1950 წანას ზოხორინალა გჷმაცხადჷ. შხვადოშხვა რელიგიური, კასტური დო ეთნოკულტურაქ ლჷმაშ ბაძაძიქ იჸუ.1948 წანას ჸვილირქ იჸუ „ბაპუ“ - „ქიანაშ მუმა“, მახათმა განდი, ნამდგაქჷთ დუდი გედგჷ ინდოეთიშ ზოხორინალაშ ყარაფის. == გეოგრაფია == {{main|ინდოეთიშ გეოგრაფია}} ინდოეთი იდვალუაფუ [[ობჟათე აზია]]ს. ქიანა ფართობით მოსოფელს [[მოსოფელიშ ქიანეფი ფართობიშ მეჯინათ|მაშკვითა აბანს]] იკენს (3 287 590 [[კვადრატული კილომეტრი|კმ²]], თინეფს შქას, სქირონა: 90,44 %, წყარიშ ჟინპიჯი: 9,56 %) დო მახორობათ მოსოფელს [[მოსოფელიშ ქიანეფი მახორობაშ მეჯინათ|მაჟირა აბანს]] იკენს (1 192 910 000 ადამ.). === ადმინისტრაციული დორთუალა === {{main|ინდოეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა}} ინდოეთი რე [[ფედერაცია|ფედერაციული]] [[რესპუბლიკა]], ნამუთ აკმოდირთუ ეჩდოჩხორო შტატიშე, ამშვი [[ინდოეთიშ მორსხუე ტერიტორიეფი|მორსხუე ტერიტორიაშე]] დო [[დელი|დელიშ ნაციონალური ნანანოღაშ ოლქიშე]]. არძა შტატის დო ჟირ მორსხუე ტერიტორიას - ([[პუდუჩერი]]ს დო დელიშ ნაციონალური ნანანოღაშ ოლქის) მუში გჷშაგორაფონი თარობა უღჷ. დოსქილადირ ხუთი მორსხუე ტერიტორია იმართუაფუ ადმინისტრატორით, ნამუსჷთ დუთმანიშნენს ცენტრალური ხეშუულება, დო შესაბამისო ინდოეთიშ პრეზიდენტიშ ბონი მართუალაშ თუდო რე. [[1956]] წანას, ინდოეთიშ შტატეფი რეორგანიზაფილი რდჷ, ნინაშობური შანიშ მეჯინათ<ref>cite web|url=http://www.commonlii.org/in/legis/num_act/sra1956250/|title=States{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Reorganisation Act, 1956|work=Constitution of India|publisher=Commonwealth Legal Information Institute|accessdate=2007-10-31|archiveurl=http://www.webcitation.org/6174PLc4H|archivedate=2011-08-22{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. თეურეშეხ, ადმინისტრაციული სისტემა პრაქტიკულო ვათირელე. არძა შტატი დო მორსხუე ტერიტორია გორთილიე ადმინისტრაციულ დო სათარობო ართულეფო, ნამუსჷთ ოლქი ჯოხონჷ. ინდოეთის 600 ოლქიშე უმოსი რე<ref>cite web|url=http://districts.gov.in/|title=Districts of India|accessdate=2007-11-25|publisher=[[National Informatics Centre|National Informatics Centre (NIC)]]|work=Government of India</ref>. მუშჸურე, ოლქეფი ირთუნა უმოსი მორჩილი ადმინისტრაციული ართულო - [[ტექსილი|ტალუკო]]. {|- class="standard" |- ! colspan="8" | შტატეფი |- ! № ! შტატეფი<br />(მარგალური ჯოხოდვალა) ! შტატეფი<br />(აბანობური ჯოხოდვალა) ! ადმინისტრაციული ცენტრი ! ფართობი,<br />კმ² ! მახორობა,<br /> ადამ. (2011) ! მეჭდალა,<br />ადამ./კმ² ! ორენი რუკას |- | 1 || [[ანდჰრა-პრადეში]] || {{lang-en|Andhra Pradesh}}<br />{{lang-hi|आन्ध्र प्रदेश}}<br />[[ტელუგუ (ნინა)|ტელუგუ]] ఆంధ్ర ప్రదేశ్<br />[[ურდუ ნინა|ურდუ]] آندھرا پردیش || [[ვიჯაიავადა|ვიჯაიავადა]] || 160 205 || 49 665 533 || 310 || [[ფაილი:India Seemandhra locator map.svg|center|90px]] |- | 2 || [[არუნაჩალ-პრადეში]] || {{lang-en|Arunachal Pradesh}}<br />{{lang-hi|अरुणाचल प्रदेश}} || [[იტანაგარი]] || 83 743 || 1 382 611 || 16,51 || [[ფაილი:Arunachal Pradesh in India.png|center|90px]] |- | 3 || [[ასამიშ შტატი|ასამი]] || {{lang-en|Assam}}<br />{{lang-hi|असम}}<br />[[ასამური ნინა|ასამური]] অসম || [[დისპური]] || 78 438 || 31 169 272 || 397,37 || [[ფაილი:Assam in India.png|center|90px]] |- | 4 || [[ბიჰარი]] || {{lang-en|Bihar}}<br />{{lang-hi|बिहार}} || [[პატნა]] || 94 163 || 103 804 637 || 1102,43 || [[ფაილი:Bihar in India.png|center|90px]] |- | 5 || [[გოა]] || {{lang-en|Goa}}<br />{{lang-hi|गोवा}}<br />[[კონკანი (ნინა)|კონკანი]] गोंय<br />[[მარათჰი (ნინა)|მარათჰი]] गोवा|| [[პანაჯი]] || 3702 || 1 457 723 || 393,77 || [[ფაილი:Goa in India.png|center|90px]] |- | 6 || [[გუჯარათი]] || {{lang-en|Gujarat}}<br />{{lang-hi|गुजरात}}<br />[[გუჯარათული ნინა|გუჯარათი]] ગુજરાત|| [[განდინაგარი]] || 196 024 || 60 383 628 || 308,04 || [[ფაილი:IndiaGujarat.png|center|90px]] |- | 7 || [[ჯამუ დო ქაშმირი]] || {{lang-en|Jammu and Kashmir}}<br />{{lang-hi|जम्मू और कश्मीर}}<br /> [[ურდუ ნინა|ურდუ]] جموں و کشمیر<br />[[ქაშმირული ნინა|ქაშმირული]] جۄم تٕ کٔشېر || [[სრინაგარი]] ((ზარხულს)<br />[[ჯამუ]] (ზოთონც) || 222 236 || 12 548 926 || 56,47 || [[ფაილი:Jammu and Kashmir in India.png|center|90px]] |- | 8 || [[ჯარხანდი]] || {{lang-en|Jharkhand}}<br />{{lang-hi|झारखंड}} || [[რანჩი]] || 79 714 || 32 966 238 || 413,56 || [[ფაილი:Jharkhand in India.png|center|90px]] |- | 9 ||[[ბჟადალი ბენგალი]] || {{lang-en|West Bengal}}<br />{{lang-hi|पश्चिम बंगाल}}<br />[[ბენგალური ნინა|ბენგალური]] পশ্চিমবঙ্গ|| [[კოლკატა]] || 88 752 || 91 347 736 || 1029,25 || [[ფაილი:West Bengal in India.png|center|90px]] |- | 10 || [[კარნატაკა]] || {{lang-en|Karnataka}}<br />{{lang-hi|कर्नाटक}}<br />[[კანადა (ნინა)|კანადა]] ಕರ್ನಾಟಕ|| [[ბანგალორი]] || 191 791 || 61 130 704 || 318,74 || [[ფაილი:Karnataka in India.png|center|90px]] |- | 11 || [[კერალა]] || {{lang-en|Kerala}}<br />{{lang-hi|केरल}}<br />[[მალაიალამური ნინა|მალაიალამი]] കേരളം|| [[ტირუვანანტაპურამი]] || 38 863 || 33 387 677 || 859,11 || [[ფაილი:Kerala in India.png|center|90px]] |- | 12 || [[მადჰია-პრადეში]] || {{lang-en|Madhya Pradesh}}<br />{{lang-hi|मध्य प्रदेश}} || [[ბჰოპალი]] || 308 000 || 72 597 565 || 235,71 || [[ფაილი:Madhya Pradesh in India.png|center|90px]] |- | 13 || [[მანიპური]] || {{lang-en|Manipur}}<br />{{lang-hi|मणिपुर}}<br />[[მანიპური (ნინა)|მანიპური]] মনিপুর|| [[იმპჰალი]] || 22 327 || 2 721 756 || 121,90 || [[ფაილი:IndiaManipur.png|center|90px]] |- | 14 || [[მაჰარაშტრა]] || {{lang-en|Maharashtra}}<br />{{lang-hi|महाराष्ट्र}}<br />[[მარათჰი (ნინა)|მარათჰი]] महाराष्ट्र|| [[მუმბაი]] || 307 713 || 112 372 972 || 365,19 || [[ფაილი:Maharashtra in India.png|center|90px]] |- | 15 || [[მეგჰალაია]] || {{lang-en|Meghalaya}}<br />{{lang-hi|मेघालय}} || [[შილონგი]] || 22 429 || 2 964 007 || 132,15 || [[ფაილი:Meghalaya in India.png|center|90px]] |- | 16 || [[მიზორამი]] || {{lang-en|Mizoram}}<br />{{lang-hi|मिज़ोरम}} || [[აიჯალი]] || 21 081 || 1 091 014 || 51,75 || [[ფაილი:Mizoram in India.png|center|90px]] |- | 17 || [[ნაგალენდი]] || {{lang-en|Nagaland}}<br />{{lang-hi|नागालैंड}} || [[კოჰიმა]] || 16 579 || 1 980 602 || 119,46 || [[ფაილი:Nagaland in India.png|center|90px]] |- | 18 || [[ოდიშა]]* || {{lang-en|Odisha}}<br />{{lang-hi|उड़ीसा}}<br />[[ორია (ნინა)|ორია]] ଓଡ଼ିଶା|| [[ბჰუბანეშვარი]] || 155 707 || 41 947 358 || 269,40 || [[ფაილი:Odisha in India.png|center|90px]] |- | 19 || [[პენჯაბიშ შტატი |პენჯაბი]] || {{lang-en|Punjab}}<br />{{lang-hi|पंजाब}}<br />[[პენჯაბური ნინა|პენჯაბური]] ਪੰਜਾਬ|| [[ჩანდიგარჰი]] || 50 362 || 27 704 236 || 550,10 || [[ფაილი:Punjab in India.png|center|90px]] |- | 20 || [[რაჯასტანი]] || {{lang-en|Rajasthan}}<br />{{lang-hi|राजस्थान}} || [[ჯაიპური]] || 342 239 || 68 621 012 || 200,51 || [[ფაილი:Rajasthan in India.png|center|90px]] |- | 21 || [[სიკიმი]] || {{lang-en|Sikkim}}<br />{{lang-hi|सिक्किम}}<br />[[ნეპალური ნინა|ნეპალი]] सिक्किम|| [[განგტოკი]] || 7096 || 607 688 || 85,64 || [[ფაილი:IndiaSikkim.png|center|90px]] |- | 22 || [[ტამილნადუ]] || {{lang-en|Tamil Nadu}}<br />{{lang-hi|तमिलनाडु}}<br />[[ტამილური ნინა|ტამილური]] தமிழ்நாடு|| [[ჩენაი]] || 130 058 || 72 138 958 || 554,67 || [[ფაილი:Tamil Nadu in India.png|center|90px]] |- | 23 || [[ტელანგანა]] || {{lang-en|Telangana}}<br />{{lang-hi|तेलंगाना}}<br />[[ტელუგუ (ნინა)|ტელუგუ]] తెలంగాణ|| [[ჰაიდარაბადი|ჰაიდარაბადი]] || 114 840 || 30 696 520 || 310,00 || [[ფაილი:Telangana_in_India.svg|center|90px]] |- | 24 || [[ტრიპურა]] || {{lang-en|Tripura}}<br />{{lang-hi|त्रिपुराु}}<br />[[ბენგალური ნინა|ბენგალური]] ত্রিপুরা|| [[აგარტალა]] || 10 492 || 3 671 032 || 349,89 || [[ფაილი:IndiaTripura.png|center|90px]] |- | 25 || [[უტარაკჰანდი]] || {{lang-en|Uttarakhand}}<br />{{lang-hi|उत्तराखंड}} || [[დეჰრადუნი]] || 53 484 || 10 116 752 || 189,15 || [[ფაილი:Uttarakhand in India.png|center|90px]] |- | 26 || [[უტარ-პრადეში]] || {{lang-en|Uttar Pradesh}}<br />{{lang-hi|उत्तर प्रदेश }}<br />[[ურდუ ნინა|ურდუ]] اتر پردیش|| [[ლაქნაუ]] || 240 928 || 199 581 477 || 828,14 || [[ფაილი:Uttar Pradesh in India.png|center|90px]] |- | 27 || [[ჰარიანა]] || {{lang-en|Haryana}}<br />{{lang-hi|हरियाणा }}<br />[[პენჯაბური ნინა|პენჯაბური]] ਹਰਿਆਣਾ || [[ჩანდიგარჰი]] || 44 212 || 25 353 081 || 573,44 || [[ფაილი:IndiaHaryana.png|center|90px]] |- | 28 || [[ჰიმაჩალ-პრადეში]] || {{lang-en|Himachal Pradesh}}<br />{{lang-hi|हिमाचल प्रदेश}} || [[შიმლა]] || 55 673 || 6 856 509 || 123,16 || [[ფაილი:Himachal Pradesh in India.png|center|90px]] |- | 29 || [[ჩატისგარჰი]] || {{lang-en|Chhattisgarh}}<br />{{lang-hi|छत्तीसगढ}} || [[რაიპური]] || 136 034 || 25 540 196 || 187,75 || [[ფაილი:Chhattisgarh in India.png|center|90px]] |- ! colspan="8" | მორსხუე ტერიტორიეფი |- | 1 || [[ანდამანიშ დო ნიკობარიშ კოკეფი]] || {{lang-en|Andaman and Nicobar Islands}}<br />{{lang-hi|अंडमान और निकोबार द्वीप समूह}} || [[პორტ-ბლერი]] || 8249 || 379 944 || 46,06 || [[ფაილი:Andaman and Nicobar Islands in India.png|center|90px]] |- | 2 || [[დადრა დო ნაგარ-ჰაველი]] || {{lang-en|Dadra and Nagar Haveli}}<br />{{lang-hi|दादरा और नगर हवेली}}<br />[[გუჯარათული ნინა|გუჯარათი]] દાદરા અને નગર હવેલી|| [[სილვასა]] || 491 || 342 853 || 698,27 || [[ფაილი:IndiaDadraNagarHaveli.png|center|90px]] |- | 3 || [[დამანი დო დიუ]] || {{lang-en|Daman and Diu}}<br />{{lang-hi|दमन और दीव}}<br />[[გუჯარათული ნინა|გუჯარათი]] દમણ અને દિય|| [[დამანი (ნოღა)|დამანი]] || 112 || 242 911 || 2168,85 || [[ფაილი:Daman and Diu in India.png|center|90px]] |- | 4 || [[ლაქშადვიპი]] || {{lang-en|Lakshadweep}}<br />{{lang-hi|लक्षद्वीप}}<br />[[მალაიალამური ნინა|მალაიალამი]] ലക്ഷദ്വീപ || [[კავარატი]] || 32 || 64 429 || 2013,41 || [[ფაილი:Lakshadweep in India.png|center|90px]] |- | 5 || [[პუდუჩერი|პონდიშერი]] || {{lang-en|Pondicherry}}<br />{{lang-hi|पांडिचेरी}}<br />{{lang-fr|Pondichéry}}<br />[[მალაიალამური ნინა|მალაიალამი]] പുതുച്ചേരി<br />[[ტამილური ნინა|ტამილური]] புதுச்சேரி}<br />[[ტელუგუ (ნინა)|ტელუგუ]] పుదుచ్చేర || [[პუდუჩერი (ნოღა)|პუდუჩერი]] || 492 || 1 244 464 || 2529,40 || [[ფაილი:IndiaPondicherry.png|center|90px]] |- | 6 || [[ჩანდიგარჰი]] || {{lang-en|Chandigarh}}<br />{{lang-hi|चंडीगढ़}}<br />[[პენჯაბური ნინა|პენჯაბური]] ੰਡੀਗੜ੍ਹ || [[ჩანდიგარჰი]] || 114 || 1 054 686 || 9251,63 || [[ფაილი:Chandigarh in India.png|center|90px]] |- ! colspan="8" | ნაციონალური ნანანოღაშ ოლქი |- | 1 || [[დელი]] || {{lang-en|Delhi}}<br />{{lang-hi|दिल्ली}}<br />[[ურდუ ნინა|ურდუ]] دلی<br />[[პენჯაბური ნინა|პენჯაბური]] ਦਿੱਲੀ || [[დელი]] || 1483 || 16 753 235 || 11296,85 || [[ფაილი:Delhi in India.png|center|90px]] |- style="background: #CCC;" | ||ედომუშამო|| || || 3 287 882 || 1 210 193 422 || 368,07 || |- |* || [[2011]] წანას, ინდოეთიშ შტატი ორისას ჯოხოდვალა გჷნუთირეს დო ასე [[ოდიშა]] ჯოხო. |} == მახორობა == === მუდანობა === {{ინდოეთიშ უდიდაში ნოღეფი}} ინდოეთი მახორობაშ მეჯინათ, მოსოფელს მაჟირა აბანს იკენს (1,2 მილიარდშე უმოსი ადამიერი) [[ჩინეთი]]შ უკული<ref name="CIA">{{cite web |title=CIA Factbook: India |work=[[CIA Factbook]]| url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/in.html |accessdate=2007-03-10}}</ref>. ინდოარეფიშ დოხოლაფირო 70 % ოფუტე რეგიონეფს ოხორანს, მარა ბოლო ვითწანურეფიშ გოძვენას, დიდ ნოღეფშა მიგრაციაქ ონოღე მახორობაშ უცბაშიანი ძინა გჷმიწუ. ინდოეთიშ უდიდიაში ნოღეფი რე: [[მუმბაი]] (ჸოფირი ბომბეი), [[დელი]], [[კოლკატა]] (ჸოფირი კალკუტა), [[ჩენაი]] (ჸოფირი მადრასი), [[ბანგალორი]], [[ჰაიდარაბადი|ჰაიდარაბადი]] დო [[აჰმადაბადი]]<ref name="LOC PROFILE">{{cite web | title = Country Profile: India | url = http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/India.pdf | accessdate = 2007-06-24 | publisher = Library of Congress - Federal Research Division | month = December | year = 2004 | format = PDF | archiveurl = http://www.webcitation.org/6174V7WHm | archivedate = 2011-08-22 }}</ref>. კულტურული, ნინაშობური დო გენეტიკური მიარეფერუამობათ, ინდოეთი მოსოფელს მაჟირა აბანს იკენს, [[აფრიკა]]შ კონტინენტიშ უკული<ref name="LOC PROFILE"/>. ინდოეთიშ მახორობას, ჭარუა-კითხირიშ რჩქინაშ ოშქაშე დონე აკმადგინანს 64,8 % (53,7 % ოსურკათეფს შქას დო 75,3 % ქომოლკათეფს შქას)<ref name="CIA"/>. ჭარუა-კითხირიშ არძაშე უმოსი მაღალი დონე [[კერალა]]შ შტატის რე (91 %)<ref>{{cite web|url=http://www.kerala.gov.in/education/|title=Kerala's literacy rate|publisher=[[Government of Kerala]]|accessdate=2007-12-13|work=kerala.gov.in|deadlink=404|archiveurl=http://web.archive.org/20030311192337/www.kerala.gov.in/education/|archivedate=2003-03-11}}</ref>, დო არძაშე დაბალი — [[ბიჰარი|ბიჰარს]] (47 %)<ref>{{cite web|url=http://gov.bih.nic.in/Profile/CensusStats-03.htm Census Statistics of Bihar: Literacy Rates|title=Literacy rate of Bihar|accessdate=2007-12-13|publisher=Government of Bihar}}</ref>. მახორობაშ გენდერული აკოდგინალუა იხასიათებუაფუ ქომოლკათაშ მუდანობაშ უმოსობათ ოსურკათაშ მუდანობაწკჷმა ელაზჷმაფათ. მახორობაშ ქომოლკოჩეფიშ ნორთი აკმადგინანს 51,5 %, ოსურკათეფიშ — 48,5 % (1000 ქომოლკოჩი = 944 ოსურკოჩი). ინდოეთიშ მახორობაშ [[ასაკობური-სქესობური პირამიდა|ოშქაშე ხანი]] აკმადგინანს 24,9 წანას, მახორობაშ წანმოწანური ძინა — 1,38 %; 1000 ადამიერშო წანმოწანას იბადებუ 22,01 ბაღანა<ref name="CIA"/>. მახორობაშ [[2001]] წანაშ ეჭარუაშ მეჯინათ, 14 წანაშ ხანშა ბაღანეფი აკმადგინანდჷ მახორობაშ 40,2 %-ის, 15-59 წანაშ ხანი — 54,4 %-ის, 60 წანა დო უმოს მეტი — 5,4 %-ის. ინდოეთიშ ხურგაშ გალე, დოხოლაფირო 38 მილიონი ინდოარი ოხორანს — ინდოარეფიშ უდიდაში ჯარალუეფი რე [[ააშ]]-ის, [[გოართოიანაფილი ომაფე]]ს, [[ავსტრალია]]ს, [[გერმანია]]ს, [[იაპონია]]ს დო [[კანადა]]ს. თაშნეშე, ინდოარეფიშ მორჩილი მუდანობაშ ჯარალუა რე [[რუსეთი]]ს, [[საფრანგეთი]]ს, [[ობჟათე კორეა]]ს, [[არგენტინა]]ს დო [[ჩინეთი]]ს. === ნინეფი === ინდოეთი [[ინდოარიული ნინეფი|ინდო-არიული]] ნინაშობური ბუნეფიშ (მახორობაშ 74 %) დო [[დრავიდული ნინეფი|დრავიდული]] ნინაშობური ფანიაშ (მახორობაშ 24 %) ოდაბადე რე. შხვა ნინეფი, ნამუშათ ინდოეთის რაგადანან, [[ავსტროაზიული ნინეფი|ავსტროაზიული]] დო [[ტიბეტურ-ბირმული ნინეფი|ტიბეტურ-ბირმულ]] ლინგვისტურ ფანიაშე მოურს. [[ჰინდი]], ინდოეთის არძაშე გოფაჩილი ნინა<ref>{{cite web|title=Languages by number of speakers according to 1991 census|publisher=Central Institute of Indian Languages|url=http://www.ciil.org/Main/Languages/map4.htm|accessmonthday=August 2|accessyear=2007|deadlink=404|archiveurl=http://web.archive.org/20061009183127/www.ciil.org/Main/Languages/map4.htm|archivedate=2006-10-09}}</ref>, ინდოეთიშ თარობაშ ოფიციალური ნინა რე<ref>Mallikarjun, B. (Nov., 2004), [http://www.languageinindia.com/nov2004/mallikarjunmalaysiapaper1.html Fifty Years of Language Planning for Modern Hindi-The Official Language of India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081224084645/http://www.languageinindia.com/nov2004/mallikarjunmalaysiapaper1.html |date=2008-12-24 }}, [http://www.languageinindia.com/index.html ''Language in India''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081212153207/http://www.languageinindia.com/index.html |date=2008-12-12 }}, Volume 4, Number 11. ISSN 1930—2940.</ref>. ინგლისური ნინა, ნამუთ ფართეთ გჷმირინუაფუ ბიზნესის დო ადმინისტრაციეფს, „დუმახვარაფალი ოფიციალური ნინაშ“ სტატუსი უღჷ<ref name=English-subsidiary>{{cite web |title=Notification No. 2/8/60-O.L. (Ministry of Home Affairs), dated 27 April, 1960||url=http://www.rajbhasha.gov.in/preseng.htm|accessmonthday=July 4 |accessyear=2007|deadlink=404|archiveurl=http://web.archive.org/20061223014250/www.rajbhasha.gov.in/preseng.htm|archivedate=2006-12-23}}</ref>; ინგლისური თაშნეშე დიდ როლს ლაჸაფენს გონათუას, გჷშაკერძაფილო ოშქაშე დო უმაღალაში გონათუას. [[ინდოეთიშ კონსტიტუცია]]ს გოთანჯილიე 21 ოფიციალური ნინა, ნამუშათ ქიანაშ მახორობაშ უდიდაშ ნორთი რაგადანსინ ვარდა კლასიკური სტატუსი უღუნ. ინდოეთის იკოროცხუ 1652 დიალექტი<ref>{{cite book |first=K.M. |last=Matthew |title=Manorama Yearbook 2003 |publisher=[[Malayala Manorama]] |year=2006 |id=ISBN 81-89004-07-7 |pages=g 524}}</ref>. {| class ="wikitable sortable" |+ '''ინდოეთიშ ნინეფი მორაგადეეფიშ მუდანობაშ მეჯინათ''' |- !აბანი||ნინა |colspan=3 !! class="unsortable"|'''მახორობაშ ეჭარუა ([[2001]])'''<ref>[http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_Data_Online/Language/Statement4.htm SCHEDULED LANGUAGES IN DESCENDING ORDER OF SPEAKERS' STRENGTH — 2001]</ref><br /><small>(მახორობა 1,004.59 მლნ ადმ)</small> |- | || || '''მორაგადეეფიშ მუდანობა''' || '''ედომუშამი მახორობაშ მუდანობა''' || '''გეოგრაფიული გოფაჩუა''' |- | 1 ||bgcolor="#ffc0c0" |'''[[ჰინდი|ჰინდი დო თიში დიალექტეფი]]'''<ref>[[ბჟადალი ჰინდი]], [[ბჟაეიოლი ჰინდი]], [[ბიჰარული ნინეფი|ბიჰარი]], [[რაჯასტანული ნინა|რაჯასტანული]] დო [[პაჰარი (ნინეფი)|პაჰარი]].</ref>||422 048 642 ||41,03 % || [[ოორუე ინდოეთი]] |- | 2 ||bgcolor="#ffc0c0" |'''[[ბენგალური ნინა|ბენგალური]]''' || 83 369 769 || 8,11 % || [[ბჟადალი ბენგალი]], [[ასამიშ შტატი|ასამი]], [[ჯარხანდი]], [[ტრიპურა]] |- | 3 ||bgcolor="#c0ffc0" |'''[[ტელუგუ (ნინა)|ტელუგუ]]''' || 74 002 856||7,37 % || [[ანდჰრა-პრადეში]], [[კარნატაკა]], [[ტამილნადუ]], [[მაჰარაშტრა]], [[ოდიშა]] |- | 4 ||bgcolor="#ffc0c0" | '''[[მარათული ნინა|მარათჰი]]''' || 71 936 894 || 6,99 % || [[მაჰარაშტრა]], [[კარნატაკა]], [[მადჰია-პრადეში]], [[გუჯარათი]], [[ანდჰრა-პრადეში]], [[გოა]] |- | 5 ||bgcolor="#c0ffc0" | '''[[ტამილური ნინა|ტამილური]]'''|| 60 793 814|| 5,91 % || [[ტამილნადუ]], [[კარნატაკა]], [[პუდუჩერი]], [[ანდჰრა-პრადეში]], [[კერალა]], [[მაჰარაშტრა]] |- | 6 ||bgcolor="#ffc0c0" | '''[[ურდუ ნინა]]''' || 51 536 111||5,01 % || [[ჯამუ დო ქაშმირი]], [[ანდჰრა-პრადეში]], [[დელი]], [[ბიჰარი]], [[უტარ-პრადეში]] |- | 7 ||bgcolor="#ffc0c0" | '''[[რაჯასტანული ნინა|რაჯასტანული]]''' || 50 მლნ.-შე უმოსი.||5 % || [[რაჯასტანი]], [[გუჯარათი]], [[პენჯაბიშ შტატი|პენჯაბი]], [[ჰარიანა]] |- | 8 ||bgcolor="#ffc0c0" | '''[[გუჯარათული ნინა|გუჯარათული]]''' || 46 091 617||4,48 % || [[გუჯარათი]], [[მაჰარაშტრა]], [[ტამილნადუ]] |- | 9 ||bgcolor="#c0ffc0" | '''[[კანადა (ნინა)|კანადა]]''' || 37 924 011 ||3,69 % || [[კარნატაკა]] |- | 10 ||bgcolor="#c0ffc0" | '''[[მალაიალამური ნინა|მალაიალამი]]''' ||33 066 392||3,21 % || [[კერალა]], [[ლაქშადვიპი]], [[მაჰე (ინდოეთი)|მაჰე]], [[პუდუჩერი]] |- | 11 ||bgcolor="#ffc0c0" | '''[[ორია (ნინა)|ორია]]''' || 33 017 446|| 3,21 % || [[ოდიშა]] |- | 12 ||bgcolor="#ffc0c0" | '''[[პენჯაბური ნინა|პენჯაბური]]''' || 29 102 477||2,83 % || [[პენჯაბიშ შტატი|პენჯაბი]], [[ჩანდიგარჰი]], [[დელი]], [[ჰარიანა]] |- | 13 ||bgcolor="#ffc0c0" | '''[[ბჰოჯპური]]''' ||25 მლნ.||2,3 % || [[ბიჰარი]], [[ჯარხანდი]], [[უტარ-პრადეში]] |- | 14 ||bgcolor="#ffc0c0" | '''[[ასამური ნინა|ასამური]]''' ||13 168 484||1,28 % || [[ასამიშ შტატი|ასამი]] |- | 15 ||bgcolor="#ffc0c0" | '''[[მაიტჰილი]]''' || 12 179 122||1,18 % || [[ბიჰარი]] |- | 16 ||bgcolor="#ffffc0" | '''[[სანტალი (ნინა)|სანტალი]]''' || 6 469 600 ||0,63 % || [[სანტალეფი]]შ ტომი, ნამუთ ოხორანა [[ჩჰოტა-ნაგპური]]შ ლაკადას, [[ბიჰარი]]შ, [[ჩატისგარჰი]]შ, [[ჯარხანდი]]შ დო [[ოდიშა]]შ შტატეფიშ ტერიტროიას. |- | 17 ||bgcolor="#ffc0c0" | '''[[ქაშმირული ნინა|ქაშმირული]]''' || 5 527 698 ||0,54 % || [[ჯამუ დო ქაშმირი]] |- | 18 ||bgcolor="#ffc0c0" | '''[[ნეპალური ნინა|ნეპალური]]''' || 2 871 749 ||0,28 % || [[სიკიმი]], [[ბჟადალი ბენგალი]], [[ასამიშ შტატი|ასამი]] |- | 19 ||bgcolor="#ffc0c0" | '''[[სინდჰი (ნინა)|სინდჰი]]''' ||2 535 485 ||0,25 % || [[გუჯარათი]], [[მაჰარაშტრა]], [[რაჯასტანი]], [[მადჰია-პრადეში]] |- | 20 ||bgcolor="#ffc0c0" | '''[[კონკანი (ნინა)|კონკანი]]''' || 2 489 015||0,24 % || [[კონკანი]] ([[გოა]], [[კარნატაკა]], [[მაჰარაშტრა]], [[კერალა]]) |- | 21 ||bgcolor="#ffc0c0" | '''[[დოგრი (ნინა)|დოგრი]]''' || 2 282 589 ||0,22 % || [[ჯამუ დო ქაშმირი]] |- | 22 ||bgcolor="#c0c0ff" | '''[[მანიპური (ნინა)|მანიპური]]''' ||1 466 705 ||0,14 % || [[მანიპური]] |- | 23 ||bgcolor="#c0c0ff" | '''[[ბოდო (ნინა)|ბოდო]]''' ||1 350 478 ||0,13 % || [[ასამიშ შტატი|ასამი]] |- | 24 ||bgcolor="#ffc0c0" | '''[[სანსკრიტი]]''' || 14 135||N || [[მატური]] |- |} <span style="background:#ffc0c0">ვარდიშფერით</span> შანილიე [[ინდოარიული ნინეფი]], <span style="background:#c0ffc0">წვანეთ</span> — [[დრავიდული ნინეფი|დრავიდული]], <span style="background:#c0c0ff">ლენო</span> — [[ჩინურ-ტიბეტური ნინეფი|ჩინურ-ტიბეტური]], <span style="background:#ffffc0">ყვინთელით</span> — [[ავსტროაზიული ნინეფი|ავსტროაზიული]]. === რელიგია === ინდოარეფიშ 900 მილიონშე უმოსი (მახორობაშ 80,5 %) [[ინდუიზმი]]შ მორწუმე რე. შხვა რელიგიეფი, ნამუსჷთ შანულამი მუდანობაშ მორწუმეეფი ჸუნსინ რე [[ისლამი]] (13,4 %), [[ქირსიანობა]] (2,3 %), [[სიქიზმი]] (1,9 %), [[ბუდიზმი]] (0,8 %) დო [[ჯაინიზმი]] (0,4 %). ინდოეთის წჷმორინაფილი რე თიჯგურა რელიგიეფი, მუჭომითი რე [[იუდაიზმი]], [[ზოროასტრიზმი]], [[ბაჰაიზმი]] დო შხვა<ref>{{cite web |title=Census of India 2001, Data on Religion |work=Census of India |url=http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/India_at_glance/religion.aspx |accessmonthday=November 22 |accessyear=2007}}</ref>. [[ადივასი|აბორიგენი]] მახორობაშ შქას, ნამუთ აკმადგინანს 8,1 %-ის, გოფაჩილი რე [[ანიმიზმი]]<ref>{{cite web|title=Tribes: Introduction|publisher=Ministry of Tribal Affairs, [[ინდოეთიშ თარობა]]|url=http://tribal.nic.in/introduction.html|accessmonthday=April 12|accessyear=2007|work=National Informatics Centre|deadlink=404|archiveurl=http://web.archive.org/20070928091018/tribal.nic.in/introduction.html|archivedate=2007-09-28}}</ref>. რელიგიური ბუნეფიშ მახასიათაფალეფი [[2001]] წანაშ მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ {| class="sortable wikitable" align="center" |- style="text-align: center;" | | '''[[რელიგია ინდოეთის|რელიგია]]''' | | '''მახორობა'''<br />% | | '''[[მახორობაშ ძინა|ძინა]]'''<br />([[1991]]—2001) | | '''[[სქესეფიშ ელაზჷმაფა]]''' | | '''[[ჭარუა-კითხირიშ რჩქინა]]'''<br />(%) | | '''[[მახანდე ნძალა]]'''<br />(%) | | '''სქესეფიშ ელაზჷმაფა'''<br />(ოფუტე) | | '''სქესეფიშ ელაზჷმაფა'''<br />(ნოღა) | | '''სქესეფიშ ელაზჷმაფა'''<br />(ბაღანეფი) |- ! bgcolor="#E5BCA6" | [[ინდუიზმი]] | 80,46 % || 20,3 % || 931 || 65,1 % || 40,4 % || 944 || 894 || 925 |- ! bgcolor="#BDBF97" | [[ისლამი]] |13,43 % || 36,0 % || 936 || 59,1 % || 31,3 % || 953 || 907 || 950 |- ! bgcolor="#A69A8E" | [[ქირსიანობა]] | 2,34 % || 22,6 % || 1009 || 80,3 % || 39,7 % || 1001 || 1026 || 964 |- ! | [[სიქიზმი]] | 1,87 % || 18,2 % || 893 || 69,4 % || 37,7 % || 895 || 886 || 786 |- ! bgcolor="#F6E4A0" | [[ბუდიზმი]] | 0,77 % || 18,2 % || 953 || 72,7 % || 40,6 % || 958 || 944 || 942 |- ! | [[ჯაინიზმი]] | 0,41 % || 26,0 % || 940 || 94,1 % || 32,9 % || 937 || 941 || 870 |- ! bgcolor="#B4A28E" | [[ანიმიზმი]], შხვა | 0,65 % || 103,1 % || 992 || 47,0 % || 48,4 % || 995 || 966 || 976 |} == სახენწჷფო სისტემა == სახენჷწიფოშ სისტემათ რე [[ფედერაციული სახენწჷფო|ფედერაციული]] რესპუბლიკა.</br> ქიანაშ მადუდე რე პრეზიდენტი.</br> თარობაშ (კანტორაშ) უნჩაში რე პრემიერ-მინისტრი.</br> კანონიშდუმადვალუ ორგანო რე ჟირპალატამი პარლამენტი. აკმოდირთუ შტატეფიშ სხუნუშე (რაჯია საბჰა, 250 მაკათური) დო ოკათაშური პოლიტიკაშე (ლოე საბჰა, 545 მაკათური).</br> პარტიეფი - ინდოეთიშ ერუანული კონგრესი, ბჰარატია ჯანატა პარტია დო შხვა.</br> == ეკონომიკა == 1990-ამი წანეფშე ინდოეთიშ ეკონომიკა, თექ დოჭყაფილი რეფორმეფიშ გეშა, უმოსო ქიმკიჭიფუ ურცხოარი ინვესტორეფი. ქიანაქ სერიოზულო გინოსხაპ ინფორმაციული ტექნოლოგიეფიშ დარგეფშა. თინეფიშ კინოინდუსტრია გოვითარაფილი რე (ბოლივუდი).</br> ქიანაშ პროდუქტი: (გიმო) ტირინუა - 357მლრდ $ (მა-15 აბანს), ართ შურშა მოურს 370$ წანას.</br> ექსპორტი (გინაღალარი პროდუქტი): ორქო, ბარგი, ბამბე დო ჩაი.</br> ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://goidirectory.nic.in/ ინდოეთიშ რესპუბლიკაშ თარობაშ საიტეფიშ ოფიციალური კატალოგი] * [http://univertv.ru/video/kulturologiya/kultura_narodov_mira/indiya_s_majklom_vudom/?mark=science ინდოეთი მაიკლ ვუდწკჷმა ართო.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170707163615/http://univertv.ru/video/kulturologiya/kultura_narodov_mira/indiya_s_majklom_vudom/?mark=science |date=2017-07-07 }} — [[BBC]]-იშ დოკუმენტური ფილმი == სქოლიო == {{სქოლიო|2}} {{მერკე}} {{აზიაშ ქიანეფი}} {{ინდოეთიშ შტატეფი დო ტერიტორიეფი}} [[კატეგორია:ინდოეთი]] [[კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ ჸოფილი კოლონიეფი]] [[კატეგორია:ინგლისურნინამი ქიანეფი]] r6qdtomf6o95ywxp0dnoqjbqzv9vhhq 10 702 254015 115135 2026-10-14T14:56:49Z Narazeni 826 254015 wikitext text/x-wiki [[ლინგალა]] {{langi|ln|{{{1}}}}}<noinclude>{{doc|Lang/doc}}</noinclude> nd9kawtbbcccab3w2m6xxa1xur4c77v 254016 254015 2026-10-14T14:57:18Z Narazeni 826 მახვარებუშ [[Special:Contributions/Narazeni|Narazeni]]([[User talk:Narazeni|სხუნუა]]) თირუეფიშ გოუქვაფა ([[Special:Diff/254015|254015]]) 254016 wikitext text/x-wiki [[ბერძენული ნინა|ბერძენ.]] {{lang-el2|{{{1}}}}}<noinclude> [[კატეგორია:ნინეფიშ თანგეფი|el]] </noinclude> hj6cbpqen65vs6qqp2fi89b2yhdx5ky 0 3770 254040 252078 2026-10-15T05:13:40Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 254040 wikitext text/x-wiki '''იტალიური ნინა''' (italiano, lingua italiana) — [[იტალიარეფი]]შ დო [[იტალო-შვეიცარალეფი]]შ ნინა, ორხველჷ [[ინდოევროპული ნინეფი|ინდოევროპული ფანიაშ]] [[რომანული ნინეფი|რომანულ ნინეფს]].<ref>[[#simone2010|Simone 2010]]</ref> == ზოგადი ჩინებეფი == * '''მორაგადეეფიშ მუდანობა:''' 60 მილიონი. * '''ნინაშ კოდი:''' it. * '''ჯოხოდვალა:''' it - Italiano; en - Italian; eo - Itala. * '''ჭარალუა:''' [[ლათინური ჭარალუა|ლათინური]]. ოლიტერატურე იტალიური ნინა გერსხუაფილი რე ტოსკანური დიალექტიშ ფლორენციულ კილოკავშა. ისტორიულო იტალიური მაართა ნინა რე ევროპას. მაართა ჭარილობითი მუნიშეფი ორხველჷ X ოშწანურას. ლიტერატურული ნინაშ ფორმირაფას დიდი როლი ილაჸაფეს დანტექ, ბოკაჩოქ დო პეტრარკაქ. იტალიური ნინაშ მოხ ლიტერატურა გიშმურს ზოხოურ დიალექტეფშა ხოლო.<ref>[[#berloco2018|Berloco 2018]]</ref> == სტატუსი == [[ფაილი:Linguistic_map_of_Italy.png|200px|thumb|right|იტალიური ნინეფი]] '''ოფიციალური ნინა: ''' * [[ევროპაშ რსხუ]] * [[ვატიკანი]] * [[იტალია]] * [[სან-მარინო]] * [[შვეიცარია]] - ფრანგულწკჷმა, გერმანულწკჷმა დო რეტო-რომანულწკჷმა ართო. ** [[ტიჩინო]] ** [[გრაუბუნდენი]] - გერმანულწკჷმა დო რეტო-რომანულწკჷმა ართო. '''გოფაჩუაშ არანი''': * [[იტალია]] * [[შვეიცარია]] * [[სან-მარინო]] * [[ვატიკანი]] * [[ააშ]] * [[გერმანია]] * [[არგენტინა]] * [[საფრანგეთი]] * [[ბელგია]] * [[ეთიოპია]] * [[სომალი]] * [[ლიბია]] * [[მალტა]] == გრამატიკა == == ლექსიკა == '''ფრაზეფი დო სიტყვეფი:''' * გომორძგუა - Buon giorno; Salve * ბედინერი ორდას თქვანი მოზოჯუა - Benvenuto; Benvenuti * მარდი - Grazie * ქო/ვარ - Si / No * რთხინქ (გეთაყვა) - Per favore; Per piacere; Prego * ჯგირო ორდა - Arrivederci; Ciao '''რიცხუეფი:''' * 1 - uno, 2 - due, 3 - tre, 4 - quattro, 5 - cinque, 6 - sei, 7 - sette, 8 - otto, 9 - nove, 10 - dieci == ლიტერატურა == * {{cite book|last=Berloco |first=Fabrizio |year=2018 |title=The Big Book of Italian Verbs: 900 Fully Conjugated Verbs in All Tenses. With IPA Transcription, 2nd Edition |publisher=Lengu |ISBN=9788894034813 |url=https://books.google.ge/books?id=DYynDwAAQBAJ&pg=PA3#v=onepage&q&f=false |ref=berloco2018}} * {{cite book|last=Palermo |first=Massimo |year=2015 |title=Linguistica italiana |url=https://archive.org/details/linguisticaitali0000pale |publisher=Il Mulino |ISBN=9788815258847 |ref=palermo2015}} * {{cite book|last=Simone |first=Raffaele |year=2010 |title=Enciclopedia dell'italiano |publisher=Treccani |ISBN= |ref=simone2010}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} == რესურსეფი ინტერნეტის == * [[:wikt:Appendix:Italian Swadesh list|Swadesh list in English and Italian]] * [[:wikiquote:Italian proverbs|Italian proverbs]] * [https://web.archive.org/web/20180416110248/http://www.dizionario.rai.it/ The online edition (2007) of the ''Dizionario d'ortografia e di pronunzia'' (''DOP''), a pronouncing dictionary of standard Italian], ''[[RAI]]'' * "[http://www.bbc.co.uk/languages/italian/ Learn Italian]," ''[[BBC]]'' * [http://www.fsi-language-courses.org/Content.php?page=Italian USA Foreign Service Institute Italian basic course] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120320133910/http://www.fsi-language-courses.org/Content.php?page=Italian |date=2012-03-20 }} {{ევრორსხუშ ნინეფი‎}} [[კატეგორია:იტალიური ნინა]] [[კატეგორია:რომანული ნინეფი]] [[კატეგორია:იტალიაშ ნინეფი]] [[კატეგორია:შვეიცარიაშ ნინეფი]] g0tcz9ejdor89r4z3e3oxp1jfna0yhf 0 3915 254035 89888 2026-10-15T02:17:01Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 254035 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Localización provincia de Burgos.png|thumb|230px|ბურგოსიშ აბანდვალა ესპანეთის]] [[ფაილი:Burgos - Mapa municipal.svg|thumb|230px|ბურგოსიშ მუნიციპალიტეტეფი]] '''ბურგოსი''' ({{lang-es|Burgos}}) — [[ესპანეთიშ პროვინცია|პროვინცია]] ოორუე [[ესპანეთი]]ს, [[კასტილია და ლეონი]]შ ოორუე-ბჟაეიოლ ნორთის. მუს ომძღჷ ესპანეთიშ გეჸვენჯი პროვინციეფი: [[პალენსიაშ პროვინცია|პალენსია]], [[კანტაბრიაშ პროვინცია|კანტაბრია]], [[ბისკაიაშ პროვინცია|ბისკაია]], [[ალავაშ პროვინცია|ალავა]], [[სეგოვიაშ პროვინცია|სეგოვია]] დო [[ვალიადოლიდიშ პროვინცია|ვალიადოლიდი]]. მუში ნანანოღა რე [[ბურგოსი]]. პროვინცია გინოზინდილი რე 14,300 კმ²-ს. მახორობა აკმადგინანს 352,273 კოჩის (2002 წანაშ მუნაჩემეფით), ნამუშ გვერდი ოხორანს მუშ ნანანოღას. ბურგოსწკჷმა ართო დიდი ნოღეფი რე [[მირანდა დე ებრო]] დო [[არანდა დე დუერო]]. პროვინციას რე 371 მუნიციპალიტეტი. პროვინციაშ არძაშე უდიდაში წყარმალუეფი რე [[ებრო]] დო [[დუერო]]. ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.jcyl.es/ website of the Autonomous Community of Castile and León] {{en icon}} * [https://web.archive.org/web/20150106101243/http://escudosybanderas.burgos.es/diputacion-provincial website of the Province of Burgos delegation] {{en icon}} {{მერკე}} 87z7543czvjuww1c1i5d2cvnz18ag8w 0 4010 254036 99511 2026-10-15T03:42:36Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 254036 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:UNION LAGOS HUECHULAFQUEN Y EPULAFQUEN.JPG|220პქ|მინი|მარჯვნივ|ეპულაფკენიშ ტობა]] '''ეპულაფკენიშ ტობა''' — ტობა [[არგენტინა]]ს, [[ნეუკენიშ პროვინცია]]ს, არგენტინაშ [[პატაგონია]]. თე ჯიშთური ტობა იდვალუაფუ [[ანდეფი]]შ გვალეფს, [[ლანინიშ ნაციონალური პარკი|ლანინიშ ნაციონალურ პარკის]]. ჰიდროლოგიურო, თინა ართი ტობათ მირსიმუაფჷ [[უეჩულაფკენიშ ტობა|უეჩულაფკენიშ ტობაწკჷმა]] ართი ედომუშამობას, ნამუთწკჷმა ონჭირე არხით რე მერცხუაფილი. ტობეფს დელტაშ ფორმა უღუ, ნამუთ თის ვულკან უანკუიუედწკჷმა ეშაგორგოთელი ლავაქ მეჩჷ. ტობაშ ფართობი რე 895 მ². == ქოძირით თაშნეშე== * [[არგენტინაშ ტობეფიშ ერკებული]] ==გალერეა== <gallery> <center> File:Escorialvolcanico4.JPG File:Escorialvolcanico3.JPG File:Escorialvolcanico2.JPG ფაილი:Escorialvolcánico1.JPG </center> </gallery> == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.flickriver.com/photos/monolive/152148892/ სურათი] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20250120134858/https://www.geody.com/geospot.php?world=terra&map=col&ufi=-995535&alc=psp რუკა] {{მერკე}} [[კატეგორია:არგენტინაშ ტობეფი]] abzd9rq19vaskop77d81jd0pk0f2fwj 0 4220 254043 216172 2026-10-15T07:50:45Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 254043 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Compact disk on a wooden table showing the reflection of a wall poster.jpg|thumb|კომპაქტ დისკი]] 1996 წანაშე ფართე გოფაჩუა ძირეს [[კომპაქტ-დისკი|კომპაქტ-დისკეფქ]]. დისკიშ ნტირალა 700 მეგაბაიტიე. თიშა ენოჭარილო ინფორმაცია იკითხირუაფუ დიდი სიჩქარათ. თინეფი მოხუჯურფი რენა დიდი ინფორმაციაშ გაფაჩალო. ბაზარს გოფაჩილიე გეჸვენჯი ტიპიშ კომპაქტ დისკეფი დო თიში მაკითხეეფი : CD-R, CD-RW, DVD-R, DVD-RW. * CD-R მონწყილობა გაბრას ირზენს დისკი წებკითხათ ბრელშა, თაშნეშიშე თე მონწყილაფა კითხულენს, RW დისკეფსით. R დისკშა შილებე ინფორმაციაშ ხვალე ართიშა დინოჭარუა. * CR-RW მონწყილობა გაბრას ირზენს ენუოჭარათ დო იბკითხათ R დო RW დისკეფი. RW დისკიშა ინფორმაციაშ ბრელშა ენოჭარუა/ლასუა რე შელებუანი. * DVD-R — CD-R-იშ ანალოგიურიე ხვალე ართი გინორთათ ნამუდა DVD დისკეფს ინტირე ბრელით უმოსი ინფორმაცია R დისკეფწკჷმა ალაზიმაფათ, თიშა R დისკიშ ანალოგიურო ხვალე ართიშა რე შელებუანი ინფორმაციაშ დინოჭარუა. * DVD-RW — CD-RW-ს ანალოგიური რე. ==რესურსეფი ინტერნეტის== *http://www.romeyn.ca/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150208145857/http://www.romeyn.ca/ |date=2015-02-08 }} 50th-anniversary -of-the-optical-disc. by: Jacob Romeyn *[https://web.archive.org/web/20210506230501/http://www.osta.org/ Optical Storage Technology Association] *[http://www.memorex.com/downloads/whitepapers/Reference%20Guide%20for%20Optical%20Media%209-9.pdf Reference guide for optical media] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090711175011/http://www.memorex.com/downloads/whitepapers/Reference%20Guide%20for%20Optical%20Media%209-9.pdf |date=2009-07-11 }} by Terence O'Kelly (Memorex Inc.) [[კატეგორია:კომპიუტერი]] 7qgr0el88lk5dj79x6z2ju4hixop6sl 0 4670 254033 206352 2026-10-15T01:12:06Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 254033 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Antonio Vivaldi.jpg|200px|right|thumb|ანტონიო ვივალდი]] [[ფაილი:Vivaldi.jpg|200px|right|thumb|ვივალდიშ ორჩანიე პორტრეტი]] '''ანტონიო ლუჩიო ვივალდი''' ({{lang-it|Antonio Lucio Vivaldi}}; დ. [[4 მელახი]], [[1678]], [[ვენეცია]] ― ღ. [[28 კვირკვე]], [[1741]], [[ვენა]]), გეძინელი ჯოხო ''Il Prete Rosso'' („ჭითა პაპა“), რდჷ [[ვენეცია|ვენეციარი]] პაპა, [[ბაროკო|ბაროკოშ]] ფარანიშ კომპოზიტორი დო მევიოლინე. თიში ოთხი ოვიოლინე კონცერტი, [[წარმოწანაშ ბორჯეფი|„წარმოწანაშ ბორჯეფი“]], ორხველჷ ბაროკოშ ფარანიშ ართ-ართი არძოშე პოპულარული მუსიკალური ნახანდის. == ბიოგრაფია == ანტონიო ვივალდიქ დებადჷ 1678 წანაშ მელახის, ნოღა ვენეციას. ჭიჭე ანტონიო დაბადებაშ ბორჯის დონათეს. კჷლმაძიარეფიშ უზურით, ახალ დაბადებულს ვარა სინთელეშ პრობლემა უღუდჷ, ვარა თენა მერსხილი რდჷ თი დიხაშ ნწალუაშა, ნამუთ ვივალდიშ დაბადებაშ დღას უძანძუანდ ნოღასჷნ. მორო, საეკლესიო ნათუაქ მოხვადჷ მუში დაბადებაშე ჟირი თუთაშ უკული. ვიოლინოშ მეგამა ანტონიოქ მუმაშე, ჯოვანი ბატისტაშე დიგურუ. ჯოვანი ბატისტა რდჷ ართ-ართი ''Sovvegno dei musicisti di Santa Cecilia''-შ დჷმარსხუაფალი, ნამუთ წჷმარინუანდჷ მუსიკოსეფიშ დო კომპოზიტორეფიშ ართნერი პროფესიული გოართოიანაფას. თე ასოციაციაშ პრეზიდენტი რდჷ ჯოფანი ლეგრენზი, სან-მარკოშ ბაზილიკაშ კაპელაშ მაესტრო, ნამუქუთ ორდოშიან ხანსჷნე აწუჩჷ ჭიჭე ანტონიოს დიდი მუსიკალური მუმალუ. მუჭოთ რჩქჷნ ვივალდიშ სინთელეწკჷმა მერსხილი პრობლემა თიშნერი გურგაჩამაუ რდჷ, ნამუდა თის ვა შეალებუ ქჷდოუგურუაფუდუკო ოშურე ინსტრუმენტეფიშ მეგამა, შურღალაშ უბაღინაფუობაშ გეშა. 15 წანერქ, [[1693]] წანას თიქ გურაფა დიჭყჷ ოშურიელე ოგურაფალს დო თიწკჷმა თიში ღანკი რდჷ პაპას გჷშურთუმუდუკონ. [[1703]] წანას, 25 წანერქ ქოთ იკურთხუ პაპათ დო თიწკჷმა თიშ გეძინელი ჯოხო რდჷ ''Prete Rosso'', ვარა "ჭითა პაპა", ოერჩანიეთ თიში ჭითა თუმეფიშ გეშა. ჭე მოგვიანაფილო, დოხოლაფირო 1704 წანას, თის მუში სინთელეშ გეშა უვარეს ოდღახუე ლიტურღიაშ მანჯუა. თაჸურეშე მოჸუნაფილი თინა ჭიეჭიეთ მუკმაჩირთუ აქტიური პრაქტიკას, მორო იშენი სქიდუდჷ პაპათ. Ospedale della Pietà-ში, [[1703]] წანაშ ეკენიას ვივალდიქ გჷნირთჷ ''Ospedale della Pietà''-შ მილარინალს ''maestro di violino'' ([[ვიოლინო]]შ მაგურაფალო). ვენეციას გვალო 4 თეშნერი გუნაჭყეფუ რდჷ. თინეფიშ ღანკი რდჷ ქიმუჩამუდესკო განათება დო გეურდუდესკონ წჷმოტებული, ომბოლი დო უღვენჯი ფანიაშ სქუალეფი. თინეფი იფინანსებუდეს რესპუბლიკაშ ფონდეფშე. ბოშეფი ქიდიგურუანდეს ვაჭარუას დო მილარინალს ტებულენდეს 15 წანაშ ხანს, ოდო ცირეფი ეთმოჭოფუნდეს მუსიკალურ განათებას დო არძოშე ნიჭიერეფი გინმირთუდეს ''Ospedale della Pietà''-შ ბუნაშ დო ორკესტრიშ მაკათურეფო. ანტონიო ვივალდიშ თე პოსტის გერინაფაშენ მალას ომბოლეფიშ მილარინალს ეიორდალეფიშ ბუნაქ ქჷმიპალუ დიდი ჯოხო დო პატიჩამა რესპუბლიკაშ თანჯეფს გალეთ. წორას ვივალდიქ ჭარჷ თინეფიშ კონცერტეფიშ, კანტატეფიშ დო ოშურიელე მუსიკაშ უმენტაში ნორთი. მორო კომპოზიტორიშ მერინა Ospedale della Pietà-შ დუდალაწკჷმა ობაღინაფალო აკოკვაჭილი რდჷ. მადუდურეფიშ სხუნუ ირი წანას ონწყუნდჷ კალიშ ღვაფას მაგურაფალეფიშ გჷშაგორუაშ გეშა. მორო, ოკო ქირაგადუას, ნამუდა ვივალდიშ დოტებაშენ კალიშ ღვაფა ირო გადარით ითებუდჷ დო 1709 წანას დიდი კომპოზიტორქ მიოდინუ თე სამუშა 7 ხონარით 6-იშ მეხჷ. ოდო ართი წანაშ უკული, მუჭოთ შტატგალენი მუსიკოსინ კჷნე დართინეს ოსპედალეშა. მუჭოთ რჩქჷნ დუდალობაქ დერწუმჷ თიშ გენიალობაშა. უკვე [[1713]] წანას თიქ გჷნირთჷ თე გუნაჭყეფუშ მუსიკალურ აკოქიმინჯალაშ გამამინჯეთ. ოდო 1716 წანას ქჷმუწუძინეს დო გეჭოფჷ ჯოხოდვალა ''maestro di' concerti''. წორას თე წანეფს ჭარჷ ვივალდიქ მუში მუსიკალური ნახანდეფიშ უმენტაშობა, თინეფ შქას მიარე ოპერა დო კონცერტი. 1705 წანას გჷშეშქვინჷ მუში ნახანდეფიშ მაართა კათელქ Opus 1-იქ, ნამუთ იკათუანდჷ ჟირი ვიოლინოშ 12 სონატას. 1709 წანას გჷშეშქვინჷ მაჟირა კათელქ Opus 2. 1718 წანას ვივალდიქ ქჷდიჭყჷ შარალუა. მუში შხირი შარალუაშ უმუკუჯინუო Ospedale della Pietà ყაბულც რდჷ თიშო ხეშფარა გჷნუგაფუდუკონ, კომპოზიტორი თინეფს დუჭარუნდჷ თუთას ჟირი კონცერტის დო გამკიჸონანდჷ მეცადინეობას ხუთშა იშენ-და თიმ ბორჯის, მუჟამს ვენეციას რდჷნ. ანგარიშკოროცხუაშ ფურცელეფი გჷნმობჩანა, ნამუდა [[1723]]-[[1733]] წანეფს თის 140 კონცერტიშ ჭარუაშ ხეშფარა გჷნუგეს. მა-18 ოშწანურაშ ვენეციას ოპერა რდჷ არძოშე უმოსო პოპულარული მუსიკალური ოძირაფუობა დო თიში ჭარუათ კომპოზიტორშოთ ძალამი მომგებიანი რდჷ. რდჷ მუსხირენი თეატრი, ნამუეფუთ ირალი კონკურენციას რდეს ართიანწკჷმან. ვივალდიშ მაართა ოპერა Ottone in villa- ქ დიდგჷ [[1713]] წანას ვენეციას ვარი დო განზერიას ვიჩენცაშ თეატრის. გეჸვენჯი წანას ვივალდიქ უკვე ვენეციაშა გჷნილჷ დო გჷნირთჷ Sant'Angel-იშ თეატრიშ იმპრესარიოთ, სოდეთ დოდგეს თიში ოპერა Orlando finto pazzo (RV 727). მორო თე ოპერა ვა გამულენდჷ თიჟამიშ მაჯინეშ მოთხუალეფს, ათეშენ ჟირი მარაშ უკული ვივალდიქ აძვილებურქ იჸუ მუნწყუმუდუკო თინა თეატრიშ რეპერტუარშე დო დუთირუდუკო თიმ ბორჯიშო უმოსი პოპულარული წჷმორინაფათ. 1715 წანას თიქ მაჯინეს წჷმურინუ ოპერა Nerone fatto Cesare (RV 724, დინაფილი რე). თენა რდჷ შქვითი ომპოზიტორიშ აკოქიმინელი ოპერა, სოდეთ ვივალდი რდჷ ლიდერი. ეჟამც ოპერას დიდი წჷმოძინაქ ხვადჷ თიათ. 1716 წანას ვივალდიქ დოჭარჷ ხოლო ჟირი ოპერა L'incoronazione di Dario (RV 719) დო La costanza trionfante degli amori e degli odi (RV 706). ეკონია თინეფშეიანქ თინერი პოპულარულო გჷნირთჷ ნამუდა ჟირი წანაშ უკული უკვე თირელი დო გჷნომუშებული Artabano re dei Parti (RV 701, დინაფილი რე) იდგუმუდჷ შხვადოშხვა თეატრეფიშ სცენებფს დო ბოლოს [[1732]] წანას პრაღასჷთ ქჷდიდგჷ. წორას თე პერიოდის დოჭარჷ ანტონიო ვივალდიქ ჩინებული წარმოწანაშ ბორჯეფი, ნამუთ წჷმმარინუანს ვიოლინოშ 4 კონცერტის. მუჭოთ იარგამებუნ თე მუსიკაშ დოჭარუაშ ინმაჩამალი წყუს წჷმარინუანდჷ მანტუაშ მუკი-მუკი რინელი სქვამი ოფუტეშ ელჷ-მოლჷ. თე ნახანდიქ მახვამილუ რევოლუცია მუსიკალური კონცეფციას. თინეფიშ ინოხ გენიალური კომპოზიტორქ არგამას ხანტჷ მაფერიშ ხარჩალი, ჩიტეფიშ ღურჭული, ჯოღორეფიშ ლალუა, მეშხურეეფიშ წჷმოძახინეფი, შტორმი, წყჷნარი სერეფი, გოჸინილი პეიზაჟეფი, დაჩხირიშ კიალი. არძო თე სცენა თოლწოხ წჷმომდირთუნა თე გენიალური მუსიკაშ მორჩქილა შვანს. მუში კარიერაშ კონკას კომპოზიტორქ დოჭარჷ საქორწილო კანტანტა ''Gloria e Imeneo'' (RV 687), სპეციალურო [[ლუი XV]]-იშ ქორწინებაშა მეჯღუნილი დო La Cetra მეჯღუნილი იმპერატორ [[ჩარლზ VI]]-შა. [[1728]] წანას თინაქ პირადო აკოხვადჷ იმპერატორ ტრიესტის, პორტიშ კიდანჯუაშა მულირს. ჩარლზის თეშ მეწონჷ "ჭითა პაპაშ" მუსიკაქ, ნამუდა თინაქ თიმ დღას თიშე უმოსი ეჩჲუ კომპოზიტორს, ვინდარო ალბეთ არძო მინისტრის ჟირი წანაშ განწხანსჷნ. თიქ ვივალდის ქიმეჩჷ აიარიშ (რაინდიშ) ჯოხოდვალა, ორქოშ მედალი დო ვენაშა ქჷმიჭანუ. მუშ ჸურე კომპოზიტორქ იმპერატორს გეგნოჩჷ La Cetra-შ ხეშნაჭარაშ ანგი. 1730 წანას მუმაშ ალარინათ ვივალდი შარალენს ვენაშა დო პრაღაშა, სოდეთ დოდგჷ მუში ოპერა Farnace. თე პერიოდიშ შხვა კომპოზიტორეფიშნერო ვივალდიქჷთ თელარაშ ეკონია წანეფს წისაფულენდჷ ფინანსურ გაჭირებას. თიშ ნახანდეფი უკვე ვა რგებაფულენდეს პოპულარობათ, მუსიკალური გემაშ თირაფალაქ თინეფი მალას მოდაშე გჷნოლაფირო გჷნაშქჷ, მუდგაშ გეშათ ვივალდიქ აძვილებურქ იჸუ მუში ხეშნაჭარეფიშ უმენტაშობა ძალამი დაბალ ძივთიშა გეგმუჩამუდუკო, ვენას მუში რინა უნარღელი ქოჸოფედუკონი. ამუდღარშახ უჩინებუ რე ვივალდიშ ვენეციაშე ულაში ბაძაძი. მორო კჷლმაგორალეფიშ ნორთის ზურს უღჷ, ნამუდა თინაქ ვენაშა იმპერატორწკჷმა აკახვამილაფარო იშარჷ, მარა თიში ვენაშა დინულაშე ჭიჭე ხანშა იმპერატორქ დოღურჷ. უიღბალობაშ თე მონკა გეშკუმალაქ კომპოზიტორი ვენას მუშნალიშ წყუშ დო იმპერატორიშ თხილუაშ უმუშო ქჷდიტუ. ვივალდიქ ღურჷ [[1741]] წანაშ [[27 კვირკვე|27]] ვარა [[28 კვირკვე|28 კვირკვეს]] დინოხოლენი ორგანოეფიშ ინფექციათ, ნაქირებუ ჸუდეს. 28 კვირკვეს დონთხორეს ღარიბეფიშ ოლეხეშ ოზეს, ნამუთ იდვალუაფუდჷ წიმინდე კარლიშ ჯოხონობაშ ოხვამეწკჷმა. თე საფლას ნთხორუნდეს ღურამესარჯაფილი დუმაშებელეფსჷთ. თიშ გეშა ნამუდა თე საფლაქ [[1783]] წანას დიკილუნ, შელებუანი ვა რე თიში დოდგინა, სო რე ნთხორილი ა. ვივალდინ. [[1815]] დო [[1818]] წანეფს თი ტერიტორიას, სოდეთ სასაფლა რდჷნ, ეიკიდჷ ვენაშ ტექნიკური უნივერსიტეტიქ. [[1978]] წანას, ანტონიო ვივალდიშ დაბადებაშე 300 წანაშ დუდწკჷმა რსხუაფათ, უნივერსიტეტიშ წოხოლე დიდგინ მემორიალური დაფაქ, ბაროკოშ ფარანიშ დიდი კომპოზიტორიშ ჯოხოშ უღურალჸოფაშო. == მუსიკალური ფრაგმენტეფი == * {{audio|Vivaldi - Four Seasons 1 Spring mvt 1 Allegro - John Harrison violin.oga|აფუნი. ნორთი 1 ალეგრო}} * {{audio|02 - Vivaldi Spring mvt 2 Largo - John Harrison violin.ogg|აფუნი. ნორთი 2 ლარგო}} * {{audio|03 - Vivaldi Spring mvt 3 Allegro - John Harrison violin.ogg|აფუნი. ნორთი 3 ალეგრო}} * {{audio|04 - Vivaldi Summer mvt 1 Allegro non molto - John Harrison violin.ogg|ზარხული. ნორთი 1 ალეგრო ნონ მალტო}} * {{audio|05 - Vivaldi Summer mvt 2 Adagio - John Harrison violin.ogg|ზარხული. ნორთი 2 ადაჟიო}} * {{audio|06 - Vivaldi Summer mvt 3 Presto - John Harrison violin.ogg|ზარხული. ნორთი 3 პრესტო}} * {{audio|07 - Vivaldi Autumn mvt 1 Allegro - John Harrison violin.ogg|დამორჩილი. ნორთი 1 ალეგრო}} * {{audio|08 - Vivaldi Autumn mvt 2 Adagio molto - John Harrison violin.ogg|დამორჩილი. ნორთი 2 ალეგრო მალტო}} * {{audio|09 - Vivaldi Autumn mvt 3 Allegro - John Harrison violin.ogg|დამორჩილი. ნორთი 3 ალეგრო}} * {{audio|10 - Vivaldi Winter mvt 1 Allegro non molto - John Harrison violin.ogg|ზოთონჯი. ნორთი 1 ალეგრო ნონ მალტო}} * {{audio|11 - Vivaldi Winter mvt 2 Largo - John Harrison violin.ogg|ზოთონჯი. ნორთი 2 ლარგო}} * {{audio|12 - Vivaldi Winter mvt 3 Allegro - John Harrison violin.ogg|ზოთონჯი. ნორთი 3 ალეგრო}} == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.classical.net/music/composer/works/vivaldi/index.html Catalog of instrumental works] * [http://alambix.uquebec.ca/musique//catal/vivaldi/viva.html Complete works catalog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100619195240/http://alambix.uquebec.ca/musique//catal/vivaldi/viva.html |date=2010-06-19 }} * [http://www.goldbergweb.com/en/magazine/interviews/2005/04/31716.php Michael Talbot: Recent Vivaldi Discoveries] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061104061652/http://www.goldbergweb.com/en/magazine/interviews/2005/04/31716.php |date=2006-11-04 }} from the online magazine [http://www.goldbergweb.com/en/ Goldberg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070127140856/http://www.goldbergweb.com/en/ |date=2007-01-27 }}. * [http://www.goldbergweb.com/en/magazine/composers/2001/12/383.php Antonio Vivaldi] {{Webarchive|url=http://arquivo.pt/wayback/20091015070413/http://www.goldbergweb.com/en/magazine/composers/2001/12/383.php |date=2009-10-15 }} by Fréderic Délaméa (Translated by Kirk McElhearn) from [http://www.goldbergweb.com/en/ Goldberg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070127140856/http://www.goldbergweb.com/en/ |date=2007-01-27 }}. * [http://www.playbillarts.com/news/article/2341.html Two Vivaldi biopics may duel at the box office] * [https://web.archive.org/web/20070328191756/http://www.anima-veneziana.narod.ru/index.html Vivaldi biography.]Free English eBooks: 1. Talbot, M. Vivaldi. 1993; 2. Heller, K. Antonio Vivaldi: The Red Priest of Venice. 1997 * (Ryom, Peter. Vivaldi Werkverzeichnis. 1. Auflage. 2007. Breitkopf & Härtel. 664 S., format: JPG) * The Seasons in interactive hypermedia [http://bach.nau.edu/Vivaldi/SpringMvt1.html Allegro], [http://bach.nau.edu/Vivaldi/SpringMvt2.html Largo], [http://bach.nau.edu/Vivaldi/SpringMvt3.html Allegro] (Shockwave required) at the [https://web.archive.org/web/20070309154705/http://bach.nau.edu/ BinAural Collaborative Hypertext] * [http://www.youtube.com/watch?v=TiS38dS8Gp0 Allegro molto from 'Winter' by Vivaldi ] * [http://www.youtube.com/watch?v=bj62I8Ttg_U Video of ballet to music by Antonio Vivaldi ] * [http://www.schrank-zwei.de Informations about the research project on the Saxon court's instrumental music collection in the Sächsische Landesbibliothek – Staats- und Universitätsbibliothek Dresden, in German] (open source online publication of all Vivaldi manuscripts from the Pisendel collection) {{DEFAULTSORT:ვივალდი, ანტონიო}} [[კატეგორია:იტალიარეფი]] [[კატეგორია:იტალიარი კომპოზიტორეფი]] [[კატეგორია:ოპერაშ კომპოზიტორეფი]] [[კატეგორია:დუნაბადი 1678]] [[კატეგორია:ნაღურა 1741]] el30ij1zbeux6cjyyb17gur81d2x9j4 0 8109 254042 245229 2026-10-15T06:49:37Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 254042 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიჯი |ჯოხო = მელიტონ ქანთარია |ოდაბჯოხო = მელიტონ ვარლამიშ სქი ქანთარია |პორტრეტი = |ზჷმა = |მუკნაჭარა = |დაბჯოხო = |მოღალობა = [[სხუნუეფიშ რსხუშ გერგეზი]] |დაბ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|5|10|1920}} |დაბ აბანი = [[ჯვარი (ნოღა)|ჯვარი]], [[საქორთუო]] |მენოღალობა = {{შილა|სსრრ}}→{{შილა|საქორთუო|1990}} |დოლმახორალა = {{შილა|სსრრ}} |ღურ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1993|12|26|1920|10|5}} |ღურ აბანი = |ნთხორ აბანი=[[ჯვარი (ნოღა)|ჯვარი]]შ მასუამ საარძო სკოლაშ ოზეს, [[საქორთუო]] |ერუანობა= [[ქორთუეფი|ქორთუ]] |მუმა = ვარლამ ქანთარია |ნანა = ლიდია შონია - ქანთარია |ალმასქუ = ბარბარე ჯალაღონია |სქუალეფი = მირიანი, რეზო დო ციალა |ჯილდოეფი = |ვებ-ხასჷლა = |შხვადოშხვა = }} '''მელიტონ ვარლამიშ სქი ქანთარია''' (დ. [[5 გჷმათუთა]], [[1920]], [[ჯვარი (ნოღა)|ჯვარი]] — ღ. [[26 ქირსეთუთა]], [[1993]], [[მოსკოვი]]) — [[სხუნუეფიშ რსხუშ გერგეზი]] ([[8 მესი]], [[1946]]), სხუნუეფიშ არმიაშ ქორთუ [[სერჟანტი]], ნამუქჷთ ოფიციალურ ჩინებეფით გომორძგუაშ შილა ეიოხუნუ [[რაიხსტაგიშ ნოდგჷმი|რაიხსტაგის]] [[1945]] წანაშ [[30 პირელი|30 პირელს]], 21.50 სათის. == რინა == დებადჷ ყაზაყიშ ფანიას თიჟამო ოფუტე [[ჯვარი (ნოღა)|ჯვარს]], [[სამარგალო]], დო რდჷ კოლმეურნეობაშ მაკათური [[1940]] წანაშახ, მუჟამცჷთ [[სხუნუეფიშ არმია]]შა იჭანეს. [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ პერიოდის ინალენდჷ 756-ა მაჸოთამალეფიშ ბატალიონს, მა-3 არმიაშ 150-ა მაჸოთამალეფიშ დივიზია, მაართა ბელორუსულ ფრონტის. თიქ სერჟანტ [[მიხეილ ეგოროვი|მიხეილ ეგოროვწკჷმა]] ართო ეიოხუნუ [[სსრრ-შ შილა|სხუნუეფიშ ჭითა შილა]] დონთხაფილი რაიხსტაგიშ დუც ბერლინშო ჩხუპიშ ბორჯის, 1945 წანაშ 30 პირელს.<ref> http://www.parliament.ge/files/sxdomebi/1959dep/kantaria.doc</ref> [[1946]] წანას დემობილიზაციაშ უკული ქანთარია [[სოხუმი|სოხუმს]] ოხორანდჷ. [[აფხაზეთიშ ლჷმა (1992-93)|აფხაზეთიშ კონფლიქტიშ]] პერიოდის აძვილაფირქ იჸუ ჸუდე ქჷდუტებუდჷკონ ([[1993]] წანაშ ეკენიას). ქანთარიაქ ფანიამო მოსკოვშა გჷნილჷ, სოდეთ ჟირ თუთაშა დოღურჷ. === ოლჷმარი შარა === 1940 წანას მელიტონ ქანთარია იჭანეს არმიაშ რანწკეფშა, თის მალას ქჷმაჭიშუ ლჷმაქ. მაართათ კავკაციას აწუდირთჷ ნტერს. ოკათჷდჷ სმოლენსკიშ ოლქიშ გოდუდიშალაფაშო მანჯებულ ჩხუპის. თაქ მელიტონ ქანთარიაქ მონკათ იჸუ ნჭყოლირქ. სქილიდაფაშ უკული თინა კჷნე ფრონტის რე. თიქ ჯოხოშინელი შარა მუკორთჷ პოლონეთიშ ტერიტორიას, ოკათჷდჷ წყარმალუეფიშ ვისლაშ დო ოდერიშ, ნეისეშ დო შპრეშ გჷნოლახუას, დუბლინიშ, ლატვიაშ დო ბელორუსიაშ გოდუდიშალაფაშო მიმალ ჩხუპეფც. ლჷმაშ ბორჯის იდრიცკიშ კუტუზოვიშ ორდენამ 150-ა მაჸოთამალ დივიზიაშ 776-ა მაჸოთამალ პოლკიშ გურამ ჯინუ მელიტონ ქანთარიაქ სუმშა იჸუ მონკას ნჭყოლირქ . == ლჷმაშ გეჸვენჯი წანეფი == ლჷმაშ უკული მელიტონ ქანთარია მუშენდჷ ოფუტე აგუბედიაშ კოლმეურნეობას, უკული მეშახტეთ ტყვარჩელს. რდჷ საქორთუოშ სსრ მა-2 - მა-6 მოჭანაფაშ უმაღალაშ სხუნუშ დო აფხაზეთიშ ასსრ უმაღალაშ სხუნუშ დეპუტატი. დაჯილდოებული რე ლენინიშ 2 ორდენით, ჭითა შილაშ, მარქსიშ (გდრ) ორდენით დო მენდალეფით. == საფულე== მელიტონ ქანთარიაქ 1993 წანაშ [[26 ქირსეთუთა]]ს ღურჷ ნ. მოსკოვს. ღურაშე მუსხირენი დღაშა თიწკჷმაიანი პრემიერ-მინისტრიშ გამა-კოჩიშ ირაკლი მენაღარიშვილიშ დუდმახვენჯალათ მანწყის მასაფულებერი კომისია. მელიტონ ქანთარიაქ დასაფულეფურქ იჸუ ჯვარიშ მასუმა საჯარო სკოლაშ ოზეს, გომორძგვილი ჯარიშკოჩიშ ნოჭახნაკუშ ხასჷლას, 1994 ქანაშ [[5 ღურთუთა]]ს. „არძო ოკუპაცია გეთებუ დო დემარცხებუ“, - გჷმოთქჷ საქორთუოშ პრეზიდენტიქ, მიხეილ სააკაშვილქ. 2011 წანაშ 9 მესის თიქ ჯვარიშ საჯარო სკოლაშა ქანთარიაშ ჯოხოდვალაშ მეჩამას დერსუ დო გერგეზიშ მემორიალი პეულეფით მანწყუ. პრეზიდენტიქ ეშანუ: „მელიტონ ქანთარია რდჷ ჩქინი ქიანაშ ტრაგიკული ბედიშ ლეგენდარული მალჷმორი, მიქჷთ გომორძგუაშ შილა რაიხსტაგის ეიოხუნუ“. სააკაშვილქ ქანთარიას ლტოლვილი გიოდჷ, რახან თინა [[აფხაზეთი]]შე რდჷ, „ოდო თინეფქ, მიწკჷმა ართოთ გომორძგუაშო ლჷმენდჷნ, ოკუპანტეფო გჷნირთეს“. <ref>http://www.imedi.ge/index.php/2010-08-23-17-08-23/item/7847-1 {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ფანია == მელიტონ ქანთარიაშ ალმასქუ ბარბარე ჯალაღონია დასაფულებურიე ოჩამჩირეშ რაიონიშ ოფუტე ბედიას. გერგეზის დასქიდჷ სუმი სქუაქ: მირიანი, რეზო და ციალაქ, ნამუეფით მიარერიცხუამ სქუალეფწკჷმა დო მოთალეფწკჷმა ართო ამდღა, თხოზინალობაშ გეშა <ref>http://cyxymu.livejournal.com/947114.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110513055120/http://cyxymu.livejournal.com/947114.html |date=2011-05-13 }}</ref>, ოხორანა ხურგაშგალე. == ბიბლიოგრაფია == * მელიტონ ქანთარია, გერგეზი მეშილე, აკმადგინალი ბექა ქანთარია, ქთ. 2003 წ; გჷშმაშქუმალარობა "მოლოდინი" * გომორძგუაშ სიმბოლო, ავტორეფი სერგო წურწუმია დო ზაურ შეროზია, ქთ. 2005 წანა * ბექა ქანთარია, გაზეთი "საქართველოს რესპუბლიკა," 2000 წანა, 9 მესი == სქოლიო == {{reflist}} == რესურსეფი ინტერნეტის == * http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=282 * http://www.public.ru/tagcloud/KANTARIYA.htm?1241672730 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304185248/http://www.public.ru/tagcloud/KANTARIYA.htm?1241672730 |date=2016-03-04 }} * http://test.ghn.ge/news-41682.html{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{DEFAULTSORT:ქანთარია, მელიტონ}} [[კატეგორია:ქორთუეფი]] [[კატეგორია:ქორთუ ოურდუმე მოღალეეფი]] [[კატეგორია:სხუნუეფიშ რსხუშ გერგეზეფი]] [[კატეგორია:დუნაბადი 1920]] [[კატეგორია:ნაღურა 1993]] fdqqj4rhr11v70witu8h80omyjmonof 10 9680 254045 97500 2026-10-15T09:25:44Z Ziv 20878 ([[c:GR|GR]]) [[File:Flag of the Kingdom of Sardinia (1728-1802).gif]] → [[File:War Ensign of the Savoyard States (1783-1802).gif]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] · corr. 254045 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = სარდინიაშ დო პიემონტიშ ომაფე | link alias-s = სარდინიაშ ომაფეშ | shortname alias = სარდინიაშ ომაფე | flag alias = Flag of the Kingdom of Sardinia.svg | flag alias-1720 = Savoie flag.svg | flag alias-1782 = War Ensign of the Savoyard States (1783-1802).gif | flag alias-1816 = Flag of Kingdom of Sardinia (1848).svg | flag alias-1848 = Flag of Italy (1861-1946).svg | flag alias-savoyard = Savoyard flag.svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | templatename = Kingdom of Sardinia | var1 = 1720 | var2 = 1782 | var3 = 1816 | var4 = 1848 | var5 = savoyard | redir1 = Piedmont-Sardinia | related1 = სარდინია | related1 = პიემონტი </noinclude> }}<noinclude> </noinclude> ofnfr25ap4u688jhav7fm9g6o8fvb1l 0 12512 254038 110268 2026-10-15T04:27:03Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 254038 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა თხილერი ტერიტორია | ჯოხო = ზომ-კალმთოუტსე-ჰეიდე | ოდაბადური ჯოხო = | დუდჯოხო = | IUCN-ის კატეგორია = II | სურათი = Kalmthoutse Heide vanuit brandtoren 1 11feb2007.JPG | რუკა = | ორენი = {{შილა|ნიდერლანდი}} | უხოლაში ნოღა = | კოორდინატეფი = {{coord|51|23|43|N|4|26|28|E|}} | ფართობი = 37,5 კმ² | დირსხუ = 2001 | სუმარეფიშ მუდანობა = | სუმარეფიშ წანა = | მადუდე ორგანო = }} '''ზომ-კალმთოუტსე-ჰეიდე''' ({{lang-nl|Grenspark De Zoom-Kalmthoutse Heide}}) — ტრანსასათანჯო ერუანული პარკი [[ბელგია]]-[[ნიდერლანდი]]შ თანჯას. პარკი მიშმურს ნიდერლანდიშ [[ოორუე ბრაბანტი]]შ დო ბელგიაშ [[ანტვერპენიშ პროვინცია|ანტვერპენიშ პროვინციეფშა]]. დირსხუ [[2001|2001 წანას]]. ფართობი 37,5 კმ². ტერიტორიაშ დიდი ნორთი ფორილი რე ჯა-ბართვონაშე აკოდგინელი ჰაბიტატით. ==ქოძირით თაშნეშე== * [[ნიდერლანდიშ ერუანული პარკეფიშ ერკებული]] ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [https://web.archive.org/web/20110928144913/http://www.grensparkzk.be/ ზუმ-კალმთოუტსე ჰეიდეშ სათანჯო პარკი] {{nl}} {{ნიდერლანდიშ ერუანული პარკეფი}} [[კატეგორია:ნიდერლანდიშ ერუანული პარკეფი]] qt56b4cy6e2u94jy69zei4o5pkr1bbo 0 18730 254019 226867 2026-10-14T15:09:35Z Narazeni 826 254019 wikitext text/x-wiki {{Short description|სახენწჷფო ცენტრალურ აფრიკას}} {{Distinguish|text=უწოხ ჩინებულ [[ზაირი|ზაირშა]], ასეშო ჯოხოდვალა თირელ [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა{{!}}კონგოშ დემოკრატიულ რესპუბლიკა]]}} {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{native name|fr|République du Congo}}<br/>{{collapsible list | titlestyle = background:transparent;text-align:center;line-height:normal;font-size:80%; | title = <small>{{nobold|''(ერუანულ ნინეფშა)''}}</small> <small>|{{lang-ln|Republíki ya Kongó}} | {{lang-mkw|Repubilika ya Kôngo}} </small> }} |ედომუშამი_ჯოხო = კონგოშ რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =კონგოშ რესპუბლიკა |შილა =Flag of the Republic of the Congo.svg |გერბი = Coat of arms of the Republic of the Congo.svg |რუკა = Republic of the Congo (orthographic projection).svg |ჰიმნი ={{native name|fr|„[[La Congolaise]]“|italic=no|nolink=on}}<br />{{native name|kg|Besi Kôngo}}<br />({{Lang-xmf|„კონგოარი“}})<div style="padding-top:0.5em;">{{center|[[ფაილი:National anthem of the Republic of the Congo.oga|center]]}}</div> |დევიზი =Unité, Travail, Progrès (ფრანგ.) ''ართიანობა, ხანდა, პროგრესი'' |ოფიციალური_ნინეფი =[[ფრანგული ნინა|ფრანგული]]<ref>{{cite web |url=https://mjp.univ-perp.fr/constit/cg2015.htm |language=fr |title=Constitution de 2015 |work=Digithèque matériaux juridiques et politiques, Jean-Pierre Maury, Université de Perpignan |access-date=2 January 2021 |archive-date=13 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313042001/http://mjp.univ-perp.fr/constit/cg2015.htm |url-status=live }}</ref> |რელიგია= |ნანანოღა= [[ბრაზავილი]] |latd=4 |latm=14 |latNS=S |longd=15 |longm=14 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =ბრაზავილი |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] [[გვერდო საპრეზიდენტო სისტემა|გვერდო საპრეზიდენტო რსპუბლიკა]][[ავტორიტარიზმი|ავტორიტარულ]] დიქტატურაშ გიმე<ref>{{Cite news |last=Tampa |first=Vava |date=10 April 2021 |title=Sassou rules like an emperor while Congolese die from extreme poverty |url=https://www.theguardian.com/global-development/2021/apr/10/denis-sassou-nguesso-rules-like-an-emperor-while-congolese-die-from-extreme-poverty-congo-brazzaville |access-date=4 January 2024 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=Elections in Congo-Brazzaville |url=https://www.dw.com/en/sassou-nguesso-clings-to-power-in-congo-brazzaville/a-19127711 |access-date=4 January 2024 |website=DW |date=18 March 2016 |language=en |archive-date=4 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104170339/https://www.dw.com/en/sassou-nguesso-clings-to-power-in-congo-brazzaville/a-19127711 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=23 March 2021 |title=Congo Brazzaville's Sassou Nguesso re-elected with more than 88% of vote, early results show |url=https://www.france24.com/en/africa/20210323-congo-brazzaville-s-sassou-nguesso-re-elected-with-more-than-88-of-vote-early-results-show |access-date=4 January 2024 |website=France 24 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Clark |first=John Frank |title=The failure of democracy in the Republic of Congo |date=2008 |publisher=L. Rienner |isbn=978-1-58826-555-5 |location=Boulder (Colo.)}}</ref> |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 = [[დენის სსაუ ნგუესსო]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[ანატოლ კოლინეტ მაკოსო]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 64-ა |ფართობი =342,000 |წყარი_% =3,3 |ოეგებიე_მახორობა =6,228,784<ref>{{Cite web |title=Congo Population (2024) - Worldometer |url=https://www.worldometers.info/world-population/congo-population/ |access-date=19 May 2024 |website=worldometers.info |language=en |archive-date=9 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250609042131/https://www.worldometers.info/world-population/congo-population/ |url-status=live }}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი =116-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2023 |მახორობაშ_ცენზი = 6,142,180<ref>{{Cite web |last=BOKOLO |first=Guilesse |date=8 January 2024 |title=RESULTATS PRELIMINAIRES |url=https://ins-congo.cg/download/resultats-preliminaires/ |access-date=16 June 2024 |website=INS-CONGO BRAZZAVILLE |language=fr-FR |archive-date=24 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240724133452/https://ins-congo.cg/download/resultats-preliminaires/ |url-status=live }}</ref> |მახორობაშ_ცენზი_წანას = 2023 |მახორობაშ_მეჭედალა = 19 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 212-ა |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = $42.760 მილიარდი |ედპ_ppp_რანგი = 140-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$6,590 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 143-ა |აგი =6,590 |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = <font color="#ffcc00">ოშქაშე</font> |აგი_რანგი =138-ო |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[აფრიკული ფრანკი]] |ვალუტაშ_კოდი =XAF |ქიანაშ_კოდი =CG |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[ბჟადალი აფრიკაშ ბორჯი|WAT]] ([[UTC]]+1) |ზარხულიშ_ბორჯი = |cctld = [[.cg]] |ოტელეფონე_კოდი =+242 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''კონგოშ რესპუბლიკა''' ''({{lang-fr| République du Congo}}; [[კიტუბა|კონგო]]შ ნინაშა: Repubilika ya Kongo; [[ლინგალა]]: Republiki ya Kongó'', თაშნეშე უჯოხონა '''კონგო ბრაზავილი''' ვარ-და თეშ '''კონგო''') - სახენწჷფო [[ცენტრალური აფრიკა|ცენტრალურ]] [[აფრიკა]]ს. ქიანას უხურგანს: [[გაბონი]], [[კამერუნი]], [[ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] [[ანგოლარეფი]]შ [[ანკლავი]] [[კაბინდა]]შ პროვინციას დო [[გვინეაშ ჸუჯი]]ს. რეგიონს დომინირენდჷ [[ბანტუშ კათა|ბანტუშ თური]], ნამუთ კინოხ წყარმალუ [[კონგო (წყარმალუ)|კონგო]]შ მანგას აწარმენდეს ვაჭრობას. ალმახანური რესპუბლიკა ჸოფილი [[საფრანგეთი|ფრანგული]] [[კოლონია]] რე, ნამუქჷთ [[1960|1960 წანასს]] ზოხორინალა მიღჷ<ref>cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cf.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160507040659/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cf.html |date=2016-05-07 }} |title=CIA – The World Factbook – Congo, Republic of the |publisher=Cia.gov |date= |accessdate=2008-12-26</ref>. [[კონგოშ ოკათე რესპუბლიკა]] რდჷ [[სხუნუეფიშ ბლოკი]]შ მაკათური, [[კომუნიზმი|მარქსისტულ-ლენინისტური]] ართპარტიული სახენწჷფო. [[1970|1970 წანაშე]] [[1992|1992 წანაშახ]] კომუნისტურ რეჟიმი დოთირუ დემოკრატიულ გიშაგორუეფქ, მარა [[1997|1997 წანაშ]] [[ომენოღალი ლჷმა]]შ უკული გეგმაჸათეს გიშაგორილი პრეზიდენტი [[პასკალ ლისოუბა]] დო დირთჷ ჸოფილი დიქტატორი [[დენის სსაუ ნგუესსო]]. ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [http://www.congo-siteportail.info/ კონგოშ რესპუბლიკაშ პარლამენტიშ ვებ-ხასჷლა] {{fr icon}} * [http://www.presidence.cg/accueil/ კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტიშ ვებ-ხასჷლა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101222012727/http://www.presidence.cg/accueil/ |date=2010-12-22 }} {{fr icon}} * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-c/congo-republic-of-the.html თარობაშ მადუდე დო მინისტრეფიშ კაბინეტი] == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{Commons|Republic of the Congo|კონგოშ რესპუბლიკა}} {{მერკე}} {{აფრიკაშ ქიანეფი}} {{აფრიკაშ რსხუ}} [[კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:ფრანგულნინამი ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] ts5x7yzr5y6427jp1x4wbfwzcvah2si 0 18861 254041 207542 2026-10-15T05:50:24Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 254041 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Konkanispeakers.png|thumb|[[კონკანი (ნინა)|კონკანიშ ნინაშა]] მორაგადეეფიშ გოფაჩუა [[ინდოეთი]]ს]] '''კონკანი''' (''Koṅkaṇī lok''თაშნეშე ''Koṅkaṇe'', ''Koṅkaṇstha'') ლინგვისტური ჯარალუა რე, ნამუთ უმენტაშო ოხორანს ბჟადალი ინდოეთიშ წყარპიჯიშ ღოზის, თინეფიშ ოდაბადური ნინა რე [[კონკანი (ნინა)|კონკანი]]. თინეფ უმენტაშო ოხორანა [[კარნატაკა]]შ დო [[გოა]]შ შტატეფიშ წყარპიჯეფს. თინეფი მუსხირენ ეთნოსო რენა გორთილი. ზიტყვა ''კონკანი'' დოთიშ ედომუშამი ვერსია ''Konkani'', მოურს ''{{IAST|Kuṅkaṇ''}}-შე ვარა {{IAST|Kuṅkaṇu}}-შე. შხვადოშხვა თარობა თე ზიტყვას შხვადოშხვანერო ეთმენწყუნს. კანკალე თეჯგურა რე: *''Koṇ'' შანენს გვალაშ კონკას. *აკანური დიდა ოსურღორონთიშ ჯოხო, ნამუთ კანკალეშა [[სანსკრიტიზაცია|სანსკრიტიზაფილო]] შანენს ოსურღორონთი [[:en:Renuka|რენუკას]]. თეშნერო ჯოხო ''Konkane'', მოურს ზიტყვა ''{{IAST|Konkaṇ}}''-შე, ნამუთ ''კონკანიშ კათას'' შანენს.<ref name=mano>{{cite book|last=Sardessai|first=Manohar Ray|title=A history of Konkani literature: from 1500 to 1992|year=2000|publisher=Sahitya Akedemi|location=New Delhi|isbn=9788172016647|pages=317, (see chapter I, pages: 1–15)}}</ref> კონკანიშ კათა თინეფიშ ოდაბადური ნინა [[კონკანი (ნინა)|კონკანიშ]] შხვადოშხვა დიალექტშა რაგადანს; თაშნეშე ძალამი ბრელს ჟირ ნინა ართო უჩქუ.<ref name="languageinindia.com">[http://www.languageinindia.com/may2001/bilingual.html Language in India<!-- Bot generated title -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070208012636/http://www.languageinindia.com/may2001/bilingual.html |date=2007-02-08 }}</ref> ==ლიტერატურა== * ''Hindu Temples and deities'' by Rui Pereira Gomes * ''Bharatiya Samaj Vighatak Jati Varna Vyavastha'' by P.P. Shirodkar, published by Kalika Prakashan Vishwast Mandal * ''Gazetteer of the Union Territory Goa, Daman and Diu: district gazetter'' by Vithal Trimbak Gune, Goa, Daman and Diu (India). Gazetteer Dept, Published by Gazetteer Dept., Govt. of the Union Territory of Goa, Daman and Diu, 1979 * ''The Village Communities. A Historical and legal Perspective''&nbsp;– Souza de, Carmo. In: Borges, Charles J. 2000: 112 and Velinkar, Joseph. ''Village Communities in Goa and their Evolution'' * ''Caste and race in India'' by Govind Sadashiv Ghurye * ''The cultural history of Goa from 10000 B.C.-1352 A.D'' By Anant Ramkrishna Sinai Dhume ==რესურსეფი ინტერნეტის== {{commons category}} *[http://www.kokaniz.com/history.html მაჰარაშტრაშ წყარპიჯიშ მუსულმანი კონკანეფიშ ისტორია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070712124015/http://www.kokaniz.com/history.html |date=2007-07-12 }} *[http://www.kanarasaraswat.org/ The Kanara Saraswat Association ] *[http://www.culture.konkani.com/ About the roots of the Konkani speaking Saraswat Brahmin community] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050308013342/http://culture.konkani.com/ |date=2005-03-08 }} *[http://www.indiacatholic.com/goaandmangolorean.htm მანგალორიშ კონკანი ქირსიანეფიშ ისტორია] *[http://www.buwagulf.com/ A Welfare organisation of Konkani Muslim or Kokni Muslim in the Gulf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050123084621/http://buwagulf.com/ |date=2005-01-23 }} *[http://www.daivajna.org Daivajna Community Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080725064854/http://www.daivajna.org/ |date=2008-07-25 }} *[http://www.kamat.com/kalranga/konkani/konkani.htm Origins of Konkani Language] * [http://manglorean.net/konkani/ Online Manglorean Konkani Dictionary Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110502055206/http://manglorean.net/konkani/ |date=2011-05-02 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:Konkani people}} [[კატეგორია:ინდოეთიშ ეთნკური ბუნეფი]] [[კატეგორია:კონკანი]] bombo02tj59yq97k83sqrnitxwb2yxg 0 19723 254014 253984 2026-10-14T14:44:01Z Narazeni 826 254014 wikitext text/x-wiki {{Distinguish|კონგოშ დემოკრატიულ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი{{!}}კონგოშ დემოკრატიულ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტ}} {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |პოსტი =პრეზიდენტი |ორგანიზაცია =[[კონგოშ რესპუბლიკა]]შ |შილა = |შილაშ ზჷმა = |შილაშ მუკნაჭარა = |შანი =Coat of arms of the Republic of the Congo.svg |შანიშ ზჷმა = |შანიშ მუკნაჭარა =კონგოშ რესპუბლიკაშ გერბი |ოდაბადური ჯოხო ={{native name|fr|Président de la République du Congo}} |სურათი =Denis Sassou Nguesso 2014.jpg |პოსტიშ პიჯი =[[დენი სასუ-ნგესო]] |პოსტიშ დაკება =[[25 გჷმათუთა]], [[1997]] |მემართუაშ სტილი = |ტიპი = |სტატუსი = |კუნტას = |მაკათური = |ანგარიშვალდვალირი რე = |რეზიდენცია =საპრეზიდენტო დოხორე, [[ბრაზავილი]]<ref>{{Cite web|url=http://www.presidence.cg/palais_presidentiel/index.php|title=Palais présidentiel ou Palais du Peuple|website=presidence.cg|language=French}}</ref> |ოლქი = |წჷმმარინაფალი = |პოსტიშა გემარინაფალი = |გემარინაფალიშ პოსტი = |ხანიშ განწეობა = 5 წანა, ჟირშა დოკებაშ ნებათ |წიმოხონი = |დირსხუ ={{start date and age|df=y|1960|8|15}} |დჷმარსხუაფალი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ კონსტიტუცია]] |მაართა პოსტის =[[ფიულბერ იულუ]] |გეუქვუ = |აკიდგინჷ= |ბოლო პოსტის = |მონძე = |წორომოხვარე = |ხელფასი = 108400 USD წანმოწანას<ref name="africabusinessdaily">{{cite web|url=https://www.businessdailyafrica.com/news/The-highest-and-lowest-paid-African-presidents/539546-4129430-cbmf8iz/index.html|title=The highest and lowest paid African presidents - Business Daily|date=27 December 2020 |publisher=Business Daily}}</ref> |ვებ-ხასჷლა =[http://www.presidence.cg/ ოფიციალურ ვებ-ხასჷლა] }} '''კონგოშ პრეზიდენტი''' – [[კონგოშ რესპუბლიკა|კონგოშ რესპუბლიკაშ]] სახენწჷფოშ მადუდე. მახორობა გიშმაგორუნს 7 წანაშ ხანით. == კონგოშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული == {| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2 |- bgcolor="#008000" !! ! !! სურათი!! ჯოხო !! პოსტიშ <br /> დოჭუაფა!! პოსტიშ <br /> თება |- |1. || || [[ფიულბერ იულუ]] || [[15 მარაშინათუთა]] [[1960]] || [[15 მარაშინათუთა]] [[1963]] |- |2. || || [[ალფონს მასამბა-დება]] || [[16 მარაშინათუთა]] [[1963]] || [[4 ეკენია]] [[1968]] |- |3. || || [[მარიან ნგუაბი]] || [[4 ეკენია]] [[1968]] || [[18 მელახი]] [[1977]] |- |4. |||| [[ჟაკ იომბი-ოპანგო]]|| [[18 მელახი]] [[1977]] || [[5 ფურთუთა]] [[1979]] |- |5. || [[ფაილი:Denis Sassou Nguesso 2014.png|50px]]|| [[დენი სასუ-ნგესო]] ||[[8 ფურთუთა]] [[1979]] || [[31 მარაშინათუთა]] [[1992]] |- |6. || || [[პასკალ ლისუბა]] || [[31 მარაშინათუთა]] [[1992]] || [[25 გჷმათუთა]] [[1997]] |- |7. ||[[ფაილი:Denis Sassou Nguesso 2014.png|50px]] || [[დენი სასუ-ნგესო]] || [[25 გჷმათუთა]] [[1997]] || ასე |} ==რესურსეფი ინტერნეტის== * [https://web.archive.org/web/20021008071424/http://www.terra.es/personal2/monolith/congobra.htm კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული] {{აფრიკაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი}} [[კატეგორია:კონგოშ რესპუბლიკა]] [[კატეგორია:აფრიკაშ ქიანეფიშ პრეზიდენტეფი]] [[კატეგორია:კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტეფი|*]] jfxojv9hbc9jyetbczp6xf3gije9hgu 0 22928 254034 206620 2026-10-15T02:16:53Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 254034 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ნინა | ჯოხო = ბულგარული ნინა | მუშითჯოხოდვალა = български език | მუდანობა = ოდაბადური ნინა: 11 – 13 მლნ.<ref>10 მილიონი ეთნოლოგიშ მეჯინათ [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=bul], 12 მილიონი ომნიგლოტიშ მეჯინათ [http://www.omniglot.com/writing/bulgarian.htm]</ref> | ქიანეფი =[[ბულგარეთი]], [[ოორუე მაკედონია]], [[უკრაინა]], [[რუმინეთი]], [[მოლდოვა]], [[ბელარუსი]], [[სერბეთი]], [[თურქეთი]] | კლასიფიკაცია =[[ინდოევროპული ნინეფი|ინდოევროპული ფანია]]: ::[[სლავური ნინეფი|სლავური]] :::[[ობჟათესლავური ნინეფი|ობჟათესლავური]] ::::'''ბულგარული''' | ჭარალუა = [[კირილიცა]] | სტატუსი =ოფიციალური ენა: <br /> :{{შილა|ბულგარეთი}} :{{შილა|EUR}} არეგულირენს: ბულგარეთიშ მენცარობეფიშ აკადემიაშ ბულგარული ნინაშ ინსტიტუტი | კოდეფი = ISO 639-1: bg <br />ISO 639-2: bul <br />ISO/FDIS 639-3: bul | რუკა = | ზჷმა = | ეჭარუა = | კოდი =bg }} '''ბულგარული ნინა''' ([[ბულგარული ნინა|ბულგ.]] български език) — [[ბულგარალეფი]]შ ნინა, ნამუთ ორსხველჷ [[ინდოევროპული ნინეფი|ინდოევროპულ ნინეფიშ]] [[სლავური ნინეფი|სლავური ფანიაშ]] [[ობჟათესლავური ნინეფი|ობჟათესლავურ]] ბუნას. ბულგარულს ანდა [[დიალექტი]] უღუ. თინეფი მუშჸურე ზოხო კილო–კავეფო ირთუ. ბულგარულწკჷმა არძაშე არხოს მარენჯი ნინა რე [[მაკედონური ნინა|მაკედონური]]. თე ჟირ ნინაშ დიალექტეფი აკმოქიმინუნა ართგვარ [[ნინაშური კონტინუუმი|ნინაშურ კონტინუუმს]]. ბულგარეთის ანდა მაკედონურს თეშით ვაღიარენა ზოხო ნინათ დო თის ბულგარულიშ დიალექტეფს მიოკოროცხანა. == რესურსეფი ინტერნეტის == {{ვიკიციტატა|ბულგარული მოიადეფი}} * [http://www.uni-bonn.de/~manfear/test_bg.php ოვარჯიშაფალი ტესტეფი ბულგარულ ნინას] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080126065625/http://www.uni-bonn.de/~manfear/test_bg.php |date=2008-01-26 }} * [https://web.archive.org/web/20161002013900/http://ibl.bas.bg/ ბულგარული ნინაშ ინსტიტუტი] * [http://www.balgarskiezik.org/ Онлайн издание на списание "Български език"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080130033118/http://www.balgarskiezik.org/ |date=2008-01-30 }} * [http://bg.wikiquote.org/wiki/%D0%91%D1%8A%D0%BB%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%B8_%D0%B8_%D0%BF%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%BA%D0%B8 ბულგარული მოიადეფი დო ხატოვანი ზიტყვა–ნორაგადეფი] * [http://www.bas.bg/ ბულგარეთიშ მენცარობეფიშ აკადემია] * [[:bg:|ბულგარული ვიკიპედია]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{-}} {{მერკე}} [[კატეგორია:სლავური ნინეფი]] [[კატეგორია:ბულგარეთი]] [[კატეგორია:ფილოლოგია]] [[კატეგორია:სლავეფმენცარობა]] 6h6law622ug7g6f1zuyi8s4uo4fzzwn 0 34173 254044 246002 2026-10-15T08:12:04Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 254044 wikitext text/x-wiki [[File:PARenoir.jpg|მინი|პიერ ოგიუსტ რენუარი]] [[ფაილი:Chemin montant dans les hautes herbes.jpg|მინი|Path ascending through tall grass (1875)]] '''პიერ ოგიუსტ რენუარი''' ({{lang-fr|Pierre-Auguste Renoir}}, დ. [[25 ფურთუთა]], [[1841]], [[ლიმოჟი]], [[საფრანგეთი]] — ღ. [[3 ქირსეთუთა]], [[1919]], [[კან-სიურ-მერი]]) — [[ფრანგეფი|ფრანგი]] ხანტუ დო სკულპტორი, [[იმპრესიონიზმი]]შ ართ-ართ უდიდაშ ფიგურა. ==ლიტერატურა== *Joseph G. Stella (1975). The Graphic Work of Renoir: Catalogue Raisonne. London: Lund Humphries. *Jean Leymarie et Michel Melot (1971). Les Gravures Des Impressionistes, Manet, Pissarro, Renoir, Cezanne, Sisley. Paris: Arts et Metiers Graphiques. ==რესურსეფი ინტერნეტის== * *[http://www.albertasymphony.com/eventexample-of-event/action~oneday/exact_date~7-12-2019/#event|tribute-to-renoir|5 Tribute to Renoir] at Triffo Theater in Edmonton, Alberta, Canada, under the direction of pianist and conductor [https://www.emiliodemercato.com Emilio De Mercato], for the 100th anniversary of the death of Renoir. *[https://www.nytimes.com/2010/06/18/arts/design/18renoir.html?_r=1 Avant-Gardist in Retreat, Holland Cotter, ''The New York Times'', 17 June 2010] *[http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/78705/rec/222 ''Impressionism: a centenary exhibition''], an exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art (fully available online as PDF), which contains material on Renoir (p.&nbsp;179–200) * [https://publications.artic.edu/renoir/reader/paintingsanddrawings/section/138973 ''Renoir works at the Art Institute of Chicago''] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, a digital catalogue [[კატეგორია:ფრანგეფი]] [[კატეგორია:ფრანგი ხანტუეფი]] {{მერკე}} 45ap9zop7dwdrkkczq9gnhlsz7fauok 0 36834 254037 243026 2026-10-15T04:17:41Z InternetArchiveBot 15194 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 254037 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დოხორინი |სტატუსი = ნოღა |მარგალური ჯოხო = ვლადიმირი |ოდაბადური ჯოხო =Владимир |ქიანა = რუსეთი |დუდალაშ თუდო = |პანორამა =Владимир-коллаж1.jpg |პანორამაშ სიგანა = |მუკნაჭარა = |შილა = Flag of Vladimir.svg |შილმუკნაჭ = |გერბი =Coat of Arms of Vladimir (Vladimir oblast).svg |გერბმუკნაჭ = |გერბიშ სიგანა = |შილაშ სიგანა = |ჩარჩო = |ქიანაშ რუკა2 = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა2 = |მუკნაჭარა2= |lat_dir = N |lat_deg = 56 |lat_min =08 |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 40 |lon_min = 25 |lon_sec = |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქიანაშ რუკაშ ზჷმა =300 |ქიანაშ რუკა= |რეგიონიშ რუკაშ ზჷმა =250 |რეგიონიშ რუკა= |რაიონიშ რუკაშ ზჷმა = |რეგიონიშ ტიპი = რუსეთიშ ფედერალური მონწყუალა{{!}}ოლქი |რეგიონი = ვლადიმირიშ ოლქი |რეგიონი ცხირს = |დინოხოლენი დორთუალა = |რაიონიშ ტიპი = |რაიონი = |მადუდეშ ტიპი = |მადუდე = |დორსხუაფაშ თარიღი = 990 |მაართა შინუა = 990 |წოხოლენი ჯოხოეფი = |სტატუსი-შე = |ფართობი = 137,14 |სიმაღალაშ ტიპი= |დოხორინიშ ცენტრიშ სიმაღალა=150 |კლიმატი= |ოფიციალური ნინა= |მახორობა = 352 347 |ეჭარუაშ წანა = 2021 |მეჭედალა = 2571,61 |აგლომერაცია = |ერუანული აკოდგინალუა = [[რუსეფი]], უკრაინალეფი, თათარეფი, სომეხეფი დო შხვ. |ორწუმობური აკოდგინალუა = |ეთნოქორონიმი = |ბორჯიშ ორტყაფუ =+3 |DST = |ოტელეფონე კოდი = +7 4922 |ოფოსტე ინდექსი = 600000 |ოავტომობილე კოდი= |საიტი = www.vladimir-city.ru |კატეგორია ვიკიოწკარუეს =Vladimir, Russia |add1n= |add1= }} '''ვლადიმირი''' ({{lang-orv|Володимѣрь}}; {{lang-ru|Влади́мир}})— ნოღა [[რუსეთი]]შ ბჟადალშე, [[ვლადიმირიშ ოლქი]]შ ადმინისტრაციული ცენტრი. [[მოსკოვი]]შ ბჟაეიოლშე 147 კილომეტრიშ მეძენას. XII—XIV ოშწანურეფს — [[ვლადიმირ-სუზდალიშ სათარო]]შ ნანანოღა. რუსეთიშ ევროპული ნორთიშ ართ-ართი უშხუაში ტურისტული ცენტრი. მიშმურს „[[რუსეთიშ ორქოშ წირე]]შ“ ტურისტულ მარშრუტიშა. იდვალუაფჷ წყარმალუ [[კლიაზმა]]შ კვარჩხან წყარპიჯის. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.vladimir-city.ru/ Официальный информационный сервер органов местного самоуправления]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110311114049/http://www.vladimir-city.ru/ |date=2011-03-11 }} * [http://www.avo.ru/ Официальный сайт Администрации Владимирской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090130071707/http://www.avo.ru/ |date=2009-01-30 }} * [http://www.vladmuseum.ru/ Владимиро-Суздальский музей-заповедник] * [https://web.archive.org/web/20090516074243/http://old-vladimir.ru/ Сайт о старом городе Владимире] * [http://fotogorodov.ucoz.ru/blog/vladimir_progulka_po_gorodu_fotografii_dostoprimechatelnosti/2013-11-03-42 Прогулка по Владимиру] * «[https://www.youtube.com/watch?v=eYG22njPTIg&index=56&list=PLDE5D42F1FF9B5845 Владимир, Суздаль и Кидекша]», документальный фильм из цикла «Мировые сокровища культуры» * [https://online-avtovokzal.ru/raspisanie-avtobusov-vladimir/ Расписание автобусов Владимир] онлайн расписание движения городских и междугородних автобусов от города Владимир с учётом сезонных изменений * [https://www.culture.ru/institutes/36433/muzei-lozhki Музей ложки на сайте Культура. РФ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190328114525/https://www.culture.ru/institutes/36433/muzei-lozhki |date=2019-03-28 }} {{მერკე-რუსეთი}} [[კატეგორია:ვლადიმირი| ]] [[კატეგორია:ვლადიმირიშ ოლქიშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:ჸოფილი ნანანოღეფი]] [[კატეგორია:რუსეთიშ ნოღეფი]] [[კატეგორია:რუსეთიშ ფედერაციაშ სუბიექტეფიშ ნანანოღეფი]] 37u6jb87mvhl9y193h98sfxljm0ouj5 0 44723 254020 254013 2026-10-14T17:00:44Z Njilo 1885 /* */ 254020 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ალფონს მასამბა-დება<br>Alphonse Massamba-Débat | სურათი=Stamp of Congo, Republic (Brazzaville) - 1965 - Colnect 675065 - Président Massamba Debat (cropped).jpeg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მასამბა-დება 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ რესპუბლიკაშ მა-2 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[16 მარაშინათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ =[[4 ეკენია]], [[1968]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ფიულბერ იულუ]] | მონძე =[[ალფრედ რაული]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|11|2|1921}} | დაბადებაშ აბანი=ნკოლო, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1977|3|25|1921|2|11}} | ღურაშ აბანი=[[ბრაზავილი]], [[კონგოშ რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[აფრიკაშ ინტერესეფიშ თხილუაშ დემოკრატიული რსხუ]]<br>[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]]<br>[[ჩადიშ პროგრესული პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ალფონს მასამბა-დება''' (დ. [[11 ფურთუთა]], [[1921]] — ღ. [[25 მელახი]], [[1977]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ რესპუბლიკაშ მა-2 პრეზიდენტი]] 1963-1968 წანეფს. ორხველუდჷ [[კონგო (კათა)|კონგოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ მისიონერეფიშ სკოლას. 13 წანერი რდუნ თეშ გინირთჷ მაგურაფალო დო ჸათე მისიათ, 1945-1948 წანეფს რდჷ [[ჩადი]]ს. 1940-იან წანეფშე მასამბა-დება ოკათუდჷ ანტი-კოლონიურ [[ჩადიშ პროგრესული პარტია]]ს. კონგოშა დორთაშ უკულ, მუშენდჷ სკოლაშ დირექტორო, დიო [[მოსენჯო]]ს დო უკულ [[ბრაზავილი|ბრაზავილს]]. 1957 წანას, მასამბა-დებაქ ქაკათჷ [[ფიულბერ იულუ]]შით დუნარსხუა [[აფრიკაშ ინტერესეფიშ თხილუაშ დემოკრატიული რსხუ|აფრიკაშ ინტერესეფიშ თხილუაშ დემოკრატიულ რსხუს]]. უკულ, იულუშ თარობას თიქ ქიდეკინჷ გონათაფაშ მინისტრიშ პოსტი. თიქ თაშნეშე გიშაგორილქ იჸუ კონგოშ რესპუბლიკაშ პარლამენტიშ — ერუანული ასამბლეაშ მაკათურო. 1959-1961 წანეფს მასამბა-დება მოღალენდჷ ერუანულ ასამბლეაშ დუდმახვენჯო. იულუშ მართუალაშ დათებუს, მასამბა-დებაქ გინირთჷ თიშ კრიტიკოსი. 1963 წანაშ 15 მარაშინათუთას, კონგოს ქუმოხვადჷ სახენწჷფო გინორთაქ, ნამუშ შედეგო ქუდახუეს იულიუშ მართუალა. 1963 წანაშ ქირსეთუთას ქიანაშ ახალ პრეზიდენტო გიშაგორილქ იჸუ მასამბა-დებაქ. თიშ მართუალაშ გოძვენას, კონგოქ გჷმოცხადებულქ იჸუ ართ-პარტიულ სახენწჷფოთ. ლეგალურ რდჷ ხვალე ოთარობე პარტია [[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]]. მასამბა-დებაქ წიმიჭყჷ [[ნაციონალიზაცია]]შ პოლიტიკა, თაშნეშე ეკონომიკური სტრატეგია, ნამუთ [[მენცარული სოციალიზმი]]შ ჯოხოდვალათ რე შინელი. გალენურ პოლიტიკას, კონგოქ დეხოლჷ [[სსრრ|სხუნუეთის]], კომუნისტურ [[ჩინეთი]]ს დო [[კუბა]]ს. ქიანაქ მეჭყვიდჷ ურთიართალა [[ააშ|ამერიკაწკჷმა]]. მასამბა-დებაშ მართუალაშ გოძვენას, კონგოს დიჭყჷ ინდუსტრიალიზაციაქ, ქიმიძინჷ [[ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი|ედპ-ქ]] დო გეუჯგუშჷ ცხოვრებაშ ხარისხიქ. 1968 წანაშ 4 ეკენიას, დოხუაფილქ იჸუ მასამბა-დებაშ თარობაქ ოურდუმე გინორთათ, ნამუსჷთ ხემანჯღვერენდჷ გენერალი [[მარიან ნგუაბი]].<ref>{{cite web |title=Alphonse Massamba-Débat |url=https://www.britannica.com/biography/Alphonse-Massamba-Debat |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=14 October 2026}}</ref> გითორაგვაფაშ უკულ, მასამბა-დება აძვილებური რდჷ პოლიტიკაშე მიდართუკო. 1977 წანას, ნგუაბიშ ჸვილუშ უკულ, თე დანაშური ქეკადვეს მასამბა-დებას დო შხვა გოლინიან მოღალეეფს. თე წანაშ 25 მელახის, მასამბა-დება ოჭოფეს დო გორხვეს. ==ქოძირით თაშნეშე== * [[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტეფი]] cazjogw31fl87fgjo3pk68f2lg30ghr 10 44724 254017 2026-10-14T14:58:16Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: [[ლინგალა]] {{langi|ln|{{{1}}}}}<noinclude>{{doc|Lang/doc}}</noinclude> 254017 wikitext text/x-wiki [[ლინგალა]] {{langi|ln|{{{1}}}}}<noinclude>{{doc|Lang/doc}}</noinclude> nd9kawtbbcccab3w2m6xxa1xur4c77v 10 44725 254018 2026-10-14T14:59:21Z Narazeni 826 ახალი ხასჷლა: [[კიტუბა]] {{langi|mkw|{{{1}}}}}<noinclude>{{doc|Lang/doc}}</noinclude> 254018 wikitext text/x-wiki [[კიტუბა]] {{langi|mkw|{{{1}}}}}<noinclude>{{doc|Lang/doc}}</noinclude> 1t4fsdxd81bfp4mdzi0py6hz98ernbl 0 44726 254021 2026-10-14T17:11:41Z Njilo 1885 ახალი ხასჷლა: {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ალფონს მასამბა-დება<br>Alphonse Massamba-Débat | სურათი=Stamp of Congo, Republic (Brazzaville) - 1965 - Colnect 675065 - Président Massamba Debat (cropped).jpeg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მასამბა-დება 1965 წანას | ხეშმოჭ... 254021 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ალფონს მასამბა-დება<br>Alphonse Massamba-Débat | სურათი=Stamp of Congo, Republic (Brazzaville) - 1965 - Colnect 675065 - Président Massamba Debat (cropped).jpeg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მასამბა-დება 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ რესპუბლიკაშ მა-2 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[16 მარაშინათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ =[[4 ეკენია]], [[1968]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ფიულბერ იულუ]] | მონძე =[[ალფრედ რაული]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|11|2|1921}} | დაბადებაშ აბანი=ნკოლო, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1977|3|25|1921|2|11}} | ღურაშ აბანი=[[ბრაზავილი]], [[კონგოშ რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[აფრიკაშ ინტერესეფიშ თხილუაშ დემოკრატიული რსხუ]]<br>[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]]<br>[[ჩადიშ პროგრესული პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} pysnv9i2vq2t04esmqzbdtbc9qdjl46 254022 254021 2026-10-14T17:12:08Z Njilo 1885 /* */ 254022 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=Stamp of Congo, Republic (Brazzaville) - 1965 - Colnect 675065 - Président Massamba Debat (cropped).jpeg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მასამბა-დება 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ რესპუბლიკაშ მა-2 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[16 მარაშინათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ =[[4 ეკენია]], [[1968]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ფიულბერ იულუ]] | მონძე =[[ალფრედ რაული]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|11|2|1921}} | დაბადებაშ აბანი=ნკოლო, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1977|3|25|1921|2|11}} | ღურაშ აბანი=[[ბრაზავილი]], [[კონგოშ რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[აფრიკაშ ინტერესეფიშ თხილუაშ დემოკრატიული რსხუ]]<br>[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]]<br>[[ჩადიშ პროგრესული პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} qpby43dluzwh3v0fkv8h7gid8dxcikm 254023 254022 2026-10-14T17:12:42Z Njilo 1885 /* */ 254023 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=მასამბა-დება 1965 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ რესპუბლიკაშ მა-2 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[16 მარაშინათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ =[[4 ეკენია]], [[1968]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ფიულბერ იულუ]] | მონძე =[[ალფრედ რაული]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|11|2|1921}} | დაბადებაშ აბანი=ნკოლო, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1977|3|25|1921|2|11}} | ღურაშ აბანი=[[ბრაზავილი]], [[კონგოშ რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[აფრიკაშ ინტერესეფიშ თხილუაშ დემოკრატიული რსხუ]]<br>[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]]<br>[[ჩადიშ პროგრესული პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} p88nnzy4rbiso9wwp5nzs6z7dclf8i6 254024 254023 2026-10-14T17:13:08Z Njilo 1885 /* */ 254024 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ რესპუბლიკაშ მა-2 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[16 მარაშინათუთა]], [[1963]] | პოსტი დიტუ =[[4 ეკენია]], [[1968]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[ფიულბერ იულუ]] | მონძე =[[ალფრედ რაული]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|11|2|1921}} | დაბადებაშ აბანი=ნკოლო, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1977|3|25|1921|2|11}} | ღურაშ აბანი=[[ბრაზავილი]], [[კონგოშ რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[აფრიკაშ ინტერესეფიშ თხილუაშ დემოკრატიული რსხუ]]<br>[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]]<br>[[ჩადიშ პროგრესული პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} l13wha8plom7pwhbz8l5htew4vdfsxw 254025 254024 2026-10-14T17:15:47Z Njilo 1885 /* */ 254025 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|11|2|1921}} | დაბადებაშ აბანი=ნკოლო, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1977|3|25|1921|2|11}} | ღურაშ აბანი=[[ბრაზავილი]], [[კონგოშ რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[აფრიკაშ ინტერესეფიშ თხილუაშ დემოკრატიული რსხუ]]<br>[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]]<br>[[ჩადიშ პროგრესული პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 04aawou5rvzslpcx1nm72nit27ptgb6 254026 254025 2026-10-14T17:17:24Z Njilo 1885 /* */ 254026 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|11|2|1921}} | დაბადებაშ აბანი=ნკოლო, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1977|3|25|1921|2|11}} | ღურაშ აბანი=[[ბრაზავილი]], [[კონგოშ რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[აფრიკაშ ინტერესეფიშ თხილუაშ დემოკრატიული რსხუ]]<br>[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]]<br>[[ჩადიშ პროგრესული პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 13mij94i1g3c1wvw1l91o9ou51nz96y 254027 254026 2026-10-14T17:18:29Z Njilo 1885 /* */ 254027 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=ნკოლო, [[საფრანგეთიშ ეკვატორული აფრიკა]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ბრაზავილი]], [[კონგოშ რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[აფრიკაშ ინტერესეფიშ თხილუაშ დემოკრატიული რსხუ]]<br>[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]]<br>[[ჩადიშ პროგრესული პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} ltmisc625qdtxjdqrgq9q8p6djtsibq 254028 254027 2026-10-14T17:20:00Z Njilo 1885 /* */ 254028 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[აფრიკაშ ინტერესეფიშ თხილუაშ დემოკრატიული რსხუ]]<br>[[რევოლუციაშ ერუანული ჸარაფი]]<br>[[ჩადიშ პროგრესული პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} j6yxi6inf5abqsw12haxh29epadcqcr 254029 254028 2026-10-14T17:21:11Z Njilo 1885 /* */ 254029 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[პროტესტანტიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} tcr6mknny3yvhfwk5etg6edjfy3pugy 254030 254029 2026-10-14T17:22:31Z Njilo 1885 /* */ 254030 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 8y4haaviocearr689u9xcz2h7p209xg 254031 254030 2026-10-14T17:26:24Z Njilo 1885 /* */ 254031 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''მოიზ კაპენდა ჩომბე''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Moïse Kapenda Tshombe; დ. [[10 გერგობათუთა]], [[1919]] ღ. [[29 მანგი]], [[1969]]) [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] ბიზნესმენი დო პოლიტიკოსი, [[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] 1960-1963 წანეფს დო [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1964-1965 წანეფს. l4grlkeh0scl8ac78aucsw9tr3t76fh 254032 254031 2026-10-14T17:26:52Z Njilo 1885 /* */ 254032 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''მოიზ კაპენდა ჩომბე''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Moïse Kapenda Tshombe; დ. [[10 გერგობათუთა]], [[1919]] — ღ. [[29 მანგი]], [[1969]]) — [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] ბიზნესმენი დო პოლიტიკოსი, [[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] 1960-1963 წანეფს დო [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1964-1965 წანეფს. qf6ake9q7zzriihx52stwlr3f4xpzl7