ვიკიპედია xmfwiki https://xmf.wikipedia.org/wiki/%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%B7%E1%83%9A%E1%83%90 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter მედია სპეციალური განხილვა მომხმარებელი მომხმარებლის განხილვა ვიკიპედია ვიკიპედია სხუნუა ფაილი ფაილის განხილვა მედიავიკი მედიავიკის განხილვა თარგი თარგის განხილვა დახმარება დახმარების განხილვა კატეგორია კატეგორიის განხილვა TimedText TimedText talk მოდული მოდულის განხილვა Event Event talk 0 217 254057 240449 2026-10-16T15:17:55Z Narazeni 826 254057 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{lang-et|Eesti Vabariik}} |ედომუშამი_ჯოხო = ესტონეთიშ რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =ესტონეთი |შილა = Flag of Estonia.svg |გერბი = Coat of arms of Estonia.svg |რუკა = EU-Estonia.svg |ჰიმნი = <br />''[[ესტონეთიშ ჰიმნი|Mu isamaa, mu õnn ja rõõm]]''<br />(მარგალურო: "ჩქიმი ოდაბადე, ჩქიმი ბედინერობა დო ხიოლი"<ref>{{cite web |url=https://www.eesti.ee/en/republic-of-estonia/republic-of-estonia/national-anthem-of-the-republic-of-estonia |title=National anthem of the Republic of Estonia |website=Eesti.ee |access-date=15 April 2024}}</ref>)<br />{{center|[[ფაილი:US Navy band - National anthem of Estonia.ogg|alt=sound file of Estonian national anthem]]}} |დევიზი = |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი =[[ესტონური ნინა|ესტონური]] |რელიგია={{ublist |item_style=white-space:nowrap; |58% [[ვარელიგიურობა ესტონეთის|ვა რელიგიური]] |27% [[ქირსიანობა]]|13% [[რელიგია ესტონეთის|უგამუ]]|2% [[რელიგია ესტონეთის|შხვა]]}} (2021)<ref>{{cite web|url= https://andmed.stat.ee/en/stat/rahvaloendus__rel2021__rahvastiku-demograafilised-ja-etno-kultuurilised-naitajad__usk/RL21451|title= Estonia Census 2021|date= 29 April 2013|access-date= 9 January 2014|publisher= [[ესტონეთიშ სტატისტიკაშ ნინალა]]|archive-date= 24 November 2017|archive-url= https://web.archive.org/web/20171124002736/https://www.stat.ee/65352?parent_id=39113|url-status= dead}}</ref> |ნანანოღა= [[ტალინი]] |latd= |latm= |latNS= |longd= |longm= |longEW= |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარული]] [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ესტონეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[იულე მადისე]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ესტონეთიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[კრისტენ მიჰალი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი =[[ესტონეთიშ ისტორია|დუდიშული]] |მიკოღანკუა =[[რუსეთიშ რესპუბლიკა|რუსეთიშე]] დო [[გერმანიაშ იმპერია|გერმანიაშე]] |ოფიციალური ჸოფირება 1 =[[ესტონეთიშ ზოხორინალაშ დეკლარაცია|ზოხორინალაშ დეკლარაცია]] |ოფიციალური თარიღი 1 ={{nowrap|1918 წანაშ 23–24 ფურთუთა}} |ოფიციალური ჸოფირება 2 =[[ბალტიაშპიჯეთიშ ქიანეფიშ ოკუპაცია|გერმანული დო სხუნუური ოკუპაცია]] |ოფიციალური თარიღი 2 =1940–1991 |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 129-ა |ფართობი = 45,335<ref name="ERR_area">{{cite news |url=https://news.err.ee/1609260713/estonia-gains-95-islands-but-loses-4-square-kilometers-with-updated-map |title=Estonia gains 95 islands, but loses 4 square kilometers with updated map |publisher=ERR |date=22 February 2024 |access-date=22 February 2024 }}</ref> |წყარი_% =4.6 |ოეგებიე_მახორობა = 1,373,101<ref>{{cite web | url=https://news.err.ee/1609210202/estonia-s-population-grew-in-2023 | title=Estonia's population grew in 2023 | date=2 January 2024 }}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2024 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 30.3 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 148-ო |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $68.240 მილიარდი<ref>{{cite web |title=World Economic Outlook Database, April 2025 |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2025/april |language=en}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 119-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $49,670<ref>{{cite web |title=World Economic Outlook Database, April 2025 |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2025/april |language=en}}</ref> |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 42-ა |აგი =0.905 |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =36-ა |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[ევრო]] ([[€]]) |ვალუტაშ_კოდი =EUR |ქიანაშ_კოდი = |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[ბჟაეიოლი ევროპული ბორჯი|EET]] [[UTC+2|+2:00]] |ზარხულიშ_ბორჯი =+3 |cctld = [[.ee]] |ოტელეფონე_კოდი =|+372 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''ესტონეთი''' ({{lang-et|{{აუდიო|Et-Eesti-female.oga|Eesti}}}} {{IPA|[ˈeːsʲti]}}, ოფიციალური ჯოხოდვალა — '''ესტონეთიშ რესპუბლიკა''' {{lang-et|Eesti Vabariik}} ({{Lit|ესტონეთიშ დუდიშული სახენწჷფო}}) — [[სახენწჷფო]] [[ოორუე ევროპა]]ს.{{efn|name=location|იდვალუაფუ [[ოორუე ევროპა]]ს, მარა კანკალე კონტექსტის, ესტონეთი თაშნეშე იკლასიფიცირებუ მუჭოთ [[ბჟაეიოლი ევროპა|ბჟაეიოლური]] ვარ-და [[ცენტრალური ევროპა|ცენტრალური ევროპული]] სახენწჷფო. კანკალე წყუეფი ესტონეთის გინორთელო აკლასიფიცირენა სტატისტიკური ვარ-და შხვა ღანკეფშო. სამანგათ, გოერო,<ref name="UN">{{cite web|url=https://unstats.un.org/unsd/methodology/m49/#geo-regions|title=United Nations Statistics Division- Standard Country and Area Codes Classifications (M49)-Geographic Regions|website=Unstats.un.org}}</ref> დო [[Eurovoc]]<ref name="op.europa.eu">{{cite web |title=Estonia - EU Vocabularies - Publications Office of the EU |url=https://op.europa.eu/en/web/eu-vocabularies/concept/-/resource?uri=http://eurovoc.europa.eu/5619&lang=en |website=op.europa.eu |access-date=24 December 2023}}</ref> ესტონეთის აკლასიფიცირენა მუჭოთ ოორუე ევროპული ქიანას, [[ეკონომიკური წოროხანდაშ დო წუმოძინაშ ორგანიზაცია]]<ref name="Directorate">{{cite web|url=http://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=303|title=OECD Glossary of Statistical Terms - Central and Eastern European Countries (CEECs) Definition|first=OECD Statistics|last=Directorate|website=stats.oecd.org|access-date=27 January 2024|archive-date=29 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181129014618/https://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=303|url-status=dead}}</ref> აკლასიფიცირენს მუჭოთ — ცენტრალური დო ბჟაეიოლური სახენწჷფო, [[CIA World Factbook]]<ref name="CIA">{{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/estonia/|publisher=[[CIA World Factbook]]|title=Estonia|date=24 December 2023}}</ref> აკლასიფიცირენს მუჭოთ — ბჟაეიოლი ევროპაშ სახენწჷფო. გჷმორინაფას შანულამი გინორთი ურჷ მასმედიაშ წყუეფს.}} ოორუეშე უხურგანს [[ფინეთიშ ჸუჯი] [[ფინეთი]]შ მანგას, ბჟადალშე — [[ბალტიაშ ზუღა]] [[შვედეთი]]შ მანგას, ობჟათეშე — [[ლატვია]] დო ბჟაეიოლშე — [[რუსეთი]]. ესტონეთიშ ტერიტორია აკმოდირთუ მატერიკული ნორთიშე, კაბეტი კოკეფი — [[საარემაა]]შე დო [[ჰიიუმაა]]შე, თაშნეშე ბალტიაშ ზუღაშ ბჟაეიოლი წყარპიჯის მადვალუ 2300-შე უმოსი შხვადოშხვა ზჷმაშ კოკიშე.<ref name="ERR_area" /> ქიანაშ ნანანოღა რე [[ტალინი]], ნამუთ [[ტარტუ]]წკჷმა ართო [[ესტონეთიშ ნოღეფიშ ერკებული|ქიანაშ უკაბეტაში ნორეფი]] რენა. [[ესტონური ნინა]] რე მეხოლაფირო 1.4 მილიონი მახორობაშ [[ესტონალეფი|უმენტაშობაშ]] [[ოფიციალური ნინა]] დო [[ნანაშ ნინა]]. ესტონეთი რე [[ევროპაშ რსხუ]]შ დო [[ნატო (ოორუე ატლანტიკური აპიჯაფაშ ორგანიზაცია)|ნატო-შ]] არძაშე მერკეთ დოხორელი მაკათური ქიანა. == ისტორია == 1917 წანაშა ესტონეთი [[რუსეთიშ იმპერია|რუსეთიშ იმპერიაშ]] ნორთი რდჷ. 1918-1940-წანეფს თენა ორდჷ ზოხორინელი რესპუბლიკა. გეჸვენჯი წანეფს თინა სხუნუეფიშ რსხუშ მაკათური რდჷ. 1988 წანაშე ესტონეთის უღუ ახალი კონსტიტუცია, მარა ედომუშამო ზოხორინელი ხვალე 1991 წანაშე რე. ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> == რესურსეფი ინტერნეტის == {{commons|Estonia|ესტონეთი}} ; თარობა * [http://www.estonia.eu/ ესტონეთიშ ოფიციალური პორტალი] * [http://www.eesti.ee/eng/ ესტონეთიშ პორტალი] * [http://www.valitsus.ee/?lang=en ესტონეთიშ თარობა] * [http://www.vm.ee/?q=en ესტონეთიშ ოგალე საქვარეფიშ ომინისტრე] * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-e/estonia.html ქიანაშ მადუდე დო მინისტრეფიშ კაბინეტიშ მაკათურეფი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130915023043/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-e/estonia.html |date=2013-09-15 }} ; ზოგადი ინფორმაცია * [http://www.estonica.org/ ენციკლოპედია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100413215407/http://www.estonica.org/ |date=2010-04-13 }} * [http://www.einst.ee/ ესტონური ინსტიტუტი] * [http://www.stat.ee/?lang=en ესტონეთიშ სტატისტიკის საინალო] * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/estonia.htm ესტონეთი] ; მეშარეობა * [http://www.visitestonia.com/ ესტონეთიშ პორტალი] {{დამუშებაშ პროცესის რე}} {{მერკე}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ევროპაშ ქიანეფი}} {{ევროპაშ რსხუშ მაკათურეფი}} [[კატეგორია:ბალტიაშ ზუღაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:ესტონეთი]] [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] 2277t0jgzxgwd0p7q0g5q7vx6nfjpus 0 277 254055 168125 2026-10-16T15:14:01Z Narazeni 826 254055 wikitext text/x-wiki {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right" style="margin-left:1em; background:#f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |---- | align="center" | [[ფაილი:Flag of Kosovo.svg|130px]] | align="center" | [[ფაილი:Coat of arms of Kosovo.svg|130px]] |---- ! colspan="2" align="center" | [[ფაილი:Europe-Republic of Kosovo.svg|250px]] |---- bgcolor="#e3e3e3" ! colspan="2" bgcolor="#e3e3e3" | '''კოსოვო''' |---- | ნანანოღა || [[პრიშტინა]] |---- | ოფიციალურ ნინეფი || [[ალბანური ნინა|ალბანური]], [[სერბული ნინა|სერბული]] |---- |თარობა || საპარლამენტო რესპუბლიკა |---- |პრეზიდენტი || ბეგჯეტ პაკოლი |---- |პრ. მინისტრი || ჰაშიმ ტაჩი |---- |ფართობი || 10,887 კმ² |---- |მახორობა || 2.2 მილიონი |---- |ვალუტა || [[ევრო]] (EUR) |---- |ქიანაშ კოდი || ვა რე მენიჭებული |- |ტელეფონიშ კოდი || +381 |---- | align="center" style="background:#e3e3e3;" colspan="2" style="border-bottom:3px solid gray;" | |} '''კოსოვო''', ოფოციალური ჯოხო [[სერბეთი]]შ კონსტიტუციაშ მეჯინათ — კოსოვოშ დო მეტოხიაშ ავტონომიური აკანი ([[სერბული ნინა|სერბ]]. Аутономна покрајина Косово и Метохија, დაკუნტ. Космет), ოფიციალური მუშჯოხო '''კოსოვოშ რესპუბლიკა''' ([[ალბანური ნინა|ალბ]]. Republika e Kosovës, სერბ. Република Косово) — რეგიონი იდვალუაფუ [[ბალკანეთიშ ჩქონი|ბალკანეთიშ ჩქონს]]. {{მუშითგჷმოცხადაფილი ტერიტორიეფი}} {{მერკე}} [[კატეგორია:კოსოვო]] [[კატეგორია:მუშითგჷმოცხადაფილი ქიანეფი]] ayle1y7k79e2yo5om27t8klwi0dhsqi 254056 254055 2026-10-16T15:16:21Z Narazeni 826 254056 wikitext text/x-wiki {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right" style="margin-left:1em; background:#f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |---- | align="center" | [[ფაილი:Flag of Kosovo.svg|130px]] | align="center" | [[ფაილი:Coat of arms of Kosovo.svg|130px]] |---- ! colspan="2" align="center" | [[ფაილი:Europe-Republic of Kosovo.svg|250px]] |---- bgcolor="#e3e3e3" ! colspan="2" bgcolor="#e3e3e3" | '''კოსოვო''' |---- | ნანანოღა || [[პრიშტინა]] |---- | ოფიციალურ ნინეფი || [[ალბანური ნინა|ალბანური]], [[სერბული ნინა|სერბული]] |---- |თარობა || საპარლამენტო რესპუბლიკა |---- |პრეზიდენტი || იუსტინა შიროკა პულა |---- |პრ. მინისტრი || ჰაშიმ ტაჩი |---- |ფართობი || 10,887 კმ² |---- |მახორობა || 2.2 მილიონი |---- |ვალუტა || [[ევრო]] (EUR) |---- |ქიანაშ კოდი || ვა რე მენიჭებული |- |ტელეფონიშ კოდი || +381 |---- | align="center" style="background:#e3e3e3;" colspan="2" style="border-bottom:3px solid gray;" | |} '''კოსოვო''', ოფოციალური ჯოხო [[სერბეთი]]შ კონსტიტუციაშ მეჯინათ — კოსოვოშ დო მეტოხიაშ ავტონომიური აკანი ([[სერბული ნინა|სერბ]]. Аутономна покрајина Косово и Метохија, დაკუნტ. Космет), ოფიციალური მუშჯოხო '''კოსოვოშ რესპუბლიკა''' ([[ალბანური ნინა|ალბ]]. Republika e Kosovës, სერბ. Република Косово) — რეგიონი იდვალუაფუ [[ბალკანეთიშ ჩქონი|ბალკანეთიშ ჩქონს]]. {{მუშითგჷმოცხადაფილი ტერიტორიეფი}} {{მერკე}} [[კატეგორია:კოსოვო]] [[კატეგორია:მუშითგჷმოცხადაფილი ქიანეფი]] 8k5v50p39yfha8wb89eqdz2ql22tpoa 0 391 254066 241662 2026-10-16T15:53:49Z Narazeni 826 254066 wikitext text/x-wiki {{Pp-semi-protected|small=yes}} {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო ={{lang-uk|Україна}} |ედომუშამი_ჯოხო = უკრაინა |ოართე_ჯოხო =უკრაინა |შილა = Flag of Ukraine.svg |გერბი = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg |რუკა = Europe-Ukraine (1991-2014).svg |ჰიმნი = <br/>[[უკრაინაშ სახენწჷფო ჰიმნი|„Ще не вмерла України і слава, і воля“]]<br>{{center|[[ფაილი:National anthem of Ukraine, instrumental.oga]]}} <ref>{{cite web | url=http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/602-15 | title=Закон України «Про Державний Гімн України» | date=6 березня 2003 | accessdate=13 грудня 2013}}</ref><br/><center> </center> |დევიზი = |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი =[[უკრაინული ნინა|უკრაინული]] |რელიგია= {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |87.3% [[ქირსიანობა უკრაინას|ქირსიანობა]]|11.0% [[ვარელიგიურობა|ვა რელიგიური]]|0.8% [[რელიგია უკრაინას|შხვა]]|0.9% უგამუ}} |ნანანოღა= [[კიევი|კიივი]] |latd = 50 |latm = 27 |latNS = N |longd = 30 |longm = 30 |longEW = E |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარული]] გვერდო საპრეზიდენტო [[რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[უკრაინაშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ვოლოდიმირ ზელენსკი]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[უკრაინაშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[სერჰი კორეცკი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 45-ა |ფართობი =603 628<ref>{{cite web |title=Ukraine |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ukraine/#geography |website=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |language=en |date=23 March 2022}}</ref> |წყარი_% =3.8<ref name="Jhariya Meena Banerjee 2021 p. 40">{{cite book |last1=Jhariya |first1=M.K. |last2=Meena |first2=R.S. |last3=Banerjee |first3=A. |title=Ecological Intensification of Natural Resources for Sustainable Agriculture |publisher=Springer Singapore |year=2021 |isbn=978-981-334-203-3 |url=https://books.google.com/books?id=Bf4hEAAAQBAJ&pg=PA40 |access-date=31 March 2022 |page=40}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა = 33,443,000<ref name="IMFWEO.UA" /> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 46-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2024 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 60.9 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 156-ა |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = $684.180 მილიარდი<ref name="IMFWEO.UA">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/October/weo-report?c=926,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,LP,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2024 Edition. (Ukraine) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=imf.org |date=22 October 2024 |access-date=26 October 2024}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 45-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$20,756<ref name="IMFWEO.UA" /> |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 89-ა |აგი =0.734 |აგი_ტენდენცია ={{რკება}} |აგი_კატეგორია = მაღალი |აგი_რანგი =100-ა |აგი_წანა =2022 |ვალუტა= [[გრივნა|უკრაინული გრივნა]] ₴ |ვალუტაშ_კოდი =UAH |ქიანაშ_კოდი =UA |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+2]] |ზარხულიშ_ბორჯი =[[UTC+3]] |cctld = {{hlist|[[.ua]] |[[.укр]]}} |ოტელეფონე_კოდი =+380 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''უკრაინა'''{{efn|{{IPAc-en|audio=en-us-Ukraine.ogg|juː|ˈ|k|r|eɪ|n}} {{respell|yoo|KRAYN}}; {{lang-uk|Україна|Ukraina}}, {{IPA|uk|ʊkrɐˈjinɐ|pron|Uk-Україна (2).oga}}}} — [[სახენწჷფო]] [[ბჟაეიოლი ევროპა|ბჟაეიოლ ევროპას]]. ფართობიშ მეჯინათ [[ევროპაშ ქიანეფი ფართობიშ მეჯინათ|მაჟირა უკაბეტაში ქიანა რე ევროპას]] [[რუსეთი]]შ უკული, ნამუთ [[რუსეთ-უკრაინაშ სახენწჷფო ხურგი|უხურგანს]] უკრაინას ბჟაეიოლშე დო ოორუე-ბჟაეიოლშე.{{Efn|უკრაინაშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე თაშნეშე რე [[ფრონტი (ოურდუმე)|ფრონტი]] [[რუსეთიშით ოკუპირებული უკრაინაშ ტერიტორიეფი|რუსეთიშით უკანონეთ ოკუპირებული დო ანექსირებული ტერიტორიეფს]].}} თაშნეშე უკრაინას ოორუეშე უხურგანს [[ბელარუსი]]; ბჟადალშე — [[პოლონეთი]] დო [[სლოვაკეთი]]; ობჟათე-ბჟადალშე — [[უნგრეთი]], [[რუმინეთი]] დო [[მოლდოვა]]{{Efn|ნამუშ აკოდგინალუაშა თაშნეშე მიშმურს ვაღიარაფილი სეპარატისტული სახენწჷფო [[დნესტრიშპიჯეთი]]}}; ობჟათეშე დო ობჟათე-ბჟაეიოლშე ომძღჷ [[უჩა ზუღა|უჩა]] დო [[აზოვიშ ზუღა|აზოვიშ ზუღეფი]].{{Efn|აზოვიშ ზუღაშ გოხოლუაშ უკრაინული ტერიტორიეფი, 2022 წანაშე რუსეთიშით ოკუპირებული დო ანექსირებული რე, მარა თე ქიმინუა მოსოფელიშ ჯარალუაშით გადღანებული რე.}} ქიანაშ [[უკრაინაშ ნოღეფიშ ერკებული|უკაბეტაში ნოღა]] დო ნანანოღა რე [[კიევი|კიივი]], ნამუსჷთ სიკაბეტაშ მეჯინათ ეკოჸუნს [[ხარკივი]], [[დნიპრო]] დო [[ოდესა]]. უკრაინაშ ოფიციალური ნინა რე [[უკრაინული ნინა|უკრაინული]]. {{maplink|frame=yes|frame-align=right|frame-width=300|type=line|id=Q212|text=უკრაინაშ რუკა}} უკრაინაშ ტერიტორიას ადმიერეფი ოხორანა ჩქინი წანეფიშეჭარუაშახ 32,000 წანაშე. [[შქა ოშწანურეეფი|შქა ოშწანურეფიშ]] განწეობას რდჷ [[ჯვეში სლავეფი|ორდოიანი სლავეფიშ]] ექსპანსიაშ აბანი, ნამუქჷთ მოგვიანეთ, [[IX ოშწანურა]]ს გჷნირთუ [[ბჟაეიოლი სლავეფი|ბჟაეიოლი სლავეფიშ]] შანულამი კულტურული ცენტრო [[კიევიშ რუსეთი]]შ სახენწჷფოშ გიმე. [[X ოშწანურა|X]] დო [[XI ოშწანურა|XI ოშწანურეფს]] კიევიშ რუსეთიქ გჷნირთუ ევროპაშ არძაშე უკაბეტაში დო ბერდეხი სახენწჷფოთ, მარა თაშ-თაში აკოციუ ართიანიშ კონკურენტი რეგიონალური ნძალეფო დო [[XIII ოშწანურა]]ს [[მონღოლეფიშ მინობურსუა კიევიშ რუსეთიშა|მონღოლეფქ]] მოჯალაგეს. გეჸვენჯი 600 წანაშ განწეობას თე ტერიტორიას მიშ დებეფი, გორთუალეფი დო შხვადოშხვა გალენური ნძალეფიშით გამაგებეფი, ნამუეფიშ შქას რდეს [[ლიეტუვაშ დიდი სათარო|ლიეტუვაშ კაბეტი სათარო]], [[პოლონეთიშ ომაფე (1025-1385)|პოლონეთიშ ომაფე]], [[რეჩ პოსპოლიტა|პოლონეთ-ლიეტუვაშ წორომაჸალობა]], [[ავსტრიაშ იმპერია]], [[ოსმალეთიშ იმპერია]] დო [[რუსეთიშ ომაფე]]. [[XVII ოშწანურა]]ს, ცენტრალური უკრაინაშ ტერიტორიას გიჭყჷ [[კაზაკეფიშ ჰეტმანატი]]ქ (ჰეტმანშჩინა), მარა გორთილქ იჸუ რუსეთიშ დო პოლონეთიშ შქას, ნამუქჷთ [[XIX ოშწანურა]]შ დალიას [[რუსეთიშ იმპერია]]შ აკოდგინალუაშა გენშართჷ. წუთმიძინანდჷ [[უკრაინული ნაციონალიზმი]] დო [[1917]] წანაშ [[რუსეთიშ რევოლუცია]]შ უკული გიჭყჷ კუნტახანიშ [[უკრაინაშ ოკათე რესპუბლიკა]]ქ. [[ბოლშევიკეფი|ბოლშევიკეფქ]] გაჭყანიერეს კონტროლი ჸოფირი იმპერიაშ უმენტაში ნორთის დო გაჭყეს [[უკრაინაშ სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკა]], ნამუქჷთ [[1922]] წანას [[სხუნუეფიშ რსხუ]]შ [[სხუნუეფიშ რსხუშ რესპუბლიკეფი|ართ-ართი რესპუბლიკათ]] გჷნირთუ. 1930-იან წანეფიშ დაჭყაფუს, მილიონობათ უკრაინალქ გოჭყორდჷ ხელუანური შქირენაშ — [[ჰოლოდომორი]]შ შედეგო. [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ ბორჯის, უკრაინა რდჷ [[რაიხსკომისარიატი უკრაინა|გერმანიაშით ოკუპირებული]] დო გიშართჷ მასშტაბური ბურჯაფეფს დო უგურობას, ნამუშ შედეგო 7 მილიონი თინჩალი მახორუქ გოჭყორდჷ, ნამუშ უმენტაშობა რდჷ [[ჰოლოკოსტი უკრაინას|უკრაინალი ურია]]. [[1991]] წანას უკრაინაქ ზოხორინალა მიპალჷ [[სხუნუეფიშ რსხუშ აკოცჷმა]]შ უკული დო გჷმაცხადუ [[ნეიტრალური ქიანა|ნეიტრალიტეტი]].<ref name="gska2.rada.gov.ua">{{cite web |url=http://gska2.rada.gov.ua:7777/site/postanova_eng/Declaration_of_State_Sovereignty_of_Ukraine_rev1.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927224650/http://gska2.rada.gov.ua:7777/site/postanova_eng/Declaration_of_State_Sovereignty_of_Ukraine_rev1.htm |archive-date=27 September 2007 |title=Declaration of State Sovereignty of Ukraine |access-date=24 December 2007 |website=[[Verkhovna Rada]] of Ukraine}}</ref> [[1996]] წანას მეღებულქ იჸუ [[უკრაინაშ კონსტიტუცია|ახალი კონსტიტუციაქ]], ფართოთ [[კორუფცია უკრაინას#პოლიტიკური კორუფცია|მოდვალირი კორუფციაშ]] დო სახენწჷფო კონტროლიშ მონძალაშ ფონს, ქიანაქ გეგნორთჷ საბაზარო ლიბერალური დემოკრატიაშა.<ref>{{Citation |title=Ukraine |date=2025-01-02 |work=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/ukraine/#people-and-society |access-date=2025-01-11 |publisher=Central Intelligence Agency |language=en}}</ref> [[2004]]-[[2005]] წანეფიშ [[დალიაშფერი რევოლუცია]]ქ გაჭყჷ ოგიშაგორუე დო კონსტიტუციური რეფორმეფი. მოახალებური პოლიტიკური კრიზისეფქ, [[2014]] წანას, გჷმიჭანუეს მასობური დემონსტრაციეფი, ნამუთ ჩინებული რე მუჭოთ [[ევრომაიდანი]], ნამუქჷთ გჷმიჭანუ [[ჭარაფაშ რევოლუცია|რევოლუციეფი]], ნამუშ შედეგო რუსეთიქ ართჸურენო იქუ უკრაინაშ [[ყირიმიშ ჩქონი]]შ [[ყირიმიშ ოკუპაცია რუსეთიშით|ოკუპაცია]] დო [[ყირიმიშ ანექსია რუსეთიშ ფედერაციაშით|ანექსია]] დო პრორუსული ებუძოლეფქ გეგნორთჷ [[დონბასიშ ლჷმა (2014-2022)|დონბასიშ ლჷმაშა]], რუსეთი დო რუსეთიშით ხუჯდოკინელი სეპარატისტეფწკჷმა. [[2022]] წანას, რუსეთიქ წჷმიჭყუ უკრაინაშა [[რუსეთიშ მინოკათუა უკრაინაშა (2022)|ფართომასშტაბური მინოკათუა]].<ref name=":5">{{Cite news |last1=Beliakova |first1=Polina |last2=Tecott Metz |first2=Rachel |date=2023-03-17 |title=The Surprising Success of U.S. Military Aid to Ukraine |language=en-US |work=Foreign Affairs |url=https://www.foreignaffairs.com/ukraine/war-security-assistance-lessons |access-date=2023-04-13}}</ref><ref name=":6">{{Cite web |last=Dorfman |first=Zach |date=April 28, 2022 |title=In closer ties to Ukraine, U.S. officials long saw promise and peril |url=https://news.yahoo.com/in-closer-ties-to-ukraine-us-officials-long-saw-promise-and-peril-090006105.html |access-date=April 13, 2023 |website=[[Yahoo News]] |language=en-US}}</ref> უკრაინა რე [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარული]] [[საპრეზიდენტო რესპუბლიკა|გვერდო საპრეზიდენტო რესპუბლიკა]]. უკრაინას უღჷ [[გინმალუარი ეკონომიკა]] დო [[2024]] წანაშ დგომარობათ, ევროპას ართ შური მახორუშა არძაშე უდაბალაში ნომინალური [[ედპ]], თეწკჷმა [[კორუფცია უკრაინას|კორუფცია]] შანულამ პრობლემათ სქიდუ.<ref>{{Cite web |title=Mapping Support for Anti-Corruption Reforms in Ukraine with a Focus on the Justice Sector |url=https://www.undp.org/ukraine/publications/mapping-support-anti-corruption-reforms-ukraine-focus-justice-sector |access-date=2025-01-04 |website=UNDP |language=en}}</ref><ref name=":8">{{Cite web |title=World Economic Situation and Prospects 2024 |url=https://www.un.org/development/desa/dpad/wp-content/uploads/sites/45/WESP_2024_Web.pdf |page=158}}</ref> ქვერსემი ჸოფური დიხეფიშ ჭყოლოფუათ, ქიანა რე [[ყუბერი]]შ შანულამი ექსპორტიორი,<ref name=":9">{{Cite journal |last1=Jia |first1=Nan |last2=Xia |first2=Zilong |last3=Li |first3=Yinshuai |last4=Yu |first4=Xiang |last5=Wu |first5=Xutong |last6=Li |first6=Yingjie |last7=Su |first7=Rongfei |last8=Wang |first8=Mengting |last9=Chen |first9=Ruishan |last10=Liu |first10=Jianguo |date=2024-12-20 |title=The Russia-Ukraine war reduced food production and exports with a disparate geographical impact worldwide |journal=Communications Earth & Environment |language=en |volume=5 |issue=1 |page=765 |doi=10.1038/s43247-024-01915-5 |bibcode=2024ComEE...5..765J |issn=2662-4435 |doi-access=free}}</ref> 2022 წანას ყუბერიშ წარმებაქ დერკჷ რუსეთიშ მინოკათუაშ გეშა, ნამუქჷთ გჷმიჭანუ გობალური ოჩამური ოშქურანჯობა.<ref name=":8" /><ref name=":9" /> გლობალურ ურთიართობეფს უკრაინა ოშქაშე ნძალათ იკოროცხუ. ქიანაშ [[უკრაინაშ ოურდუმე აკოანჯარაფილი ნძალეფი|ოურდუმე ნძალეფი]] მუდანობაშ მეჯინათ მოსოფელს მაამშვა აბანს იკენს, მაბრუ აბანს რე დუდთხილუაშ ბიუჯეტიშ მუდანობათ დო უღჷ მოსოფელს ართ-ართი უკაბეტაში დო ანდაკორობამი უპილოტეოეფიშ ფლოტი. უკრაინა რე [[გოერო]]შ ართ-ართი დჷმარხუაფალი სახენწჷფო, თაშნეშე [[ევროპაშ სხუნუ]]შ დო [[მოსოფელიშ ვაჭრუაშ ორგანიზაცია]]შ დო [[ევროპაშ უშქურანჯალაშ დო წოროხანდაშ ორგანიზაცია|ეუწო-შ]] (OSCE) მაკათური. ქიანა ევროპაშ რსხუშა კათაფაშ პროცესის რე დო 2022 წანას [[ნატო (ოორუე ატლანტიკური აპიჯაფაშ ორგანიზაცია)|ნატო-შა]] მიშულაშ გჷნაცხადი მიშეღჷ.<ref>{{Cite news |last1=Kramer |first1=Andrew E. |last2=Bilefsky |first2=Dan |date=2022-09-30 |title=Ukraine submits an application to join NATO, with big hurdles ahead. |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/09/30/world/europe/ukraine-nato-zelensky.html |access-date=2022-10-01 |issn=0362-4331}}</ref> {{TOC limit}} == ქიანაშ ჯოხოდვალა == * ''ოფიციალური (მარგალურო)'': უკრაინა * ''ოდაბადური (უკრაინულო)'': Україна == დემოგრაფია == უკრაინას ოხორანს 42,418,235 კოჩი, თინეფშე [[უკრაინალეფი|უკრაინალი]] 77,80%, [[რუსეფი|რუსი]] 17,30%, [[ბელარუსეფი|ბელარუსი]] 0,60%, [[ყირიმალი თათარეფი|ყირიმალი თათარი]] 0,50%, [[მოლდოვარეფი|მოლდოვარი]] 0,50%. == რელიგია == უკრაინაშ მახორობაშ უმენტაში ნორთი ქირსიანი რე. == უკაბეტაში ნოღეფი == უკრაინაშ უკაბეტაში ნოღა რე [[კიევი|კიივი]]. თექ ოხორანს 2,588 000 კოჩი. შხვა კაბეტი ნოღა რე: * ხარკივი (1,435) * დნიპრო (1,026) * ოდესა (1,022) * დონეცკი (985) * ზაპორიჟია (783) * ლვივი (700) == ისტორია == უკრაინა რდჷ სხუნუეფიშ რსხუშ ართ-ართი მაკათური ქიანა. 1990 წანაშ უკული თინა დუდიშული სახენწჷფო რე. ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{მერკე-უკრაინა}} {{ევროპაშ ქიანეფი}} [[კატეგორია:უკრაინა]] [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:სლავური ქიანეფი]] 3kdel5ixa0nvb6ndfymj1gp82gba7u6 0 1188 254067 249385 2026-10-16T15:56:34Z Narazeni 826 254067 wikitext text/x-wiki {{დამუშებაშ პროცესის რე}} {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{lang-bg|Република България}} <br/> {{small|{{transliteration|bg|Republika Bŭlgariya}}}} |ედომუშამი_ჯოხო = ბულგარეთიშ რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =ბულგარეთი |შილა = Flag of Bulgaria.svg |გერბი = Coat of arms of Bulgaria.svg |რუკა = EU-Bulgaria.svg |ჰიმნი = {{Nobold|Мила Родино|italic=no|nolink=yes}}<br />„[[ბულგარეთიშ ჰიმნი|Mila Rodino]]“<br />(„ანდაღებული ოდაბადე“)<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[ფაილი:Mila Rodino.ogg]]</div> |დევიზი =<wbr/>{{nowrap|{{Nobold|Съединението прави силата|italic=no}}}}<br />''Sŭedinenieto pravi silata''<br />(„[[ართობა გუთმაჭყანს ჭყანას]]“) |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი =[[ბულგარული ნინა|ბულგარული]]<ref>{{cite web |title=Constitution of the Republic of Bulgaria |url=https://www.parliament.bg/en/const |publisher=National Assembly of the Republic of Bulgaria |access-date=30 August 2020 |archive-date=19 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190819054232/https://www.parliament.bg/en/const |url-status=dead}}</ref> |რელიგია= {{ublist |item_style=white-space; | {{Tree list}} * 64.7% [[ქირსიანობა]] ** 62.7% [[ბულგარეთიშ მართმადიდებელური ოხვამე|ბულგარული მართმადიდებელობა]] ** 2.0% შხვა ქირსიანეფი {{Tree list/end}} |15.9% [[ვარელიგიურობა|ვა რელიგიური]] |9.8% [[ისლამი ბულგარეთის|ისლამი]] |0.1% [[რელიგია ბულგარეთის|შხვა]] |9.5% უგამუ}} |ნანანოღა= [[სოფია]] |latd=42 |latm=41 |latNS=N |longd=23 |longm=19 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარული]] [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ბულგარეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ილიანა იოტოვა]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ბულგარეთიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[რუმენ რადევი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 103-ა |ფართობი =110,993.6<ref name="Penin">{{cite book |last=Penin |first=Rumen |title=bg:Природна география на България |trans-title=Natural Geography of Bulgaria |publisher=Bulvest 2000 |page=18 |year=2007 |isbn=978-954-18-0546-6 |language=bg}}</ref> |წყარი_% =2.16<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2147.html#bu |title=Field listing: Area |website=[[The World Factbook]] |publisher=[[Central Intelligence Agency]] |access-date=9 October 2018 |archive-date=31 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140131115000/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2147.html#bu |url-status=dead}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა = {{რკება}} 6,519,789 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 154-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2021<ref>{{cite web |url=https://www.nsi.bg/sites/default/files/files/pressreleases/Census2021_population.pdf |title=НАСЕЛЕНИЕ КЪМ 7 СЕПТЕМВРИ 2021 ГОДИНА |publisher=[[National Statistical Institute (Bulgaria)|National Statistical Institute of Bulgaria]] (NSI) |website=www.nsi.bg |language=bulgarian |access-date=9 November 2024}}</ref> |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $264.699&nbsp;მილიარდი<ref name="IMF.ORG">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/October/weo-report?c=918,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=Download World Economic Outlook database: October 2024 – Bulgaria |website=imf.org |access-date=2025-05-24}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 73-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $41,901<ref name="IMFWEO.BG">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/October/weo-report?c=918,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2024 Edition. (Bulgaria) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=www.imf.org |date=22 October 2024 |access-date=9 November 2024}}</ref> |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 55-ა |აგი =0.845<ref name="UNHDR">{{Cite web |date=6 May 2025 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=6 May 2025 |access-date=6 May 2025 |publisher=[[United Nations Development Programme]]}}</ref> |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =55-ა |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[ევრო]] |ვალუტაშ_კოდი =EUR |ქიანაშ_კოდი =BG |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+2]] |ზარხულიშ_ბორჯი =UTC+3 |cctld = {{hlist|[[.bg]]|[[.бг]]}} |ოტელეფონე_კოდი =+359 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''ბულგარეთი''' ({{lang-bg|{{აუდიო|LL-Q7918 (bul)-Kiril kovachev-България.wav|България}}}}), ოფიციალურო '''ბულგარეთიშ რესპუბლიკა''' ([[ბულგარული ნინა|ბულგ.]] {{lang|bg|Република България}}) — [[სახენწჷფო]] [[ევროპა]]შ ობჟათე-ბჟაეიოლშე. იდვალუაფუ [[ბალკანეთიშ ჩქონი]]შ ბჟაეიოლშე, წყარმალუ [[დუნაი]]შ ობჟათეშე დო [[უჩა ზუღა]]შ ბჟადალშე. ბულგარეთის ობჟათეშე უხურგანს [[საბერძნეთი]] დო [[თურქეთი]], ბჟადალშე — [[სერბეთი]] დო [[ოორუე მაკედონია]], ოორუეშე — [[რუმინეთი]]. ქიანაშ ტერიტორიაშ ფართობი რე 110,994კმ² დო [[ევროპაშ რსხუ]]ს მავითა დო ედომუშამი ევროპას მავითაამშვა უკაბეტაში ქიანა რე. [[ბულგარეთიშ ნოღეფიშ ერკებული|უკაბეტაში ნოღა]] დო ნანანოღა რე [[სოფია]]; შხვა კაბეტი ნოღეფი რე: [[ბურგასი]], [[პლოვდივი]] დო [[ვარნა]]. თეხანური ბულგარეთიშ ტერიტორიას ართ-ართი უჯვეშაში ჯარალუა რდჷ [[კარანოვოშ კულტურა]] (ჯვ. წ. 6,500 წანა). ჯვ. წ. VI–III ოშწანურეფს თე რეგიონს მიშჷ ბურჯაფეფი ჯვეში [[თრაკიალეფი]]შ, [[სპარსალეფი]]შ, [[კელტეფი]]შ დო [[ჯვეშ მაკედონალეფი|მაკედონალეფს]] შქას; სიტუაციაქ დესტაბილურჷ, მუჟანსჷთ [[45]] წანას [[რომიშ იმპერია]]ქ რეგიონი ქიდიჸუნჷნ. რომიშ სახენწჷფოშ აკოცჷმაშ უკული თურული მინოკათუეფქ მიახალჷ. მეხოლაფირო [[VI ოშწანურა]]ს თე ტერიტორიტორიეფს ქიდიხორეს [[ორდოიანი სლავეფი|ორდოიანი სლავეფქ]]. [[ბულგარეფი|ბულგარეფქ]] [[ასპარუხი]]შ დუდალათ, ჯვეში [[კაბეტი ბულგარეთი]]შ დიხეფშე გენშაბურსეს თეხანური ბულგარეთიშ ტერიტორიაშა დო [[VII ოშწანურა]]შ დალიაშო საბოლათ გემნაკათეს ბალკანეთიშ ჩქონს. თინეფქ გაჭყეს [[ბულგარეთიშ პირველი იმპერია]], ნამუთ გომორძგუათ აღიარჷ [[ბიზანრიაშ იმპერიაქ]] [[681]] წანაშ ხეკულუათ. ბულგარეთიშ პირველი იმპერია დომინირენდჷ ბალკანეთიშ უმენტაში ნორთიშა დო შანულამი გაულა იღვენუ [[სლავეფი|სლავურ]] კულტურეფშა [[კირილიცა]]შ ჭარალუაშ შემუშებათ. [[კრუმიშ დინასტია]]შ გამაგალაშის ქიანაქ მიოჭირინუ ჸონიერი იმპერიაშ დო კაბეტი სახენწჷდოშ სტატუსის. ბულგარეთიშ პირველი იმპერიაქ [[XI ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს აკოცჷ, მუჟანსჷთ ბიზანტიაშ იმპერატორი [[ბასილი II]]-ქ ქიდიჸუნუ დო აკარღჷნ. [[1185]] წანაშ წუმოძინელი ბულგარული ებუძოლიშ ჭყოლოფუათ გიჭყჷ [[ბულგარეთიშ მაჟირა იმპერია]]ქ, ნამუქჷთ მუში ხემანჭყუაფაშ კონკის მიოჭირინ [[ივან ასენ II]]-შ (1218–1241) ბორჯის. ანდა მუმაქიონაფალი ლჷმეფიშ დო ფეოდალური აწორინაფეფიშ უკული იმპერიაქ აკოცჷ დო [[1396]] წანას, დახე ხუთი ოშწანურაშ განწეხანს [[ოსმალეთიშ იმპერია|ოსმალეთიშ]] გამაგალაშ გიმე რდჷ. [[1877]]-[[1878|78]] წანეფიშ [[რუსეთ-ოსმალეთიშ ლჷმა (1877-1878)|რუსეთ-თურქეთიშ ლჷმაქ]] გჷმიჭანუ მასუმა დო თეხანური ბულგარული სახრენწჷფოშ გიმოქიმინუა, ნამუქჷთ [[1908]] წანას გჷმაცხადუ ზოხორინალა ოსმალეთიშ იმპერიაშე. ბრელი ეთნიკური ბულგარალქ ახალი სახენწჷფოშ ხურგეფიშ გალე ქუდოსქიდჷ, ნამუქჷთ [[ირიდენტიზმი|ირედენტისტული]] გენწყუაფეფი გარჩქინუ დო მეძობელეფწკჷმა მუსხირენი კონფლიქტი დო [[გერმანია]]წკჷმა ალიანსი გჷმიჭანუ ჟირხოლო მოსოფელიშ ლჷმას. [[1946]] წანას ბულგარეთიქ სხუნუეფიშ რსხუშით ნადუდებუ [[სოციალისტური კარე|ბჟაეიოლიშ ბლოკის]] ქაკათჷ დო [[ბულგარეთიშ ოკათე რესპუბლიკა|სოციალისტური სახენწჷფოთ]] გჷნირთუ. გამაგე [[ბულგარეთიშ კომუნისტური პარტია|კომუნისტური პარტიაქ]] [[1989]] [[1989 წანაშ რევოლუციეფი|წანაშ რევოლუციეფიშ]] უკული ხეშუულებაშა მონოპოლიას გამასქიდჷ დო ანდაპარტიულ გიშაგორუეფს ალობა მეჩჷ. უკული ბულგარეთიქ [[დემოკრატია|დემოკრატიულ]] სახენწჷფოთ გეგნიქიმინჷ. [[1991]] წანას [[ბულგარეთიშ კონსტიტუცია|დემოკრატიული კონსტიტუციაშ]] მეღებაშ უკული, ბულგარეთი წჷმარინუანს [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]]ს, ნამუთ აკმოდირთუ [[ბულგარეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა|28 ოლქიშე]], პოლიტიკური, ადმინისტრაციული დო ეკონომიკური ცენტრალიზაციაშ მაღალი ხარისხით. ქიანაშ მაღალმიშნაველამი ეკონომიკა ევროპაშ ართამი ბაზარიშ ნორთი რე დო გერსხუ ნინალას, ნამუსჷთ გეჸუნს წარმება, გვალამოპალური ხერეჭუა დო ოფუტეშ მეურნობა. ბულგარეთშა გაულას იღვენუანს თიში, მუჭოთ ორთაშობური გაზიშ დო ნაფთოულური სატრანზიტო ქიანაშ როლი, თაშნეშე თიში სტრატეგიული ორენი უჩა ზუღას. ქიანაშ გალენური ურთიართობეფს გუთმოთანჷნს თიში გეოგრაფიული ორენი დო [[ევროპაშ რსხუ]]შ, [[შენგენიშ ზონა]]შ დო [[ნატო (ორგანიზაცია)|ნატო-შ]] ასეიანი მაკათურობა. == ეტიმოლოგია == ჯოხოდვალა ''ბულგარეთი'' მოურს [[ბულგარეფი|ბულგარეფშე]], [[თურქულნინამი კათეფი|თურქულ]] გოჭყაფაშ თურშე, ნამუქჷთ დარსხუ ბულგარეთიშ პირველ იმპერია. თინეფიშ ჯოხო ბოლოშა ვა რე გაგებულ დო კაჭულ რე თიშ გოჭყაფაშ დოდგინა ჩქინ წანეფიშეჭარუაშ IV ოშწანურაშე კინოხ;{{sfn|Golden|1992|ხს=103–104}} მარა, შილებე მიშას პროტოთურქულ ზიტყვაშე ''ბულღა'' („წყორუა“, „თახუა“, „ეფაჩაფა“) დო თიშე გიშნაველ ზიტყვაშე ''ბულგაკი'' („ებუძოლი“, „არულობა“).<ref>{{cite book |last=Bowersock |first=Glen W. |title=Late Antiquity: a Guide to the Postclassical World |publisher=Harvard University Press |ხს=354 |year=1999 |isbn=978-0-674-51173-6 |url=https://books.google.com/books?id=c788wWR_bLwC&pg=PA354 |access-date=3 March 2024 |archive-date=15 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230115221948/https://books.google.com/books?id=c788wWR_bLwC&pg=PA354 |url-status=live }}</ref> შანულობაქ შილებე ხოლო უმოსო გიძინას დო იკათუას „ებუძოლს“, „არულობაშ გიმოჭანაფას“ ვარ-და „არულობაშ გოჭყაფას“ დო თეშნერო გიშულირ ზიტყვაშა „მაშონთეეფშა“.{{sfn|Chen|2012|ხს=97}}<ref>{{cite book |last=Petersen |first=Leif Inge Ree |title=Siege Warfare and Military Organization in the Successor States (400–800 AD): Byzantium, the West and Islam |publisher=Brill |year=2013 |ხს=369 |isbn=978-9004254466 |url=https://books.google.com/books?id=BRGaAAAAQBAJ&pg=PA369 |access-date=3 March 2024 |archive-date=15 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230115221949/https://books.google.com/books?id=BRGaAAAAQBAJ&pg=PA369 |url-status=live }}</ref>{{sfn|Golden|1992|ხს=104}} [[დინოხოლენი აზია]]ს ფონოლოგიურო მოგვენ ჯოხოეფიშ მოღვენ თურულ ბუნეფ შხირას ეჭარილ რდჷ მოგვენ ტერმინეფით, მუჭოთ [[ძე (კათა)|ბულუოჯეფი]], „ხუთ ბარბაროსულ“ ბუნაშ კომპონენტი, ნამუეფჷთ IV ოშწანურას ეხანტილ რდეს მუჭოთ: „ესვარილ რასა“ დო „პრობლემეფიშ გჷმაჭყაფალეფო“.{{sfn|Chen|2012|ხს=92–95, 97}} == ისტორია == ქიანა ზოხორინელ რე თურქეთშე 1908 წანაშე. 1944 წანას სხუნუეფიშ ჯარეფქ მიშელეს ბულგარეთშა, კონსტიტუციურ მონარქია გექთახუეს დო თარობაშა ქჷმორთუ კომუნისტურ ორიენტაციაშ ოკათე თარობაქ. მაართა დემოკრატიულ ეშაგორუეფქ იმანჯჷ 1987 წანას. 1991 წანას მეღებულქ იჸუ ახალ კონსტიტუციაქ. მაართა ვა კომუნისტურ თარობაშ მადუდე რდჷ ფილიპ დიმიტროვი. ==გეოგრაფია== ==პოლიტიკა== ==ეკონომიკა== == დემოგრაფია == * '''მახორობა''': 7.365 ვითოში (2011), თენეფშე ბულგარალეფი 85%, თურქეფი 9%, ჩაჩანეფი 5%. * '''ოფიციალური ნინა''': [[ბულგარული ნინა|ბულგარული]]. * '''ნანანოღა''': სოფია (1.089, აგლ. 1,183 ვითოში). * '''ნოღეფი''': პლოვდივი (338 ვითოში), ვარნა (312), ბურგასი (192), რუსე (161), სტარა ზაგორა (143). ==კულტურა== == მონძალა == * სოფია - ჯგ. სოფიაშ (VI ოშწ.), ალექსანდრე ნეველიშ (XIX ოშწ.), ბოიანაშ (XIII ოშწ.) ოხვამეეფი, არქეოლოგიური მუზეუმი; * კაზანლაკიშ დო სვეჩტარიშ თრაკიული საფულეეფი; * მადარა ჰორსემანი * ნესებარი - ჯვეში ნოღა (V ოშწ.); * პირინიშ ერუანული პარკი; * რილაშ მონასტერი (XIX ოშწ.); * სრებარნაშ ტყაჩირი; * ბაჩკოვო - პეტრიწონიშ მონასტერი; * რუსულ-ბულგარული მაჸალეობაშ მონუმენტი (XIX ოშწ.). == ჩინებული ბულგარალეფი == * ''ჭარუ'' - ივან ვაზოვი * ''მობირეეფი'' - ლილი ივანოვა, ფილიპ კირკოროვი; * ''სპორტსმენეფი'' - ხრისტო სტოიჩკოვი (კუჩხბურთი), მაგდალინა მალეევა (ჩოგბურთი); * ''პოლიტიკოსეფი'' - ხრისტო ბოტევი, გიორგი დიმიტროვი, ტოდორ ჟივკოვი; == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/bulgaria.htm Bulgaria] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ევროპაშ ქიანეფი}} {{ევროპაშ რსხუშ მაკათურეფი}} [[კატეგორია:ბულგარეთი| ]] [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] 6v3oxc0q37x09rxygf3msf3ota9d1a3 254068 254067 2026-10-16T15:57:31Z Narazeni 826 254068 wikitext text/x-wiki {{დამუშებაშ პროცესის რე}} {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{lang-bg|Република България}} <br/> {{small|{{transliteration|bg|Republika Bŭlgariya}}}} |ედომუშამი_ჯოხო = ბულგარეთიშ რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =ბულგარეთი |შილა = Flag of Bulgaria.svg |გერბი = Coat of arms of Bulgaria.svg |რუკა = EU-Bulgaria.svg |ჰიმნი = {{Nobold|Мила Родино|italic=no|nolink=yes}}<br />„[[ბულგარეთიშ ჰიმნი|Mila Rodino]]“<br />(„ანდაღებული ოდაბადე“)<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[ფაილი:Mila Rodino.ogg]]</div> |დევიზი =<wbr/>{{nowrap|{{Nobold|Съединението прави силата|italic=no}}}}<br />''Sŭedinenieto pravi silata''<br />(„[[ართობა გუთმაჭყანს ჭყანას]]“) |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი =[[ბულგარული ნინა|ბულგარული]]<ref>{{cite web |title=Constitution of the Republic of Bulgaria |url=https://www.parliament.bg/en/const |publisher=National Assembly of the Republic of Bulgaria |access-date=30 August 2020 |archive-date=19 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190819054232/https://www.parliament.bg/en/const |url-status=dead}}</ref> |რელიგია= {{ublist |item_style=white-space; | {{Tree list}} * 64.7% [[ქირსიანობა]] ** 62.7% [[ბულგარეთიშ მართმადიდებელური ოხვამე|ბულგარული მართმადიდებელობა]] ** 2.0% შხვა ქირსიანეფი {{Tree list/end}} |15.9% [[ვარელიგიურობა|ვა რელიგიური]] |9.8% [[ისლამი ბულგარეთის|ისლამი]] |0.1% [[რელიგია ბულგარეთის|შხვა]] |9.5% უგამუ}} |ნანანოღა= [[სოფია]] |latd=42 |latm=41 |latNS=N |longd=23 |longm=19 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარული]] [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ბულგარეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ილიანა იოტოვა]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ბულგარეთიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[რუმენ რადევი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 103-ა |ფართობი =110,993.6<ref name="Penin">{{cite book |last=Penin |first=Rumen |title=bg:Природна география на България |trans-title=Natural Geography of Bulgaria |publisher=Bulvest 2000 |page=18 |year=2007 |isbn=978-954-18-0546-6 |language=bg}}</ref> |წყარი_% =2.16<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2147.html#bu |title=Field listing: Area |website=[[The World Factbook]] |publisher=[[Central Intelligence Agency]] |access-date=9 October 2018 |archive-date=31 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140131115000/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2147.html#bu |url-status=dead}}</ref> |ოეგებიე_მახორობა = {{რკება}} 6,519,789 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 154-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2021<ref>{{cite web |url=https://www.nsi.bg/sites/default/files/files/pressreleases/Census2021_population.pdf |title=НАСЕЛЕНИЕ КЪМ 7 СЕПТЕМВРИ 2021 ГОДИНА |publisher=[[National Statistical Institute (Bulgaria)|National Statistical Institute of Bulgaria]] (NSI) |website=www.nsi.bg |language=bulgarian |access-date=9 November 2024}}</ref> |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $264.699&nbsp;მილიარდი<ref name="IMF.ORG">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/October/weo-report?c=918,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=Download World Economic Outlook database: October 2024 – Bulgaria |website=imf.org |access-date=2025-05-24}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 73-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $41,901<ref name="IMFWEO.BG">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/October/weo-report?c=918,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2024 Edition. (Bulgaria) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=www.imf.org |date=22 October 2024 |access-date=9 November 2024}}</ref> |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 55-ა |აგი =0.845<ref name="UNHDR">{{Cite web |date=6 May 2025 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=6 May 2025 |access-date=6 May 2025 |publisher=[[United Nations Development Programme]]}}</ref> |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =55-ა |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[ევრო]] |ვალუტაშ_კოდი =EUR |ქიანაშ_კოდი =BG |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+2]] |ზარხულიშ_ბორჯი =UTC+3 |cctld = {{hlist|[[.bg]]|[[.бг]]}} |ოტელეფონე_კოდი =+359 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''ბულგარეთი''' ({{lang-bg|{{აუდიო|LL-Q7918 (bul)-Kiril kovachev-България.wav|България}}}}), ოფიციალურო '''ბულგარეთიშ რესპუბლიკა''' ([[ბულგარული ნინა|ბულგ.]] {{lang|bg|Република България}}) — [[სახენწჷფო]] [[ევროპა]]შ ობჟათე-ბჟაეიოლშე. იდვალუაფუ [[ბალკანეთიშ ჩქონი]]შ ბჟაეიოლშე, წყარმალუ [[დუნაი]]შ ობჟათეშე დო [[უჩა ზუღა]]შ ბჟადალშე. ბულგარეთის ობჟათეშე უხურგანს [[საბერძნეთი]] დო [[თურქეთი]], ბჟადალშე — [[სერბეთი]] დო [[ოორუე მაკედონია]], ოორუეშე — [[რუმინეთი]]. ქიანაშ ტერიტორიაშ ფართობი რე 110,994კმ² დო [[ევროპაშ რსხუ]]ს მავითა დო ედომუშამი ევროპას მავითაამშვა უკაბეტაში ქიანა რე. [[ბულგარეთიშ ნოღეფიშ ერკებული|უკაბეტაში ნოღა]] დო ნანანოღა რე [[სოფია]]; შხვა კაბეტი ნოღეფი რე: [[ბურგასი]], [[პლოვდივი]] დო [[ვარნა]]. თეხანური ბულგარეთიშ ტერიტორიას ართ-ართი უჯვეშაში ჯარალუა რდჷ [[კარანოვოშ კულტურა]] (ჯვ. წ. 6,500 წანა). ჯვ. წ. VI–III ოშწანურეფს თე რეგიონს მიშჷ ბურჯაფეფი ჯვეში [[თრაკიალეფი]]შ, [[სპარსალეფი]]შ, [[კელტეფი]]შ დო [[ჯვეშ მაკედონალეფი|მაკედონალეფს]] შქას; სიტუაციაქ დესტაბილურჷ, მუჟანსჷთ [[45]] წანას [[რომიშ იმპერია]]ქ რეგიონი ქიდიჸუნჷნ. რომიშ სახენწჷფოშ აკოცჷმაშ უკული თურული მინოკათუეფქ მიახალჷ. მეხოლაფირო [[VI ოშწანურა]]ს თე ტერიტორიტორიეფს ქიდიხორეს [[ორდოიანი სლავეფი|ორდოიანი სლავეფქ]]. [[ბულგარეფი|ბულგარეფქ]] [[ასპარუხი]]შ დუდალათ, ჯვეში [[კაბეტი ბულგარეთი]]შ დიხეფშე გენშაბურსეს თეხანური ბულგარეთიშ ტერიტორიაშა დო [[VII ოშწანურა]]შ დალიაშო საბოლათ გემნაკათეს ბალკანეთიშ ჩქონს. თინეფქ გაჭყეს [[ბულგარეთიშ პირველი იმპერია]], ნამუთ გომორძგუათ აღიარჷ [[ბიზანტიაშ იმპერია]]ქ [[681]] წანაშ ხეკულუათ. ბულგარეთიშ პირველი იმპერია დომინირენდჷ ბალკანეთიშ უმენტაში ნორთიშა დო შანულამი გაულა იღვენუ [[სლავეფი|სლავურ]] კულტურეფშა [[კირილიცა]]შ ჭარალუაშ შემუშებათ. [[კრუმიშ დინასტია]]შ გამაგალაშის ქიანაქ მიოჭირინუ ჸონიერი იმპერიაშ დო კაბეტი სახენწჷდოშ სტატუსის. ბულგარეთიშ პირველი იმპერიაქ [[XI ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს აკოცჷ, მუჟანსჷთ ბიზანტიაშ იმპერატორი [[ბასილი II]]-ქ ქიდიჸუნუ დო აკარღჷნ. [[1185]] წანაშ წუმოძინელი ბულგარული ებუძოლიშ ჭყოლოფუათ გიჭყჷ [[ბულგარეთიშ მაჟირა იმპერია]]ქ, ნამუქჷთ მუში ხემანჭყუაფაშ კონკის მიოჭირინ [[ივან ასენ II]]-შ (1218–1241) ბორჯის. ანდა მუმაქიონაფალი ლჷმეფიშ დო ფეოდალური აწორინაფეფიშ უკული იმპერიაქ აკოცჷ დო [[1396]] წანას, დახე ხუთი ოშწანურაშ განწეხანს [[ოსმალეთიშ იმპერია|ოსმალეთიშ]] გამაგალაშ გიმე რდჷ. [[1877]]-[[1878|78]] წანეფიშ [[რუსეთ-ოსმალეთიშ ლჷმა (1877-1878)|რუსეთ-თურქეთიშ ლჷმაქ]] გჷმიჭანუ მასუმა დო თეხანური ბულგარული სახრენწჷფოშ გიმოქიმინუა, ნამუქჷთ [[1908]] წანას გჷმაცხადუ ზოხორინალა ოსმალეთიშ იმპერიაშე. ბრელი ეთნიკური ბულგარალქ ახალი სახენწჷფოშ ხურგეფიშ გალე ქუდოსქიდჷ, ნამუქჷთ [[ირიდენტიზმი|ირედენტისტული]] გენწყუაფეფი გარჩქინუ დო მეძობელეფწკჷმა მუსხირენი კონფლიქტი დო [[გერმანია]]წკჷმა ალიანსი გჷმიჭანუ ჟირხოლო მოსოფელიშ ლჷმას. [[1946]] წანას ბულგარეთიქ სხუნუეფიშ რსხუშით ნადუდებუ [[სოციალისტური კარე|ბჟაეიოლიშ ბლოკის]] ქაკათჷ დო [[ბულგარეთიშ ოკათე რესპუბლიკა|სოციალისტური სახენწჷფოთ]] გჷნირთუ. გამაგე [[ბულგარეთიშ კომუნისტური პარტია|კომუნისტური პარტიაქ]] [[1989]] [[1989 წანაშ რევოლუციეფი|წანაშ რევოლუციეფიშ]] უკული ხეშუულებაშა მონოპოლიას გამასქიდჷ დო ანდაპარტიულ გიშაგორუეფს ალობა მეჩჷ. უკული ბულგარეთიქ [[დემოკრატია|დემოკრატიულ]] სახენწჷფოთ გეგნიქიმინჷ. [[1991]] წანას [[ბულგარეთიშ კონსტიტუცია|დემოკრატიული კონსტიტუციაშ]] მეღებაშ უკული, ბულგარეთი წჷმარინუანს [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]]ს, ნამუთ აკმოდირთუ [[ბულგარეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა|28 ოლქიშე]], პოლიტიკური, ადმინისტრაციული დო ეკონომიკური ცენტრალიზაციაშ მაღალი ხარისხით. ქიანაშ მაღალმიშნაველამი ეკონომიკა ევროპაშ ართამი ბაზარიშ ნორთი რე დო გერსხუ ნინალას, ნამუსჷთ გეჸუნს წარმება, გვალამოპალური ხერეჭუა დო ოფუტეშ მეურნობა. ბულგარეთშა გაულას იღვენუანს თიში, მუჭოთ ორთაშობური გაზიშ დო ნაფთოულური სატრანზიტო ქიანაშ როლი, თაშნეშე თიში სტრატეგიული ორენი უჩა ზუღას. ქიანაშ გალენური ურთიართობეფს გუთმოთანჷნს თიში გეოგრაფიული ორენი დო [[ევროპაშ რსხუ]]შ, [[შენგენიშ ზონა]]შ დო [[ნატო (ორგანიზაცია)|ნატო-შ]] ასეიანი მაკათურობა. == ეტიმოლოგია == ჯოხოდვალა ''ბულგარეთი'' მოურს [[ბულგარეფი|ბულგარეფშე]], [[თურქულნინამი კათეფი|თურქულ]] გოჭყაფაშ თურშე, ნამუქჷთ დარსხუ ბულგარეთიშ პირველ იმპერია. თინეფიშ ჯოხო ბოლოშა ვა რე გაგებულ დო კაჭულ რე თიშ გოჭყაფაშ დოდგინა ჩქინ წანეფიშეჭარუაშ IV ოშწანურაშე კინოხ;{{sfn|Golden|1992|ხს=103–104}} მარა, შილებე მიშას პროტოთურქულ ზიტყვაშე ''ბულღა'' („წყორუა“, „თახუა“, „ეფაჩაფა“) დო თიშე გიშნაველ ზიტყვაშე ''ბულგაკი'' („ებუძოლი“, „არულობა“).<ref>{{cite book |last=Bowersock |first=Glen W. |title=Late Antiquity: a Guide to the Postclassical World |publisher=Harvard University Press |ხს=354 |year=1999 |isbn=978-0-674-51173-6 |url=https://books.google.com/books?id=c788wWR_bLwC&pg=PA354 |access-date=3 March 2024 |archive-date=15 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230115221948/https://books.google.com/books?id=c788wWR_bLwC&pg=PA354 |url-status=live }}</ref> შანულობაქ შილებე ხოლო უმოსო გიძინას დო იკათუას „ებუძოლს“, „არულობაშ გიმოჭანაფას“ ვარ-და „არულობაშ გოჭყაფას“ დო თეშნერო გიშულირ ზიტყვაშა „მაშონთეეფშა“.{{sfn|Chen|2012|ხს=97}}<ref>{{cite book |last=Petersen |first=Leif Inge Ree |title=Siege Warfare and Military Organization in the Successor States (400–800 AD): Byzantium, the West and Islam |publisher=Brill |year=2013 |ხს=369 |isbn=978-9004254466 |url=https://books.google.com/books?id=BRGaAAAAQBAJ&pg=PA369 |access-date=3 March 2024 |archive-date=15 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230115221949/https://books.google.com/books?id=BRGaAAAAQBAJ&pg=PA369 |url-status=live }}</ref>{{sfn|Golden|1992|ხს=104}} [[დინოხოლენი აზია]]ს ფონოლოგიურო მოგვენ ჯოხოეფიშ მოღვენ თურულ ბუნეფ შხირას ეჭარილ რდჷ მოგვენ ტერმინეფით, მუჭოთ [[ძე (კათა)|ბულუოჯეფი]], „ხუთ ბარბაროსულ“ ბუნაშ კომპონენტი, ნამუეფჷთ IV ოშწანურას ეხანტილ რდეს მუჭოთ: „ესვარილ რასა“ დო „პრობლემეფიშ გჷმაჭყაფალეფო“.{{sfn|Chen|2012|ხს=92–95, 97}} == ისტორია == ქიანა ზოხორინელ რე თურქეთშე 1908 წანაშე. 1944 წანას სხუნუეფიშ ჯარეფქ მიშელეს ბულგარეთშა, კონსტიტუციურ მონარქია გექთახუეს დო თარობაშა ქჷმორთუ კომუნისტურ ორიენტაციაშ ოკათე თარობაქ. მაართა დემოკრატიულ ეშაგორუეფქ იმანჯჷ 1987 წანას. 1991 წანას მეღებულქ იჸუ ახალ კონსტიტუციაქ. მაართა ვა კომუნისტურ თარობაშ მადუდე რდჷ ფილიპ დიმიტროვი. ==გეოგრაფია== ==პოლიტიკა== ==ეკონომიკა== == დემოგრაფია == * '''მახორობა''': 7.365 ვითოში (2011), თენეფშე ბულგარალეფი 85%, თურქეფი 9%, ჩაჩანეფი 5%. * '''ოფიციალური ნინა''': [[ბულგარული ნინა|ბულგარული]]. * '''ნანანოღა''': სოფია (1.089, აგლ. 1,183 ვითოში). * '''ნოღეფი''': პლოვდივი (338 ვითოში), ვარნა (312), ბურგასი (192), რუსე (161), სტარა ზაგორა (143). ==კულტურა== == მონძალა == * სოფია - ჯგ. სოფიაშ (VI ოშწ.), ალექსანდრე ნეველიშ (XIX ოშწ.), ბოიანაშ (XIII ოშწ.) ოხვამეეფი, არქეოლოგიური მუზეუმი; * კაზანლაკიშ დო სვეჩტარიშ თრაკიული საფულეეფი; * მადარა ჰორსემანი * ნესებარი - ჯვეში ნოღა (V ოშწ.); * პირინიშ ერუანული პარკი; * რილაშ მონასტერი (XIX ოშწ.); * სრებარნაშ ტყაჩირი; * ბაჩკოვო - პეტრიწონიშ მონასტერი; * რუსულ-ბულგარული მაჸალეობაშ მონუმენტი (XIX ოშწ.). == ჩინებული ბულგარალეფი == * ''ჭარუ'' - ივან ვაზოვი * ''მობირეეფი'' - ლილი ივანოვა, ფილიპ კირკოროვი; * ''სპორტსმენეფი'' - ხრისტო სტოიჩკოვი (კუჩხბურთი), მაგდალინა მალეევა (ჩოგბურთი); * ''პოლიტიკოსეფი'' - ხრისტო ბოტევი, გიორგი დიმიტროვი, ტოდორ ჟივკოვი; == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/bulgaria.htm Bulgaria] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ევროპაშ ქიანეფი}} {{ევროპაშ რსხუშ მაკათურეფი}} [[კატეგორია:ბულგარეთი| ]] [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] tgwfh1k9uuopm13uquseh9qe9hud89r 0 3533 254061 221794 2026-10-16T15:43:58Z Narazeni 826 254061 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{lang-sr|Република Србија}}<br />{{lang-sr|Republika Srbija}} |ედომუშამი_ჯოხო = სერბეთიშ რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =სერბეთი |შილა =Flag of Serbia.svg |გერბი =Coat of arms of Serbia.svg |რუკა = Europe-Serbia.svg |ჰიმნი = {{lang-sr|Боже правде|italics=no}}<br />{{lang-sr|[[Bože pravde]]}}<br />{{lang-xmf|„სამართაიშ გუმარჩქინე ღორონთი“}}<br>{{center|[[ფაილი:National anthem of Serbia, performed by the United States Navy Band.wav]]}} |დევიზი = |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი =[[სერბული ნინა|სერბული]]{{efn|აღიარებულ რე მუჭოთ [[სერბეთიშ ნინეფი#აღიარებულ უჭიჭაშობებიშ ნინეფი|უჭიჭაშობაშ ნინეფი]]: [[უნგრული ნინა|უნგრული]], [[ბოსნიური ნინა|ბოსნიური]], [[ალბანური ნინა|ალბანური]], [[ხორვატული ნინა|ხორვატული]], [[სლოვაკური ნინა|სლოვაკური]], [[რუმინული ნინა|რუმინული]], [[ბულგარული ნინა|ბულგარული]], [[ობჟათერუსიუნულ ნინა|რუსინულ]] დო [[მაკედონური ნინა|მაკედონური]]}} |რელიგია= {{ublist |item_style=white-space; |{{Tree list}} * 86.6% [[ქირსიანობა სერბეთის|ქირსიანიბა]] ** 81.1% [[სერბეთიშ მართმადიდებელურ ოხვამე|მართმადიდებელობა]] ** 3.9% [[კათოლიციზმ სერბეთის|კათოლიციზმი]] ** 1.7% შხვა {{Tree list/end}} |4.2% [[ისლამ სერბეთის|ისლამი]] |1.1% [[ვარელიგიურობა|ვა რელიგიური]] |7.9% უგამუ/<br/>უჩინებუ{{efn|[[კოსოვო]]შ მოხ}}<ref name="popis" /> }} |ნანანოღა= [[ბელგრადი]] |latd=44 |latm=48 |latNS=N |longd=20 |longm=28 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[სერბეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[აბა ბრნაბიჩი]] {{small|{{აბრ|ს/მ|საღალობაშ მარსულებერი}}}} |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[სერბეთიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[ჯურო მაცუტი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 111-ა {{efn|[[კოსოვო]]შ უმუშო 77, 589 კმ²}} |ფართობი = 88,499 |წყარი_% =0.13 (კოსოვოშამო) |ოეგებიე_მახორობა =6,532,019{{efn|[[კოსოვო]]შ მოხ}}<ref>{{cite web |url=https://www.stat.gov.rs/sr-latn/oblasti/stanovnistvo/procene-stanovnistva/ |title=Population |publisher=[[Statistical Office of the Republic of Serbia]] (RZS) |website=www.stat.gov.rs |access-date=1 July 2026 |archive-date=2 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250702062742/https://www.stat.gov.rs/sr-latn/oblasti/stanovnistvo/procene-stanovnistva/ |url-status=live }}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 107-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2026 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 84 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 130-ა |ედპ_ppp_წანა = 2026 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $228.475 მილიარდი{{efn|[[კოსოვო]]შ მოხ}}<ref name="IMFWEO.RS">{{cite web |url=https://data.imf.org/en/Data-Explorer?datasetUrn=IMF.RES:WEO(9.0.0) |title=World Economic Outlook Database (October 2026 Edition) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=www.imf.org |date=13 October 2026 |access-date=15 October 2026}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 179-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $35,186 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 66-ა |აგი =0.833 |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =63-ა |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[სერბული დინარი|სერბულ დინარი]] |ვალუტაშ_კოდი = RSD |ქიანაშ_კოდი =RS |ბორჯიშ_ორტყაფუ = +1 |ზარხულიშ_ბორჯი =+2 |cctld = {{hlist|[[.rs]]|[[.срб]]}} |ოტელეფონე_კოდი =+381 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''სერბეთი''' ([[სერბული ნინა|სერბ]]. Србија / Srbija), ოფიციალურო '''სერბეთიშ რესპუბლიკა''' ([[სერბული ნინა|სერბ.]] Република Србија / Republika Srbija) — ქიანა ცენტრალურ დო ობჟათე-ბჟაეიოლ [[ევროპა|ევროპას]], [[ბალკანეთიშ ჩქონი|ბალკანეთიშ ჩქონს]]. ოორუეშე ომძღჷ [[უნგრეთი]], ბჟაეიოლშე [[ბულგარეთი]] დო [[რუმინეთი]], ობჟათეშე [[ოორუე მაკედონია]] დო [[ალბანეთი]], ბჟადალშე - [[მონტენეგრო]], [[ხორვატია]] დო [[ბოსნია დო ჰერცეგოვინა|ბოსნია-ჰერცეგოვინა]]. სერბეთიშ ტერიტორიას იდვალუაფუ მუშითაღიარებული სახენწჷფო - [[კოსოვო]], ნამუშ მახორობაშ უმეტაშობასით აკმადგინანა ეთნიკური ალბანარეფი. სერბეთიშ ნანანოღა რე [[ბელგრადი]]. ოფიციალური ნინა რე - [[სერბული ნინა|სერბული]]. სერბო-ხორვატული სერბეთიშ კონსტიტუციაშ მეჯინათ, ვოევოდინას გეჸვენჯი ოფიციალური ნინეფი რე: რუმინული, რუსინული, უნგრული, სლოვაკური დო ხორვატული; კოსოვო-მეტოხიას ალბანური, სერბულწკჷმა ართო == გეოგრაფია == სერბეთიშ ტერიტორიაშ 80% იდვალუაფუ ბალკანეთიშ ჩქონს. სახენწჷფო სანძღოშ სიგჷნძა 2 027 კმ. რე, ([[რუმინეთი|რუმინეთიწკჷმა]] - 476კმ, [[ბულგარეთი|ბულგარეთიწკჷმა]] - 318, [[ოორუე მაკედონია|ოორუე მაკედონიაწკჷმა]] 221, [[მონტენეგრო|მონტენეგროწკჷმა]] 203, [[ალბანეთი|ალბანეთიწკჷმა]] 115, [[ბოსნია დო ჰერცეგოვინა|ბოსნია დო ჰერცეგოვინაწკჷმა]] 302, [[ხორვატია|ხორვატიაწკჷმა]] - 241 [[უნგრეთი|უნგრეთიწკჷმა]] - 151 კმ). სერბეთი ორხველჷ დუნაიშ ღანჩოს, ნამუსჷთ აკათუ ქიანაშ დიდი წყარმალუეფი. ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> {{მერკე}} {{ევროპაშ ქიანეფი}} [[კატეგორია:სერბეთი]] [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] 1ogonkt9ykvgae9yvf27lfxymkyyth5 254062 254061 2026-10-16T15:44:27Z Narazeni 826 254062 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{lang-sr|Република Србија}}<br />{{lang-sr|Republika Srbija}} |ედომუშამი_ჯოხო = სერბეთიშ რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =სერბეთი |შილა =Flag of Serbia.svg |გერბი =Coat of arms of Serbia.svg |რუკა = Europe-Serbia.svg |ჰიმნი = {{lang-sr|Боже правде|italics=no}}<br />{{lang-sr|[[Bože pravde]]}}<br />{{lang-xmf|„სამართაიშ გუმარჩქინე ღორონთი“}}<br>{{center|[[ფაილი:National anthem of Serbia, performed by the United States Navy Band.wav]]}} |დევიზი = |ზოხორინალაშ თარიღი = |ოფიციალური_ნინეფი =[[სერბული ნინა|სერბული]]{{efn|აღიარებულ რე მუჭოთ [[სერბეთიშ ნინეფი#აღიარებულ უჭიჭაშობებიშ ნინეფი|უჭიჭაშობაშ ნინეფი]]: [[უნგრული ნინა|უნგრული]], [[ბოსნიური ნინა|ბოსნიური]], [[ალბანური ნინა|ალბანური]], [[ხორვატული ნინა|ხორვატული]], [[სლოვაკური ნინა|სლოვაკური]], [[რუმინული ნინა|რუმინული]], [[ბულგარული ნინა|ბულგარული]], [[ობჟათერუსიუნულ ნინა|რუსინულ]] დო [[მაკედონური ნინა|მაკედონური]]}} |რელიგია= {{ublist |item_style=white-space; |{{Tree list}} * 86.6% [[ქირსიანობა სერბეთის|ქირსიანიბა]] ** 81.1% [[სერბეთიშ მართმადიდებელურ ოხვამე|მართმადიდებელობა]] ** 3.9% [[კათოლიციზმ სერბეთის|კათოლიციზმი]] ** 1.7% შხვა {{Tree list/end}} |4.2% [[ისლამ სერბეთის|ისლამი]] |1.1% [[ვარელიგიურობა|ვა რელიგიური]] |7.9% უგამუ/<br/>უჩინებუ{{efn|[[კოსოვო]]შ მოხ}}<ref name="popis" /> }} |ნანანოღა= [[ბელგრადი]] |latd=44 |latm=48 |latNS=N |longd=20 |longm=28 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[სერბეთიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[აბა ბრნაბიჩი]] {{small|{{აბრ|ს/მ|საღალობაშ მარსულებერი}}}} |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[სერბეთიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[ჯურო მაცუტი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 111-ა {{efn|[[კოსოვო]]შ უმუშო 77, 589 კმ²}} |ფართობი = 88,499 |წყარი_% =0.13 (კოსოვოშამო) |ოეგებიე_მახორობა =6,532,019{{efn|[[კოსოვო]]შ მოხ}}<ref>{{cite web |url=https://www.stat.gov.rs/sr-latn/oblasti/stanovnistvo/procene-stanovnistva/ |title=Population |publisher=[[Statistical Office of the Republic of Serbia]] (RZS) |website=www.stat.gov.rs |access-date=1 July 2026 |archive-date=2 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250702062742/https://www.stat.gov.rs/sr-latn/oblasti/stanovnistvo/procene-stanovnistva/ |url-status=live }}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 107-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2026 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 84 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 130-ა |ედპ_ppp_წანა = 2026 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $228.475 მილიარდი{{efn|[[კოსოვო]]შ მოხ}}<ref name="IMFWEO.RS">{{cite web |url=https://data.imf.org/en/Data-Explorer?datasetUrn=IMF.RES:WEO(9.0.0) |title=World Economic Outlook Database (October 2026 Edition) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=www.imf.org |date=13 October 2026 |access-date=15 October 2026}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 179-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $35,186 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 66-ა |აგი =0.833 |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = |აგი_რანგი =63-ა |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[სერბული დინარი|სერბულ დინარი]] |ვალუტაშ_კოდი = RSD |ქიანაშ_კოდი =RS |ბორჯიშ_ორტყაფუ = +1 |ზარხულიშ_ბორჯი =+2 |cctld = {{hlist|[[.rs]]|[[.срб]]}} |ოტელეფონე_კოდი =+381 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''სერბეთი''' ([[სერბული ნინა|სერბ]]. Србија / Srbija), ოფიციალურო '''სერბეთიშ რესპუბლიკა''' ([[სერბული ნინა|სერბ.]] Република Србија / Republika Srbija) — ქიანა ცენტრალურ დო ობჟათე-ბჟაეიოლ [[ევროპა|ევროპას]], [[ბალკანეთიშ ჩქონი|ბალკანეთიშ ჩქონს]]. ოორუეშე ომძღჷ [[უნგრეთი]], ბჟაეიოლშე [[ბულგარეთი]] დო [[რუმინეთი]], ობჟათეშე [[ოორუე მაკედონია]] დო [[ალბანეთი]], ბჟადალშე - [[მონტენეგრო]], [[ხორვატია]] დო [[ბოსნია დო ჰერცეგოვინა|ბოსნია-ჰერცეგოვინა]]. სერბეთიშ ტერიტორიას იდვალუაფუ მუშითაღიარებული სახენწჷფო - [[კოსოვო]], ნამუშ მახორობაშ უმეტაშობასით აკმადგინანა ეთნიკური ალბანარეფი. სერბეთიშ ნანანოღა რე [[ბელგრადი]]. ოფიციალური ნინა რე - [[სერბული ნინა|სერბული]]. სერბო-ხორვატული სერბეთიშ კონსტიტუციაშ მეჯინათ, ვოევოდინას გეჸვენჯი ოფიციალური ნინეფი რე: რუმინული, რუსინული, უნგრული, სლოვაკური დო ხორვატული; კოსოვო-მეტოხიას ალბანური, სერბულწკჷმა ართო == გეოგრაფია == სერბეთიშ ტერიტორიაშ 80% იდვალუაფუ ბალკანეთიშ ჩქონს. სახენწჷფო სანძღოშ სიგჷნძა 2 027 კმ. რე, ([[რუმინეთი|რუმინეთიწკჷმა]] - 476კმ, [[ბულგარეთი|ბულგარეთიწკჷმა]] - 318, [[ოორუე მაკედონია|ოორუე მაკედონიაწკჷმა]] 221, [[მონტენეგრო|მონტენეგროწკჷმა]] 203, [[ალბანეთი|ალბანეთიწკჷმა]] 115, [[ბოსნია დო ჰერცეგოვინა|ბოსნია დო ჰერცეგოვინაწკჷმა]] 302, [[ხორვატია|ხორვატიაწკჷმა]] - 241 [[უნგრეთი|უნგრეთიწკჷმა]] - 151 კმ). სერბეთი ორხველჷ დუნაიშ ღანჩოს, ნამუსჷთ აკათუ ქიანაშ დიდი წყარმალუეფი. ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{მერკე}} {{ევროპაშ ქიანეფი}} [[კატეგორია:სერბეთი]] [[კატეგორია:ევროპაშ ქიანეფი]] mpq9m7f4e41x4nh2n1b6s13ssljnqlx 0 17033 254054 253254 2026-10-16T15:13:24Z Narazeni 826 254054 wikitext text/x-wiki {{Short description|სახენწჷფო ობჟათე აზიას}} {{ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო ={{native name|bn|গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ}}<br>{{resize|90%|{{nobold|{{transliteration|bn|Gôṇôprôjātôntrī Bāṅlādēś}}}}}} |ედომუშამი_ჯოხო = ბანგლადეშიშ ოკათე რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =ბანგლადეში |შილა = Flag of Bangladesh.svg |გერბი = National emblem of Bangladesh.svg |რუკა = Bangladesh (orthographic projection).svg |ჰიმნი = {{lang-bn|আমার সোনার বাংলা}} ([[ბენგალური ნინა|ბენგალური]])<br>{{transliteration|bn|[[ამარ სონარ ბანგლა|Āmār Sōnār Bāṅlā]]}}<br>„ჩქიმ ორქოშ ბენგალი“<br><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[ფაილი:Amar Sonar Bangla instrumental by US Navy Band.oga|center]]</div> |დევიზი = |რელიგია ={{ublist |item_style=white-space:nowrap; |91.04% [[ისლამ ბანგლადეშის|ისლამი]] ([[სახენწჷფო რელიგია|ოფიციალური]]){{efn|[[ბანგლადეშიშ კონსტიტუცია|კონსტიტუციურო]], ბანგლადეშ რე [[სეკულარული სახენწჷფო|სეკულარულ სახენწჷფო]], ნამუშ სახენწჷფო რელიგია რე [[ისლამი]].<ref name="Article 2A">{{Cite web|url=http://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-367/section-24549.html|title=Article 2A of the Constitution of Bangladesh|access-date=2021-06-28|publisher=[[Legislative and Parliamentary Affairs Division]], [[Ministry of Law, Justice and Parliamentary Affairs]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=Article 8 of the Constitution of Bangladesh |url=http://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-367/section-24556.html |access-date=2021-06-29 |publisher=[[Legislative and Parliamentary Affairs Division]], [[Ministry of Law, Justice and Parliamentary Affairs]]}}</ref><ref name="Article 12">{{Cite web |title=Article 12 of the Constitution of Bangladesh |url=http://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-367/section-24560.html |access-date=2021-06-29 |publisher=[[Legislative and Parliamentary Affairs Division]], [[Ministry of Law, Justice and Parliamentary Affairs]]}}</ref> მარა, კონსტიტუცია შხვა რელიგიეფშო, თინეფს შქას [[ინდუიზმი]]შო, [[ბუდიზმი]]შო დო [[ქირსიანობა]]შო, წორწო სტატუსის დო ნებეფს ითოლწორენს,<ref name="Article 2A" /> დო ვარებულენს ნამდგარდია კონკრეტულ რელიგიაშო პოლიტიკურ სტატუსიშ მეჩამას.<ref name="Article 12" /> [[შარიათი|შარიათ]] ოწაწჷ ხვალე მუსლიმეფიშ პიჯულ ურთიართობეფს, მუჭომით რე გურგინუა, ჩათხიება ვარ-და მონძალა.<ref>{{cite web |url=http://bdlaws.minlaw.gov.bd/print_sections_all.php?id=173 |title=The Muslim Personal Law (Shariat) Application Act, 1937 |website=Ministry of Law, Justice and Parliamentary Affairs}}</ref> გოართოიანაფილ ერეფიშ ორგანიზაცია ბანგლადეშის ზჷმიერო დემოკრატიულ მუსლიმურ ქიანათ მირჩქინანს.<ref>{{Cite news |url=https://www.thedailystar.net/news-detail-133107 |title=A moderate Muslim country! |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |date=6 April 2010}}</ref>}}|7.94% [[ინდუიზმ ბანგლადეშის|ინდუიზმი]] |0.60% [[ბუდიზმ ბანგლადეშის|ბუდიზმი]] |0.30% [[ქირსიანობა ბანგლადეშის|ქირსიანობა]]|0.12% [[რელიგია ბანგლადეშის|შხვა]]}} (2022) |ოფიციალური_ნინეფი = [[ბენგალური ნინა|ბენგალური]]<ref name="bdlaws.minlaw.gov.bd">{{cite web |url=http://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-details-367.html |title=The Constitution of the People's Republic of Bangladesh |website=[[Ministry of Law, Justice and Parliamentary Affairs]] |access-date=1 February 2017 |archive-date=10 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191110101626/http://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-details-367.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-705.html |script-title=bn:বাংলা ভাষা প্রচলন আইন, ১৯৮৭ |author=<!--Not stated--> |website=bdlaws.minlaw.gov.bd |publisher=[[Ministry of Law, Justice and Parliamentary Affairs]] |trans-title=Bengali Language Implementation Act, 1987 |language=bn |access-date=7 January 2024 |archive-date=7 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240107175804/http://bdlaws.minlaw.gov.bd/act-705.html |url-status=live }}</ref> |ნანანოღა= [[დაკა]] |უდიდაში_ნოღა = ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარულ]] [[საპარლამენტო რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ბანგლადეშიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[მირზა ფახრულ ისლამ ალამგირი]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ბანგლადეშიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[თარიქ რაჰმანი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = |ლიდერიშ_ჯოხო_3 = |რანგი_ფართობით =93-ა |ფართობი =148,460<ref>{{cite web|title=Bangladesh country profile |url=https://www.bbc.com/news/world-south-asia-12650940|website=[[BBC News]] |date=4 March 2011 |access-date=18 February 2025}}</ref> |წყარი_% =6.4 |ოეგებიე_მახორობა =169,828,911<ref name="populationcensus2022">{{cite web |title=Population and Housing Census 2022: Post Enumeration Check (PEC) Adjusted Population |url=http://bbs.portal.gov.bd/sites/default/files/files/bbs.portal.gov.bd/page/b343a8b4_956b_45ca_872f_4cf9b2f1a6e0/2023-04-18-08-42-4f13d316f798b9e5fd3a4c61eae4bfef.pdf |date=18 April 2023 |website=[[Bangladesh Bureau of Statistics]] |access-date=30 May 2023 |archive-date=30 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230530205648/http://bbs.portal.gov.bd/sites/default/files/files/bbs.portal.gov.bd/page/b343a8b4_956b_45ca_872f_4cf9b2f1a6e0/2023-04-18-08-42-4f13d316f798b9e5fd3a4c61eae4bfef.pdf |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=Report: 68% Bangladeshis live in villages |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/332419/report-68%25-bangladeshis-live-in-villages |work=[[Dhaka Tribune]] |date=28 November 2023 |access-date=6 February 2024 |archive-date=6 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240206021005/https://www.dhakatribune.com/bangladesh/332419/report-68%25-bangladeshis-live-in-villages |url-status=live }}</ref> |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 8-ო |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2026 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 1,165 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 13-ა |ედპ_ppp_წანა = 2026 |ედპ_ppp = {{ძინა}} $1.909 ტრილიონი<ref name="IMFWEO.BD">{{cite web |url=https://data.imf.org/en/Data-Explorer?datasetUrn=IMF.RES:WEO(9.0.0) |title=World Economic Outlook Database (October 2026 Edition) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=www.imf.org |date=13 October 2026 |access-date=13 October 2026}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 25-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე ={{ძინა}} $10,884 |მშპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 127-ა |აგი =30.9 |აგი_ტენდენცია ={{{რკება}} |აგი_კატეგორია = <font color="red">დაბალი</font> |აგი_რანგი = |აგი_წანა = 2033 |ვალუტა= [[ბანგლადეშური ტაკა|ტაკა]] |ვალუტაშ_კოდი =BTD |ქიანაშ_კოდი =BD |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+6]] |cctld = {{ubl|[[.bd]]|{{lang-bn|[[.bangla|.বাংলা]]}}}} |ოტელეფონე_კოდი =+880 }} '''ბანგლადეში''' ([[ბენგალური ნინა|ბენგ.]] বাংলাদেশ), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა — '''ბანგლადეშიშ ოკათე რესპუბლიკა''' ([[ბენგალური ნინა|ბენგ.]] গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ) — [[სახენწჷფო]] [[ობჟათე აზია|ობჟათე აზიას]]. ქიანაშ მახორობა, [[2010 წანა]]შ [[მახორობაშ ეჭარუა|ეჭარუათ]], 142 მილიონ ადამიერშე მეტი აკადგინჷ, ტერიტორია — 144 000 კმ². [[მოსოფელიშ ქიანეფი მახორობაშ მეჯინათ|მახორობაშ მუდანობათ მოსოფელს 8-ო აბანს]] იკენს დო [[მოსოფელიშ ქიანეფი ფართობიშ მეჯინათ|ტერიტორიათ 92-ა აბანსიე]]. ნანანოღა — [[დაკა]]. სახენწჷფო ნინა — [[ბენგალური ნინა|ბენგალური]]. ბანგალადეში რე [[უნიტარული სახენწჷფო]], [[ოპარლამენტე რესპუბლიკა]]. ქიანაშ ტერიტორიაშ ელმოლს უხურგანს [[ინდოეთი|ინდოეთი]], [[ბანგლადეშიშ დო მიანმარიშ ხურგა|ხურგაშ]] ჭიჭე ნორთი უღუ [[მიანმარი|მიანმარწჷკმა]], [[ბენგალიშ ჸუჯი|ბენგალიშ ჸუჯიშ]] ობჟათე-ბჟეიოლშე. ბანგლადეში, გიშეკერძუაფუ შანულამი ეთნოკულტურული მიარეფერუანობათ. მახორობაშ დოხოლაფირო 88%, [[ისლამი]]შ მარწუმე რე. აგრარული-ინდუსტრიული ქიანა დინამიური გოვითარაფაშ ეკონომიკათ. 2010 წანაშ მუნაჩემეფით, [[ჸიდირიშ უნარიშ პარიტეტი|ჸიდირიშ უნარიშ პარიტეტიშ]] მეჯინათ, [[ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი|ედპ]] - 258,6 მილიარდი [[დოლარი|ააშ დოლარი]] რდჷ (დოხოლაფირო 1700 ააშ დოლარი ართ მახორუშე). ვალუტა — [[ბანგლადეშური ტაკა]]. ქიანაქ ზოხორინალა [[1971 წანა]]შ [[26 მელახი]]ს გჷმაცხადჷ. [[XVII ოშწანურა]]შე, ბანგლადეში [[გოართოიანაფილი ომაფე|გოართოიანაფილი ომაფეშ]] კოლონიური ომართუე რდჷ. == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://dailymirror.ru/?p=179 ორთაშობური კატასტროფა ბანგლადეშის] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728102400/http://dailymirror.ru/?p=179 |date=2011-07-28 }} * [http://www.conflictologist.org/main/crisis-v-bangladesh-v-2006-godu.htm 2006 წანაშ პოლიტიკური კრიზისი ბანგლადეშის] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140713230350/http://www.conflictologist.org/main/crisis-v-bangladesh-v-2006-godu.htm |date=2014-07-13 }} ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბანგლადეში]] [[კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:ერეფიშ წორომაჸალობაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] hpthqf1obgedpzttrj25ome4z7ttoyu 0 17040 254058 243729 2026-10-16T15:19:52Z Narazeni 826 254058 wikitext text/x-wiki {{ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = ''République du Bénin '' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგულო]]) |ედომუშამი_ჯოხო = ბენინიშ რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო = ბენინი |შილა = Flag of Benin.svg |გერბი = Coat of arms of Benin.svg |რუკა = Location Benin AU Africa.svg |ჰიმნი = ''L'Aube Nouvelle''<br /> (ახალი დღაშ გოთანა) |დევიზი = ''Fraternité, Justice, Travail''<br />(მაჸალობა, სამართალიანობა, ხანდა) |ოფიციალური_ნინეფი = [[ფრანგული ნინა|ფრანგული]] |ნანანოღა= [[პორტო-ნოვო]] |უდიდაში_ნოღა = [[კოტონუ]]<br />პრეზიდენტიშ რეზიდენციაშ, თარობაშ დო ხურგაშგალენურ საჸენჯოეფიშ ორენი |თარობაშ_ტიპი = [[საპრეზიდენტო სისტემა|საპრეზიდენტო]] [[რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ბენინიშ პრეზიდენტეფიშ ერკებული|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[რომუალდ ვადანი]] |კანონდუმადვალუ_ორგანო = [[ერუანული ასამბლეა (ბენინი)|ერუანული ასამბლეა]] |რანგი_ფართობით = 101-ა |ფართობი =114,763 |წყარი_% =0.02% |ოეგებიე_მახორობა =13,754,688 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 74-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2022 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 94.8 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = |ედპ_ppp_წანა = 2012 წანაშ |ედპ_ppp = $15.586 მილიარდი |ედპ_ppp_რანგი = |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$1,666 |მშპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = |აგი =0.476 |აგი_ტენდენცია ={{ოშქაშე}} |აგი_კატეგორია = <font color="red">დაბალი</font> |აგი_რანგი = |აგი_წანა = 2013 |ვალუტა= [[ბჟადალი აფრიკული CFA ფრანკი]] |ვალუტაშ_კოდი =XOF |ქიანაშ_კოდი =BJ, BEN |ბორჯიშ_ორტყაფუ = (UTC+1) |cctld = [[.bj]] |ოტელეფონე_კოდი =[[+229]] }} '''ბენინი''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] - Bénin), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა — '''ბენინიშ რესუბლიკა''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] - République du Bénin, [[1975 წანა]]შახ '''[[დაჰომეა|დაჰომეა]]''') — [[სახენწჷფო]] [[ბჟადალი აფრიკა|ბჟადალი აფრიკას]]. ქიანას გიშალი უღუ [[გვინეაშ ჸურე|გვინეაშ ჸურეშ]] [[ბენინი (ჸურე)|ბენინიშ ჸურეშა]]. ქიანას ოორუეშე ომძღჷ - [[ბურკინა-ფასო]] დო [[ნიგერი]], ბჟაეიოლშე — [[ნიგერია|ნიგერია]], ბჟადალშე — [[ტოგო]]. ქიანაშ ნანანოღა — [[პორტო-ნოვო]], მარა თარობაშ ორენი - ნოღა [[კოტონუ]] რე, ქიანაშ უდიდაში ნოღა. == ისტორია == ჯვეშო ქიანაშ ოორუეს გრუმაშ ტომი ოხორანდჷ, თენეფი უკული ბარბაშ ტომქ გეგიშარაჸუ, ნამუთ ამდღარდღარი ნიგერიაშ ტერიტორიაშე მორთჷ. ქიანაშ ობჟათეს ოხორანდჷ ტომეფი - ფონი დო აჯა. XV ოშწანურას ბენინიშ წყარპიჯის გეკლარჩქინდეს პორტუგალიარეფქ. XVI—XVII ოშწანურეფს ეკოგაფილქ იჸუ ფრანგი, ჰოლანდიარი, ინგლისარი ვაჭარეფიშ დო დოლმახორეეფიშვაჭარეფიშ ფორტეფქ დო ფაქტორიეფქ. [[XVII ოშწანურა]]შე, ბენინიშ წყარპიჯი დო ანდოგანი აკანეფი, ევროპალეფქ აფრიკაშ არძაშე უდიდაში დოლმახორეეფითვაჭარუა რაიონო გინართინეს (თაჸურეშე რე წყარპიჯიშ ჯოხოდვალა — ''დოლმახორეშ წყარპიჯი''). XVII ოშწანურას, ბენინიშ ასეიან ტერიტორიას დირსხუ სახენწჷფოქ - [[დაჰომეა]]. თე სახენწჷფოშ მახორობა ოხაჩქუე ოფუტე მეურნობათ რდჷ დოკაფილი. ოჯარალე დონწყუალა — მაართა რინაშ ჯარალუაშე გინმალი ფეოდალიზმიშა, დოლმახორეშ ღვენჯობაშ ელემენტეფით. XVIII ოშწანურას, დაჰომეაშ მამართვალეფი აქტიურო რდეს დოკაფილი დოლმახორეეფითვაჭარუათ, ირ წანას ევროპალ ვაჭარეფს მითმეჸიდენდეს, დოხოლაფირი ფასებათ, 20 ვითოში დოლმახორე. თენა XIX ოშწანურაშ ოშქაშეშა იგინძარებუდუ, მუჟამსჟჟთ ევროპული ქიანეფიშ უმენტაშობაქ დოლმახორეეფითვაჭარუა გაუქვუ. == მახორობა == მახორობაშ მუდანობა — 10,323,000 (2013 წანაშ კვირკვეშ მუნაჩემეფით). ონოღე ძინა — 2,9 %. მახორობაშ თელარაშ ოშქაშე მუდანობა — 59 წანა. იმუნოდეფიციტური ვირუსით დალახება (აივ) — 1,2 % (2007 წანაშ ფასებათ). ეთნიკური აკოდგინალუა: 60 ერიშე მეტი, არძაშე უმენტაში მუდანობათ რენა ბჟაეიოლარი [[ევე (კათა)|ევე]], ნამუსჷთ ორხველჷ ჭიეჭიე ერეფი [[ფონი(კათა)|ფონი]] (დოხოლაფირო 65 %), [[დაჰომეი]], [[ბარბა (კათა)|ბარბა]], [[სომბა]], [[იორუბა (კათა)|იორუბა]], [[ბუსა]] დო შხვეფი. ნინეფი: ფრანგული ნინა (ოფიციალური), [[ფონი (ნინა)|ფონი]] დო [[იორუბა (ნინა)|იორუბა]] (უმენტაშო ქიანაშ ობჟათეს), ქიანაშ ოორუეს ტომეფიშ შხვადოშხვა ნინეფი რე. რელიგიეფი: ქირსიანეფი 42,8 %, მუსულმანეფი 24,4 %, ვუდუისტეფი 17,3 %, შხვეფი 15,5 % (2002 წანაშ ეჭარუათ). ქირსიანეფიშ უმენტაშობა — კათოლიკეფი, შხვა ქირსიანული დენომინაციეფი — ბაპტისტეფი, მეთოდისტეფი, [[ღორონთიშ ასამბლეა]] დო ადვენტისტეფი. მახორობას ჭარუა-კითხირიშ რჩქინა 15 წანაშ ეშე — 34,7 %, 48 % ქომოლკათა დო 23 % ოსურკათა (2002 წანაშ ეჭარუათ). == გეოგრაფია == გეოგრაფიულო ქიანა გორთილიე 5 ორთაშიბურ აკანო: წყარპიჯი აკანი, ზონა პლატო („ლა ტერრე დე ბარრე“), ლაკადამი პლატო ტყალამი სავანეფით ქიანაშ ოორუეს, ქჷნდჷრამი აკანი ქიანაშ ოორუე-ბჟადალს („ატაკორა“) დო ჸოფიერი ნიგერიაშ რზენეფი ქიანაშ ოორუე-ბჟაეიოლს. ქიანაშ ედომუშამი ფართობი 114,763 ვითოში კვ. კმ. კლიმატი — ქიანაშ ოორუე სუბეკვატორიალური რე, ჟირი სეზონი — სქირე ქირსეთუთაშე მესიშა დო ჭვემამი მანგიშე გერგობათუთაშა. ქიანაშ ობჟათე ნორთის კლიმატი ეკვატორიალური რე, ჭვემეფიშ დო გოლოფაშ ჟი-ჟირი სეზონით. ქიანა დორშვილიე წყარმალუეფიშ რსხუეფით. ქიანაშ თარი წყარმალუეფი — [[ვემე]] დო [[მონო (წყარმალუ)|მონო]], ჟირხოლო ონოშე გილანჩურე რე. ჩანარობა — უმენტაშო მაღალი ოდიარეშ სავანეფიე აკაციეფით, დუმიშ პალმეფით, კარიტეშ ჯალეფით. ქიანაშ წყარპიჯის ტროპიკული იროწვანე ტყა რე, პალმაშ ზეთიშ დო ტიკაშ ნარგეფით. ჩხოლარეფიშ ორენი ძალამ დიდარიე. სავანას მიარე ანტილოპა დო შხუ მატაცებლეფიე — ჯილოეფი, ავაზეფი, გეპარდეფი. ქიანაშ სავანეფს შეხვადუთ მუნჭყვეფს დო კამბეშეფს. '''სასარგებელე დინოხური''' ქიანაშ დიხას იდვალუაფუ ნაბთობიშ დო მარმარილოშ ნოზირეფი. == ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული გორთუალა == ქიანა გორთილიე 12 დეპარტამენტო, ნამუშათ მიშმურს 77 კომუნა. [[ფაილი:Benin departments.png|thumb|right|250px|ბენინიშ დეპარტამენტეფი]] {| align="center" class="standard" |+ ! |№ ! |ჯოხოდვალა მარგალურო ! |ჯოხოდვალა ფრანგულო ! |ადმინისტრაციული ცენტრი ! |კომუნეფიშ მუდანობა ! |ფართობი, კმ² ! |მახორობა (2006), ად. ! |მეჭედალა ად./კმ² ! |რუქა |----- | 1 | [[ალიბორიშ დეპარტამენტი|ალიბორი]] | Alibori | [[კანდი (ბენინი)|კანდი]] | 6 | 25&nbsp;683 | 355&nbsp;950 | 13,86 | [[ფაილი:Benin Alibori.png|45px]] |----- | 2 | [[ატაკორაშ დეპარტამენტი|ატაკორა]] | Atacora | [[ნატიტინგუ]] | 9 | 20&nbsp;459 | 400&nbsp;613 | 19,58 | [[ფაილი:Benin Atakora.png|45px]] |----- | 3 | [[ატლანტიკური (დეპარტამენტი)|ატლანტიკური]] | Atlantique | [[უიდა]] | 8 | 3&nbsp;233 | 929&nbsp;314 | 287,45 | [[ფაილი:Benin Atlantique.png|45px]] |----- | 4 | [[ბორგუშ დეპარტამენტი|ბორგუ]] | Borgou | [[პარაკუ]] | 8 | 25&nbsp;310 | 831&nbsp;842 | 32,87 | [[ფაილი:Benin Borgou.png|45px]] |----- | 5 | [[კოლინზიშ დეპარტამენტი|კოლინზი]] | Collines | [[სავალუ]] | 6 | 13&nbsp;561 | 625&nbsp;933 | 46,16 | [[ფაილი:Benin Collines.png|45px]] |----- | 6 | [[კუფოშ დეპარტამენტი|კუფო]] | Couffo | [[დორბო-ტოტა]] | 5 | 2&nbsp;404 | 572&nbsp;924 | 238,32 | [[ფაილი:Benin Kouffo.png|45px]] |----- | 7 | [[დონგაშ დეპარტამენტი|დონგა]] | Donga | [[ჯუგუ]] | 5 | 10&nbsp;691 | 395&nbsp;416 | 36,99 | [[ფაილი:Benin Donga.png|45px]] |----- | 8 | [[ლიტორალიშ დეპარტამენტი|ლიტორალი]] | Littoral | [[კოტონუ]] | 1 | 79 | 701&nbsp;137 | 8875,15 | [[ფაილი:Benin Littoral.png|45px]] |----- | 9 | [[მონოშ დეპარტამენტი|მონო]] | Mono | [[ლოკოსა]] | 6 | 1&nbsp;396 | 387&nbsp;346 | 277,47 | [[ფაილი:Benin Mono.png|45px]] |----- | 10 | [[უემეშ დეპარტამენტი|უემე]] | Ouémé | [[პორტო-ნოვო]] | 9 | 1&nbsp;865 | 788&nbsp;508 | 422,79 | [[ფაილი:Benin Oueme.png|45px]] |----- | 11 | [[პლატო (ბენინიშ დეპარტამენტი)|პლატო]] | Plateaux | [[საკეტე]] | 5 | 2&nbsp;835 | 445&nbsp;497 | 157,14 | [[ფაილი:Benin Plateau.png|45px]] |----- | 12 | [[ზუშ დეპარტამენტი|ზუ]] | Zou | [[აბომეი]] | 9 | 5&nbsp;106 | 639&nbsp;296 | 125,20 | [[ფაილი:Benin Zou.png|45px]] |- style="background: #CCC;" | ||გვალო|| || ||77||112 622||7 073 776||62,81|| |} == რესურსეფი ინტერნეტის == * [https://www.constituteproject.org/constitution/Benin_1990.pdf ბენინიშ კონსტიტუცია (1990)] ([[ინგლისური ნინა|ინგლისურო]]) [[კატეგორია:ბენინი]] [[კატეგორია:ფრანგულნინამი ქიანეფი]] [[კატეგორია:საფრანგეთიშ რინელი კოლონიეფი]] [[კატეგორია:ბჟადალი აფრიკა]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] m3aymdc742um1i8xn9a8hks7w87l8xv 0 17306 254065 242160 2026-10-16T15:51:51Z Narazeni 826 254065 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = {{lang-ne|सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल}} <br />''Sanghiya Loktāntrik Ganatantra Nepāl'' |ედომუშამი_ჯოხო = ნეპალიშ ფედერაციული დემოკრატიული რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =ნეპალი |შილა = Flag of Nepal.svg |გერბი = Emblem of Nepal.svg |რუკა = Nepal (orthographic projection).svg |ჰიმნი = {{{lang-ne|सयौँ थुँगा फूलका|italics=off}}<br/> {{{lang-ne|[[Sayaun Thunga Phulka]]|paren=omit}}<br/>"ოშობათ პეულშე კეთებული"<br/><div style="padding-top:0.5em;"class="center">[[File:Sayaun Thunga Phool Ka (instrumental).ogg]]</div> |დევიზი =जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी <br />„ნანა დო ოდაბადე ჟიცაშ ომაფეშე ანდაღებული რე“ |ოფიციალური_ნინეფი =[[ნეპალური ნინა|ნეპალური]] |რელიგია= {{ublist|list_style=line-height:1.3em; |class=nowrap | 81.19% [[ინდუიზმი ნეპალს|ინდუიზმი]]|8.21% [[ბუდიზმი ნეპალს|ბუდიზმი]]|5.09% [[ისლამი ნეპალს|ისლამი]]|3.17% [[კირატიზმი|კირანტი]]|1.76% [[ქირსიანობა ნეპალს|ქირსიანობა]]|0.35% [[ორთაშ პატჷცემა|პრაკრიტი]]|0.23% [[ბონი (რელიგია)|ბონი]]|0.01% [[ჯაინიზმი]]}} |ნანანოღა= [[კატმანდუ]] |latd=24 |latm=42 |latNS=N |longd=85 |longm=19 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =ნანანოღა |თარობაშ_ტიპი = [[ფედერაციული სახენწჷფო|ფედერაციული]] [[საპარლამენტო რესპუბლიკა|საპარლამენტო]] [[რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ნეპალიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[რამ ჩანდრა პაუდელი]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ნეპალიშ ვიცე-პრეზიდენტი|ვიცე-პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[რამ საჰაია იადავი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[ნეპალიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 =[[ბალენ შაჰი]] |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი =ფედერაციული დო დემოკრატიული |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 93-ა |ფართობი =147,181 |წყარი_% =2.8 |ოეგებიე_მახორობა =31,122,387 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 49-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2024 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 180 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = |ედპ_ppp_წანა = 2023 |ედპ_ppp = $150.800 მილიარდი<ref name=imf2>{{Cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=558&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=58&pr.y=12|title=Nepal|publisher=International Monetary Fund|accessdate=2009-10-01|archiveurl=http://www.webcitation.org/6177FIT9H|archivedate=2011-08-22}}</ref> |ედპ_ppp_რანგი = 84-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$4,934 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 150-ა |აგი = 0.602 |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = <span style="color:#e0584e">ოშქაშე</span> |აგი_რანგი =142-ა |აგი_წანა =2019 |ვალუტა= [[ნეპალური რუპია]] |ვალუტაშ_კოდი =NPR |ქიანაშ_კოდი =NPL |ბორჯიშ_ორტყაფუ = ([[მოსოფელიშ კოორდინირაფილი ბორჯი|UTC]] +5:45) <ref>ქიანაშ ტერიტორიას ქჷმინჯენს [[ნეპალური ბორჯი]].</ref> |ზარხულიშ_ბორჯი = |cctld = [[.np]] |ოტელეფონე_კოდი =+977 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''ნეპალი''', ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა '''ნეპალიშ ფედერაციული დემოკრატიული რესპუბლიკა''' ([[ნეპალური ნინა|ნეპ.]] नेपाल) — [[ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფოეფი|ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი]] [[სახენწჷფო]] [[ჰიმალაი|ჰიმალაეფს]], [[ობჟათე აზია|ობჟათე აზიას]]. ქიანაშ უმენტაში ნორთი იდვალუაფუ ჰიმალაეფს, თაშნეშე [[ინდ-განგიშ რზენი|ინდ-განგიშ რზენიშ]] ნორთის. ოორუეშე უხურგანს [[ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკა]]შ [[ტიბეტიშ ავტონომიური რეგიონი|ტიბეტიშ ავტონომიური რეგიონი]], ობჟათეშე, ბჟაეიოლშე დო ბჟადალშე [[ინდოეთი]], თაშნეშე [[ბანგლადეში]]შე მოჩილათირი რე ინწრო [[სილიგურიშ კორიდორი]]თ, [[ბჰუტანი]]შე — [[ინდოეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა|ინდოეთი]]შ [[სიკიმი]]შ შტატით. ნეპალს უღჷ [[ნეპალიშ გეოგრაფია|ანდაკორობამი გეოგრაფია]], თინეფს შქას [[ტერაი|ჸოფური რზენეფი]], სუბალპური ტყამი სუბეეფი დო მოსოფელიშ ვითი არძაშე უმაღალაში გვალაშე ბრუო, თინეფს შქას დიხაუჩაშ უმაღალაში გვალა — [[ევერესტი]]. [[კატმანდუ]] ქიანაშ ნანანოღა დო უკაბეტაში ნოღა რე. ნეპალი რე ანდაეთნიკური, ანდანინამი, ანდარელიგიური დო ანდაკულტურული სახენწჷფო, სოდე ოფიციალური ნინა რე [[ნეპალური ნინა|ნეპალური]]. ჯოხო "ნეპალი" პირველაშე დინოჭარილი რე [[ინდოეთიშ სუბკონტინენტი]]შ [[ვედური პერიოდი]]შ ტექსტეფს, ჯვეში ნეპალს, მუჟანსჷთ დირსხჷ ინდუიზმიქჷნ, ნამუთ მუშჸურე ქიანაშ თარი [[რელიგია]]ს წჷმარინუანს. ჩქინი წანეფიშეჭარუაშახ პირველი ვითოშწანურაშ შქა ხანეფს, [[ბუდიზმი]]შ დჷმარსხუაფალი [[სიდჰართა გაუტამა|გაუტამა ბუდაქ]] დებადჷ ნეპალიშ ობჟათეშე, ნოღა [[ლუმბინი|ლუმბინის]]. ოორუე ნეპალიშ ნორთი გინორსხილი რდჷ [[ტიბეტი]]შ კულტურაწკჷმა. ცენტრის მადვალუ [[კატმანდუშ ლეხერი]] მეჭედელო რე მერსხილი ინდო-არიალეფიშ კულტურაწკჷმა დო რდჷ გოპეულერი [[ნევარეფი]]შ კონფედერაციაშ აბანი, ნამუთ ჩინებული რე მუჭოთ [[ნეპალ მანდალა]]. უჯვეშაში [[აბრეშუმიშ დიდი შარა|აბრეშუმიშ რზაშ]] ჰიმალაიშ ნორთის დომინირენდეს ლეხერიშ ვაჭარეფი. კოსმოპოლიტურ რეგიონს გევითარჷ გინორთელი ტრადიციული [[ხელუანობა]]ქ დო [[არქიტექტურა]]ქ. მა-18 ოშწანურაშო, [[გორქჰაშ ომაფე]]ქ ქემიოჭირინჷ [[ნეპალიშ აკოკათუა]]ს. [[შაჰი (დინასტია)|შაჰიშ დინასტიაქ]] ქჷდარსხუ [[ნეპალიშ ომაფე]] დო მოგვიანებათ ალიანსშა გენშართჷ [[ბრიტანეთიშ იმპერია|ბრიტანეთიშ იმპერიაწკჷმა]], [[რანა (დინასტია)|რანაშ დინასტია]]შ [[ნეპალიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერეფიშ]] პერიოდის. ქიანა დღას ვა რდჷ კოლონიზებული, მარა ბუფერულ სახენწჷფოშ როლი უღუდჷ [[ცინიშ დინასტია|იმპერიულ ჩინეთიშ]] დო [[ბრიტანეთიშ ინდოეთიშ საპრეზიდენტოეფი დო პროვინციეფი|ბრიტანულ ინდოეთიშ]] შქას. საპარლამენტო დემოკრატია გენშეღეს [[1951]] წანას, მარა ჟირშა მეჭყორიდეს ნეპალიშ მონარქეფქ, [[1960]] დო [[2005]] წანეფს. 1990-იანი დო 2000-იანი წანეფიშ დაჭყაფუს, [[ნეპალიშ ომენოღალე ლჷმა]]ქ გჷმიჭანუ [[2008]] წანას, [[სეკულარიზმი|სეკულარული]] [[რესპუბლიკა|რესპუბლიკაშ]] დორსხუაფა, ნამუშით გეთჷ მოსოფელიშ ეკონია [[ინდუიზმი|ინდუისტური]] მონარქიაქ. [[2015]] წანაშ მენაღებჷ [[ნეპალიშ კონსტიტუცია]]შ მეჯინათ, ქიანა წჷმარინუანს [[სეკულარული სახენწჷფო|სეკულარულ]] [[ფედერაციული საპარლამენტო რესპუბლიკა|ფედერაციულ საპარლამენტო რესპუბლიკას]], ნამუთ დორთილი რე [[ნეპალიშ პროვინციეფი|შკვით პროვინციათ]]. ნეპალი [[გოერო]]შ მაკათური რე [[1955]] წანაშე, [[1950]] წანას ინდოეთწკჷმა დო [[1960]] წანას ჩინეთწკჷმა მაჸალობაშ ხეკულუა დოდჷ. ნეპალს იდვალუაფუ [[ობჟათე აზიაშ რეგიონული წოროხანდაშ ასოციაცია]]შ (SAARC) იროიანი სამელამოსო (შტაბ-ორენი), ნამუშ დჷმარსხუაფალი მაკათური რე. ნეპალი თაშნეშე ოკათჷ [[უგინობირაფუობაშ ყარაფი]]ს დო [[ბენგალური ინიციატივა ანდაწანიანი ტექნიკური დო ეკონომიკური წოროხანდაშო|ბენგალიშ ჸუჯიშ ინიციატივას]]. == ჯოხოდვალა == * '''ოფიციალური''': ნეპალიშ ფედერაციული დემოკრატიული რესპუბლიკა * '''ერუანული''': [[ნეპალური ნინა|ნეპ.]] नेपाल, Sri Nepala Sarkar. * '''ეტიმოლოგია''': ქიანაშ ჯოხოდვალა ჯვეშინდურ ნინაშა შანენს „გვალაშ ოსხირს მადვალუს“. == ისტორია == === ანტიკური ხანი === [[ფაილი:Birth of Buddha at Lumbini.jpg|thumb|[[ლაოსი|ლაოსურ]] ოხიდაშ თე ნახანტა ეთმეხანტუნს [[სიდჰართა გაუტამა|გაუტამა ბუდაშ]] ბადებაშ ლეგენდას, ჯვ. წ. 563 წანაშ [[ლუმბინი]], ბჟადალი ნეპალი.]] კატმანდუშ ლეხერს მენაგორებჷ ნეოლითური ხეჭკუდეფი ოძირანა, ნამჷ-და ჰიმალაიშ რეგიონს ადამიერეფქ ვაუგვიანაშ 11 ვითოშ წანაშ კინოხნ დიხორეს. უჯვეშაშ მახორობაძშა კუსუნდაშ კათეფი უჯოხონა<ref>[http://www.people.fas.harvard.edu/~witzel/MT-Substrates.pdf witzel 1999a]</ref>. ჩქინი წანეფიშეჭარუაშახ დოხოლაფირო 600 წანაშ კინოხ, ნეპალიშ ობჟათეშე მორჩილი ომაფეეფშე დო კლანეფშე კონფედერაციეფქ გიჭყჷ. თინეფშე ართ-ართი რდჷ შაკიაშ სახენწჷფო, სოდე მოგვიანებათ დებადჷ სიდჰართა გაუტამა მაფასქირქ, ნამუქთ ისხუნჷ ასკეტური რინაშ წესი, გეგმაქიმინჷ ბუდიზმიშ რელიგია დო კჷნე მუქ აწუნჯღვერჷ თე რელიგიას; დუდშა ქეგიდჷ ჯოხო ბუდა. ჩქინი წანეფიშეჭარუაშახ 250 წანაშო, ობჟათეშ რეგიონეფქ ოორუე ინდოეთიშ ართ-ართი იმპერიაშ, მაურიაშ იმპერიაშ გაულაშ გიმე ქუმოხვადეს; მოგვიანებათ — გუფთაშ იმპერიაშ ვასალეფო გჷნირთეს. ნეპალიშ ფირჩა პრეისტორიაშ გეშა, თარო, ნიუარიშ ლეგენდარული ტრადიციეფშე რე ჩინებული. რე თე ლეგენდეფიშ მუჭოთ ბუდისტური, თაშნეშე ინდუისტური ვერსიეფი. ნეპალიშ ლეხერი დო ნეპალიშ დაბალსუბეამი არანი ინდურ წყუეფს რე მოშინებული. თინეფიშ მეჯინათ, დოხოლაფირო 2500 წანაშ კინოხ, ცენტრალური ჰიმალაიშ გვალეფი კილერი რდჷ ინდ-განგიშ დო ოორუე-ინდური წყარმალუშ გოხოლუაშ ლეხერშო. ნეპალიშ კოგერენტული დინასტიური ისტორია ლიჩავიშ დინასტიაშ ეჸონუათ იჭყაფუ (ჩ. წ. IV-V ოშწანურა). თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და უმოს ორდოიან, კირათიშ დინასტიას ოკოდჷ ქეუსქირუაფუდუკო კშათრიაშ კასტაშ მამართალიშ დო მალიმორიშ ჯოხო, ლიჩავიშ დინასტია, საეგებიოთ, ინდური ლეხერეფიშ პირველი მამართალი ფანია რდჷ. ლიჩავიშ დინასტიაშ გეშა გიშაკერძაფილო კაბეტი ინფორმაცია მიპალუაფუ დინნაჭარეფშე (დინნაჭარეფი აკეთჷ ჩინარი ბუდისტი პილიგრიმი ბერი ხუანზანგიქ) დო ქუაშ მუკნაჭარეფშე, ნამუეფჷთ თარო ჩქინი წანეფიშეჭარუაშ 500-700 წანათ ითარიღებუ. თე პერიოდის [[ტიბეტი|ტიბეტის]] ხოლო ართი აკოკათელჷ ომაფექ გიჭყჷ, ნამუშ გეშა ჰიმალაის, ოორუე მალობაშა გიშმალი რზეფქ გინწყჷნ.<ref name=":0">ლეო. ე . როუზი. ნეპალი</ref> ლიჩავიშ დიანსტიაქ [[VIII ოშწანურა]]შ დალიას ქუდანთხჷ, საეგებიოთ, ტიბეტიშ იმპერიაშ გაულათ დო დიჭყჷ ნეუარიშ, ანუ თაკურიშ ერაქ (897 წანაშე). XI ოშწანურაშ დალიას, ობჟათე ნეპალქ ობჟათე ინდური დინასტიაშ, ჩალუკიაშ გაულაშ გიმე ქუმოხვადჷ, ნამუქჷთ ნეპალიშ რელიგიური დნადგინა დოთირჷ, ბუდიზმი გოთირუ ინდუიზმით. === შქა ოშწანურეფი === [[ფაილი: Sinja_Valley, Karnali.jpg| thumb| [[სინჯაშ ლეხერი]], [[ქჰასეფი]]შ დო [[ნეპალური ნინა]]შ გოჭყაფაშ საეგებიო აბანი, ქჰას მალაშ იმპერიაშ შქაგური]] X-XVIII ოშწანურეფს, ნეპალიშ ლეხერს დო გოხოლუაშ რეგიონეფს მალაშ დინასტიაქ ქეგუდირთ ოდუდეს. თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და ლიჩავიშ მაფეფი ღორონთიელი ინდუსეფი რდესჷნ, თინეფი ვაინდუსურ მახორობას ვანძალენდეს ბრაჰმანიზმიშ ღირებეფს დო წესეფს. მალაშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალეფი შხვანერო ორწყედეს მუნეფიშ გამამინჯალას, მარა კაბეტი მალაარი მამართალი, ჯალია სთიტიქ, პირველი ლეგალური დო სოციალური კანონეფი გაჭყჷ, ნამუეფჷთ ბონას თეხანური ინდუისტური პრინციპეფშე გიშმეშეს. ჯაია სთიტიშ მონძე, იაქსამალაქ, ომაფე მუშ სუმი ქომოლსქუას გეგნურთჷ. თაურეშე გეგმიქიმინჷ კატმანდუშ, პატანიშ დო ბჰაკტპურაშ სათაროეფქ. ირი ომაფე აკონტროლენდჷ ანდოგანი მადვალუ ტერიტორიეფს, გიშაკერზაფილო კაბეტი თოლჸუჯი უღუდეს ტიბეტიშ დო ობჟათე ინდოეთიშ მალობაშ ოვაჭრე რზეფშა, ანდანე ომაფეეფიშ ეკონომიკაშ გოვითარაფაშო თინეფს კაბეტი შანულობა უღუდეს. === ნეპალიშ ომაფე (1768-2008) === {{multiple image | perrow = 2/2 | total_width = 300 | caption_align = center | align = right | image_style = border:none; | background color = none | image1 = Prithvi_Narayan_Shah.jpg | caption1 = [[პრითვი ნარაიან შაჰი]]ქ დიჭყჷ თი [[ნეპალიშ აკოკათუა|აკოკათუაშ პროცესი]], ნამუსჷთ წჷმარინუანს თეხანური ნეპალი | image2 = Bhimsen-thapa-painting (cropped).jpg | caption2 = [[ბჰიმსენ თაპა]]შ მართუალაშ პერიოდის, ნეპალქ მუშ გოვითარაფაშ კონკას მიოჭირინჷ | image3 = Jung Bahadur Rana in 1887.jpg | caption3 = [[ჯანგ ბაჰადურ რანა]], ნამუქჷთ [[1846]] წანას, ნეპალშა მიშეღჷ ავტოკრატული [[რანაშ რეჟიმი]] დო პრო-ბრიტანული გალენური პოლიტიკას მანჯენდჷ | image4 = King Mahendra (cropped).png | caption4 = მაფა [[მაჰენდრა]]შ მართუალაშ პერიოდის, ნეპალს მიშჷ ეკონომიკური, პოლიტიკური დო ინდუსტრიული თირუეფი | direction = | alt1 = }} [[XVIII ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს ართ-ართ სათაროქ, გორქჰაქ, ნამუსჷთ შაშიშ ფანია დუდენდჷ, ხემანჭუაფა მიპალჷ ნეპალიშ გვალეფშა დფო ლეხერეფშა, ქეშეცადჷ რეგიონიშ ართპიჯული მამართალო გჷნორთედუკონ. თე ბორჯის მალაშ დინასტია დადარარებული რდჷ დინოხიანი უმურაგადუობაშ გეშა დო თიში სოციალური დო ეკონომიკური დგომარობას ვალაჸუნინედჷ კაბეტი გორქჰაშ გოვითარაფაშ დონეშა. გორქჰაშ მამართალი პრითვი ნარაიან შაშიქ, ლეხერეფი [[1769]] წანას ქჷდიჭყუნუ დო ნანანოღა კატმანდუშა გეგნიღჷ. თაშ გაჭყჷ ოსხირქ თეხანური ნეპალიშ გჷმოქიმინუას. შაშიშ დინასტიაშ მამართალეფს ონებუდეს ნეპალიშ აკოკათუა დო ცენტრალიზება, ნამუთ ქვერსემ სირთულეფწკჷმა რდჷ მერსხილი, ანდანე ოშწანურეფიშ მეძენას რეგიონს იძირებედჷ ეთნიკური, რელიგიური დო კულტურული გინორთი. თინეფქ მიღეს შხვადოშხვა დომინანტი რეგიონიშ მართუალაშ თარი მახასიათებელეფი, ქიმიჭანუეს ლოკალური ელიტა დო გაჭყეს ცენტრალიზებული პოლიტიკური სისტემა. თინეფქ თე ქიმინუათ დეზინტეგრაციაშ მალებუ ოშქურანჯობა დუდშე ეღეს. 1775-1951 წანეფს, მიშჷ კონწარი დება ომაფე ფანია დო მუსხირენი დიდგვარიშ ფანიაშ შქას. 1772 წანაშე 1832 წანაშახ, ქიანს მართუნდჷ ჟირი მაფა, ნამუეფშე ჟირხოლოქ გემაფჷ მორჩილ ხანობას. რეგენტეფი, თეშ, მუჭოტ დიდგვარამეფი, ახალნორდი მაფეფით მანიპულირენდეს. ჟირხოლო ფრაქციას ონებუდჷ მუპალუდიკონ ხემანჭუაფა დო მონოპოლია პოლიტიკურ ოფისეფშა, ნამუქჷთ შაშიშ დინასტიაშ დოდაღარაფა გჷმიჭანუ. თე ბორჯის ხემანჭუაფაქ დიო თაფაშ (1806-1837) დო უკული რანაშ (1846-1951) ფანიაშ ხეშა გეგნორთჷ.<ref name=":3" /> [[XIX ოშწანურა]]შ დაჭყაფუს, ინგლის-ნეპალიშ ლჷმაშ (1814-1816) შედეგო, ინგლისიქ ნეპალს მიარზჷ უწორწენებე ხეკულუა, ნამუშ მეჯინათ ნეპალიშ ედომუშამი გალენური პოლიტიკაქ ინგლისიშ ხეშულობაშ კონტროლშა გეგნორთჷ. 1846 წანას, ინგლისარეფიშ მოხვარათ რანაშ ფეოდალური გვარიშ მადუდე ჯანგ ბაჰადურქ სახენწჷფო გინორთაფა მანწყჷ დო არძა შხვა მაღალი პოსტი რანაშ გვარიშ მონძალური მონოპოლიათ გჷნართინუ. გალენურ ოქიანუწკჷმა იზოლაციაქ, კაპიტალიშ გინოღალაქ, ნეპალიშ ეკონომიკაშა გლახა გულა იღვენუ, 3 მლნ.-შე უოსი მოხანდე ჭყანაქ ნეპალშე მიდართჷ ინდოეთშა, ბირმაშა დო შხვა ქიანეფშა სამუშაშ ოგორუშა. ინგლისიშ ჯარეფწკჷმა ართო, პირველ დო მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმეფს ნეპალიშ ჯარეფჷთ იბურჯუდეს. ინდოეთიქ ინდუისტურ ინდოეთო დო ისლამურ პაკისტანო გირთჷ. რელიგიური აწორინალაშ გეშა რეგიონს კონწარ დგომარობაქ აკინწყჷ. ინდოეთიშ პრემიერ-მინისტრმა ჯავაჰარლალ ნერუქ ნეპალს სიტუაციაშ გაკონტროლებას მოხვარა ქოთხჷ. რანაშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალეფქ ხანგჷნძე დებაშ უკული გინოჭყვიდეს ინდოეთშა ჯარეფიშ გოტება. თინეფქ კაბეტი გაულა იღვენუეს ჩქონს სიტუაციაშ სტაბილიზაციაშ საქმეს.<ref>http://www.nepalarmy.mil.np/history.php?page=four {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140226194921/http://www.nepalarmy.mil.np/history.php?page=four |date=2014-02-26 }} History Of Nepal Army</ref> [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ უკული, აზიაშ ქიანეფს ერუანულ-გჷმადუდიშულაფარი ბურჯაფიშ წჷმი ულაქ დო კოლონიალიზმიშ მარცხებაქ ხე ქეშუნწყჷ ნეპალარი კათაშ ანტიფეოდალური დო ანტიიმპერიალური ბურჯაფიშ გოვითარაფას. შანულამო გეაქტიურჷ ნეპალიშ პოლიტიკური ემიგრაციაშ საქვარუაქ ინდოეთის. 1947 წანას, კალკუტას დირსხჷ ნეპალიშ ერუანული კონგრესიქ (1950 წანაშე ნეპალიშ კონგრესი). 1949 წანას დირსხჷ ნეპალიშ კომუნისტური პარტიაქ. გიჭყჷ ანტირანული ნძალეფიშ ართამი ფრონტიქ (ქიმინენდჷ 1951-1952 წწ.), ნამუქჷთ ბოლო მუღჷ რანაშ პატჷნალას ([[1951 წანაშ რევოლუცია]]). 1951 წანაშ 10 პირელს გეგმიბჟინჷ ობორჯე კონსტიტუციაქ, ნამუქჷთ კონსტიტუციური მონაქრია გეგმაცხადჷ. მენმოღალეეფს ქიმიაჩეს საარძო ოგიშაგორუე ნება, პარტიეფიშ გოჭყაფაშ ნება დო თ.უ, მარა ნეპალს დემოკრატიული პოლიტიკური სისტემაშ იშაღალა სირთულეფწკჷმა რდჷ მერსხილი, ანდანე ქიანას ვაუღუდჷ ტიომბა დემოკრატიული ტრადიციეფი დო გჷმოცახება დო ვა რდჷ მერჩქვანელი ავტოკრატიას. 1959 წანას, გეგმიბჟინჷ ახალი კონსტიტუციაქ, ნამუქჷთ გოხურგჷ მახორობაშ დემოკრატიული ნებეფი დო დუდიშულა. პარლამენტიშ პირველ გიშაგორუეფს (1959) გიმორძგუეს ნეპალიშ კონგრესიშ პარტიაშ კანდიდატეფქ, ნამეფქჷთ კათას დეპირეს ოფუტეშ მეურნალაშ რეფორმაშ მანჯება, ადმინისტრაციული აპარატიშ რეორგანიზაცია, მოხანდეეფიშ დგომარობაშ გაუჯგუშება, მარა თინეფს ვაუკეთებჷნა მუთუნი დაპირებაშ ომანჯებელო. გაკონწარებული სოციალურ-ეკონომიკური კონფლიქტეფიშ დგომარობას, მაფა მაჰენდრაქ (მაფენდჷ 1955-1972 წწ.) 1960 წანაშ 15 ქირსეთუთას, დითხინჷ პარლამენტი დო ხეშა ქეშეჸოთჷ კანონმადვალუ დო ემაჸონაფალი ხემანჭუაფა. 1962 წანაშ ქირსეთუთას, გეგმიბჟინჷ ახალი კონსტიტუციაქ, ნამუშით გიხურგჷ არძა პოლიტიკურ პარტიაქ დო ორგანიზაციაქ. პარლამენტიშ აბანი დეკჷ ერუანული პანჩაიატიქ. პარტიეფიშ მანგიორო გიჭყჷ თარობაშ კონტროლს დოჸუნაფილი თ.ჯ. კლასობური ორგანიზაციეფქ - დაღარეფიშ, მოხანდეეფიშ, ახალნორდეფიშ, ოსურეფიშ, ბარანეფიშ დოხვ.<ref name=":3">[https://www.britannica.com/place/Nepal/History britannica.com] - Nepal</ref> 1963 წანაშ აგრარული რეფორმაქ ფორმალურო გაუქვუ შხუ მუმალონური დიხაშ დორხველუა დო გენშეღჷ დიხაშმინჯალაშ მაქსიმუმი. ნეპალიშ თარობაქ გალენური პოლიტიკაშ თარ პრინციპო გჷმაცხადუ უგინობირაფუობა; არძა ქიანაწკჷმა მაჸალური ურთიართობა. 1955 წანას, ნეპალქ გოეროშ მაკათურო გჷნირთუ. ნეპალიშ ჯარალუაშ პროგრესული თაჯეფი აქტიურო ოკათუდეს აფრიკა-აზიაშ სოლიდარალაშ ყარაფის დო თინცალაშო ბურჯაფის, კერზოთ, ნეპალიშ წჷმმარინაფალეფი ოკათუდეს თინცალაშმოჸოროფე ნძალეფიშ მოსოფელიშ კონგრესის (მოსკოვი, 1973).<ref>'''ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია''' - მთავარი სამეცნიერო რედაქცია 1984 წ.</ref> [[1980]] წანაშე დიჭყჷ მახორობაშ გიშულეფქ დემოკრატიული დუდიშულეფიშ მოპალუაშო, ნამუსჷთ მაჸუნჷ ართპარტიული სისტემაშ აკოცჷმაქ. 1981 წანას, ნძალაშა გენშართჷ ეკონომიკური დო კულტურული მაამშვა ხუთწანიან გეგმაქ (1981-1985). [[1991]] წანას მანჯებულ გიშაგორუეფს პარტია ნეპალიშ კონგრესიქ გიორძგჷ. ქიმინჯენდჷ კონსტიტუციური მონარქია. 1996 წანას, ნეპალიშ კომუნისტური პარტიაქ ჭიე-ჭიეთ ომაფე საპარლამენტო სისტემაშ დინორთირუა დიჭყჷ. თექ ქიანა ომენოღალე ლჷმაშა ქჷმიჸონუ, ნამუქსჷთ 12 ვითოში ადამიერქ გოჭყორდჷ. 2001 წანაშ 1 მანგის, ომაფე დოხორეს მასობურ ჸვილუაქ მოხვადჷ. დოჸვილეს მაფა ბირენდრა, დიაფალი აიშვარია დო ომაფე ფანიაშ ხოლო 7 მაკათური. მაჸვილარი ართ-ართი მაფასქირი დიპენდრა რდჷ, ნამუქჷთ სუმი დღაშ უკული დუდი დიჸვილჷ. მაფასქირიშ აგრესია თიქ გჷმიჭანუ, ნამჷ-და მასქერეფქ თიში საჸოროფო ოსურიშ ჩილო მოჸონაფაშენ ვარი გაცხადესჷნ. ჸვილუა-ჟილიტუაშ უკული, მაფა ბირენდრაშ ჯიმა გიანენდრაქ დეკჷ ხვისტა. 2005 წანაშ პირველ ფურთუთას, მაფა გიანენდრაქ ედომუშამი თარობა დითხინჷ დო მაოისტური ყარაფიშ ინოშქვიდაფას ქეშეცადჷ, მარა 2006 წანას, დემოკრატიული ყარაფიქ მაფა აძვილჷ სუვერენული ხემანჭუაფა კათაშა გეგნუჩამუდუკონ.<ref>[http://www.bbc.com/news/world-south-asia-12499391 Timeline Of Nepal-27 სექტემბერი,2015 წ.]</ref> === რესპუბლიკა (2008) === 2008 წანას, ნეპალიშ აკოკათელი კომუნისტური პარტიაქ გიშაგორუეფს ხონარეფიშ უმენტაშობა მიპალჷ დო გეგმაქიმინჷ სათარობო კოალიცია. ახალას გიშნაგორა ოშაყარუქ, 2008 წანაშ 28 მესის, კატმანდუს ეკიშაყარჷ. ხონარიშ მეჩამაშ შედეგო 564 გიშმაგორალშე 560-ქ ახალი თარობაშ გჷმოქიმინუას მეჩჷ ხონარი. ტე ბორჯიშო ნეპალი სეკულარულ დო ინკლუზიურ დემოკრატიულ რესპუბლიკათ რდჷ აღიარაფილი, მარა პოლიტიკური დაძაბულობა დო ხემანჭუაფაშო ბურჯაფი ვეთებუდჷ. 2009 წანაშ მესის, მაოისტური თარობაქ ქუდანთხჷ დო ახალი კოალიციური თარობაქ გეგმიქიმინჷ, ნამუშათ არძა შხუ პოლიტიკური პარტია მიშმეშჷ, მაოისტურიშ მოხ. 2014 წანაშ ფურთუტას, სუშილ კოილარა ნეპალიშ ახალ პრემიერ-მინისტრო გეგშაგორეს.<ref>Nepalnews.com. 28 აგვისტო 2011 წ.</ref> 2015 წანაშ ეკენიას, ახალი კონსტიტუაცია მიღეს, ნამუქჷთ ქიანა პრაქტიკულო ფედერალუ-დემოკრატიულ რესპუბლიკათ გეგნაქიმინჷ, ნამუთ ადმინისტრაციულო დორთილი რე 7 პროვინციათ. 2015 წანაშ გჷმათუთას, პრეზიდენტო [[ბიდჰია დევი ბჰანდარი]] გეგშაგორეს, ნამმუთ ნეპალიშ ისტორიას პირველი ოსური პრეზიდენტი რდჷ<ref>Svati Kirsten Narula - Nepal just elected its first female president 28 ოქტომბერი, 2015 წ.</ref>. 2023 წანაშ 13 მელახშე, [[ნეპალიშ პრეზიდენტი]] რე [[რამ ჩამდრა პაუდელი]]. == გეოგრაფია == {{main|ნეპალიშ გეოგრაფია}} [[ფაილი:Nepal-CIA WFB Map.png|thumb|left]] ქიანა [[ჰიმალაი]]შ გვალონას. ქიანაშ ტერიტორიას იდვალუაფუ 14-შე 8 ვითოშიანი კონკა, თინეფს შქასიე გვალა [[ევერესტი]] ([[ნეპალური ნინა|ნეპალურო]] - საგარმათჰა, [[ტიბეტური ნინა|ტიბეტურო]] - ჯომოლუნგმა). მოხურგე ქიანეფიე: [[ჩინეთი]], [[ინდოეთი]]. ფართობი: 140.797 კვ.კმ. === ორენი === [[ფაილი:Nepal topo en.jpg|left|thumb|200px|ნეპალიშ ტოპოგრაფიული რუკა]] [[ფაილი:Un-nepal.png|thumb|left|200px|ნეპალიშ რუკა]] ნეპალიშ [[რესპუბლიკა]] იდვალუაფუ [[ობჟათე აზია]]ს. ნეპალი იდვალუაფუ, მოსოფელიშ არძაშე უმოსო დოხორელი ქიანეფს შქას. ქიანას ოორუეშე უხურგანს [[ტიბეტიშ ავტონომიური რაიონი|ტიბეტი]] — ჩინეთიშ ავტონომიური რეგიონი, ობჟათე ხურგას, ბჟადალშე ბჟაეიოლშა, ნეპალი უხურგანს [[ინდოეთი]]შ გეჸვენჯი შტატეფს: [[უტარაკჰანდი]], [[უტარ-პრადეში]], [[ბიჰარი]], [[ბენგალი]] დო [[სიკიმი]]. ნეპალი ოორუეშე გოხურგელი რე კაბეტი ჰიმალაიშ ქჷნდჷრით, ნამუთ რჩქინელი რე მუსხირენ 8 000 მეტრიშე უმოსი სიმაღალეეფით, ნამუეფიშ შქას რე [[ევერესტი]] (8848 მ) — [[დიხაუჩა]]შ უმაღალაში [[გვალა]]. ნეპალიშ უდაბალაში ჭურჭული ზუღაშ დონეშე 70 მეტრას იდვალუაფუ. ნეპალიშ ტერიტორიაშ 40%-შე უმოსი 3000 მ სიმაღალას იდვალუაფუ, თაშ ნამჷ-და ნეპალი არძაშე მაღალგვალამი ქიანა რე მოსოფელს. [[ფაილი:Everest kalapatthar crop.jpg|ცენტრი|200px|[[ევერესტი]] — [[მოსოფელი]]შ უმაღალაში გვალა.]] == სახენწჷფო == * '''სახენწჷფო სისტემა''' : რესპუბლიკა. * '''სახენწჷფოშ მადუდე''' : პრეზიდენტი . * '''კანონმადვალუ ორგანო''' : ჟირპალატიანი პარლამენტი (60+205 მაკათური). * '''ადმინისტრაციული დორთულა''' : 14 ზონა (anchal). == მახორობა == * მახორობაშ მუდანობა — 28 875 140 ადმ. * წანმოწანური ძინა — 1,4 % (მოკათალა — 2,5 ჩქჷჩქჷ 1 ოსურშა) * თელარაშ ოშქაშე ხანგჷრძალა — 64,6 წანა კომოლკოჩეფს, 67 წანა ოსურკათას * აივ ვირუსით დოინფიცირაფა — 0,5 % ([[2007]] წანაშ ფასებათ) * ონოღე ძინა — 17 % * ჭარუა-კითხირიშ რჩქინა — 62,7 % ქომოლკათა, 34,9 % ოსურკათა ([[2001]] წანაშ ეჭარუათ) == ეკონომიკა == * '''რესურსეფი''': წყარი, აკაგაფალი ჯა-ტყა, ჰიდროენერგია, ლინჯი, კობალტი, რკინაშ მადანი. * '''ექსპორტი''': კაკალურობა, ჯუთი, ჯა-ტყა, ოდიარეეფი. * '''ერუანული მუშნაველი ართ შურშა''' : 230 $. * '''ვალუტა''': ნეპალური რუპია (NPR). === ადმინისტრაციული დორთუალა=== {{main|ნეპალიშ ადმინისტრაციული დორთუალა}} ნეპალი დორთილიე 14 ზონათ დო 75 რაიონო, ნამუთ აკობუნელიე 5 რაიონს. ირი რაიონი იმართუ სახენწჷფო მოხელეთ. [[ფაილი:Nepal-divisions-numbered.png|thumb|300px|'''ოლქეფი:''' ''შორბჟადალური:'' მაჰაკალი (9), სეთჰი (14) ''ოშქაშებჟადალური:'' კარნალი (6) ბჰერი (2), რაპტი (12) ''ბჟადალური:'' დჰავალაგირი (3), განდაკი (4), ლუმბინი (8) ''ცენტრალური:'' ბაგმატი (1), ჯანაკპური(5), ნარაიანი (11) ''ბჟაეიოლური:'' საგარმათჰა (13), კოსი (7), მეჩი (10)]] {| align="center" class="standard" |+ ! |№ ! |ზონა ! |ცენტრი ! |ფართობი, კმ² ! |მახორობა (202 312), ადმ. |----- | 1 | [[ბაგმატი (ნეპალიშ ზონა)|ბაგმატი]] | [[კატმანდუ]] | 9 428 | 3 008 487 |----- | 2 | [[ბჰერი (ნეპალიშ ზონა)|ბჰერი]] | [[ნეპალგანჯი]] | 10 545 | 1 417 085 |----- | 4 | [[განდაკი (ნეპალიშ ზონა)|განდაკი]] | [[პოქჰარა]] | 12 275 | 1 487 954 |----- | 12 | [[კოსი (ნეპალიშ ზონა)|კოსი]] | [[დჰარანი]] | 9 669 | 2 110 664 |----- | 8 | [[ლუმბინი (ნეპალიშ ზონა)|ლუმბინი]] | [[ბუტვალი]] | 8 975 | 2 526 868 |----- | 9 | [[მაჰაკალი (ნეპალიშ ზონა)|მაჰაკალი]] | [[მაჰენდრანაგარი]] | 6 989 | 860 475 |----- | 10 | [[მეჩი (ნეპალიშ ზონა)|მეჩი]] | [[ილამი (ნეპალი)|ილამი]] | 8 196 | 1 307 669 |----- | 11 | [[ნარაიანი (ნეპალიშ ზონა)|ნარაიანი]] | [[ჰეტუადა]] | 8 313 | 2 466 138 |----- | 12 | [[რაპტი (ნეპალიშ ზონა)|რაპტი]] | [[ტულსიპური]] | 10 482 | 1 286 806 |----- | 13 | [[საგარმათა (ნეპალიშ ზონა)|საგარმათა]] | [[რაჯბირაჯი]] | 10 591 | 1 926 143 |----- | 14 | [[სეთი (ნეპალიშ ზონა)|სეთი]] | [[დჰანაგადჰი]] | 12 550 | 1 330 855 |+ |} == ოქინაფუეფი == საგარმათაშ ერუანული პარკი, კატმანდუშ ლეხერი, ჩიტვანიშ ომაფე პარკი, ლუმბინი (ბუდაშ დაბადებაშ აკანი). <br><gallery class=center caption="ნეპალი"> Kathmandu-Durbar Square-16-Mahavishnu-Tauben-Vishnu-Pratapamalla-Jagannath-2013-gje.jpg|კატმანდუ Swayambhunath-Hauptstupa-36-Votivstupas-2014-gje.jpg|სვაიამბჰუნათი Patan-Palast-Keshav Narayan Chowk-08-2015-gje.jpg|პატანი Bhaktapur-Palastplatz 38-Siddhilakshmi-Cyasilim-Bhupatindramallasaeule-Vatsala-Yaksheshvara-Durga-2014-gje.jpg|ბჰაკტაპური Namche to Dhole-08-Choerte-2007-gje.jpg|ჰიმალაი Gokyo-Lake 5-22-2007-gje.jpg|ჰიმალაი Landruk-Dhampus-10-Terrassen-Bauernhaus-2013-gje.jpg|კასკიშ რაიონი Mustang-Ghami-08-Torchoerten-mystischers Pferd-2015-gje.jpg|მუსტანგი Mustang-Syangboche to Ghiling-12-2015-gje.jpg|მუსტანგი </gallery> == სქოლიო == {{სქოლიო|2}} {{commons|Nepal|ნეპალი}} == რესურსეფი ინტერნეტის == * [http://www.conflictologist.org/main/vojni-i-konflikty-na-indostane.htm#nepal მასალეფი ნეპალიშ უახალაში ისტორიაშ გეშა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140407090916/http://www.conflictologist.org/main/vojni-i-konflikty-na-indostane.htm#nepal |date=2014-04-07 }} * [http://ice.tsu.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=406 Glacial Lakes and Glacial Lake Outburst Floods in Nepal. — International Centre for Integrated Mountain Development, Kathmandu, March 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110901073151/http://ice.tsu.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=406 |date=2011-09-01 }} {{აზიაშ ქიანეფი}} [[კატეგორია:ნეპალი| ]] [[კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:ფედერაციული სახენწჷფოეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] f62wjk9dl86x5lfjedpg07hp01lgdsz 0 18273 254059 242425 2026-10-16T15:20:27Z Narazeni 826 254059 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = ''{{lang-vi|Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam}}'' |ედომუშამი_ჯოხო = ვიეტნამიშ სოციალისტური რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =ვიეტნამი |შილა = Flag of Vietnam.svg |გერბი = Emblem of Vietnam.svg |რუკა = Vietnam (orthographic projection).svg |ჰიმნი = {{lang-vi|Tiến Quân Ca}}<br>„მომარშე ჯარიშ ბირა“ |დევიზი ={{lang-vi|Độc lập - Tự do - Hạnh phúc}}<br>„ზოხორინალა – დუდიშულა – ბედინერობა“ |ოფიციალური_ნინეფი =[[ვიეტნამური ნინა|ვიეტნამური]]<ref>{{cite web |title=Vietnam |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/vietnam/ |website=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |access-date=27 April 2023 |date=18 April 2023 |archive-date=10 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610173010/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/vietnam/ |url-status=live}}</ref> |რელიგია= {{unbulleted list |item_style=white-space:nowrap; |86.32% [[ვარელიგიურობა|ვა რელიგიური]] / [[ვიეტნამური ოკათე რელიგია|ოკთ]] |6.1% [[კათოლიკური ოხვამე ვიეტნამს|კათოლიციზმი]]|4.79% [[ბუდიზმი ვიეტნამს|ბუდიზმი]]|1.02% [[ჰოა-ჰაო|ჰოა-ჰაოიზმი]] |1% [[პროტესტანტიზმი ვიეტნამს|პროტესტანტიზმი]] |0.58% [[კაოდაიზმი]] |0.07% [[ისლამი]] |0.12% [[რელიგია ვიეტნამს|შხვა]]{{sfn|General Statistics Office of Vietnam|2019}}}}{{efn|The census data was also cited in the United States Department of State's 2022 Report on International Religious Freedom regarding Vietnam. However, the report indicated that this figure did not include the potentially significant number of individuals who engage in Buddhist practices to a certain extent without being formally participated in a Buddhist religious group.<ref>{{cite report |date=2022 |title=2022 Report on International Religious Freedom: Vietnam |url=https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/vietnam/ |publisher=Office of International Religious Freedom, United States Department of State|access-date=11 February 2024|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240211024605/https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/vietnam/ |archive-date=11 February 2024}}</ref> An earlier United States Department of State report from 2019 revealed that 26.4 per cent of the population identified with an organised religion. This breakdown included 14.9 per cent identifying as Buddhist, 7.4 per cent as Roman Catholic, 1.5 per cent as Hòa Hảo Buddhist, 1.2 per cent as Cao Đài, and 1.1 per cent as Protestant. The remainder did not identify with any religious group or observed beliefs such as animism or the reverence of ancestors, tutelary and protective saints, national heroes, or esteemed local figures.<ref>Vietnam Government Committee for Religious Affairs, 2018, cited in {{Cite web|url=https://www.state.gov/reports/2019-report-on-international-religious-freedom/vietnam/|title=2019 Report on International Religious Freedom: Vietnam|publisher=[[United States Department of State]]|access-date=12 October 2020|archive-date=26 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926185352/https://www.state.gov/reports/2019-report-on-international-religious-freedom/vietnam/|url-status=live}}</ref>}} (2019) |ნანანოღა= [[ჰანოი]] |latd=21 |latm=2 |latNS=N |longd=105 |longm=51 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =[[ხოშიმინი]] |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარული]] [[მარქსიზმ-ლელინიზმი|მარქსისტულ-ლენინისტური]] [[ართპარტიული სახენწჷფო|ართპარტიული]] [[სოციალისტური სახენწჷფო (კომუნიზმი)|სოციალისტური რესპუბლიკა]]<!-- The Constitution of Vietnam states that the country is a "socialist republic". This is often regarded as being interchangeable with "communist state" by Western scholars, but legally and officially speaking it is not. --><ref>{{cite web |title=Constitution of the Socialist Republic of Vietnam |url=https://www.fao.org/faolex/results/details/en/c/LEX-FAOC127527/ |website=FAOLEX Database |publisher=[[Food and Agriculture Organization]] |quotation=The Constitution defines Vietnam as [having] a socialist rule of law, State of the people, by the people, and for the people. Vietnam is a unitary state ruled by [a] one-party system with coordination among State bodies in exercising legislative, executive and judicial rights. |access-date=20 January 2024 |archive-date=20 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240120053719/https://www.fao.org/faolex/results/details/en/c/LEX-FAOC127527/ |url-status=live}}</ref> |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ვიეტნამიშ კომუნისტური პარტიაშ გენერალური მელამოსე|გენერალური მელამოსე]]{{efn|არძაშე უჭყანიარაში პოლიტიკური პოსტი რე [[ვიეტნამიშ კომუნისტური პარტიაშ გენერალური მელამოსე]] დო ვართ [[ვიეტნამიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]]. გენერალური მელამოსე აკონტროლენს [[ვიეტნამიშ კომუნისტური პარტიაშ პოლიტბიურო|პოლიტბიუროს]] დო [[ვიეტნამიშ კომუნისტური პარტიაშ სამელამოსო|სამელამოსოს]], ვიეტნამიშ უმაღალაში გინოჭყვიდირეფიშ მემაღებე ორგანოეფი, ნამუთ პოსტიშ დჷმაკებელს ვიეტნამიშ ''დე ფაქტო'' ლიდერო გჷნმართინუანს.}} |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ტო ლამი]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ვიეტნამიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[ლიონგ კიონგი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[ვიეტნამიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 =[[ფამ მინ ტინი]] |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 66-ა |ფართობი =331,344.82 |წყარი_% =6.38 |ოეგებიე_მახორობა =100,300,000 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = მა-12 |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2023 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 298 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 49-ა |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = $1.786 ტრილიონი |ედპ_ppp_რანგი = 23-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$17,484 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 104-ა |აგი = 0.766 |აგი_ტენდენცია = {{ძინა}} |აგი_კატეგორია =<font color="#ffcc00">მაღალი</font> |აგი_რანგი =93-ა |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[ვიეტნამური დონგი]] |ვალუტაშ_კოდი =VND |ქიანაშ_კოდი =VN |ბორჯიშ_ორტყაფუ = ([[მოსოფელიშ კოორდინირაფილი ბორჯი|UTC]] +7სთ.) |ზარხულიშ_ბორჯი = |cctld = [[.vn]] |ოტელეფონე_კოდი =+84 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''ვიეტნამი''' ({{lang-vi|{{აუდიო|Vietnam.ogg|Việt Nam}}}}){{efn|თინჭარუა „Viet Nam“ ვარ-და ედომუშამი ვიეტნამური ფორმა „Việt Nam“ კანკალეშა გჷმირინაუფუ ინგლისურ ნინაშა აბანობური დო სახენწჷფო მასმედიაშით. თინჭარუა „Viet Nam“ ოფიციალური რე აღიარებული [[ვიეტნამიშ თარობა]]შით, [[გოერო|აკოკათელი ერეფიშ ორგანიზაციაშით]] დო [[სტანდარტიზაციაშ ერეფოშქაშე ორგანიზაცია]]შით მუჭოთ ქიანაშ სტანდარტიზებული ჯოხოდვალა. თაშნეშე ქოძირით [[ვიეტნამიშ ჯოხოდვალეფი#შხვა თინჭარუეფი|შხვა თინჭარუეფი]].}}, ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა '''ვიეტნამიშ სოციალისტური რესპუბლიკა''' ({{lang-vi|Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam}}) — [[სახენწჷფო]] [[ობჟათე-ბჟაეიოლი აზია]]შ მატერიკული ნორთიშ ბჟაეიოლი მუხურს. ქიანაშ ფართობი რე 331.000კმ², მახორობა — 100&nbsp;მილიონშე უმოსი, ნამუშით მოსოფელს მა-15 ქიანა რე. ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიაშ ჟირი [[კომუნისტური სახენწჷფო]]შე ართ-ართი რე,{{efn|მაჟირა რე [[ლაოსი]].}} ვიეტნამს ოორუეშე უხურგანს [[ჩინეთი]],ბჟადალშე — [[ლაოსი]] დო [[კამბოჯა]], ობჟათე-ბჟადლაშე — [[ტაილანდიშ ჸუჯი]], ბჟაეიოლშე — [[ობჟათე ჩინეთიშ ზუღა]]; თაშნეშე ოზუღე ხურგეფი უღჷ ობჟათეშე დო ობჟათე-ბჟადალშე [[ტაილანდი]], [[მალაიზია]] დო [[ინდონეზია]]წკჷმა, ბჟაეიოლშე — [[ფილიპინეფი|ფილიპინეფწკჷმა]], ოორუე-ბჟაეიოლშე — ჩინეთწკჷმა. ქიანაშ ნანანოღა რე [[ჰანოი]], მარა [[ვიეტნამიშ ნოღეფიშ ერკებული|უკაბეტაში ნოღა]] რე [[ჰოშიმინი|ჰო ში მინი]]. ვიეტნამი დოხორელი რე [[პალეოლითი]]შ ბორჯიშე, სახენწჷფოეფქ დირსხჷ ჯვ.წ. პირველ ვითოშწანურას [[ჭითა წყარმალუშ დელტა]]ს, თეხანური [[ოორუე ვიეტნამი|ოორუე ვიეტნამს]].<ref>Seah, A., & Nair, C. M. (2004). ''Vietnam''. Marshall Cavendish.</ref> [[ხანიშ დინასტია]]ქ ქიმკირსხჷ ოორუე დო ცენტრალური ვიეტნამი, ნამუეფჷთ [[ვიეტნამი ჩინეთიშ გამაგალაშ გიმე|ჩინეთიშ გამაგალაშ გიმე]] რდჷ [[ჯვ. წ. 111]] წანაშე [[939]] წანაშ [[ნგოშ დინასტია|პირველი დინასტიაშ]] გორჩქინაშახ. გემაჸვენჯი მონარქიული დინასტიეფქ ჩინეთიშ გაულა ქემშიწყორეს [[კონფუციანობა]]შ დო [[ბუდიზმი]]შ მეშქაშობათ დო ობჟათეჸურე გიძინეს [[მეკონგიშ დელტა]]შახ, გეჭოფეს [[ჩამპა]]. მა-17 დო მა-18 ოშწანურეფიშ უმენტაში ნორთიშ განწეხანს ვიეტნამი ფაქტობურო ჟირი ოპალუეთ რდჷ დორთილი: [[დანგ ტრონგი]] დო [[დანგ ნგოაი]]. [[ნგუენიშ დინასტია|ნგუენეფქ]] — ეკონაი იმპერიული დინასტიაქ [[1883]] წანას დენებჷ [[საფრანგეთიშ მასუმა რესპუბლიკა|საფრანგეთის]]. [[1887]] წანას, თიშ ტერიტორიაქ სუმი ზოხო რეგიონო გენშართჷ [[საფრანგეთიშ ინდოჩინეთი|საფრანგეთიშ ინდოჩინეთშა]]. [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ უკული, ხეთეშე, [[ვიეტმინი|ვიეტნამიშ კოალიციურ ფრონტიქ]], ნამუსჷთ დუდენდჷ კომუნისტი რევოლუციონერი [[ხო ში მინი]], ქჷდიჭყუ [[მარაშინათუთაშ რევოლუცია]] დო [[1945]] წანას [[ვიეტნამიშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ზოხორინალაშ დეკლარაცია|გეგმაცხადჷ]] ვიეტნამიშ ზოხორინალა [[იაპონიაშ იმპერია]]შე. [[XX ოშწანურა]]ს ვიეტნამქ [[ინდოჩინური ლჷმეფი|განწეხანიანი ლჷმეფი]] გჷნიღუ. [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ უკული, საფრანგეთიქ დირთჷ მუში კოლონიური ხემანჭუაფაშ აკადგინალო [[ინდოჩინეთიშ პირველი ლჷმა]]შ მალობაშის, ნამუსჷთ [[1954]] წანას ვიეტნამქ გიმორძგჷ. ვიეტმინიშ დო საფრანგეთიშ შქას [[ჟენევაშ კონფერენეცია (1954)|ხემოჭარილი ხეკულუეფიშ]] შედეგო, ვიეტნამქ ჟირ ნორთო გირთჷ. ხეთეშე დიჭყჷ [[ვიეტნამიშ ლჷმა]]ქ [[სხუნუეფიშ რსხუ]]შ დო [[ჩინეთი ვიეტნამიშ ლჷმას|ჩინეთიშით]] ხუჯდოკინელ კომუნისტურ [[ოორუე ვიეტნამი|ოორუე ვიეტნამ]] დო [[ააშ ვიეტნამიშ ლჷმას|ააშ-შით]] ხუჯდოკინელ ანტიკომუნისტურ [[ობჟათე ვიეტნამი|ობჟათე ვიეტნამ]] შქას. [[1975]] წანას, [[საიგონშ დონთხაფა|ოორუე ვიეტნამიშ გომორძგუაშ]] უკული, ვიეტნამქ აკიკათჷ [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარული]] [[კომუნისტური სახეწჷფო]]თ, ნამუქჷთ [[1976]] წანას [[ვიეტნამიშ კომუნისტური პარტია]]შ (CPV) ხემანჯღვერობათ [[სოციალისტური სახენწჷფო (კომუნიზმი)|სოციალისტური სახელმწიფო]] გეგმაცხადჷ. ვაეფექტური [[ლამებური ეკონომიკა|ლამებურ ეკონომიკაქ]], ბჟადალიშით მიშნაღელ სავაჭრო ემბარგოქ, [[კამბოჯა-ვიეტნამიშ ლჷმა|კამბოჯა]] დო [[ჩინეთ-ვიეტნამიშ ლჷმა|ჩინეთწკჷმა]] ლჷმეფქ ქიანას ხოლო უმოსო აკმობორკჷ. [[1986]] წანას ვიეტნამიშ კომუნისტური პარტიაქ [[რეფორმეფიშ დო გონჯამილობაშ პოლიტიკა|ჩინეთიშ ეკონომიკური რეფორმაშ]] მოგვენი [[დოი მოი|ეკონომიკური დო პოლიტიკური რეფორმეფი]] წჷმიჭყუ, ნამუჷთ ქიანა სოციალისტურო ორიენტირებულ საბაზარო ეკონომიკათ გჷნართინუ. რეფორმეფქ ხე ქეშუნწყუ ვიეტნამიშ გლობალურ ეკონომიკაშა დო პოლიტიკაშა ინტეგრაციას. ვიეტნამი რე [[წუმმაძინე ქიანა]] დაბალი დო ოშქაშე მიშნაველიშ მოღვენი ეკონომიკათ. ქიანას უღჷ [[კორუფცია ვიეტნამს|კორუფციაშ]], [[ცენზურა ვიეტნამს|ცენზურაშ]], [[ანდოგანიშ თხილუაშ ოკითხირეეფი ვიეტნამს|ანდოგანიშ თხილუაშ ოკითხირეეფიშ]] დო [[ადამიერიშ ნებეფი ვიეტნამს|ადამიერიშ ნებეფიშ]] გლახა მაძირაფალეფი. ვიეტნამი რე ერეფოშქაშე დო ტარობეფოშქაშე ინსტიტუტფიშ ნორთი, თინეფს შქას [[ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიაშ ქიანეფიშ ასოციაცია|ასეანიშ]], [[აზია-რჩქალი ოკიანეშ ეკონომიკური წოროხანდა]]შ ორგანიზაციაშ, [[უგინობირაფუობაშ ყარაფი]]შ, [[ფრანკოფონია]]შ და [[მოსოფელიშ ვაჭრუაშ ორგანიზაცია|მვო-შ]]. ჟირშა უკებუდჷ [[გოეროშ უშქურანჯალაშ სხუნუ|გოეროშ უშქურანჯობაშ სხუნუშ]] მაკათურიშ პოსტი. == ჯოხოდვალა == * '''ოფიციალური''': ვიეტნამიშ სოციალისტური რესპუბლიკა. * '''ერუანული''': Viet Nam, Cong Hoa Xa Hoi Chu Nghia Viet Nam. * '''ეტიმოლოგია''': ზიტყვა „ვიეტ“ რე ჩინური იეროგლიფიშ ვიეტნამური გჷმორაგადაფათ, ნამუშ შანულამობა რე „შორს“, „გჷნულა“, „ულა“. თინა მიოშანუანს ჩინეთიშე შორს მაგვალუ ქიანას. მაჟრა ზიტყვა „ნამ“ ობჟათეს შანენს. == გეოგრაფია == [[ფაილი:Vietnam-CIA WFB Map.png|thumb|left]] ქიანა [[ობჟათე-ბჟაეიოლ აზია]]ს, ინდოჩინეთიშ ჩქონს. მოხურგე ქიანეფი რე: [[ლაოსი]], [[კამბოჯა]], [[ჩინეთი]]. ფართობი: 331.688 კვ.კმ. == სახენწჷფო == * '''სახენწჷფო სისტემა''' : კომუნისტური რესპუბლიკა. * '''სახენწჷფოშ მადუდე''' : პრეზიდენტი ნგიენ მინ ჩიეტი(Nguyễn Minh Triết, 2006). * '''კანონმადვალუ ორგანო''' : ართპალატიანი პარლამენტი (498 მაკათური). * '''ადმინისტრაციული დორთუალა''' : 58 ოლქი (tinh) დო 3 მუნიციპალიტეტი (thu do). == დემოგრაფია == * '''მახორობა''' - 83,535,576 (2005), თინეფს შქას 87,6% ვიეტი, 1,7% ტაი. * '''სახენწჷფო ნინა''' : [[ვიეტნამური ნინა|ვიეტნამური]]. შხვა ნინეფი - [[ინგლისური ნინა|ინგლისური]], [[ფრანგული ნინა|ფრანგული]], [[ჩინური ნინა|ჩინური]], კხმერული. * '''რელიგია''' : [[ბუდიზმი]]. * '''ნანანოღა''' : ჰანოი (1.396 ვითოში). * '''უშხუაში ნორეფი''' (ვთშ.): ხოშიმინი (3.415), ჰაიფონი (582), დო ნანგი (453). == ეკონომიკა == * '''რესურსეფი''' : ფოსფატეფი, ქუანოშქერი, მანგანუმი, ბოქსიტეფი, ქრომატი, ნავთობიშ დო გაზიშ ოზირუეფი, ტყალეფი, ჰიდროენერგია. * '''ექსპორტი''' : ქუანოშქერი, ორზა, კაუჩუკი. * '''ერუანული მიშნაველი''': ართ შურშო 430 $. * '''ვალუტა''' : დონგი (VND). == ისტორია == [[1858]]-[[1884|84]] წანეფს, [[საფრანგეთი|ფრანგული]] კოლონიალური ოღვენჯიშ ნორთი რდჷ ინდოჩინეთის. [[1945]] წანას, ვიეტნამშე გეგშეონეს [[იაპონია|იაპონიაშ]] საოკუპაციო ნძალეფი. [[1946]]-შე [[1954]] წანაშახ მიშჷ ლჷმა ზოხორინალაშო საფრანგეთიშ სააწმარენჯოთ. ჟენევაშ კონვენციაშ მეჯინათ ქიანაქ ჟირ ნორთო გირთჷ მა-17 პარალელო. თეშ უკული ქჷდიჭყჷ ლჷმაქ ოორუე ვიეტნამს დო ობჟათე ვიეტნამს შქას (ნამუსჷთ აქტიურო ოხვარუდჷ [[ააშ]]). ლჷმაქ [[1976]] წანას გეთუ ვიეტნამიშ სოციალისტური რესპუბლიკაშ დორსხუაფათ. [[1978]]-[[1979|79]] წანეფს, ვიეტნამი ოლჷმუდჷ [[კამბოჯა]]ს დო ოხურგე კონფლიქტი უღუდჷ [[ჩინეთი|ჩინეთწკჷმა]]. 90-იან წანეფს თე პრობლემეფქ გეგნოჭყორდჷ. == ოქინაფუეფი == ჰუეშ მონუმენტური კომპლექსი, ჯვეში ნოღა ჰოი ანი, ჰა ლონგიშ ჸუჯი, ფონგ-ნაკე-ბანგიშ ერუანული პარკი. ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{commons|Vietnam|ვიეტნამი}} {{აზიაშ ქიანეფი}} {{მერკე}} [[კატეგორია:ვიეტნამი| ]] [[კატეგორია:ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] 1ebmxygo07zv9y3ogv6a2l53u9b88u0 254060 254059 2026-10-16T15:22:16Z Narazeni 826 254060 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = ''{{lang-vi|Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam}}'' |ედომუშამი_ჯოხო = ვიეტნამიშ სოციალისტური რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =ვიეტნამი |შილა = Flag of Vietnam.svg |გერბი = Emblem of Vietnam.svg |რუკა = Vietnam (orthographic projection).svg |ჰიმნი = {{lang-vi|Tiến Quân Ca}}<br>„მომარშე ჯარიშ ბირა“ |დევიზი ={{lang-vi|Độc lập - Tự do - Hạnh phúc}}<br>„ზოხორინალა – დუდიშულა – ბედინერობა“ |ოფიციალური_ნინეფი =[[ვიეტნამური ნინა|ვიეტნამური]]<ref>{{cite web |title=Vietnam |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/vietnam/ |website=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |access-date=27 April 2023 |date=18 April 2023 |archive-date=10 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610173010/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/vietnam/ |url-status=live}}</ref> |რელიგია= {{unbulleted list |item_style=white-space:nowrap; |86.32% [[ვარელიგიურობა|ვა რელიგიური]] / [[ვიეტნამური ოკათე რელიგია|ოკთ]] |6.1% [[კათოლიკური ოხვამე ვიეტნამს|კათოლიციზმი]]|4.79% [[ბუდიზმი ვიეტნამს|ბუდიზმი]]|1.02% [[ჰოა-ჰაო|ჰოა-ჰაოიზმი]] |1% [[პროტესტანტიზმი ვიეტნამს|პროტესტანტიზმი]] |0.58% [[კაოდაიზმი]] |0.07% [[ისლამი]] |0.12% [[რელიგია ვიეტნამს|შხვა]]{{sfn|General Statistics Office of Vietnam|2019}}}}{{efn|The census data was also cited in the United States Department of State's 2022 Report on International Religious Freedom regarding Vietnam. However, the report indicated that this figure did not include the potentially significant number of individuals who engage in Buddhist practices to a certain extent without being formally participated in a Buddhist religious group.<ref>{{cite report |date=2022 |title=2022 Report on International Religious Freedom: Vietnam |url=https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/vietnam/ |publisher=Office of International Religious Freedom, United States Department of State|access-date=11 February 2024|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240211024605/https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/vietnam/ |archive-date=11 February 2024}}</ref> An earlier United States Department of State report from 2019 revealed that 26.4 per cent of the population identified with an organised religion. This breakdown included 14.9 per cent identifying as Buddhist, 7.4 per cent as Roman Catholic, 1.5 per cent as Hòa Hảo Buddhist, 1.2 per cent as Cao Đài, and 1.1 per cent as Protestant. The remainder did not identify with any religious group or observed beliefs such as animism or the reverence of ancestors, tutelary and protective saints, national heroes, or esteemed local figures.<ref>Vietnam Government Committee for Religious Affairs, 2018, cited in {{Cite web|url=https://www.state.gov/reports/2019-report-on-international-religious-freedom/vietnam/|title=2019 Report on International Religious Freedom: Vietnam|publisher=[[United States Department of State]]|access-date=12 October 2020|archive-date=26 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926185352/https://www.state.gov/reports/2019-report-on-international-religious-freedom/vietnam/|url-status=live}}</ref>}} (2019) |ნანანოღა= [[ჰანოი]] |latd=21 |latm=2 |latNS=N |longd=105 |longm=51 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =[[ხოშიმინი]] |თარობაშ_ტიპი = [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარული]] [[მარქსიზმ-ლელინიზმი|მარქსისტულ-ლენინისტური]] [[ართპარტიული სახენწჷფო|ართპარტიული]] [[სოციალისტური სახენწჷფო (კომუნიზმი)|სოციალისტური რესპუბლიკა]]<!-- The Constitution of Vietnam states that the country is a "socialist republic". This is often regarded as being interchangeable with "communist state" by Western scholars, but legally and officially speaking it is not. --><ref>{{cite web |title=Constitution of the Socialist Republic of Vietnam |url=https://www.fao.org/faolex/results/details/en/c/LEX-FAOC127527/ |website=FAOLEX Database |publisher=[[Food and Agriculture Organization]] |quotation=The Constitution defines Vietnam as [having] a socialist rule of law, State of the people, by the people, and for the people. Vietnam is a unitary state ruled by [a] one-party system with coordination among State bodies in exercising legislative, executive and judicial rights. |access-date=20 January 2024 |archive-date=20 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240120053719/https://www.fao.org/faolex/results/details/en/c/LEX-FAOC127527/ |url-status=live}}</ref> |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ვიეტნამიშ კომუნისტური პარტიაშ გენერალური მელამოსე|გენერალური მელამოსე]]{{efn|არძაშე უჭყანიარაში პოლიტიკური პოსტი რე [[ვიეტნამიშ კომუნისტური პარტიაშ გენერალური მელამოსე]] დო ვართ [[ვიეტნამიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]]. გენერალური მელამოსე აკონტროლენს [[ვიეტნამიშ კომუნისტური პარტიაშ პოლიტბიურო|პოლიტბიუროს]] დო [[ვიეტნამიშ კომუნისტური პარტიაშ სამელამოსო|სამელამოსოს]], ვიეტნამიშ უმაღალაში გინოჭყვიდირეფიშ მემაღებე ორგანოეფი, ნამუთ პოსტიშ დჷმაკებელს ვიეტნამიშ ''დე ფაქტო'' ლიდერო გჷნმართინუანს.}} დო [[ვიეტნამიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[ტო ლამი]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = |ლიდერიშ_ჯოხო_2 = |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[ვიეტნამიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 =[[ლე მინ ჰინგი]] |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 66-ა |ფართობი =331,344.82 |წყარი_% =6.38 |ოეგებიე_მახორობა =100,300,000 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = მა-12 |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2023 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 298 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = 49-ა |ედპ_ppp_წანა = 2025 |ედპ_ppp = $1.786 ტრილიონი |ედპ_ppp_რანგი = 23-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =$17,484 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = 104-ა |აგი = 0.766 |აგი_ტენდენცია = {{ძინა}} |აგი_კატეგორია =<font color="#ffcc00">მაღალი</font> |აგი_რანგი =93-ა |აგი_წანა =2023 |ვალუტა= [[ვიეტნამური დონგი]] |ვალუტაშ_კოდი =VND |ქიანაშ_კოდი =VN |ბორჯიშ_ორტყაფუ = ([[მოსოფელიშ კოორდინირაფილი ბორჯი|UTC]] +7სთ.) |ზარხულიშ_ბორჯი = |cctld = [[.vn]] |ოტელეფონე_კოდი =+84 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''ვიეტნამი''' ({{lang-vi|{{აუდიო|Vietnam.ogg|Việt Nam}}}}){{efn|თინჭარუა „Viet Nam“ ვარ-და ედომუშამი ვიეტნამური ფორმა „Việt Nam“ კანკალეშა გჷმირინაუფუ ინგლისურ ნინაშა აბანობური დო სახენწჷფო მასმედიაშით. თინჭარუა „Viet Nam“ ოფიციალური რე აღიარებული [[ვიეტნამიშ თარობა]]შით, [[გოერო|აკოკათელი ერეფიშ ორგანიზაციაშით]] დო [[სტანდარტიზაციაშ ერეფოშქაშე ორგანიზაცია]]შით მუჭოთ ქიანაშ სტანდარტიზებული ჯოხოდვალა. თაშნეშე ქოძირით [[ვიეტნამიშ ჯოხოდვალეფი#შხვა თინჭარუეფი|შხვა თინჭარუეფი]].}}, ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა '''ვიეტნამიშ სოციალისტური რესპუბლიკა''' ({{lang-vi|Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam}}) — [[სახენწჷფო]] [[ობჟათე-ბჟაეიოლი აზია]]შ მატერიკული ნორთიშ ბჟაეიოლი მუხურს. ქიანაშ ფართობი რე 331.000კმ², მახორობა — 100&nbsp;მილიონშე უმოსი, ნამუშით მოსოფელს მა-15 ქიანა რე. ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიაშ ჟირი [[კომუნისტური სახენწჷფო]]შე ართ-ართი რე,{{efn|მაჟირა რე [[ლაოსი]].}} ვიეტნამს ოორუეშე უხურგანს [[ჩინეთი]],ბჟადალშე — [[ლაოსი]] დო [[კამბოჯა]], ობჟათე-ბჟადლაშე — [[ტაილანდიშ ჸუჯი]], ბჟაეიოლშე — [[ობჟათე ჩინეთიშ ზუღა]]; თაშნეშე ოზუღე ხურგეფი უღჷ ობჟათეშე დო ობჟათე-ბჟადალშე [[ტაილანდი]], [[მალაიზია]] დო [[ინდონეზია]]წკჷმა, ბჟაეიოლშე — [[ფილიპინეფი|ფილიპინეფწკჷმა]], ოორუე-ბჟაეიოლშე — ჩინეთწკჷმა. ქიანაშ ნანანოღა რე [[ჰანოი]], მარა [[ვიეტნამიშ ნოღეფიშ ერკებული|უკაბეტაში ნოღა]] რე [[ჰოშიმინი|ჰო ში მინი]]. ვიეტნამი დოხორელი რე [[პალეოლითი]]შ ბორჯიშე, სახენწჷფოეფქ დირსხჷ ჯვ.წ. პირველ ვითოშწანურას [[ჭითა წყარმალუშ დელტა]]ს, თეხანური [[ოორუე ვიეტნამი|ოორუე ვიეტნამს]].<ref>Seah, A., & Nair, C. M. (2004). ''Vietnam''. Marshall Cavendish.</ref> [[ხანიშ დინასტია]]ქ ქიმკირსხჷ ოორუე დო ცენტრალური ვიეტნამი, ნამუეფჷთ [[ვიეტნამი ჩინეთიშ გამაგალაშ გიმე|ჩინეთიშ გამაგალაშ გიმე]] რდჷ [[ჯვ. წ. 111]] წანაშე [[939]] წანაშ [[ნგოშ დინასტია|პირველი დინასტიაშ]] გორჩქინაშახ. გემაჸვენჯი მონარქიული დინასტიეფქ ჩინეთიშ გაულა ქემშიწყორეს [[კონფუციანობა]]შ დო [[ბუდიზმი]]შ მეშქაშობათ დო ობჟათეჸურე გიძინეს [[მეკონგიშ დელტა]]შახ, გეჭოფეს [[ჩამპა]]. მა-17 დო მა-18 ოშწანურეფიშ უმენტაში ნორთიშ განწეხანს ვიეტნამი ფაქტობურო ჟირი ოპალუეთ რდჷ დორთილი: [[დანგ ტრონგი]] დო [[დანგ ნგოაი]]. [[ნგუენიშ დინასტია|ნგუენეფქ]] — ეკონაი იმპერიული დინასტიაქ [[1883]] წანას დენებჷ [[საფრანგეთიშ მასუმა რესპუბლიკა|საფრანგეთის]]. [[1887]] წანას, თიშ ტერიტორიაქ სუმი ზოხო რეგიონო გენშართჷ [[საფრანგეთიშ ინდოჩინეთი|საფრანგეთიშ ინდოჩინეთშა]]. [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ უკული, ხეთეშე, [[ვიეტმინი|ვიეტნამიშ კოალიციურ ფრონტიქ]], ნამუსჷთ დუდენდჷ კომუნისტი რევოლუციონერი [[ხო ში მინი]], ქჷდიჭყუ [[მარაშინათუთაშ რევოლუცია]] დო [[1945]] წანას [[ვიეტნამიშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ზოხორინალაშ დეკლარაცია|გეგმაცხადჷ]] ვიეტნამიშ ზოხორინალა [[იაპონიაშ იმპერია]]შე. [[XX ოშწანურა]]ს ვიეტნამქ [[ინდოჩინური ლჷმეფი|განწეხანიანი ლჷმეფი]] გჷნიღუ. [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ უკული, საფრანგეთიქ დირთჷ მუში კოლონიური ხემანჭუაფაშ აკადგინალო [[ინდოჩინეთიშ პირველი ლჷმა]]შ მალობაშის, ნამუსჷთ [[1954]] წანას ვიეტნამქ გიმორძგჷ. ვიეტმინიშ დო საფრანგეთიშ შქას [[ჟენევაშ კონფერენეცია (1954)|ხემოჭარილი ხეკულუეფიშ]] შედეგო, ვიეტნამქ ჟირ ნორთო გირთჷ. ხეთეშე დიჭყჷ [[ვიეტნამიშ ლჷმა]]ქ [[სხუნუეფიშ რსხუ]]შ დო [[ჩინეთი ვიეტნამიშ ლჷმას|ჩინეთიშით]] ხუჯდოკინელ კომუნისტურ [[ოორუე ვიეტნამი|ოორუე ვიეტნამ]] დო [[ააშ ვიეტნამიშ ლჷმას|ააშ-შით]] ხუჯდოკინელ ანტიკომუნისტურ [[ობჟათე ვიეტნამი|ობჟათე ვიეტნამ]] შქას. [[1975]] წანას, [[საიგონშ დონთხაფა|ოორუე ვიეტნამიშ გომორძგუაშ]] უკული, ვიეტნამქ აკიკათჷ [[უნიტარული სახენწჷფო|უნიტარული]] [[კომუნისტური სახეწჷფო]]თ, ნამუქჷთ [[1976]] წანას [[ვიეტნამიშ კომუნისტური პარტია]]შ (CPV) ხემანჯღვერობათ [[სოციალისტური სახენწჷფო (კომუნიზმი)|სოციალისტური სახელმწიფო]] გეგმაცხადჷ. ვაეფექტური [[ლამებური ეკონომიკა|ლამებურ ეკონომიკაქ]], ბჟადალიშით მიშნაღელ სავაჭრო ემბარგოქ, [[კამბოჯა-ვიეტნამიშ ლჷმა|კამბოჯა]] დო [[ჩინეთ-ვიეტნამიშ ლჷმა|ჩინეთწკჷმა]] ლჷმეფქ ქიანას ხოლო უმოსო აკმობორკჷ. [[1986]] წანას ვიეტნამიშ კომუნისტური პარტიაქ [[რეფორმეფიშ დო გონჯამილობაშ პოლიტიკა|ჩინეთიშ ეკონომიკური რეფორმაშ]] მოგვენი [[დოი მოი|ეკონომიკური დო პოლიტიკური რეფორმეფი]] წჷმიჭყუ, ნამუჷთ ქიანა სოციალისტურო ორიენტირებულ საბაზარო ეკონომიკათ გჷნართინუ. რეფორმეფქ ხე ქეშუნწყუ ვიეტნამიშ გლობალურ ეკონომიკაშა დო პოლიტიკაშა ინტეგრაციას. ვიეტნამი რე [[წუმმაძინე ქიანა]] დაბალი დო ოშქაშე მიშნაველიშ მოღვენი ეკონომიკათ. ქიანას უღჷ [[კორუფცია ვიეტნამს|კორუფციაშ]], [[ცენზურა ვიეტნამს|ცენზურაშ]], [[ანდოგანიშ თხილუაშ ოკითხირეეფი ვიეტნამს|ანდოგანიშ თხილუაშ ოკითხირეეფიშ]] დო [[ადამიერიშ ნებეფი ვიეტნამს|ადამიერიშ ნებეფიშ]] გლახა მაძირაფალეფი. ვიეტნამი რე ერეფოშქაშე დო ტარობეფოშქაშე ინსტიტუტფიშ ნორთი, თინეფს შქას [[ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიაშ ქიანეფიშ ასოციაცია|ასეანიშ]], [[აზია-რჩქალი ოკიანეშ ეკონომიკური წოროხანდა]]შ ორგანიზაციაშ, [[უგინობირაფუობაშ ყარაფი]]შ, [[ფრანკოფონია]]შ და [[მოსოფელიშ ვაჭრუაშ ორგანიზაცია|მვო-შ]]. ჟირშა უკებუდჷ [[გოეროშ უშქურანჯალაშ სხუნუ|გოეროშ უშქურანჯობაშ სხუნუშ]] მაკათურიშ პოსტი. == ჯოხოდვალა == * '''ოფიციალური''': ვიეტნამიშ სოციალისტური რესპუბლიკა. * '''ერუანული''': Viet Nam, Cong Hoa Xa Hoi Chu Nghia Viet Nam. * '''ეტიმოლოგია''': ზიტყვა „ვიეტ“ რე ჩინური იეროგლიფიშ ვიეტნამური გჷმორაგადაფათ, ნამუშ შანულამობა რე „შორს“, „გჷნულა“, „ულა“. თინა მიოშანუანს ჩინეთიშე შორს მაგვალუ ქიანას. მაჟრა ზიტყვა „ნამ“ ობჟათეს შანენს. == გეოგრაფია == [[ფაილი:Vietnam-CIA WFB Map.png|thumb|left]] ქიანა [[ობჟათე-ბჟაეიოლ აზია]]ს, ინდოჩინეთიშ ჩქონს. მოხურგე ქიანეფი რე: [[ლაოსი]], [[კამბოჯა]], [[ჩინეთი]]. ფართობი: 331.688 კვ.კმ. == სახენწჷფო == * '''სახენწჷფო სისტემა''' : კომუნისტური რესპუბლიკა. * '''სახენწჷფოშ მადუდე''' : პრეზიდენტი ნგიენ მინ ჩიეტი(Nguyễn Minh Triết, 2006). * '''კანონმადვალუ ორგანო''' : ართპალატიანი პარლამენტი (498 მაკათური). * '''ადმინისტრაციული დორთუალა''' : 58 ოლქი (tinh) დო 3 მუნიციპალიტეტი (thu do). == დემოგრაფია == * '''მახორობა''' - 83,535,576 (2005), თინეფს შქას 87,6% ვიეტი, 1,7% ტაი. * '''სახენწჷფო ნინა''' : [[ვიეტნამური ნინა|ვიეტნამური]]. შხვა ნინეფი - [[ინგლისური ნინა|ინგლისური]], [[ფრანგული ნინა|ფრანგული]], [[ჩინური ნინა|ჩინური]], კხმერული. * '''რელიგია''' : [[ბუდიზმი]]. * '''ნანანოღა''' : ჰანოი (1.396 ვითოში). * '''უშხუაში ნორეფი''' (ვთშ.): ხოშიმინი (3.415), ჰაიფონი (582), დო ნანგი (453). == ეკონომიკა == * '''რესურსეფი''' : ფოსფატეფი, ქუანოშქერი, მანგანუმი, ბოქსიტეფი, ქრომატი, ნავთობიშ დო გაზიშ ოზირუეფი, ტყალეფი, ჰიდროენერგია. * '''ექსპორტი''' : ქუანოშქერი, ორზა, კაუჩუკი. * '''ერუანული მიშნაველი''': ართ შურშო 430 $. * '''ვალუტა''' : დონგი (VND). == ისტორია == [[1858]]-[[1884|84]] წანეფს, [[საფრანგეთი|ფრანგული]] კოლონიალური ოღვენჯიშ ნორთი რდჷ ინდოჩინეთის. [[1945]] წანას, ვიეტნამშე გეგშეონეს [[იაპონია|იაპონიაშ]] საოკუპაციო ნძალეფი. [[1946]]-შე [[1954]] წანაშახ მიშჷ ლჷმა ზოხორინალაშო საფრანგეთიშ სააწმარენჯოთ. ჟენევაშ კონვენციაშ მეჯინათ ქიანაქ ჟირ ნორთო გირთჷ მა-17 პარალელო. თეშ უკული ქჷდიჭყჷ ლჷმაქ ოორუე ვიეტნამს დო ობჟათე ვიეტნამს შქას (ნამუსჷთ აქტიურო ოხვარუდჷ [[ააშ]]). ლჷმაქ [[1976]] წანას გეთუ ვიეტნამიშ სოციალისტური რესპუბლიკაშ დორსხუაფათ. [[1978]]-[[1979|79]] წანეფს, ვიეტნამი ოლჷმუდჷ [[კამბოჯა]]ს დო ოხურგე კონფლიქტი უღუდჷ [[ჩინეთი|ჩინეთწკჷმა]]. 90-იან წანეფს თე პრობლემეფქ გეგნოჭყორდჷ. == ოქინაფუეფი == ჰუეშ მონუმენტური კომპლექსი, ჯვეში ნოღა ჰოი ანი, ჰა ლონგიშ ჸუჯი, ფონგ-ნაკე-ბანგიშ ერუანული პარკი. ==კომენტარეფი== <references group="კომ."/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{commons|Vietnam|ვიეტნამი}} {{აზიაშ ქიანეფი}} {{მერკე}} [[კატეგორია:ვიეტნამი| ]] [[კატეგორია:ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] l645t1b2up02p3rmmwuripflo0noguc 0 19007 254063 223030 2026-10-16T15:49:03Z Narazeni 826 254063 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ქიანა| |ოდაბადური_ჯოხო = ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ |ედომუშამი_ჯოხო = ლაოსიშ ოკათე დემოკრატიული რესპუბლიკა |ოართე_ჯოხო =ლაოსი |შილა = Flag of Laos.svg |გერბი = Coat_of_arms_of_Laos.svg |რუკა = Location Laos ASEAN.svg |ჰიმნი = Pheng Sat Lao |დევიზი =ສັນຕິພາບ ເອກະລາດ ປະຊາທິປະໄຕ ເອກະພາບ ວັດຖະນາຖາວອນ<br />შვიდობა, ზოხორინალა, დემოკრატია, ართობა დო გოპეულუა |ოფიციალური_ნინეფი =[[ლაოსური ნინა|ლაოსური]] |რელიგია= [[ბუდიზმი]] |ნანანოღა= [[ვიენტიანი]] |latd=18 |latm=7 |latNS=N |longd=102 |longm=36 |longEW=E |უდიდაში_ნოღა =ვიენტიანი, [[პაქსე]], [[ლუანგპხაბანგი]] |თარობაშ_ტიპი = უნიტარული [[მარქსიზმ-ლელინიზმი|მარქსისტულ-ლელინისტური]] [[ართპარტიული სისტემა|ართპარტიული]] [[სოციალისტური რესპუბლიკა]] |ლიდერიშ_ტიპი_1 = [[ლაოსიშ პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_1 =[[თონგლუნ სისულითი]] |ლიდერიშ_ტიპი_2 = [[ლაოსიშ ვიცე-პრეზიდენტი|ვიცე-პრეზიდენტი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_2 =[[ვიენგთონგ სიფანდონი]] |ლიდერიშ_ტიპი_3 = [[ლაოსიშ პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერიშ_ჯოხო_3 =[[სალემსაი კომასიტი]] |ლიდერიშ_ტიპი_4 = |ლიდერიშ_ჯოხო_4 = |კანონმადვალუ ორგანო = [[ერუანული ასამბლეა (ლაოსი)|ერუანული ასამბლეა]] |სახენწჷფოშ ტიპი = |მიკოღანკუა = |ოფიციალური ჸოფირება 1 = |ოფიციალური თარიღი 1 = |ოფიციალური ჸოფირება 2 = |ოფიციალური თარიღი 2 = |ოფიციალური ჸოფირება 3 = |ოფიციალური თარიღი 3 = |ოფიციალური ჸოფირება 4 = |ოფიციალური თარიღი 4 = |რანგი_ფართობით = 83-ა |ფართობი =236 800 |წყარი_% =2 |ოეგებიე_მახორობა =7,749,595 |ოეგებიე_მახორობა_რანგი = 103-ა |მახორობა_ოეგებიეთ_წანას = 2022 |მახორობაშ_ცენზი = |მახორობაშ_ცენზი_წანას = |მახორობაშ_მეჭედალა = 26.7 |მახორობაშ_მეჭედალა_რანგი = |ედპ_ppp_წანა = 2008 |ედპ_ppp = 12,65 მილიარდი |ედპ_ppp_რანგი = 132-ა |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე =1900 |ედპ_ppp_ართ_მახორუშე_რანგი = |აგი ={{ძინა}} 0,543<ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR2013_EN_Complete.pdf|title=Human Development Report 2013|publisher=United Nations Development Programme|date=2013-03-14|accessdate=2013-03-14|deadlink=404}}</ref> |აგი_ტენდენცია ={{ძინა}} |აგი_კატეგორია = <span style="color:#fc0;">'''ოშქაშე'''</span> |აგი_რანგი =138-ო |აგი_წანა =2013 |ვალუტა= [[ლაოსური კიპი|კიპი]] (=100 ატამი) |ვალუტაშ_კოდი =LAK |ქიანაშ_კოდი =LAO |ბორჯიშ_ორტყაფუ = [[UTC+7:00]] |ზარხულიშ_ბორჯი = |cctld = [[.la]] (ლოს-ანჯელესშა რე მეჸიდირელი) |ოტელეფონე_კოდი =+856 |ოტელეფონე_კოდი_მეწურაფა= |სქოლიო= }} '''ლაოსი''' ({{lang-lo|ປະເທດລາວ}} {{IPA|[patʰeːdlaːw]}}, ''ლაუ''<ref>Словарь географических названий Лаоса. — М.: ЦНИИГАиК, 1988. — С. 14.</ref>), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა — '''ლაოსიშ ოკათე დემოკრატიული რესპუბლიკა''' ({{lang-lo|ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ}} {{IPA|[sǎːtʰáːlanalat pásáːtʰipátàj pásáːsónláːw]}}) — [[სახენწჷფო]] [[ობჟათე-ბჟაეიოლი აზია|ობჟათე-ბჟაეიოლ აზიას]] ნანანოღათ [[ვიენტიანი]]. ქიანას ბჟადალშე უხურგანს [[ტაილანდი]], ბჟაეიოლშე — [[ვიეტნამი]], ობჟათეშე — [[კამბოჯა]], ოორუეშე — [[ჩინეთი|ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკაშ]] პროვინცია [[იუნანი|იუნანს]], ოორუე-ბჟადალშე — [[მიანმარი]]<ref>[http://www.mid.ru/bdomp/ns-rasia.nsf/1083b7937ae580ae432569e7004199c2/432569d80021985fc325787e003e1f6c!OpenDocument Лаос на сайте МИДа РФ] 12-10-2011</ref>. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{commons|Laos|ლაოსი}} {{აზიაშ ქიანეფი}} {{მერკე}} [[კატეგორია:ლაოსი|*]] [[კატეგორია:ობჟათე-ბჟაეიოლი აზიაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი]] [[კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი]] iuxzu2o3t1x8mx13kgwy308yl277spr 0 42064 254100 231764 2026-10-16T21:10:49Z Mikhail Ryazanov 23617 JPEG → SVG 254100 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მენცარი | ჯოხო =ვალტერ ბოთე | ოდაბადური ჯოხო = [[გერმანული ნინა|გერმ.]] Walther Bothe | ფოტო =Walther Bothe 1950s.jpg | სიგანა =250პქ | მუკნაჭარა = ვალტერ ბოთე 1950-იან წანეფს | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|8|1|1891}} | დაბადებაშ აბანი = [[ორანიენბურგი]], [[გერმანიაშ იმპერია]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1957|2|8|1891|1|8}} | ღურაშ აბანი = [[ჰაიდელბერგი]], [[გერმანიაშ ფედერაციული რესპუბლიკა (1949-1990)|ბჟადალი გერმანია]] | მენოღალობა ={{შილა|გერმანია}} | ომენცარე სფერო = [[ფიზიკა]], [[მათემატიკა]], [[ქიმია]] | მუშობაშ აბანი = [[ჰუმბოლდტიშ უნივერსიტეტი|ბერლინიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[გისენიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[ჰაიდელბერგიშ უნივერსიტეტი]]<br>[[სამედიცინო რკვიებეფიშ მაქს პლანკიშ ინსტიტუტი]] | ალმა-მატერი = [[ჰუმბოლდტიშ უნივერსიტეტი|ბერლინიშ უნივერსიტეტი]] | ომენცარე ხემანჯღვერი =[[მაქს პლანკი]] | ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი = | ჩინებული რე მუჭოთ = | ჯილდოეფი დო პრემიეფი =[[ნობელიშ პრემია]] ფიზიკას (1954)<br>[[მაქს პლანკიშ მენდალი]] (1953)<br>[[Pour le Mérite|ღრისებაშ ორდენი]] (1952) | ხეშმოჭარუა = Solvay1933Signature Bothe.svg | სიგანა = | საიტი = }} '''ვალტერ ვილჰელმ გეორგ ბოთე''' ([[გერმანული ნინა|გერმ.]] Walther Wilhelm Georg Bothe, დ. [[8 ღურთუთა]], [[1891]] — ღ. [[8 ფურთუთა]], [[1957]]) — [[გერმანალეფი|გერმანალი]] [[ფიზიკა|ფიზიკოსი]]. გურაფულენდჷ ბერლინიშ უნივერსიტეტის. მონაწილენდჷ [[მაართა მოსოფელიშ ლჷმა]]ს, სოდეთ რუსეფს ტყვეთ ქაშუოლჷ ხეშა. 1920 წანას ბოთე გადუდიშულეს დო გერმანიაშა დართინეს. ჸათე პერიოდიშე ბოთექ აკიმუშუ [[დანთხვიებაშ მეთოდი]] გვირზილური რეაქციეფიშ, [[კომპტონიშ ეფექტი]]შ, [[კოსმოსური ჩხორიეფი]]შ, რადიაციაშ [[რეღმა-წილაკიშ დუალიზმი]]შ ორკვიებელო. ჸათე მეჭირინაფაშ გეშა ბოთეს გინოჩეს [[ნობელიშ პრემია]] ფიზიკაშ დარგის 1954 წანას. 1930 წანას ბოთექ გინირთჷ [[გისენიშ უნივერსიტეტი]]შ რსული პროფესორო. 1932 წანაშე მოღალენდჷ [[ჰაიდელბერგიშ უნივერსიტეტი]]შ ფიზიკური დო რადიოლოგიური ინსტიტუტიშ დირექტორო. მარა უკულ, [[გერმანული ფიზიკა]]შ წჷმმარინაფალეფიშ გოლინათ, ბოთეს ჸათე პოსტიქ დატებელქ აჸუ. 1930-იან წანეფიშ შქა პერიოდის ბოთე მუშენდჷ სამედიცინო რკვიებეფიშ კაიზერ ვილჰელმიშ ინსტიტუტის, სოდეთ თიქ ეიოგჷ მაართა [[ციკლოტრონი]] გერმანიას. [[მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა]]შ მიმალობას, ბოთე ოკათუდჷ [[გერმანიაშ გვირზილური პროგრამა]]ს. ლჷმაშ თებაშ უკულ, მოღალენდჷ უმოსო ჰაიდელბერგიშ უნივერსიტეტის. ნობელიშ პრემიაშ მოხ, ბოთე რდჷ შხვადოშხვა ჯილდოეფიშ დო პრემიეფიშ ლაურეატი. თიში ჯოხონობაშ რე ართი ჭიჭე ასტეროიდი. ==ლიტერატურა== * [https://www.britannica.com/biography/Walther-Bothe ენციკლოპედია ბრიტანიკა] * [https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1954/bothe/facts/ ბოთე] Nobelprize.org-ის [[კატეგორია:გერმანალეფი]] [[კატეგორია:გერმანალი ფიზიკოსეფი]] [[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]] [[კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ფიზიკაშ დარგის]] [[კატეგორია:გერმანალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი]] ayqvo6vej6w8lnteweb3etxwe0cler7 0 44213 254101 252539 2026-10-16T23:32:13Z Narazeni 826 /* */ 254101 wikitext text/x-wiki {{About|ჰორმონ ტესტოსტერონიშ|თიშ, მუჭოთ მედიკამენტიშ გჷმორინაფაშ გეშა|ტესტოსტერონი (მედიკამენტი)|შხვა შანულონეფიშ გეშა|ტერსოსტერონი (მიარეშანულამი)}} [[ფაილი:Testosteron.svg|მინი|ტესტოსტერონიშ ქიმიურ სტრუქტურა]] [[ფაილი:Testosterone molecule ball.png|მინი|ტესტოსტერონიშ მოლეკულაშ მოდელი]] '''ტესტოსტერონი''' ({{lang-en|''Testosterone''}}) — თარ ქომოლურ [[სქესობურ ჰორმონი|სექსობურ ჰორმონ]] დო [[ანდროგენი|ანდროგენ]] [[ქომოლკოჩი|ქომოლკოჩეფს]].<ref>{{cite web |title=Understanding the risks of performance-enhancing drugs |url=https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/fitness/in-depth/performance-enhancing-drugs/art-20046134 |website=Mayo Clinic |access-date=30 December 2019 |language=en |archive-date=April 21, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200421045948/https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/fitness/in-depth/performance-enhancing-drugs/art-20046134 |url-status=live }}</ref> ადამიერეფს ტესტოსტერონ თარ როლს არსულენს [[ქომოლურ რეპროდუქციულ სისტემა|ქომოლურ რეპროდუქციულ]] ნორშვეფიშ წუმოძინას, მუნერით რე [[ჸვაჯიშ კაკალი|ჸვაჯიშ კაკალ]] დო [[პროსტატა]], თაშნეშე ხეს უნწყუნს [[მაჟირულ სქესობურ შანი|მაჟირულ სქესობურ შანეფიშ]] წუმოძინას, მუნერით რე [[კუთი]]შ დო [[ყვილი|ყვილეფიშ]] მასაშ ძინა დო [[ანდროგენულ თომა|ანაგიშ თომაშ]] რდუალა. თინა მერსხილ რე მოძინელ [[აგრესია]]წკჷმა, [[სექსუალურ კორინი|სექსუალურ კორინწკჷმა]], [[დომინანტობაშ იერარქია|დომინანტობაწკჷმა]], [[რიტუალურ რჯება|რიტუალურ რჯებაწკჷმა]] დო რჯებულ მახასიათებელეფიშ ფართო სპექტრწკჷმა.<ref>{{cite journal | vauthors = Mooradian AD, Morley JE, Korenman SG | title = Biological actions of androgens | journal = Endocrine Reviews| volume = 8 | issue = 1 | pages = 1–28 | date = Feb 1987 | pmid = 3549275 | doi = 10.1210/edrv-8-1-1 }}</ref> თეწკჷმა ართო, ტესტოსტერონ ჟირხოლო სქესის ოკათჷ ჭყანთელუას დო ჯგირო რინას, სოდეთ შანულამ გაულა უღჷ ართამ გუნება-გენწყუალაშა, დოგურაფაშა (კოგნიციაშა), სოციალურ დო სექსუალურ რჯებაშა, მეტაბოლიზმშა დო ენერგიაშ გჷმომუშებაშა, გურ-ზისხირჯარღვეფიშ სისტემაშა დო [[ოსტეოპოროზი]]შ პრევენციაშა.<ref>{{cite journal | vauthors = Bassil N, Alkaade S, Morley JE | title = The benefits and risks of testosterone replacement therapy: a review | journal = Therapeutics and Clinical Risk Management | volume = 5 | issue = 3 | pages = 427–48 | date = Jun 2009 | pmid = 19707253 | pmc = 2701485 | doi = 10.2147/tcrm.s3025 | doi-access = free }}{{cite book | vauthors = Tuck SP, Francis RM | chapter = Testosterone, bone and osteoporosis | volume = 37 | pages = 123–32 | year = 2009 | pmid = 19011293 | doi = 10.1159/000176049 | isbn = 978-3-8055-8622-1 | series = Frontiers of Hormone Research | title = Advances in the Management of Testosterone Deficiency }}</ref> ქომოლეფს ტესტოსტერონიშ უბაღერობაქ შილებე გჷმიჭანუას აკორცუაფეფი, თინეფ შქას სიდაღარე, ანაგიშ ცჷმუამ ნორშვეფიშ შაყარუა, მუწოლაფა დო დეპრესია, სექსუალურ პრობლემეფ დო ყვილიშ მასაშ დინაფა. ქომოლეფს ტესტოსტერონიშ უმოსობა შილებე მერსხილ რდას [[ჰიპერანდროგენიზმი|ჰიპერანდროგენიზმწკჷმა]], [[გურიშ უბაღერობა|გურიშ უბაღერობაშ]] მაღალ რისკწკჷმა, მოძინელ [[ღურალა|ღურალაწკჷმა]] [[პროსტატაშ კიბო|პროსტატაშ კიბოთ]] დალახებაშ გეშა,<ref>{{cite journal | vauthors = Gann PH, Hennekens CH, Ma J, Longcope C, Stampfer MJ | title = Prospective study of sex hormone levels and risk of prostate cancer | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-the-national-cancer-institute_1996-08-21_88_16/page/1118 | journal = Journal of the National Cancer Institute | volume = 88 | issue = 16 | pages = 1118–1126 | date = August 1996 | pmid = 8757191 | doi = 10.1093/jnci/88.16.1118 | doi-access = free | citeseerx = 10.1.1.524.1837 }}</ref> დო [[ქომოლურ ტიპიშ გოტვიფინაფა|ქომოლურ ტიპიშ გოტვიფინაფაწკჷმა]]. ტესტოსტერონ რე [[სტეროიდული ჰორმონი|სტეროიდულ ჰორმონი]] [[ანდროსტანი]]შ კლასშე, ნამუთ იკათუანს [[კეტონი|კეტონურ]] დო [[ჰიდროქსილი|ჰიდროქსილურ]] ბუნაშ მასუმა დო მავითოშკვითა პოზიციეფს ომანგეთ. თინა [[ბიოსინთეზი|ბიოსინთეზირებულ]] რე ქოლესტერინშე მუსხირენ ბიჯგით დო ჩხონჩხის უქიმინჯუ მეტაბოლიტეფო გინმირთუ.  თინა ქიმინჯენს [[ანდროგენულ რეცეპტორი|ანდროგენულ რეცეპტორწკჷმა]] მებუნაფაშ დო აქტივაციაშ მეშქაშობათ.<ref>{{cite book | veditors = Nieschlag E, Behre HM, Nieschlag S | title = Testosterone: Action, Deficiency, Substitution | vauthors = Luetjens CM, Weinbauer GF | pages = 15–32 | chapter = Chapter 2: Testosterone: Biosynthesis, transport, metabolism and (non-genomic) actions | chapter-url = https://books.google.com/books?id=MkrAPaQ4wJkC&pg=PA15 | date = 2012 | publisher = Cambridge University Press | location = Cambridge | isbn = 978-1-107-01290-5 | edition = 4th }}</ref> ადამიერეფს დო შხვა უმენტაშ [[გაგაჩამეფი|გაგაჩამეფს]], ტესტოსტერონ თარო ქომოლეფიშ [[ჸვაჯიშ კაკალი|ჸვაჯკაკალშე]] გიშმურს დო უმოს მორჩილ ზჷმათ, ოსურეფიშ [[სამარქვალო|სამარქვალოეფშე]]. ოშქაშეთ, ძინათებულ ქომოლეფს ტესტოსტერონიშ დონე დოხოლაფირო შქვითშახ-ბრუოშახ უმოს რე, ვინდარო ძინათებულ ოსურეფს.<ref>{{cite journal | vauthors = Torjesen PA, Sandnes L | title = Serum testosterone in women as measured by an automated immunoassay and a RIA | journal = Clinical Chemistry | volume = 50 | issue = 3 | pages = 678; author reply 678–9 | date = Mar 2004 | pmid = 14981046 | doi = 10.1373/clinchem.2003.027565 | doi-access = free }}</ref> თიშენ, ნამჷ-და ქომოლეფს ტესტოსტერონიშ მეტაბოლიზმ უმოს კვათიერ რე, ირღდარ გჷმომუშება ქომოლეფს დოხოლაფირო 20-შა უმოს რე.<ref>{{cite journal | vauthors = Southren AL, Gordon GG, Tochimoto S, Pinzon G, Lane DR, Stypulkowski W | title = Mean plasma concentration, metabolic clearance and basal plasma production rates of testosterone in normal young men and women using a constant infusion procedure: effect of time of day and plasma concentration on the metabolic clearance rate of testosterone | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-clinical-endocrinology-and-metabolism_1967-05_27_5/page/686 | journal = The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism| volume = 27 | issue = 5 | pages = 686–94 | date = May 1967 | pmid = 6025472 | doi = 10.1210/jcem-27-5-686 }}{{cite journal | vauthors = Southren AL, Tochimoto S, Carmody NC, Isurugi K | title = Plasma production rates of testosterone in normal adult men and women and in patients with the syndrome of feminizing testes | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-clinical-endocrinology-and-metabolism_1965-11_25_11/page/1441 | journal = The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism| volume = 25 | issue = 11 | pages = 1441–50 | date = Nov 1965 | pmid = 5843701 | doi = 10.1210/jcem-25-11-1441 }}</ref> ოსურეფ თაშნეშე უმოს მაგინაფუეფ რენა თე ჰორმონიშოთ.<ref>{{cite book | vauthors = Dabbs M, Dabbs JM | title = Heroes, rogues, and lovers: testosterone and behavior | url = https://archive.org/details/heroesrogueslove00jame | url-access = registration | publisher = McGraw-Hill | location = New York | year = 2000 | isbn = 978-0-07-135739-5 }}</ref> თიშ მუჭოთ ორთაშობურ ჰორმონიშ როლწკჷმა ართო, ტესტოსტერონ გჷმირინუაფუ მუჭოთ [[წამალი|მედიკამენტ]] [[ჰიპოგონადიზმი]]შ დო [[კიდირიშ კიბო|კიდირიშ კიბოშ]] ოკურნალებერო.<ref>{{cite web |date=December 4, 2015 |title=Testosterone |url=https://www.drugs.com/monograph/testosterone.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820173417/https://www.drugs.com/monograph/testosterone.html |archive-date=August 20, 2016 |access-date=3 September 2016 |website=Drugs.com |publisher=American Society of Health-System Pharmacists}}</ref> თიშენ, ნამჷ-და [[ანდროპაუზა|ტესტოსტერონიშ დონე ირკენს ქომოლეფიშ ხანიშ ძინაწკჷმა ართო]], ტესტოსტერონ მინშა გჷმირინუაფუ ხანშამიშულირ ქომოლეფს თე დეფიციტიშ ოკომპენსირებელო. თინა თაშნეშე გჷმირინუაფუ უკანონეთ ფიზიკურ ანაგიშ დო წჷმოძინაშ გაუჯგუშებელო, სამანგათ, სპორტსმენეფს შქას.<ref>{{cite report |collaboration=Institute of Medicine (US) Committee on Assessing the Need for Clinical Trials of Testosterone Replacement Therapy |vauthors=Liverman CT, Blazer DG |chapter=Introduction |title=Testosterone and Aging: Clinical Research Directions |date=2004 |publisher=National Academies Press (US) |chapter-url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK216164/ |language=en |access-date=September 26, 2016 |archive-date=January 10, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160110170928/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK216164/ |url-status=live }}</ref> [[მოსოფელიშ ანტიდოპინგურ სააგენტო]] თის მითმიოჭარანს S1 ანაბოლურ აგენტეფიშ სუბსტანციას, ნამუთ „ნამდგა ბორჯის ვაშინერებულ“ რე.<ref>{{Cite web|title=What is Prohibited|url=https://www.wada-ama.org/en/content/what-is-prohibited/prohibited-at-all-times/anabolic-agents|access-date=2021-07-18|website=World Anti-Doping Agency|language=en|archive-date=November 12, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112011132/https://www.wada-ama.org/en/content/what-is-prohibited/prohibited-at-all-times/anabolic-agents}}</ref> == ბიოლოგიურ ეფექტეფი == === გაულა ფიზიოლოგიურ წუმოძინაშა === ართო ეჭოფილი, [[ანდროგენეფი]], მუნერით რე ტესტოსტერონი, ხეს უნწყუნა [[ცილაშ სინთეზი|ცილაშ სინთეზის]] დო თეშნერო თი ნორშვეფიშ რდუალას, ნამუეფსჷთ ანდროგენულ რეცეპტორეფ უღუნან.<ref>{{cite journal | vauthors = Sheffield-Moore M | title = Androgens and the control of skeletal muscle protein synthesis | url = https://archive.org/details/sim_annals-of-medicine_2000-04_32_3/page/181 | journal = Annals of Medicine | volume = 32 | issue = 3 | pages = 181–186 | date = April 2000 | pmid = 10821325 | doi = 10.3109/07853890008998825 | s2cid = 32366484 }}</ref> ტესტოსტერონქ შილებე იხასიათას მუჭოთ [[ანაბოლიზმი|ანაბოლურ]] დო ანდროგენულ ([[ვირილიზაცია|ვირილიზაციაშ]]) ეფექტეფიშ მოღვენქ, თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და თე კატეგორიულ ეჭარუეფ გოთანჯილ თიათ პიჯობურ რე, ანდანე თინეფს შქას კაბეტ ურთიართგინოკვათუა რე.<ref>{{cite book | chapter = Androgen Physiology, Pharmacology and Abuse | chapter-url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279000/ | vauthors = Handelsman DJ | title = Endotext [Internet] | publisher = MDText.com, Inc | date = January 2013 | pmid = 25905231 | access-date = November 11, 2016 | archive-date = March 9, 2021 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210309030923/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279000/ | url-status = live }}</ref> თე ეფექტეფიშ მანგურ ნძალა შილებე დოჸუნდას შხვადოშხვა ფაქტორს დო მიმალ რკვიებეფიშ თემა რე.<ref>{{cite book | chapter-url=https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007/978-3-319-29456-8_11-1 | doi=10.1007/978-3-319-29456-8_11-1 | chapter=Anabolic and Metabolic Effects of Testosterone and Other Androgens: Direct Effects and Role of Testosterone Metabolic Products | title=Thyroid Diseases | series=Endocrinology | date=2017 | last1=Čeponis | first1=Jonas | last2=Wang | first2=Christina | last3=Swerdloff | first3=Ronald S. | last4=Liu | first4=Peter Y. | pages=1–22 | isbn=978-3-319-29195-6 | access-date=April 6, 2024 | archive-date=April 7, 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240407084734/https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007/978-3-319-29456-8_11-1 | url-status=live }}{{cite journal |vauthors=Kuhn CM |title=Anabolic steroids |journal=Recent Prog Horm Res |volume=57 |issue= |pages=411–34 |date=2002 |pmid=12017555 |doi=10.1210/rp.57.1.411 |url=|doi-access=free }}</ref> ტესტოსტერონს შეულებჷ ვარ-და ბონას ქიმინჯას ღანკობურ ნორშვეფშე, ვარ-და 5α-რედუქტაზაშ მეშქაშობათ დიჰიდროტესტოსტერონო (დჰტ) გინირთასჷნ, ვარ-და არომატიზაციაშ შედეგო ესტრადიოლო (E2) გინიქიმინასჷნ. ჟირხოლო, ტესტოსტერონით დო დჰტ-თ, ანდროგენულ რეცეპტორს მითმიაბუნუნა; მარა, დჰტ-ს უღჷ უმოს ჸონიერ მებუნაფაშ მეშქაშობა ვინდარო ტესტოსტერონს დო შილებე უღჷდას უმოს ანდროგენულ ეფექტ გოთანჯილ ნოშვეფს დაბალ დონესჷთ. * ''ანაბოლურ ეფექტეფი'' იკათუანს [[კუთეფიშ მასა|კუთეფიშ მასაშ]] დო ჭყანაშ ძინა-რდუალას, ყვილიშ სქინჩინიშ დო ჭყანაშ ძინას, [[ყვილიშ მოგვანება|ყვილიშ მოგვანებაშ]] სტიმულაციას დო ღოზობურ რდუალას. * ''ანდროგენულ ეფექტეფი'' იკათუანს [[წუმოძინაშ ბიოლოგია|სქესობრურ ორგანოეფიშ მოძოკებას]], გიშაკერზაფილო [[პენისი|პენისიშ]] დო სქემაშ [[ფერთხი]]შ ფორმირებას; ბადებაშ უკულ (რჩქვანელობურო [[პუბერტატი|სქესობურ მოძოკებაშის]]) — [[ადამიერიშ ხონარი|ხონარიშ]] დაბოხება, სახეშ თომაშ (მუნერით რე [[ბჟაკე]]) დო [[ჸუჯიშთუდონ თომა]]შ რდუალა. თინეფიშ უმენტაშობა ქომოლურ [[მაჟირულ სქესობურ შანი|მაჟირულ სქესობურ შანეფიშ]] კატეგორიაშა მიშმურს. ტესტოსტერონიშ ეფექტეფქ თაშნეშე შილებე იკლასიფიცირას ხანერობაშ მეჯინათ. მუჭოთ ქომოლეფს, თეშ ოსურეფს [[მოსქილადაშ ბორჯი]]შ ეფექტეფ თარო დოჸუნა [[#დუდიშულ ტესტოსტერონი|დუდიშულ ტესტოსტერონიშ]] დონეს დო განწეობას.<ref>{{Cite book |vauthors=Sfetcu N |url=https://books.google.com/books?id=8jF-AwAAQBAJ&dq=Testosterone+effects+can+also+be+classified+by+the+age+of+usual+occurrence.+For+postnatal+effects+in+both+males+and+females%2C+these+are+mostly+dependent+on+the+levels+and+duration+of+circulating+free+testosterone&pg=PA1081 |title=Health & Drugs: Disease, Prescription & Medication |date=2014-05-02 |publisher=Nicolae Sfetcu |language=en |access-date=November 21, 2022 |archive-date=November 18, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231118175431/https://books.google.com/books?id=8jF-AwAAQBAJ&dq=Testosterone+effects+can+also+be+classified+by+the+age+of+usual+occurrence.+For+postnatal+effects+in+both+males+and+females%2C+these+are+mostly+dependent+on+the+levels+and+duration+of+circulating+free+testosterone&pg=PA1081 |url-status=live }}</ref> ==== ბადებაშახ (გორჩქინაშახ) ==== ბადებაშახიან ეფექტეფ ჟირ კატეგორიათ ირთუ, ნამუეფჷთ წუმოძინაშ სტადიეფიშ მეჯინათ რე კლასიფიცირებული. პირველ მენარქე [[უხენობა]]შ 4-6 მარას იჭყაფუ. სამენგეფ იკათუანა გენიტალურ ვირილიზაციას, მუნერით რე შქა ღოზიშ აკოკათუა, [[პირველჸოფურ ფალოსი|ფალოსურ]] [[ბჟღეროლუ|ურეთრა]], [[ფერთხი]]შ დათხითხარება დო აკოხუჭუა, [[პირველჸოფურ ფალოსი|ფალოსიშ]] გადინდორება; თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და ტესტოსტერონიშ როლ ბრელით მერკე რე, ვინდარო [[დიჰიდროტესტოსტერონი]]შინ. თაშნეშე ხვადუ [[პროსტატა|პროსტატაშ]] ჯარკვალიშ დო [[სათასო ბუშტი|სათასო ბუშტეფიშ]] წუმოძინა. მაჟირა ტრიმესტრიშ განწეხანს, ანდროგენეფიშ დონე მერსხილ რე სქესიშ ფორმირებაწკჷმა.<ref>{{cite journal | vauthors = Swaab DF, Garcia-Falgueras A | title = Sexual differentiation of the human brain in relation to gender identity and sexual orientation | journal = Functional Neurology | volume = 24 | issue = 1 | pages = 17–28 | year = 2009 | pmid = 19403051 }}</ref> კონკრეტულო, ტესტოსტერონი, ანტი-მიულერიშ ჰორმონწკჷმა (AMH) ართო, ხეს უნწყუნს ვოლფიშ ოულურიშ რდუალას დო მიულერიშ ოულურიშ დეგენერაციას ომანგეთ.<ref>{{cite journal | vauthors = Xu HY, Zhang HX, Xiao Z, Qiao J, Li R | title = Regulation of anti-Müllerian hormone (AMH) in males and the associations of serum AMH with the disorders of male fertility | journal = Asian Journal of Andrology | volume = 21 | issue = 2 | pages = 109–114 | date = 2019 | pmid = 30381580 | pmc = 6413543 | doi = 10.4103/aja.aja_83_18 | doi-access = free }}</ref> თე ბორჯ გაულას იღვენუანს სქემაშ ფემინიზაციაშა ვარ-და მასკულინიზაციაშა დო შილებე რდას სქესობურ რჯებაშ უმოსო ზუსტ პროგნოზირებაშ მაძირაფალი, ვინდარო ძინათებულ ადამიერიშ დორხველ ჰორმონეფიშ დონე. ბადებაშახიან ანდროგენეფი, მუჭოთ ჩქჷნ, გაულას იღვენუანა ინტერესეფშა დო გენდერულ აქტივობეფშა, დო უღჷნა ზჷმიერ ეფექტ ოფირჩულ უნარეფშა.<ref>{{cite journal | vauthors = Berenbaum SA | title = Beyond Pink and Blue: The Complexity of Early Androgen Effects on Gender Development | journal = Child Development Perspectives | volume = 12 | issue = 1 | pages = 58–64 | date = March 2018 | pmid = 29736184 | pmc = 5935256 | doi = 10.1111/cdep.12261 }}</ref> ოსურეფს შქას, ნამუეფსჷთ [[ჭაჭაშ ჟილენ ჯარკვალიშ ათოჸუნელ ჰიპერპლაზია]] უღჷნან, ბაღანობას ქომოლურ ტიპიშ ლაჸაფ კორელაციას რე ოსურულ გენდერით გუმორძღაფაშ რკებაწკჷმა დო ძინთებაშის ჰეტეროსექსუალურ ინტერესიშ დარკებაწკჷმა.<ref>{{cite journal | vauthors = Hines M, Brook C, Conway GS | s2cid = 33519930 | title = Androgen and psychosexual development: core gender identity, sexual orientation and recalled childhood gender role behavior in women and men with congenital adrenal hyperplasia (CAH) | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-sex-research_2004-02_41_1/page/75 | journal = Journal of Sex Research | volume = 41 | issue = 1 | pages = 75–81 | date = February 2004 | pmid = 15216426 | doi = 10.1080/00224490409552215 }}</ref> ==== ორდოიან ჩქჷჩქჷუობა ==== ორდოიან ჩქჷჩქჷუობაშ ანდროგენულ ეფექტეფ არძაშე მერკეთ რე რკვიებული. ბოშ ჩქჷჩქჷუეფშო, რინაშ პირველ მარეფს ტესტოსტერონიშ დონე იძინანს. დონეეფ მუსხირენ თუთაშ განწეხანს პუბერტატულ დიაპაზონს სქიდუ, მარა რჩქვანელობურო 4–7 თუთაშ ხანშო ბაღანობაშ ძალამ დაბალ, კაჭულო ეიოხანტალ დონეს ოჭირინუანს.<ref>{{cite journal | vauthors = Forest MG, Cathiard AM, Bertrand JA | title = Evidence of testicular activity in early infancy | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-clinical-endocrinology-and-metabolism_1973-07_37_1/page/148 | journal = The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism| volume = 37 | issue = 1 | pages = 148–51 | date = July 1973 | pmid = 4715291 | doi = 10.1210/jcem-37-1-148 }}{{cite journal | vauthors = Corbier P, Edwards DA, Roffi J | title = The neonatal testosterone surge: a comparative study | journal = Archives Internationales de Physiologie, de Biochimie et de Biophysique | volume = 100 | issue = 2 | pages = 127–31 | year = 1992 | pmid = 1379488 | doi = 10.3109/13813459209035274 }}</ref> ადამიერეფს თე ძინაშ ფუნქცია უჩინებუ რე. რე თეორია, ნამჷ-და ტვინიშ [[ვირილიზაცია|მასკულინიზაცია]] მუთმოხვადუ, ანდანე რსხულიშ (ანაგიშ) შხვა ნორთეფს შანულამ თირაფეფ ვა რე ფიქსირებული.<ref>{{cite journal | vauthors = Dakin CL, Wilson CA, Kalló I, Coen CW, Davies DC | title = Neonatal stimulation of 5-HT(2) receptors reduces androgen receptor expression in the rat anteroventral periventricular nucleus and sexually dimorphic preoptic area | journal = The European Journal of Neuroscience | volume = 27 | issue = 9 | pages = 2473–80 | date = May 2008 | pmid = 18445234 | doi = 10.1111/j.1460-9568.2008.06216.x | s2cid = 23978105 | doi-access = free }}</ref> ქომოლურ ტვინიშ მასკულინიზაცია მუთმოხვადუ ტესტოსტერონიშ [[ესტრადიოლი|ესტრადიოლო]] არომატიზაციაშ მეშქაშობათ, ნამუთ [[ჰემატოენცეფალურ ბარიერი|ჰემატოენცეფალურ ბარიერს]] გინმოკვათუნს დო ქომოლურ ტვინშა მიშმურს, მუჟანსჷთ ოსურ სქემეფს უღჷნა α-ფეტოპროტეინინ, ნამუთ მითმიობუნუანს ესტროგენს, თეშნერო ოსურულ ტვინ თე პროცესით ვერამაკებუ.<ref>{{cite book | vauthors = Kalat JW | title = Biological psychology | publisher = Wadsworth, Cengage Learning | location = Belmont, Calif | year = 2009 | isbn = 978-0-495-60300-9 | chapter = Reproductive behaviors | chapter-url = https://books.google.com/books?id=ZlSbk5rUY60C&pg=PA321 | page = 321 | access-date = October 8, 2020 | archive-date = January 11, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230111143031/https://books.google.com/books?id=ZlSbk5rUY60C&pg=PA321 | url-status = live }}</ref> ==== სქესობურ მოძოკებაშახ (პუბერტატშახ) ==== სქესობურ მოძოკებაძას, ანდროგენეფიშ დონეშ ძინაშ ეფექტეფ მუთმოხვადუ მუჭოთ ბოშეფს, თეშ ძღაბეფს. თინეფშა მიშმურს ძინათებულიშ ტიპიშ [[რსხულიშ შური]], კანიშ დო თომაშ ცჷმუანობაშ ძინა, [[აკნე]], [[პუბარქე]] ([[მეხვენჯიშ თომა]]შ გუმორჩქინა), [[ჸუჯიშთუდონ თომა]], [[რდუალაშ კვათირ ძინა]], ყვილეფიშ დგორქიულ [[ეპიფიზი|მოგვანება]] დო [[სახეშ თომა]].<ref>{{cite journal | vauthors = Pinyerd B, Zipf WB | title = Puberty-timing is everything! | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-pediatric-nursing_2005-04_20_2/page/n26 | journal = Journal of Pediatric Nursing | volume = 20 | issue = 2 | pages = 75–82 | year = 2005 | pmid = 15815567 | doi = 10.1016/j.pedn.2004.12.011 | s2cid = 28274693 }}</ref> ==== სქესობურ მოძოკება (პუბერტატი) ==== [[სქესობურ მოძოკება|პუბერტატულ]] ეფექტეფ იჭყაფუ თიწკჷმა, მუჟანსჷთ ანდროგენეფიშ დონე ძინათებულ ოსურიშ ნორმალურ დონეშე მაღალ რე თუთეფიშ ვარ-და წანეფიშ განწეხანს. ქომოლეფს მოძკებაშ ეფექტეფ რჩქვანელობური გვიანს გუმურჩქინდჷნა, ოსურეფს — გუმურჩქინდჷნა ზისხირს [[#დუდიშულ ტესტოსტერონი|დუდიშულ ტესტოსტერონიშ]] დონეშ განწეხანიშ ძინაშ უკული. თე ეფექტეფშა მიშმურს:<ref>{{cite book | vauthors = Barrett KE, Ganong WF | title = Ganong's Review of Medical Physiology | url = https://archive.org/details/ganongsmedicalph0000barr | publisher = TATA McGRAW Hill | isbn = 978-1-259-02753-6 | pages = [https://archive.org/details/ganongsmedicalph0000barr/page/423 423]–25 | edition = 24 | year = 2012 }}</ref> * ჸვაჯკაკალეფს [[სპერმატოგენეზი|სპერმატოგენულ]] ნორშვეფიშ რდუალა, ქომოლურ ჸოფურობა, [[პენისი]]შ ვარ-და [[კლიტორი]]შ ზჷმაშ ძინა, მოძინელ [[ლიბიდო]] დო [[ერექცია]]შ ვარ-და კლიტორიშ ერექციაშ სიშხირა. * [[ღვა]], წაბი, ნჷკი დო ჩხვინდიშ რდუალა დო სახეშ ყვილეფიშ კონტურეფიშ რემოდელირება, [[რდუალაშ ჰორმონი|რდუალაშ ჰორმონწკჷმა]] კომბინაციას.<ref>{{cite journal | vauthors = Raggatt LJ, Partridge NC | title = Cellular and molecular mechanisms of bone remodeling | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-biological-chemistry_2010-08-13_285_33/page/25103 | journal = The Journal of Biological Chemistry | volume = 285 | issue = 33 | pages = 25103–8 | year = 2010 | pmid = 20501658 | pmc = 2919071 | doi = 10.1074/jbc.R109.041087 | bibcode = 2010JBiCh.28525103R | doi-access = free }}</ref> * ყვილეფიშ მოგვანებაშ დათებუ დო რდუალაშ გაჩემება. თენა ხვადუ ორცათ [[ესტრადიოლი|ესტრადიოლიშ]] [[მეტაბოლიტი|მეტაბოლიტეფიშ]] მეშქაშობათ დო, ომანგეთ, ქომოლეფს უმოს ონდეთ მეურს, ვინდარო ოსურეფს. * კუთეფიშ ჭყანაშ დო მასაშ ძინა, ხუჯეფ უმოსო ფართო გინმირთუ დო ნთილას იფართებუ, ხონარიშ დაბოხება, [[ხორხოტა|ხორხოტაშ]] (ადამიშ უშქური) რდუალა. * [[ციმურ ჯარკვალი|ციმურ ჯარკვალეფიშ]] გადიდარება. თექ შილებე აკნე გჷმიჭანუას, სახეშე კანთუდონ [[ორგანიზმიშ ციმუ|ციმუ]] ირკენს. * მეხვენჯიშ თომა იფაჩუ კვინჭიხეშე [[ჩუპა|ჩუპაშა]], [[სახეშ თომა]]შ წუმოძინა ([[ბაკენბარდეფი]], [[ბჟაკე]], [[ოშმეში]]), დუდიშ თომაშ დინაფა (ანდროგენულ ალოპეცია), [[კიდირიშ თომა]]შ რდუალა, პერიარეოლარული, [[გვამიში დუდი|პერიანალურ]] თომაშ, [[კუჩხიშ თომა]]შ დო [[ჸუჯიშთუდონ თომა]]შ ძინა. ==== ძინათებული ==== ტესტოსტერონ ოხვილურ რე [[სპერმა|სპერმაშ]] ნორმალურ წუმოძინაშო. თინა ააქტიურენს გენეფს [[სერტოლიშ თოლი|სერტოლიშ თოლეფს]], ნამუეფჷთ ხეს უნწყუნა [[სპერმატოგონია|სპერმატოგონიეფიშ]] დიფერენციაციას. თინა არეგულირენს [[ჰიპოთალამურ-ჰიპოფიზურ-ჭაჭაშჟილენ ლირე|ჰიპოთალამურ-ჰიპოფიზურ-ადრენალურ (HPA) ლირეშ]] სანწალე რეაქციას დომინირაფაშ გიმოჭანაფაშ ბორჯის.<ref>{{cite journal |vauthors=Mehta PH, Jones AC, Josephs RA |title=The social endocrinology of dominance: basal testosterone predicts cortisol changes and behavior following victory and defeat |journal=Journal of Personality and Social Psychology |volume=94 |issue=6 |pages=1078–1093 |date=Jun 2008 |pmid=18505319 |doi=10.1037/0022-3514.94.6.1078 |url=http://homepage.psy.utexas.edu/homepage/faculty/josephs/pdf_documents/index.cfm.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20090419200557/http://homepage.psy.utexas.edu/homepage/faculty/josephs/pdf_documents/index.cfm.pdf |archive-date=April 19, 2009 |citeseerx=10.1.1.336.2502}}</ref> ანდროგენეფი, თინეფს შქას ტესტოსტერონი, უძინანს კუთეფიშ რდუალას. ტესტოსტერონ თეშნეშე არეგულირენს [[თრომბოქსან A2|თრომბოქსან A2]] რეცეპტორეფიშ მუდანობას [[მეგაკარიოციტეფი|მეგაკარიოციტეფს]] დო [[თრომბოციტეფი|თრომბოციტეფს]], ომანგეთ ადამიერეფს თრომბოციტეფს აკმაშქვანს.<ref>{{cite journal |vauthors=Ajayi AA, Halushka PV | title = Castration reduces platelet thromboxane A2 receptor density and aggregability |url=https://archive.org/details/sim_qjm_2005-05_98_5/page/349 |journal=QJM |volume=98 |issue=5 |pages=349–356 |date=May 2005 |pmid=15820970 |doi=10.1093/qjmed/hci054 |doi-access=free}}{{cite journal |vauthors=Ajayi AA, Mathur R, Halushka PV |title=Testosterone increases human platelet thromboxane A2 receptor density and aggregation responses |url=https://archive.org/details/sim_circulation_1995-06-01_91_11/page/2742 |journal=Circulation |volume=91 |issue=11 |pages=2742–2747 |date=Jun 1995 |pmid=7758179 |doi=10.1161/01.CIR.91.11.2742}}</ref> ძინათებულ ქომოლკოჩეფს ტესტოსტერონიშ ეფექტეფ უმოსო არგამათ იძირებე, ვინდარო ოსურეფს, მარა ჟირხოლო სქესიშო უშანულამაშ რე. კანკალე თე ეფექტიქ შილებე მირკას, ანდანე ტესტოსტერონიშ დონე ძინათებულიშ შურდგუმაშ გვიან წანეფს ირკენს.<ref>{{cite journal | vauthors = Kelsey TW, Li LQ, Mitchell RT, Whelan A, Anderson RA, Wallace WH | title = A validated age-related normative model for male total testosterone shows increasing variance but no decline after age 40 years | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 10 | article-number = e109346 | date = October 8, 2014 | pmid = 25295520 | pmc = 4190174 | doi = 10.1371/journal.pone.0109346 | bibcode = 2014PLoSO...9j9346K | doi-access = free }}</ref> ტვინ ხოლო ითირუ თე სქესობურ დიფერენციაციათ; [[ფერმენტი|ფერმენტ]] [[არომატაზა]] ტესტოსტერონს [[ესტრადიოლი|ესტრადიოლო]] გინმაშქვანს, ნამუთ ქომოლ ჭუკეფს ტვინიშ მასკულინიზაციაშენ რე გამამინჯე. ადამიერეფს, ერჩქიშ ტვინიშ მასკულინიზაცია, ანდროგენეფიშ წჷმოქიმინუაშ ვარ-და ანდროგენული- რეცეპტორეფიშ ფუნქციაშ [[წუმოძინაშ დეფექტეფი|წოროდოჸუნელ]] ლახარეფიშ მოღვენ პაციენტეფს სქესობურ პრეფერენციაშ დაკვირებათ, ფუნქციურ ანდროგენულ რეცეპტორეფწკჷმა რე მერსხუაფილი.<ref>{{cite journal |vauthors=Wilson JD |date=Sep 2001 |title=Androgens, androgen receptors, and male gender role behavior |department=Review |journal=Hormones and Behavior |volume=40 |issue=2 |pages=358–66 |doi=10.1006/hbeh.2001.1684 |pmid=11534997 |s2cid=20480423}}</ref> [[სქესობურ გინორთეფიშ ნეირომენცარობა|ქომოლკოჩიშ დო ოსურიშ ტვინს შქას გინორთეფ]] რე, ნამუთ შილებე ტესტოსტერონიშ შხვადოშხვა დონეთ რდას გიმოჭანაფილინ; თინეფშე ართ-ართ რე ზჷმა: ქომოლკოჩიშ ტვინი, ოშქაშეთ, უმოსო კაბეტ რე.<ref>{{cite journal |vauthors=Cosgrove KP, Mazure CM, Staley JK |date=Oct 2007 |title=Evolving knowledge of sex differences in brain structure, function, and chemistry |url=https://archive.org/details/sim_biological-psychiatry_2007-10-15_62_8/page/847 |journal=Biological Psychiatry |volume=62 |issue=8 |pages=847–55 |doi=10.1016/j.biopsych.2007.03.001 |pmc=2711771 |pmid=17544382}}</ref> === გაულა სინთელუანობაშა === ტესტოსტერონ, მუჭოთ ჩქჷ, [[პროსტატაშ კიბო|პროსტატაშ კიბოშ]] წუმოძინაშ რისკიშ მაძინალ ვა რე. მარა თი ადამიერეფს, ნამუეფქჷთ ტესტოსტერონიშ დორკებაშ თერაპია მუკორთესჷნ, ტესტოსტერონიშ დონეშ ძინაქ კასტრაციულ დონეშ ეშე ოძირუ რინელ პროსტატაშ კიბოშ მოდვალუაშ ტემპიშ (ბიწორაშ) ძინა.<ref>{{cite book | vauthors = Morgentaler A, Schulman C | chapter = Testosterone and prostate safety | volume = 37 | pages = 197–203 | year = 2009 | pmid = 19011298 | doi = 10.1159/000176054 | isbn = 978-3-8055-8622-1 | series = Frontiers of Hormone Research | title = Advances in the Management of Testosterone Deficiency }}{{cite journal | vauthors = Rhoden EL, Averbeck MA, Teloken PE | title = Androgen replacement in men undergoing treatment for prostate cancer | journal = The Journal of Sexual Medicine | volume = 5 | issue = 9 | pages = 2202–08 | date = Sep 2008 | pmid = 18638000 | doi = 10.1111/j.1743-6109.2008.00925.x }}{{cite journal | vauthors = Morgentaler A, Traish AM | title = Shifting the paradigm of testosterone and prostate cancer: the saturation model and the limits of androgen-dependent growth | journal = European Urology | volume = 55 | issue = 2 | pages = 310–20 | date = Feb 2009 | pmid = 18838208 | doi = 10.1016/j.eururo.2008.09.024 }}</ref> [[ტესტოსტერონ დო გურ-ზისხირჯერღვეფიშ სისტემა|ტესტოსტერონიშ შანულობაშ გეშა გურ-ზისხირჯერღვეფიშ სინთელუანობაშ თხილუას]] გინორთელ შედეგეფ რე მეღებული.<ref>{{cite journal | vauthors = Haddad RM, Kennedy CC, Caples SM, Tracz MJ, Boloña ER, Sideras K, Uraga MV, Erwin PJ, Montori VM | title = Testosterone and cardiovascular risk in men: a systematic review and meta-analysis of randomized placebo-controlled trials | url = https://archive.org/details/sim_mayo-clinic-proceedings_2007-01_82_1/page/29 | journal = Mayo Clinic Proceedings | volume = 82 | issue = 1 | pages = 29–39 | date = Jan 2007 | pmid = 17285783 | doi = 10.4065/82.1.29 }}{{cite journal | vauthors = Jones TH, Saad F | title = The effects of testosterone on risk factors for, and the mediators of, the atherosclerotic process | journal = Atherosclerosis | volume = 207 | issue = 2 | pages = 318–27 | date = Dec 2009 | pmid = 19464009 | doi = 10.1016/j.atherosclerosis.2009.04.016 }}</ref> თეშ უმკუჯინალო, ხანშა მიშულირ ქომოლკოჩეფს ტესტოსტერონიშ ნორმალურ დონეშ თხილუაქ ოძირუ ბრელ თი პარამეტრიშ გაუჯგუშება, ნამუთ გურ-ზისხირჯერღვეფიშ ლახარეფიშ რისკის ურკენს, სამანგათ: კუთეფიშ მასაშ ძინა, ქვარაშ ქონიშ (ვისცერალურ ციმუ) დორკება, ქოლესტერინიშ დონეშ დორკება დო გლიკემიურ კონტროლიშ გაუჯგუშება.<ref>{{cite journal | vauthors = Stanworth RD, Jones TH | title = Testosterone for the aging male; current evidence and recommended practice | journal = Clinical Interventions in Aging | volume = 3 | issue = 1 | pages = 25–44 | year = 2008 | pmid = 18488876 | pmc = 2544367 | doi = 10.2147/CIA.S190 | doi-access = free }}</ref> ანდროგენეფიშ მაღალ დონე მერსხილ რე [[მენსტრუაციულ ციკლი|მენსტრუალულ ციკლიშ]] აკორცუაფეფწკჷმა მუჭოთ კლინიკურ პოპულაციეფს, თეშ ჭყანთელ ოსურეფსჷთ.<ref>{{cite journal | vauthors = Van Anders SM, Watson NV | title = Menstrual cycle irregularities are associated with testosterone levels in healthy premenopausal women | journal = American Journal of Human Biology | volume = 18 | issue = 6 | pages = 841–44 | year = 2006 | pmid = 17039468 | doi = 10.1002/ajhb.20555 | url = https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/2027.42/83925/1/menstrual_cycle_irregularities_are_associated_with_testosterone_levels_in_healthy_premenopausal_women.pdf | hdl = 2027.42/83925 | s2cid = 32023452 | hdl-access = free | access-date = August 29, 2019 | archive-date = February 13, 2021 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210213011139/https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/handle/2027.42/83925/menstrual_cycle_irregularities_are_associated_with_testosterone_levels_in_healthy_premenopausal_women.pdf;jsessionid=AC61249B183224834C48B1216A6F6FC6?sequence=1 | url-status = live }}</ref> თაშნეშე შილებე გიმიჭანუას ვარჩქვანელობურ თომალა, აკნე, წონაშა ძინა, უსქუალობა დო კანკალეშა დუდიშ თომაშ რცუაფასჷთ. თე ეფექტეფ უმენტაშო ომარქვალეეფიშ პოლიკისტოზიშ სინდრომიშ (PCOS) მოღვენ ოსურეფს მიოხენა. პკოს-ით (PCOS) დალახებულ ოსურეფშო, ჰორმონეფი, სამანგათ [[ორალურ კონტრაცეპტივეფი|ინოსახებაშ სააწმარენჯო ტაბლეტეფი]], შილებე გჷმორინაფილქ იჸუას ტესტოსტერონიშ მოძინელ დონეშ ეფექტეფიშ დარკებელო.<ref> {{cite web |author= |date=June 6, 2020 |title=Polycystic Ovary Syndrome (PCOS) |url=https://studentaffairs.psu.edu/health-wellness/healthcare-and-medical-services/health-information-resources/polycystic-ovary#:~:text=In%20PCOS%2C%20the%20ovaries%20do,hair%20loss%20from%20the%20scalp. |access-date=May 14, 2024 |website=Penn State Student Affairs |publisher=Penn State University 2022}}</ref> გურგოჩამილობა, შვენა დო ოფირჩულ უნარეფ რე თარ კოგნიტურ ფუნქციეფი, ნამუეფშათ ადამიერეფს ტესტოსტერონ გაულას იღვენუანსჷნ. წიმიწორე მუნაჩემეფ მიოწურუანს თიშა, ნამჷ-და ტესტოსტერონიშ დაბალ დონე შილებე რდას კოგნიტურ უნარეფიშ დარკებაშ დო შილებე, ალცჰაიმერიშ ტიპიშ [[დემენცია|დემენციაშ]] რისკ-ფაქტორი,<ref>{{cite journal |vauthors=Pike CJ, Rosario ER, Nguyen TV |date=Apr 2006 |title=Androgens, aging, and Alzheimer's disease |journal=Endocrine |volume=29 |issue=2 |pages=233–41 |doi=10.1385/ENDO:29:2:233 |pmid=16785599 |s2cid=13852805}}{{cite journal |vauthors=Rosario ER, Chang L, Stanczyk FZ, Pike CJ |date=Sep 2004 |title=Age-related testosterone depletion and the development of Alzheimer disease |url=https://archive.org/details/sim_jama_september-22-29-2004_292_12/page/1431 |journal=JAMA |volume=292 |issue=12 |pages=1431–32 |doi=10.1001/jama.292.12.1431-b |pmid=15383512}}{{cite journal |vauthors=Hogervorst E, Bandelow S, Combrinck M, Smith AD |year=2004 |title=Low free testosterone is an independent risk factor for Alzheimer's disease |journal=Experimental Gerontology |volume=39 |issue=11–12 |pages=1633–39 |doi=10.1016/j.exger.2004.06.019 |pmid=15582279 |s2cid=24803152}}{{cite journal |vauthors=Moffat SD, Zonderman AB, Metter EJ, Kawas C, Blackman MR, Harman SM, Resnick SM |date=Jan 2004 |title=Free testosterone and risk for Alzheimer disease in older men |url=https://escholarship.org/uc/item/9kh190b5 |journal=Neurology |volume=62 |issue=2 |pages=188–93 |doi=10.1212/WNL.62.2.188 |pmid=14745052 |s2cid=10302839 |access-date=April 1, 2022 |archive-date=November 19, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221119073953/https://escholarship.org/uc/item/9kh190b5 |url-status=live }}</ref> ნამუთ რე თარ არგუმენტ [[თელარაშ განწეხანობა|შურდგუმუაშ განწეხანობაშ]] მედიცინას სირჩინუეშ სააწმარენჯო თერაპიეფს ტესტოსტერონიშ გჷმორინაფაშო. თეშ უმკუჯინალო, ლიტერატურაშ კაბეტ ნორთ მიოწურუანს ღულაღოზამ დო გვალოთ კვადრატულ რსხუშა ოფირჩულ უნარეფს დო ცირკულირებაფონ ტესტოსტერონს შქას,<ref>{{cite journal |vauthors=Moffat SD, Hampson E |date=Apr 1996 |title=A curvilinear relationship between testosterone and spatial cognition in humans: possible influence of hand preference |url=https://archive.org/details/sim_psychoneuroendocrinology_1996-04_21_3/page/323 |journal=Psychoneuroendocrinology |volume=21 |issue=3 |pages=323–37 |doi=10.1016/0306-4530(95)00051-8 |pmid=8817730 |s2cid=7135870}}</ref> სოდეთ ცირკულირებაფონ ანდროგენეფიშ მუჭოთ ჰიპო-, თეშ ჰიპერსეკრეციას (მერკე ვარ-და ხვეიან გჷმორთუალას (სეკრეციას)) მანებელ გაულა უღჷ კოგნიტურ ფუნქციეფშა. ==== იმუნურ სისტემა დო ანთება ==== ტესტოსტერონიშ დეფიციტ მერსხილ რე [[მეტაბოლურ სინდრომი|მეტაბოლურ სინდრომიშ]], [[გურ-ზისხირჯერღვეფიშ ლახარა|გულ-ზისხირჯერღვეფიშ ლახარაშ]] დო [[ღურალაშ მაძირაფალი|ღურალაშ]] რისკიშ ძინაწკჷმა, ნამუეფჷთ თაშნეშე ქრონიკულ [[ანთება|ანთებაშ]] შედეგეფს წჷმარინუანს.<ref>{{cite journal |vauthors=Bianchi VE |date=January 2019 |title=The Anti-Inflammatory Effects of Testosterone |journal=Journal of the Endocrine Society |volume=3 |issue=1 |pages=91–107 |doi=10.1210/js.2018-00186 |pmc=6299269 |pmid=30582096}}</ref> ტესტოსტერონიშ პლაზმურ კონცენტრაცია კჷნოპროპორციულ რე ანთებაშ ანდა [[ბიომარკერი|ბიომარკერწკჷმა]], თინეფს შქას [[C-რეაქტიულ ცილა|CRP]], [[ინტერლეიკინ 1 ბეტა]], [[ინტერლეიკინ 6]], [[კიბოშ ნეკროზიშ ფაქტორი-ალფა|TNF ალფა]] დო [[ენდოტოქსინი|ენდოტოქსინიშ]] კონცენტრაციაწკჷმა, თაშნეშე [[ლეიკოციტი|ლეიკოციტეფიშ]] მუდანობაწკჷმა. მუჭოთ [[მეტა-ანალიზი|მეტა-ანალიზ]] ოძირანსჷნ, ტესტოსტერონით გითოთირუაფონ თერაპია იჭანუანს ანთებურ მარკერეფიშ შანულამ რკებას. თე ეფექტეფ გოპიჯაფილ რე შხვადოშხვა მექანიზმით, ნამუეფსჷთ სინერგიულ ქიმინჯალა უღჷნა. ანდროგენდეფიციტურ ქომოლკოჩეფს წოროგეჸუნელ [[ჰაშიმოტოშ თიროიდიტი|ავტოიმუნურ თიროიდიტით]], ტესტოსტერონით გითოთირუაფონ თერაპია იჭანუანს [[ფარიშობურ ჯარკვალიშ ავტოანტირსხული|ფარიშობურ ჯარკვალიშ ავტოანტირსხულეფიშ]] ტიტრეფიშ რკებას დო [[ფარიშობურ ჯარკვალიშ სეკრეტორულ შილებუანობა|ფარიშობურ ჯარკვალიშ სეკრეტორულ შილებუანობაშ]] (SPINA-GT) ძინას.<ref>{{cite journal |vauthors=Krysiak R, Kowalcze K, Okopień B |date=October 2019 |title=The effect of testosterone on thyroid autoimmunity in euthyroid men with Hashimoto's thyroiditis and low testosterone levels |journal=Journal of Clinical Pharmacy and Therapeutics |volume=44 |issue=5 |pages=742–749 |doi=10.1111/jcpt.12987 |pmid=31183891 |s2cid=184487697 |doi-access=free}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} [[კატეგორია:ტესტოსტერონი| ]] [[კატეგორია:ანდროგენეფი]] [[კატეგორია:ანდროსტანეფი]] [[კატეგორია:ციკლოპენტანოლეფი]] [[კატეგორია:ენონეფი]] [[კატეგორია:ესტროგენეფი]]<!-- მეტაბოლიზმიშ მეშქაშობათ ესტრადიოლო დო ანდროსტანედიოლეფო --> [[კატეგორია:GABAA რეცეპტორიშ პოზიტიურ ალოსტერულ მოდულატორეფი]]<!-- მეტაბოლიზმიშ მეშქაშობათ 3α-ანდროსტანედიოლო --> [[კატეგორია:ყვაჯკაკალიშ ჰორმონეფი]] [[კატეგორია:სამარქვალოშ ჰორმონეფი]] [[კატეგორია:ჰიპოთალამუს-ჰიპოფიზ-გონადურ ლირეშ ჰორმონეფი]] [[კატეგორია:ჭაჭაშ ჟილენ ჯარკვალიშ ქორქაშ ჰორმონეფი]] [[კატეგორია:ადამერიშ ჰორმონეფი]] [[კატეგორია:ნეიროენდოკრინოლოგია]] [[კატეგორია:სქესობურ ჰორმონეფი]] 02556h8xjn87ocqc6x5xk0vv9jro43j 0 44726 254053 254052 2026-10-16T13:44:00Z Njilo 1885 /* */ 254053 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''მოიზ კაპენდა ჩომბე''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Moïse Kapenda Tshombe; დ. [[10 გერგობათუთა]], [[1919]] — ღ. [[29 მანგი]], [[1969]]) — [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] ბიზნესმენი დო პოლიტიკოსი, [[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] 1960-1963 წანეფს დო [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1964-1965 წანეფს. ჩომბექ დებადჷ დინდარ ბიზნესმენიშ ფანიას. ორხველუდჷ [[ლუნდა (კათა)|ლუნდაშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ მისიონერეფიშ ამერიკულ სკოლას. ჩომბე დუდშე ბიზნესით რდჷ დაკებული. პოლიტიკურ პროცესეფს 1950-იან წანეფშე აკათჷ. 1951-1953 წანეფს მოღალენდჷ [[კატანგა|კატანგაშ პროვინციაშ]] სხუნუს. 1959 წანას გინირთჷ [[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]შ (''Conakat'') დუდმახვენჯო. ჸათე პოლიტიკურ პარტიას ხუჯი დუკინჷ fqq9g98egrpk7p4eyylta619mwzis5z 254064 254053 2026-10-16T15:51:31Z Njilo 1885 /* */ 254064 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''მოიზ კაპენდა ჩომბე''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Moïse Kapenda Tshombe; დ. [[10 გერგობათუთა]], [[1919]] — ღ. [[29 მანგი]], [[1969]]) — [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] ბიზნესმენი დო პოლიტიკოსი, [[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] 1960-1963 წანეფს დო [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1964-1965 წანეფს. ჩომბექ დებადჷ დინდარ ბიზნესმენიშ ფანიას. ორხველუდჷ [[ლუნდა (კათა)|ლუნდაშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ მისიონერეფიშ ამერიკულ სკოლას. ჩომბე დუდშე ბიზნესით რდჷ დაკებული. პოლიტიკურ პროცესეფს 1950-იან წანეფშე აკათჷ. 1951-1953 წანეფს მოღალენდჷ [[კატანგა|კატანგაშ პროვინციაშ]] სხუნუს. 1959 წანას გინირთჷ [[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]შ (''Conakat'') დუდმახვენჯო. ჸათე პოლიტიკურ პარტიას ხუჯი დუკინჷ ბელგიურ მონოპოლიურ კომპანიაქ ''UMHK''-ქ, ნამუთ [[ლინჯი]]შ მოპალუათ რდჷ დაკებული კატანგას. 3932javxnty2ej6qrnzmj5o83gjfk0p 254069 254064 2026-10-16T15:57:40Z Njilo 1885 /* */ 254069 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''მოიზ კაპენდა ჩომბე''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Moïse Kapenda Tshombe; დ. [[10 გერგობათუთა]], [[1919]] — ღ. [[29 მანგი]], [[1969]]) — [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] ბიზნესმენი დო პოლიტიკოსი, [[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] 1960-1963 წანეფს დო [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1964-1965 წანეფს. ჩომბექ დებადჷ დინდარ ბიზნესმენიშ ფანიას. ორხველუდჷ [[ლუნდა (კათა)|ლუნდაშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ მისიონერეფიშ ამერიკულ სკოლას. ჩომბე დუდშე ბიზნესით რდჷ დაკებული. პოლიტიკურ პროცესეფს 1950-იან წანეფშე აკათჷ. 1951-1953 წანეფს მოღალენდჷ [[კატანგა|კატანგაშ პროვინციაშ]] სხუნუს. 1959 წანას გინირთჷ [[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]შ (''Conakat'') დუდმახვენჯო. ჸათე პოლიტიკურ პარტიას ხუჯი დუკინჷ ბელგიურ მონოპოლიურ კომპანიაქ ''UMHK''-ქ, ნამუთ [[ლინჯი]]შ მოპალუათ რდჷ დაკებული კატანგას. კონგოშ ზოხორინელობაშ გჷმოცხადაფაშ ბორჯის, ჩომბე დო ''Conakat'' ანტკიცენდეს ნამდა კონგო ოკო რდუკო კონფედერაციული სახენწჷფო, სოდეთ არძო პროვინციას აღვენუდჷ ფართე ავტონომია. შხვა პოლიტიკოსეფი, გიშაკერზაფილო [[პატრის ლუმუმბა]] ადვოკატირენდჷ ცენტრალიზაფილი რესპუბლიკაშ გეგმას. 1960 წანას გიშაგორუეფს ''Conakat''-იშ პარტიაქ მიპალჷ 137-შე ხვალე 8 არდგილი კონგოშ პარლამენტის. მარა ჩომბექ დო თიშ პოლიტიკურ მოხუჯეეფქ მიპალეს რსული უმენტაშობა კატანგაშ ასამბლეას. f9q05d0ydmxes6c4hlxtnyaowxk92na 254070 254069 2026-10-16T16:06:33Z Njilo 1885 /* */ 254070 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''მოიზ კაპენდა ჩომბე''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Moïse Kapenda Tshombe; დ. [[10 გერგობათუთა]], [[1919]] — ღ. [[29 მანგი]], [[1969]]) — [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] ბიზნესმენი დო პოლიტიკოსი, [[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] 1960-1963 წანეფს დო [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1964-1965 წანეფს. ჩომბექ დებადჷ დინდარ ბიზნესმენიშ ფანიას. ორხველუდჷ [[ლუნდა (კათა)|ლუნდაშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ მისიონერეფიშ ამერიკულ სკოლას. ჩომბე დუდშე ბიზნესით რდჷ დაკებული. პოლიტიკურ პროცესეფს 1950-იან წანეფშე აკათჷ. 1951-1953 წანეფს მოღალენდჷ [[კატანგა|კატანგაშ პროვინციაშ]] სხუნუს. 1959 წანას გინირთჷ [[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]შ (''Conakat'') დუდმახვენჯო. ჸათე პოლიტიკურ პარტიას ხუჯი დუკინჷ ბელგიურ მონოპოლიურ კომპანიაქ ''UMHK''-ქ, ნამუთ [[ლინჯი]]შ მოპალუათ რდჷ დაკებული კატანგას. კონგოშ ზოხორინელობაშ გჷმოცხადაფაშ ბორჯის, ჩომბე დო ''Conakat'' ანტკიცენდეს ნამდა კონგო ოკო რდუკო კონფედერაციული სახენწჷფო, სოდეთ არძო პროვინციას აღვენუდჷ ფართე ავტონომია. შხვა პოლიტიკოსეფი, გიშაკერზაფილო [[პატრის ლუმუმბა]] ადვოკატირენდჷ ცენტრალიზაფილი რესპუბლიკაშ გეგმას. 1960 წანას გიშაგორუეფს ''Conakat''-იშ პარტიაქ მიპალჷ 137-შე ხვალე 8 არდგილი კონგოშ პარლამენტის. მარა ჩომბექ დო თიშ პოლიტიკურ მოხუჯეეფქ მიპალეს რსული უმენტაშობა კატანგაშ ასამბლეას. შედეგო, ჩომბექ გინირთჷ კატანგაშ პროვინციაშ პრეზიდენტო. მალას ჩომბექ გეგმაცხადჷ კატანგაშ მუჭოთ ზოხორინელი სახენწჷფოშ დორსხუაფა. კატანგა ნამთინ სახენწჷფოს ვაუჩინებჷ. 1963 წანას [[გოერო]]შ ნძალეფქ კატანგაშა გემშეჭკირჷ დო ჩომბეშ მოხუჯე ჯარეფ დამარცხეს. ჩომბექ აძვილებურქ იჸუ ესპანეთშა უნტებუდკო. 1964 წანას, კონგოშ პრეზიდენტიქ [[ჯოზეფ კასავუბუ]]ქ თინა პრემიერ-მინისტრო ქიმიჭანუ. კასავუბუ ჩომბეშ ალარნათ ფიქრენდჷ არყებაშ დარჩქალებას, ნამუთ ბჟაეიოლ კონგოს იბურჯანდჷ. ჩომბექ არჸებულეფიშ სააწმარენჯოთ ჩეკანამ დაქირებულეფ გეგმირინუ. თაშნეშე თინა ოცადუდჷ კასავუბუშ გინორაგვაფას. ჸათეშ გეშა თინა კასავუბუქ დეთხინუ, 1965 წანაშო. loikts8xs0p3krx531d3vchf4o3syvc 254071 254070 2026-10-16T16:10:01Z Njilo 1885 /* */ 254071 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''მოიზ კაპენდა ჩომბე''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Moïse Kapenda Tshombe; დ. [[10 გერგობათუთა]], [[1919]] — ღ. [[29 მანგი]], [[1969]]) — [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] ბიზნესმენი დო პოლიტიკოსი, [[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] 1960-1963 წანეფს დო [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1964-1965 წანეფს. ჩომბექ დებადჷ დინდარ ბიზნესმენიშ ფანიას. ორხველუდჷ [[ლუნდა (კათა)|ლუნდაშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ მისიონერეფიშ ამერიკულ სკოლას. ჩომბე დუდშე ბიზნესით რდჷ დაკებული. პოლიტიკურ პროცესეფს 1950-იან წანეფშე აკათჷ. 1951-1953 წანეფს მოღალენდჷ [[კატანგა|კატანგაშ პროვინციაშ]] სხუნუს. 1959 წანას გინირთჷ [[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]შ (''Conakat'') დუდმახვენჯო. ჸათე პოლიტიკურ პარტიას ხუჯი დუკინჷ ბელგიურ მონოპოლიურ კომპანიაქ ''UMHK''-ქ, ნამუთ [[ლინჯი]]შ მოპალუათ რდჷ დაკებული კატანგას. კონგოშ ზოხორინელობაშ გჷმოცხადაფაშ ბორჯის, ჩომბე დო ''Conakat'' ანტკიცენდეს ნამდა კონგო ოკო რდუკო კონფედერაციული სახენწჷფო, სოდეთ არძო პროვინციას აღვენუდჷ ფართე ავტონომია. შხვა პოლიტიკოსეფი, გიშაკერზაფილო [[პატრის ლუმუმბა]] ადვოკატირენდჷ ცენტრალიზაფილი რესპუბლიკაშ გეგმას. 1960 წანას გიშაგორუეფს ''Conakat''-იშ პარტიაქ მიპალჷ 137-შე ხვალე 8 არდგილი კონგოშ პარლამენტის. მარა ჩომბექ დო თიშ პოლიტიკურ მოხუჯეეფქ მიპალეს რსული უმენტაშობა კატანგაშ ასამბლეას. შედეგო, ჩომბექ გინირთჷ კატანგაშ პროვინციაშ პრეზიდენტო. მალას ჩომბექ გეგმაცხადჷ კატანგაშ მუჭოთ ზოხორინელი სახენწჷფოშ დორსხუაფა. კატანგა ნამთინ სახენწჷფოს ვაუჩინებჷ. 1963 წანას [[გოერო]]შ ნძალეფქ კატანგაშა გემშეჭკირჷ დო ჩომბეშ მოხუჯე ჯარეფ დამარცხეს. ჩომბექ აძვილებურქ იჸუ ესპანეთშა უნტებუდკო. 1964 წანას, კონგოშ პრეზიდენტიქ [[ჯოზეფ კასავუბუ]]ქ თინა პრემიერ-მინისტრო ქიმიჭანუ. კასავუბუ ჩომბეშ ალარნათ ფიქრენდჷ არყებაშ დარჩქალებას, ნამუთ ბჟაეიოლ კონგოს იბურჯანდჷ. ჩომბექ არჸებულეფიშ სააწმარენჯოთ ჩეკანამ დაქირებულეფ გეგმირინუ. თაშნეშე თინა ოცადუდჷ კასავუბუშ გინორაგვაფას. ჸათეშ გეშა თინა კასავუბუქ დეთხინუ, 1965 წანაშო. ჩომბექ კინ ესპანეთშა დირთჷ. 1967 წანას, ხუმაქ გიფაჩჷ ნამდა ჩომბეს ულამუდჷ კონგოშა დორთინა. ჸათე ბორჯის თინა ქიხვამილეს დო ალჟირშა მიდეჸონეს. კონგოშ თიჟამიშიან პრეზიდენტი [[მობუტე სესე სოკო]] თხულენდჷ თიშ კონგოშა ექსტრადაციას, მარა ალჟირიშ თარობაქ თის ვარია უგამჷ. ჩომბე ღურაშახ ალჟირს ცხოვრენდჷ. m5jdkck6qvxrc0tckze8brwi5cl6j3z 254072 254071 2026-10-16T16:10:59Z Njilo 1885 /* */ 254072 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''მოიზ კაპენდა ჩომბე''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Moïse Kapenda Tshombe; დ. [[10 გერგობათუთა]], [[1919]] — ღ. [[29 მანგი]], [[1969]]) — [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] ბიზნესმენი დო პოლიტიკოსი, [[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] 1960-1963 წანეფს დო [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1964-1965 წანეფს. ჩომბექ დებადჷ დინდარ ბიზნესმენიშ ფანიას. ორხველუდჷ [[ლუნდა (კათა)|ლუნდაშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ მისიონერეფიშ ამერიკულ სკოლას. ჩომბე დუდშე ბიზნესით რდჷ დაკებული. პოლიტიკურ პროცესეფს 1950-იან წანეფშე აკათჷ. 1951-1953 წანეფს მოღალენდჷ [[კატანგა|კატანგაშ პროვინციაშ]] სხუნუს. 1959 წანას გინირთჷ [[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]შ (''Conakat'') დუდმახვენჯო. ჸათე პოლიტიკურ პარტიას ხუჯი დუკინჷ ბელგიურ მონოპოლიურ კომპანიაქ ''UMHK''-ქ, ნამუთ [[ლინჯი]]შ მოპალუათ რდჷ დაკებული კატანგას. კონგოშ ზოხორინელობაშ გჷმოცხადაფაშ ბორჯის, ჩომბე დო ''Conakat'' ანტკიცენდეს ნამდა კონგო ოკო რდუკო კონფედერაციული სახენწჷფო, სოდეთ არძო პროვინციას აღვენუდჷ ფართე ავტონომია. შხვა პოლიტიკოსეფი, გიშაკერზაფილო [[პატრის ლუმუმბა]] ადვოკატირენდჷ ცენტრალიზაფილი რესპუბლიკაშ გეგმას. 1960 წანას გიშაგორუეფს ''Conakat''-იშ პარტიაქ მიპალჷ 137-შე ხვალე 8 არდგილი კონგოშ პარლამენტის. მარა ჩომბექ დო თიშ პოლიტიკურ მოხუჯეეფქ მიპალეს რსული უმენტაშობა კატანგაშ ასამბლეას. შედეგო, ჩომბექ გინირთჷ კატანგაშ პროვინციაშ პრეზიდენტო. მალას ჩომბექ გეგმაცხადჷ კატანგაშ მუჭოთ ზოხორინელი სახენწჷფოშ დორსხუაფა. კატანგა ნამთინ სახენწჷფოს ვაუჩინებჷ. 1963 წანას [[გოერო]]შ ნძალეფქ კატანგაშა გემშეჭკირჷ დო ჩომბეშ მოხუჯე ჯარეფ დამარცხეს. ჩომბექ აძვილებურქ იჸუ ესპანეთშა უნტებუდკო. 1964 წანას, კონგოშ პრეზიდენტიქ [[ჟოზეფ კასავუბუ]]ქ თინა პრემიერ-მინისტრო ქიმიჭანუ. კასავუბუ ჩომბეშ ალარნათ ფიქრენდჷ არყებაშ დარჩქალებას, ნამუთ ბჟაეიოლ კონგოს იბურჯანდჷ. ჩომბექ არჸებულეფიშ სააწმარენჯოთ ჩეკანამ დაქირებულეფ გეგმირინუ. თაშნეშე თინა ოცადუდჷ კასავუბუშ გინორაგვაფას. ჸათეშ გეშა თინა კასავუბუქ დეთხინუ, 1965 წანაშო. ჩომბექ კინ ესპანეთშა დირთჷ. 1967 წანას, ხუმაქ გიფაჩჷ ნამდა ჩომბეს ულამუდჷ კონგოშა დორთინა. ჸათე ბორჯის თინა ქიხვამილეს დო ალჟირშა მიდეჸონეს. კონგოშ თიჟამიშიან პრეზიდენტი [[მობუტე სესე სოკო]] თხულენდჷ თიშ კონგოშა ექსტრადაციას, მარა ალჟირიშ თარობაქ თის ვარია უგამჷ. ჩომბე ღურაშახ ალჟირს ცხოვრენდჷ. hcuupaedb0l8h8jd9hy8xgp9l239t0k 254073 254072 2026-10-16T16:11:18Z Njilo 1885 /* */ 254073 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''მოიზ კაპენდა ჩომბე''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Moïse Kapenda Tshombe; დ. [[10 გერგობათუთა]], [[1919]] — ღ. [[29 მანგი]], [[1969]]) — [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] ბიზნესმენი დო პოლიტიკოსი, [[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] 1960-1963 წანეფს დო [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1964-1965 წანეფს. ჩომბექ დებადჷ დინდარ ბიზნესმენიშ ფანიას. ორხველუდჷ [[ლუნდა (კათა)|ლუნდაშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ მისიონერეფიშ ამერიკულ სკოლას. ჩომბე დუდშე ბიზნესით რდჷ დაკებული. პოლიტიკურ პროცესეფს 1950-იან წანეფშე აკათჷ. 1951-1953 წანეფს მოღალენდჷ [[კატანგა|კატანგაშ პროვინციაშ]] სხუნუს. 1959 წანას გინირთჷ [[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]შ (''Conakat'') დუდმახვენჯო. ჸათე პოლიტიკურ პარტიას ხუჯი დუკინჷ ბელგიურ მონოპოლიურ კომპანიაქ ''UMHK''-ქ, ნამუთ [[ლინჯი]]შ მოპალუათ რდჷ დაკებული კატანგას. კონგოშ ზოხორინელობაშ გჷმოცხადაფაშ ბორჯის, ჩომბე დო ''Conakat'' ანტკიცენდეს ნამდა კონგო ოკო რდუკო კონფედერაციული სახენწჷფო, სოდეთ არძო პროვინციას აღვენუდჷ ფართე ავტონომია. შხვა პოლიტიკოსეფი, გიშაკერზაფილო [[პატრის ლუმუმბა]] ადვოკატირენდჷ ცენტრალიზაფილი რესპუბლიკაშ გეგმას. 1960 წანას გიშაგორუეფს ''Conakat''-იშ პარტიაქ მიპალჷ 137-შე ხვალე 8 არდგილი კონგოშ პარლამენტის. მარა ჩომბექ დო თიშ პოლიტიკურ მოხუჯეეფქ მიპალეს რსული უმენტაშობა კატანგაშ ასამბლეას. შედეგო, ჩომბექ გინირთჷ კატანგაშ პროვინციაშ პრეზიდენტო. მალას ჩომბექ გეგმაცხადჷ კატანგაშ მუჭოთ ზოხორინელი სახენწჷფოშ დორსხუაფა. კატანგა ნამთინ სახენწჷფოს ვაუჩინებჷ. 1963 წანას [[გოერო]]შ ნძალეფქ კატანგაშა გემშეჭკირჷ დო ჩომბეშ მოხუჯე ჯარეფ დამარცხეს. ჩომბექ აძვილებურქ იჸუ ესპანეთშა უნტებუდკო. 1964 წანას, კონგოშ პრეზიდენტიქ [[ჟოზეფ კასავუბუ]]ქ თინა პრემიერ-მინისტრო ქიმიჭანუ. კასავუბუ ჩომბეშ ალარნათ ფიქრენდჷ არყებაშ დარჩქალებას, ნამუთ ბჟაეიოლ კონგოს იბურჯანდჷ. ჩომბექ არჸებულეფიშ სააწმარენჯოთ ჩეკანამ დაქირებულეფ გეგმირინუ. თაშნეშე თინა ოცადუდჷ კასავუბუშ გინორაგვაფას. ჸათეშ გეშა თინა კასავუბუქ დეთხინუ, 1965 წანაშო. ჩომბექ კინ ესპანეთშა დირთჷ. 1967 წანას, ხუმაქ გიფაჩჷ ნამდა ჩომბეს ულამუდჷ კონგოშა დორთინა. ჸათე ბორჯის თინა ქიხვამილეს დო ალჟირშა მიდეჸონეს. კონგოშ თიჟამიშიან პრეზიდენტი [[მობუტუ სესე სოკო]] თხულენდჷ თიშ კონგოშა ექსტრადაციას, მარა ალჟირიშ თარობაქ თის ვარია უგამჷ. ჩომბე ღურაშახ ალჟირს ცხოვრენდჷ. 5oezu6x9s41shma3qbu6x0q8qfk7jf1 254074 254073 2026-10-16T16:11:25Z Njilo 1885 /* */ 254074 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''მოიზ კაპენდა ჩომბე''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Moïse Kapenda Tshombe; დ. [[10 გერგობათუთა]], [[1919]] — ღ. [[29 მანგი]], [[1969]]) — [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] ბიზნესმენი დო პოლიტიკოსი, [[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] 1960-1963 წანეფს დო [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1964-1965 წანეფს. ჩომბექ დებადჷ დინდარ ბიზნესმენიშ ფანიას. ორხველუდჷ [[ლუნდა (კათა)|ლუნდაშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ მისიონერეფიშ ამერიკულ სკოლას. ჩომბე დუდშე ბიზნესით რდჷ დაკებული. პოლიტიკურ პროცესეფს 1950-იან წანეფშე აკათჷ. 1951-1953 წანეფს მოღალენდჷ [[კატანგა|კატანგაშ პროვინციაშ]] სხუნუს. 1959 წანას გინირთჷ [[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]შ (''Conakat'') დუდმახვენჯო. ჸათე პოლიტიკურ პარტიას ხუჯი დუკინჷ ბელგიურ მონოპოლიურ კომპანიაქ ''UMHK''-ქ, ნამუთ [[ლინჯი]]შ მოპალუათ რდჷ დაკებული კატანგას. კონგოშ ზოხორინელობაშ გჷმოცხადაფაშ ბორჯის, ჩომბე დო ''Conakat'' ანტკიცენდეს ნამდა კონგო ოკო რდუკო კონფედერაციული სახენწჷფო, სოდეთ არძო პროვინციას აღვენუდჷ ფართე ავტონომია. შხვა პოლიტიკოსეფი, გიშაკერზაფილო [[პატრის ლუმუმბა]] ადვოკატირენდჷ ცენტრალიზაფილი რესპუბლიკაშ გეგმას. 1960 წანას გიშაგორუეფს ''Conakat''-იშ პარტიაქ მიპალჷ 137-შე ხვალე 8 არდგილი კონგოშ პარლამენტის. მარა ჩომბექ დო თიშ პოლიტიკურ მოხუჯეეფქ მიპალეს რსული უმენტაშობა კატანგაშ ასამბლეას. შედეგო, ჩომბექ გინირთჷ კატანგაშ პროვინციაშ პრეზიდენტო. მალას ჩომბექ გეგმაცხადჷ კატანგაშ მუჭოთ ზოხორინელი სახენწჷფოშ დორსხუაფა. კატანგა ნამთინ სახენწჷფოს ვაუჩინებჷ. 1963 წანას [[გოერო]]შ ნძალეფქ კატანგაშა გემშეჭკირჷ დო ჩომბეშ მოხუჯე ჯარეფ დამარცხეს. ჩომბექ აძვილებურქ იჸუ ესპანეთშა უნტებუდკო. 1964 წანას, კონგოშ პრეზიდენტიქ [[ჟოზეფ კასავუბუ]]ქ თინა პრემიერ-მინისტრო ქიმიჭანუ. კასავუბუ ჩომბეშ ალარნათ ფიქრენდჷ არყებაშ დარჩქალებას, ნამუთ ბჟაეიოლ კონგოს იბურჯანდჷ. ჩომბექ არჸებულეფიშ სააწმარენჯოთ ჩეკანამ დაქირებულეფ გეგმირინუ. თაშნეშე თინა ოცადუდჷ კასავუბუშ გინორაგვაფას. ჸათეშ გეშა თინა კასავუბუქ დეთხინუ, 1965 წანაშო. ჩომბექ კინ ესპანეთშა დირთჷ. 1967 წანას, ხუმაქ გიფაჩჷ ნამდა ჩომბეს ულამუდჷ კონგოშა დორთინა. ჸათე ბორჯის თინა ქიხვამილეს დო ალჟირშა მიდეჸონეს. კონგოშ თიჟამიშიან პრეზიდენტი [[მობუტუ სესე სეკო]] თხულენდჷ თიშ კონგოშა ექსტრადაციას, მარა ალჟირიშ თარობაქ თის ვარია უგამჷ. ჩომბე ღურაშახ ალჟირს ცხოვრენდჷ. rfeeleum08in2nbtqz2jlse2k4mh4rv 254075 254074 2026-10-16T16:12:31Z Njilo 1885 /* */ 254075 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]<br>[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''მოიზ კაპენდა ჩომბე''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Moïse Kapenda Tshombe; დ. [[10 გერგობათუთა]], [[1919]] — ღ. [[29 მანგი]], [[1969]]) — [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] ბიზნესმენი დო პოლიტიკოსი, [[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] 1960-1963 წანეფს დო [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1964-1965 წანეფს. ჩომბექ დებადჷ დინდარ ბიზნესმენიშ ფანიას. ორხველუდჷ [[ლუნდა (კათა)|ლუნდაშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ მისიონერეფიშ ამერიკულ სკოლას. ჩომბე დუდშე ბიზნესით რდჷ დაკებული. პოლიტიკურ პროცესეფს 1950-იან წანეფშე აკათჷ. 1951-1953 წანეფს მოღალენდჷ [[კატანგა|კატანგაშ პროვინციაშ]] სხუნუს. 1959 წანას გინირთჷ [[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]შ (''Conakat'') დუდმახვენჯო. ჸათე პოლიტიკურ პარტიას ხუჯი დუკინჷ ბელგიურ მონოპოლიურ კომპანიაქ ''UMHK''-ქ, ნამუთ [[ლინჯი]]შ მოპალუათ რდჷ დაკებული კატანგას. კონგოშ ზოხორინელობაშ გჷმოცხადაფაშ ბორჯის, ჩომბე დო ''Conakat'' ანტკიცენდეს ნამდა კონგო ოკო რდუკო კონფედერაციული სახენწჷფო, სოდეთ არძო პროვინციას აღვენუდჷ ფართე ავტონომია. შხვა პოლიტიკოსეფი, გიშაკერზაფილო [[პატრის ლუმუმბა]] ადვოკატირენდჷ ცენტრალიზაფილი რესპუბლიკაშ გეგმას. 1960 წანას გიშაგორუეფს ''Conakat''-იშ პარტიაქ მიპალჷ 137-შე ხვალე 8 არდგილი კონგოშ პარლამენტის. მარა ჩომბექ დო თიშ პოლიტიკურ მოხუჯეეფქ მიპალეს რსული უმენტაშობა კატანგაშ ასამბლეას. შედეგო, ჩომბექ გინირთჷ კატანგაშ პროვინციაშ პრეზიდენტო. მალას ჩომბექ გეგმაცხადჷ კატანგაშ მუჭოთ ზოხორინელი სახენწჷფოშ დორსხუაფა. კატანგა ნამთინ სახენწჷფოს ვაუჩინებჷ. 1963 წანას [[გოერო]]შ ნძალეფქ კატანგაშა გემშეჭკირჷ დო ჩომბეშ მოხუჯე ჯარეფ დამარცხეს. ჩომბექ აძვილებურქ იჸუ ესპანეთშა უნტებუდკო. 1964 წანას, კონგოშ პრეზიდენტიქ [[ჟოზეფ კასავუბუ]]ქ თინა პრემიერ-მინისტრო ქიმიჭანუ. კასავუბუ ჩომბეშ ალარნათ ფიქრენდჷ არყებაშ დარჩქალებას, ნამუთ ბჟაეიოლ კონგოს იბურჯანდჷ. ჩომბექ არჸებულეფიშ სააწმარენჯოთ ჩეკანამ დაქირებულეფ გეგმირინუ. თაშნეშე თინა ოცადუდჷ კასავუბუშ გინორაგვაფას. ჸათეშ გეშა თინა კასავუბუქ დეთხინუ, 1965 წანაშო. ჩომბექ კინ ესპანეთშა დირთჷ. 1967 წანას, ხუმაქ გიფაჩჷ ნამდა ჩომბეს ულამუდჷ კონგოშა დორთინა. ჸათე ბორჯის თინა ქიხვამილეს დო ალჟირშა მიდეჸონეს. კონგოშ თიჟამიშიან პრეზიდენტი [[მობუტუ სესე სეკო]] თხულენდჷ თიშ კონგოშა ექსტრადაციას, მარა ალჟირიშ თარობაქ თის ვარია უგამჷ. ჩომბე ღურაშახ ალჟირს ცხოვრენდჷ. puajmf1d1235jnaqbwwdchrtdd3idi3 254076 254075 2026-10-16T16:18:30Z Njilo 1885 /* */ 254076 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]<br>[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''მოიზ კაპენდა ჩომბე''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Moïse Kapenda Tshombe; დ. [[10 გერგობათუთა]], [[1919]] — ღ. [[29 მანგი]], [[1969]]) — [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] ბიზნესმენი დო პოლიტიკოსი, [[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] 1960-1963 წანეფს დო [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1964-1965 წანეფს. ჩომბექ დებადჷ დინდარ ბიზნესმენიშ ფანიას. ორხველუდჷ [[ლუნდა (კათა)|ლუნდაშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ მისიონერეფიშ ამერიკულ სკოლას. ჩომბე დუდშე ბიზნესით რდჷ დაკებული. პოლიტიკურ პროცესეფს 1950-იან წანეფშე აკათჷ. 1951-1953 წანეფს მოღალენდჷ [[კატანგა|კატანგაშ პროვინციაშ]] სხუნუს. 1959 წანას გინირთჷ [[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]შ (''Conakat'') დუდმახვენჯო. ჸათე პოლიტიკურ პარტიას ხუჯი დუკინჷ ბელგიურ მონოპოლიურ კომპანიაქ ''UMHK''-ქ, ნამუთ [[ლინჯი]]შ მოპალუათ რდჷ დაკებული კატანგას. კონგოშ ზოხორინელობაშ გჷმოცხადაფაშ ბორჯის, ჩომბე დო ''Conakat'' ანტკიცენდეს ნამდა კონგო ოკო რდუკო კონფედერაციული სახენწჷფო, სოდეთ არძო პროვინციას აღვენუდჷ ფართე ავტონომია. შხვა პოლიტიკოსეფი, გიშაკერზაფილო [[პატრის ლუმუმბა]], ადვოკატირენდეს ცენტრალიზაფილი რესპუბლიკაშ გეგმას. 1960 წანას, გიშაგორუეფს ''Conakat''-იშ პარტიაქ მიპალჷ 137-შე ხვალე 8 არდგილი კონგოშ პარლამენტის. მარა ჩომბექ დო თიშ პოლიტიკურ მოხუჯეეფქ მიპალეს რსული უმენტაშობა კატანგაშ ასამბლეას. შედეგო, ჩომბექ გინირთჷ კატანგაშ პროვინციაშ პრეზიდენტო. მალას ჩომბექ გეგმაცხადჷ კატანგაშ მუჭოთ ზოხორინელი სახენწჷფოშ დორსხუაფა. კატანგა ნამთინ სახენწჷფოს ვაუჩინებჷ. 1963 წანას [[გოერო]]შ ნძალეფქ კატანგაშა გემშეჭკირჷ დო ჩომბეშ მოხუჯე ჯარეფ დამარცხეს. ჩომბექ აძვილებურქ იჸუ ესპანეთშა უნტებუდკო. 1964 წანას, კონგოშ პრეზიდენტიქ [[ჟოზეფ კასავუბუ]]ქ თინა პრემიერ-მინისტრო ქიმიჭანუ. კასავუბუ ჩომბეშ ალარნათ ფიქრენდჷ არყებაშ დარჩქალებას, ნამუთ ბჟაეიოლ კონგოს იბურჯანდჷ. ჩომბექ არჸებულეფიშ სააწმარენჯოთ ჩეკანამ დაქირებულეფ გეგმირინუ. თაშნეშე თინა ოცადუდჷ კასავუბუშ გინორაგვაფას. ჸათეშ გეშა თინა კასავუბუქ დეთხინუ, 1965 წანაშო. ჩომბექ კინ ესპანეთშა დირთჷ. 1967 წანას, ხუმაქ გიფაჩჷ ნამდა ჩომბეს ულამუდჷ კონგოშა დორთინა. ჸათე ბორჯის თინა ქიხვამილეს დო ალჟირშა მიდეჸონეს. კონგოშ თიჟამიშიან პრეზიდენტი [[მობუტუ სესე სეკო]] თხულენდჷ თიშ კონგოშა ექსტრადაციას, მარა ალჟირიშ თარობაქ თის ვარია უგამჷ. ჩომბე ღურაშახ ალჟირს ცხოვრენდჷ. tudhb8x377rt1rn1rb0b6nes9ph46mz 254077 254076 2026-10-16T16:19:43Z Njilo 1885 /* */ 254077 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]<br>[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''მოიზ კაპენდა ჩომბე''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Moïse Kapenda Tshombe; დ. [[10 გერგობათუთა]], [[1919]] — ღ. [[29 მანგი]], [[1969]]) — [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] ბიზნესმენი დო პოლიტიკოსი, [[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] 1960-1963 წანეფს დო [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1964-1965 წანეფს. ჩომბექ დებადჷ დინდარ ბიზნესმენიშ ფანიას. ორხველუდჷ [[ლუნდა (კათა)|ლუნდაშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ მისიონერეფიშ ამერიკულ სკოლას. ჩომბე დუდშე ბიზნესით რდჷ დაკებული. პოლიტიკურ პროცესეფს 1950-იან წანეფშე აკათჷ. 1951-1953 წანეფს მოღალენდჷ [[კატანგა|კატანგაშ პროვინციაშ]] სხუნუს. 1959 წანას გინირთჷ [[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]შ (''Conakat'') დუდმახვენჯო. ჸათე პოლიტიკურ პარტიას ხუჯი დუკინჷ ბელგიურ მონოპოლიურ კომპანიაქ ''UMHK''-ქ, ნამუთ [[ლინჯი]]შ მოპალუათ რდჷ დაკებული კატანგას. კონგოშ ზოხორინელობაშ გჷმოცხადაფაშ ბორჯის, ჩომბე დო ''Conakat'' ანტკიცენდეს ნამდა კონგო ოკო რდუკო კონფედერაციული სახენწჷფო, სოდეთ არძო პროვინციას აღვენუდჷ ფართე ავტონომია. შხვა პოლიტიკოსეფი, გიშაკერზაფილო [[პატრის ლუმუმბა]], ადვოკატირენდეს ცენტრალიზაფილი რესპუბლიკაშ გეგმას. 1960 წანას, გიშაგორუეფს ''Conakat''-იშ პარტიაქ მიპალჷ 137-შე ხვალე 8 არდგილი კონგოშ პარლამენტის. მარა ჩომბექ დო თიშ პოლიტიკურ მოხუჯეეფქ მიპალეს რსული უმენტაშობა კატანგაშ ასამბლეას. შედეგო, ჩომბექ გინირთჷ კატანგაშ პროვინციაშ პრეზიდენტო. მალას ჩომბექ გეგმაცხადჷ კატანგაშ მუჭოთ ზოხორინელი სახენწჷფოშ დორსხუაფა. კატანგა ნამთინ სახენწჷფოს ვაუჩინებჷ. 1963 წანას [[გოერო]]შ ნძალეფქ კატანგაშა გემშეჭკირეს დო ჩომბეშ მოხუჯე ჯარეფ დამარცხეს. ჩომბექ აძვილებურქ იჸუ ესპანეთშა უნტებუდკო. 1964 წანას, კონგოშ პრეზიდენტიქ [[ჟოზეფ კასავუბუ]]ქ თინა პრემიერ-მინისტრო ქიმიჭანუ. კასავუბუ ჩომბეშ ალარნათ ფიქრენდჷ არყებაშ დარჩქალებას, ნამუთ ბჟაეიოლ კონგოს იბურჯანდჷ. ჩომბექ არჸებულეფიშ სააწმარენჯოთ ჩეკანამ დაქირებულეფ გეგმირინუ. თაშნეშე თინა ოცადუდჷ კასავუბუშ გინორაგვაფას. ჸათეშ გეშა თინა კასავუბუქ დეთხინუ, 1965 წანაშო. ჩომბექ კინ ესპანეთშა დირთჷ. 1967 წანას, ხუმაქ გიფაჩჷ ნამდა ჩომბეს ულამუდჷ კონგოშა დორთინა. ჸათე ბორჯის თინა ქიხვამილეს დო ალჟირშა მიდეჸონეს. კონგოშ თიჟამიშიან პრეზიდენტი [[მობუტუ სესე სეკო]] თხულენდჷ თიშ კონგოშა ექსტრადაციას, მარა ალჟირიშ თარობაქ თის ვარია უგამჷ. ჩომბე ღურაშახ ალჟირს ცხოვრენდჷ. km0v4x6xhlqzr5lmsfns9e4ty4fzcy7 254078 254077 2026-10-16T16:23:41Z Njilo 1885 /* */ 254078 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]<br>[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''მოიზ კაპენდა ჩომბე''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Moïse Kapenda Tshombe; დ. [[10 გერგობათუთა]], [[1919]] — ღ. [[29 მანგი]], [[1969]]) — [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] ბიზნესმენი დო პოლიტიკოსი, [[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] 1960-1963 წანეფს დო [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1964-1965 წანეფს. ჩომბექ დებადჷ დინდარ ბიზნესმენიშ ფანიას. ორხველუდჷ [[ლუნდა (კათა)|ლუნდაშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ მისიონერეფიშ ამერიკულ სკოლას. ჩომბე დუდშე ბიზნესით რდჷ დაკებული. პოლიტიკურ პროცესეფს 1950-იან წანეფშე აკათჷ. 1951-1953 წანეფს მოღალენდჷ [[კატანგა|კატანგაშ პროვინციაშ]] სხუნუს. 1959 წანას გინირთჷ [[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]შ (''Conakat'') დუდმახვენჯო. ჸათე პოლიტიკურ პარტიას ხუჯი დუკინჷ ბელგიურ მონოპოლიურ კომპანიაქ ''UMHK''-ქ, ნამუთ [[ლინჯი]]შ მოპალუათ რდჷ დაკებული კატანგას. კონგოშ ზოხორინელობაშ გჷმოცხადაფაშ ბორჯის, ჩომბე დო ''Conakat'' ანტკიცენდეს ნამდა კონგო ოკო რდუკო კონფედერაციული სახენწჷფო, სოდეთ არძო პროვინციას აღვენუდჷ ფართე ავტონომია. შხვა პოლიტიკოსეფი, გიშაკერზაფილო [[პატრის ლუმუმბა]], ადვოკატირენდეს ცენტრალიზაფილი რესპუბლიკაშ გეგმას. 1960 წანას, გიშაგორუეფს ''Conakat''-იშ პარტიაქ მიპალჷ 137-შე ხვალე 8 არდგილი კონგოშ პარლამენტის. მარა ჩომბექ დო თიშ პოლიტიკურ მოხუჯეეფქ მიპალეს რსული უმენტაშობა კატანგაშ ასამბლეას. შედეგო, ჩომბექ გინირთჷ კატანგაშ პროვინციაშ პრეზიდენტო. მალას ჩომბექ გეგმაცხადჷ კატანგაშ მუჭოთ ზოხორინელი სახენწჷფოშ დორსხუაფა. კატანგა ნამთინ სახენწჷფოს ვაუჩინებჷ. 1963 წანას [[გოერო]]შ ნძალეფქ კატანგაშა გემშეჭკირეს დო ჩომბეშ მოხუჯე ჯარეფ დამარცხეს. ჩომბექ აძვილებურქ იჸუ ესპანეთშა უნტებუდკო. 1964 წანას, კონგოშ პრეზიდენტიქ [[ჟოზეფ კასავუბუ]]ქ თინა პრემიერ-მინისტრო ქიმიჭანუ. კასავუბუ ჩომბეშ ალარნათ ფიქრენდჷ არყებაშ დარჩქალებას, ნამუთ ბჟაეიოლ კონგოს იბურჯანდჷ. ჩომბექ არჸებულეფიშ სააწმარენჯოთ ჩეკანამ დაქირებულეფ გეგმირინუ. თაშნეშე თინა ოცადუდჷ კასავუბუშ გინორაგვაფას. ჸათეშ გეშა თინა კასავუბუქ დეთხინუ, 1965 წანაშო. ჩომბექ კინ ესპანეთშა დირთჷ. 1967 წანას, ხუმაქ გიფაჩჷ ნამდა ჩომბეს ულამუდჷ კონგოშა დორთინა. ჸათე ბორჯის თინა ქიხვამილეს დო ალჟირშა მიდეჸონეს. კონგოშ თიჟამიშიან პრეზიდენტი [[მობუტუ სესე სეკო]] თხულენდჷ თიშ კონგოშა ექსტრადაციას, მარა ალჟირიშ თარობაქ თის ვარია უგამჷ. ჩომბე ღურაშახ ალჟირს ცხოვრენდჷ. მოიზ ჩომბექ ღურუ 1969 წანაშ 29 მანგის, 49 წანერქ, გურიშ მენტებათ. bwa4i0eijs0ldwdv9ucbm403vbniten 254079 254078 2026-10-16T16:25:06Z Njilo 1885 /* */ 254079 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]<br>[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''მოიზ კაპენდა ჩომბე''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Moïse Kapenda Tshombe; დ. [[10 გერგობათუთა]], [[1919]] — ღ. [[29 მანგი]], [[1969]]) — [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] ბიზნესმენი დო პოლიტიკოსი, [[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] 1960-1963 წანეფს დო [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1964-1965 წანეფს. ჩომბექ დებადჷ დინდარ ბიზნესმენიშ ფანიას. ორხველუდჷ [[ლუნდა (კათა)|ლუნდაშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ მისიონერეფიშ ამერიკულ სკოლას. ჩომბე დუდშე ბიზნესით რდჷ დაკებული. პოლიტიკურ პროცესეფს 1950-იან წანეფშე აკათჷ. 1951-1953 წანეფს მოღალენდჷ [[კატანგა|კატანგაშ პროვინციაშ]] სხუნუს. 1959 წანას გინირთჷ [[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]შ (''Conakat'') დუდმახვენჯო. ჸათე პოლიტიკურ პარტიას ხუჯი დუკინჷ ბელგიურ მონოპოლიურ კომპანიაქ ''UMHK''-ქ, ნამუთ [[ლინჯი]]შ მოპალუათ რდჷ დაკებული კატანგას.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> კონგოშ ზოხორინელობაშ გჷმოცხადაფაშ ბორჯის, ჩომბე დო ''Conakat'' ანტკიცენდეს ნამდა კონგო ოკო რდუკო კონფედერაციული სახენწჷფო, სოდეთ არძო პროვინციას აღვენუდჷ ფართე ავტონომია. შხვა პოლიტიკოსეფი, გიშაკერზაფილო [[პატრის ლუმუმბა]], ადვოკატირენდეს ცენტრალიზაფილი რესპუბლიკაშ გეგმას. 1960 წანას, გიშაგორუეფს ''Conakat''-იშ პარტიაქ მიპალჷ 137-შე ხვალე 8 არდგილი კონგოშ პარლამენტის. მარა ჩომბექ დო თიშ პოლიტიკურ მოხუჯეეფქ მიპალეს რსული უმენტაშობა კატანგაშ ასამბლეას. შედეგო, ჩომბექ გინირთჷ კატანგაშ პროვინციაშ პრეზიდენტო. მალას ჩომბექ გეგმაცხადჷ კატანგაშ მუჭოთ ზოხორინელი სახენწჷფოშ დორსხუაფა.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> კატანგა ნამთინ სახენწჷფოს ვაუჩინებჷ. 1963 წანას [[გოერო]]შ ნძალეფქ კატანგაშა გემშეჭკირეს დო ჩომბეშ მოხუჯე ჯარეფ დამარცხეს. ჩომბექ აძვილებურქ იჸუ ესპანეთშა უნტებუდკო.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> 1964 წანას, კონგოშ президентიქ [[ჟოზეფ კასავუბу]]ქ თინა პრემიერ-მინისტრო ქიმიჭანუ. კასავუბу ჩომბეშ ალარნათ ფიქრენდჷ არყებაშ დარჩქალებას, ნამუთ ბჟაეიოლ კონგოს იბურჯანდჷ. ჩომბექ არჸებულეფიშ სააწმარენჯოთ ჩეკანამ დაქირებულეფ გეგმირინუ. თაშნეშე თინა ოცადუდჷ კასავубუშ გინორაგვაფას. ჸათეშ გეშა თინა კასავუბუქ დეთხინუ, 1965 წანაშო. ჩომბექ კინ ესპანეთშა დირთჷ. 1967 წანას, ხუმაქ გიფაჩჷ ნამდა ჩომბეს ულამუდჷ კონგოშა დორთინა. ჸათე ბორჯის თინა ქიხვამილეს დო ალჟირშა მიდეჸონეს. კონგოშ თიჟამიშიან პრეზიდენტი [[მობუტუ სესე სეკო]] თხულენდჷ თიშ კონგოშა ექსტრადაციას, მარა ალჟირიშ თარობაქ თის ვარია უგამჷ. ჩომბე ღურაშახ ალჟირს ცხოვრენდჷ. მოიზ ჩომბექ ღურუ 1969 წანაშ 29 მანგის, 49 წანერქ, გურიშ მენტებათ.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> == წყარეფი == {{სქოლიოეფი}} 7gp8hgf9ntgj6i5pjppo3wmt8pwk1zb 254080 254079 2026-10-16T16:25:24Z Njilo 1885 254080 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]<br>[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''მოიზ კაპენდა ჩომბე''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Moïse Kapenda Tshombe; დ. [[10 გერგობათუთა]], [[1919]] — ღ. [[29 მანგი]], [[1969]]) — [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] ბიზნესმენი დო პოლიტიკოსი, [[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] 1960-1963 წანეფს დო [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1964-1965 წანეფს. ჩომბექ დებადჷ დინდარ ბიზნესმენიშ ფანიას. ორხველუდჷ [[ლუნდა (კათა)|ლუნდაშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ მისიონერეფიშ ამერიკულ სკოლას. ჩომბე დუდშე ბიზნესით რდჷ დაკებული. პოლიტიკურ პროცესეფს 1950-იან წანეფშე აკათჷ. 1951-1953 წანეფს მოღალენდჷ [[კატანგა|კატანგაშ პროვინციაშ]] სხუნუს. 1959 წანას გინირთჷ [[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]შ (''Conakat'') დუდმახვენჯო. ჸათე პოლიტიკურ პარტიას ხუჯი დუკინჷ ბელგიურ მონოპოლიურ კომპანიაქ ''UMHK''-ქ, ნამუთ [[ლინჯი]]შ მოპალუათ რდჷ დაკებული კატანგას.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> კონგოშ ზოხორინელობაშ გჷმოცხადაფაშ ბორჯის, ჩომბე დო ''Conakat'' ანტკიცენდეს ნამდა კონგო ოკო რდუკო კონფედერაციული სახენწჷფო, სოდეთ არძო პროვინციას აღვენუდჷ ფართე ავტონომია. შხვა პოლიტიკოსეფი, გიშაკერზაფილო [[პატრის ლუმუმბა]], ადვოკატირენდეს ცენტრალიზაფილი რესპუბლიკაშ გეგმას. 1960 წანას, გიშაგორუეფს ''Conakat''-იშ პარტიაქ მიპალჷ 137-შე ხვალე 8 არდგილი კონგოშ პარლამენტის. მარა ჩომბექ დო თიშ პოლიტიკურ მოხუჯეეფქ მიპალეს რსული უმენტაშობა კატანგაშ ასამბლეას. შედეგო, ჩომბექ გინირთჷ კატანგაშ პროვინციაშ პრეზიდენტო. მალას ჩომბექ გეგმაცხადჷ კატანგაშ მუჭოთ ზოხორინელი სახენწჷფოშ დორსხუაფა.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> კატანგა ნამთინ სახენწჷფოს ვაუჩინებჷ. 1963 წანას [[გოერო]]შ ნძალეფქ კატანგაშა გემშეჭკირეს დო ჩომბეშ მოხუჯე ჯარეფ დამარცხეს. ჩომბექ აძვილებურქ იჸუ ესპანეთშა უნტებუდკო.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> 1964 წანას, კონგოშ президентიქ [[ჟოზეფ კასავუბу]]ქ თინა პრემიერ-მინისტრო ქიმიჭანუ. კასავუბу ჩომბეშ ალარნათ ფიქრენდჷ არყებაშ დარჩქალებას, ნამუთ ბჟაეიოლ კონგოს იბურჯანდჷ. ჩომბექ არჸებულეფიშ სააწმარენჯოთ ჩეკანამ დაქირებულეფ გეგმირინუ. თაშნეშე თინა ოცადუდჷ კასავубუშ გინორაგვაფას. ჸათეშ გეშა თინა კასავუბუქ დეთხინუ, 1965 წანაშო. ჩომბექ კინ ესპანეთშა დირთჷ. 1967 წანას, ხუმაქ გიფაჩჷ ნამდა ჩომბეს ულამუდჷ კონგოშა დორთინა. ჸათე ბორჯის თინა ქიხვამილეს დო ალჟირშა მიდეჸონეს. კონგოშ თიჟამიშიან პრეზიდენტი [[მობუტუ სესე სეკო]] თხულენდჷ თიშ კონგოშა ექსტრადაციას, მარა ალჟირიშ თარობაქ თის ვარია უგამჷ. ჩომბე ღურაშახ ალჟირს ცხოვრენდჷ. მოიზ ჩომბექ ღურუ 1969 წანაშ 29 მანგის, 49 წანერქ, გურიშ მენტებათ.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> == სქოლიო == {{სქოლიო}} nxq0u0ztfl2eahf8pnyj0sltyzbbj2t 254081 254080 2026-10-16T16:27:44Z Njilo 1885 254081 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]<br>[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''მოიზ კაპენდა ჩომბე''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Moïse Kapenda Tshombe; დ. [[10 გერგობათუთა]], [[1919]] — ღ. [[29 მანგი]], [[1969]]) — [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] ბიზნესმენი დო პოლიტიკოსი, [[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] 1960-1963 წანეფს დო [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1964-1965 წანეფს. ჩომბექ დებადჷ დინდარ ბიზნესმენიშ ფანიას. ორხველუდჷ [[ლუნდა (კათა)|ლუნდაშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ მისიონერეფიშ ამერიკულ სკოლას. ჩომბე დუდშე ბიზნესით რდჷ დაკებული. პოლიტიკურ პროცესეფს 1950-იან წანეფშე აკათჷ. 1951-1953 წანეფს მოღალენდჷ [[კატანგა|კატანგაშ პროვინციაშ]] სხუნუს. 1959 წანას გინირთჷ [[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]შ (''Conakat'') დუდმახვენჯო. ჸათე პოლიტიკურ პარტიას ხუჯი დუკინჷ ბელგიურ მონოპოლიურ კომპანიაქ ''UMHK''-ქ, ნამუთ [[ლინჯი]]შ მოპალუათ რდჷ დაკებული კატანგას.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> კონგოშ ზოხორინელობაშ გჷმოცხადაფაშ ბორჯის, ჩომბე დო ''Conakat'' ანტკიცენდეს ნამდა კონგო ოკო რდუკო კონფედერაციული სახენწჷფო, სოდეთ არძო პროვინციას აღვენუდჷ ფართე ავტონომია. შხვა პოლიტიკოსეფი, გიშაკერზაფილო [[პატრის ლუმუმბა]], ადვოკატირენდეს ცენტრალიზაფილი რესპუბლიკაშ გეგმას. 1960 წანას, გიშაგორუეფს ''Conakat''-იშ პარტიაქ მიპალჷ 137-შე ხვალე 8 არდგილი კონგოშ პარლამენტის. მარა ჩომბექ დო თიშ პოლიტიკურ მოხუჯეეფქ მიპალეს რსული უმენტაშობა კატანგაშ ასამბლეას. შედეგო, ჩომბექ გინირთჷ კატანგაშ პროვინციაშ პრეზიდენტო. მალას ჩომბექ გეგმაცხადჷ კატანგაშ მუჭოთ ზოხორინელი სახენწჷფოშ დორსხუაფა.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> კატანგა ნამთინ სახენწჷფოს ვაუჩინებჷ. 1963 წანას [[გოერო]]შ ნძალეფქ კატანგაშა გემშეჭკირეს დო ჩომბეშ მოხუჯე ჯარეფ დამარცხეს. ჩომბექ აძვილებურქ იჸუ ესპანეთშა უნტებუდკო.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> 1964 წანას, კონგოშ президентიქ [[ჟოზეფ კასავუბу]]ქ თინა პრემიერ-მინისტრო ქიმიჭანუ. კასავუბу ჩომბეშ ალარნათ ფიქრენდჷ არყებაშ დარჩქალებას, ნამუთ ბჟაეიოლ კონგოს იბურჯანდჷ. ჩომბექ არჸებულეფიშ სააწმარენჯოთ ჩეკანამ დაქირებულეფ გეგმირინუ. თაშნეშე თინა ოცადუდჷ კასავубუშ გინორაგვაფას. ჸათეშ გეშა თინა კასავუბუქ დეთხინუ, 1965 წანაშო. ჩომბექ კინ ესპანეთშა დირთჷ. 1967 წანას, ხუმაქ გიფაჩჷ ნამდა ჩომბეს ულამუდჷ კონგოშა დორთინა. ჸათე ბორჯის თინა ქიხვამილეს დო ალჟირშა მიდეჸონეს. კონგოშ თიჟამიშიან პრეზიდენტი [[მობუტუ სესე სეკო]] თხულენდჷ თიშ კონგოშა ექსტრადაციას, მარა ალჟირიშ თარობაქ თის ვარია უგამჷ. ჩომბე ღურაშახ ალჟირს ცხოვრენდჷ. მოიზ ჩომბექ ღურუ 1969 წანაშ 29 მანგის, 49 წანერქ, გურიშ მენტებათ.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ანტი-კომუნისტი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფი]] hek2b6g0qryg0gpkrp9lf8f5iutxfm7 254082 254081 2026-10-16T16:36:02Z Njilo 1885 /* */ 254082 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]<br>[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''მოიზ კაპენდა ჩომბე''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Moïse Kapenda Tshombe; დ. [[10 გერგობათუთა]], [[1919]] — ღ. [[29 მანგი]], [[1969]]) — [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] ბიზნესმენი დო პოლიტიკოსი, [[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] 1960-1963 წანეფს დო [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1964-1965 წანეფს. ჩომბექ დებადჷ დინდარ ბიზნესმენიშ ფანიას. ორხველუდჷ [[ლუნდა (კათა)|ლუნდაშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ მისიონერეფიშ ამერიკულ სკოლას. ჩომბე დუდშე ბიზნესით რდჷ დაკებული. პოლიტიკურ პროცესეფს 1950-იან წანეფშე აკათჷ. 1951-1953 წანეფს მოღალენდჷ [[კატანგა|კატანგაშ პროვინციაშ]] სხუნუს. 1959 წანას გინირთჷ [[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]შ (''Conakat'') დუდმახვენჯო. ჸათე პოლიტიკურ პარტიას ხუჯი დუკინჷ ბელგიურ მონოპოლიურ კომპანიაქ ''UMHK''-ქ, ნამუთ [[ლინჯი]]შ მოპალუათ რდჷ დაკებული კატანგას.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> კონგოშ ზოხორინელობაშ გჷმოცხადაფაშ ბორჯის, ჩომბე დო ''Conakat'' ანტკიცენდეს ნამდა კონგო ოკო რდუკო კონფედერაციული სახენწჷფო, სოდეთ არძო პროვინციას აღვენუდჷ ფართე ავტონომია. შხვა პოლიტიკოსეფი, გიშაკერზაფილო [[პატრის ლუმუმბა]], ადვოკატირენდეს ცენტრალიზაფილი რესპუბლიკაშ გეგმას. 1960 წანას, გიშაგორუეფს ''Conakat''-იშ პარტიაქ მიპალჷ 137-შე ხვალე 8 არდგილი კონგოშ პარლამენტის. მარა ჩომბექ დო თიშ პოლიტიკურ მოხუჯეეფქ მიპალეს რსული უმენტაშობა კატანგაშ ასამბლეას. შედეგო, ჩომბექ გინირთჷ კატანგაშ პროვინციაშ პრეზიდენტო. მალას ჩომბექ გეგმაცხადჷ კატანგაშ მუჭოთ ზოხორინელი სახენწჷფოშ დორსხუაფა.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> კატანგა ნამთინ სახენწჷფოს ვაუჩინებჷ. 1963 წანას [[გოერო]]შ ნძალეფქ კატანგაშა გემშეჭკირეს დო ჩომბეშ მოხუჯე ჯარეფ დამარცხეს. ჩომბექ აძვილებურქ იჸუ ესპანეთშა უნტებუდკო.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> 1964 წანას, კონგოშ президентიქ [[ჟოზეფ კასავუბу]]ქ თინა პრემიერ-მინისტრო ქიმიჭანუ. კასავუბу ჩომბეშ ალარნათ ფიქრენდჷ არყებაშ დარჩქალებას, ნამუთ ბჟაეიოლ კონგოს იბურჯანდჷ. ჩომბექ არჸებულეფიშ სააწმარენჯოთ ჩეკანამ დაქირებულეფ გეგმირინუ. თაშნეშე თინა ოცადუდჷ კასავубუშ გინორაგვაფას. ჸათეშ გეშა თინა კასავუბუქ დეთხინუ, 1965 წანაშო. ჩომბექ კინ ესპანეთშა დირთჷ. 1967 წანას, ხუმაქ გიფაჩჷ ნამდა ჩომბეს ულამუდჷ კონგოშა დორთინა. ჸათე ბორჯის თინა ქიხვამილეს დო ალჟირშა მიდეჸონეს. კონგოშ თიჟამიშიან პრეზიდენტი [[მობუტუ სესე სეკო]] თხულენდჷ თიშ კონგოშა ექსტრადაციას, მარა ალჟირიშ თარობაქ თის ვარია უგამჷ. ჩომბე ღურაშახ ალჟირს ცხოვრენდჷ. მოიზ ჩომბექ ღურუ 1969 წანაშ 29 მანგის, 49 წანერქ, გურიშ მენტებათ.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> ==ქოძირით თაშნეშე== * [[კონგოშ კრიზისი]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ანტი-კომუნისტი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფი]] jtxj3enac336l08naorh521ids6p4d0 254083 254082 2026-10-16T16:37:49Z Njilo 1885 /* */ 254083 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]<br>[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''მოიზ კაპენდა ჩომბე''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Moïse Kapenda Tshombe; დ. [[10 გერგობათუთა]], [[1919]] — ღ. [[29 მანგი]], [[1969]]) — [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] ბიზნესმენი დო პოლიტიკოსი, [[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] 1960-1963 წანეფს დო [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1964-1965 წანეფს. ჩომბექ დებადჷ დინდარ ბიზნესმენიშ ფანიას. ორხველუდჷ [[ლუნდა (კათა)|ლუნდაშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ მისიონერეფიშ ამერიკულ სკოლას. ჩომბე დუდშე ბიზნესით რდჷ დაკებული. პოლიტიკურ პროცესეფს 1950-იან წანეფშე აკათჷ. 1951-1953 წანეფს მოღალენდჷ [[კატანგა|კატანგაშ პროვინციაშ]] სხუნუს. 1959 წანას გინირთჷ [[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]შ (''Conakat'') დუდმახვენჯო. ჸათე პოლიტიკურ პარტიას ხუჯი დუკინჷ ბელგიურ მონოპოლიურ კომპანიაქ ''UMHK''-ქ, ნამუთ [[ლინჯი]]შ მოპალუათ რდჷ დაკებული კატანგას.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> კონგოშ ზოხორინელობაშ გჷმოცხადაფაშ ბორჯის, ჩომბე დო ''Conakat'' ანტკიცენდეს ნამდა კონგო ოკო რდუკო კონფედერაციული სახენწჷფო, სოდეთ არძო პროვინციას აღვენუდჷ ფართე ავტონომია. შხვა პოლიტიკოსეფი, გიშაკერზაფილო [[პატრის ლუმუმბა]], ადვოკატირენდეს ცენტრალიზაფილი რესპუბლიკაშ გეგმას. 1960 წანას, გიშაგორუეფს ''Conakat''-იშ პარტიაქ მიპალჷ 137-შე ხვალე 8 არდგილი კონგოშ პარლამენტის. მარა ჩომბექ დო თიშ პოლიტიკურ მოხუჯეეფქ მიპალეს რსული უმენტაშობა კატანგაშ ასამბლეას. შედეგო, ჩომბექ გინირთჷ კატანგაშ პროვინციაშ პრეზიდენტო. მალას ჩომბექ გეგმაცხადჷ კატანგაშ მუჭოთ ზოხორინელი სახენწჷფოშ დორსხუაფა.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> კატანგა ნამთინ სახენწჷფოს ვაუჩინებჷ. 1963 წანას [[გოერო]]შ ნძალეფქ კატანგაშა გემშეჭკირეს დო ჩომბეშ მოხუჯე ჯარეფ დამარცხეს. ჩომბექ აძვილებურქ იჸუ ესპანეთშა უნტებუდკო.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> 1964 წანას, კონგოშ პრეზიდენტიქ [[ჟოზეფ კასავუბუ]]ქ თინა პრემიერ-მინისტრო ქიმიჭანუ. კასავუბу ჩომბეშ ალარნათ ფიქრენდჷ არყებაშ დარჩქალებას, ნამუთ ბჟაეიოლ კონგოს იბურჯანდჷ. ჩომბექ არჸებულეფიშ სააწმარენჯოთ ჩეკანამ დაქირებულეფ გეგმირინუ. თაშნეშე თინა ოცადუდჷ კასავубუშ გინორაგვაფას. ჸათეშ გეშა თინა კასავუბუქ დეთხინუ, 1965 წანაშო. ჩომბექ კინ ესპანეთშა დირთჷ. 1967 წანას, ხუმაქ გიფაჩჷ ნამდა ჩომბეს ულამუდჷ კონგოშა დორთინა. ჸათე ბორჯის თინა ქიხვამილეს დო ალჟირშა მიდეჸონეს. კონგოშ თიჟამიშიან პრეზიდენტი [[მობუტუ სესე სეკო]] თხულენდჷ თიშ კონგოშა ექსტრადაციას, მარა ალჟირიშ თარობაქ თის ვარია უგამჷ. ჩომბე ღურაშახ ალჟირს ცხოვრენდჷ. მოიზ ჩომბექ ღურუ 1969 წანაშ 29 მანგის, 49 წანერქ, გურიშ მენტებათ.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> ==ქოძირით თაშნეშე== * [[კონგოშ კრიზისი]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ანტი-კომუნისტი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფი]] aht6t7mrnr6hev7zumc490pooyvmes2 254084 254083 2026-10-16T16:39:28Z Njilo 1885 /* */ 254084 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]<br>[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''მოიზ კაპენდა ჩომბე''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Moïse Kapenda Tshombe; დ. [[10 გერგობათუთა]], [[1919]] — ღ. [[29 მანგი]], [[1969]]) — [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] ბიზნესმენი დო პოლიტიკოსი, [[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] 1960-1963 წანეფს დო [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1964-1965 წანეფს. ჩომბექ დებადჷ დინდარ ბიზნესმენიშ ფანიას. ორხველუდჷ [[ლუნდა (კათა)|ლუნდაშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ მისიონერეფიშ ამერიკულ სკოლას. ჩომბე დუდშე ბიზნესით რდჷ დაკებული. პოლიტიკურ პროცესეფს 1950-იან წანეფშე აკათჷ. 1951-1953 წანეფს მოღალენდჷ [[კატანგა|კატანგაშ პროვინციაშ]] სხუნუს. 1959 წანას გინირთჷ [[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]შ (''Conakat'') დუდმახვენჯო. ჸათე პოლიტიკურ პარტიას ხუჯი დუკინჷ ბელგიურ მონოპოლიურ კომპანიაქ ''UMHK''-ქ, ნამუთ [[ლინჯი]]შ მოპალუათ რდჷ დაკებული კატანგას.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> კონგოშ ზოხორინელობაშ გჷმოცხადაფაშ ბორჯის, ჩომბე დო ''Conakat'' ანტკიცენდეს ნამდა კონგო ოკო რდუკო კონფედერაციული სახენწჷფო, სოდეთ არძო პროვინციას აღვენუდჷ ფართე ავტონომია. შხვა პოლიტიკოსეფი, გიშაკერზაფილო [[პატრის ლუმუმბა]], ადვოკატირენდეს ცენტრალიზაფილი რესპუბლიკაშ გეგმას. 1960 წანას, გიშაგორუეფს ''Conakat''-იშ პარტიაქ მიპალჷ 137-შე ხვალე 8 არდგილი კონგოშ პარლამენტის. მარა ჩომბექ დო თიშ პოლიტიკურ მოხუჯეეფქ მიპალეს რსული უმენტაშობა კატანგაშ ასამბლეას. შედეგო, ჩომბექ გინირთჷ კატანგაშ პროვინციაშ პრეზიდენტო. მალას ჩომბექ გეგმაცხადჷ კატანგაშ მუჭოთ ზოხორინელი სახენწჷფოშ დორსხუაფა.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> კატანგა ნამთინ სახენწჷფოს ვაუჩინებჷ. 1963 წანას [[გოერო]]შ ნძალეფქ კატანგაშა გემშეჭკირეს დო ჩომბეშ მოხუჯე ჯარეფ დამარცხეს. ჩომბექ აძვილებურქ იჸუ ესპანეთშა უნტებუდკო.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> 1964 წანას, კონგოშ პრეზიდენტიქ [[ჟოზეფ კასავუბუ]]ქ თინა პრემიერ-მინისტრო ქიმიჭანუ. კასავუბუ ჩომბეშ ალარნათ ფიქრენდჷ არყებაშ დარჩქალებას, ნამუთ ბჟაეიოლ კონგოს იბურჯანდჷ. ჩომბექ არჸებულეფიშ სააწმარენჯოთ ჩეკანამ დაქირებულეფ გეგმირინუ. თაშნეშე თინა ოცადუდჷ კასავубუშ გინორაგვაფას. ჸათეშ გეშა თინა კასავუბუქ დეთხინუ, 1965 წანაშო. ჩომბექ კინ ესპანეთშა დირთჷ. 1967 წანას, ხუმაქ გიფაჩჷ ნამდა ჩომბეს ულამუდჷ კონგოშა დორთინა. ჸათე ბორჯის თინა ქიხვამილეს დო ალჟირშა მიდეჸონეს. კონგოშ თიჟამიშიან პრეზიდენტი [[მობუტუ სესე სეკო]] თხულენდჷ თიშ კონგოშა ექსტრადაციას, მარა ალჟირიშ თარობაქ თის ვარია უგამჷ. ჩომბე ღურაშახ ალჟირს ცხოვრენდჷ. მოიზ ჩომბექ ღურუ 1969 წანაშ 29 მანგის, 49 წანერქ, გურიშ მენტებათ.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> ==ქოძირით თაშნეშე== * [[კონგოშ კრიზისი]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ანტი-კომუნისტი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფი]] n0bg82oxcq8udp7he8pbpi7bmdergje 254085 254084 2026-10-16T16:40:07Z Njilo 1885 /* */ 254085 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]<br>[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''მოიზ კაპენდა ჩომბე''' ([[ფრანგული ნინა|ფრანგ.]] Moïse Kapenda Tshombe; დ. [[10 გერგობათუთა]], [[1919]] — ღ. [[29 მანგი]], [[1969]]) — [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] ბიზნესმენი დო პოლიტიკოსი, [[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] 1960-1963 წანეფს დო [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 1964-1965 წანეფს. ჩომბექ დებადჷ დინდარ ბიზნესმენიშ ფანიას. ორხველუდჷ [[ლუნდა (კათა)|ლუნდაშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ მისიონერეფიშ ამერიკულ სკოლას. ჩომბე დუდშე ბიზნესით რდჷ დაკებული. პოლიტიკურ პროცესეფს 1950-იან წანეფშე აკათჷ. 1951-1953 წანეფს მოღალენდჷ [[კატანგა|კატანგაშ პროვინციაშ]] სხუნუს. 1959 წანას გინირთჷ [[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]შ (''Conakat'') დუდმახვენჯო. ჸათე პოლიტიკურ პარტიას ხუჯი დუკინჷ ბელგიურ მონოპოლიურ კომპანიაქ ''UMHK''-ქ, ნამუთ [[ლინჯი]]შ მოპალუათ რდჷ დაკებული კატანგას.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> კონგოშ ზოხორინელობაშ გჷმოცხადაფაშ ბორჯის, ჩომბე დო ''Conakat'' ანტკიცენდეს ნამდა კონგო ოკო რდუკო კონფედერაციული სახენწჷფო, სოდეთ არძო პროვინციას აღვენუდჷ ფართე ავტონომია. შხვა პოლიტიკოსეფი, გიშაკერზაფილო [[პატრის ლუმუმბა]], ადვოკატირენდეს ცენტრალიზაფილი რესპუბლიკაშ გეგმას. 1960 წანას, გიშაგორუეფს ''Conakat''-იშ პარტიაქ მიპალჷ 137-შე ხვალე 8 არდგილი კონგოშ პარლამენტის. მარა ჩომბექ დო თიშ პოლიტიკურ მოხუჯეეფქ მიპალეს რსული უმენტაშობა კატანგაშ ასამბლეას. შედეგო, ჩომბექ გინირთჷ კატანგაშ პროვინციაშ პრეზიდენტო. მალას ჩომბექ გეგმაცხადჷ კატანგაშ მუჭოთ ზოხორინელი სახენწჷფოშ დორსხუაფა.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> კატანგა ნამთინ სახენწჷფოს ვაუჩინებჷ. 1963 წანას [[გოერო]]შ ნძალეფქ კატანგაშა გემშეჭკირეს დო ჩომბეშ მოხუჯე ჯარეფ დამარცხეს. ჩომბექ აძვილებურქ იჸუ ესპანეთშა უნტებუდკო.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> 1964 წანას, კონგოშ პრეზიდენტიქ [[ჟოზეფ კასავუბუ]]ქ თინა პრემიერ-მინისტრო ქიმიჭანუ. კასავუბუ ჩომბეშ ალარნათ ფიქრენდჷ არყებაშ დარჩქალებას, ნამუთ ბჟაეიოლ კონგოს იბურჯანდჷ. ჩომბექ არჸებულეფიშ სააწმარენჯოთ ჩეკანამ დაქირებულეფ გეგმირინუ. თაშნეშე თინა ოცადუდჷ კასავუბუშ გინორაგვაფას. ჸათეშ გეშა თინა კასავუბუქ დეთხინუ, 1965 წანაშო. ჩომბექ კინ ესპანეთშა დირთჷ. 1967 წანას, ხუმაქ გიფაჩჷ ნამდა ჩომბეს ულამუდჷ კონგოშა დორთინა. ჸათე ბორჯის თინა ქიხვამილეს დო ალჟირშა მიდეჸონეს. კონგოშ თიჟამიშიან პრეზიდენტი [[მობუტუ სესე სეკო]] თხულენდჷ თიშ კონგოშა ექსტრადაციას, მარა ალჟირიშ თარობაქ თის ვარია უგამჷ. ჩომბე ღურაშახ ალჟირს ცხოვრენდჷ. მოიზ ჩომბექ ღურუ 1969 წანაშ 29 მანგის, 49 წანერქ, გურიშ მენტებათ.<ref>{{cite web |title=Moïse Tshombe |url=https://www.britannica.com/biography/Moise-Tshombe |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=16 October 2026}}</ref> ==ქოძირით თაშნეშე== * [[კონგოშ კრიზისი]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ანტი-კომუნისტი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრეფი]] th69df5kz5jslhw06rkaoakxu0u33lm 0 44727 254086 2026-10-16T17:33:22Z Njilo 1885 ახალი ხასჷლა: {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =კონგოშ დემოკრატი... 254086 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =მოიზ ჩომბე<br>Moïse Tshombe | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]<br>[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 47jqufdns0cuokw3znlnzg9nakjlgn4 254087 254086 2026-10-16T17:33:49Z Njilo 1885 /* */ 254087 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=26.2.63. Moïse Tshombe arrive à Toulouse (1963) - 53Fi5440 (cropped).jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=ჩომბე 1963 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]<br>[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} klxb9x69up3unhakfz2at5tigx6zvmv 254088 254087 2026-10-16T17:34:59Z Njilo 1885 /* */ 254088 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი|]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]<br>[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} cvrzhxeo7ohs0ewfgtlbnzc32pvvgjf 254089 254088 2026-10-16T17:35:09Z Njilo 1885 /* */ 254089 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[10 კვირკვე]], [[1964]] | პოსტი დიტუ =[[13 გჷმათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]<br>[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} pg41b8ae4o2be6ylinqsxyfci9tyxx5 254090 254089 2026-10-16T17:36:42Z Njilo 1885 /* */ 254090 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კასავუბუ]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=[[სირილ ადულა]] | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]<br>[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} gz012azphprqqnc8oj49ikjuizp49ee 254091 254090 2026-10-16T17:40:23Z Njilo 1885 /* */ 254091 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ევარისტ კიმბა]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]<br>[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} 6wfzh8vnjfncyeh0wopm944ghe26cfe 254092 254091 2026-10-16T17:41:44Z Njilo 1885 /* */ 254092 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]<br>[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კატანგა|კატანგაშ პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ2 =[[11 კვირკვე]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[21 ღურთუთა]], [[1963]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} p01a7b6wldonr4ld3am4h46s0jcnt37 254093 254092 2026-10-16T17:42:11Z Njilo 1885 /* */ 254093 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი = {{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=[[მუსუმბა]], [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი = {{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ალჟირი (ნოღა)|ალჟირი]], [[ალჟირი]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]<br>[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} ixahxk7xkpafikdglqqk1uutstm88ao 254094 254093 2026-10-16T17:45:30Z Njilo 1885 /* */ 254094 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[კატანგაშ ტომეფიშ ასოციაციეფიშ კონფედერაცია]]<br>[[კონგოშ ნაციონალური კონვენცია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} tuudc9e08cv18lctxrfnky1i5vr013l 254095 254094 2026-10-16T17:47:09Z Njilo 1885 /* */ 254095 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[მეთოდიზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} gefwtojl5dx4yz9ayxeuzawuola76tw 254096 254095 2026-10-16T17:47:56Z Njilo 1885 /* */ 254096 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} pkdbzczjlr31eq5yz0vhwfbdse8bxx6 254097 254096 2026-10-16T17:49:59Z Njilo 1885 /* */ 254097 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჟოზეფ კასავუბუ''' (დ. დოხ. [[1915]] ღ. [[24 მელახი]], [[1969]]) კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1960-1965 წანეფს. bl97vsnyzw2s1195d7zi1jeq1lmjak8 254098 254097 2026-10-16T17:50:20Z Njilo 1885 /* */ 254098 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჟოზეფ კასავუბუ''' (დ. დოხ. [[1915]] – ღ. [[24 მელახი]], [[1969]]) – კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1960-1965 წანეფს. 5baqo7ep3ptsa0c2iq518xxfhnd0n8p 254099 254098 2026-10-16T17:50:48Z Njilo 1885 /* */ 254099 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჟოზეფ კასავუბუ''' (დ. დოხ. [[1915]] — ღ. [[24 მელახი]], [[1969]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1960-1965 წანეფს. lnxh5x9g06n00s04a0l4pnygafc7yvu 254102 254099 2026-10-17T09:32:27Z Njilo 1885 /* */ 254102 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჟოზეფ კასავუბუ''' (დ. დოხ. [[1915]] — ღ. [[24 მელახი]], [[1969]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1960-1965 წანეფს. ორხველუდჷ [[კონგო (კათა)|კონგოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ კათოლიკე მისიონერიშ სკოლას. 1940-იან წანეფშე უკინებუდჷ შანულამ პოსტეფი კონგოშ კულტურულ დო პოლიტიკურ ორგანიზაციეფს. 1950-იან წანეფშე რდჷ პარტია [[ABAKO|ბაკონგოშ ასოციაციაშ]] (''ABAKO'') ლიდერი. კასავუბუ აქტიურო ოკათუდჷ კონგოშ ზოხორინელობაშ ჸარაფის. e52eyow466wehoiemzsogxozv4h9ldq 254103 254102 2026-10-17T09:40:50Z Njilo 1885 /* */ 254103 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჟოზეფ კასავუბუ''' (დ. დოხ. [[1915]] — ღ. [[24 მელახი]], [[1969]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1960-1965 წანეფს. ორხველუდჷ [[კონგო (კათა)|კონგოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ კათოლიკე მისიონერიშ სკოლას. 1940-იან წანეფშე უკინებუდჷ შანულამ პოსტეფი კონგოშ კულტურულ დო პოლიტიკურ ორგანიზაციეფს. 1950-იან წანეფშე რდჷ პარტია [[ABAKO|ბაკონგოშ ასოციაციაშ]] (''ABAKO'') ლიდერი. კასავუბუ აქტიურო ოკათუდჷ კონგოშ ზოხორინელობაშ ჸარაფის. ''ABAKO''-შ პარტიაქ, ნამუთ უმოსო რეგიონალუსტურ დო კონსერვატიულ პოლიტიკას მეთხოზუდჷ, კოალიციაშა მიშელჷ [[პატრის ლუმუმბა]]შ მეკვარჩხანე ნაციონალისტურ [[კონგოშ ერუანული ჸარაფი]]წკჷმა. კონგოშ ბელგიაშ მართუალაშე გადუდიშულაფაშ უკულ, ლუმუმბაშ პარტიაშ ალარინათ, კასავუბუქ ქიანაშ პრეზიდენტო გინირთჷ. პატრის ლუმუმბაქ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი. ზოხორინალაშ გჷმოცხადაფაშ უკულ მალას, კონგოს არდგილი უღუდჷ სეპარატისტულ ტენდენციეფს, გიშაკერზაფილო [[კატანგა]]ს დო [[ობჟათე კასაი]]ს. ჸათე პროვინციეფქ კონგოშ აკოდგინალუაშე გიშელეს. ჸათე მოლინეფით დიჭყჷ [[კონგოშ კრიზისი]]ქ, ნამუქჷთ თაშნეშე გინირთჷ [[პროქსი-ლჷმა]]თ [[ააშ|ამერიკა]] დო [[სსრრ|სხუნუეთიშ]] შქას. 7ms07aheuyhpfphqn9oku2y0ybc99pt 254104 254103 2026-10-17T09:44:52Z Njilo 1885 /* */ 254104 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჟოზეფ კასავუბუ''' (დ. დოხ. [[1915]] — ღ. [[24 მელახი]], [[1969]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1960-1965 წანეფს. ორხველუდჷ [[კონგო (კათა)|კონგოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ კათოლიკე მისიონერიშ სკოლას. 1940-იან წანეფშე უკინებუდჷ შანულამ პოსტეფი კონგოშ კულტურულ დო პოლიტიკურ ორგანიზაციეფს. 1950-იან წანეფშე რდჷ პარტია [[ABAKO|ბაკონგოშ ასოციაციაშ]] (''ABAKO'') ლიდერი. კასავუბუ აქტიურო ოკათუდჷ კონგოშ ზოხორინელობაშ ჸარაფის. ''ABAKO''-შ პარტიაქ, ნამუთ უმოსო რეგიონალუსტურ დო კონსერვატიულ პოლიტიკას მეთხოზუდჷ, კოალიციაშა მიშელჷ [[პატრის ლუმუმბა]]შ მეკვარჩხანე ნაციონალისტურ [[კონგოშ ერუანული ჸარაფი]]წკჷმა. კონგოშ ბელგიაშ მართუალაშე გადუდიშულაფაშ უკულ, ლუმუმბაშ პარტიაშ ალარინათ, კასავუბუქ ქიანაშ პრეზიდენტო გინირთჷ. პატრის ლუმუმბაქ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი. ზოხორინალაშ გჷმოცხადაფაშ უკულ მალას, კონგოს არდგილი უღუდჷ სეპარატისტულ ტენდენციეფს, გიშაკერზაფილო [[კატანგა]]ს დო [[ობჟათე კასაი]]ს. ჸათე პროვინციეფქ კონგოშ აკოდგინალუაშე გიშელეს. ჸათე მოლინეფით დიჭყჷ [[კონგოშ კრიზისი]]ქ, ნამუქჷთ თაშნეშე გინირთჷ [[პროქსი-ლჷმა]]თ [[ააშ|ამერიკა]] დო [[სსრრ|სხუნუეთიშ]] შქას. მუჟამსჷთ ლუმუმბაქ მახვარებელო სხუნუეთის ქუდუძახუნჷ, კასავუბუქ თიშ თარობა დეთხიუ. 1961 წანაშ ღურთუთას, ლუმუმბა ოჭოფეს კატანგარ სეპარატისტეფქ დო გორხვეს. ehaxlukm4voif19t6c9q6bho8635fjx 254105 254104 2026-10-17T09:46:03Z Njilo 1885 /* */ 254105 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჟოზეფ კასავუბუ''' (დ. დოხ. [[1915]] — ღ. [[24 მელახი]], [[1969]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1960-1965 წანეფს. ორხველუდჷ [[კონგო (კათა)|კონგოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ კათოლიკე მისიონერიშ სკოლას. 1940-იან წანეფშე უკინებუდჷ შანულამ პოსტეფი კონგოშ კულტურულ დო პოლიტიკურ ორგანიზაციეფს. 1950-იან წანეფშე რდჷ პარტია [[ABAKO|ბაკონგოშ ასოციაციაშ]] (''ABAKO'') ლიდერი. კასავუბუ აქტიურო ოკათუდჷ კონგოშ ზოხორინელობაშ ჸარაფის. ''ABAKO''-შ პარტიაქ, ნამუთ უმოსო რეგიონალუსტურ დო კონსერვატიულ პოლიტიკას მეთხოზუდჷ, კოალიციაშა მიშელჷ [[პატრის ლუმუმბა]]შ მეკვარჩხანე ნაციონალისტურ [[კონგოშ ერუანული ჸარაფი]]წკჷმა. კონგოშ ბელგიაშ მართუალაშე გადუდიშულაფაშ უკულ, ლუმუმბაშ პარტიაშ ალარინათ, კასავუბუქ ქიანაშ პრეზიდენტო გინირთჷ. პატრის ლუმუმბაქ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი. ზოხორინალაშ გჷმოცხადაფაშ უკულ მალას, კონგოს არდგილი უღუდჷ სეპარატისტულ ტენდენციეფს, გიშაკერზაფილო [[კატანგა]]ს დო [[ობჟათე კასაი]]ს. ჸათე პროვინციეფქ კონგოშ აკოდგინალუაშე გიშელეს. ჸათე მოლინეფით დიჭყჷ [[კონგოშ კრიზისი]]ქ, ნამუქჷთ თაშნეშე გინირთჷ [[პროქსი-ლჷმა]]თ [[ააშ|ამერიკა]] დო [[სსრრ|სხუნუეთიშ]] შქას. მუჟამსჷთ ლუმუმბაქ მახვარებელო სხუნუეთის ქუდუძახუნჷ, კასავუბუქ თიშ თარობა დეთხიუ. 1961 წანაშ ღურთუთას, ლუმუმბა ოჭოფეს კატანგარ სეპარატისტეფქ დო გორხვეს. კასავუბუქ სეპარატისტული ჸარაფეფიშ 6i4cjf189ha18gsey6h36bwqlvkgtfy 254106 254105 2026-10-17T09:51:11Z Njilo 1885 /* */ 254106 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჟოზეფ კასავუბუ''' (დ. დოხ. [[1915]] — ღ. [[24 მელახი]], [[1969]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1960-1965 წანეფს. ორხველუდჷ [[კონგო (კათა)|კონგოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ კათოლიკე მისიონერიშ სკოლას. 1940-იან წანეფშე უკინებუდჷ შანულამ პოსტეფი კონგოშ კულტურულ დო პოლიტიკურ ორგანიზაციეფს. 1950-იან წანეფშე რდჷ პარტია [[ABAKO|ბაკონგოშ ასოციაციაშ]] (''ABAKO'') ლიდერი. კასავუბუ აქტიურო ოკათუდჷ კონგოშ ზოხორინელობაშ ჸარაფის. ''ABAKO''-შ პარტიაქ, ნამუთ უმოსო რეგიონალუსტურ დო კონსერვატიულ პოლიტიკას მეთხოზუდჷ, კოალიციაშა მიშელჷ [[პატრის ლუმუმბა]]შ მეკვარჩხანე ნაციონალისტურ [[კონგოშ ერუანული ჸარაფი]]წკჷმა. კონგოშ ბელგიაშ მართუალაშე გადუდიშულაფაშ უკულ, ლუმუმბაშ პარტიაშ ალარინათ, კასავუბუქ ქიანაშ პრეზიდენტო გინირთჷ. პატრის ლუმუმბაქ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი. ზოხორინალაშ გჷმოცხადაფაშ უკულ მალას, კონგოს არდგილი უღუდჷ სეპარატისტულ ტენდენციეფს, გიშაკერზაფილო [[კატანგა]]ს დო [[ობჟათე კასაი]]ს. ჸათე პროვინციეფქ კონგოშ აკოდგინალუაშე გიშელეს. ჸათე მოლინეფით დიჭყჷ [[კონგოშ კრიზისი]]ქ, ნამუქჷთ თაშნეშე გინირთჷ [[პროქსი-ლჷმა]]თ [[ააშ|ამერიკა]] დო [[სსრრ|სხუნუეთიშ]] შქას. მუჟამსჷთ ლუმუმბაქ მახვარებელო სხუნუეთის ქუდუძახუნჷ, კასავუბუქ თიშ თარობა დეთხიუ. 1961 წანაშ ღურთუთას, ლუმუმბა ოჭოფეს კატანგარ სეპარატისტეფქ დო გორხვეს. კასავუბუქ სეპარატისტული ჸარაფეფიშ სააწმარენჯოთ გეგმირინუ [[გოერო]]შ ნძალეფი. ნამუეფიშ მოხვარათ დემარცხჷ კატანგაქ, ობჟათე კასაიქ, დო თაშნეშე მეტოქე თარობაქ — [[კონგოშ დუდიშული რესპუბლიკა]]ქ, ნამუსჷთ [[ანტუან გიზენგა]] ხემანჯღვერენდჷ. ახალ პრო-ლუმუმბისტურ არჸებეფს არდგილი უღუდჷ 1963 წანას ([[კვილუშ არყება]], [[სიმბაშ არყება]]), ნამუეფქჷთ 1965 წანაშო დემარცხჷ. c66fvw93p0s2d370qp1642szt2q1fav 254107 254106 2026-10-17T09:52:23Z Njilo 1885 /* */ 254107 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჟოზეფ კასავუბუ''' (დ. დოხ. [[1915]] — ღ. [[24 მელახი]], [[1969]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1960-1965 წანეფს. ორხველუდჷ [[კონგო (კათა)|კონგოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ კათოლიკე მისიონერიშ სკოლას. 1940-იან წანეფშე უკინებუდჷ შანულამ პოსტეფი კონგოშ კულტურულ დო პოლიტიკურ ორგანიზაციეფს. 1950-იან წანეფშე რდჷ პარტია [[ABAKO|ბაკონგოშ ასოციაციაშ]] (''ABAKO'') ლიდერი. კასავუბუ აქტიურო ოკათუდჷ კონგოშ ზოხორინელობაშ ჸარაფის. ''ABAKO''-შ პარტიაქ, ნამუთ უმოსო რეგიონალუსტურ დო კონსერვატიულ პოლიტიკას მეთხოზუდჷ, კოალიციაშა მიშელჷ [[პატრის ლუმუმბა]]შ მეკვარჩხანე ნაციონალისტურ [[კონგოშ ერუანული ჸარაფი]]წკჷმა. კონგოშ ბელგიაშ მართუალაშე გადუდიშულაფაშ უკულ, ლუმუმბაშ პარტიაშ ალარინათ, კასავუბუქ ქიანაშ პრეზიდენტო გინირთჷ. პატრის ლუმუმბაქ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი. ზოხორინალაშ გჷმოცხადაფაშ უკულ მალას, კონგოს არდგილი უღუდჷ სეპარატისტულ ტენდენციეფს, გიშაკერზაფილო [[კატანგა]]ს დო [[ობჟათე კასაი]]ს. ჸათე პროვინციეფქ კონგოშ აკოდგინალუაშე გიშელეს. ჸათე მოლინეფით დიჭყჷ [[კონგოშ კრიზისი]]ქ, ნამუქჷთ თაშნეშე გინირთჷ [[პროქსი-ლჷმა]]თ [[ააშ|ამერიკა]] დო [[სსრრ|სხუნუეთიშ]] შქას. მუჟამსჷთ ლუმუმბაქ მახვარებელო სხუნუეთის ქუდუძახუნჷ, კასავუბუქ თიშ თარობა დეთხიუ. 1961 წანაშ ღურთუთას, ლუმუმბა ოჭოფეს კატანგარ სეპარატისტეფქ დო გორხვეს. კასავუბუქ სეპარატისტული ჸარაფეფიშ სააწმარენჯოთ გეგმირინუ [[გოერო]]შ ნძალეფი. ნამუეფიშ მოხვარათ დემარცხჷ კატანგაქ, ობჟათე კასაიქ, დო თაშნეშე მონჷრზე თარობაქ — [[კონგოშ დუდიშული რესპუბლიკა]]ქ, ნამუსჷთ [[ანტუან გიზენგა]] ხემანჯღვერენდჷ. ახალ პრო-ლუმუმბისტურ არჸებეფს არდგილი უღუდჷ 1963 წანას ([[კვილუშ არყება]], [[სიმბაშ არყება]]), ნამუეფქჷთ 1965 წანაშო დემარცხჷ. 9cwq8vii3p95aqww8y15n1y2svw49lx 254108 254107 2026-10-17T09:55:29Z Njilo 1885 /* */ 254108 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჟოზეფ კასავუბუ''' (დ. დოხ. [[1915]] — ღ. [[24 მელახი]], [[1969]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1960-1965 წანეფს. ორხველუდჷ [[კონგო (კათა)|კონგოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ კათოლიკე მისიონერიშ სკოლას. 1940-იან წანეფშე უკინებუდჷ შანულამ პოსტეფი კონგოშ კულტურულ დო პოლიტიკურ ორგანიზაციეფს. 1950-იან წანეფშე რდჷ პარტია [[ABAKO|ბაკონგოშ ასოციაციაშ]] (''ABAKO'') ლიდერი. კასავუბუ აქტიურო ოკათუდჷ კონგოშ ზოხორინელობაშ ჸარაფის. ''ABAKO''-შ პარტიაქ, ნამუთ უმოსო რეგიონალუსტურ დო კონსერვატიულ პოლიტიკას მეთხოზუდჷ, კოალიციაშა მიშელჷ [[პატრის ლუმუმბა]]შ მეკვარჩხანე ნაციონალისტურ [[კონგოშ ერუანული ჸარაფი]]წკჷმა. კონგოშ ბელგიაშ მართუალაშე გადუდიშულაფაშ უკულ, ლუმუმბაშ პარტიაშ ალარინათ, კასავუბუქ ქიანაშ პრეზიდენტო გინირთჷ. პატრის ლუმუმბაქ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი. ზოხორინალაშ გჷმოცხადაფაშ უკულ მალას, კონგოს არდგილი უღუდჷ სეპარატისტულ ტენდენციეფს, გიშაკერზაფილო [[კატანგა]]ს დო [[ობჟათე კასაი]]ს. ჸათე პროვინციეფქ კონგოშ აკოდგინალუაშე გიშელეს. ჸათე მოლინეფით დიჭყჷ [[კონგოშ კრიზისი]]ქ, ნამუქჷთ თაშნეშე გინირთჷ [[პროქსი-ლჷმა]]თ [[ააშ|ამერიკა]] დო [[სსრრ|სხუნუეთიშ]] შქას. მუჟამსჷთ ლუმუმბაქ მახვარებელო სხუნუეთის ქუდუძახუნჷ, კასავუბუქ თიშ თარობა დეთხიუ. 1961 წანაშ ღურთუთას, ლუმუმბა ოჭოფეს კატანგარ სეპარატისტეფქ დო გორხვეს. კასავუბუქ სეპარატისტული ჸარაფეფიშ სააწმარენჯოთ გეგმირინუ [[გოერო]]შ ნძალეფი. ნამუეფიშ მოხვარათ დემარცხჷ კატანგაქ, ობჟათე კასაიქ, დო თაშნეშე მონჷრზე თარობაქ — [[კონგოშ დუდიშული რესპუბლიკა]]ქ, ნამუსჷთ [[ანტუან გიზენგა]] ხემანჯღვერენდჷ. ახალ პრო-ლუმუმბისტურ არჸებეფს არდგილი უღუდჷ 1963 წანას ([[კვილუშ არყება]], [[სიმბაშ არყება]]), ნამუეფქჷთ 1965 წანაშო დემარცხჷ. 1965 წანაშ 25 გერგობათუთას კონგოს ქუმოხვადჷ ოურდუმე გინორთაქ, ნამუსჷთ დუდენდჷ გენერალი [[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]]. თიქ ქუდახუ კასავუბუშ მართუალა დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა. კასავუბუქ ღურუ 4 წანაშ უკულ, 1969 წანაშ 24 მელახის, 54 წანერქ. ng7z3nzzghpp4ua2dwhbwjt4dn79vf6 254109 254108 2026-10-17T10:00:47Z Njilo 1885 /* */ 254109 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჟოზეფ კასავუბუ''' (დ. დოხ. [[1915]] — ღ. [[24 მელახი]], [[1969]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1960-1965 წანეფს. ორხველუდჷ [[კონგო (კათა)|კონგოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ კათოლიკე მისიონერიშ სკოლას. 1940-იან წანეფშე უკინებუდჷ შანულამ პოსტეფი კონგოშ კულტურულ დო პოლიტიკურ ორგანიზაციეფს. 1950-იან წანეფშე რდჷ პარტია [[ABAKO|ბაკონგოშ ასოციაციაშ]] (''ABAKO'') ლიდერი. კასავუბუ აქტიურო ოკათუდჷ კონგოშ ზოხორინელობაშ ჸარაფის. ''ABAKO''-შ პარტიაქ, ნამუთ უმოსო რეგიონალუსტურ დო კონსერვატიულ პოლიტიკას მეთხოზუდჷ, კოალიციაშა მიშელჷ [[პატრის ლუმუმბა]]შ მეკვარჩხანე ნაციონალისტურ [[კონგოშ ერუანული ჸარაფი]]წკჷმა. კონგოშ ბელგიაშ მართუალაშე გადუდიშულაფაშ უკულ, ლუმუმბაშ პარტიაშ ალარინათ, კასავუბუქ ქიანაშ პრეზიდენტო გინირთჷ. პატრის ლუმუმბაქ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი. ზოხორინალაშ გჷმოცხადაფაშ უკულ მალას, კონგოს არდგილი უღუდჷ სეპარატისტულ ტენდენციეფს, გიშაკერზაფილო [[კატანგა]]ს დო [[ობჟათე კასაი]]ს. ჸათე პროვინციეფქ კონგოშ აკოდგინალუაშე გიშელეს. ჸათე მოლინეფით დიჭყჷ [[კონგოშ კრიზისი]]ქ, ნამუქჷთ თაშნეშე გინირთჷ [[პროქსი-ლჷმა]]თ [[ააშ|ამერიკა]] დო [[სსრრ|სხუნუეთიშ]] შქას. მუჟამსჷთ ლუმუმბაქ მახვარებელო სხუნუეთის ქუდუძახუნჷ, კასავუბუქ თიშ თარობა დეთხიუ. 1961 წანაშ ღურთუთას, ლუმუმბა ოჭოფეს კატანგარ სეპარატისტეფქ დო გორხვეს. კასავუბუქ სეპარატისტული ჸარაფეფიშ სააწმარენჯოთ გეგმირინუ [[გოერო]]შ ნძალეფი. ნამუეფიშ მოხვარათ დემარცხჷ კატანგაქ, ობჟათე კასაიქ, დო თაშნეშე მონჷრზე თარობაქ — [[კონგოშ დუდიშული რესპუბლიკა]]ქ, ნამუსჷთ [[ანტუან გიზენგა]] ხემანჯღვერენდჷ. ახალ პრო-ლუმუმბისტურ არჸებეფს არდგილი უღუდჷ 1963 წანას ([[კვილუშ არყება]], [[სიმბაშ არყება]]), ნამუეფქჷთ 1965 წანაშო დემარცხჷ. 1965 წანაშ 25 გერგობათუთას კონგოს ქუმოხვადჷ ოურდუმე გინორთაქ, ნამუსჷთ დუდენდჷ გენერალი [[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] (მაჟირა ცადება). თიქ ქუდახუ კასავუბუშ მართუალა დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა.<ref>{{cite web |title=Joseph Kasavubu |url=https://www.britannica.com/biography/Joseph-Kasavubu |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref>. კასავუბუქ ღურუ 4 წანაშ უკულ, 1969 წანაშ 24 მელახის, 54 წანერქ. s8goagoka4yb2ayzbx1m48zcpmr16tt 254110 254109 2026-10-17T10:01:15Z Njilo 1885 /* */ 254110 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჟოზეფ კასავუბუ''' (დ. დოხ. [[1915]] — ღ. [[24 მელახი]], [[1969]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1960-1965 წანეფს. ორხველუდჷ [[კონგო (კათა)|კონგოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ კათოლიკე მისიონერიშ სკოლას. 1940-იან წანეფშე უკინებუდჷ შანულამ პოსტეფი კონგოშ კულტურულ დო პოლიტიკურ ორგანიზაციეფს. 1950-იან წანეფშე რდჷ პარტია [[ABAKO|ბაკონგოშ ასოციაციაშ]] (''ABAKO'') ლიდერი. კასავუბუ აქტიურო ოკათუდჷ კონგოშ ზოხორინელობაშ ჸარაფის. ''ABAKO''-შ პარტიაქ, ნამუთ უმოსო რეგიონალუსტურ დო კონსერვატიულ პოლიტიკას მეთხოზუდჷ, კოალიციაშა მიშელჷ [[პატრის ლუმუმბა]]შ მეკვარჩხანე ნაციონალისტურ [[კონგოშ ერუანული ჸარაფი]]წკჷმა. კონგოშ ბელგიაშ მართუალაშე გადუდიშულაფაშ უკულ, ლუმუმბაშ პარტიაშ ალარინათ, კასავუბუქ ქიანაშ პრეზიდენტო გინირთჷ. პატრის ლუმუმბაქ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი. ზოხორინალაშ გჷმოცხადაფაშ უკულ მალას, კონგოს არდგილი უღუდჷ სეპარატისტულ ტენდენციეფს, გიშაკერზაფილო [[კატანგა]]ს დო [[ობჟათე კასაი]]ს. ჸათე პროვინციეფქ კონგოშ აკოდგინალუაშე გიშელეს. ჸათე მოლინეფით დიჭყჷ [[კონგოშ კრიზისი]]ქ, ნამუქჷთ თაშნეშე გინირთჷ [[პროქსი-ლჷმა]]თ [[ააშ|ამერიკა]] დო [[სსრრ|სხუნუეთიშ]] შქას. მუჟამსჷთ ლუმუმბაქ მახვარებელო სხუნუეთის ქუდუძახუნჷ, კასავუბუქ თიშ თარობა დეთხიუ. 1961 წანაშ ღურთუთას, ლუმუმბა ოჭოფეს კატანგარ სეპარატისტეფქ დო გორხვეს. კასავუბუქ სეპარატისტული ჸარაფეფიშ სააწმარენჯოთ გეგმირინუ [[გოერო]]შ ნძალეფი. ნამუეფიშ მოხვარათ დემარცხჷ კატანგაქ, ობჟათე კასაიქ, დო თაშნეშე მონჷრზე თარობაქ — [[კონგოშ დუდიშული რესპუბლიკა]]ქ, ნამუსჷთ [[ანტუან გიზენგა]] ხემანჯღვერენდჷ. ახალ პრო-ლუმუმბისტურ არჸებეფს არდგილი უღუდჷ 1963 წანას ([[კვილუშ არყება]], [[სიმბაშ არყება]]), ნამუეფქჷთ 1965 წანაშო დემარცხჷ. 1965 წანაშ 25 გერგობათუთას კონგოს ქუმოხვადჷ ოურდუმე გინორთაქ, ნამუსჷთ დუდენდჷ გენერალი [[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] (მაჟირა ცადება). თიქ ქუდახუ კასავუბუშ მართუალა დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა.<ref>{{cite web |title=Joseph Kasavubu |url=https://www.britannica.com/biography/Joseph-Kasavubu |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref>. კასავუბუქ ღურუ 4 წანაშ უკულ, 1969 წანაშ 24 მელახის, 54 წანერქ. == სქოლიო == {{სქოლიო}} qn0w3bmsfv50chfj8vjs5c8gh9xrg5j 254111 254110 2026-10-17T10:03:07Z Njilo 1885 254111 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჟოზეფ კასავუბუ''' (დ. დოხ. [[1915]] — ღ. [[24 მელახი]], [[1969]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1960-1965 წანეფს. ორხველუდჷ [[კონგო (კათა)|კონგოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ კათოლიკე მისიონერიშ სკოლას. 1940-იან წანეფშე უკინებუდჷ შანულამ პოსტეფი კონგოშ კულტურულ დო პოლიტიკურ ორგანიზაციეფს. 1950-იან წანეფშე რდჷ პარტია [[ABAKO|ბაკონგოშ ასოციაციაშ]] (''ABAKO'') ლიდერი. კასავუბუ აქტიურო ოკათუდჷ კონგოშ ზოხორინელობაშ ჸარაფის. ''ABAKO''-შ პარტიაქ, ნამუთ უმოსო რეგიონალუსტურ დო კონსერვატიულ პოლიტიკას მეთხოზუდჷ, კოალიციაშა მიშელჷ [[პატრის ლუმუმბა]]შ მეკვარჩხანე ნაციონალისტურ [[კონგოშ ერუანული ჸარაფი]]წკჷმა. კონგოშ ბელგიაშ მართუალაშე გადუდიშულაფაშ უკულ, ლუმუმბაშ პარტიაშ ალარინათ, კასავუბუქ ქიანაშ პრეზიდენტო გინირთჷ. პატრის ლუმუმბაქ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი. ზოხორინალაშ გჷმოცხადაფაშ უკულ მალას, კონგოს არდგილი უღუდჷ სეპარატისტულ ტენდენციეფს, გიშაკერზაფილო [[კატანგა]]ს დო [[ობჟათე კასაი]]ს. ჸათე პროვინციეფქ კონგოშ აკოდგინალუაშე გიშელეს. ჸათე მოლინეფით დიჭყჷ [[კონგოშ კრიზისი]]ქ, ნამუქჷთ თაშნეშე გინირთჷ [[პროქსი-ლჷმა]]თ [[ააშ|ამერიკა]] დო [[სსრრ|სხუნუეთიშ]] შქას. მუჟამსჷთ ლუმუმბაქ მახვარებელო სხუნუეთის ქუდუძახუნჷ, კასავუბუქ თიშ თარობა დეთხიუ. 1961 წანაშ ღურთუთას, ლუმუმბა ოჭოფეს კატანგარ სეპარატისტეფქ დო გორხვეს. კასავუბუქ სეპარატისტული ჸარაფეფიშ სააწმარენჯოთ გეგმირინუ [[გოერო]]შ ნძალეფი. ნამუეფიშ მოხვარათ დემარცხჷ კატანგაქ, ობჟათე კასაიქ, დო თაშნეშე მონჷრზე თარობაქ — [[კონგოშ დუდიშული რესპუბლიკა]]ქ, ნამუსჷთ [[ანტუან გიზენგა]] ხემანჯღვერენდჷ. ახალ პრო-ლუმუმბისტურ არჸებეფს არდგილი უღუდჷ 1963 წანას ([[კვილუშ არყება]], [[სიმბაშ არყება]]), ნამუეფქჷთ 1965 წანაშო დემარცხჷ. 1965 წანაშ 25 გერგობათუთას კონგოს ქუმოხვადჷ ოურდუმე გინორთაქ, ნამუსჷთ დუდენდჷ გენერალი [[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] (მაჟირა ცადება). თიქ ქუდახუ კასავუბუშ მართუალა დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა.<ref>{{cite web |title=Joseph Kasavubu |url=https://www.britannica.com/biography/Joseph-Kasavubu |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref>. კასავუბუქ ღურუ 4 წანაშ უკულ, 1969 წანაშ 24 მელახის, 54 წანერქ. == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დუნაბადი 1915]] [[კატეგორია:ნაღურა 1969]] [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტეფი]] nzcb2z9uw0zws68fnrd872wb71rpokz 254112 254111 2026-10-17T10:03:46Z Njilo 1885 /* */ 254112 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჟოზეფ კასავუბუ''' (დ. დოხ. [[1915]] — ღ. [[24 მელახი]], [[1969]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1960-1965 წანეფს. ორხველუდჷ [[კონგო (კათა)|კონგოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ კათოლიკე მისიონერიშ სკოლას. 1940-იან წანეფშე უკინებუდჷ შანულამ პოსტეფი კონგოშ კულტურულ დო პოლიტიკურ ორგანიზაციეფს. 1950-იან წანეფშე რდჷ პარტია [[ABAKO|ბაკონგოშ ასოციაციაშ]] (''ABAKO'') ლიდერი. კასავუბუ აქტიურო ოკათუდჷ კონგოშ ზოხორინელობაშ ჸარაფის. ''ABAKO''-შ პარტიაქ, ნამუთ უმოსო რეგიონალუსტურ დო კონსერვატიულ პოლიტიკას მეთხოზუდჷ, კოალიციაშა მიშელჷ [[პატრის ლუმუმბა]]შ მეკვარჩხანე ნაციონალისტურ [[კონგოშ ერუანული ჸარაფი]]წკჷმა. კონგოშ ბელგიაშ მართუალაშე გადუდიშულაფაშ უკულ, ლუმუმბაშ პარტიაშ ალარინათ, კასავუბუქ ქიანაშ პრეზიდენტო გინირთჷ. პატრის ლუმუმბაქ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი. ზოხორინალაშ გჷმოცხადაფაშ უკულ მალას, კონგოს არდგილი უღუდჷ სეპარატისტულ ტენდენციეფს, გიშაკერზაფილო [[კატანგა]]ს დო [[ობჟათე კასაი]]ს. ჸათე პროვინციეფქ კონგოშ აკოდგინალუაშე გიშელეს. ჸათე მოლინეფით დიჭყჷ [[კონგოშ კრიზისი]]ქ, ნამუქჷთ თაშნეშე გინირთჷ [[პროქსი-ლჷმა]]თ [[ააშ|ამერიკა]] დო [[სსრრ|სხუნუეთიშ]] შქას. მუჟამსჷთ ლუმუმბაქ მახვარებელო სხუნუეთის ქუდუძახუნჷ, კასავუბუქ თიშ თარობა დეთხიუ. 1961 წანაშ ღურთუთას, ლუმუმბა ოჭოფეს კატანგარ სეპარატისტეფქ დო გორხვეს. კასავუბუქ სეპარატისტული ჸარაფეფიშ სააწმარენჯოთ გეგმირინუ [[გოერო]]შ ნძალეფი. ნამუეფიშ მოხვარათ დემარცხჷ კატანგაქ, ობჟათე კასაიქ, დო თაშნეშე მონჷრზე თარობაქ — [[კონგოშ დუდიშული რესპუბლიკა]]ქ, ნამუსჷთ [[ანტუან გიზენგა]] ხემანჯღვერენდჷ. ახალ პრო-ლუმუმბისტურ არჸებეფს არდგილი უღუდჷ 1963 წანას ([[კვილუშ არყება]], [[სიმბაშ არყება]]), ნამუეფქჷთ 1965 წანაშო დემარცხჷ. 1965 წანაშ 25 გერგობათუთას კონგოს ქუმოხვადჷ ოურდუმე გინორთაქ, ნამუსჷთ დუდენდჷ გენერალი [[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] (მაჟირა ცადება). თიქ ქუდახუ კასავუბუშ მართუალა დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა.<ref>{{cite web |title=Joseph Kasavubu |url=https://www.britannica.com/biography/Joseph-Kasavubu |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref>. კასავუბუქ ღურუ 4 წანაშ უკულ, 1969 წანაშ 24 მელახის, 54 წანერქ. ==ქოძირით თაშნეშე== * [[კონგოშ კრიზისი]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დუნაბადი 1915]] [[კატეგორია:ნაღურა 1969]] [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტეფი]] lzms7eu2d4v5441k2csc00rcfi5ir5s 254113 254112 2026-10-17T10:04:53Z Njilo 1885 254113 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჟოზეფ კასავუბუ''' (დ. დოხ. [[1915]] — ღ. [[24 მელახი]], [[1969]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1960-1965 წანეფს. ორხველუდჷ [[კონგო (კათა)|კონგოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ კათოლიკე მისიონერიშ სკოლას. 1940-იან წანეფშე უკინებუდჷ შანულამ პოსტეფი კონგოშ კულტურულ დო პოლიტიკურ ორგანიზაციეფს. 1950-იან წანეფშე რდჷ პარტია [[ABAKO|ბაკონგოშ ასოციაციაშ]] (''ABAKO'') ლიდერი. კასავუბუ აქტიურო ოკათუდჷ კონგოშ ზოხორინელობაშ ჸარაფის. ''ABAKO''-შ პარტიაქ, ნამუთ უმოსო რეგიონალუსტურ დო კონსერვატიულ პოლიტიკას მეთხოზუდჷ, კოალიციაშა მიშელჷ [[პატრის ლუმუმბა]]შ მეკვარჩხანე ნაციონალისტურ [[კონგოშ ერუანული ჸარაფი]]წკჷმა. კონგოშ ბელგიაშ მართუალაშე გადუდიშულაფაშ უკულ, ლუმუმბაშ პარტიაშ ალარინათ, კასავუბუქ ქიანაშ პრეზიდენტო გინირთჷ. პატრის ლუმუმბაქ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი. ზოხორინალაშ გჷმოცხადაფაშ უკულ მალას, კონგოს არდგილი უღუდჷ სეპარატისტულ ტენდენციეფს, გიშაკერზაფილო [[კატანგა]]ს დო [[ობჟათე კასაი]]ს. ჸათე პროვინციეფქ კონგოშ აკოდგინალუაშე გიშელეს. ჸათე მოლინეფით დიჭყჷ [[კონგოშ კრიზისი]]ქ, ნამუქჷთ თაშნეშე გინირთჷ [[პროქსი-ლჷმა]]თ [[ააშ|ამერიკა]] დო [[სსრრ|სხუნუეთიშ]] შქას. მუჟამსჷთ ლუმუმბაქ მახვარებელო სხუნუეთის ქუდუძახუნჷ, კასავუბუქ თიშ თარობა დეთხიუ. 1961 წანაშ ღურთუთას, ლუმუმბა ოჭოფეს კატანგარ სეპარატისტეფქ დო გორხვეს. კასავუბუქ სეპარატისტული ჸარაფეფიშ სააწმარენჯოთ გეგმირინუ [[გოერო]]შ ნძალეფი. ნამუეფიშ მოხვარათ დემარცხჷ კატანგაქ, ობჟათე კასაიქ, დო თაშნეშე მონჷრზე თარობაქ — [[კონგოშ დუდიშული რესპუბლიკა]]ქ, ნამუსჷთ [[ანტუან გიზენგა]] ხემანჯღვერენდჷ. ახალ პრო-ლუმუმბისტურ არჸებეფს არდგილი უღუდჷ 1963 წანას ([[კვილუშ არყება]], [[სიმბაშ არყება]]), ნამუეფქჷთ 1965 წანაშო დემარცხჷ. 1965 წანაშ 25 გერგობათუთას კონგოს ქუმოხვადჷ ოურდუმე გინორთაქ, ნამუსჷთ დუდენდჷ გენერალი [[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] (მაჟირა ცადება). თიქ ქუდახუ კასავუბუშ მართუალა დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა.<ref>{{cite web |title=Joseph Kasavubu |url=https://www.britannica.com/biography/Joseph-Kasavubu |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref>. კასავუბუქ ღურუ 4 წანაშ უკულ, 1969 წანაშ 24 მელახის, 54 წანერქ. ==ქოძირით თაშნეშე== * [[კონგოშ კრიზისი]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დუნაბადი 1915]] [[კატეგორია:ნაღურა 1969]] [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ანტი-კომუნისტი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტეფი]] 98hhqgpuxol70jolvglta50jr4fslhr 254114 254113 2026-10-17T10:07:50Z Njilo 1885 /* */ 254114 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჟოზეფ კასავუბუ''' (დ. დოხ. [[1915]] — ღ. [[24 მელახი]], [[1969]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1960-1965 წანეფს. ორხველუდჷ [[კონგო (კათა)|კონგოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ კათოლიკე მისიონერიშ სკოლას. 1940-იან წანეფშე უკინებუდჷ შანულამ პოსტეფი კონგოშ კულტურულ დო პოლიტიკურ ორგანიზაციეფს. 1950-იან წანეფშე რდჷ პარტია [[ABAKO|ბაკონგოშ ასოციაციაშ]] (''ABAKO'') ლიდერი. კასავუბუ აქტიურო ოკათუდჷ კონგოშ ზოხორინელობაშ ჸარაფის. ''ABAKO''-შ პარტიაქ, ნამუთ უმოსო რეგიონალუსტურ დო კონსერვატიულ პოლიტიკას მეთხოზუდჷ, კოალიციაშა მიშელჷ [[პატრის ლუმუმბა]]შ მეკვარჩხანე ნაციონალისტურ [[კონგოშ ერუანული ჸარაფი]]წკჷმა. კონგოშ ბელგიაშ მართუალაშე გადუდიშულაფაშ უკულ, ლუმუმბაშ პარტიაშ ალარინათ, კასავუბუქ ქიანაშ პრეზიდენტო გინირთჷ. პატრის ლუმუმბაქ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი ქიდეკინჷ. ზოხორინალაშ გჷმოცხადაფაშ უკულ მალას, კონგოს არდგილი უღუდჷ სეპარატისტულ ტენდენციეფს, გიშაკერზაფილო [[კატანგა]]ს დო [[ობჟათე კასაი]]ს. ჸათე პროვინციეფქ კონგოშ აკოდგინალუაშე გიშელეს. ჸათე მოლინეფით დიჭყჷ [[კონგოშ კრიზისი]]ქ, ნამუქჷთ თაშნეშე გინირთჷ [[პროქსი-ლჷმა]]თ [[ააშ|ამერიკა]] დო [[სსრრ|სხუნუეთიშ]] შქას. მუჟამსჷთ ლუმუმბაქ მახვარებელო სხუნუეთის ქუდუძახუნჷ, კასავუბუქ თიშ თარობა დეთხიუ. 1961 წანაშ ღურთუთას, ლუმუმბა ოჭოფეს კატანგარ სეპარატისტეფქ დო გორხვეს. კასავუბუქ სეპარატისტული ჸარაფეფიშ სააწმარენჯოთ გეგმირინუ [[გოერო]]შ ნძალეფი. ნამუეფიშ მოხვარათ დემარცხჷ კატანგაქ, ობჟათე კასაიქ, დო თაშნეშე მონჷრზე თარობაქ — [[კონგოშ დუდიშული რესპუბლიკა]]ქ, ნამუსჷთ [[ანტუან გიზენგა]] ხემანჯღვერენდჷ. ახალ პრო-ლუმუმბისტურ არჸებეფს არდგილი უღუდჷ 1963 წანას ([[კვილუშ არყება]], [[სიმბაშ არყება]]), ნამუეფქჷთ 1965 წანაშო დემარცხჷ. 1965 წანაშ 25 გერგობათუთას კონგოს ქუმოხვადჷ ოურდუმე გინორთაქ, ნამუსჷთ დუდენდჷ გენერალი [[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] (მაჟირა ცადება). თიქ ქუდახუ კასავუბუშ მართუალა დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა.<ref>{{cite web |title=Joseph Kasavubu |url=https://www.britannica.com/biography/Joseph-Kasavubu |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref>. კასავუბუქ ღურუ 4 წანაშ უკულ, 1969 წანაშ 24 მელახის, 54 წანერქ. ==ქოძირით თაშნეშე== * [[კონგოშ კრიზისი]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დუნაბადი 1915]] [[კატეგორია:ნაღურა 1969]] [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ანტი-კომუნისტი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტეფი]] 8qdq58kfhrsb7bok1fbk0x07cr0iqp6 254115 254114 2026-10-17T10:08:38Z Njilo 1885 /* */ 254115 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჟოზეფ კასავუბუ''' (დ. დოხ. [[1915]] — ღ. [[24 მელახი]], [[1969]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1960-1965 წანეფს. ორხველუდჷ [[კონგო (კათა)|კონგოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ კათოლიკე მისიონერიშ სკოლას. 1940-იან წანეფშე უკინებუდჷ შანულამ პოსტეფი კონგოშ კულტურულ დო პოლიტიკურ ორგანიზაციეფს. 1950-იან წანეფშე რდჷ პარტია [[ABAKO|ბაკონგოშ ასოციაციაშ]] (''ABAKO'') ლიდერი. კასავუბუ აქტიურო ოკათუდჷ კონგოშ ზოხორინელობაშ ჸარაფის. ''ABAKO''-შ პარტიაქ, ნამუთ უმოსო რეგიონალუსტურ დო კონსერვატიულ პოლიტიკას მეთხოზუდჷ, კოალიციაშა მიშელჷ [[პატრის ლუმუმბა]]შ მეკვარჩხანე ნაციონალისტურ [[კონგოშ ერუანული ჸარაფი]]წკჷმა. კონგოშ ბელგიაშ მართუალაშე გადუდიშულაფაშ უკულ, ლუმუმბაშ პარტიაშ ალარინათ, კასავუბუქ ქიანაშ პრეზიდენტო გინირთჷ. პატრის ლუმუმბაქ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი ქიდეკინჷ. ზოხორინალაშ გჷმოცხადაფაშ უკულ მალას, კონგოს არდგილი უღუდჷ სეპარატისტულ ტენდენციეფს, გიშაკერზაფილო [[კატანგა]]ს დო [[ობჟათე კასაი]]ს. ჸათე პროვინციეფქ კონგოშ აკოდგინალუაშე გიშელეს. ჸათე მოლინეფით დიჭყჷ [[კონგოშ კრიზისი]]ქ, ნამუქჷთ თაშნეშე გინირთჷ [[პროქსი-ლჷმა]]თ [[ააშ|ამერიკა]] დო [[სსრრ|სხუნუეთიშ]] შქას. მუჟამსჷთ ლუმუმბაქ მახვარებელო სხუნუეთის ქუდუძახუნჷ, კასავუბუქ თიშ თარობა დეთხიუ. 1961 წანაშ ღურთუთას, ლუმუმბა ოჭოფეს კატანგარ სეპარატისტეფქ დო დოჸვილეს. კასავუბუქ სეპარატისტული ჸარაფეფიშ სააწმარენჯოთ გეგმირინუ [[გოერო]]შ ნძალეფი. ნამუეფიშ მოხვარათ დემარცხჷ კატანგაქ, ობჟათე კასაიქ, დო თაშნეშე მონჷრზე თარობაქ — [[კონგოშ დუდიშული რესპუბლიკა]]ქ, ნამუსჷთ [[ანტუან გიზენგა]] ხემანჯღვერენდჷ. ახალ პრო-ლუმუმბისტურ არჸებეფს არდგილი უღუდჷ 1963 წანას ([[კვილუშ არყება]], [[სიმბაშ არყება]]), ნამუეფქჷთ 1965 წანაშო დემარცხჷ. 1965 წანაშ 25 გერგობათუთას კონგოს ქუმოხვადჷ ოურდუმე გინორთაქ, ნამუსჷთ დუდენდჷ გენერალი [[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] (მაჟირა ცადება). თიქ ქუდახუ კასავუბუშ მართუალა დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა.<ref>{{cite web |title=Joseph Kasavubu |url=https://www.britannica.com/biography/Joseph-Kasavubu |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref>. კასავუბუქ ღურუ 4 წანაშ უკულ, 1969 წანაშ 24 მელახის, 54 წანერქ. ==ქოძირით თაშნეშე== * [[კონგოშ კრიზისი]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დუნაბადი 1915]] [[კატეგორია:ნაღურა 1969]] [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ანტი-კომუნისტი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტეფი]] 9t9746m1ozihukj2fmwmj923powcohb 254116 254115 2026-10-17T10:10:13Z Njilo 1885 /* */ 254116 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ჟოზეფ კასავუბუ''' (დ. დოხ. [[1915]] — ღ. [[24 მელახი]], [[1969]]) — კონგოარი პოლიტიკოსი, [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] 1960-1965 წანეფს. ორხველუდჷ [[კონგო (კათა)|კონგოშ]] ეთნიკურ ბუნას. გურაფულენდჷ კათოლიკე მისიონერიშ სკოლას. 1940-იან წანეფშე უკინებუდჷ შანულამ პოსტეფი კონგოშ კულტურულ დო პოლიტიკურ ორგანიზაციეფს. 1950-იან წანეფშე რდჷ პარტია [[ABAKO|ბაკონგოშ ასოციაციაშ]] (''ABAKO'') ლიდერი. კასავუბუ აქტიურო ოკათუდჷ კონგოშ ზოხორინელობაშ ჸარაფის. ''ABAKO''-შ პარტიაქ, ნამუთ უმოსო რეგიონალუსტურ დო კონსერვატიულ პოლიტიკას მეთხოზუდჷ, კოალიციაშა მიშელჷ [[პატრის ლუმუმბა]]შ მეკვარჩხანე ნაციონალისტურ [[კონგოშ ერუანული ჸარაფი]]წკჷმა. კონგოშ ბელგიაშ მართუალაშე გადუდიშულაფაშ უკულ, ლუმუმბაშ პარტიაშ ალარინათ, კასავუბუქ ქიანაშ პრეზიდენტო გინირთჷ. პატრის ლუმუმბაქ პრემიერ-მინისტრიშ პოსტი ქიდეკინჷ. ზოხორინალაშ გჷმოცხადაფაშ უკულ მალას, კონგოს არდგილი უღუდჷ სეპარატისტულ ტენდენციეფს, გიშაკერზაფილო [[კატანგა]]ს დო [[ობჟათე კასაი]]ს. ჸათე პროვინციეფქ კონგოშ აკოდგინალუაშე გიშელეს. ჸათე მოლინეფით დიჭყჷ [[კონგოშ კრიზისი]]ქ, ნამუქჷთ თაშნეშე გინირთჷ [[პროქსი-ლჷმა]]თ [[ააშ|ამერიკა]] დო [[სსრრ|სხუნუეთიშ]] შქას. მუჟამსჷთ ლუმუმბაქ მახვარებელო სხუნუეთის ქუდუძახუნჷ, კასავუბუქ თიშ თარობა დეთხიუ. 1961 წანაშ ღურთუთას, ლუმუმბა ოჭოფეს კატანგარ სეპარატისტეფქ დო დოჸვილეს. კასავუბუქ სეპარატისტული ჸარაფეფიშ სააწმარენჯოთ გეგმირინუ [[გოერო]]შ ნძალეფი. ნამუეფიშ მოხვარათ დემარცხჷ კატანგაქ დო ობჟათე კასაიქ. თაშნეშე დემარცხჷ მონჷრზე თარობაქ — [[კონგოშ დუდიშული რესპუბლიკა]]ქ, ნამუსჷთ [[ანტუან გიზენგა]] ხემანჯღვერენდჷ. ახალ პრო-ლუმუმბისტურ არჸებეფს არდგილი უღუდჷ 1963 წანას ([[კვილუშ არყება]], [[სიმბაშ არყება]]), ნამუეფქჷთ წჷმოძნელქ ვეჸუ. 1965 წანაშ 25 გერგობათუთას კონგოს ქუმოხვადჷ ოურდუმე გინორთაქ, ნამუსჷთ დუდენდჷ გენერალი [[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] (მაჟირა ცადება). თიქ ქუდახუ კასავუბუშ მართუალა დო ხეშულობა მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა.<ref>{{cite web |title=Joseph Kasavubu |url=https://www.britannica.com/biography/Joseph-Kasavubu |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=17 October 2026}}</ref>. კასავუბუქ ღურუ 4 წანაშ უკულ, 1969 წანაშ 24 მელახის, 54 წანერქ. ==ქოძირით თაშნეშე== * [[კონგოშ კრიზისი]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დუნაბადი 1915]] [[კატეგორია:ნაღურა 1969]] [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ანტი-კომუნისტი პოლიტიკოსეფი]] [[კატეგორია:კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტეფი]] ib6uv662cl6gp1gwccxvuue7hn74uwg 0 44728 254117 2026-10-17T10:40:28Z Njilo 1885 ახალი ხასჷლა: {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =კონგოშ დემო... 254117 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ჟოზეფ კასავუბუ<br>Joseph Kasa-Vubu | სურათი=Joseph Kasa-Vubu at the Belgo-Congolese Round Table Conference.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=კასავუბუ 1960 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} pkdbzczjlr31eq5yz0vhwfbdse8bxx6 254118 254117 2026-10-17T10:41:42Z Njilo 1885 /* */ 254118 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტუან გიზენგა<br>Antoine Gizenga | სურათი=Antoine Gizenga.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=გიზენგა 2009 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ მა-1 პრეზიდენტი]] | პოსტი დეკინჷ =[[27 მანგი]], [[1960]] | პოსტი დიტუ =[[24 გერგობათუთა]], [[1965]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი =[[პატრის ლუმუმბა]]<br>[[ჟოზეფ ილეო]]<br>[[ჟიუსტენ ბომბოკო]]<br>ჟოზეფ ილეო<br>[[სირილ ადულა]]<br>[[მოიზ ჩომბე]]<br>[[ევარისტ კიმბა]] | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[მობუტუ სესე სეკო|ჟოზეფ-დეზირე მობუტუ]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} d9pxt9tyb5k4a5odueu6wrruxc1rssg 254119 254118 2026-10-17T10:44:55Z Njilo 1885 /* */ 254119 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტუან გიზენგა<br>Antoine Gizenga | სურათი=Antoine Gizenga.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=გიზენგა 2009 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[30 ქირსეთუთა]], [[2006]] | პოსტი დიტუ =[[10 გჷმათუთა]], [[2008]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კაბილა]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ადოლფ მუზიტო]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 = | პოსტი დეკინჷ2 = | პოსტი დიტუ2= | წიმოხონი2 = | მონძე2 = | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} a0cc5wee3ifn7jfsvo0rfzs0mgqirng 254120 254119 2026-10-17T10:47:35Z Njilo 1885 /* */ 254120 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტუან გიზენგა<br>Antoine Gizenga | სურათი=Antoine Gizenga.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=გიზენგა 2009 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[30 ქირსეთუთა]], [[2006]] | პოსტი დიტუ =[[10 გჷმათუთა]], [[2008]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კაბილა]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ადოლფ მუზიტო]] | დაბადებაშ თარიღი =დოხ. [[1915]] | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგო-სტენლივილიშ]] პრემიერ-მინისტრი | პოსტი დეკინჷ2 =[[12 ქირსეთუთა]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[5 მარაშინათუთა]], [[1961]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} h7aee9wy8ed6uswjjg0xrbvmmkcmo9w 254121 254120 2026-10-17T10:48:20Z Njilo 1885 /* */ 254121 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტუან გიზენგა<br>Antoine Gizenga | სურათი=Antoine Gizenga.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=გიზენგა 2009 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[30 ქირსეთუთა]], [[2006]] | პოსტი დიტუ =[[10 გჷმათუთა]], [[2008]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კაბილა]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ადოლფ მუზიტო]] | დაბადებაშ თარიღი ={{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი =[[24 მელახი]], [[1969]] (53-54 წანერი) | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგო-სტენლივილიშ]] პრემიერ-მინისტრი | პოსტი დეკინჷ2 =[[12 ქირსეთუთა]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[5 მარაშინათუთა]], [[1961]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} bgmaf5xbizr47vmew4wfb4g4qlacfv0 254122 254121 2026-10-17T10:48:59Z Njilo 1885 /* */ 254122 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტუან გიზენგა<br>Antoine Gizenga | სურათი=Antoine Gizenga.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=გიზენგა 2009 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[30 ქირსეთუთა]], [[2006]] | პოსტი დიტუ =[[10 გჷმათუთა]], [[2008]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კაბილა]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ადოლფ მუზიტო]] | დაბადებაშ თარიღი ={{დაბადებაშ თარიღი|10|11|1919}} | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი ={{ღურაშ თარიღი დო ხანი|1969|6|29|1919|11|10}} | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგო-სტენლივილიშ]] პრემიერ-მინისტრი | პოსტი დეკინჷ2 =[[12 ქირსეთუთა]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[5 მარაშინათუთა]], [[1961]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} plae14n2vbbgf9du51f31utos7p02z6 254123 254122 2026-10-17T10:49:56Z Njilo 1885 /* */ 254123 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტუან გიზენგა<br>Antoine Gizenga | სურათი=Antoine Gizenga.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=გიზენგა 2009 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[30 ქირსეთუთა]], [[2006]] | პოსტი დიტუ =[[10 გჷმათუთა]], [[2008]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კაბილა]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ადოლფ მუზიტო]] | დაბადებაშ თარიღი ={{დაბადებაშ თარიღი|5|10|1925}} | დაბადებაშ აბანი=კუმა-დიზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი ={{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2019|2|24|1925|10|5}} | ღურაშ აბანი=[[ბომა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[ABAKO]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგო-სტენლივილიშ]] პრემიერ-მინისტრი | პოსტი დეკინჷ2 =[[12 ქირსეთუთა]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[5 მარაშინათუთა]], [[1961]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} iyshet44bbch747rqtxp9ae0gtnit2g 254124 254123 2026-10-17T10:52:15Z Njilo 1885 /* */ 254124 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტუან გიზენგა<br>Antoine Gizenga | სურათი=Antoine Gizenga.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=გიზენგა 2009 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[30 ქირსეთუთა]], [[2006]] | პოსტი დიტუ =[[10 გჷმათუთა]], [[2008]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კაბილა]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ადოლფ მუზიტო]] | დაბადებაშ თარიღი ={{დაბადებაშ თარიღი|5|10|1925}} | დაბადებაშ აბანი=მბანზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი ={{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2019|2|24|1925|10|5}} | ღურაშ აბანი=[[კინშასა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[გოართოიანაფილი ლუმუმბისტური პარტია]]<br>[[აფრიკული სოლიდარობაშ პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგო-სტენლივილიშ]] პრემიერ-მინისტრი | პოსტი დეკინჷ2 =[[12 ქირსეთუთა]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[5 მარაშინათუთა]], [[1961]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} bifntfa8rf62a2yesyqacyipwz3kma7 254125 254124 2026-10-17T10:56:05Z Njilo 1885 /* */ 254125 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტუან გიზენგა<br>Antoine Gizenga | სურათი=Antoine Gizenga.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=გიზენგა 2009 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[30 ქირსეთუთა]], [[2006]] | პოსტი დიტუ =[[10 გჷმათუთა]], [[2008]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კაბილა]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ადოლფ მუზიტო]] | დაბადებაშ თარიღი ={{დაბადებაშ თარიღი|5|10|1925}} | დაბადებაშ აბანი=მბანზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი ={{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2019|2|24|1925|10|5}} | ღურაშ აბანი=[[კინშასა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[გოართოიანაფილი ლუმუმბისტური პარტია]]<br>[[აფრიკული სოლიდარობაშ პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგო-სტენლივილიშ]] პრემიერ-მინისტრი | პოსტი დეკინჷ2 =[[12 ქირსეთუთა]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[5 მარაშინათუთა]], [[1961]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ანტუან გიზენგა''' (დ. [[5 გჷმათუთა]], [[1925]] ღ. [[24 ფურთუთა]], [[2019]]) [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] პოლიტიკოსი დო სახენწჷფო მოღალე, [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 2006-2008 წანეფს. 0pmqxpzsluac1nc5e3881hjgor3sdz7 254126 254125 2026-10-17T10:56:35Z Njilo 1885 /* */ 254126 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტუან გიზენგა<br>Antoine Gizenga | სურათი=Antoine Gizenga.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=გიზენგა 2009 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[30 ქირსეთუთა]], [[2006]] | პოსტი დიტუ =[[10 გჷმათუთა]], [[2008]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კაბილა]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ადოლფ მუზიტო]] | დაბადებაშ თარიღი ={{დაბადებაშ თარიღი|5|10|1925}} | დაბადებაშ აბანი=მბანზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი ={{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2019|2|24|1925|10|5}} | ღურაშ აბანი=[[კინშასა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[გოართოიანაფილი ლუმუმბისტური პარტია]]<br>[[აფრიკული სოლიდარობაშ პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგო-სტენლივილიშ]] პრემიერ-მინისტრი | პოსტი დეკინჷ2 =[[12 ქირსეთუთა]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[5 მარაშინათუთა]], [[1961]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ანტუან გიზენგა''' (დ. [[5 გჷმათუთა]], [[1925]] — ღ. [[24 ფურთუთა]], [[2019]]) — [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] პოლიტიკოსი დო სახენწჷფო მოღალე, [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 2006-2008 წანეფს. lrm68eij7dc2w64cqc4f5yl69nibbk9 254127 254126 2026-10-17T10:58:10Z Njilo 1885 /* */ 254127 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | ჯოხო =ანტუან გიზენგა<br>Antoine Gizenga | სურათი=Antoine Gizenga.jpg | სურათიშ ზჷმა =230px | მუკნაჭარა სურათიშ თუდო=გიზენგა 2009 წანას | ხეშმოჭარუა = | რანწკი =[[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] | პოსტი დეკინჷ =[[30 ქირსეთუთა]], [[2006]] | პოსტი დიტუ =[[10 გჷმათუთა]], [[2008]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი =[[ჟოზეფ კაბილა]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = | დუდმახვენჯი= | წიმოხონი=პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე =[[ადოლფ მუზიტო]] | დაბადებაშ თარიღი ={{დაბადებაშ თარიღი|5|10|1925}} | დაბადებაშ აბანი=მბანზი, [[ბელგიაშ კონგო]] | ღურაშ თარიღი ={{ღურაშ თარიღი დო ხანი|2019|2|24|1925|10|5}} | ღურაშ აბანი=[[კინშასა]], [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა]] | ღურაშ ბაძაძი = | ნთხორუ აბანი = | მენოღალობა ={{შილა|კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა}} | ერუანობა = | ოგიშაგორაშე ოლქი = | მუმა = | ნანა = | ალმასქუ = | სქუალეფი= | გონათაფა = | ომენცარე ხარისხი = | პროფესია = | საქვარუა = | რელიგია =[[კათოლიციზმი]] | ჯილდოეფი = | პარტია =[[გოართოიანაფილი ლუმუმბისტური პარტია]]<br>[[აფრიკული სოლიდარობაშ პარტია]] | ვებ-საიტი= | მიკოღანკუა= | რანწკი2 =[[კონგოშ დუდიშული რესპუბლიკა|კონგო-სტენლივილიშ]] პრემიერ-მინისტრი | პოსტი დეკინჷ2 =[[12 ქირსეთუთა]], [[1960]] | პოსტი დიტუ2=[[5 მარაშინათუთა]], [[1961]] | წიმოხონი2 =პოსტიქ გიჭყჷ | მონძე2 =პოსტიქ გეუქვჷ | პრეზიდენტი2= | მონარქი2 = | კანცლერი2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | დუდმახვენჯი2= | რანწკი3 = | პოსტი დეკინჷ3 = | პოსტი დიტუ3 = | წიმოხონი3 = | მონძე3 = | პრეზიდენტი3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | დუდმახვენჯი3= | რანწკი4 = | პოსტი დეკინჷ4 = | პოსტი დიტუ4 = | წიმოხონი4 = | მონძე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | დუდმახვენჯი4= | რანწკი5 = | პოსტი დეკინჷ5 = | პოსტი დიტუ5 = | წიმოხონი5 = | მონძე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= | დუდმახვენჯი5= }} '''ანტუან გიზენგა''' (დ. [[5 გჷმათუთა]], [[1925]] — ღ. [[24 ფურთუთა]], [[2019]]) — [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა|კონგოარი]] პოლიტიკოსი დო სახენწჷფო მოღალე, [[კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ პრემიერ-მინისტრი]] 2006-2008 წანეფს. ps16s6cy4r0g7hb0wl8ot2si0u6midc