סענאטור

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="yi">
  <siteinfo>
    <sitename>װיקיפּעדיע</sitename>
    <dbname>yiwiki</dbname>
    <base>https://yi.wikipedia.org/wiki/%D7%94%D7%95%D7%99%D7%A4%D7%98_%D7%96%D7%99%D7%99%D7%98</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.5</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">מעדיע</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">באַזונדער</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">רעדן</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">באַניצער</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">באַניצער רעדן</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">װיקיפּעדיע</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">װיקיפּעדיע רעדן</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">טעקע</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">טעקע רעדן</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">מעדיעװיקי</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">מעדיעװיקי רעדן</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">מוסטער</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">מוסטער רעדן</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">הילף</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">הילף רעדן</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">קאַטעגאָריע</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">קאַטעגאָריע רעדן</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">פארטאל</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">פארטאל רעדן</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">יחידה</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">שיחת יחידה</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">אירוע</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">שיחת אירוע</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>סענאטור</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15489</id>
    <redirect title="סענאט פון די פאראייניגטע שטאטן" />
    <revision>
      <id>600897</id>
      <parentid>72341</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T00:22:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>7281</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>פארראכטן פארטאפלטע ווייטערפירונג → [[סענאט פון די פאראייניגטע שטאטן]]</comment>
      <origin>600897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84" sha1="pn5w16sjhhg4ibi0xgmqf2h6z6vl15t" xml:space="preserve">#ווייטערפירן [[סענאט פון די פאראייניגטע שטאטן]]</text>
      <sha1>pn5w16sjhhg4ibi0xgmqf2h6z6vl15t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ציוויליזאציע</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17078</id>
    <revision>
      <id>600874</id>
      <parentid>494608</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T17:12:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33042-78</username>
        <id>61648</id>
      </contributor>
      <origin>600874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2711" sha1="k7hkabufn5rfv1hidxhkz5p7gfrx5sa" xml:space="preserve">[[טעקע:Egypt.Giza.Sphinx.02.jpg|קליין|אוראלט מצרים איז א ביישפיל פון איינע פון ​​די ערשטע ציוויליזאציעס, וואס האט געבויט פיראמידן אנהייבנדיג אין דריטן יארטויזנט פאר דער ציווילער רעכענונג.]]
'''ציוויליזאציע''' ({{שפראך-en|civilization}}) איז א ציווילער הייפעלע פון מענטשן אין איין לאנד מיט זייערע ווערטשאפט און חכמות.
ציוויליזאציע ווערט באקאנט מיט מענטשן וואס געהערן צו א גרופע [[פאלק (נאציאן)|פעלקער]] אדער [[מדינה|מדינות]] וואס טיילן זיך מיט די זעלבע פרינציפן, ווי [[קולטור]], [[רעליגיע]] און ווערטן, און אפשר שטאמען פון איין עטנישע גרופע. אזוי קענען זיי האבן ענלעכע [[שרייבן]] סיסטעמען, [[געזעץ]] סיסטעמען און [[טראנספארט]] סיסטעמען.

די היינטיקע ''מערבדיקע ציוויליזאציע'' געפינט זיך אין מערב און צענטראלער [[אייראפע]], [[צפון אמעריקע]], [[אויסטראליע]] און [[ניי זילאנד]].

== עטימאלאגיע ==

== קולטורעלע אידענטיטעט ==
&quot;ציוויליזאציע&quot; קען באדייטן די [[קולטור]] פון א קאמפלעקסער געזעלשאפט, און נישט נאר די געזעלשאפט אליין. יעדע געזעלשאפט האט א געוויסע זאמלונג פון געדאנקען און פירונגען, און א געוויסע גרופע פאבריקאציעס און קונסטן מיט וואס מען דערקענט יענע געזעלשאפט. במשך דער צייט טוט א ציוויליזאציע זיך אנטוויקלען אין פארוויקלטע קולטורן, וואס שליסן איין ליטעראטור, קונסט, ארכיטעקטור, רעליגיע און פירונגען פון דעם עליט.

די פארוויקלטע קולטור פארבונדן מיט ציוויליזאציע האט א טענדענץ צו פארשפרייטן און באאיינפלוסן אנדערע קולטורן, ווי אמאל טוט זיין אינגאנצן אסימילירן. למשל די [[כינע]]זישע ציוויליזאציע האט אזוי באאיינפלוסט די שכנותדיקע ציוויליזאציעס פון [[קארעע]], [[יאפאן]] און [[וויעטנאם]].

[[קאַטעגאָריע:ציוויליזאציעס| ]]
[[קאַטעגאָריע:געזעלשאפט]]</text>
      <sha1>k7hkabufn5rfv1hidxhkz5p7gfrx5sa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>מיסט</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20822</id>
    <revision>
      <id>600871</id>
      <parentid>459096</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T16:46:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33042-78</username>
        <id>61648</id>
      </contributor>
      <origin>600871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="751" sha1="fjo8f7wi6uvo87wk4no8vlkb75sooh8" xml:space="preserve">{{איבערשרייבן|ניט ייִדיש}}
[[טעקע:Shredded solid waste.jpg|קליין|[[פעסטע אָפּפאַל]] נאָך וואָס עס איז צעשניטן געוואָרן צו אַ גלייכער גרייס&lt;/nowiki&gt;]]
'''מיסט''' איז אפגענוצטע מאטריאל פון וועלכע מען קען מער נישט מאכן קיין נוצן און מענטשן ווארפן דאס ארויס אין מיסט קאסטן פון וואו עס ווערט שפעטער אפגענומען דורך גארבעטש טראקס און אפגעפירט צו לענדפילדס אדער רעסייקלינג פלענטס.


== זע אויך ==


[[מיסט מענעדזשמענט]]

[[קאַטעגאָריע:לעבנסשטייגער]]</text>
      <sha1>fjo8f7wi6uvo87wk4no8vlkb75sooh8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>600872</id>
      <parentid>600871</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T16:46:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33042-78</username>
        <id>61648</id>
      </contributor>
      <origin>600872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="742" sha1="th1qp1vpheiyvx8edpsrhlxk9cn65du" xml:space="preserve">{{איבערשרייבן|ניט ייִדיש}}
[[טעקע:Shredded solid waste.jpg|קליין|[[פעסטע אָפּפאַל]] נאָך וואָס עס איז צעשניטן געוואָרן צו אַ גלייכער גרייס]]
'''מיסט''' איז אפגענוצטע מאטריאל פון וועלכע מען קען מער נישט מאכן קיין נוצן און מענטשן ווארפן דאס ארויס אין מיסט קאסטן פון וואו עס ווערט שפעטער אפגענומען דורך גארבעטש טראקס און אפגעפירט צו לענדפילדס אדער רעסייקלינג פלענטס.


== זע אויך ==


[[מיסט מענעדזשמענט]]

[[קאַטעגאָריע:לעבנסשטייגער]]</text>
      <sha1>th1qp1vpheiyvx8edpsrhlxk9cn65du</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>סענאטאר</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20999</id>
    <redirect title="סענאט פון די פאראייניגטע שטאטן" />
    <revision>
      <id>600896</id>
      <parentid>111837</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T00:22:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>7281</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>פארראכטן פארטאפלטע ווייטערפירונג → [[סענאט פון די פאראייניגטע שטאטן]]</comment>
      <origin>600896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84" sha1="pn5w16sjhhg4ibi0xgmqf2h6z6vl15t" xml:space="preserve">#ווייטערפירן [[סענאט פון די פאראייניגטע שטאטן]]</text>
      <sha1>pn5w16sjhhg4ibi0xgmqf2h6z6vl15t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>USA סענאט</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21002</id>
    <redirect title="סענאט פון די פאראייניגטע שטאטן" />
    <revision>
      <id>600895</id>
      <parentid>111850</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T00:22:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>7281</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>פארראכטן פארטאפלטע ווייטערפירונג → [[סענאט פון די פאראייניגטע שטאטן]]</comment>
      <origin>600895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84" sha1="pn5w16sjhhg4ibi0xgmqf2h6z6vl15t" xml:space="preserve">#ווייטערפירן [[סענאט פון די פאראייניגטע שטאטן]]</text>
      <sha1>pn5w16sjhhg4ibi0xgmqf2h6z6vl15t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ניי מאשין</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23690</id>
    <revision>
      <id>600889</id>
      <parentid>459685</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T21:17:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>600889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3211" sha1="n586pjrfa8km4erirw96t7pg5fqh01q" xml:space="preserve">[[טעקע:NähmaschineSinger.JPG|left|thumb|250px|סינגער ניי-מאשין פון 1920]]

{{אינפאבאקס
| נאמען = ניימאשין
| בילד = Sewing machine.jpg
| בילד_באשרייבונג = א הויז־ניימאשין
| סארט = מאשין
| באנוץ = נייען שטאף און אנדערע מאטריאלן
| ערפינדן = 19טער יארהונדערט
}}

'''ניימאשין''' איז א מאשין וואס מען נוצט צו נייען שטאף, לעדער און אנדערע מאטריאלן. זי ווערט גענוצט אין הייזער, שניידערייען און פאבריקן צו מאכן, צוזאמעננייען אדער פאררעכטן קליידער און אנדערע געוועב־ארטיקלען.

== געשיכטע ==
פאר דער ערפינדונג פון דער ניימאשין האט מען נייען בלויז מיט דער האנט. אין דער ערשטער העלפט פונעם 19טן יארהונדערט זענען אנטוויקלט געווארן די ערשטע פראקטישע ניימאשינען. די מאשינען האבן שטארק פארשנעלערט די ארבעט פון שניידער און קליידער־פאבריקן.

אין דער צווייטער העלפט פונעם 19טן יארהונדערט איז די ניימאשין געווארן א געווענליכע זאך אין אסאך הייזער און געשעפטן. מיט דער אנטוויקלונג פון עלעקטריע זענען שפעטער ארויסגעקומען עלעקטרישע ניימאשינען.

== ווי זי ארבעט ==
א ניימאשין נוצט א נאדל מיט א פאדן צו שאפן שטעכן וואס פארבינדן צוויי אדער מער שטיקער שטאף. רוב מאדערנע ניימאשינען ווערן באטריבן דורך עלעקטריק, אבער אמאל זענען געווען מאשינען וואס מען האט באטריבן מיט א פוס־טרעטל אדער מיט דער האנט.

== סארטן ==
עס זענען דא פארשידענע סארטן ניימאשינען:

* '''הויז־ניימאשין''' – פאר טאג־טעגליכע באנוץ אין שטוב.
* '''אינדוסטריעלע ניימאשין''' – פאר פאבריקן און גרויסע פראדוקציע.
* '''עמברוידערי־ניימאשין''' – פאר אויסנייען מוסטערן און באצירונגען.
* '''קאמפיוטעריזירטע ניימאשין''' – מיט עלעקטראנישע און אויטאמאטישע פונקציעס.

== באנוץ ==
ניימאשינען ווערן גענוצט פאר:

* מאכן קליידער
* פאררעכטן קליידער
* אויסנייען באצירונגען
* מאכן פארהענג
* מאכן בעט־געוואנט און אנדערע שטוב־אויסשטאטונגען

== זעט אויך ==
* [[שניידער]]
* [[קלייד]]
* [[שטאף]]
* [[מאשין]]
* [[עמברוידערי]]

[[קאטעגאריע:מאשינען]]
[[קאטעגאריע:טעכנאלאגיע]]
[[קאטעגאריע:קליידונג]]
[[טעקע:L-Naehmaschine2.png|thumb]]

[[קאַטעגאָריע:טעקסטיל]]</text>
      <sha1>n586pjrfa8km4erirw96t7pg5fqh01q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>װיקיפּעדיע:טעגליך/ב' כסלו</title>
    <ns>4</ns>
    <id>28316</id>
    <redirect title="ב&#039; כסלו" />
    <revision>
      <id>600879</id>
      <parentid>565431</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T19:31:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <comment>געענדערט ווייטערפירונג ציל פון בלאט [[הויפט זייט/ב' כסלו]] צו בלאט [[ב' כסלו]]</comment>
      <origin>600879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="aez63admp28iitzkqphjls1f5xof6b7" xml:space="preserve">#ווייטערפירן [[ב' כסלו]]</text>
      <sha1>aez63admp28iitzkqphjls1f5xof6b7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>װיקיפּעדיע:טעגליך/ג' כסלו</title>
    <ns>4</ns>
    <id>28317</id>
    <redirect title="ג&#039; כסלו" />
    <revision>
      <id>600880</id>
      <parentid>565879</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T19:32:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <comment>געענדערט ווייטערפירונג ציל פון בלאט [[הויפט זייט/ג' כסלו]] צו בלאט [[ג' כסלו]]</comment>
      <origin>600880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="ijm9vu793c5hgosgs74h3z1uaywzrt6" xml:space="preserve">#ווייטערפירן [[ג' כסלו]]</text>
      <sha1>ijm9vu793c5hgosgs74h3z1uaywzrt6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>װיקיפּעדיע:טעגליך/ד' כסלו</title>
    <ns>4</ns>
    <id>28318</id>
    <redirect title="ד&#039; כסלו" />
    <revision>
      <id>600881</id>
      <parentid>565880</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T19:32:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <comment>געענדערט ווייטערפירונג ציל פון בלאט [[הויפט זייט/ד' כסלו]] צו בלאט [[ד' כסלו]]</comment>
      <origin>600881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="hzss0dbbhaeouyiajd05rdgcvpc3cfi" xml:space="preserve">#ווייטערפירן [[ד' כסלו]]</text>
      <sha1>hzss0dbbhaeouyiajd05rdgcvpc3cfi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>װיקיפּעדיע:טעגליך/ה' כסלו</title>
    <ns>4</ns>
    <id>28319</id>
    <redirect title="ה&#039; כסלו" />
    <revision>
      <id>600882</id>
      <parentid>565881</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T19:33:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <comment>געענדערט ווייטערפירונג ציל פון בלאט [[הויפט זייט/ה' כסלו]] צו בלאט [[ה' כסלו]]</comment>
      <origin>600882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="a3lk8dt2uxf2vlcmhwwm4eu24vpvbhn" xml:space="preserve">#ווייטערפירן [[ה' כסלו]]</text>
      <sha1>a3lk8dt2uxf2vlcmhwwm4eu24vpvbhn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>װיקיפּעדיע:טעגליך/ו' כסלו</title>
    <ns>4</ns>
    <id>28320</id>
    <redirect title="ו&#039; כסלו" />
    <revision>
      <id>600883</id>
      <parentid>565882</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T19:33:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <comment>געענדערט ווייטערפירונג ציל פון בלאט [[הויפט זייט/ו' כסלו]] צו בלאט [[ו' כסלו]]</comment>
      <origin>600883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="bkz4ep76tsjsuf8mnci1fk864padweh" xml:space="preserve">#ווייטערפירן [[ו' כסלו]]</text>
      <sha1>bkz4ep76tsjsuf8mnci1fk864padweh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>קאָנגרעס</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29345</id>
    <redirect title="קאנגרעס פון די פאראייניגטע שטאטן" />
    <revision>
      <id>600898</id>
      <parentid>212682</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T00:22:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>7281</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>פארראכטן פארטאפלטע ווייטערפירונג → [[קאנגרעס פון די פאראייניגטע שטאטן]]</comment>
      <origin>600898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="88" sha1="n1o44fnj1qify1td3mcvtdadytlt6v9" xml:space="preserve">#ווייטערפירן [[קאנגרעס פון די פאראייניגטע שטאטן]]</text>
      <sha1>n1o44fnj1qify1td3mcvtdadytlt6v9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>צייט זאנע</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30688</id>
    <revision>
      <id>600866</id>
      <parentid>551590</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T15:30:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>600866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2973" sha1="jieziwtxbzpn3ydbb2z0zjspkjuyl47" xml:space="preserve">'''צייט זאנע''' איז דער ארגאניזירטער אופן ווי מענטשן איבער דער וועלט זען און פארשטיין זייגער צייט אין פארשידענע ערטער. יעדע צייט זאנע איז א טייל פון דער וועלט וואס מען האט א זעלבע זייגער צייט, וואס דיפערענץ פון דער אוניווערסעלער צייט (UTC, קאָאארדינירטער אוניווערסעלער צייט).

== ווי מען באשטימט עס ==
מען טיילט דער וועלט אין טיילן, און יעדע טייל געהערט צו א באזונדערע צייט־זאנע. דער זייגער צייט ווערט אויסגעדרוקט ווי א דיפערענץ פון דער וועלט־צייט.
מענטשן נוצן דאס צו לייענען זייגער, צו ארבייטן.

== געשיכטע ==
דער געדאנק צו האבן צייט זאנעס איז געבוירן ווען דער וועלט האט אנגעפאנגעןצו ניצען באנען, אין די 1800ער יארן.

* אין 1884 האט מען געהאלטן א וועלט־קאנגרעס פון לאטיטודעס צו באשטימען אינטערנאציאנאלער רעפערענץ־צייט.
* דער רעזולטאט איז געווען UTC ווי דער קאָאארדינירטער אינטערנאציאנאלער צייט, און דערנאך האבן לענדער גענוצט צייט־זאנעס צו מאכן צייט גלייך איבער גרויסע שטעט.

== זומער־צייט ==
אין פיל פלעצער ריקט מען די זייגער פאראויס זומער־צייט (DST)  אין די ווארעמע חדשים, כדי צו ניצן מער טאָג־ליכט. דאס איז ווי א באזונדערע געדאנק פון חכמה אין סדר פון דער נאַטור.

== ספּעציעלע פענאמענן ==

* לענדער ווי [[איסלענד]] נוצן נישט זומער־צייט.
* לענדער מיט גרויס טריטאריעס, ווי [[רוסלאנד]] און [[קאנאדע]], האבן מער ווי איין צייט־זאנע.
* פאר לופט־רייזע און ים־רייזע איז יעכדיק צו רעכענען דעם דיפערענץ פון קלאק.

== באקאנטע צייט־זאנעס ==

* UTC – קאָאארדינירטער אוניווערסעלער צייט
* GMT – גרינוועטש מיטל צייט
* CET – מיטל־אייראָפּע צייט
* EST – מזרח־אמעריקע צייט
* PST – פאציפישער שטאט צייט

== זעט אויך ==

* [[דיילייט סאווינג טיים]]
* [[וועלט־זייגער ]]
* [[זמני־תפילה]] – ווי מענטשן נוצען זייגער פאר בתפילה.

[[קאטעגאריע:צייט]]
[[קאטעגאריע:סטאנדרטן]]
[[קאטעגאריע:וועלט-רעגולאציעס]]


[[קאַטעגאָריע:צייט]]</text>
      <sha1>jieziwtxbzpn3ydbb2z0zjspkjuyl47</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>600867</id>
      <parentid>600866</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T15:31:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>600867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2975" sha1="62coqps8c2bbq5jf26ct8lxu8ocrs6l" xml:space="preserve">'''צייט זאנע''' איז דער ארגאניזירטער אופן ווי מענטשן איבער דער וועלט זען און פארשטיין זייגער צייט אין פארשידענע ערטער. יעדע צייט זאנע איז א טייל פון דער וועלט וואס מען האט א זעלבע זייגער צייט, וואס דיפערענץ פון דער אוניווערסעלער צייט (UTC, קאָאארדינירטער אוניווערסעלער צייט).

== ווי מען באשטימט עס ==
מען טיילט דער וועלט אין טיילן, און יעדע טייל געהערט צו א באזונדערע צייט־זאנע. דער זייגער צייט ווערט אויסגעדרוקט ווי א דיפערענץ פון דער וועלט־צייט.
מענטשן נוצן דאס צו לייענען זייגער, צו ארבייטן.

== געשיכטע ==
דער געדאנק צו האבן צייט זאנעס איז געבוירן ווען דער וועלט האט אנגעפאנגעןצו ניצען באנען, אין די 1800ער יארן.

* אין 1884 האט מען געהאלטן א וועלט־קאנגרעס פון לאטיטודעס צו באשטימען אינטערנאציאנאלער רעפערענץ־צייט.
* דער רעזולטאט איז געווען UTC ווי דער קאָאארדינירטער אינטערנאציאנאלער צייט, און דערנאך האבן לענדער גענוצט צייט־זאנעס צו מאכן צייט גלייך איבער גרויסע שטעט.

== זומער־צייט ==
אין פיל פלעצער ריקט מען די זייגער פאראויס זומער־צייט (DST)  אין די ווארעמע חדשים, כדי צו ניצן מער טאָג־ליכט. דאס איז ווי א באזונדערע געדאנק פון חכמה אין סדר פון דער נאַטור.

== ספּעציעלע פענאמענן ==

* לענדער ווי [[אייסלאנד]] נוצן נישט זומער־צייט.
* לענדער מיט גרויס טריטאריעס, ווי [[רוסלאנד]] און [[קאנאדע]], האבן מער ווי איין צייט־זאנע.
* פאר לופט־רייזע און ים־רייזע איז יעכדיק צו רעכענען דעם דיפערענץ פון קלאק.

== באקאנטע צייט־זאנעס ==

* UTC – קאָאארדינירטער אוניווערסעלער צייט
* GMT – גרינוועטש מיטל צייט
* CET – מיטל־אייראָפּע צייט
* EST – מזרח־אמעריקע צייט
* PST – פאציפישער שטאט צייט

== זעט אויך ==

* [[דיילייט סאווינג טיים]]
* [[וועלט־זייגער ]]
* [[זמני־תפילה]] – ווי מענטשן נוצען זייגער פאר בתפילה.

[[קאטעגאריע:צייט]]
[[קאטעגאריע:סטאנדרטן]]
[[קאטעגאריע:וועלט-רעגולאציעס]]


[[קאַטעגאָריע:צייט]]</text>
      <sha1>62coqps8c2bbq5jf26ct8lxu8ocrs6l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>סורא</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33387</id>
    <revision>
      <id>600891</id>
      <parentid>461569</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T21:32:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>600891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2521" sha1="ga9dn960uxizoang8mxvnwwr0ansx0z" xml:space="preserve">'''סורא''' איז געווען אן אלטע שטאט אין [[בבל]], באוואוסט בעיקר צוליב דער [[ישיבת סורא]], איינע פון די וויכטיגסטע ישיבות אין דער תקופה פון די [[אמוראים]] און [[גאונים]].

== געשיכטע ==
סורא איז געווען א וויכטיגער אידישער צענטער אין בבל. אין דער דריטער יארהונדערט האט [[רב (אמורא)|רב אבא אריכא]], באקאנט פשוט אלס &quot;רב&quot;, געגרינדעט דארט די [[ישיבת סורא]], וועלכע איז געווארן איינע פון די גרעסטע תורה־צענטערס אין יענע צייטן.

צוזאמען מיט [[פומבדיתא]] איז סורא געווען צווישן די הויפט צענטערס פון תורה־לימוד אין בבל. די חכמים פון די ישיבות האבן געהאט א הויפט ראלע אין דער שאפונג און אנטוויקלונג פון דעם [[תלמוד בבלי]].

== ישיבת סורא ==
די ישיבה איז אנגעפירט געווארן דורך א רייע בארימטע אמוראים און שפעטער דורך די [[גאונים]]. במשך פון עטליכע הונדערט יאר איז זי געווען א צענטער פון הלכה, תורה־לימוד און אידישער הנהגה.

צווישן די באקאנטע ראשי־ישיבה זענען געווען:

* [[רב (אמורא)|רב]]
* [[רב הונא]]
* [[רב חסדא]]
* [[רב אשי]]

אין דער תקופת הגאונים איז די ישיבה ווייטער געווען פון די וויכטיגסטע תורה־צענטערס אין דער אידישער וועלט.

== אין אידישער געשיכטע ==
סורא ווערט אפט דערמאנט אין [[תלמוד בבלי]] און אין די כתבים פון די גאונים. איר השפעה אויף הלכה און תורה־לימוד איז געווען גאר גרויס און האט אנגעהאלטן במשך פון פילע דורות.

== זעט אויך ==
* [[ישיבת סורא]]
* [[פומבדיתא]]
* [[תלמוד בבלי]]
* [[אמוראים]]
* [[גאונים]]
* [[בבל]]

[[קאטעגאריע:בבל]]
[[קאטעגאריע:אידישע געשיכטע]]
[[קאטעגאריע:אלטע שטעט]]
[[קאטעגאריע:תלמוד בבלי]]

[[קאטעגאריע:אמוראים]]
[[קאטעגאריע:אידישע יישובים]]</text>
      <sha1>ga9dn960uxizoang8mxvnwwr0ansx0z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>רעדן:דוד טווערסקי</title>
    <ns>1</ns>
    <id>34259</id>
    <revision>
      <id>600870</id>
      <parentid>600797</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T16:40:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ראחמיסטריווקא</username>
        <id>42156</id>
      </contributor>
      <comment>/* משפחה */</comment>
      <origin>600870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29566" sha1="irrgh13e3o4tozljwznkbsi5u3r7fv4" xml:space="preserve">אין ארטיקל שטייט:
:''ער איז דער איינ'איינציגע נענסטע אייניקל צום הייליגן בעל שם טוב , זייענדיג דער זיבעטער דור.''
הייתכן? זיין שוועסטער איז נישט אזוי נאנט ווי ער?
--&lt;b&gt;[[באניצער:פוילישער|פוילישער]]&lt;/b&gt; 04:53, 9 יוני 2010 (UTC)

איך וואונדער מיך אויף דיין שאלה, אוודאי איז זיין שוועסטערס פונקט ווי עהם אייניקלעך, אבער מ'רעדט דא פון די ''נענסטע ממשיך''.. קען א פרוי זיין א ממשיך? ווען ביידע זענען די זעלבע און איינער די מאן די אנדערע א פרוי, איז דער מאן דער חשיבות. ריכטיג?
[אגב, זיי מיר מסדר דעם בילד דא, לייג עס אריין נארמאל, נישט א לינק. א דאנק.[[באַניצער:ששון|ששון]] 18:46, 23 יאַנואַר 2011 (UTC)
::הגם אז דאס איז בכלל נישט ריכטיג אז דער מאן איז אלעמאל דער חשיבות, איז זיין חשיבות סייווי נישט נוגע דא, עס בארעכטיגט נישט צו שרייבן א גלאטער ליגנט. (ווי קומט דא אריין &quot;נענסטע ממשיך&quot;? אגב, &quot;המשכה&quot; אין חסידות האט גארנישט צוטון מיט וואספארא בלוט עס פליסט אין א מענטשנס אדערן.([[באַניצער:עולםגולם|עולםגולם]] ([[באַניצער רעדן:עולםגולם|רעדן]]) 21:50, 12 יאַנואַר 2016 (UTC))


==משפחה==
פארוואס דארף מען וויסן דא די גאנצע מחותנות׳שאפט פון יעדן אייניקל? --&lt;b&gt;[[באניצער:פוילישער|פוילישער]]&lt;/b&gt; 23:41, 23 נאוועמבער 2017 (UTC)

:וואס מיינטסו דערמיט? איך בין מסכים אז מען דארף נישט אויסרעכענען דעם יחוס פון יעדן געבוירענעם/צוגעקומענעם אייניקל, אבער וויבאלד ס'איז שוין געשטאנען דא א לאנגע ליסטע פון אייניקלעך (חלק פון זיי באשטייט נאר פונעם ווארט &quot;איידעם&quot; אהן דעם נאמען זעלבסט, און איך האב קאריגירט וואס איך קען), האב איך באשלאסן אויכעט בייצושטייערן פון מיין וויסנשאפט. און אין פאל אז דו האסט נישט באמערקט, איך פראביר מיך צו פארהינדערן פון צוצולייגן דעם גאנצן יחוס מיט אלע אבות, באבעס און זיידעס - דאס האבן דא אנדערע שוין געטוהן. ערליך געזאגט? טאמער דו פרעגסט מיר, צו מיין באשיידענער מיינונג, קען מען אויסמעקן אלע נעמען פון אייניקלעך און איבערלאזן נאר די נעמען פון די קינדער (פארשטייט זיך נאר אויב דו קלערסט אזוי אויך) ווייל ס'איז סיי וויי נישט קיין געאנאלאגישער וועבזייטל, און אויך ס'איז נישטא אזא זאך אז מען זאל מעגן א טייל פון די נעמען יא ערווענען און א טייל נישט ווייל ס'איז בכלל נישט ארנטלעך. ישר כח און א גוט וואך.

:[[באניצער:Davidik500|Davidik500]]

:: איך וואלט מסכים געווען צו דיין הצעה אז מ׳זאל אויסמעקן די נעמען פון אלע אייניקלעך. (אין דעם פאל וועט מען דאס אריינלייגן דא אין שמועס בלאט אזוי ווי ס׳איז געווען געשריבן אויפן בלאט א לאנגע צייט.) אוודאי טאמער ס׳איז דא קינדער פונעם רבי׳ן וואס האבן אן אייגענעם בלאט קען מען צושטעלן זייערע קינדער דארט. כ׳וואלט זייער געפרייט ווען עמעצער האט מער ידיעות צו שרייבן וועגן דעם רבי׳ן אליין. כל טוב. --&lt;b&gt;[[באניצער:פוילישער|פוילישער]]&lt;/b&gt; 13:47, 26 נאוועמבער 2017 (UTC)


:::נעמען פון אייניקלעך און קינדער פונעם סקווערער רבין, אריבערגעפירט אהער (דארט האב איך איבערגעלאזט נאר די נעמען פונעם רבינ'ס קינדער).
*רבי אהרן מנחם מענדיל, האט געהייראט מרת חוה רייזל, טאכטער פון זיין פעטער און עלטער פעטער רבי מרדכי האגער, וויזשניצער רבי פון מאנסי.
**הרב '''[[יעקב יוסף טווערסקי (ב)|יעקב יוסף]]''', האט געהייראט מרת '''מרגלית''', טאכטער פון זיין פעטער הרב '''יצחק טווערסקי''' (זון פון סקווערער רבי'ן און איידעם פון רבי [[ישראל האגער]] וויזשניצער רבי:
***'''פנחס צבי אריה''', האט געהייראט מרת '''חיה פריידל''' טאכטער פון הרב '''יעקב גינזבערג''' סוואליעווער רב, זון פון חוסטער רבי אין [[בארא פארק]], און איידעם ביי רבי '''[[משה טויב]]''' [[קאלעוו (הויף)|קאלעווער רבי]].
***'''חיים מאיר''', האט געהייראט מרת יענטא א טאכטער פון רבי '''מנחם נחום טווערסקי''' [[ראחמיסטריווקא (הויף)|ראחמיסטריווקער]] רבי אין אוק ענד וויין, איידעם ביי רבי '''[[משה טויב]]''' [[קאלעוו (הויף)|קאלעווער רבי]].
***'''משולם זוסיא'''
***'''חנינא ליפא'''
***'''בלומא טויבא'''
***'''משה יהושע'''
***'''טראני'''
***'''מרדכי'''
***'''ציפורה'''
***'''זאב'''
***'''יוחנן'''


**מרת '''מרגלית''', די ווייב פון הרב '''ארי' לייבוש טייטלבוים''', זון פון הרב '''חנני' יו&quot;ט ליפא''' פון [[וויליאמסבורג]], איידעם פון האדמו&quot;ר מקיוויאשד:
***'''טראני''', די ווייב פון הרב '''נפתלי יחיאל מיכל''', שבט תשפ&quot;ד זון פון הרב '''אברהם יהושע אשר''', זון פון רבי '''[[דוד משה טווערסקי]] [[ראחמיסטריווקא (הויף)|רחמיסטריווקער]]''' רבי אין אמעריקע.
***'''אלעזר''', חתונה געהאט[[כסלו]] [[תשפ&quot;ה]] מיט מרת '''טראני''', טאכטער פון זיין עלטער פעטער רבי '''חיים מאיר טווערסקי''' זון פון סקווערער רבי'ן און איידעם פון רבי '''צבי אלימלך האלבערשטאם''' בארניווער רב.
***'''יעקב יוסף''' האט געהייראט אדר תשפ&quot;ו צו זיין שוועסטער קינד סימא מירל בת הרב ר' יצחק בן הרב ר אהרן מענדל שליט&quot;א 
***'''יחזקאל שרגא'''
***'''סימא מירל'''
***'''משה'''
***'''ציפורה'''
***'''ברכה'''
***'''מלכה רבקה מרים'''
***'''דבורה'''
***'''גאלדא'''


**הרב '''חיים מאיר''', האט געהייראט מרת '''רויזא בלומא''', טאכטער פון רבי '''ארי' לייבוש יצחק רובין''' אבד&quot;ק גלאגאוו בארא פארק:
***'''יעקב יוסף''', חתונה געהאט [[חורף]] [[תשפ&quot;ה]] מיט א טאכטער פון הרב '''שלמה פרענקל''' רב פון וויעליפאלי אין [[לעיקוואד]], זון פון רבי '''יוסף פרענקל''' וויעליפאלער רבי.
***'''יוכבד יכט''' האט געהייראט סיון תשפ&quot;ו צו החתן צבי מאיר טויב בן ר בערל טויב אב&quot;ד קאלוב ווילאמסבורג בן האדמו&quot;ר מקאלוב וחתן אדמו&quot;ר מדעעש ב&quot;ב שליט&quot;א 
***'''שמחה ישכר בער'''
***'''יוחנן פנחס'''
***'''ברכה פריידא'''
***'''משה יהושע'''
***'''שבתי'''


**הרב '''יצחק''', האט געהייראט זיין שוועסטער-קינד מרת '''צירל שרה מרים''', טאכטער פון זיין פעטער האדמו&quot;ר מביקסאד וויליאמסבורג, איידעם פון האדמו&quot;ר מוויזשניץ מאנסי:
***'''סימא מירל''' האט געהייראט צו איהר שוועסטער קינד יעקב יוסף ב&quot;ר לייבוש טייטלבוים הנ&quot;ל 
***'''יעקב יוסף'''
***'''הינדא ליפשא מאטיל'''
***'''שמואל אברהם אבא'''
***'''נחום צבי'''
***'''יוחנן פנחס'''
***'''מרגליא'''
***'''לאה אסתר'''
***'''מרדכי'''


**הרב '''ישראל''', האט געהייראט מרת '''הענטשא מרים''', טאכטער פון ר' '''יצחק אייזיק שנעעבאלג''' רב פון [[מאכניווקא (הויף)|מאכניווקע]] אין וויליאמסבורג (זון פון ר' '''מענדל''' פון [[מאנטשעסטער]] און איידעם פון ר' '''נפתלי אריה טויב''' פון קאלוב):
***'''נפתלי אריה שלמה'''
***'''טראני'''
***'''בלומא'''
***'''יעקב יוסף'''
***'''בריינדל'''
***'''ישעיה משולם זוסיא'''
***'''שרה רבקה'''


**הרב '''יוחנן פינחס''', האט געהייראט מרת '''מחלה גיטל''', טאכטער פון הרב '''חיים מאיר ערנסטער''', וויזשניצער רב אין מאנטשעסטר, זון פון ר' '''[[מנחם ערנסטער|מנחם]]''', ר&quot;י וויזשניץ:
***'''אברהם יצחק אייזיק'''
***'''יעקב יוסף'''
***'''שבע ברכה'''
***'''מרדכי'''
***'''משה'''
***'''ישכר דוב'''


**מרת '''טראני''', די ווייב פון הרב יוחנן זון פון איהר פעטער ר' '''אברהם יושע העשיל''' זון פון רבי '''[[חי יצחק טווערסקי]] [[רחמיסטריווקא (הויף)|רחמיסטריווקער]]''' רבי אין אמעריקע, און איידעם פון סקווערער רבי רבי '''[[דוד טווערסקי]]''':
***'''סימא מירל'''
***'''יעקב יוסף'''
***'''ציפורה'''
***'''מרדכי'''
***'''אסתר רבקה'''
***'''חיים מאיר'''
***'''חי יצחק'''


**הרב '''זאב''', האט געהייראט מרת '''גיטל''', די טאכטער פון הרב '''חיים יחיאל מיכל שפיגל''', זון פון אב&quot;ד אסטראוו-קאלושין:
***'''זיסל'''
***'''מרגלית'''
***'''חנניה יו&quot;ט ליפא'''
***'''טראני'''
***'''שרה דרעזיל '''
***'''סימא ציפורה '''


**הרב '''ישעיה משולם זושא''', האט געהייראט מרת '''טראני''', טאכטער פון רבי '''צבי אלימלך האלבערשטאם''', דער [[צאנז (הויף) #בארניווער צווייג|בארניווער]] רבי פון מאנסי, און איידעם פון רבי '''חי יצחק טווערסקי''' דער [[רחמיסטריווקא (הויף)|רחמיסטריווקער]] רבי פון אמעריקע:
***'''משה'''
***'''יעקב יוסף'''
***'''אסתר רבקה'''
***'''סימא מירל'''


**הרב '''ברוך שמשון''', האט געהייראט מרת '''מלכה''', טאכטער פון הרב '''אלישע סעקולא''' - אב&quot;ד סאדוונא מאנסי, זון פון רבי '''יצחק יעקב''', סאדאוונא רבי, און איידעם פון רבי '''צבי הירש הורוויץ''', [[מעליץ (הויף) #סטריזובער צווייג|סטריזאבער]] רבי.
***'''ירחמיאל ישראל'''
***'''יצחק יעקב'''


**הרב'''ישכר דוב''', האט געהייראט זיין שוועסטער קינד מרת '''ריבה מלכה''', טאכטער פון זיין פעטער רבי '''חיים מאיר טווערסקי''' זון פון סקווערער רבי'ן און איידעם פון רבי '''צבי אלימלך האלבערשטאם''' בארניווער רב.
***'''יעקב יוסף'''


**'''סימא מירל'''


* רבי '''יצחק''', האט געהייראט מרת '''מלכה העניא''', די טאכטער פון הרב '''[[ישראל האגער (בני ברק)|ישראל האגער]]''', [[וויזשניץ (הויף)|וויזשניצער]] רבי פון [[בני ברק]].

**מרת '''מרגלית''', ווייב פון איר שוועסטער-קינד הרב '''יעקב יוסף טווערסקי''', זון פון רבי '''אהרן מנחם מענדיל''':
***'''פנחס צבי אריה''', האט געהייראט מרת '''חיה פריידל''', טאכטער פון הרב '''אליעזר יונה גינזבערג''' סוואליעווער רב, זון פון חוסטער רבי אין [[בארא פארק]], און איידעם ביי רבי '''[[משה טויב]]''' [[קאלעוו (הויף)|קאלעווער רבי]].
***'''חיים מאיר''', האט געהייראט יענטא א טאכטער פון רבי '''מנחם נחום טווערסקי''' [[ראחמיסטריווקא (הויף)|ראחמיסטריווקער]] רבי אין אוק ענד וויין, איידעם ביי רבי '''[[משה טויב]]''' [[קאלעוו (הויף)|קאלעווער רבי]].
***'''משולם זוסיא'''
***'''חנינא ליפא'''
***'''בלומא טויבא'''
***'''משה יהושע'''
***'''טראני'''
***'''מרדכי'''
***'''ציפורה'''
***'''זאב'''
***'''יוחנן'''


**מרת '''שיינא רחל''', ווייב פון איר שוועסטער קינד הרב '''יעקב יוסף טווערסקי''', זון פון '''אברהם יושע העשיל''':
***'''מנחם נחום''', האט געהייראט מרת '''ברכה גיטל''', טאכטער פון רבי '''שמעון דוב טווערסקי''', זון פון לאיעוו - טשערנאבילער רבי פון פארשעיי געגענט אין [[מאנסי]]. 
***'''אסתר רבקה''' האט געהייראט שבט תשפ&quot;ו צו הרב אברהם יהושע העשיל טווערסקי בן האדמו&quot;ר מסקווירא גרינוויל בן האדמו&quot;ר מסקווירא פלעטבוש זצ&quot;ל וחתן כ&quot;ק אדמו&quot;ר מסקאליע 18 שליט&quot;א 
***'''מרדכי פנחס'''
***'''טראני'''
***'''חיים מאיר'''
***'''אהרן משה'''
***'''ציפורה'''
***'''ישכר דוב'''
***'''חנינא ליפא'''


**מרת '''רעכיל דבורה''', ווייב פון הרב '''איתמר כ&quot;ץ''', זון פון הרב '''יושע''', מאגראווער רב:
***'''חיים מאיר''' חתונה געהאט  אדר תשפ&quot;ה צו א טאכטער פון ר יהושע היימליך א זוהן פון אב&quot;ד קאראד און איידעם ביי אדמו&quot;ר משומרי אמונים בני ברק זצ&quot;ל 
***'''אהרן אריה'''
***'''יהודה לייב צבי'''
***'''אשר ישעיה'''
***'''מרדכי פנחס'''
***'''אלעזר שלמה'''
***'''מנחם נחום'''
***'''רחל שפרה'''
***'''זאב'''
***'''פייגא'''


**הרב '''יעקב יוסף''', האט געהייראט מרת '''פערל''', טאכטער פון רבי '''צבי אלימלך האלברשטאם''', בארנאווער רב, זון פון [[משה האלבערשטאם (קיוויאשד)|קיוויאשדער]] רבי  און איידעם ביים [[חי יצחק טווערסקי|רחמיסטריווקער רבי]] פון בארא פארק:
***'''אסתר רבקה''' געווארן א כלה אייר תשפ&quot;ו צו החתן יוסף ניישלאס ב&quot;ר אלימלך ב&quot;ר ירמי אב&quot;ד סעדרהעלי ב&quot;ב אין איידם ביי כ&quot;ק אדמו&quot;ר מנדבורנא אראד זצ&quot;ל
***'''ישכר דוב'''
***'''טראני'''
***'''משה יהושע'''
***'''אלעזר'''
***'''בלומא טויבא'''
***'''יוחנן'''


**הרב  '''משולם זוסיא''', האט געהייראט מרת '''שרה רויזא בלומא''', טאכטער פון רבי '''משה מייזליש''' אב&quot;ד ווארדאן לאנדאן:
***'''אלעזר'''
***'''רייזל'''
***'''יעקב יוסף'''


**הרב '''מרדכי פינחס''', האט געהייראט מרת '''מרים''', טאכטער פון רבי '''ברוך בנציון טווערסקי''' אבד&quot;ק בית אהרן פארשעי:
***'''אברהם נפתלי צבי'''
***'''יעקב יוסף'''
***'''חיים'''
***'''לאה אסתר'''
***'''אהרן יהושע העשיל'''
***'''ישכר דוב'''


**מרת '''לאה אסתר''', ווייב פון איר שוועסטער-קינד הרב '''יחזקאל שרגא''', זון פון רבי '''[[אליעזר גאלדמאן]]''', זווהעילער רבי פון אמעריקע:
***'''טראני'''
***'''שלמה'''
***'''מרגלית'''
***'''פייגא סימא'''
***'''בלומא טויבא'''
***'''משה יעקב לייב'''


**מרת '''טראני''', ווייב פון הרב '''משולם זלמן טווערסקי''', אייניקל פון לויעוו-טשערנאבילער רבי פון בארא-פארק:
***'''בלומא טויבא'''
***'''אסתר'''


**מרת '''בת שבע''', ווייב פון הרב '''יהושע טווערסקי''':
***'''בלומא טויבא'''
***'''חיים מרדכי'''
***'''טראני'''
***'''פייגא'''


**מרת '''ציפורה''', ווייב פון ר' '''לוי יצחק ניישלאס''', זון פון רבי '''אלימלך ניישלאס''' זון פון רבי '''ירמיה''' סערדעהאלי רב און איידעם פון רבי '''דוד אלימלך לייפער''' האדמו&quot;ר מנאדווארנא אראד.
***'''טראני'''
***'''יטל'''


**הרב '''חיים מאיר''', האט געהייראט מרת '''שרה ביילא''', טאכטער פון רבי '''גדליה משה פאנעט''', זון פון רבי '''יצחק יחיאל מיכל''' - [[דעעש (הויף)|דעעשער]] רבי פון [[בני ברק]], און איידעם פון הרבני הנגיד רבי יוסף פאזנער פון [[בארא פארק]].
***'''מרים'''


**הרב '''דוב בער אברהם''', געווען חתונה געהאט בזיוו&quot;ר צו מרת '''רחל עטיא''' טאכטער פון האדמו&quot;ר מקאליש. דאס פארפאלק האט זיך געג'ט עטליכע חודשים נאך דער חתונה.


**מרת '''בריינא פריידא''', ווייב פון הרב '''שלום''', זון פון רבי '''אברהם משה גראס''' קרעסטירער בערבעשט רב, איידעם פון רבי '''[[שמעון נתן נטע בידערמאן]]''' [[לעלוב]]ער רבי אין בני ברק.
***'''מאיר יהושע'''


**'''פייגא הינדא''' האט געהייראט החתן אליעזר גראס ב&quot;ר דוד צבי שלמה ב&quot;ר אברהם משה אב&quot;ד קערעסטיר וחתן ר שלמה גאלדמאן מזוועהיל


* מרת '''הינדא''', ווייב פון רבי '''אברהם יהושע העשיל טווערסקי''', זון פון [[חי יצחק טווערסקי|רחמיסטריווקער]] רבי אין אמעריקע.
**הרב '''יעקב יוסף''', האט געהייראט זיין שוועסטער-קינד מרת '''שיינא רחל''', טאכטער פון רבי '''יצחק טווערסקי''':
***'''מנחם נחום''', האט געהייראט מרת '''ברכה גיטל''', טאכטער פון רבי '''שמעון דוב טווערסקי''', זון פון לאיעוו - טשערנאבילער רבי פון פארשעיי געגענט אין [[מאנסי]]. 
***'''אסתר רבקה'''
***'''מרדכי פנחס'''
***'''טראני'''
***'''חיים מאיר'''
***'''אהרן משה'''
***'''ציפורה'''
***'''ישכר דוב'''

**מרת '''שפרה''', ווייב פון הרב '''צבי אלימלך טווערסקי''':
***'''טראני''', געווארן א [[כלה]] [[אב]] [[תשפ&quot;ד]], מיט הרב '''משה נתן נטע''', זון פון רבי '''שמעון דוב טווערסקי''', זון פון לאיעוו - טשערנאבילער רבי פון פארשעיי געגענט אין [[מאנסי]]. 
***'''רעכיל'''
***'''יחיאל'''
***'''יוחנן'''
***'''יעקב יוסף'''
***'''זיסל'''
***'''מנחם נחום'''
***'''ישעיה משולם זוסיא'''
***'''אסתר רבקה'''
***'''חיים יצחק'''


**הרב '''יוחנן''', האט געהייראט זיין שוועסטער קינד מרת '''טראני''', טאכטער פון רבי '''אהרן מענדיל טווערסקי''':
***'''סימא מירל'''
***'''יעקב יוסף'''
***'''ציפורה'''
***'''מרדכי'''
***'''טראני'''
***'''חיים מאיר'''


**הרב '''אהרן מנחם מענדיל''', האט געהייראט מרת '''חנה סאשע''', טאכטער פון רבי '''משה וואלף מייזליש''' פון איהעל מאנסי:
***'''חיים מאיר'''
***'''לאה אסתר'''
***'''אלעזר'''
***'''יוחנן'''
***'''יעקב יוסף'''
***'''רייזל'''
***'''טראני'''
***'''רבקה'''


**הרב '''ישכר דוב''', האט געהייראט מרת '''בלומא רויזא''', טאכטער פון רבי '''ישראל לייפער''':
***'''אלימלך'''
***'''חוה'''


**הרב '''מרדכי''', האט געהייראט מרת '''באשע''', טאכטער פון הרב '''ישראל יונה הורוויץ''', זון פון באסטאנער רבי.
**הרב '''חיים מאיר''', האט געהייראט מרת '''רעכיל''', טאכטער פון הרב '''יצחק ראזנבוים''', זון פון קאלישער רבי:
***'''רחל'''
***'''שפרה'''
***'''שרה'''
***'''טראני'''
***'''יוסף'''
***'''רבקה יענטא'''


**'''טראני''' חתונה געהאט מיט בן הרב ר אלישע סעקולא מסאדאוונא 


*מרת '''ציפורה''', ווייב פון רבי '''[[אליעזר גאלדמאן]]''', [[זוועהיל (הויף)|זוועהילער]] רבי אין אמעריקע.
*הרב '''גדליה יעקב לייב''', האט געהייראט מרת '''חנה''', טאכטער פון רבי '''יעקב ישעיה זאב גראס''', האלמינער רב פון [[ביתר עילית]]:
***'''הענדל בלומא'''
***'''חיים מאיר'''
***'''מלכה'''
***'''טראני'''
***'''משה יהושע'''
***'''טויבא'''


**הרב '''פנחס אהרן''', האט געהייראט מרת '''עכסא בלומא''', טאכטער פון רבי '''זאב וואלף מייזליש''', אוהעלער רב אין מאנסי:
***'''אלעזר'''
***'''רייזל'''
***'''אסתר שיינא רחל'''
***'''מרגלית'''
***'''חיים מאיר'''
***'''יעקב יוסף'''
***'''שלמה'''


*הרב '''מרדכי''', האט געהייראט מרת '''ברכה פערל''',  טאכטער פון רבי '''אברהם יעקב פלינטנשטיין''', זון פון קאפישניטצער רבי און איידעם פון אלכסנדר רבי:
***'''לאה רחל'''
***'''יוסף'''
***'''מנחם נחום'''
***'''טראני'''


*הרב '''שלום''', האט געהייראט מרת '''בת שבע''', טאכטער פון קאזמירער רבי.
*הרב '''שלמה''', האט געהייראט מרת '''שבע רבקה''', טאכטער פון רבי '''יוסף פאנעט''', זון פון [[דעעש (הויף)|דעעשער]] רבי פון בני ברק און איידעם פון רבי '''[[אברהם חיים ראטה]]''' דער פריערדיגער רבי פון [[שומרי אמונים]].
*הרב '''יחזקאל שרגא''', האט געהייראט זיין שוועסטער קינד מרת '''לאה אסתר''', טאכטער פון רבי '''יצחק טווערסקי''', זון פון סקווערער רבי און איידעם פון רבי '''[[ישראל האגער (בני ברק)|ישראל האגער]]''', דער וויזשניצער רבי פון בני ברק.
*מרת '''צביה זלאטא ברכה''', די ווייב פון הרב '''אליעזר זאב ירחמיאל''', זון פון רבי '''יעקב מנחם ראבינאוויטש''', [[ביאלע (הויף)|ביאלער]] רבי.
*הרב '''יצחק יוסף''', אין תשע&quot;ז איז א חתן געווארן מיט '''מרת שפרה מלכה''', טאכטער פון רבי '''אלטער ישראל אברהם קרויז''', קערעסטירער רבי פון מאנסי, און איידעם פון רבי '''[[שמואל יעקב קאהן]]''', [[תולדות אברהם יצחק]] רבי.
*'''לאה אסתר''' חתונה געהאט צו נכד האדמו&quot;ר מקרעטשניף רחובות


* מרת '''סימא מירל''', ווייב פון רבי '''יעקב יוסף האגער''', אן אייניקל פונעם פריערדיגן [[מרדכי האגער| וויזשניצער רבי פון מאנסי]], א זון צו זיין זון רבי '''[[ישראל האגער (מאנסי)|ישראל האגער]]''' וויזשניצער רבי פון מאנסי.
**מרת '''ציפורה''', ווייב פון הרב '''אהרן''', זון פון רבי '''יעקב ישראל ישורון רובין''', זון פון סאסרעגענער רבי.
**הרב '''חיים מאיר''', האט געהייראט מרת '''סאשא''', טאכטער פון רבי ישראל אברהם אלטר טויב פון קאלוב בארא-פארק.
**הרב '''ישכר דוב''', האט געהייראט מרת '''חנה'''.
**מרת '''מרגליא''', ווייב פון הרב '''יוחנן האגער''', זון פון רבי מנחם מענדל, אב&quot;ד וויזשניץ קיאמישע.
**'''לאה אסתר'''
**'''יצחק''', געווארן א חתן [[אב]] [[תשפ&quot;ד]], מיט א טאכטער פון רבי '''אברהם מאנדרער''' [[קאסאוו (הויף)|קאסאווער]] רבי פון [[לאנדאן]], איידעם ביי רבי '''משה שמואל ראטטנעבערג''' [[קאסאן (הויף)|קאסאנער]] רבי פון לאנדאן.
**'''אלעזר''', געווארן א חתן [[חשון]] [[תשפ&quot;ד]] מיט א טאכטער פון הרב '''פינחס שלום ראטטענבערג''' [[קאסאן (הויף)|קאסאנער]] רב אין [[מאנסי]], זון פון רבי '''יהוסף בן ציון ראטטנעבערג''' קאסאניער רבי אין [[בארא פארק]].
**'''מנחם מענדיל'''


*רבי '''יעקב יוסף''', האט געהייראט מרת '''חנה יענטא''', טאכטער פון רבי '''[[ישעיה טווערסקי]]''', [[טשערנאבילער גזע|טשערנאבלער]] רבי אין אמעריקע
** '''משולם זוסיא''', האט געהייראט מרת '''מלכה''', טאכטער פון הרב '''יוסף וויינבערג''', אן אייניקל פון בעל &quot;יסוד העבודה&quot; פון סלאנים.
**הרב '''יצחק''' האט געהייראט מרת '''חנה''', טאכטער פון רבי '''יהושע כ&quot;ץ''', אב&quot;ד מאגראוו.
**הרב '''מרדכי''', האט געהייראט מרת '''מלכה''', טאכטער פון רבי '''גדליה משה ראזנבוים''' דער [[זוטשקא (הויף)| אדמו&quot;ר מזוטשקא אמסנא]].
**מרת '''טראני''', ווייב פון הרב '''יקותיאל יודא משה קליין''', זון פון רבי '''עמרם''', דער [[אונגוואר]]ער רבי פון אמעריקע.
**'''צבי אריה שלום''', האט געהייראט א טאכטער פון דער [[סקווירא (הויף)|סקווערער רבי]] אין [[מאנסי]].
**'''זאב''', האט געהייראט א טאכטער פון הרב '''מרדכי גאלדמאן''', זון פון רבי '''שמואל גאלדמאן''' פון [[שיכון סקווירא]], און איידעם ביי דומ&quot;ץ סקווירא בארא פארק.
**'''מנחם נחום'''
**'''פנחס חנינא ליפא'''.


*רבי '''חיים מאיר''', האט געהייראט מרת '''רחל דינה''', טאכטער פון רבי '''צבי אלימלך האלבערשטאם''', זון פון רבי '''משה''' פון קיוויאשד, און איידעם פון רבי '''חי יצחק טווערסקי''' פון רחמיסטריווקא.
**הרב '''יעקב יוסף''', האט געהייראט מרת '''דבורה''', טאכטער פון רבי '''שמעון דוב טווערסקי''', זון פון לאיעוו - טשערנאבילער רבי פון פארשעיי געגענט אין [[מאנסי]]. 
**'''ריבא מלכה''', האט געהייראט איר שוועסטער קינד הרב '''יששכר דוב טווערסקי''' זון פון רבי '''אהרן מענדיל טווערסקי'''.
**'''טראני''', געווארן א כלה [[טבת]] [[תשפ&quot;ד]] מיט הרב '''אלעזר טייטלבוים''', אייניקל פון איר פעטער רבי '''אהרן מענדיל טווערסקי''', זון ביי זיין איידעם הרב '''לייבוש טייטלבוים'''.
**'''אלעזר'''
**'''שרה סאשא'''
**'''אסתר רבקה'''
**'''פייגא'''

[[באניצער:Davidik500|Davidik500]]

:::א ייש״כ! --&lt;b&gt;[[באניצער:פוילישער|פוילישער]]&lt;/b&gt; 17:45, 26 נאוועמבער 2017 (UTC)</text>
      <sha1>irrgh13e3o4tozljwznkbsi5u3r7fv4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>מוסטער:ירושלים רויטע ליניע</title>
    <ns>10</ns>
    <id>37052</id>
    <revision>
      <id>600863</id>
      <parentid>600085</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T12:55:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>פוילישער</username>
        <id>339</id>
      </contributor>
      <origin>600863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2745" sha1="kf1g5um7hy5k4raeg6aafef7fru95bf" xml:space="preserve">{|{{באן ליניע קעפל|[[ירושלים לייכטע באנען|ירושלים טראמוויי]]{{ש}} רויטע ליניע|#FF0000}}
{{באן ליניע אפט2||uKHSTa||[[נווה יעקב]] – צפון}} 
{{באן ליניע אפט2||uHST||יצחק טאבאנקין}} 
{{באן ליניע אפט2||uHST||מזל קשת}} 
{{באן ליניע אפט2||uHST||משה דיין – צפון}} 
{{באן ליניע אפט2||uHST||לופטמיליטער גאס}}  
{{באן ליניע אפט2||uHST||סיירת דוכיפת}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||[[פסגת זאב]] צענטער}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||יקותיאל אדם}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||[[בית חנינא]]}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||[[שועפאט]]}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||עס־סאהל}}
{{באן ליניע אפט2||uABZgl+l||{{קליין|צו וואקזאל}}}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||[[גבעת המבתר]]}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||[[אמוניציע בערגל טראם סטאנציע|אמוניציע בערגל]]}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||[[שמעון הצדיק (גענגנט)|שמעון הצדיק]]}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||שבטי ישראל}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||[[שער שכם]]}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||ראטהויז}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||[[יפו גאס|יפו - צענטער]]}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||[[דאווידקע סקווער|די דאווידקע]]}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||[[מחנה יהודה]]}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||הטורים}} 
{{באן ליניע אפט2|BAHN|uINT||[[ירושלים צענטראלע בוס סטאנציע|צענטראלע סטאנציע]]}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||[[קרית משה]]}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||[[בית הכרם|החלוץ]]}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||דענמארק סקווער}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||יפה נוף}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||[[הר הרצל]]}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||שמריהו לעווין גאס}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||[[קרית יובל]] – מערב}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||מפלצת גאָרטן}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||הענריעטא סאלד – מזרח}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||[[קרית מנחם]]}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||אורה קנופ}}
{{באן ליניע אפט2||uHST||מעדיצין־שולע}}
{{באן ליניע אפט2||uKHSTe||[[הדסה עין כרם שפיטאל|הדסה עין כרם]]}}
|}
|}&lt;noinclude&gt;
[[קאטעגאריע:באן טראנספארט מוסטערן|ירושלים רויטע ליניע]]

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kf1g5um7hy5k4raeg6aafef7fru95bf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>סאראגאסא</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40714</id>
    <revision>
      <id>600864</id>
      <parentid>476321</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T15:02:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>600864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6365" sha1="1w9iuonygmiknkn19et1pvxupiumllz" xml:space="preserve">{{יישוב
|נאמען= סאַראַגאסאַ
|סארט יישוב=שטאָט
|אמטשפראך נאמען= Zaragoza
|הערב= {{#אייגנשאפט:p94}}
|פאן= Bandera de Zaragoza.svg
|בילד= 
|באשרייבונג=
|מדינה= {{פאן שפאניע}}
|קאארדינאטן= {{coord|41|39|N|0|54|E|region:ES_type:city|display=inline,title}}
|אפטייל טיפ= אויטאנאמישע געמיינדע
|אפטייל נאמען= [[אראגאן]]
|געביט=
|ראיאן=
|דיסטריקט=
|בירגערמייסטער= כואן אלבערטא בעלאך
|גובערנאטאר=
|טיפ אונטעראפטייל=
|דיסטריקטן אין ראיאן=
|שטעט אין ראיאן=
|ראיאן הויפטשטאט=
|מוטערשטאט=
|אפיציעלע שפראך=
|שטח= 1,062.64
|הייך= 199
|גרינדונג דאטע=
|באפעלקערונג= 702,090
|באפעלקערונג יאר=2010
|באפעלקערונג הערה=
|מטרופולין=
|הערת מטרופולין=
|צפיפות=
|צייט זאנע=
|אתר אינטרנט= {{#אייגנשאפט:p856}}
|מאפע=
|פרטימדיקע מאפע=
|סטאטיסטיק=
}}
'''סאראגאסא''' (שפאניש: Zaragoza) איז א שטאט אין [[אראגאן]], א [[אויטאנאמישע געמיינדע]] אין [[שפאניע]], און דינט אלס די הויפטשטאט פון אראגאן. זי ליגט אויפ'ן [[עברא]]־טייך און איז איינע פון די גרעסטע שטעט אין שפאניע.

== נאמען ==
דער היינטיגער נאמען &quot;סאראגאסא&quot; שטאמט פון דעם אלטן רוימישן נאמען '''קאעסאראוגוסטא''' (Caesaraugusta), וועלכער איז געגעבן געווארן לכבוד דעם רוימישן קייסער [[אויגוסטוס]].

== געאגראפיע ==
סאראגאסא געפינט זיך אין דעם [[עברא־טאל]], צווישן די גרויסע שטעט [[מאדריד]], [[בארצעלאנע]], [[וואלענסיע]] און [[בילבאו]]. די געגנט איז באקאנט מיט א טרוקענעם קלימאט און ווייניג רעגן במשך פונעם יאר.

== געשיכטע ==
אין דער [[רוימישע אימפעריע|רוימישער תקופה]] איז די שטאט געווען א וויכטיגער צענטער אין צפון שפאניע. שפעטער איז זי אריבער די מוסולמענישע הערשער פון שפאניע און געווארן א טייל פון [[אל־אנדאלוס]].

אין יאר 1118 האט [[אלפאנסא דער ערשטער פון אראגאן]] איינגענומען די שטאט, און זי איז געווארן איינע פון די הויפט שטעט פונעם [[מלכות אראגאן]]. במשך פון די קומענדיגע יארהונדערטער האט סאראגאסא געשפילט א וויכטיגע ראלע אין דער געשיכטע פון שפאניע.

ביי דער [[פענינסולארער מלחמה]] אין אנהייב פונעם 19טן יארהונדערט איז די שטאט געווארן בארימט צוליב איר שטארקן ווידערשטאנד קעגן די ארמייען פון [[נאפאלעאן באנאפארט]].

== אידישע געשיכטע ==
די אידישע קהילה אין סאראגאסא האָט איר אָנהייב שוין אין מיטן מיטל־עלטער, ווען אידן האָבן געוינט אינעם שטאָט ווי סוחרים און בעלי מלאכה. די קהילה איז געוואָרן א וויכטיקער טייל פון דער עקאנאמיע און האט געבויט שולן און בתי־כנסת.

נאך דער [[גירוש שפאניע|גירוש פון 1492]], פון [[קעניג פרנאנדא]] און [[קעניגין איזאַבעל]] צו אַוועקגעפֿירט די אידן, זענען פילע אידישע משפּחות פון סאראגאסא געטריבן צו אַנדערע טיילן פון אייראָפּע, צפון אפריקע און די אייראמעדיק טעילן פון שפאניע. נאָך דעם, זענען עטלעכע משפּחות פארבליבן באהאלטען און האָבן זיך איינגעגליטן מיט דער קאַטולישער שטאָטישע קהילה.

אין די לעצטע יאָרהונדערטער האָבן כוחות פון אידישע געזעלשאפט־פאָרשונג אויסגעברענגט איבער דער אידישער ירושה פון סאראגאסא, אַרייַנגערעכנט ארכיטעקטורע, מוזעאומישע אַרטיפאַקטן און לערנען וועגן אידישע קולטור אין דער שטאָט.

== באפעלקערונג ==
סאראגאסא איז די גרעסטע שטאט אין אראגאן. א גרויסער טייל פון דער באפעלקערונג פון אראגאן וואוינט אין דער שטאט אדער אין איר אומגעגנט.

== עקאנאמיע ==
די שטאט איז א וויכטיגער צענטער פאר [[האנדל]], [[אינדוסטריע]], [[לאגיסטיק]] און טראנספארט. צוליב איר לאגע צווישן עטליכע גרויסע שפאנישע שטעט דינט זי אלס א הויפט פארטיילונג־צענטער פאר סחורות.

== בילדונג ==
די [[אוניווערסיטעט פון סאראגאסא]] איז איינע פון די עלטסטע אוניווערסיטעטן אין שפאניע. זי האט טויזנטער סטודענטן און פארמאגט פעקולטעטן אין פילע פעלדער.

== טראנספארט ==
די שטאט פארמאגט דעם [[סאראגאסא לופטפעלד]].

== זעט אויך ==

* [[אראגאן]]
* [[שפאניע]]
* [[עברא]]
* [[מאדריד]]
* [[בארצעלאנע]]

[[קאטעגאריע:שטעט אין שפאניע]]
[[קאטעגאריע:אראגאן]]
[[קאטעגאריע:פראווינץ סאראגאסא]]
[[קאטעגאריע:הויפטשטעט פון אויטאנאמישע געמיינדעס אין שפאניע]]
[[קאטעגאריע:אידישע געשיכטע אין שפאניע]]

== וועבלינקען ==
{{קאמאנסקאט|{{#אייגנשאפט:p373}}}}

[[קאַטעגאָריע:שטעט אין שפאניע]]

{{אייראפע-געא-שטומף}}</text>
      <sha1>1w9iuonygmiknkn19et1pvxupiumllz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>600865</id>
      <parentid>600864</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T15:07:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>600865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6367" sha1="c4nqu9ho1ygz5dav7030o1or3pxb640" xml:space="preserve">{{יישוב
|נאמען= סאַראַגאסאַ
|סארט יישוב=שטאָט
|אמטשפראך נאמען= Zaragoza
|הערב= {{#אייגנשאפט:p94}}
|פאן= Bandera de Zaragoza.svg
|בילד= 
|באשרייבונג=
|מדינה= {{פאן שפאניע}}
|קאארדינאטן= {{coord|41|39|N|0|54|E|region:ES_type:city|display=inline,title}}
|אפטייל טיפ= אויטאנאמישע געמיינדע
|אפטייל נאמען= [[אראגאן]]
|געביט=
|ראיאן=
|דיסטריקט=
|בירגערמייסטער= כואן אלבערטא בעלאך
|גובערנאטאר=
|טיפ אונטעראפטייל=
|דיסטריקטן אין ראיאן=
|שטעט אין ראיאן=
|ראיאן הויפטשטאט=
|מוטערשטאט=
|אפיציעלע שפראך=
|שטח= 1,062.64
|הייך= 199
|גרינדונג דאטע=
|באפעלקערונג= 702,090
|באפעלקערונג יאר=2010
|באפעלקערונג הערה=
|מטרופולין=
|הערת מטרופולין=
|צפיפות=
|צייט זאנע=
|אתר אינטרנט= {{#אייגנשאפט:p856}}
|מאפע=
|פרטימדיקע מאפע=
|סטאטיסטיק=
}}
'''סאראגאסא''' (שפאניש: Zaragoza) איז א שטאט אין [[אראגאן]], א [[אויטאנאמישע געמיינדע]] אין [[שפאניע]], און דינט אלס די הויפטשטאט פון אראגאן. זי ליגט אויפ'ן [[עברא]]־טייך און איז איינע פון די גרעסטע שטעט אין שפאניע.

== נאמען ==
דער היינטיגער נאמען &quot;סאראגאסא&quot; שטאמט פון דעם אלטן רוימישן נאמען '''קאעסאראוגוסטא''' (Caesaraugusta), וועלכער איז געגעבן געווארן לכבוד דעם רוימישן קייסער [[אויגוסטוס]].

== געאגראפיע ==
סאראגאסא געפינט זיך אין דעם [[עברא־טאל]], צווישן די גרויסע שטעט [[מאדריד]], [[בארצעלאנע]], [[וואלענסיע]] און [[בילבאו]]. די געגנט איז באקאנט מיט א טרוקענעם קלימאט און ווייניג רעגן במשך פונעם יאר.

== געשיכטע ==
אין דער [[רוימישע אימפעריע|רוימישער תקופה]] איז די שטאט געווען א וויכטיגער צענטער אין צפון שפאניע. שפעטער איז זי אריבער די מוסולמענישע הערשער פון שפאניע און געווארן א טייל פון [[אל־אנדאלוס]].

אין יאר 1118 האט [[אלפאנסא דער ערשטער פון אראגאן]] איינגענומען די שטאט, און זי איז געווארן איינע פון די הויפט שטעט פונעם [[מלכות אראגאן]]. במשך פון די קומענדיגע יארהונדערטער האט סאראגאסא געשפילט א וויכטיגע ראלע אין דער געשיכטע פון שפאניע.

ביי דער [[פענינסולארער מלחמה]] אין אנהייב פונעם 19טן יארהונדערט איז די שטאט געווארן בארימט צוליב איר שטארקן ווידערשטאנד קעגן די ארמייען פון [[נאפאלעאן באנאפארטע]].

== אידישע געשיכטע ==
די אידישע קהילה אין סאראגאסא האָט איר אָנהייב שוין אין מיטן מיטל־עלטער, ווען אידן האָבן געוינט אינעם שטאָט ווי סוחרים און בעלי מלאכה. די קהילה איז געוואָרן א וויכטיקער טייל פון דער עקאנאמיע און האט געבויט שולן און בתי־כנסת.

נאך דער [[גירוש שפאניע|גירוש פון 1492]], פון [[קעניג פרנאנדא]] און [[קעניגין איזאַבעל]] צו אַוועקגעפֿירט די אידן, זענען פילע אידישע משפּחות פון סאראגאסא געטריבן צו אַנדערע טיילן פון אייראָפּע, צפון אפריקע און די אייראמעדיק טעילן פון שפאניע. נאָך דעם, זענען עטלעכע משפּחות פארבליבן באהאלטען און האָבן זיך איינגעגליטן מיט דער קאַטולישער שטאָטישע קהילה.

אין די לעצטע יאָרהונדערטער האָבן כוחות פון אידישע געזעלשאפט־פאָרשונג אויסגעברענגט איבער דער אידישער ירושה פון סאראגאסא, אַרייַנגערעכנט ארכיטעקטורע, מוזעאומישע אַרטיפאַקטן און לערנען וועגן אידישע קולטור אין דער שטאָט.

== באפעלקערונג ==
סאראגאסא איז די גרעסטע שטאט אין אראגאן. א גרויסער טייל פון דער באפעלקערונג פון אראגאן וואוינט אין דער שטאט אדער אין איר אומגעגנט.

== עקאנאמיע ==
די שטאט איז א וויכטיגער צענטער פאר [[האנדל]], [[אינדוסטריע]], [[לאגיסטיק]] און טראנספארט. צוליב איר לאגע צווישן עטליכע גרויסע שפאנישע שטעט דינט זי אלס א הויפט פארטיילונג־צענטער פאר סחורות.

== בילדונג ==
די [[אוניווערסיטעט פון סאראגאסא]] איז איינע פון די עלטסטע אוניווערסיטעטן אין שפאניע. זי האט טויזנטער סטודענטן און פארמאגט פעקולטעטן אין פילע פעלדער.

== טראנספארט ==
די שטאט פארמאגט דעם [[סאראגאסא לופטפעלד]].

== זעט אויך ==

* [[אראגאן]]
* [[שפאניע]]
* [[עברא]]
* [[מאדריד]]
* [[בארצעלאנע]]

[[קאטעגאריע:שטעט אין שפאניע]]
[[קאטעגאריע:אראגאן]]
[[קאטעגאריע:פראווינץ סאראגאסא]]
[[קאטעגאריע:הויפטשטעט פון אויטאנאמישע געמיינדעס אין שפאניע]]
[[קאטעגאריע:אידישע געשיכטע אין שפאניע]]

== וועבלינקען ==
{{קאמאנסקאט|{{#אייגנשאפט:p373}}}}

[[קאַטעגאָריע:שטעט אין שפאניע]]

{{אייראפע-געא-שטומף}}</text>
      <sha1>c4nqu9ho1ygz5dav7030o1or3pxb640</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>קאסמאס-פארן</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41113</id>
    <revision>
      <id>600873</id>
      <parentid>589351</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T16:57:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33042-78</username>
        <id>61648</id>
      </contributor>
      <origin>600873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1807" sha1="otim5t55pqq75z7w43eer08q69rrkar" xml:space="preserve">[[טעקע:Tracy Caldwell Dyson in Cupola ISS.jpg|קליין|טרעיסי קאַלדוועל דייסאָן אין דער קופּאָלאַ פון דער אינטערנאַציאָנאַלער ספעיס סטאַנציע]]
'''קאָסמאָס-פֿאָרן''' איז ווען מען פארט ארויס אינעם [[קאסמאס]], סיי מיט מענטשן סיי אָן מענטשן. מען שיקט ארויף א [[קאסמאס-שיף]] מיט א [[ראקעט]] וואס פארט גענוג גיך אז די שיף זאל נישט פאלן צוריק צו דער ערד.

א ביישפיל פון מענטשלעכן קאסמאס-פארן איז די [[אינטערנאציאנאלע קאסמאס סטאנציע]]. ביישפילן פון קאסמאס-פארן אן מענטשן זענען [[סאטעליט]]ן. מען ניצט אויס קאסמאס-פארן פאר [[טעלעקאמוניקאציע]] סאטעליטן.

דער ערשטער געקינצלטער סאטעליט איז געווען [[ספוטניק 1]], וואס [[רוסלאנד]] האט ארויפגעשיקט דעם 4טן אקטאבער 1957.

== אנטלויף־גיך פון דער ערד ==
לויט דער אלטע טעאריע פון מעכאניק פון [[אריסטו]], יעדע זאך וואס מען ווארפט ארויף פון דער ערד פאלט צוריק צו איר &quot;נאטירלעכן ארט&quot;. [[אייזיק ניוטאן]] האט אוועקגעשטעלט די דריי פרינציפן פון מעכאניק, לויט וואס איז עס יא מעגלעך ארויפצושיקן עפעס פון דער ערד וואס וועט קיינמאל נישט צוריקקומען.

== וועבלינקען ==
{{קאמאנסקאט|{{#אייגנשאפט:p373}}}}

[[קאַטעגאָריע:קאסמאס וויסנשאפט]]</text>
      <sha1>otim5t55pqq75z7w43eer08q69rrkar</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>אוצר החכמה</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54243</id>
    <revision>
      <id>600886</id>
      <parentid>592860</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T20:37:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>600886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2113" sha1="ptggymess0s3i6c46fu0cxl3satowu7" xml:space="preserve">'''אוצר החכמה''' איז א דיגיטאלער ביבליאטעק פון ספרים און אידישע ליטעראטור, וועלכער גיט צוטריט צו הונדערטער טויזנטער ספרים אין עלעקטראנישער פארעם. דער פראיעקט איז געגרינדעט געווארן אין [[ישראל]] און ווערט באנוצט דורך רבנים, תלמידי־חכמים, מחברים און פארשער.

== באשרייבונג ==
אוצר החכמה אנטהאלט א גרויסע זאמלונג פון ספרים אין פארשידענע פעלדער פון [[תורה]], אריינגערעכנט [[תנ&quot;ך]], [[תלמוד]], [[הלכה]], [[שו&quot;ת]], [[חסידות]], [[קבלה]], [[מוסר]] און אנדערע.

די ספרים קענען דורכגעזוכט ווערן דורך א זוך־מאשין, וואס ערמעגליכט צו טרעפן ווערטער, אויסדרוקן און מקורות אין א קורצער צייט.

== געשיכטע ==
דער פראיעקט איז אנגעהויבן געווארן אין די ערשטע יארן פונעם 21סטן יארהונדערט, מיטן ציל צו שאפן א ברייטע דיגיטאלע זאמלונג פון תורנישע ספרים. במשך די יארן איז די זאמלונג שטארק געוואקסן און געווארן איינע פון די גרעסטע אידישע דיגיטאלע ביבליאטעקן.

== באנוץ ==
אוצר החכמה ווערט גענוצט אין:

* [[ישיבה|ישיבות]]
* [[כולל|כוללים]]
* [[בית מדרש|בתי מדרשים]]
* רבנות־אינסטיטוציעס
* פארשונגס־צענטערן

אסאך מחברים און עורכים באנוצן דעם פראגראם ביים צוגרייטן ספרים און תורנישע ווערק.

== זעט אויך ==

* [[ספר]]
* [[תורה]]
* [[בר־אילן פראיעקט]]
* [[ספריא]]

[[קאטעגאריע:אידישע וועבזייטלעך]]
[[קאטעגאריע:דיגיטאלע ביבליאטעקן]]
[[קאטעגאריע:תורה]]</text>
      <sha1>ptggymess0s3i6c46fu0cxl3satowu7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>יצחק ידיד</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54311</id>
    <revision>
      <id>600868</id>
      <parentid>594133</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T15:36:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ן' משה האט באוועגט בלאט [[Yitzhak Yedid]] צו [[יצחק ידיד]]: נישט יידיש</comment>
      <origin>594133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1363" sha1="t9ryg7zofbaf57eudkgnr7ft1xigrsy" xml:space="preserve">

יצחק ידיד ( העברעאיש : יצחק ידיד , געבוירן דעם 29 טן סעפטעמבער , 1971 ) איז אן ישראל - אויסטראלישער קאמפאזיטאר פון היינטצייטיקער קלאסישער מוזיק און אימפראווייזער פיאניסט , דער באנעמער פון א סך פרייזן . ידיד איז גערעכנט געוואָרן ווי איינער פון די אָריגינעלסטע קאָמפּאָזיטאָרן אויף דער אינטערנאציאנאלער מוזיק סצענע היינט. זײַן קאָמפּאָזיציע־נוסח איז גענוי קעראַקטערייזד ווי &quot;עקלקטיק, מאַלטיקאַלטשעראַל און טיף פּערזענלעכער,&quot; אַ צונויפגיסן עלעמענטן פֿון דזשאַז און ייִדישער חזן־מוזיק, קלאַסישע אייראָפּעיִשע טראַדיציעס און אַוואַנגאַרד עקספּערימענטאַציעס. זיין ווערק זענען באַוווסט פֿאַר זייער קאַפּטיווייטינג פוסיאָן פון וויסעראַל און אינטעלעקטואַל אַפּעלירן, אָפט ינקאָרפּערייטינג וויזשוואַלי סטרייקינג עלעמענטן.
[[קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן]]</text>
      <sha1>t9ryg7zofbaf57eudkgnr7ft1xigrsy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>600885</id>
      <parentid>600868</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T20:31:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>600885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1430" sha1="i3yk8goz3bccsk5vtidaa97okob892q" xml:space="preserve">

יצחק ידיד ( העברעאיש : יצחק ידיד , געבוירן דעם [[29 סעפטעמבער|29 טן סעפטעמבער]] , [[1971]] ) איז אן [[ישראל]] - [[אויסטראליע|אויסטראלישער]] [[קאמפאזיטאר]] פון היינטצייטיקער [[קלאסישער מוזיק]] און אימפראווייזער פיאניסט , דער באנעמער פון א סך פרייזן . ידיד איז גערעכנט געוואָרן ווי איינער פון די אָריגינעלסטע קאָמפּאָזיטאָרן אויף דער אינטערנאציאנאלער מוזיק סצענע היינט. זײַן קאָמפּאָזיציע־נוסח איז גענוי קעראַקטערייזד ווי &quot;עקלקטיק, מאַלטיקאַלטשעראַל און טיף פּערזענלעכער,&quot; אַ צונויפגיסן עלעמענטן פֿון דזשאַז און ייִדישער חזן־מוזיק, קלאַסישע אייראָפּעיִשע טראַדיציעס און אַוואַנגאַרד עקספּערימענטאַציעס. זיין ווערק זענען באַוווסט פֿאַר זייער קאַפּטיווייטינג פוסיאָן פון וויסעראַל און אינטעלעקטואַל אַפּעלירן, אָפט ינקאָרפּערייטינג וויזשוואַלי סטרייקינג עלעמענטן.
[[קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן]]</text>
      <sha1>i3yk8goz3bccsk5vtidaa97okob892q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>51 (נומער)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54522</id>
    <revision>
      <id>600884</id>
      <parentid>596413</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T19:53:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>600884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="85" sha1="8i69c07qxqhr0xwns3nyvw7k206bxc8" xml:space="preserve">[[50 (נומער)|50]] [[52 (נומער)|52]]
[[קאַטעגאָריע:נומערן]]</text>
      <sha1>8i69c07qxqhr0xwns3nyvw7k206bxc8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>באַניצער:PK2/sandbox</title>
    <ns>2</ns>
    <id>54847</id>
    <revision>
      <id>600894</id>
      <parentid>599922</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T00:03:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PK2</username>
        <id>8560</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>add sandbox pages for new Wikipedia editions</comment>
      <origin>600894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38826" sha1="lqv4jf4ytbpqgk0b4c59pskg40l4i1p" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:85%&quot;
|+ Pages I have in my sandbox
|-
| &amp;nbsp;
|}

;&lt;div class=&quot;center&quot; style=&quot;width:auto; margin-left:auto; margin-right:auto; font-size:85%&quot;&gt;My sandbox pages in different languages by language code&lt;/div&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ A
|-
| [[:ab:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Abkhaz language|Abkhaz]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ab&lt;/code&gt;)
| [[:ace:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Acehnese language|Acehnese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ace&lt;/code&gt;)
| [[:ady:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Adyghe language|Adyghe]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ady&lt;/code&gt;)
| [[:af:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Afrikaans|Afrikaans]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;af&lt;/code&gt;)
| [[:als:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Alemannic German|Alemannic German]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;als&lt;/code&gt;)
| [[:alt:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Southern Altai language|Southern Altai]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;alt&lt;/code&gt;)
| [[:am:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Amharic|Amharic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;am&lt;/code&gt;)
| [[:ami:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Amis language|Amis]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ami&lt;/code&gt;)
| [[:an:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Aragonese language|Aragonese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;an&lt;/code&gt;)
| [[:ang:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Old English|Old English]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ang&lt;/code&gt;)
|-
| [[:ann:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Obolo language|Obolo]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ann&lt;/code&gt;)
| [[:anp:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Angika|Angika]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;anp&lt;/code&gt;)
| [[:ar:User:PK2/ملعب|/sandbox]] in [[:en:Arabic|Arabic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ar&lt;/code&gt;)
| [[:arc:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Aramaic|Aramaic]] ([[:en:Syriac language|Syriac]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;arc&lt;/code&gt;)
| [[:ary:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Moroccan Arabic|Moroccan Arabic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ary&lt;/code&gt;)
| [[:arz:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Egyptian Arabic|Egyptian Arabic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;arz&lt;/code&gt;)
| [[:as:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Assamese language|Assamese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;as&lt;/code&gt;)
| [[:ast:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Asturleonese language|Asturleonese]] ([[:en:Asturian language|Asturian]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ast&lt;/code&gt;)
| [[:atj:User:PK2/Kokwetcitasinahikan|/sandbox]] in [[:en:Atikamekw language|Atikamekw]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;atj&lt;/code&gt;)
| [[:av:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Avar language|Avar]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;av&lt;/code&gt;)
|-
| [[:avk:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kotava|Kotava]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;avk&lt;/code&gt;)
| [[:awa:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Awadhi language|Awadhi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;awa&lt;/code&gt;)
| [[:ay:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Aymara language|Aymara]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ay&lt;/code&gt;)
| [[:az:User:PK2/Qaralama|/sandbox]] in [[:en:Azerbaijani language|Azerbaijani]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;az&lt;/code&gt;)
| [[:azb:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Azerbaijani language#South Azerbaijani|South Azerbaijani]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;azb&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ B
|-
| [[:ba:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Bashkir language|Bashkir]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ba&lt;/code&gt;)
| [[:ban:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Balinese language|Balinese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ban&lt;/code&gt;)
| [[:bar:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Bavarian language|Bavarian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bar&lt;/code&gt;)
| [[:bat-smg:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Samogitian language|Samogitian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bat-smg&lt;/code&gt;)
| [[:bbc:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Toba Batak language|Toba Batak]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bbc&lt;/code&gt;)
| [[:bcl:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Central Bikol|Central Bikol]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bcl&lt;/code&gt;)
| [[:bdr:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Sama–Bajaw languages|West Coast Bajau]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bdr&lt;/code&gt;)
| [[:be:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Belarusian language|Belarusian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;be&lt;/code&gt;)
| [[:be-tarask:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Belarusian language|Belarusian]] ([[:en:Taraškievica|Taraškievica]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;be-tarask&lt;/code&gt;)
| [[:bew:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Betawi language|Betawi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bew&lt;/code&gt;)
|-
| [[:bg:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Bulgarian language|Bulgarian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bg&lt;/code&gt;)
| [[:bh:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Bihari languages|Bihari]] ([[:en:Bhojpuri language|Bhojpuri]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bh&lt;/code&gt;)
| [[:bi:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Bislama|Bislama]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bi&lt;/code&gt;)
| [[:bjn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Banjarese language|Banjarese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bjn&lt;/code&gt;)
| [[:blk:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Pa'O language|Pa'O]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;blk&lt;/code&gt;)
| [[:bm:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Bambara language|Bambara]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bm&lt;/code&gt;)
| [[:bn:User:PK2/খেলাঘর|/sandbox]] in [[:en:Bengali language|Bengali]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bn&lt;/code&gt;)
| [[:bo:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Central Tibetan|Central Tibetan]] ([[:en:Lhasa Tibetan|Lhasa Tibetan]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bo&lt;/code&gt;)
| [[:bpy:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Bishnupriya Manipuri|Bishnupriya Manipuri]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bpy&lt;/code&gt;)
| [[:br:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Breton language|Breton]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;br&lt;/code&gt;)
|-
| [[:bs:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Bosnian language|Bosnian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bs&lt;/code&gt;)
| [[:btm:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Mandailing Batak language|Mandailing Batak]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;btm&lt;/code&gt;)
| [[:bug:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Buginese language|Buginese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bug&lt;/code&gt;)
| [[:bxr:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Buryat language|Buryat]] (Russia Buriat)&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bxr&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ C
|-
| [[:ca:User:PK2/proves|/sandbox]] in [[:en:Catalan language|Catalan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ca&lt;/code&gt;)
| [[:cbk-zam:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Chavacano|Chavacano]] (Zamboanga)&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;cbk-zam&lt;/code&gt;)
| [[:cdo:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Eastern Min|Eastern Min]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;cdo&lt;/code&gt;)
| [[:ce:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Chechen language|Chechen]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ce&lt;/code&gt;)
| [[:ceb:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Cebuano language|Cebuano]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ceb&lt;/code&gt;)
| [[:ch:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Chamorro language|Chamorro]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ch&lt;/code&gt;)
| [[:chr:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Cherokee language|Cherokee]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;chr&lt;/code&gt;)
| [[:chy:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Cheyenne language|Cheyenne]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;chy&lt;/code&gt;)
|-
| [[:ckb:User:PK2/خۆڵەپەتانێ|/sandbox]] in [[:en:Kurdish language|Kurdish]] ([[:en:Sorani|Sorani]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ckb&lt;/code&gt;)
| [[:co:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Corsican language|Corsican]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;co&lt;/code&gt;)
| [[:crh:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Crimean Tatar language|Crimean Tatar]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;crh&lt;/code&gt;)
| [[:cs:User:PK2/Pískoviště|/sandbox]] in [[:en:Czech language|Czech]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;cs&lt;/code&gt;)
| [[:csb:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kashubian language|Kashubian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;csb&lt;/code&gt;)
| [[:cu:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Old Church Slavonic|Old Church Slavonic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;cu&lt;/code&gt;)
| [[:cv:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Chuvash language|Chuvash]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;cv&lt;/code&gt;)
| [[:cy:User:PK2/Pwll Tywod|/sandbox]] in [[:en:Welsh language|Welsh]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;cy&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ D
|-
| [[:da:User:PK2/sandkasse|/sandbox]] in [[:en:Danish language|Danish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;da&lt;/code&gt;)
| [[:dag:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Dagbani language|Dagbani]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;dag&lt;/code&gt;)
| [[:de:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:German language|German]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;de&lt;/code&gt;)
| [[:dga:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Dagaare language|Dagaare]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;dga&lt;/code&gt;)
| [[:din:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Dinka language|Dinka]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;din&lt;/code&gt;)
| [[:diq:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Zaza language|Zaza]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;diq&lt;/code&gt;)
| [[:dsb:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Lower Sorbian language|Lower Sorbian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;dsb&lt;/code&gt;)
| [[:dtp:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Dusun language|Dusun]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;dtp&lt;/code&gt;)
| [[:dty:User:PK2/प्रयोगस्थल|/sandbox]] in [[:en:Doteli|Doteli]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;dty&lt;/code&gt;)
| [[:dv:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Maldivian language|Maldivian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;dv&lt;/code&gt;)
| [[:dz:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Dzongkha|Dzongkha]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;dz&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ E
|-
| [[:ee:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Ewe language|Ewe]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ee&lt;/code&gt;)
| [[:el:User:PK2/πρόχειρο|/sandbox]] in [[:en:Greek language|Greek]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;el&lt;/code&gt;)
| [[:eml:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Emilian–Romagnol|Emilian–Romagnol]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;eml&lt;/code&gt;)
| [[:en:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:English language|English]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;en&lt;/code&gt;)
| [[:eo:User:PK2/provejo|/sandbox]] in [[:en:Esperanto|Esperanto]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;eo&lt;/code&gt;)
| [[:es:User:PK2/Taller|/sandbox]] in [[:en:Spanish language|Spanish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;es&lt;/code&gt;)
| [[:et:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Estonian language|Estonian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;et&lt;/code&gt;)
| [[:eu:User:PK2/Proba orria|/sandbox]] in [[:en:Basque language|Basque]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;eu&lt;/code&gt;)
| [[:ext:User:PK2/obraol|/sandbox]] in [[:en:Extremaduran language|Extremaduran]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ext&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ F
|-
| [[:fa:User:PK2/صفحه تمرین|/sandbox]] in [[:en:Persian language|Persian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fa&lt;/code&gt;)
| [[:fat:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Akan language|Akan]] ([[:en:Fante dialect|Fante]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fat&lt;/code&gt;)
| [[:ff:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Fula language|Fula]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ff&lt;/code&gt;)
| [[:fi:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Finnish language|Finnish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fi&lt;/code&gt;)
| [[:fiu-vro:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Võro language|Võro]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fiu-vro&lt;/code&gt;)
| [[:fj:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Fijian language|Fijian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fj&lt;/code&gt;)
| [[:fo:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Faroese language|Faroese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fo&lt;/code&gt;)
| [[:fon:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Fon language|Fon]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fon&lt;/code&gt;)
| [[:fr:User:PK2/Brouillon|/sandbox]] in [[:en:French language|French]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fr&lt;/code&gt;)
| [[:frp:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Franco-Provençal|Franco-Provençal]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;frp&lt;/code&gt;)
| [[:frr:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:North Frisian language|North Frisian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;frr&lt;/code&gt;)
| [[:fur:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Friulian language|Friulian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fur&lt;/code&gt;)
| [[:fy:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:West Frisian language|West Frisian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fy&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ G
|-
| [[:ga:User:PK2/Clár Dubh|/sandbox]] in [[:en:Irish language|Irish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ga&lt;/code&gt;)
| [[:gag:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Gagauz language|Gagauz]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gag&lt;/code&gt;)
| [[:gan:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Gan Chinese|Gan Chinese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gan&lt;/code&gt;)
| [[:gcr:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:French Guianese Creole|French Guianese Creole]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gcr&lt;/code&gt;)
| [[:gd:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Scottish Gaelic|Scottish Gaelic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gd&lt;/code&gt;)
| [[:gl:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Galician language|Galician]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gl&lt;/code&gt;)
| [[:glk:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Gilaki language|Gilaki]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;glk&lt;/code&gt;)
| [[:gn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Guarani language|Guarani]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gn&lt;/code&gt;)
| [[:gom:User:PK2/proiogpan|/sandbox]] in [[:en:Konkani language|Konkani]] (Goan Konkani)&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gom&lt;/code&gt;)
|-
| [[:gor:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Gorontalo language|Gorontalo]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gor&lt;/code&gt;)
| [[:got:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Gothic language|Gothic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;got&lt;/code&gt;)
| [[:gpe:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Ghanaian Pidgin English|Ghanaian Pidgin English]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gpe&lt;/code&gt;)
| [[:gu:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Gujarati language|Gujarati]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gu&lt;/code&gt;)
| [[:guc:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Wayuu language|Wayuu]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;guc&lt;/code&gt;)
| [[:gur:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Farefare language|Farefare]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gur&lt;/code&gt;)
| [[:guw:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Gun language|Gun]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;guw&lt;/code&gt;)
| [[:gv:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Manx language|Manx]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gv&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ H
|-
| [[:ha:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Hausa language|Hausa]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ha&lt;/code&gt;)
| [[:hak:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Hakka Chinese|Hakka Chinese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hak&lt;/code&gt;)
| [[:haw:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Hawaiian language|Hawaiian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;haw&lt;/code&gt;)
| [[:he:User:PK2/טיוטה|/sandbox]] in [[:en:Hebrew language|Hebrew]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;he&lt;/code&gt;)
| [[:hi:User:PK2/प्रयोगपृष्ठ|/sandbox]] in [[:en:Hindi|Hindi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hi&lt;/code&gt;)
| [[:hif:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Fiji Hindi|Fiji Hindi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hif&lt;/code&gt;)
| [[:hr:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Croatian language|Croatian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hr&lt;/code&gt;)
| [[:hsb:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Upper Sorbian language|Upper Sorbian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hsb&lt;/code&gt;)
| [[:ht:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Haitian Creole|Haitian Creole]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ht&lt;/code&gt;)
| [[:hu:User:PK2/próbalap|/sandbox]] in [[:en:Hungarian language|Hungarian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hu&lt;/code&gt;)
| [[:hy:User:PK2/Ավազարկղ|/sandbox]] in [[:en:Armenian language|Armenian]] ([[:en:Eastern Armenian|Eastern Armenian]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hy&lt;/code&gt;)
| [[:hyw:User:PK2/Սեւագրութիւն|/sandbox]] in [[:en:Western Armenian|Western Armenian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hyw&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ I
|-
| [[:ia:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Interlingua|Interlingua]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ia&lt;/code&gt;)
| [[:iba:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Iban language|Iban]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;iba&lt;/code&gt;)
| [[:id:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Indonesian language|Indonesian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;id&lt;/code&gt;)
| [[:ie:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Interlingue|Interlingue]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ie&lt;/code&gt;)
| [[:ig:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Igbo language|Igbo]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ig&lt;/code&gt;)
| [[:igl:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Igala language|Igala]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;igl&lt;/code&gt;)
| [[:ik:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Iñupiaq language|Iñupiaq]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ik&lt;/code&gt;)
| [[:ilo:User:PK2/pagipadasan|/sandbox]] in [[:en:Ilocano language|Ilocano]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ilo&lt;/code&gt;)
| [[:inh:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Ingush language|Ingush]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;inh&lt;/code&gt;)
| [[:io:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Ido|Ido]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;io&lt;/code&gt;)
| [[:is:User:PK2/sandkassi|/sandbox]] in [[:en:Icelandic language|Icelandic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;is&lt;/code&gt;)
| [[:it:User:PK2/Sandbox|/sandbox]] in [[:en:Italian language|Italian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;it&lt;/code&gt;)
| [[:iu:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Inuktitut|Inuktitut]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;iu&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ J
|-
| [[:ja:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Japanese language|Japanese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ja&lt;/code&gt;)
| [[:jam:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Jamaican Patois|Jamaican Patois]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;jam&lt;/code&gt;)
| [[:jbo:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Lojban|Lojban]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;jbo&lt;/code&gt;)
| [[:jv:User:PK2/bak wedhi|/sandbox]] in [[:en:Javanese language|Javanese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;jv&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ K
|-
| [[:ka:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Georgian language|Georgian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ka&lt;/code&gt;)
| [[:kaa:User:PK2/qaralama|/sandbox]] in [[:en:Karakalpak language|Karakalpak]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kaa&lt;/code&gt;)
| [[:kab:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kabyle language|Kabyle]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kab&lt;/code&gt;)
| [[:kai:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Karai-karai|Karai-karai]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kai&lt;/code&gt;)
| [[:kaj:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Jju language|Jju]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kaj&lt;/code&gt;)
| [[:kbd:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kabardian language|Kabardian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kbd&lt;/code&gt;)
| [[:kbp:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kabiye language|Kabiye]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kbp&lt;/code&gt;)
| [[:kcg:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tyap|Tyap]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kcg&lt;/code&gt;)
| [[:kg:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kongo language|Kongo]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kg&lt;/code&gt;)
| [[:kge:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Komering language|Komering]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kge&lt;/code&gt;)
| [[:ki:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kikuyu language|Kikuyu]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ki&lt;/code&gt;)
| [[:kk:User:PK2/зертхана|/sandbox]] in [[:en:Kazakh language|Kazakh]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kk&lt;/code&gt;)
| [[:km:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Khmer language|Khmer]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;km&lt;/code&gt;)
|-
| [[:kn:User:PK2/ಪ್ರಯೋಗಪುಟ|/sandbox]] in [[:en:Kannada|Kannada]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kn&lt;/code&gt;)
| [[:knc:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Central Kanuri|Central Kanuri]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;knc&lt;/code&gt;)
| [[:ko:User:PK2/연습장|/sandbox]] in [[:en:Korean language|Korean]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ko&lt;/code&gt;)
| [[:koi:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Komi-Permyak language|Komi-Permyak]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;koi&lt;/code&gt;)
| [[:krc:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Karachay-Balkar|Karachay-Balkar]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;krc&lt;/code&gt;)
| [[:ks:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kashmiri language|Kashmiri]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ks&lt;/code&gt;)
| [[:ksh:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Ripuarian language|Ripuarian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ksh&lt;/code&gt;)
| [[:ku:User:PK2/ceribandin|/sandbox]] in [[:en:Kurdish language|Kurdish]] ([[:en:Kurmanji|Kurmanji]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ku&lt;/code&gt;)
| [[:kus:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kusaal language|Kusaal]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kus&lt;/code&gt;)
| [[:kv:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Komi language|Komi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kv&lt;/code&gt;)
| [[:kw:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Cornish language|Cornish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kw&lt;/code&gt;)
| [[:ky:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kyrgyz language|Kyrgyz]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ky&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ L
|-
| [[:la:User:PK2/Harenarium|/sandbox]] in [[:en:Latin|Latin]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;la&lt;/code&gt;)
| [[:lad:User:PK2/Kutí de prova|/sandbox]] in [[:en:Judaeo-Spanish|Judaeo-Spanish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lad&lt;/code&gt;)
| [[:lb:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Luxembourgish|Luxembourgish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lb&lt;/code&gt;)
| [[:lbe:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Lak language|Lak]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lbe&lt;/code&gt;)
| [[:lez:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Lezgian language|Lezgian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lez&lt;/code&gt;)
| [[:lfn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Lingua Franca Nova|Lingua Franca Nova]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lfn&lt;/code&gt;)
| [[:lg:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Luganda|Luganda]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lg&lt;/code&gt;)
| [[:li:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Limburgish|Limburgish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;li&lt;/code&gt;)
|-
| [[:lij:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Ligurian language|Ligurian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lij&lt;/code&gt;)
| [[:lld:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Ladin language|Ladin]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lld&lt;/code&gt;)
| [[:lmo:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Lombard language|Lombard]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lmo&lt;/code&gt;)
| [[:ln:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Lingala|Lingala]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ln&lt;/code&gt;)
| [[:lo:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Lao language|Lao]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lo&lt;/code&gt;)
| [[:lt:User:PK2/juodraštis|/sandbox]] in [[:en:Lithuanian language|Lithuanian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lt&lt;/code&gt;)
| [[:ltg:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Latgalian language|Latgalian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ltg&lt;/code&gt;)
| [[:lv:User:PK2/Smilšu kaste|/sandbox]] in [[:en:Latvian language|Latvian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lv&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ M
|-
| [[:mad:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Madurese language|Madurese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mad&lt;/code&gt;)
| [[:mai:User:PK2/प्रयोगपृष्ठ|/sandbox]] in [[:en:Maithili language|Maithili]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mai&lt;/code&gt;)
| [[:map-bms:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Javanese language|Javanese]] ([[:en:Banyumasan dialect|Banyumasan]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;map-bms&lt;/code&gt;)
| [[:mdf:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Moksha language|Moksha]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mdf&lt;/code&gt;)
| [[:mg:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Malagasy language|Malagasy]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mg&lt;/code&gt;)
| [[:mhr:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Meadow Mari language|Meadow Mari]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mhr&lt;/code&gt;)
| [[:mi:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Māori language|Māori]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mi&lt;/code&gt;)
| [[:min:User:PK2/bak kasiak|/sandbox]] in [[:en:Minangkabau language|Minangkabau]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;min&lt;/code&gt;)
| [[:mk:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Macedonian language|Macedonian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mk&lt;/code&gt;)
| [[:ml:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Malayalam|Malayalam]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ml&lt;/code&gt;)
| [[:mn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Mongolian language|Mongolian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mn&lt;/code&gt;)
|-
| [[:mni:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Meitei language|Meitei]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mni&lt;/code&gt;)
| [[:mnw:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Mon language|Mon]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mnw&lt;/code&gt;)
| [[:m:mos:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Mooré|Mooré]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mos&lt;/code&gt;)
| [[:mr:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Marathi language|Marathi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mr&lt;/code&gt;)
| [[:mrj:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Hill Mari language|Hill Mari]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mrj&lt;/code&gt;)
| [[:ms:User:PK2/Kotak pasir|/sandbox]] in [[:en:Malay language|Malay]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ms&lt;/code&gt;)
| [[:mt:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Maltese language|Maltese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mt&lt;/code&gt;)
| [[:mwl:User:PK2/Testes|/sandbox]] in [[:en:Mirandese language|Mirandese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mwl&lt;/code&gt;)
| [[:my:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Burmese language|Burmese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;my&lt;/code&gt;)
| [[:myv:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Erzya language|Erzya]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;myv&lt;/code&gt;)
| [[:mzn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Mazanderani language|Mazanderani]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mzn&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ N
|-
| [[:nah:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Nahuatl|Nahuatl]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nah&lt;/code&gt;)
| [[:nap:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Neapolitan language|Neapolitan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nap&lt;/code&gt;)
| [[:nds:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Low German|Low German]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nds&lt;/code&gt;)
| [[:nds-nl:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Dutch Low Saxon|Dutch Low Saxon]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nds-nl&lt;/code&gt;)
| [[:ne:User:PK2/प्रयोगस्थल|/sandbox]] in [[:en:Nepali language|Nepali]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ne&lt;/code&gt;)
| [[:new:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Newar language|Newar]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;new&lt;/code&gt;)
| [[:nia:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Nias language|Nias]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nia&lt;/code&gt;)
| [[:nl:User:PK2/Kladblok|/sandbox]] in [[:en:Dutch language|Dutch]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nl&lt;/code&gt;)
| [[:nn:User:PK2/sandkasse|/sandbox]] in [[:en:Norwegian language|Norwegian]] ([[:en:Nynorsk|Nynorsk]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nn&lt;/code&gt;)
|-
| [[:no:User:PK2/sandkasse|/sandbox]] in [[:en:Norwegian language|Norwegian]] ([[:en:Bokmål|Bokmål]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;no&lt;/code&gt;)
| [[:nov:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Novial|Novial]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nov&lt;/code&gt;)
| [[:nqo:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:N'Ko language|N'Ko]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nqo&lt;/code&gt;)
| [[:nr:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Southern Ndebele language|Southern Ndebele]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nr&lt;/code&gt;)
| [[:nrm:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Norman language|Norman]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nrm&lt;/code&gt;)
| [[:nso:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Northern Sotho|Northern Sotho]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nso&lt;/code&gt;)
| [[:nup:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Nupe language|Nupe]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nup&lt;/code&gt;)
| [[:nv:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Navajo language|Navajo]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nv&lt;/code&gt;)
| [[:ny:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Chewa language|Chewa]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ny&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ O
|-
| [[:oc:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Occitan language|Occitan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;oc&lt;/code&gt;)
| [[:olo:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Livvi-Karelian language|Livvi-Karelian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;olo&lt;/code&gt;)
| [[:om:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Oromo language|Oromo]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;om&lt;/code&gt;)
| [[:or:User:PK2/ପରଖଘର|/sandbox]] in [[:en:Odia language|Odia]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;or&lt;/code&gt;)
| [[:os:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Ossetian language|Ossetian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;os&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ P
|-
| [[:pa:User:PK2/ਕੱਚਾ ਖ਼ਾਕਾ|/sandbox]] in [[:en:Punjabi language|Punjabi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pa&lt;/code&gt;)
| [[:pag:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Pangasinan language|Pangasinan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pag&lt;/code&gt;)
| [[:pam:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kapampangan language|Kapampangan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pam&lt;/code&gt;)
| [[:pap:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Papiamento|Papiamento]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pap&lt;/code&gt;)
| [[:pcd:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Picard language|Picard]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pcd&lt;/code&gt;)
| [[:pcm:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Nigerian Pidgin|Nigerian Pidgin]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pcm&lt;/code&gt;)
| [[:pdc:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Pennsylvania Dutch language|Pennsylvania Dutch]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pdc&lt;/code&gt;)
| [[:pfl:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Palatine German dialects|Palatine German]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pfl&lt;/code&gt;)
| [[:pi:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Pali|Pali]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pi&lt;/code&gt;)
|-
| [[:pl:User:PK2/brudnopis|/sandbox]] in [[:en:Polish language|Polish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pl&lt;/code&gt;)
| [[:pms:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Piedmontese language|Piedmontese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pms&lt;/code&gt;)
| [[:pnb:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Punjabi language|Punjabi]] (Western Punjabi)&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pnb&lt;/code&gt;)
| [[:pnt:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Pontic Greek|Pontic Greek]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pnt&lt;/code&gt;)
| [[:ppl:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Nawat language|Nawat]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ppl&lt;/code&gt;)
| [[:ps:User:PK2/ازمون‌مخ|/sandbox]] in [[:en:Pashto|Pashto]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ps&lt;/code&gt;)
| [[:pt:User:PK2/Testes|/sandbox]] in [[:en:Portuguese language|Portuguese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pt&lt;/code&gt;)
| [[:pwn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Paiwan language|Paiwan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pwn&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ Q
|-
| [[:qu:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Quechuan languages|Quechua]] ([[:en:Southern Quechua|Southern Quechua]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;qu&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ R
|-
| [[:rki:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Rakhine language|Rakhine]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;rki&lt;/code&gt;)
| [[:rm:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Romansh language|Romansh]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;rm&lt;/code&gt;)
| [[:rmy:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Romani language|Romani]] ([[:en:Vlax Romani language|Vlax Romani]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;rmy&lt;/code&gt;)
| [[:rn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kirundi|Kirundi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;rn&lt;/code&gt;)
| [[:ro:User:PK2/teste|/sandbox]] in [[:en:Romanian language|Romanian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ro&lt;/code&gt;)
| [[:roa-rup:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Aromanian language|Aromanian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;roa-rup&lt;/code&gt;)
| [[:roa-tara:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Neapolitan language|Neapolitan]] ([[:en:Tarantino dialect|Tarantino]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;roa-tara&lt;/code&gt;)
| [[:rsk:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Pannonian Rusyn|Pannonian Rusyn]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;rsk&lt;/code&gt;)
| [[:ru:User:PK2/Черновик|/sandbox]] in [[:en:Russian language|Russian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ru&lt;/code&gt;)
| [[:rue:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Rusyn language|Rusyn]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;rue&lt;/code&gt;)
| [[:rw:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kinyarwanda|Kinyarwanda]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;rw&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ S
|-
| [[:sa:User:PK2/प्रयोगपृष्ठम्|/sandbox]] in [[:en:Sanskrit|Sanskrit]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sa&lt;/code&gt;)
| [[:sah:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Yakut language|Yakut]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sah&lt;/code&gt;)
| [[:sat:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Santali language|Santali]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sat&lt;/code&gt;)
| [[:sc:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Sardinian language|Sardinian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sc&lt;/code&gt;)
| [[:scn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Sicilian language|Sicilian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;scn&lt;/code&gt;)
| [[:sco:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Scots language|Scots]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sco&lt;/code&gt;)
| [[:sd:User:PK2/مشق پٽي|/sandbox]] in [[:en:Sindhi language|Sindhi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sd&lt;/code&gt;)
| [[:se:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Northern Sámi|Northern Sámi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;se&lt;/code&gt;)
| [[:sg:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Sango language|Sango]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sg&lt;/code&gt;)
| [[:sh:User:PK2/igralište|/sandbox]] in [[:en:Serbo-Croatian|Serbo-Croatian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sh&lt;/code&gt;)
| [[:shi:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Shilha language|Shilha]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;shi&lt;/code&gt;)
|-
| [[:shn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Shan language|Shan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;shn&lt;/code&gt;)
| [[:si:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Sinhala language|Sinhala]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;si&lt;/code&gt;)
| [[:simple:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Basic English|Basic English]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;simple&lt;/code&gt;)
| [[:sk:User:PK2/pieskovisko|/sandbox]] in [[:en:Slovak language|Slovak]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sk&lt;/code&gt;)
| [[:skr:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Saraiki language|Saraiki]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;skr&lt;/code&gt;)
| [[:sl:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Slovene language|Slovene]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sl&lt;/code&gt;)
| [[:sm:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Samoan language|Samoan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sm&lt;/code&gt;)
| [[:smn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Inari Sámi language|Inari Sámi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;smn&lt;/code&gt;)
| [[:sn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Shona language|Shona]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sn&lt;/code&gt;)
| [[:so:User:PK2/Bacaadka|/sandbox]] in [[:en:Somali language|Somali]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;so&lt;/code&gt;)
| [[:sq:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Albanian language|Albanian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sq&lt;/code&gt;)
|-
| [[:sr:User:PK2/песак|/sandbox]] in [[:en:Serbian language|Serbian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sr&lt;/code&gt;)
| [[:srn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Sranan Tongo|Sranan Tongo]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;srn&lt;/code&gt;)
| [[:ss:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Swazi language|Swazi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ss&lt;/code&gt;)
| [[:st:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Sotho language|Sotho]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;st&lt;/code&gt;)
| [[:stq:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Saterland Frisian language|Saterland Frisian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;stq&lt;/code&gt;)
| [[:su:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Sundanese language|Sundanese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;su&lt;/code&gt;)
| [[:sv:User:PK2/sandlåda|/sandbox]] in [[:en:Swedish language|Swedish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sv&lt;/code&gt;)
| [[:sw:User:PK2/ukurasa wa majaribio|/sandbox]] in [[:en:Swahili language|Swahili]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sw&lt;/code&gt;)
| [[:syl:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Sylheti language|Sylheti]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;syl&lt;/code&gt;)
| [[:szl:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Silesian language|Silesian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;szl&lt;/code&gt;)
| [[:szy:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Sakizaya language|Sakizaya]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;szy&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ T
|-
| [[:ta:User:PK2/மணல்தொட்டி|/sandbox]] in [[:en:Tamil language|Tamil]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ta&lt;/code&gt;)
| [[:tay:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Atayal language|Atayal]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tay&lt;/code&gt;)
| [[:tcy:User:PK2/ಕಲ್ಪುನ ಕಳ|/sandbox]] in [[:en:Tulu language|Tulu]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tcy&lt;/code&gt;)
| [[:tdd:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tai Nuea language|Tai Nuea]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tdd&lt;/code&gt;)
| [[:te:User:PK2/ప్రయోగశాల|/sandbox]] in [[:en:Telugu language|Telugu]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;te&lt;/code&gt;)
| [[:tet:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tetum language|Tetum]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tet&lt;/code&gt;)
| [[:tg:User:PK2/Сиёҳнавис|/sandbox]] in [[:en:Tajik language|Tajik]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tg&lt;/code&gt;)
| [[:th:User:PK2/ทดลองเขียน|/sandbox]] in [[:en:Thai language|Thai]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;th&lt;/code&gt;)
| [[:ti:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tigrinya language|Tigrinya]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ti&lt;/code&gt;)
| [[:tig:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tigre language|Tigre]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tig&lt;/code&gt;)
| [[:tk:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Turkmen language|Turkmen]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tk&lt;/code&gt;)
| [[:tl:User:PK2/burador|/sandbox]] in [[:en:Tagalog language|Tagalog]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tl&lt;/code&gt;)
| [[:tly:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Talysh language|Talysh]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tly&lt;/code&gt;)
|-
| [[:tn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tswana language|Tswana]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tn&lt;/code&gt;)
| [[:to:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tongan language|Tongan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;to&lt;/code&gt;)
| [[:tok:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Toki Pona|Toki Pona]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tok&lt;/code&gt;)
| [[:tpi:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tok Pisin|Tok Pisin]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tpi&lt;/code&gt;)
| [[:tr:User:PK2/deneme tahtası|/sandbox]] in [[:en:Turkish language|Turkish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tr&lt;/code&gt;)
| [[:trv:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Seediq language|Seediq]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;trv&lt;/code&gt;)
| [[:ts:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tsonga language|Tsonga]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ts&lt;/code&gt;)
| [[:tt:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tatar language|Tatar]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tt&lt;/code&gt;)
| [[:tum:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tumbuka language|Tumbuka]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tum&lt;/code&gt;)
| [[:tw:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Akan language|Akan]] (Twi)&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tw&lt;/code&gt;)
| [[:ty:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tahitian language|Tahitian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ty&lt;/code&gt;)
| [[:tyv:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tuvan language|Tuvan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tyv&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ U
|-
| [[:udm:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Udmurt language|Udmurt]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;udm&lt;/code&gt;)
| [[:ug:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Uyghur language|Uyghur]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ug&lt;/code&gt;)
| [[:uk:User:PK2/Чернетка|/sandbox]] in [[:en:Ukrainian language|Ukrainian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;uk&lt;/code&gt;)
| [[:ur:User:PK2/تختۂ مشق|/sandbox]] in [[:en:Urdu|Urdu]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ur&lt;/code&gt;)
| [[:uz:User:PK2/qumloq|/sandbox]] in [[:en:Uzbek language|Uzbek]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;uz&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ V
|-
| [[:ve:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Venda language|Venda]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ve&lt;/code&gt;)
| [[:vec:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Venetian language|Venetian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;vec&lt;/code&gt;)
| [[:vep:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Veps language|Veps]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;vep&lt;/code&gt;)
| [[:vi:User:PK2/nháp|/sandbox]] in [[:en:Vietnamese language|Vietnamese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;vi&lt;/code&gt;)
| [[:vls:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:West Flemish|West Flemish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;vls&lt;/code&gt;)
| [[:vo:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Volapük|Volapük]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;vo&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ W
|-
| [[:wa:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Walloon language|Walloon]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;wa&lt;/code&gt;)
| [[:war:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Waray language|Waray]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;war&lt;/code&gt;)
| [[:wo:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Wolof language|Wolof]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;wo&lt;/code&gt;)
| [[:wuu:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Wu Chinese|Wu Chinese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;wuu&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ X
|-
| [[:xal:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Oirat language|Oirat]] ([[:en:Kalmyk Oirat|Kalmyk Oirat]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;xal&lt;/code&gt;)
| [[:xh:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Xhosa language|Xhosa]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;xh&lt;/code&gt;)
| [[:xmf:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Mingrelian language|Mingrelian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;xmf&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ Y
|-
| [[:yi:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Yiddish|Yiddish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;yi&lt;/code&gt;)
| [[:yo:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Yoruba language|Yoruba]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;yo&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ Z
|-
| [[:za:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Zhuang languages|Zhuang]] ([[:en:Standard Zhuang|Standard Zhuang]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;za&lt;/code&gt;)
| [[:zea:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Zeelandic|Zeelandic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;zea&lt;/code&gt;)
| [[:zgh:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Standard Moroccan Amazigh|Standard Moroccan Amazigh]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;zgh&lt;/code&gt;)
| [[:zh:User:PK2/沙盒|/sandbox]] in [[:en:Chinese language|Chinese]] ([[:en:Mandarin Chinese|Mandarin Chinese]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;zh&lt;/code&gt;)
| [[:zh-classical:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Classical Chinese|Classical Chinese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;zh-classical&lt;/code&gt;)
| [[:zh-min-nan:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Southern Min|Southern Min]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;zh-min-nan&lt;/code&gt;)
| [[:zh-yue:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Cantonese|Cantonese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;zh-yue&lt;/code&gt;)
| [[:zu:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Zulu language|Zulu]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;zu&lt;/code&gt;)
|}</text>
      <sha1>lqv4jf4ytbpqgk0b4c59pskg40l4i1p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Yitzhak Yedid</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54944</id>
    <redirect title="יצחק ידיד" />
    <revision>
      <id>600869</id>
      <timestamp>2026-06-04T15:36:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <comment>ן' משה האט באוועגט בלאט [[Yitzhak Yedid]] צו [[יצחק ידיד]]: נישט יידיש</comment>
      <origin>600869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="kapqvybyq56eyse2zjhlistw9pywgo4" xml:space="preserve">#ווייטערפירן [[יצחק ידיד]]</text>
      <sha1>kapqvybyq56eyse2zjhlistw9pywgo4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>לינקאלן</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54945</id>
    <revision>
      <id>600875</id>
      <timestamp>2026-06-04T19:09:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <comment>געשאַפֿן בלאַט מיט '{{דערשיידונג}}  '''לינקאלן''' קען באדייטען פארשידענע זאכן:  [[עבראהעם לינקאלן]] (1809–1865), דער 16טער [[פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן|פרעזידענט]] פון [[פאראייניקטע שטאטן]]  [[לינקאלן, ענגלאנד]], א שטאט און קאונטי שטאט פון [[לינקאנשיר|לינקאלנשייר]], ענגלאנד  לינק...'</comment>
      <origin>600875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="939" sha1="65286mlpeqq6cfo2x37fyu8dly6gqke" xml:space="preserve">{{דערשיידונג}}

'''לינקאלן''' קען באדייטען פארשידענע זאכן:

[[עבראהעם לינקאלן]] (1809–1865), דער 16טער [[פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן|פרעזידענט]] פון [[פאראייניקטע שטאטן]]

[[לינקאלן, ענגלאנד]], א שטאט און קאונטי שטאט פון [[לינקאנשיר|לינקאלנשייר]], ענגלאנד

[[לינקאלן, נעברעסקע]], דער הויפטשטאט פון [[נעברעסקע]], פאראייניקטע שטאטן

[[לינקאלן (נאמען)]], א משפּחה נאמען און פערזענלעך נאמען

[[לינקאלן מאָטער קאָמפּאַניע]], א [[פארד מאטאר|Ford]] ברענד

[[לינקאנשיר|לינקאלנשייר]], ענגלאנד

=== זעט אויך ===


[[קאטעגאריע:דערשיידונג]]
[[קאטעגאריע:נאמען]]</text>
      <sha1>65286mlpeqq6cfo2x37fyu8dly6gqke</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>600878</id>
      <parentid>600875</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T19:21:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <origin>600878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1021" sha1="p4vbe6smq9j7osvhfp4w4qyv1ze98y5" xml:space="preserve">{{דערשיידונג}}

'''לינקאלן''' קען באדייטען פארשידענע זאכן:

[[עבראהעם לינקאלן]] (1809–1865), דער 16טער [[פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן|פרעזידענט]] פון [[פאראייניקטע שטאטן]]

[[לינקאלן געדענקמאל]] אין [[וואשינגטאן די.סי.]]

[[לינקאלן, ענגלאנד]], א שטאט און קאונטי שטאט פון [[לינקאנשיר|לינקאלנשייר]], ענגלאנד

[[לינקאלן, נעברעסקע]], דער הויפטשטאט פון [[נעברעסקע]], פאראייניקטע שטאטן

[[לינקאלן (נאמען)]], א משפּחה נאמען און פערזענלעך נאמען

[[לינקאלן מאָטער קאָמפּאַניע]], א [[פארד מאטאר|Ford]] ברענד

[[לינקאנשיר|לינקאלנשייר]], ענגלאנד

=== זעט אויך ===


[[קאטעגאריע:דערשיידונג]]
[[קאטעגאריע:נאמען]]</text>
      <sha1>p4vbe6smq9j7osvhfp4w4qyv1ze98y5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>עבראהעם לינקאלן</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54946</id>
    <redirect title="אברהם לינקאלן" />
    <revision>
      <id>600876</id>
      <timestamp>2026-06-04T19:10:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <comment>אַרטיקל־קעפּל אַריבער צו [[אברהם לינקאלן]]</comment>
      <origin>600876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="pqsacprckzgekrwtm3kgsxwujnm4ftr" xml:space="preserve">#ווייטערפירן [[אברהם לינקאלן]]</text>
      <sha1>pqsacprckzgekrwtm3kgsxwujnm4ftr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>נעברעסקע</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54947</id>
    <redirect title="נעבראסקא" />
    <revision>
      <id>600877</id>
      <timestamp>2026-06-04T19:12:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <comment>אַרטיקל־קעפּל אַריבער צו [[נעבראסקא]]</comment>
      <origin>600877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="hjdviiw16j7a43pwnzkywyt99kmrbop" xml:space="preserve">#ווייטערפירן [[נעבראסקא]]</text>
      <sha1>hjdviiw16j7a43pwnzkywyt99kmrbop</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ניימאשין</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54948</id>
    <redirect title="ניי מאשין" />
    <revision>
      <id>600887</id>
      <timestamp>2026-06-04T21:15:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <comment>געשאַפֿן בלאַט מיט '{{אינפאבאקס | נאמען = ניימאשין | בילד = Sewing machine.jpg | בילד_באשרייבונג = א הויז־ניימאשין | סארט = מאשין | באנוץ = נייען שטאף און אנדערע מאטריאלן | ערפינדן = 19טער יארהונדערט }}  '''ניימאשין''' איז א מאשין וואס מען נוצט צו נייען שטאף, לעדער און אנדערע מאטריאלן. זי ווערט...'</comment>
      <origin>600887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3032" sha1="am2o2miahsxzhhcw0o6wasnw3mvhme4" xml:space="preserve">{{אינפאבאקס
| נאמען = ניימאשין
| בילד = Sewing machine.jpg
| בילד_באשרייבונג = א הויז־ניימאשין
| סארט = מאשין
| באנוץ = נייען שטאף און אנדערע מאטריאלן
| ערפינדן = 19טער יארהונדערט
}}

'''ניימאשין''' איז א מאשין וואס מען נוצט צו נייען שטאף, לעדער און אנדערע מאטריאלן. זי ווערט גענוצט אין הייזער, שניידערייען און פאבריקן צו מאכן, צוזאמעננייען אדער פאררעכטן קליידער און אנדערע געוועב־ארטיקלען.

== געשיכטע ==
פאר דער ערפינדונג פון דער ניימאשין האט מען נייען בלויז מיט דער האנט. אין דער ערשטער העלפט פונעם 19טן יארהונדערט זענען אנטוויקלט געווארן די ערשטע פראקטישע ניימאשינען. די מאשינען האבן שטארק פארשנעלערט די ארבעט פון שניידער און קליידער־פאבריקן.

אין דער צווייטער העלפט פונעם 19טן יארהונדערט איז די ניימאשין געווארן א געווענליכע זאך אין אסאך הייזער און געשעפטן. מיט דער אנטוויקלונג פון עלעקטריע זענען שפעטער ארויסגעקומען עלעקטרישע ניימאשינען.

== ווי זי ארבעט ==
א ניימאשין נוצט א נאדל מיט א פאדן צו שאפן שטעכן וואס פארבינדן צוויי אדער מער שטיקער שטאף. רוב מאדערנע ניימאשינען ווערן באטריבן דורך עלעקטריק, אבער אמאל זענען געווען מאשינען וואס מען האט באטריבן מיט א פוס־טרעטל אדער מיט דער האנט.

== סארטן ==
עס זענען דא פארשידענע סארטן ניימאשינען:

* '''הויז־ניימאשין''' – פאר טאג־טעגליכע באנוץ אין שטוב.
* '''אינדוסטריעלע ניימאשין''' – פאר פאבריקן און גרויסע פראדוקציע.
* '''עמברוידערי־ניימאשין''' – פאר אויסנייען מוסטערן און באצירונגען.
* '''קאמפיוטעריזירטע ניימאשין''' – מיט עלעקטראנישע און אויטאמאטישע פונקציעס.

== באנוץ ==
ניימאשינען ווערן גענוצט פאר:

* מאכן קליידער
* פאררעכטן קליידער
* אויסנייען באצירונגען
* מאכן פארהענג
* מאכן בעט־געוואנט און אנדערע שטוב־אויסשטאטונגען

== זעט אויך ==
* [[שניידער]]
* [[קלייד]]
* [[שטאף]]
* [[מאשין]]
* [[עמברוידערי]]

[[קאטעגאריע:מאשינען]]
[[קאטעגאריע:טעכנאלאגיע]]
[[קאטעגאריע:קליידונג]]</text>
      <sha1>am2o2miahsxzhhcw0o6wasnw3mvhme4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>600888</id>
      <parentid>600887</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T21:17:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <comment>אַרטיקל־קעפּל אַריבער צו [[ניי מאשין]]</comment>
      <origin>600888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="td0ztx3ovj9w6xad21i8c4g4121ze21" xml:space="preserve">#ווייטערפירן [[ניי מאשין]]</text>
      <sha1>td0ztx3ovj9w6xad21i8c4g4121ze21</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>פאטענט</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54949</id>
    <revision>
      <id>600890</id>
      <timestamp>2026-06-04T21:22:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <comment>געשאַפֿן בלאַט מיט ''''פאטענט''' איז א רעכט וואס א רעגירונג גיט א מענטש אדער א פירמע אויף אן [[ערפינדונג]], וועלכער גיט דעם בעל־הפאטענט דאס אויסשליסליכע רעכט צו מאכן, פארקויפן אדער נוצן די ערפינדונג פאר א באשטימטע צייט.  דער ציל פון א פאטענט איז צו מוטיגן מענטשן צו ערפינדן נייע...'</comment>
      <origin>600890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2127" sha1="rdwikihp5yfbtg8474wmty4gwicy07g" xml:space="preserve">'''פאטענט''' איז א רעכט וואס א רעגירונג גיט א מענטש אדער א פירמע אויף אן [[ערפינדונג]], וועלכער גיט דעם בעל־הפאטענט דאס אויסשליסליכע רעכט צו מאכן, פארקויפן אדער נוצן די ערפינדונג פאר א באשטימטע צייט.

דער ציל פון א פאטענט איז צו מוטיגן מענטשן צו ערפינדן נייע זאכן און אנטוויקלען נייע טעכנאלאגיעס.

== געשיכטע ==
דער געדאנק פון פאטענטן האט עקזיסטירט שוין פאר הונדערטער יארן. איינע פון די ערשטע באקאנטע פאטענט־סיסטעמען איז איינגעפירט געווארן אין [[ווענעציע]] אינעם 15טן יארהונדערט.

מיט דער צייט האבן רוב לענדער איינגעפירט געזעצן צו באשיצן די רעכטן פון ערפינדער.

== פאטענט־רעכט ==
א פאטענט גיט דעם בעל־הפאטענט דאס רעכט צו אפהאלטן אנדערע פון:

* מאכן די ערפינדונג
* פארקויפן די ערפינדונג
* אימפארטירן די ערפינדונג
* נוצן די ערפינדונג פאר געשעפטליכע צוועקן

אין רוב לענדער בלייבט א פאטענט גילטיג פאר בערך 20 יאר פון דער דאטום ווען מען האט איינגעגעבן די פאטענט־אנפראגע.

== באדינגונגען ==
כדי צו באקומען א פאטענט דארף די ערפינדונג:

* זיין נייע
* האבן א פראקטישע באנוץ
* נישט זיין קלאר ווי א פשוט'ע פארבעסערונג פאר א מומחה אין דעם פעלד

== זעט אויך ==
* [[ערפינדונג]]
* [[קאפירעכט]]
* [[האנטלסצייכן]]
* [[אינטעלעקטועלער פארמעגן]]

[[קאטעגאריע:געזעץ]]
[[קאטעגאריע:אינטעלעקטועלער פארמעגן]]
[[קאטעגאריע:ערפינדונגען]]</text>
      <sha1>rdwikihp5yfbtg8474wmty4gwicy07g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>שפאנישע אינקוויזיציע</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54950</id>
    <redirect title="אינקוויזיציע" />
    <revision>
      <id>600892</id>
      <timestamp>2026-06-04T21:43:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <comment>געשאַפֿן בלאַט מיט ''''שפאנישע אינקוויזיציע''' איז געווען א קאטוילישע אינסטיטוציע אין [[שפאניע]], געגרינדעט אין 1478 דורך [[פערדינאנד דער צווייטער פון אראגאן]] און [[איזאבעל די ערשטע פון קאסטיליע]]. איר ציל איז געווען צו אויספארשן מענטשן וואס מען האט חושד געווען אז זיי פאלגן נישט...'</comment>
      <origin>600892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2908" sha1="kjjf7para0hmibsa58g1wbqm20tzclv" xml:space="preserve">'''שפאנישע אינקוויזיציע''' איז געווען א קאטוילישע אינסטיטוציע אין [[שפאניע]], געגרינדעט אין 1478 דורך [[פערדינאנד דער צווייטער פון אראגאן]] און [[איזאבעל די ערשטע פון קאסטיליע]]. איר ציל איז געווען צו אויספארשן מענטשן וואס מען האט חושד געווען אז זיי פאלגן נישט ריכטיג די קאטוילישע רעליגיע.

== געשיכטע ==
אין די סוף פונעם 15טן יארהונדערט האבן די הערשער פון שפאניע געוואלט פאראייניגן לאנד אונטער איין רעליגיע. צוליב דעם האבן זיי אויפגעשטעלט די אינקוויזיציע, וועלכע האט אויסגעפארשט מענטשן וואס מען האט באשולדיגט אין אפיקורסות אדער אין אפהאלטן אנדערע רעליגיעזע מנהגים.

א סך פון די אויספארשונגען האבן זיך געצילט קעגן [[אנוסים]], דאס הייסט אידן וואס זענען געצווונגען געווארן זיך צו [[שמד:שמדן]], אבער מען האט חושד געווען אז זיי האלטן נאך בסתר אידישע מנהגים.

== אידן און די אינקוויזיציע ==
די שפאנישע אינקוויזיציע האט געשפילט א וויכטיגע ראלע אין דער געשיכטע פון די אידן אין שפאניע. אין 1492 האבן פערדינאנד און איזאבעל ארויסגעגעבן דעם [[גירוש שפאניע]], וועלכער האט פארלאנגט אז אידן זאלן אדער אננעמען די קאטוילישע רעליגיע אדער פארלאזן דאס לאנד.

נאך דעם גירוש זענען פילע געוועזענע אידן, וועלכע האבן אנגענומען דאס קריסטנטום, ווייטער געווען אונטער אויפזיכט פון דער אינקוויזיציע.

== סוף ==
די שפאנישע אינקוויזיציע האט עקזיסטירט איבער דריי הונדערט יאר. אין 1834 איז זי אפיציעל אויפגעהאבן געווארן.

== ירושה ==
די שפאנישע אינקוויזיציע ווערט היינט באטראכט אלס איינע פון די באקאנטסטע ביישפילן פון רעליגיעזער פארפאלגונג אין אייראפעישער געשיכטע.

== זעט אויך ==

* [[גירוש שפאניע]]
* [[אידן אין שפאניע]]
* [[אנוסים]]
* [[שפאניע]]
* [[אינקוויזיציע]]

[[קאטעגאריע:שפאניע]]
[[קאטעגאריע:אידישע געשיכטע]]
[[קאטעגאריע:קאטויליציזם]]
[[קאטעגאריע:רעליגיעזע פארפאלגונג]]</text>
      <sha1>kjjf7para0hmibsa58g1wbqm20tzclv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>600893</id>
      <parentid>600892</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T21:46:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ן' משה</username>
        <id>42115</id>
      </contributor>
      <comment>אַרטיקל־קעפּל אַריבער צו [[אינקוויזיציע]]</comment>
      <origin>600893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="qle8wbzr14867fqen49k8yloih32hen" xml:space="preserve">#ווייטערפירן [[אינקוויזיציע]]</text>
      <sha1>qle8wbzr14867fqen49k8yloih32hen</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>