װיקיפּעדיע yiwiki https://yi.wikipedia.org/wiki/%D7%94%D7%95%D7%99%D7%A4%D7%98_%D7%96%D7%99%D7%99%D7%98 MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter מעדיע באַזונדער רעדן באַניצער באַניצער רעדן װיקיפּעדיע װיקיפּעדיע רעדן טעקע טעקע רעדן מעדיעװיקי מעדיעװיקי רעדן מוסטער מוסטער רעדן הילף הילף רעדן קאַטעגאָריע קאַטעגאָריע רעדן פארטאל פארטאל רעדן TimedText TimedText talk יחידה שיחת יחידה אירוע שיחת אירוע 0 5967 600911 584591 2026-06-08T21:48:30Z ן' משה 42115 600911 wikitext text/x-wiki {{אישיות}}{{מדינה | נאמען = מאַראקא | שטאַט = קעניגרייך פון מאראקא | אמטשפראך נאמען =المملكة المغربية | פאן בילד = {{וויקידאטן|פאן בילד}} | סימבאל בילד = {{וויקידאטן|הערב בילד}} | מאפע = LocationMorocco3.svg | זינגליד = | קאנטינענט = [[אפריקע]] | אפיציעלע שפראך = [[אראביש]]{{ש}}[[בערבעריש]] | הויפטשטאט = [[ראבאט, מאראקא|ראבאט]] {{קליין|{{coord|34|02|N|6|51|W|display=inline|type:city}}}} | רעגירונג = קאנסטיטוציאנעלע מאנארכיע | ראש מלוכה טיטל = מלך | ראש מלוכה = [[מוכאמאד דער זעקסטער]] | פרעמיער מיניסטער = סאַאַדעדין אטמאַני | גרינדונג דאטום = 7טן אפריל 1956 (פון [[פראנקרייך]]) | פלאך מאס = 710,850 | וועלט גראדונג פלאך = 39 | פראצענט וואסער = 0.056 | באפעלקערונג צאל = 35,581,294 (2017) | וועלט גראדונג באפעלעקרונג = 40 | באפעלקערונג ענגקייט = 76.84 | פראדוקט ווערדע = $298,600 מיליאן | וועלט גראדונג פראדוקט ווערדע = 57 | וואלוטע = דירהאם | צייט זאנע = +1 | אינטערנעט דאמיין = ma | טעלעפאן קאד = 212 | באמערקונגען = }} [[בילד:Jüdische Hochzeit in Marokko-1024.jpg|קליין| חתונה אין [[מעקנעס]] פון [[מאראקא]] צייכונג [[1839]] פון [[פאריז]]]] דאס '''קעניגרייך פון מאַראָקאָ''' ({{שפראך-ar|المملكة المغربية}}) = מאַראָקאָ = איז אַ לאַנד אין צפון־מערב אפריקע. עס גרעניצט מיט [[עלדזשיריע]] אין מזרח, מיט [[מעריטאניע|מעריטאַניע]] אין דרום, מיטן [[אטלאנטישער אקעאן]] אין מערב און מיטן ים־התיכון אין צפון. די הויפטשטאָט פון מאַראָקאָ איז '''[[ראבאט (שטאט)|ראַבאַט]]''', און די גרעסטע שטאָט איז '''[[קאסאבלאנקא]]'''. == געשיכטע == די געגנט פון מאַראָקאָ איז באוווינט שוין טויזנטער יאָרן. אין די אלטע צייטן האָבן דארט געוואוינט [[בערבארן|בערבערישע]] שבטים. אין זיבעטן יאָרהונדערט איז [[איסלאם]] אנגעקומען אין דער געגנט, און די באפעלקערונג האט ביסלעכווייַז אנגענומען די נייע רעליגיע. "אין די קומענדיקע יאָרהונדערטער האָבן אין מאַראָקאָ געהערשט עטלעכע דינאסטיעס, אַרײַנגערעכנט די אידריסידישע, אלמאראווידישע און אלמאהאדישע מלוכות.". אין 1912 איז רוב מאַראָקאָ געווארן א פראַנצויזישער [[פראטעקטאראט]], דאָס הייסט אַ לאַנד אונטער פראַנצויזישער שוץ און קאָנטראָל. בשעת א טייל פון צפון איז געווען אונטער [[שפאניע|שפאנישער]] הערשאפט. אין 1956 האט מאַראָקאָ צוריקבאקומען זיין אומאפהענגיקייט. == באפעלקערונג == מאַראָקאָ האט בערך 37 מיליאן איינוואוינער. די אפיציעלע שפראכן זענען [[אַראַביש]] און [[אמאזיגיש|אַמאַזיגיש]] (Amazigh בערבעריש). פראנצויזיש ווערט אויך ברייט גענוצט אין רעגירונג, בילדונג און געשעפט. די גרעסטע שטעט זענען קאַסאַבלאנקע, ראַבאַט, [[פעס]], [[מאראקעש]] און [[מעקנעס]], [[סאלע]] [[טאנזשיר|טאַנזשיר]]. == עקאנאמיע == די עקאנאמיע פון מאַראָקאָ באזירט זיך אויף [[אגריקאלטאר]], [[טוריזם]] און האנדל. דאס לאנד איז איינע פון די וועלט'ס גרעסטע פראדוצירער פון [[פאספאט]] (phosphate), און עקספארטירט אויך אגריקאלטאר פראדוקטן, טעקסטילן און קאר-טיילן. == קולטור == די קולטור פון מאַראָקאָ איז א צונויפמיש פון בערבערישע, אַראַבישע, אפריקאנער און אייראפעאישע איינפלוסן. מאַראָקאַנער מוזיק, ארכיטעקטור און עסען זענען באקאנט איבער דער וועלט. אידן האבן געוואוינט אין מאַראָקאָ במשך פון פילע יאָרהונדערטער. פאר דער גרינדונג פון מדינת ישראל האט מאַראָקאָ געהאט איינע פון די גרעסטע אידישע קהילות אין דער אראבישער וועלט. == פאליטיק == מאַראָקאָ איז א [[קאנסטיטוציאנעלע מאנארכיע]]. דער קעניג איז דער פירער און האט וויכטיגע מאכטען. אבער די רעגירונג ווערט געפירט דורך א פרעמיער־מיניסטער, און דאס לאנד האט א פארלאמענט. == זעט אויך == * [[צפון אפריקע]] * [[ראבאט (שטאט)|ראבאט]] * [[קאסאבלאנקא]] == רעפערענצן == {{אפריקע}} {{לענדער ארום דעם מיטלענדישן ים}} {{אראבישע ליגע}} [[קאַטעגאָריע:מאראקא|*]] phe0beauya6jbt498fl69b0aannku38 0 36805 600908 586114 2026-06-08T16:58:29Z Quinlan83 41062 Fix 600908 wikitext text/x-wiki {{אישיות}}'''לאַא צי''' ([[כינעזיש]]: 老子) איז געווען א כינעזישער [[פילאסאף]]. ער ווערט גערעכנט דער גרינדער פון [[טאאיזם]], איינע פון די דריי גרעסטע רעליגיעס אין היינטיקער [[כינע]]. ער האט געלעבט אין דעם 6טן יארהונדערט פאר דער ציווילער רעכענונג. ער איז געעווען פון מערבי באקאנטע כינעזישע פילאסאפן. מ׳ווייסט אבער גאר ווייניק וועגן זיין לעבן. ער האט געשריבן דאנס בוך ''טאא טע טשינג'' (דער וועג פון לעבן), וואס ,אנטהאלט 81 מאראלישע מעשות אדער משלים. מ׳האט געטראפן א טעקסט פונעם ''טאא טע טשינג'' וואס איז געשריבן געווארן אינעם 4טן יארהונדערט יארהונדערט פאר דער ציווילער רעכענונג. {{פילאסאפיע|פראמינענטע מענטשן}} {{ביא-שטומף}} [[קאַטעגאָריע:פילאסאפן]] [[קאַטעגאָריע:כינעזער]] brmqg95f3fbmkernzeczq65q0up8cog 0 48539 600910 548977 2026-06-08T20:49:40Z ן' משה 42115 600910 wikitext text/x-wiki {{בריטישע סטאנציע |סטאנציע נאמען= קראלי |סימבאל=rail |לאקאלער סטאנציע נאמען= Crawley |בילד= {{וויקידאטן|בילד}} |באשרייבונג = |פארוואלטער = [[סאדערן (באן אפערירן פירמע)|סאדערן]] |יאר געעפנט= 1848 |לאקאציע= [[קראָולי]] |בארא= [[בארא פון קראָולי]] |קאד= CRW |פעראנען= 2 |באן1314 = {{אראפ}} 2.018 |באן1415 = {{אראפ}} 1.997 |באן1516 = {{אראפ}} 1.982 |באן1617 = {{אראפ}} 1.653 |גארטל= 51.112 |מערידיאן= 0.187 }} '''קראלי באן סטאנציע''' ({{שפראך-en|Crawley Railway Station}}) באדינט דאס שטעטל [[קראָולי]], [[מערב סאסעקס]], אין דרום [[ענגלאנד]]. די אייזנבאן-פירמעס וואס אפערירן באנען צו און פון דער סטאנציע זענען [[סאדערן (באן אפערירן פירמע)|סאדערן]] און [[טעמזלינק]]. די סטאנציע איז די לעצטע סטאנציע אויף דער ארון טאל ליניע בעפאר זי באהעפט זיך מיט דער ברייטאן הויפטליניע. == היסטאריע == די אריגינעלע סטאנציע האט זיך געעפנט דעם 14טן פעברואר 1848 דורך דער לאנדאן און ברייטאן אייזנבאן, וואס האט זיך צונויפגעמישט מיט אנדערע אייזנבאן פירמעס אין 1846 צו ווערן די לאנדאן, ברייטאן און דרום בארטן אייזנבאן. מיט דער אנטוויקלונג פון קראלי איז די סטאנציע געווארן צו קליין אין די 1960ער יארן. אום 28סטן יולי 1968 האט מען געעפנט די היינטיגע סטאנציע מזרח פון דער אלטער סטאנציע. ==באדינונגען== די סטאנציע ווערט באדינט אין די נישט-שפיץ שעה׳ן דורך: ===סאדערן=== * 1 באן א שעה פון [[לאנדאן וויקטאריע סטאנציע|לאנדאן וויקטאריע]] קיין [[פארטסמוט הארבאר באן סטאנציע|פארטסמוט הארבאר]] און [[באגנאר רידזשיס באן סטאנציע|באגנאר רידזשיס]], אדורך הארשאם. * 1 באן א שעה פון לאנדאן וויקטאריע קיין [[סאטהאמפטאן צענטראל באן סטאנציע|סאוטהאמפטאן]] און [[באגנאר רידזשיס באן סטאנציע|באגנאר רידזשיס]], אדורך הארשאם. ===טעמזלינק=== * 2 באנען א שעה צווישן {{באנלינק|פיטערבארא}} און {{באנלינק|הארשאם}} יעדן אין דער פרי פארן זעקס באנען פון הארשאם קיין {{באנלינק|בעדפארד}} (נאר אין דער דאזיקער ריכטונג) {{ס-אנהייב}} {{ס-באן|טיטל=נאציאנאלע באן}} {{ס-באן-נאציאנאל|toc=סאדערן|רוטע= [[ארון טאל ליניע]] און [[מערב בארטנוועג ליניע]]|פריערדיק= דריי ברידזשעס|פאלגנד= הארשאם}} {{ס-ליניע|סיסטעם=טעמזלינק|ליניע=טעמזלינק|פריערדיק= דריי ברידזשעס|פאלגנד= אייפילד|type2= הארשאם|type= פיטערבארא}} {{סוף}} == וועבלינקען == {{קאמאנסלינק}} {{סטאנציע לינק|CRW}} {{טעמזלינק נאוויגאציע|פיטערבארא=יא}} [[קאַטעגאָריע:באן סטאנציעס אין מערב סאסעקס]] [[קאַטעגאָריע:טעמזלינק סטאנציעס]] pr08zu4r4rlmzc3o4hkshhxjyweff8u 0 54952 600909 2026-06-08T18:19:21Z ן' משה 42115 געשאַפֿן בלאַט מיט '= ריטב״א = רבי יום־טוב בן אברהם אשבילי, באַקאַנט מיט'ן נאָמען ריטב״א (ראשי־תיבות: רבי יום־טוב בן אברהם), איז געווען פון די גרעסטע חכמי ישראל אין תקופת הראשונים אין ספרד. ער האָט געלעבט בערך צווישן די יאָרן ה׳י׳–ה׳פ׳ (1250–1330 למנינם), און ווערט גערעכנט צווי...' 600909 wikitext text/x-wiki = ריטב״א = רבי יום־טוב בן אברהם אשבילי, באַקאַנט מיט'ן נאָמען ריטב״א (ראשי־תיבות: רבי יום־טוב בן אברהם), איז געווען פון די גרעסטע חכמי ישראל אין תקופת הראשונים אין ספרד. ער האָט געלעבט בערך צווישן די יאָרן ה׳י׳–ה׳פ׳ (1250–1330 למנינם), און ווערט גערעכנט צווישן די וויכטיגסטע מפרשי התלמוד און פוסקי הלכה פון זיין דור. == זיין לעבן == דער ריטב״א איז געבוירן געוואָרן אין דער שטאָט סביליא אין ספרד. דער צונאָמען „אשבילי“ קומט פון דעם אַלטן אידישן נאָמען פון דער שטאָט. אין זיינע יונגע יאָרן האָט ער געלערנט תורה ביי די גדולי הדור, בפרט ביי רבי שלמה בן אדרת (דער רשב״א) און רבי אהרן הלוי (הרא״ה). שפּעטער איז ער געוואָרן איינער פון די חשוב'סטע רבנים אין ספרד. ער האָט געדינט אלס רב און מורה הוראה, און זיינע תשובות און פסקים זענען געווען אנגענומען אין פילע קהילות. == זיינע ספרים == דער ריטב״א איז בעיקר באַקאַנט דורך זיינע חידושים אויף פילע מסכתות הש״ס, וועלכע ווערן געדרוקט אונטער'ן נאָמען '''חידושי הריטב״א'''. די חידושים נעמען אַריין די יסודות פון די פריערדיגע ראשונים, און ווערן געלערנט ביז היינט אין ישיבות און בתי־מדרשים איבער דער וועלט. אין זיינע חידושים ווערט געזען א קלארער און טיפער מהלך אין פארשטיין די סוגיות הש״ס, און ער ברענגט אָפט די ווערטער פון זיינע רבי'ס און פון אנדערע ראשונים. מען האָט אויך איבערגעלאָזט פון אים תשובות און חיבורים אויף אַנדערע חלקים פון תורה. == זיין דרך הלימוד == == זיין השפעה == די ספרים פון ריטב״א האָבן געהאט א גרויסע השפעה אויף די פוסקים און מפרשים פון די שפעטערדיגע דורות. אסאך אחרונים ברענגען זיינע ווערטער להלכה און אין ביאור הסוגיות. אין די ישיבות פון היינטיגן טאָג ווערט דער ריטב״א געלערנט צוזאמען מיט די אנדערע גרויסע ראשונים ווי דער רמב״ן, רשב״א, רא״ש און ר״ן, און ער בלייבט איינע פון די הויפט מקורות אין תלמודישן לימוד. == זעט אויך == * [[רשב"א]] * [[הרא״ה]] * [[רמב״ן]] * [[ראשונים]] == רעפערענצן == {{רעפערענצן}} 16fzvzufjo9d9vqfl55w2rtvxdl6tuy 0 54953 600912 2026-06-08T21:49:44Z ן' משה 42115 אַרטיקל־קעפּל אַריבער צו [[מאראקא]] 600912 wikitext text/x-wiki #ווייטערפירן [[מאראקא]] qb0bweuc9kecbuykzusazd2pcw0tekw