װיקיפּעדיע yiwiki https://yi.wikipedia.org/wiki/%D7%94%D7%95%D7%99%D7%A4%D7%98_%D7%96%D7%99%D7%99%D7%98 MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter מעדיע באַזונדער רעדן באַניצער באַניצער רעדן װיקיפּעדיע װיקיפּעדיע רעדן טעקע טעקע רעדן מעדיעװיקי מעדיעװיקי רעדן מוסטער מוסטער רעדן הילף הילף רעדן קאַטעגאָריע קאַטעגאָריע רעדן פארטאל פארטאל רעדן TimedText TimedText talk יחידה שיחת יחידה אירוע שיחת אירוע 0 612 602007 598468 2026-08-13T18:11:34Z ן' משה 42115 602007 wikitext text/x-wiki {{אנדערע באדייטן|דאס=די שטאט סאטמאר|אנדער=דאס חסידות|זעט=סאטמאר (הויף)}} '''סאַטמאַר''' אדער '''אדער סאַטמער''' ({{שפראך-ro|Satu Mare}};[[אונגאריש]]: ''Szatmárnémeti''; [[דייטשיש]]: ''Sathmar'') איז אַ שטאָט אין [[זיבנבערגן]], [[רומעניע]]. {{באצירק}} == רבנים אין סאטמאר == דער ערשטער רב אין סאטמאר איז געווען הרב [[יודא גרינוואלד]], דער מחבר פונעם ספר ״זכרון יהודא״, וועלכער האט נישט איבערגעלאזט קיין קינדער. ער איז געוועזן אן [[איידעם]] ביי הרב [[יוסף יוזפא סופר]] דער דריטער זון פונעם [[חת"ם סופר]], יוסף יוזפא סופר האט, אנדערש ווי זיינע צוויי עלטערע ברידער רבי [[אברהם שמואל בנימין סופר|אברהם בנימין]], דער ״כתב סופר״ און רבי [[שמעון סופר|שמעון]] פון קראקע, דער ״מכתב סופר״, האט ער נישט משמש געווען ברבנות, אבער זיין איידעם איז יא געווען צוריק אין א רבנות שטעלע. נאך אים איז געוועזן דארטן רב הרב [[אליעזר דוד גרינוואלד]] מחבר ספר [[קרן לדוד]] א ברודער פון דעם [[משה גרינוואלד|ערוגת הבשם]], וואס איז בעפאר דעם געווען רב אין [[אויבער ווישעווע]], וואס ער האט אויך נישט איבער געלאזט קיין קינדער. דער לעצטער רב אין סאטמאר פארן [[צווייטע וועלט-מלחמה|קריג]] איז געווען הרב [[יואל טייטלבוים]], דער [[סאטמאר (הויף)|סאטמארער]] רבי, וואס ווי עס איז באקאנט דער בילד ווען דער רומענישער קעניג [[קארל, מלך פון רומעניע|קארל]] איז געקומען קיין סאטמאר פאר א באזוך איז ער דער ערשטער צוגעגאנגען צו אים און אים באגריסט. שפעטער אין [[1940]] נאך דעם וואס [[היטלער|היטלער ימ"ש]] האט געשיקט זיין [[אויסערן מיניסטער]] [[יאאכים פאן ריבענטראפ|ריבענטראפ]] צו צעטיילן [[זיבנבערגן]] וואס איז צוגענומען געווארן פון [[אונגארן]] ביים [[ווערסיי אפמאך]] און איז צעשניטן געווארן צווישן [[אונגארן]] און [[רומעניע]], וואס דאן איז סאטמאר צוריק געווארן אונטער דעם אונגארישער הערשאפט, האט אים די אונגארישע רעגירונג געוואלט באשטראפן דערפאר, האט ער זיך פארענטפערט אז ער איז בעצם אן אונגארישער נאר אזוי ווי ער איז דער ערוויילטער רב האט ער נישט געהאט קיין ברירה נאר צו גיין צו דעם קבלת פנים. [[קאטעגאריע:שטעט אין רומעניע]] [[קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע]] [[קאַטעגאָריע:סאטמאר]] {{אייראפע-געא-שטומף}} kujsv8s9sxm5e5kek03m79lq9zs8dfc 0 19393 601999 501969 2026-08-13T17:33:10Z ן' משה 42115 601999 wikitext text/x-wiki {{יידיש יאר באשרייבונג|יידיש יאר=5583|גוישער חודש אנפאנג=9|גוישער טאג אנפאנג=16|גוישער חודש ענדע=9|גוישער טאג ענדע=5|צאל פון די טעג=355}} ==געשעענישן== ==געבוירן== * [[כ"ב שבט]] – רבי [[צדוק הכהן מלובלין]] (ראבינאוויטש). (נפטר [[ט' אלול]] [[ה'תר"ס]]) ==נפטר געווארן== * [[ג' כסלו]] – רבי [[ברוך עוזר]], רב העיר [[האמבורג]]. * [[א' תמוז]] – רבי [[קלונימוס קלמן הלוי עפשטיין]], דער מחבר פון ספר [[מאור ושמש]]. ==קאלענדאר== <!-- Auto Hebrew calndar - version 27/05/2007 --> {{קעפל יידישן קאלענדאר|5583}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|תשרי|1822|9|16|1974|1|55311|11125|11125|44444|45211|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|חשוון|1822|10|16|1974|0|11111|11111|11111|11111|11111|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|כסליו|1822|11|15|1974|1|11111|11111|11111|11111|11114|44444}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|טבת|1822|12|15|1974|0|44111|11113|11111|11111|11111|11110}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|שבט|1823|1|13|1975|1|11111|11111|11114|11111|11111|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|אדר|1823|2|12|1975|0|11111|11111|11344|11111|11111|11110}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|ניסן|1823|3|13|1975|1|11111|11111|11125|44444|52111|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|אייר|1823|4|12|1975|0|11111|11111|11121|11411|11111|11110}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|סיון|1823|5|11|1975|1|11112|52111|11111|11111|11111|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|תמוז|1823|6|10|1975|0|11111|11111|11111|13111|11111|11110}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|אב|1823|7|9|1975|1|11111|11131|11112|11111|11111|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|אלול|1823|8|8|1975|0|11111|11111|11111|11111|11111|11120}} {{פיסל יידישן קאלענדאר}} * {{קאטעגאריע און נאוויגאציע פארן יידישן יאר|5583}} lotsxvzjh1u6991nrqr7apkqtg1scu1 0 19620 602012 501908 2026-08-13T20:37:31Z היימיש 62327 /* נפטר געווארן */ 602012 wikitext text/x-wiki {{יידיש יאר באשרייבונג|יידיש יאר=5464|גוישער חודש אנפאנג=9|גוישער טאג אנפאנג=11|גוישער חודש ענדע=9|גוישער טאג ענדע=28|צאל פון די טעג=384}} ==געשעענישן== ==געבוירן== ==נפטר געווארן== * [[י"ג חשון]] – רבי [[שמואל יצחק מודילינא]], פוסק און דרשן, פון די חכמי [[סאלאניקי]]. * [[א' כסלו]] – רבי [[יוסף שמואל מקרקא]], מרא דאתרא, אב"ד און ראש ישיבה אין [[פראנקפורט]]. ער האט מגיה געווען דעם [[תלמוד בבלי]] און איז געווען דער מחבר פון די הוספות צו ''מסורת הש"ס'' און ''עין משפט נר מצוה''. * [[י"ד כסלו]] – רבי [[וידאל הצרפתי]], א מורה צדק אין [[פעס]] און א דיין אין דעם בית דין פון די אידן אין פעס. (געבוירן [[כ"ז אלול]] [[ה'שצ"א]]) ==קאלענדאר== <!-- Auto Hebrew calndar - version 29/05/2007 --> {{קעפל יידישן קאלענדאר|5464}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|תשרי|1703|9|11|1973|1|55311|11125|11125|44444|45211|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|חשוון|1703|10|11|1973|0|11111|11111|11111|11111|11111|11110}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|כסליו|1703|11|9|1973|1|11111|11111|11111|11111|11114|44444}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|טבת|1703|12|9|1973|0|44111|11113|11111|11111|11111|11110}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|שבט|1704|1|7|1980|1|11111|11111|11114|11111|11111|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|אדר א'|1704|2|6|1980|0|11111|11111|11122|11111|11111|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|אדר ב'|1704|3|7|1980|1|11111|11111|11344|11111|11111|11110}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|ניסן|1704|4|5|1980|0|11111|11111|11125|44444|52111|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|אייר|1704|5|5|1980|1|11111|11111|11121|11411|11111|11110}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|סיון|1704|6|3|1980|0|11112|52111|11111|11111|11111|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|תמוז|1704|7|3|1980|1|11111|11111|11111|11311|11111|11110}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|אב|1704|8|1|1980|0|11111|11113|11112|11111|11111|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|אלול|1704|8|31|1980|1|11111|11111|11111|11111|11111|11120}} {{פיסל יידישן קאלענדאר}} {{קאטעגאריע און נאוויגאציע פארן יידישן יאר|5464}} kjqu90xxc6wfcxej8l2v9fratbe8e42 0 21917 602009 467232 2026-08-13T18:19:45Z ן' משה 42115 /* געשעענישן */ 602009 wikitext text/x-wiki {{טבת}} == יארצייטן == * [[ה'תשס"ב]] - הרב [[חיים קרייסווירטה]], אב"ד פון דער [[מחזיקי הדת]] קהילה, [[אנטווערפן]] (געב' ה'תרע"ח) == געשעענישן == * [[ה'שצ"ט]] – דער [[אטאמאנישע אימפעריע|אטאמאנישער]] [[סולטאן]] [[מוראד דער פערטער]] האט איינגענומען [[באגדאד]] פון די [[סאפאווידישע אימפעריע|ספאוויען]] אין דער פערסישער מלוכה. * [[ה'תקמ"ב]] – דער "''טאלאראנץ בריוו''" איז ארויסגעגעבן געווארן פאר די אידן אין [[עסטרייך]]. [[קאַטעגאָריע:טבת]] rus1rtbicpi19hhfk0out4xxkiijebg 0 21992 602006 459368 2026-08-13T17:59:01Z ן' משה 42115 602006 wikitext text/x-wiki {{אישיות}} '''רב ששת''' איז געווען אן [[אמורא]]. ער איז געווען א תלמיד פון [[רב הונא]], א חבר פון [[רב חסדא]]. זיינע חברים זענען אויך געווען [[ר' נחמן]] (תוס' גיטין לב.) און [[רב יוסף]] (תוס' חולין קד:). ר' [[אבא בר כהן]], ר' [[אבא בר זבדא]]. == א סגי נהור == ער איז געווען א [[סגי נהור]] איינער וואס זעהט נישט. די גמרא פארציילט (ברכות נח.) אז אפילו ער האט נישט געזהן האט ער מיט זיין קלוגשאפט פארשטנענען ווען דער מלך קומט אהן, ער האט דערמיט באזיגט א [[מין]] וואס האט אפ'גע'חוזק'ט פון איהם. ער פלעגט זיך שטארק פארטיפען אין זיך מפלפל זיין אין בית המדרש פון רב הונא, עס איז געווען אזוי פיל דער בית המדרש אז ער האט נישט געקענט קיין אין בית הכבוד ווען ער האט געדארפט ביז ער איז דערפון געווארן קראנק (יבמות). == זיין גרויס התמדה == רב ששת איז געווען א [[סיני]] א גרויסע מתמיד און האט אסאך געקענט (סוטה), מיט גרויס התמדה האט ער יעדע דרייסיג טעג איבערגעלערנט אלעס וואס ער האט געוואסט און האט געזאגט: חדאי נפשאי, פריי זיך מיין זעהל (פסחים סח.) עס שטייט אין תשו' חוות יאיר אז לויט די גמרא (מנחות צח:) זעהן מען אז חוץ דעם וואס ער איז געווען א סיני איז ער אויך געווען א חריף, נאר עס האט זיך מער אויסגעצייכנט מיט זיין בקיאות ווי זיין חריפות. די גמרא זאגט הלכה כרב ששת באיסורי ביי הלכות פון איסורים בלייבט די הלכה ווי איהם. אויך זאגט די גמרא (עירובין מ' ע"א) ווען ר' ששת קריגט זיך מיט זיין חבר רב חסדא בלייבט די הלכה פון רב ששת. די גמרא זאגט אויף איהם ער איז א אדם קשה כברזל א מענטש שטארק ווי אייזן, זאגט רש"י ער איז שארף צו פסק'נען שאלות (מנחות צה). רב ששת ווערט געלויבט אין דער גמרא (שבת קיח ע"ב) תיתי לי דקיימתי מצות תפילין, ער האט זיך אויסגעצייכנט אין די מצות פון תפילין. די גמרא זאגט אויך ער איז געווען א [[איסטניס]] דאס הייסט איינער וואס איז זייער איידל, אויב ער האט געגעסן איינמאל האט ער שוין נישט דערנאך געקענט געהעריג עסן, דעריבער האט ער געפאסט א גאנצע ערב פסח אז פסח ביינאכט זאל ער קענען עסן די מצות און טרינקען די וויין ווי די הלכה איז (פסחים ק"ח ע"א). {{אמוראים}} [[קאטעגאריע:אמוראים|ששת]] go1jm5e2v9ppv30jx9bk29unhwcnmgw 0 24378 602011 600556 2026-08-13T20:18:15Z היימיש 62327 602011 wikitext text/x-wiki {{אישיות}} פראָפעסאָר '''גלעד צוקערמאַן''' (געבוירן דעם [[1טן יוני]] [[1971]] אין [[תל אביב]]), DPhil ([[אוניווערסיטעט פון אקספארד]]), PhD ([[אוניווערסיטעט פון קעמברידזש]])<ref>[https://www.vividsydney.com/speaker/prof-ghilad-zuckermann Vivid Sydney (Light, Music and Ideas)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180618125759/https://www.vividsydney.com/speaker/prof-ghilad-zuckermann |date=2018-06-18 }}, Speaker: Prof. Ghil'ad Zuckermann.</ref><ref>[https://www.edx.org/bio/ghilad-zuckermann edX], Professor Ghil'ad Zuckermann.</ref><ref>[https://adelaidefestivalofideas.com.au/speakers/professor-ghilad-zuckermann/ Adelaide Festival of Ideas], Professor Ghil'ad Zuckermann.</ref><ref>[https://www.aljazeera.com/indepth/features/starting-scratch-aboriginal-group-reclaims-lost-language-180626082306196.html Starting from scratch: Aboriginal group reclaims lost language], With the help of a linguistics professor, Barngarla, which has not been spoken for 60 years, is being pieced together, Al Jazeera, John Power, 29.6.2018.</ref>, איז א באקאנטער ישראלישער קאנטאקט-[[לינגוויסטיק|לינגוויסט]] און מומחה אויף דער [[יידיש]]ער און [[העברעיש]]ער שפראך, קולטור און אידענטיטעט. ער פֿאַרנעמט זיך מיט וויכטיקע פֿאָרשונגען אויפֿן געביט פֿון שפּראַך־אויפֿלעבונג.<ref name="yoel">[https://forward.com/yiddish/461258/scholar-compares-modern-hebrew-and-the-aboriginal-language-barngarla/?fbclid=IwAR2W3mLpgRcgA9ZAl_YKwN-KAAQxH0wWGelTgwSu1ZcESJcTgv7IgKG0PL0 "פּראָפֿעסאָר פֿאַרגלײַכט העברעיִש מיט דער אַבאָריגענישער שפּראַך באַרנגאַרלאַ"], פֿון יואל מאַטוועיעוו, ''[[פארווערטס]]'', דעצעמבער 30, 2020.</ref> ער לערנט אין אַדעלאַידער אוניווערסיטעט אין [[אויסטראליע]] און האט פריער געלערנט אין [[ענגלאנד]], [[אמעריקע]], [[כינע]], [[ישראל]], [[סלאוואקיי]] און [[סינגאפור]].<ref>[http://www.themonthly.com.au/issue/2014/september/1409493600/anna-goldsworthy/voices-land Voices of the land], In Port Augusta, an Israeli linguist is helping the Barngarla people reclaim their language / Anna Goldsworthy, The Monthly, September 2014.</ref><ref>[https://www.pedestrian.tv/news/meet-the-aussie-lumbersexual-on-a-mission-to-make-your-beard-lustrous Meet Ghil'ad Zuckermann, master of 11 languages], Pedestrian TV.</ref><ref>[http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2014/05/28/il-papa-netanyahu-e-la-lingua-di-gesu01.html Il Papa, Netanyahu e la lingua di Gesù], La Repubblica, Reuters, 28.5.2014.</ref><ref>[https://www.jewishnews.net.au/ghilads-indigenous-language-game-changer/79545 Ghil’ad’s Indigenous language game changer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180713185342/https://www.jewishnews.net.au/ghilads-indigenous-language-game-changer/79545 |date=2018-07-13 }}, Shane Desiatnik, AJN, 12 de Luglio 2018.</ref> זיינע פובליקאציעס - אויף [[יידיש]], [[ענגליש]], [[העברעיש]], [[איטאליעניש]], [[שפאניש]], [[דייטש]], [[רוסיש]] און [[כינעזיש]] - נעמען אריין ביכער ווי [http://www.zuckermann.org/israelit.html '''ישראלית, שפה יפה'''] (עם עובֿד, תּל־אָבֿיבֿ, 2008), [[w:en:Revivalistics: From the Genesis of Israeli to Language Reclamation in Australia and Beyond|''Revivalistics: From the Genesis of Israeli to Language Reclamation in Australia and Beyond'' (רעוויוואַליסטיק)]], [https://global.oup.com/academic/product/revivalistics-9780199812790 Oxford University Press] (2020)<ref name="yoel" /> און [http://www.zuckermann.org/enrichment.html '''שפראכקאנטאקט און לעקסישע בארייכערונג אין ישראלישן העברעיש'''] ([[w:en:Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew|''Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew'']] Palgrave Macmillan, 2003). ער האט שטודירט [[יידיש]] אין [[אקספארד]] (מיט [[דוב-בער קערלער]]), [[ווילנע]] (מיט [[הירשע-דוד קאץ]]) און [[תל אביב]]. צוקערמאן איז דער פּרעזידענט פֿון דער אויסטראַלישער אַסאָציאַציע פֿאַר ייִדישע שטודיעס.<ref name=yoel/> == שיקל פֿישמאַן שרייבט… == [[יושע פישמאן|שיקל פֿישמאַן]] דערציילט אַז "צוקערמאַן איז אַ יונגער ישׂראל־געבוירענער לינגוויסט, וואָס נאָך יאָרן פֿאַרברענגען ווי אַן אַסיסטענט־פּראָפֿעסאָר אינעם וועלט־באַרימטן אָקספֿאָרד־אוניווערסיטעט, געפֿינט ער זיך איצט ווי אַן אַסאָציִיִר־פּראָפֿעסאָר אין קווינסלאַנד־אוניווערסיטעט אין דער ווײַטער אויסטראַליע. בינו־לבינו איז ער געוואָרן דער מומחה פֿון "ישׂראליש" (ישׂראלית: Israeli), דער הײַנטיקער גערעדטער און, וואָס ווײַטער אַלץ אָפֿטער, אויך געוויינטלעך־געשריבענער עבֿרית. פֿונעם שלל אַרבעטן [...] איז מיר באַלד קלאָר געוואָרן, אַז צוקערמאַן קען זייער גוט ייִדיש (ווײַל אָן ייִדיש קען מען די אמתע סטרוקטור פֿון ישׂראליש ניט תּופֿס זײַן, נאָר זײַנס אַן אַרבעט ממש געשריבן אויף ייִדיש איז מיר קיין מאָל פֿריִער ניט אויסגעקומען צו לייענען. זײַנע מסקנות און אויספֿירן זענען מיר שוין געווען קלאָר פֿון אַזעלכע גרונטאָוונע ווערק זײַנע ווי Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew 2003 און זײַן "ישׂראלית, שׂפֿה יפֿה", וואָס דער פּאָפּולערער תּל־אָבֿיבֿער פֿאַרלאַג "עם עובֿד" האָט ערשט הײַיאָר אַרויסגעגעבן." <ref>[https://yiddish2.forward.com/node/1753.html"אַ פּנים־חדשות: אַ יונגער קענער פֿון ייִדיש און פֿון 'ישׂראליש'"], פֿון [[יושע פישמאן|שיקל פֿישמאַן]] ([[ניו־יאָרק]]), ספּעציעל פֿאַרן [[פֿאָרװערטס]], דעצעמבער 5, 2008.</ref> "ווי זאָגט דאָס צוקערמאַן אויף זײַן אַקאַדעמיש־אינטעליגענטן אופֿן?: "אונדזער וועלט ווערט וואָס אַ מאָל מער ענלעך אויף אַ גלאָבאַל שטעטל... טאַקע דערפֿאַר איז עס אַזוי וויכטיק הײַנט צו טאָג צו פֿאָרשן שפּראַך־קאָנטאַקטן בכלל און ייִדיש בפֿרט". אָט דער צוגאַנג, וואָס פֿאַרבינדט ייִדיש מיט די סאַמע נײַסטע און פֿאַרשפּרייטסטע אַנטוויקלונגען אין דער גאָרער וועלט (און אין דער וועלט פֿון לשון־קודש בתוכם), דערמאָנט זייער און איז ממשיך די פּיאָנערישע אַרבעט פֿון [[אוריאל וויינרייך|אוריאל ווײַנרײַכס]] באמת גרויס ווערק Languages in Contact 1953" == ישראליש == די הײַנטיקע שפּראַך פֿון מדינת־ישׂראל דאַרף הייסן, לויט אים, נישט העברעיִש, נאָר ישׂראליש.<ref name=yoel/> צוקערמאן טענהט אז [[העברעאיש|"ישראליש"]] (מאדערנע העברעאיש) איז אן אייראזישע פילשיכטיקע שמעלצשפראך, איינצייטיק סעמיטיש און אייראפאיש. ער טענהט אז ישראליש נעמט אריין דאס העברעיש אבער אויך דאס מאמע-לשון, יידיש, פלוס אנדערע שפראכן.<ref>[http://uq.academia.edu/GhiladZuckermann/Papers/9543/Di-Yisroeldike-shprakh--Hebreish-Lebt-Vider--Yidish-Lebt-Vayter--The-Israeli-Language--Hebrew-Revived--Yiddish-Survived- "די ישראלדיקע שפראך: העברעיש לעבט ווידער, יידיש לעבט ווייטער"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100610120650/http://uq.academia.edu/GhiladZuckermann/Papers/9543/Di-Yisroeldike-shprakh--Hebreish-Lebt-Vider--Yidish-Lebt-Vayter--The-Israeli-Language--Hebrew-Revived--Yiddish-Survived- |date=2010-06-10 }}, פֿון [[גלעד צוקערמאן]], ''[[אויפן שוועל]]'' נ' 337 (2007).</ref> אַ טייל זײַנע קאָלעגן באַטראַכטן זײַן חידוש ווי אַ פּאָליטישע פּראָוואָקאַציע; אַנדערע, בתוכם פּראָפֿ׳ [[הירשע דוד קאץ]], זענען בפֿירוש מסכּים מיט צוקערמאַנען.<ref name=yoel/> == באַרנגאַרלאַ == אין זײַן שטודיע וועגן דעם אויסטראַלישן שפּראַך־אויפֿלעב פֿאָקוסירט זיך צוקערמאַן אויף דער שפּראַך באַרנגאַרלאַ. כּדי זי אָפּצוראַטעווען, באַנוצן זיך אַ טייל באַרנגאַרלאַ־אַקטיוויסטן ממש מיט די זעלבע, אָדער מיט ענלעכע אַרגומענטן, ווי די העברעיִסטן פֿון 100 יאָר צוריק.<ref name=yoel/> די לעצטע נאַטירלעכע רעדער פֿון לשון־באַרנגאַרלאַ זענען געשטאָרבן אין די 1960ער. עס זענען אָבער געבליבן ביכער אויף דער שפּראַך. אין 2011, ווען צוקערמאַן האָט זיך באַקענט מיט די באַרנגאַרלער, האָט ער זיי פֿאָרגעלייגט אויפֿצולעבן זייער לשון. דאָס אַלטע פֿאָלק האָט אויפֿגענומען דעם געדאַנק מיט גרויס התפּעלות און זיך גענומען לערנען די שפּראַך; איצט קאָן מען עס טאָן אויך מיט דער הילף פֿון אַ קאָמפּיוטער־פּראָגראַם.<ref name=yoel/> == פובליקאציעס == ===ביכער=== *[[w:en:Revivalistics: From the Genesis of Israeli to Language Reclamation in Australia and Beyond|''Revivalistics: From the Genesis of Israeli to Language Reclamation in Australia and Beyond'']], [https://global.oup.com/academic/product/revivalistics-9780199812790 Oxford University Press] (ISBN 9780199812790 / ISBN 9780199812776)<ref name=yoel/> *[http://www.zuckermann.org/israelit.html '''ישראלית, שפה יפה'''], עם עובד - 2008. (ISBN 9789651319631) * [http://www.zuckermann.org/enrichment.html ''Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew''] (שפראכקאנטאקט און לעקסישע בארייכערונג אין ישראלישן העברעיש), Palgrave Macmillan - 2003. ISBN 140391723X ([[:en:Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew|''Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew'']]) * [https://www.degruyter.com/view/journals/ijsl/2014/226/article-pi.xml ''Jewish Language Contact''] (=''International Journal of the Sociology of Language'' 226), 2014 * [http://www.zuckermann.org/guide.html ''Engaging – A Guide to Interacting Respectfully and Reciprocally with Aboriginal and Torres Strait Islander People, and their Arts Practices and Intellectual Property''], 2015 * [http://www.dictionary.barngarla.org/ ''Dictionary of the Barngarla Aboriginal Language of Eyre Peninsula, South Australia''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180721054108/http://dictionary.barngarla.org/ |date=2018-07-21 }}, 2018 * [http://www.cambridgescholars.com/download/sample/58082 ''Burning Issues in Afro-Asiatic Linguistics''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200816120017/http://www.cambridgescholars.com/download/sample/58082 |date=2020-08-16 }}, 2012 ===ארטיקלען=== *[http://www.zuckermann.org/pdf/farmaskirte.pdf פארמאסקירטע אנטלייאונג: יידישע לעקסישע השפּעה אויף עברית"], פֿון גלעד צוקערמאן, ''[[ירושלימער אַלמאַנאַך]]'' נ׳ 28 (2008). *[http://uq.academia.edu/GhiladZuckermann/Papers/9543/Di-Yisroeldike-shprakh--Hebreish-Lebt-Vider--Yidish-Lebt-Vayter--The-Israeli-Language--Hebrew-Revived--Yiddish-Survived- "די ישראלדיקע שפראך: העברעיש לעבט ווידער, יידיש לעבט ווייטער"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100610120650/http://uq.academia.edu/GhiladZuckermann/Papers/9543/Di-Yisroeldike-shprakh--Hebreish-Lebt-Vider--Yidish-Lebt-Vayter--The-Israeli-Language--Hebrew-Revived--Yiddish-Survived- |date=2010-06-10 }}, פֿון גלעד צוקערמאן, ''[[אויפן שוועל]]'' נ' 337 (2007). * [http://www.zuckermann.org/english.pdf Language Contact and Globalisation: The Camouflaged Influence of English on the World’s Languages – with special attention to Israeli (sic) and Mandarin], ''Cambridge Review of International Affairs'' 16 (2), pp. 287-307, 2003. * [http://www.zuckermann.org/pdf/cultural_hybridity.pdf Cultural Hybridity: Multisourced Neologization in 'Reinvented' Languages and in Languages with 'Phono-Logographic' Script], ''Languages in Contrast'' 4 (2), pp. 281-318, 2004. * "Phono-Semantische Abgleichung", Stefan Langer & Daniel Schnorbusch (eds), ''Semantik im Lexikon'', Gunter Narr, Tübingen, pp. 223-267, 2005. * [http://www.zuckermann.org/pdf/new-vision.pdf A New Vision for 'Israeli Hebrew': Theoretical and Practical Implications of Analysing Israel's Main Language as a Semi-Engineered Semito-European Hybrid Language], ''Journal of Modern Jewish Studies'' 5 (1), pp. 57-71, 2006. * [http://www.zuckermann.org/pdf/complement_clause.pdf Complement Clause Types in Israeli], ''Complementation: A Cross-Linguistic Typology'', R. M. W. Dixon & A. Y. Aikhenvald (eds), Oxford University Press, Oxford, pp. 72-92, 2006. * [http://www.zuckermann.org/pdf/ENGINEERING.pdf 'Etymythological Othering' and the Power of 'Lexical Engineering' in Judaism, Islam and Christianity. A Socio-Philo(sopho)logical Perspective], ''Explorations in the Sociology of Language and Religion'', Tope Omoniyi & Joshua A. Fishman (eds), Amsterdam: John Benjamins, pp. 237-258, 2006. * [http://www.zuckermann.org/pdf/Realistic_Prescriptivism_Academy.pdf 'Realistic Prescriptivism': The Academy of the Hebrew Language, its Campaign of 'Good Grammar' and Lexpionage, and the Native Israeli Speakers], ''Israel Studies in Language and Society'' 1, pp. 135-154, 2008. * [http://www.zuckermann.org/pdf/icelandicPSM.pdf Icelandic: Phonosemantic Matching], in Judith Rosenhouse & Rotem Kowner (eds), ''Globally Speaking: Motives for Adopting English Vocabulary in Other Languages'', Multilingual Matters Clevedon-Buffalo-Toronto, pp. 19-43, 2008. (Sapir, Yair & Zuckermann, Ghil'ad) * [http://www.zuckermann.org/pdf/Hybridity_versus_Revivability.pdf Hybridity versus Revivability: Multiple Causation, Forms and Patterns], ''Journal of Language Contact'', Varia 2, pp. 40-67, 2009. * [http://www.zuckermann.org/pdf/Secularization-F.pdf Blorít: Pagans’ Mohawk or Sabras’ Forelock?: Ideological Secularization of Hebrew Terms in Socialist Zionist Israeli], ''The Sociology of Language and Religion: Change, Conflict and Accommodation'', Tope Omoniyi (ed.), Palgrave Macmillan, Houndmills, pp. 84-125, 2010. (Yadin, Azzan & Zuckermann, Ghil'ad) * [http://adelaide.academia.edu/Zuckermann/Papers/267186/Stop_Revive_Survive_Lessons_from_the_Hebrew_Revival_Applicable_to_the_Reclamation_Maintenance_and_Empowerment_of_Aboriginal_Languages_and_Cultures Stop, Revive, Survive: Lessons from the Hebrew Revival Applicable to the Reclamation, Maintenance and Empowerment of Aboriginal Languages and Cultures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110811035644/http://adelaide.academia.edu/Zuckermann/Papers/267186/Stop_Revive_Survive_Lessons_from_the_Hebrew_Revival_Applicable_to_the_Reclamation_Maintenance_and_Empowerment_of_Aboriginal_Languages_and_Cultures |date=2011-08-11 }}, ''Australian Journal of Linguistics'' 31 (1), pp. 111-127, 2011. (Zuckermann, Ghil'ad & Walsh, Michael) * Zuckermann, Ghil'ad; Quer, Giovanni; Shakuto, Shiori (2014). [http://www.professorzuckermann.com/#!native-tongue-title/cufd Native Tongue Title: Proposed Compensation for the Loss of Aboriginal Languages], ''Australian Aboriginal Studies'' 2014/1: 55-71. * Zuckermann, Ghil'ad; Walsh, Michael (2014). [http://www.professorzuckermann.com/our-ancestors-are-happy- “Our Ancestors Are Happy!”: Revivalistics in the Service of Indigenous Wellbeing], ''Foundation for Endangered Languages'' XVIII: 113-119. *[http://www.zuckermann.org/articles.html אנדערע ארטיקלען פון פראפ' גלעד צוקערמאן] == פילמען == * [https://vimeo.com/channels/357807/44019045 Fry's Planet Word], Stephen Fry * [https://www.youtube.com/watch?v=DZPjdNaLCho SBS: Living Black: S18 Ep9 - Linguicide] * [https://www.youtube.com/watch?v=izVGZRqciTY Babbel: Why Revive A Dead Language? - Interview with Prof. Ghil'ad Zuckermann] * [https://www.edx.org/course/language-revival-securing-future-adelaidex-lang101x ''Language Revival: Securing the Future of Endangered Languages''], edX MOOC * [https://www.bbc.co.uk/programmes/p00ksqzk Fry's Planet Word], Stephen Fry 2 * [https://www.youtube.com/watch?v=3LPlWc4f_zM Barngarla people rediscover their language], SBS == וועבלינקען == *[http://www.zuckermann.org פראפ' גלעד צוקערמאן'ס וועבסייט] * [http://www.adelaide.edu.au/directory/ghilad.zuckermann The University of Adelaide: Official Directory: Professor Ghil'ad Zuckermann] * [http://adelaide.academia.edu/zuckermann Academia.Edu: Professor Ghil'ad Zuckermann, The University of Adelaide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180506001754/http://adelaide.academia.edu/Zuckermann |date=2018-05-06 }} * [http://www.jewish-languages.org/gzuckermann.html Jewish Language Research Website: Ghil`ad Zuckermann] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110513235151/http://www.jewish-languages.org/gzuckermann.html |date=2011-05-13 }} * [http://researchers.adelaide.edu.au/profile/ghilad.zuckermann Ghil'ad Zuckermann, D.Phil. (Oxon.)] * [http://www.zuckermann.org/ Professor Ghil'ad Zuckermann's website] * [https://www.pedestrian.tv/news/meet-the-aussie-lumbersexual-on-a-mission-to-make-your-beard-lustrous/ Australian of the Day: Ghil'ad Zuckermann] * [http://www.themonthly.com.au/issue/2014/september/1409493600/anna-goldsworthy/voices-land Voices of the land], Anna Goldsworthy, The Monthly, September 2014. * [https://www.bbc.co.uk/programmes/p03fslbj BBC World Service: Reawakening Language] * [http://www.zuckermann.org/poetry.html Selutis Alpinis (Se tu vens cà sù ta' cretis), Ghil'ad Zuckermann], "A site dedicated to the memory of Maestro Piero Poclen, a mentsh" * [[:en:Phono-semantic matching|תשמו"ץ]] * [[:en:Barngarla language| באנגאלא]] == רעפערענצן == <references/> {{גרונטסארטיר:צוקערמאן, גלעד}} [[קאַטעגאָריע: פראפעסארן]] [[קאַטעגאָריע: יידיש שפראך לינגוויסטן]] [[קאטעגאריע:יידישיסטן]] [[קאַטעגאָריע:יידישע שרייבער]] [[קאטעגאריע:לשון קודש]] [[קאטעגאריע:העברעיש]] [[קאטעגאריע:מחנכים]] [[קאטעגאריע:רעדנער]] [[קאטעגאריע:יידן פון איטאליע]] [[קאטעגאריע:ענגלישע יידן]] [[קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן]] [[קאטעגאריע:לינגוויסטן]] [[קאַטעגאָריע:ישראלים]] [[קאַטעגאָריע:בריטישע מענטשן]] [[קאַטעגאָריע:אויסטראליע]] rc7e2fyncjehrs9v871lw83ediom3lx 0 31066 602008 595270 2026-08-13T18:12:49Z ן' משה 42115 602008 wikitext text/x-wiki '''טיסא דאראגמא''' ({{שפראך-hu|Tiszadorogma}}) איז א דארף אין מזרח [[אונגארן]] אויפן [[טיסא]] טייך, 47 ק"מ דרום פון [[מישקאלץ]]. עס האט אנגעהערט אין די [[גלילות]] פון [[טשאטה]]. {{באצירק}} עס האבן געוואוינט דארטן ביים [[צווייטן וועלט קריג]] 10-12 יידישע משפחות. דער [[שוחט]] איז געווען הר"ר וואלף קליין הי"ד, ווען ער איז אנגעקומען אין שטעטל איז געוועזן דארטן נאר ניין אידן, און ווען ער איז אנגעקומען איז געווארן א מנין דארטן אין שטעטל. ער איז אויך געווען דער שוחט אין צוויי דערנענבעדיגע [[דארף|דערפער]] [[טיסא באבליאק]] און [[ארקאטא]], די לעצטע איז געוועזן 9 [[קילאמעטער]] ווייט און דארטן איז געווען דער [[מארק]] פון דעם [[געגנט]] ממילא פלעגן אהין קומען אסאך בעלי בתים, און [[קצב]]ים (פלייש הענדלער) און זיי פלעגן דארטן איינהאדלען [[שטאפ]], און אזוי ווי זיי האבן מורא געהאט אז זיי זאלן נישט אויסשטארבן אינמיטן וועג צוליב זייער שווערן געוויכט, האט ער געהאט א זייטיגע פרנסה פון [[שחיטה|שחט'ן]] פאר די אלע [[קצב]]ים וואס פלעגן קומען דארטן אייינהאנדלען דאס פלייש, און אזוי פלעגן זיי דאס טראגן צוזאמגעפאקט צו זייערע שטעט/לעך. [[קאטעגאריע:דערפער אין אונגארן]] [[קאטעגאריע:אידישע יישובים אין אייראפע]] f3xdrm4q8kor48wfslfdofj5l7fyufo 0 33052 602000 496395 2026-08-13T17:39:34Z ן' משה 42115 602000 wikitext text/x-wiki {{באצירק}} '''פּלאַנואַז''' איז א געגנט פון [[בעזאנצאן]], [[פראנקרייך]], מיט א באפעלקערונג פון איבער 20,000 איינוואוינער און א שטח פון 2.5 [[קוואדראט קילאמעטעס|קוואדראט קילאמעטער]]. דער געגנט איז אנטוויקלט און געבויט געווארן אין די [[1960ער]] יארן, און האט היינט איבער 8,600 וואוינונגען, וועלכע זענען פארשפרייט איבער מער ווי הונדערט געביידעס. == זעט אויך == * [[פראנקרייך]] * [[פאריז]] [[קאַטעגאָריע:פראנקרייך]] acsxotwi3f4vko8xioz3oez2rhldj89 602001 602000 2026-08-13T17:39:57Z ן' משה 42115 ן' משה האט באוועגט בלאט [[פּלאַנאָיסע]] צו [[פלאנואז]] 602000 wikitext text/x-wiki {{באצירק}} '''פּלאַנואַז''' איז א געגנט פון [[בעזאנצאן]], [[פראנקרייך]], מיט א באפעלקערונג פון איבער 20,000 איינוואוינער און א שטח פון 2.5 [[קוואדראט קילאמעטעס|קוואדראט קילאמעטער]]. דער געגנט איז אנטוויקלט און געבויט געווארן אין די [[1960ער]] יארן, און האט היינט איבער 8,600 וואוינונגען, וועלכע זענען פארשפרייט איבער מער ווי הונדערט געביידעס. == זעט אויך == * [[פראנקרייך]] * [[פאריז]] [[קאַטעגאָריע:פראנקרייך]] acsxotwi3f4vko8xioz3oez2rhldj89 0 34766 602018 462046 2026-08-13T21:54:26Z היימיש 62327 602018 wikitext text/x-wiki {{באצירק}} '''אַנגאלאַ''' ({{שפראך-pt|República de Angola}}) (אפיציעל די '''רעפובליק פון אנגאלא''') איז א לאנד אין דרום־מערב [[אפריקע]] וואס גרענעצט [[נאמיביע]] אין דרום, די [[דעמאקראטישע רעפובליק פון קאנגא]] אין צפון, און [[זאמביע]] אין מזרח; די [[קאבינדע]] [[ענקלאווע]] גרענעצט אויך די [[רעפובליק פון קאנגא]]. די הויפטשטאט איז [[לואנדע]]. ביז 1974 איז אנגאלא געווען א קאלאניע פון [[פארטוגאל]]; נאך זיין באפרייאונג האט אויסגעבראכן א בירגערקריג וואס האט געדויערט 30 יאר. אנגאלא איז רייך אין נאטירלעכע אוצרות, צווישן זיי [[נאפט]] און [[בריליאנט]]ן. {{אפריקע}} {{אפריקע-געא-שטומף}} [[קאַטעגאָריע:לענדער אין אפריקע]] n0zy7no47otd664cpct8jcisumrp3p8 0 34924 602003 592837 2026-08-13T17:41:29Z ן' משה 42115 602003 wikitext text/x-wiki {{יישוב|נאמען=מגדל העמק |סארט יישוב=שטאָט |הערב=Coat of arms of Migdal Haemek.svg |בילד={{וויקידאטן|בילד}} |באשרייבונג= |מדינה={{פאן ישראל}} |ראיאן=[[צפון דיסטריקט (ישראל)|צפון דיסטריקט]] |בירגערמייסטער=אלי ברדה |שטח=7.637 |הייך=222 |גרינדונג דאטע=1953 |באפעלקערונג=24,000 |באפעלקערונג יאר=2010 |צפיפות=3,143 |צייט זאנע=+2 }} '''מגדל העמק''' איז א [[שטאט]] אין [[צפון דיסטריקט (ישראל)|צפון דיסטריקט]] פון [[ישראל]], און געפונט זיך ביים צפון עק פון [[יזרעאל טאל]], און אויף די בערג פון [[נצרת]] בערך 4 ק"מ דרום־מערב פון נצרת. די שטאט איז פיר [[קילאמעטער]] דרום מערב פון נצרת. דער נאמען פון שטאט איז געגעבן געווארן דורך [[יצחק בן צבי]], דער צווייטער [[פרעזידענט]] פון ישראל. מגדל העמק איז געגרינדעט אין [[1953]], אלס מעברה (איבערגאנגס ארט פאר אימיגראנטן), אין דער געגנט פון א פארלאזט [[אראביש]] דארף, דערנאך איז מגדל העמק דערקלערט געווארן, אלס [[אנטוויקלונג שטאט]], און אין [[1988]], אנערקענט געווארן אלס שטאט. נאך דער גרויסער [[עליה]] אין די [[1990ער]] יארן, איז די שטאט גרעסער געווארן, און נייע געגנטן זענען געבויט געווארן. לויט דעם [[צענטראלע ביורא פאר סטאטיסטיק|צענטראלן ביורא פאר סטאטיסטיק]], ריכטיק פאר [[סעפטעמבער]] [[2009]], שטייט די [[באפעלקערונג]] אין שטאט ביי 24,800 איינוווינער. דער שטאטס רב איז הרב [[יצחק דוד גראסמאן]], זינט 1968; דער [[בירגערמייסטער]] איז אלי ברדה, זינט [[1998]]. ==אינדוסטריע== אין דרייַ אינדוסטריעלע זאָנעס: * רמת גבריאל - די גרעסטע פון די דרייַ. ליגט צפון פון דער שטאָט, מערסטנס געניצט פֿאַר הויך-טעק אינדוסטריע. באארבעט עטלעכע 4,000 ארבעטער. * דרום אינדוסטריאַלע זאָנע - איז אַ קליינטשיק אינדוסטריע און שייַכות באַדינונגען, און באארבעט עטלעכע 1,500 ארבעטער. * סאַגי 2000 - אַ נייַע געגנט דרום פון כפר ברוך אויף רוטע 73. די זאנע איז אַ שותפות צווישן מגדל העמק און די יזרעאל טאל ראיאנישן ראט. די צוקונפדיקע באַן פון [[חיפֿה]] קיין [[בית שאן]] גייט אדורכפארן נאנט צו דער זאנע. ==בילדונג== אין דער שטאָט עס זענען 22 שטאַט קינדערגאַרטנס, פיר נאציאנאלע-רעליגיעזע קינדערגארטנס, און 21 אומאפהענגיקע קינדערגארטנס. עלעמענטארע שולן זענען דא פיר שטאַטס שולעס, איין שטאַט־רעליגיעזע שולע, איין שול פאר באזונדערער בילדונג און איין חרדישע שול. אין דער שטאט געפינט זיך דער צענטער פון דער נאציאנאלער חינוך נעצווערק "[[מגדל אור]]", וואס דער שטאָטס רב, הרב [[יצחק דוד גראסמאן|יצחק דוד גראסמאַן]], האט אויפגעשטעלט. ==וועבלינק== * [http://www.migdal-haemeq.muni.il מגדל העמק שטאָט וועבזייַטל ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201225002713/https://migdal-haemeq.muni.il/ |date=2020-12-25 }} {{שטעט אין ישראל}} fezkvojs93c7ihvemxg78mvvhp3ybd9 0 36353 602004 586200 2026-08-13T17:52:09Z ן' משה 42115 602004 wikitext text/x-wiki {{אישיות}} '''אַנדריי דמיטריעוויטש סאַכאַראוו''' ([[רוסיש]]: Андре́й Дми́триевич Са́харов, {{ר}}[[21סטן מיי]] [[1921]] – [[14טן דעצעמבער]] [[1989]]), איז געווען א [[סאוועטן פארבאנד|סאוועטישער]] [[קערנפיזיק|נוקלארע סייענטיסט]]ער. און אקטיוויסט פאר [[מענטשן רעכט]]. ער האט זיך אנגענומען פאר רעפארמען אינעם [[סאוועטן פארבאנד]] און איז געווארן איינע פון די באקאנטסטע קריטיקער פון דער סאוועטישער רעגירונג. מען האט אים באלוינט מיטן [[נאבעל פריז]] פאר שלום אין [[1975]]. == ביאגראפיע == סאכאראוו איז געבוירן געווארן אין [[מאסקווע]] דעם 21סטן מיי 1921 צו זיין פאטער דמיטרי איוואנאוויטש סאכאראוו און זיין מוטער יעקאטערינא אלעקסעיעוונא סאפיאנאס. {{גרונטסארטיר:סאכאראוו, אנדריי}} {{ביא-שטומף}} [[קאַטעגאָריע:רוסן]] [[קאַטעגאָריע:פיזיקער]] [[קאַטעגאָריע:נאבעל פריז]] dqdy98tb59c73i74otgwo11nefcbnmo 0 38763 602017 590003 2026-08-13T21:52:49Z היימיש 62327 602017 wikitext text/x-wiki {{אישיות}} {{coord|31.7862|35.2027|format=dms|type:landmark_region:IL|display=title}} '''בנייני האומה''' (געביידעס פונעם פאלק) איז דער באוואוסטער נאמען פונעם '''אינטערנאציאנאלער קאנווענצן צענטער, ירושלים'''. ער איז דער גרעסטער קאנוועצן צענטער אינעם מיטל מזרח. דער באַלעבאָס יעדער יאָר דאַזאַנז פון קאַנפראַנסאַז, ווייזט און אינטערנאציאנאלע געשעענישן. די געביידע איז געווידמעט געווארן אין 1956 לעבן דעם [[רעגירונג קאָמפּלעקס]] אין גבעת רם. == וועבלינקען == {{commonscat|ICC Jerusalem}} * [http://www.iccjer.co.il/ האתר של מרכז הקונגרסים ירושלים] * [http://www.ynet.co.il/articles/0,7340,L-3525241,00.html וידאו]: כתבה מ-1958 על תערוכת העשור * [http://www.bvd.co.il/article_970/%D7%91%D7%A0%D7%99%D7%99%D7%A0%D7%99_%D7%94%D7%90%D7%95%D7%9E%D7%94%3A_%D7%97%D7%9C%D7%95%D7%9E%D7%95%D7%AA_%D7%91%D7%92%D7%93%D7%95%D7%9C.html סיפור תכנונם ובנייתם של בנייני האומה] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303232815/http://www.bvd.co.il/article_970/%D7%91%D7%A0%D7%99%D7%99%D7%A0%D7%99_%D7%94%D7%90%D7%95%D7%9E%D7%94%3A_%D7%97%D7%9C%D7%95%D7%9E%D7%95%D7%AA_%D7%91%D7%92%D7%93%D7%95%D7%9C.html |date=2016-03-03 }} * {{ynet|נדב מן|בנייני האומה: 60 שנה, עם כל המי ומי|4107482|12טן אויגוסט 2011}} [[קאַטעגאָריע:ירושלים]] [[קאַטעגאָריע:געביידעס]] [[קאַטעגאָריע:קרית הלאום]] {{ישראל-שטומף}} oalnfdiety295sqwh471yl5snk4z69e 0 41214 602014 590204 2026-08-13T20:49:17Z היימיש 62327 602014 wikitext text/x-wiki {{אישיות}}{{Coord|31|46|16.87|N|35|13|46.21|E|display=title}}'''מרתף השואה''' (חורבן קעלער) איז א קליינער מוזיי אויף [[בארג ציון]] אין [[ירושלים]] געווידמעט צום [[חורבן אייראפע|חורבן]] פון די יידישע קהילות ביי דער [[צווייטע וועלט-מלחמה|צווייטער וועלט-מלחמה]].דער מוזיי האט געעפנט אין 1948 און איז געווען דער וועלט'ס ערשטער מוזיי געווידמעט צום חורבן. ערשט שפעטער אין 1953 האט מען געענפט דעם [[יד ושם]] מוזיי אויף [[הר הרצל]] == וועבלינקען == *[http://www.moreshet.co.il/kahana/SubCat.asp?kod_subject=2400&kod_subjectm=2402 על מרתף השואה] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060527041843/http://moreshet.co.il/kahana/SubCat.asp?kod_subject=2400&kod_subjectm=2402 |date=2006-05-27 }} באתר המוקדש ליצירתו של [[שמואל זאנוויל כהנא|ש"ז כהנא]] *[http://yonatanamirsnotes.wordpress.com/2005/12/09/shoa_bas/ יד-ושם מודל 48], רשימה של יונתן אמיר על מרתף השואה * אלכס לבון, [http://in.bgu.ac.il/bgi/israelim/DocLib/Pages/2011/4.pdf מרתף השואה בהר ציון: בין זכירה עממית לזיכרון ממלכתי], '''ישראלים''' (כתב עת רב-תחומי לחקר ישראל) 3 (2011), 71–91 [[קאַטעגאָריע:הר ציון]] [[קאַטעגאָריע:מוזייען אין ישראל]] [[קאַטעגאָריע:חורבן אייראפע מוזייען]] oatb9nt2ztu6i7jb5zhfr31a4s0avt5 602015 602014 2026-08-13T20:52:00Z היימיש 62327 602015 wikitext text/x-wiki {{אישיות}}'''מרתף השואה''' (חורבן קעלער) איז א קליינער מוזיי אויף [[בארג ציון]] אין [[ירושלים]] געווידמעט צום [[חורבן אייראפע|חורבן]] פון די יידישע קהילות ביי דער [[צווייטע וועלט-מלחמה|צווייטער וועלט-מלחמה]].דער מוזיי האט געעפנט אין 1948 און איז געווען דער וועלט'ס ערשטער מוזיי געווידמעט צום חורבן. ערשט שפעטער אין 1953 האט מען געענפט דעם [[יד ושם]] מוזיי אויף [[הר הרצל]] == וועבלינקען == *[http://www.moreshet.co.il/kahana/SubCat.asp?kod_subject=2400&kod_subjectm=2402 על מרתף השואה] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060527041843/http://moreshet.co.il/kahana/SubCat.asp?kod_subject=2400&kod_subjectm=2402 |date=2006-05-27 }} באתר המוקדש ליצירתו של [[שמואל זאנוויל כהנא|ש"ז כהנא]] *[http://yonatanamirsnotes.wordpress.com/2005/12/09/shoa_bas/ יד-ושם מודל 48], רשימה של יונתן אמיר על מרתף השואה * אלכס לבון, [http://in.bgu.ac.il/bgi/israelim/DocLib/Pages/2011/4.pdf מרתף השואה בהר ציון: בין זכירה עממית לזיכרון ממלכתי], '''ישראלים''' (כתב עת רב-תחומי לחקר ישראל) 3 (2011), 71–91 [[קאַטעגאָריע:הר ציון]] [[קאַטעגאָריע:מוזייען אין ישראל]] [[קאַטעגאָריע:חורבן אייראפע מוזייען]] 5w6hsp4pmh121tgwnh5466n1zxqtc7q 0 45809 602016 545353 2026-08-13T21:40:42Z היימיש 62327 602016 wikitext text/x-wiki {{יתום}}{{אישיות}} '''דזשענאַ דזשיימסאָן''' ([[ענגליש]]: ''Jenna Jameson'', געבוירן מיטן נאמען '''דזשענאַ מאַרי מאַסאָלי''' דעם [[9טן אפריל]] [[1974]]) איז אן [[אמעריקאנער]] [[ענטרעפרענוערשיפ|ענטרעפרענעורין]], וועבקעם מאדעלקע און געוועזן א [[פארנאגראפיע אקטיאר|פארנאגראפיע אקטריסע]]. זי איז געבוירן געווארן אין [[מאנטענע]]. זי האט אנגעהויבט מאכן [[פארנאגראפיע|פארנאגראפישע]] פילמען אין [[1993]]. איבער דריי יארן האט זי געווונען די דריי פרעמיעס אינעם דערוואקסענער פילם אינדוסטריע. זי האט זינט געווונען איבער 20 דערוואקסענער פילם פרעמיעס, און איז מאביליזירט געווארן צו די X-ראנג קריטיקער ארגאניזאציע און די דערוואקסענער פילם נייעס גלאָריע טעמפּלען.[[טעקע:Jenna Jameson 2 2008.jpg|קליין]]אין 2004 האט זי געשריבן אן [[אויטאביאגראפיע]], "ווי אזוי צו מאכן ליבע אזוי ווי א פּאָרנאָגראַפֿישער אקטיאר: א מעשה וואס פֿאַרזאָגט". דאס בוך איז געווען ביי דער שפיץ אויפן "ניו יארק טיימס" בעסט סעלער רשימה פאר זעקס וואכן. {{ש}} {{ביא-שטומף}} {{DEFAULTSORT:דזשיימסאן, דזשענא}} [[קאַטעגאָריע:לעבעדיגע מענטשן]] [[קאַטעגאָריע:אמעריקאנער]] [[קאַטעגאָריע:פילם אקטיארן]] [[קאַטעגאָריע:רעזשיסארן]] [[קאַטעגאָריע:פילם פראדוצירער]] [[קאַטעגאָריע:פארנאגראפישע פילם אקטיארן]] [[קאטעגאריע:אמעריקאנער יידן]] almobmzm33bcoxtrilwf02o7a2z7i32 0 51461 602013 559415 2026-08-13T20:41:16Z היימיש 62327 602013 wikitext text/x-wiki {{אישיות}} '''רחל טבת-ויזל''' (געבוירן [[16טן אויגוסט]] [[1963]]) איז דער דירעקטאָר [[גענעראל]] פון דער נאציאנאלער וועג זיכערקייט אויטאָריטעט און א [[צה"ל|צבא הגנה לישראל]] אָפיציר אין דער רעזערוו מיט דער ראנג פון [[בריגאדיער גענעראל]], אין איר לעצטע פאזיציע און האט געדינט אלס שעף פון דער שעף ראטגעבער אויף דזשענדער ענינים.[[בילד:Rachel Tevet-Wiesel, November 2018.jpg|קליין| רחל טבת-וויזל]] faaqaqdkney7h6j2tj97bhtsen5a0hv 0 51463 602005 565978 2026-08-13T17:57:59Z ן' משה 42115 602005 wikitext text/x-wiki {{יתום}}{{אישיות}}[[בילד:Hanna Maron in the kitchen - Krovim Krovim.jpg|ממוזער| חנה מרון]] '''חנה מרון''' (([[22סטן נאוועמבער]] [[1923]], [[בערלין]] – [[30סטן מיי]] [[2014]], [[תל אביב]])) איז געווען אַן ישראלדיקע אַקטריסע און רעזשיסאָר, און איינע פון די באקאנטסטע שטערן פונעם ישראלדיגן טעאטער, זי האט באקומען דעם [[פרס ישראל]] פרייז פאר [[1973]]. זי האט געהאט איינע פון די לענגסטע טעאטער קאריערעס אין דער וועלט און איז צומאל אנגערופן געווארן די "ערשטע דאמע פון ישראלדיקן טעאטער". [[קאַטעגאָריע:ישראלים]] [[קאַטעגאָריע:יידישע אקטיארן]] {{DEFAULTSORT:מרון, חנה}} 5ebph4w2gitk710nrny8j1iz1qp39ov 0 52994 602010 598591 2026-08-13T19:49:35Z היימיש 62327 602010 wikitext text/x-wiki {{באצירק}} '''וואודבורן''' איז א העמלעט, אין דער [[פאלסבורג]] געגנט, אין [[סאליוואן קאונטי]], [[ניו יארק]], [[פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע]]. ביים 2010 [[צענזוס]] האט זי געהאט א באפעלקערונג פון 2,098. עס גרעניצט זיך מיט [[נעווערסינג]] און [[לאק שעלדרייק|לאק שאלדרעיק]]. [[טעקע:Center Theatre Woodbourne NY Dec 09.jpg|קליין|א פארלאזטן [[טעאטער]] אין צענטער פון [[וואודבורן]] ]] די הויפט שאסייען אינעם געגנט זענען סטעיט [[רוט 52]] און [[רוט 42]]. דער [[זיפ קאד|זיפ קאוד]] איז 12788. פילע אידן קומען דארט אהין בעיקר אין דעם [[זומער]], און עס איז דארטן פארהאן פילע קעמפס און קאנטריס. לעצטנס האט מען אויך אנגעהויבן צו גיין אויף א גאנץ יאר. עס איז דא דארטן דער היסטארישער [[בני ישראל שול|בית המדרש בני ישראל]]. [[קאַטעגאָריע:סאליוואן קאונטי, ניו יארק]] ayxrvw993f3s72r9xq2kqiqemkr4djz 0 55123 602002 2026-08-13T17:39:57Z ן' משה 42115 ן' משה האט באוועגט בלאט [[פּלאַנאָיסע]] צו [[פלאנואז]] 602002 wikitext text/x-wiki #ווייטערפירן [[פלאנואז]] b80wf5dorj1v88d7nhyfgmapdul81uu