װיקיפּעדיע yiwiki https://yi.wikipedia.org/wiki/%D7%94%D7%95%D7%99%D7%A4%D7%98_%D7%96%D7%99%D7%99%D7%98 MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter מעדיע באַזונדער רעדן באַניצער באַניצער רעדן װיקיפּעדיע װיקיפּעדיע רעדן טעקע טעקע רעדן מעדיעװיקי מעדיעװיקי רעדן מוסטער מוסטער רעדן הילף הילף רעדן קאַטעגאָריע קאַטעגאָריע רעדן פארטאל פארטאל רעדן TimedText TimedText talk יחידה שיחת יחידה אירוע שיחת אירוע קאנסטיטוציע 0 5441 602661 502454 2026-09-18T11:46:01Z ~2026-43291-49 62645 602661 wikitext text/x-wiki [[File:Magna Carta (1297 version with seal, owned by David M Rubenstein).png|thumb]] די '''קאנסטיטוציע''' פון א [[מדינה]] אדער א שטאַט זיינען גרונדענע שטארקע [[געזעץ|געזעצן]] פון דער [[רעגירונג]] וואס הערשט איבער אלע אנדערע פאליטישע געזעצן. די קאנסטיטוציע לייגט אוועק ווי אזוי מ'זאל וויילן די מענטשן און אנשטאלטן וואס רעגירן איבערן לאנד, און ווען און וויאזוי מ'זאל פירן די וואלן. נישט יעדע [[מדינה]] האט א געשריבענע קאנסטיטוציע. למשל, דאס [[פאראייניגטע קעניגרייך]] האט נישט קיין איין דאקומענט וואס ווערט גערופן זיין קאנסטיטוציע. די ערשטע פון די דאקומענטן וואס באשטיין די קאנסטיטוציע פונעם פאראייניגטן קעניגרייך איז די [[מאגנא קארטא]] פון 1216. [[קאַטעגאָריע:געריכט]] [[קאַטעגאָריע:פאליטישע וויסנשאפט]] 988sb0osbmv644ye3coglfu018eb0z1 ה'שמ"ח 0 9247 602652 501783 2026-09-17T16:16:01Z היימיש 62327 /* געבוירן */ 602652 wikitext text/x-wiki {{יידיש יאר באשרייבונג|יידיש יאר=5348|גוישער חודש אנפאנג=10|גוישער טאג אנפאנג=3|גוישער חודש ענדע=9|גוישער טאג ענדע=21|צאל פון די טעג=355}} ==קאלענדאר== ==געשעענישן== * [[אלעזר אזכרי]] האט מחבר געווען דאס [[ספר חרדים]]. ==געבוירן== * רבי [[חיים אלפאנדרי הזקן]], דיין און ראש ישיבה אין [[קושטא]]. ער איז נפטר געווארן אין [[ה'ת']]. == נפטר געווארן == [[ו' סיון]] – רבי [[חיים בן בצלאל]] מפרידברג, פוסק און ראש ישיבה אין די אידישע קהילות פון דייטשלאנד, דער עלטערער ברודער פונעם [[מהר"ל מפראג]].{{קאטעגאריע און נאוויגאציע פארן יידישן יאר|5348}} fdcr71b1mj4shgjhdx9gwb0x60v07o8 ביבל 0 16490 602658 564500 2026-09-17T19:04:58Z פוילישער 339 נאך א ביסל 602658 wikitext text/x-wiki [[טעקע:Holy_bible_book.jpg|קליין|300x300פיקס]] '''ביבל''' ווערט אנגערופן ביי די [[קריסטן]] סיי די [[תורה]] און טיילן פון [[תנ"ך]] אלס דער אלטער טעסטאמענט, און דער [[נייער טעסטאמענט]]. == מקור פון ווארט ״ביבל״ == דער מקור פונעם ווארט Biblia פֿאר די כתבי הקודש איז פון מיטל־אלטער [[לאטיין|לאטייניש]] בלטינית, פון דער פֿראזע "biblia sacra", ד״ה: "הייליגע ביכער". אזוי איז דאס ווארט אריין אין פיל אייראפעאישע שפראַכן, למשל "Bible" אויף ענגליש. [[קאַטעגאָריע:ביכער]] [[קאַטעגאָריע:קריסטנטום]] rumrnp0xcbrdreokak9zfpx3bxtorez ה'שצ"ה 0 23496 602653 501745 2026-09-17T16:19:53Z היימיש 62327 /* נפטר געווארן */ 602653 wikitext text/x-wiki {{יידיש יאר באשרייבונג|יידיש יאר=5395|גוישער חודש אנפאנג=9|גוישער טאג אנפאנג=23|גוישער חודש ענדע=9|גוישער טאג ענדע=12|צאל פון די טעג=355}} ==קאלענדאר== <!-- Auto Hebrew calndar - version 14/06/2007 --> {{קעפל יידישן קאלענדאר|5395}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|תשרי|1634|9|23|1978|1|55311|11125|11125|44444|45211|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|חשוון|1634|10|23|1978|0|11111|11111|11111|11111|11111|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|כסליו|1634|11|22|1978|1|11111|11111|11111|11111|11114|44444}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|טבת|1634|12|22|1978|0|44111|11113|11111|11111|11111|11110}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|שבט|1635|1|20|1973|1|11111|11111|11114|11111|11111|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|אדר|1635|2|19|1973|0|11111|11111|31144|11111|11111|11110}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|ניסן|1635|3|20|1973|1|11111|11111|11125|44444|52111|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|אייר|1635|4|19|1973|0|11111|11111|11121|11411|11111|11110}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|סיון|1635|5|18|1973|1|11112|52111|11111|11111|11111|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|תמוז|1635|6|17|1973|0|11111|11111|11111|13111|11111|11110}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|אב|1635|7|16|1973|1|11111|11131|11112|11111|11111|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|אלול|1635|8|15|1973|0|11111|11111|11111|11111|11111|11120}} {{פיסל יידישן קאלענדאר}} ==געשעענישן== ==געבוירן== ==נפטר געווארן== * [[י"ג בכסלו|י"ג כסלו]] – רבי יעקב חגיז השני, רב אין [[פאס]] און פון די מתקנים פון [[תקנות המגורשים]]. * [[ט"ז בשבט|ט"ז שבט]] – רבי [[אברהם כהן דה-הירירה]], א אידישער פילאזאף און מקובל פון [[האלאנד]], פון ספרדישן אפשטאם. {{קאטעגאריע און נאוויגאציע פארן יידישן יאר|5395}} pp097g7sfnqob0f3l1s3t8ctu7g9qx0 602654 602653 2026-09-17T16:20:53Z היימיש 62327 /* נפטר געווארן */ 602654 wikitext text/x-wiki {{יידיש יאר באשרייבונג|יידיש יאר=5395|גוישער חודש אנפאנג=9|גוישער טאג אנפאנג=23|גוישער חודש ענדע=9|גוישער טאג ענדע=12|צאל פון די טעג=355}} ==קאלענדאר== <!-- Auto Hebrew calndar - version 14/06/2007 --> {{קעפל יידישן קאלענדאר|5395}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|תשרי|1634|9|23|1978|1|55311|11125|11125|44444|45211|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|חשוון|1634|10|23|1978|0|11111|11111|11111|11111|11111|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|כסליו|1634|11|22|1978|1|11111|11111|11111|11111|11114|44444}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|טבת|1634|12|22|1978|0|44111|11113|11111|11111|11111|11110}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|שבט|1635|1|20|1973|1|11111|11111|11114|11111|11111|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|אדר|1635|2|19|1973|0|11111|11111|31144|11111|11111|11110}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|ניסן|1635|3|20|1973|1|11111|11111|11125|44444|52111|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|אייר|1635|4|19|1973|0|11111|11111|11121|11411|11111|11110}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|סיון|1635|5|18|1973|1|11112|52111|11111|11111|11111|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|תמוז|1635|6|17|1973|0|11111|11111|11111|13111|11111|11110}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|אב|1635|7|16|1973|1|11111|11131|11112|11111|11111|11111}} {{חודש אינעם יידישן קאלענדאר|אלול|1635|8|15|1973|0|11111|11111|11111|11111|11111|11120}} {{פיסל יידישן קאלענדאר}} ==געשעענישן== ==געבוירן== ==נפטר געווארן== * [[י"ג כסלו]] – רבי יעקב חגיז השני, רב אין [[פאס]] און פון די מתקנים פון [[תקנות המגורשים]]. * [[ט"ז שבט]] – רבי [[אברהם כהן דה-הירירה]], א אידישער פילאזאף און מקובל פון [[האלאנד]], פון ספרדישן אפשטאם. {{קאטעגאריע און נאוויגאציע פארן יידישן יאר|5395}} ozkrebqnqivfpoc21y8c1uyz8x3t6gj ירושלים לייכטע באנען 0 28408 602649 601931 2026-09-17T13:48:38Z פוילישער 339 /* גרינע ליניע */ דערהיינטיקט 602649 wikitext text/x-wiki {{אינפאקעסטל באן ליניע |נאמען=ירושלים לייכטע באנען | |פארוואלטער= כפיר |בילד=Jerusalem LRT Hertzel street May 2025.jpg|טיפ=[[טראמוויי]]|אמטשפראך נאמען=הרכבת הקלה בירושלים|באשרייבונג=די רויטע ליניע אין [[הערצל בולעוואר (ירושלים)|הערצל בולעוואר]], מאי 2025|לאקאציע=[[ירושלים]], {{פאן ישראל}}|ליניעס=רויטע ליניע ארבעט{{ש}}גרינע און בלויע ליניעס ווערן געבויט|אפן=2011|אייגנטומער=J-Net|אפשטאנד=1,435 מילימעטער|סטאנציעס=רויטע ליניע: 34 גרינע ליניע: 36{{ש}} בלויע ליניע: 53|על=750 וואלט דירעקטע שטראם (DC), אויבן}} [[טעקע:קווי רכבת קלה מרכזיים ירושלים.png|טעקסט=ירושלים טראם־ליניעס|קליין|ליניעס אין דער ירושלים טראַם־סיסטעם]] {{ירושלים רויטע ליניע}}'''ירושלים לייכטע באנען''' איז א פובליקע טראנספארט סיסטעם צו פֿירן מאַסן דורך טראַמען. די טראַמען נעצווערק אין [[ירושלים]] איז געפלאַנט צו האָבן דריי צענטראלע ליניעס: '''די רויטע ליניע''' (נווה יעקב–הדסה עין כרם), '''די גרינע ליניע''' (הר הצופים–גילה) וואָס ווערט עפֿענען במשך 2026, און '''די בלויע ליניע''' (רמות–גילה) וואָס וועט עפֿענען ביסלעכווייז צווישן די יאָרן 2029–2031.[[טעקע:Light Railway Jaffa Street.jpg|קליין|250px|דער טראמוויי אויף יפו גאס]] [[טעקע:Light rail tracks on Herzl Blvd 2.jpg|קליין|250px|קאנסטרוקציע פון דער רויטע ליניע אויף הערצל בולעוואר]] די ערשטע ליניע, וואָס האט געעפֿנט אין 2010 און איז פֿאַרלענגערט געווארן אין 2025, איז די רויטע רוטע וואס לויפט פון [[נווה יעקב]] אין צפון, ביז [[הדסה עין כרם]] [[שפיטאל]] אין דרום. די רוטע איז היינט לאנג 22 [[קילאמעטער]], און האקט א דורך פארנומענע [[שאסיי]]ען אין ירושלים, ספעציעל די [[יפו גאס]]. דער [[פלאן]] האט געלויטעט אז די [[יפו גאס]] זאל ווערן פארמאכט פאר אנדערן פארקער, און בלויז די באַן קען אריבער פארן די גאס. די באן דארף זיין פריינטליך צום [[געגנט]], און וועט נישט פארפעסטיקן די [[לופט]], ווי אויך וועט זי האבן די דורכגאנג ביי גאס [[ראג]]ן, וואו זי וועט נישט מוזן ווארטן אויף רויטע לעקטערס, צו אפשטעלן די באן אזוי אז זי וועט לויפן און מאכן דעם גאנצן וועג א סך גיכער ווי פֿאָרן מיט אן [[אויטא]]. אין יוני 2015 האט מען באשטעטיקט בויען די גרינע ליניע, לאנג 19.6 ק״מ, וואס וועט האבן איבערבייט מיט דער רויטע ליניע ביי הטורים און אמוניציע בערגל סטאנציעס. די בלויע ליניע פֿירט פון [[רמות]] קיין [[גילה]], און דער טייל צווישן הר חוצבים און קינג דזשארדזש גאס איז אין א טונעל. די רוטע פון דער בלויע ליניע איז פֿריער געווען פאר מאסן טראנספארטאציע מיט לאנגע גיכע אויטאבוסן. [[טעקע:Jerusalem Light Rail in Zion Square on A Rainy morning - November 2011.jpg|קליין|250px|טראמוויי אין ככר ציון]] == היסטאריע == אין [[1998]] האט די רעגירונג פון [[ישראל]] אנגענומען החלטה נומער 3913, וואס האט אנטהאלטן א פאראגראף וועגן אויפשטעלן א טראמוויי אין ירושלים. אין [[2000]] האט די [[ירושלים]] שטאטראט אנגעהויבן ווערקן צוגרייטן דאס אויפשטעלן פונעם טראמוויי אויף דער רויטע ליניע און בויען די אינפראסטרוקטור פון דער בלויער ליניע. א טייל פון די ווערק איז געווען פארברייטערן עקזיסטירנדע גאסן און גראבן א טונעל אונטער [[כיכר צה"ל]]. דעם [[13טן סעפטעמבער]] [[2005]] האט מען אנגעהויבן אויפשטעלן די סטרונעס בריק צווישן [[יפו גאס (ירושלים)|יפו גאס]] און [[הערצל בולוואר]]. אין אנהייב [[דעצעמבער]] [[2005]] האט די [[סיטיפאס]] פירמע געבעטן דערלויבעניש אראפצולייגן די שינעס און אויפשטעלן אן אויפהאלטונג שטח. [[קאנסטרוקציע]] פון דער רויטע ליניע האט מען אנגעהויבן אפריל 2006 און האט געענדיגט אין 2011. די ליניע האט 23 סטאנציעס אויף נייע צווילינג-גערעלסן לאנג 13.8&nbsp;ק"מ.<ref name="technology" /> די ליניע וועט זיין פון [[פסגת זאב]] אין צפון מזרח, דרום לענגאויס שאסיי 1 ביז [[יפו גאס]]. ווייטער וועט זי גיין לענגאויס דער יפו גאס מערבדיג ביז דער [[ירושלים צענטראלע בוס סטאנציע|ירושלים צענטראלער בוס סטאנציע]], און וועט ממשיך זיין צו דרום מערב, אריבערגייענדיג די [[סטרונעס בריק]] דורכאויס [[הרצל בולוואר|הערצל בולוואר]] ביזן [[בית הכרם]] געגנט, און ענדיגן לעבן [[בית וגן]].<ref name="entrepreneur" /> אום 24סטן פעברואר 2010, האט סיטיפאס, די [[פירמע]] פאראנטווארטלעך פאר דער באן, געמאכט פרואוואונגען פון [[פראנצויזישער בארג]] אויפהאלטונג צענטער, ביז [[נביאים גאס]]. די אפעראציע איז געקריינט געווארן מיט הצלחה. פון יאנואר ביז אויגוסט 2011, זענען אנגעגאנגען כסדרדיגע פרואוואונגען פון דער סיסטעם. פרייטאג דעם 19טן אב תשע"א (19טן אויגוסט 2011) האט די רויטע ליניע אנגעהויבן אפערירן אין א פארקלענערטן ראם, ביז אין פיר חדשים וועט אנהייבן די פולע דינסט.{{הערה|‫[http://www.haaretz.co.il/hasite/spages/1238762.html עפענען פון דער ירושלים לייכטער באן, הארץ וועבארט, 19טן אויגוסט 2011] {{לינקשפראך|העברעיש}}}} ביי דער ערשטער פאזע [ביז אנהייב סעפטעמבער פארט מען אויף דער באן בחינם. == ליניעס == === רויטע ליניע === {{אנווייז צום הויפט ארטיקל|רויטע ליניע (ירושלים)}}די רויטע ליניע איז די ערשטע ליניע פון דער ירושלים טראמוויי. מען האט געעפֿנט די ליניע דעם 19טן אויגוסט 2011 פון [[פסגת זאב]] ביז [[הר הרצל]]. די ליניע איז פֿארלענגערט געווארן אפֿיציעל אום 27סטן פֿעברואר 2025 צפונדיק קיין נווה יעקב ו און דרומדיק קיין [[הדסה עין כרם שפיטאל|הדסה עין כרם]]. ==== די סטרונעס בריק ==== {{הויפט ארטיקל|סטרונעס בריק}} כדי צו בויען די רויטע ליניע איז געווען נייטיק צו לייזן דעם פראבלעם פון באהעפטן די [[יפו גאס]] מיט [[הערצל בולוואר]] ביים אריינגאנג צו ירושלים. צוליב דער גרויסער פארקער אין דעם געגנט איז נישט מעגלעך אז דער טראמוויי זאל גיין דורך די גאסן אין דעם ארט, און אויך צו בויען די טראמוויי אונטער די גאסן וואלט געשטערט די פארקער אין אן אומאפגענומענען אופן. צום סוף, טראץ דער געגנשאפט פון די לאקאלע איינוואוינער, האט מען באשלאסן אז דער טראמוויי וועט אריבערגיין א [[בריק]]. די בריק האט געפלאנעוועט דעם שפאנישן ארכיטעקט [[סאנטיאגא קאלטראווא]] אלס די [[סטרונעס בריק]]. אינמיטן דער בריק איז א זייל פון שטאל הויך 130 מעטער, פון וואס ציען זיך 66 סטרונעס וואס האלטן אויף די בריק. די בריק האט א באדעקטן שטעג פאר פוסגייער. די סטרוקטור איז כולל א בריק פאר פוסגייער, מיט א גלעזערנער וואנט. אין אפריל [[2007]] האט מען געלייגט דעם ערשטן טייל פון דער בריק. דעם 25סטן יוני 2008 האט מען געווידמעט די בריק פאר פוסגייער. אנהייב אפריל 2009 האט מען געענדיגט די ארבעט פון בויען די בריק און מען האט זי איבערגעגעבן צו דער סיטיפאס פירמע.[[טעקע:Jerusalem Light Rail French Hill depot 003.JPG|קליין|250px|[[דעפא (באן)|דעפא]] שער מזרח פון דער רויטער ליניע]] [[טעקע:Tahbura birushalaim.JPG|קליין|250px]] === גרינע ליניע === {{הויפט ארטיקל|גרינע ליניע (ירושלים)}} די גרינע ליניע איז די צווייטע ליניע, וואס מען בויט שוין עטלעכע יאר. די באדינונג אויף דער דאזיקע ליניע האט אנגעהויבן טיילווייז אין אויגוסט 2026. די ליניע הייבט אָן אין דער [[גילה]] געגנט און גייט אדורך [[צומת פת]], [[גבעת רם]], [[בנייני האומה]], די גאסן שרי ישראל, ירמיהו, [[רחוב בר-אילן|בר-אילן]], חטיבת הראל און [[שדרות לוי אשכול|לוי אשכול]], נאכדעם דורך דער [[אמוניציע בערגל]] געגנט און ווייטער קיין [[הר הצופים]]. אויך וועט זיין א צווייג־ליניע קיין מלחה און א צווייג־ליניע וואס גייט פון הר נוף קיין נווה יעקב. די ארבעט האט אנגעהויבן אין יאר 2018 ביי צומת פת. === בלויע ליניע === {{הויפט ארטיקל|בלויע ליניע (ירושלים)}} די גרינע ליניע{{-}} == זעט אויך == {{קאמאנסקאט|Jerusalem Light Rail}} * [[תל אביב לייכטע באן]] == רעפערענצן == {{רעפליסטע| refs=<ref name="technology">{{Cite web | title = Jerusalem Light Rail Project | work = Railway Technology | accessdate = 2008-11-22 | url = http://www.railway-technology.com/projects/jerusalem/ }}</ref> <ref name="entrepreneur">{{Cite news | title = Jerusalem light train project. | work = Entrepreneur.com | accessdate = 2009-03-06 | date = 2007-05-03 | url = https://www.entrepreneur.com/tradejournals/article/162918760.html }}</ref> }} == וועבלינקען == * [http://www.youtube.com/watch?v=dhzsOVV9uzI די ירושלים לייכטע באן אויף פראבע, פעברואר 2011] [[קאַטעגאָריע:ירושלים]] [[קאַטעגאָריע:באן טראנספארט]] ndocelrjd4pwt7go45wotx2u20xois2 602650 602649 2026-09-17T13:54:00Z פוילישער 339 602650 wikitext text/x-wiki {{אינפאקעסטל באן ליניע |נאמען=ירושלים לייכטע באנען | |פארוואלטער= כפיר |בילד=Jerusalem LRT Hertzel street May 2025.jpg|טיפ=[[טראמוויי]]|אמטשפראך נאמען=הרכבת הקלה בירושלים|באשרייבונג=די רויטע ליניע אין [[הערצל בולעוואר (ירושלים)|הערצל בולעוואר]], מאי 2025|לאקאציע=[[ירושלים]], {{פאן ישראל}}|ליניעס=רויטע ליניע ארבעט{{ש}}גרינע און בלויע ליניעס ווערן געבויט|אפן=2011|אייגנטומער=J-Net|אפשטאנד=1,435 מילימעטער|סטאנציעס=רויטע ליניע: 34 גרינע ליניע: 36{{ש}} בלויע ליניע: 53|על=750 וואלט דירעקטע שטראם (DC), אויבן}} [[טעקע:קווי רכבת קלה מרכזיים ירושלים.png|טעקסט=ירושלים טראם־ליניעס|קליין|ליניעס אין דער ירושלים טראַם־סיסטעם]] {{ירושלים רויטע ליניע}}'''ירושלים לייכטע באנען''' איז א פובליקע טראנספארט סיסטעם צו פֿירן מאַסן דורך טראַמען. די טראַמען נעצווערק אין [[ירושלים]] איז געפלאַנט צו האָבן דריי צענטראלע ליניעס מיט פֿארשיידענע צווייג־ליניעס: '''די רויטע ליניע''' (L1, L2), '''די גרינע ליניע''' (L3, L4, L5) וואָס ווערט עפֿענען במשך 2026, און '''די בלויע ליניע''' (L6, L7, L8) וואָס וועט עפֿענען ביסלעכווייז צווישן די יאָרן 2029–2031.[[טעקע:Light Railway Jaffa Street.jpg|קליין|250px|דער טראמוויי אויף יפו גאס]] [[טעקע:Light rail tracks on Herzl Blvd 2.jpg|קליין|250px|קאנסטרוקציע פון דער רויטע ליניע אויף הערצל בולעוואר]] די ערשטע ליניע, וואָס האט געעפֿנט אין 2010 און איז פֿאַרלענגערט געווארן אין 2025, איז די רויטע רוטע וואס לויפט פון [[נווה יעקב]] אין צפון, ביז [[הדסה עין כרם]] [[שפיטאל]] אין דרום. די רוטע איז היינט לאנג 22 [[קילאמעטער]], און האקט א דורך פארנומענע [[שאסיי]]ען אין ירושלים, ספעציעל די [[יפו גאס]]. דער [[פלאן]] האט געלויטעט אז די [[יפו גאס]] זאל ווערן פארמאכט פאר אנדערן פארקער, און בלויז די באַן קען אריבער פארן די גאס. די באן דארף זיין פריינטליך צום [[געגנט]], און וועט נישט פארפעסטיקן די [[לופט]], ווי אויך וועט זי האבן די דורכגאנג ביי גאס [[ראג]]ן, וואו זי וועט נישט מוזן ווארטן אויף רויטע לעקטערס, צו אפשטעלן די באן אזוי אז זי וועט לויפן און מאכן דעם גאנצן וועג א סך גיכער ווי פֿאָרן מיט אן [[אויטא]]. אין יוני 2015 האט מען באשטעטיקט בויען די גרינע ליניע, לאנג 19.6 ק״מ, וואס וועט האבן איבערבייט מיט דער רויטע ליניע ביי הטורים און אמוניציע בערגל סטאנציעס. די בלויע ליניע פֿירט פון [[רמות]] קיין [[גילה]], און דער טייל צווישן הר חוצבים און קינג דזשארדזש גאס איז אין א טונעל. די רוטע פון דער בלויע ליניע איז פֿריער געווען פאר מאסן טראנספארטאציע מיט לאנגע גיכע אויטאבוסן. [[טעקע:Jerusalem Light Rail in Zion Square on A Rainy morning - November 2011.jpg|קליין|250px|טראמוויי אין ככר ציון]] == היסטאריע == אין [[1998]] האט די רעגירונג פון [[ישראל]] אנגענומען החלטה נומער 3913, וואס האט אנטהאלטן א פאראגראף וועגן אויפשטעלן א טראמוויי אין ירושלים. אין [[2000]] האט די [[ירושלים]] שטאטראט אנגעהויבן ווערקן צוגרייטן דאס אויפשטעלן פונעם טראמוויי אויף דער רויטע ליניע און בויען די אינפראסטרוקטור פון דער בלויער ליניע. א טייל פון די ווערק איז געווען פארברייטערן עקזיסטירנדע גאסן און גראבן א טונעל אונטער [[כיכר צה"ל]]. דעם [[13טן סעפטעמבער]] [[2005]] האט מען אנגעהויבן אויפשטעלן די סטרונעס בריק צווישן [[יפו גאס (ירושלים)|יפו גאס]] און [[הערצל בולוואר]]. אין אנהייב [[דעצעמבער]] [[2005]] האט די [[סיטיפאס]] פירמע געבעטן דערלויבעניש אראפצולייגן די שינעס און אויפשטעלן אן אויפהאלטונג שטח. [[קאנסטרוקציע]] פון דער רויטע ליניע האט מען אנגעהויבן אפריל 2006 און האט געענדיגט אין 2011. די ליניע האט 23 סטאנציעס אויף נייע צווילינג-גערעלסן לאנג 13.8&nbsp;ק"מ.<ref name="technology" /> די ליניע וועט זיין פון [[פסגת זאב]] אין צפון מזרח, דרום לענגאויס שאסיי 1 ביז [[יפו גאס]]. ווייטער וועט זי גיין לענגאויס דער יפו גאס מערבדיג ביז דער [[ירושלים צענטראלע בוס סטאנציע|ירושלים צענטראלער בוס סטאנציע]], און וועט ממשיך זיין צו דרום מערב, אריבערגייענדיג די [[סטרונעס בריק]] דורכאויס [[הרצל בולוואר|הערצל בולוואר]] ביזן [[בית הכרם]] געגנט, און ענדיגן לעבן [[בית וגן]].<ref name="entrepreneur" /> אום 24סטן פעברואר 2010, האט סיטיפאס, די [[פירמע]] פאראנטווארטלעך פאר דער באן, געמאכט פרואוואונגען פון [[פראנצויזישער בארג]] אויפהאלטונג צענטער, ביז [[נביאים גאס]]. די אפעראציע איז געקריינט געווארן מיט הצלחה. פון יאנואר ביז אויגוסט 2011, זענען אנגעגאנגען כסדרדיגע פרואוואונגען פון דער סיסטעם. פרייטאג דעם 19טן אב תשע"א (19טן אויגוסט 2011) האט די רויטע ליניע אנגעהויבן אפערירן אין א פארקלענערטן ראם, ביז אין פיר חדשים וועט אנהייבן די פולע דינסט.{{הערה|‫[http://www.haaretz.co.il/hasite/spages/1238762.html עפענען פון דער ירושלים לייכטער באן, הארץ וועבארט, 19טן אויגוסט 2011] {{לינקשפראך|העברעיש}}}} ביי דער ערשטער פאזע [ביז אנהייב סעפטעמבער פארט מען אויף דער באן בחינם. == ליניעס == === רויטע ליניע === {{אנווייז צום הויפט ארטיקל|רויטע ליניע (ירושלים)}}די רויטע ליניע איז די ערשטע ליניע פון דער ירושלים טראמוויי. מען האט געעפֿנט די ליניע דעם 19טן אויגוסט 2011 פון [[פסגת זאב]] ביז [[הר הרצל]]. די ליניע איז פֿארלענגערט געווארן אפֿיציעל אום 27סטן פֿעברואר 2025 צפונדיק קיין נווה יעקב ו און דרומדיק קיין [[הדסה עין כרם שפיטאל|הדסה עין כרם]]. ==== די סטרונעס בריק ==== {{הויפט ארטיקל|סטרונעס בריק}} כדי צו בויען די רויטע ליניע איז געווען נייטיק צו לייזן דעם פראבלעם פון באהעפטן די [[יפו גאס]] מיט [[הערצל בולוואר]] ביים אריינגאנג צו ירושלים. צוליב דער גרויסער פארקער אין דעם געגנט איז נישט מעגלעך אז דער טראמוויי זאל גיין דורך די גאסן אין דעם ארט, און אויך צו בויען די טראמוויי אונטער די גאסן וואלט געשטערט די פארקער אין אן אומאפגענומענען אופן. צום סוף, טראץ דער געגנשאפט פון די לאקאלע איינוואוינער, האט מען באשלאסן אז דער טראמוויי וועט אריבערגיין א [[בריק]]. די בריק האט געפלאנעוועט דעם שפאנישן ארכיטעקט [[סאנטיאגא קאלטראווא]] אלס די [[סטרונעס בריק]]. אינמיטן דער בריק איז א זייל פון שטאל הויך 130 מעטער, פון וואס ציען זיך 66 סטרונעס וואס האלטן אויף די בריק. די בריק האט א באדעקטן שטעג פאר פוסגייער. די סטרוקטור איז כולל א בריק פאר פוסגייער, מיט א גלעזערנער וואנט. אין אפריל [[2007]] האט מען געלייגט דעם ערשטן טייל פון דער בריק. דעם 25סטן יוני 2008 האט מען געווידמעט די בריק פאר פוסגייער. אנהייב אפריל 2009 האט מען געענדיגט די ארבעט פון בויען די בריק און מען האט זי איבערגעגעבן צו דער סיטיפאס פירמע.[[טעקע:Jerusalem Light Rail French Hill depot 003.JPG|קליין|250px|[[דעפא (באן)|דעפא]] שער מזרח פון דער רויטער ליניע]] [[טעקע:Tahbura birushalaim.JPG|קליין|250px]] === גרינע ליניע === {{הויפט ארטיקל|גרינע ליניע (ירושלים)}} די גרינע ליניע איז די צווייטע ליניע, וואס מען בויט שוין עטלעכע יאר. די באדינונג אויף דער דאזיקע ליניע האט אנגעהויבן טיילווייז אין אויגוסט 2026. די ליניע הייבט אָן אין דער [[גילה]] געגנט און גייט אדורך [[צומת פת]], [[גבעת רם]], [[בנייני האומה]], די גאסן שרי ישראל, ירמיהו, [[רחוב בר-אילן|בר-אילן]], חטיבת הראל און [[שדרות לוי אשכול|לוי אשכול]], נאכדעם דורך דער [[אמוניציע בערגל]] געגנט און ווייטער קיין [[הר הצופים]]. אויך וועט זיין א צווייג־ליניע קיין מלחה און א צווייג־ליניע וואס גייט פון הר נוף קיין נווה יעקב. די ארבעט האט אנגעהויבן אין יאר 2018 ביי צומת פת. === בלויע ליניע === {{הויפט ארטיקל|בלויע ליניע (ירושלים)}} די גרינע ליניע{{-}} == זעט אויך == {{קאמאנסקאט|Jerusalem Light Rail}} * [[תל אביב לייכטע באן]] == רעפערענצן == {{רעפליסטע| refs=<ref name="technology">{{Cite web | title = Jerusalem Light Rail Project | work = Railway Technology | accessdate = 2008-11-22 | url = http://www.railway-technology.com/projects/jerusalem/ }}</ref> <ref name="entrepreneur">{{Cite news | title = Jerusalem light train project. | work = Entrepreneur.com | accessdate = 2009-03-06 | date = 2007-05-03 | url = https://www.entrepreneur.com/tradejournals/article/162918760.html }}</ref> }} == וועבלינקען == * [http://www.youtube.com/watch?v=dhzsOVV9uzI די ירושלים לייכטע באן אויף פראבע, פעברואר 2011] [[קאַטעגאָריע:ירושלים]] [[קאַטעגאָריע:באן טראנספארט]] 8zw2yxjoy1z3v32shrekqb1g3pnqw6e יחיאל יצחק גליק 0 42298 602651 576878 2026-09-17T15:56:55Z היימיש 62327 602651 wikitext text/x-wiki {{יתום}} רבי '''יחיאל יצחק סג"ל גליק''' איז געווען דער [[מנהל]] און אפיציעלער שרייבער ([[ספרא דדיינא]]) פון [[התאחדות הרבנים]], [[רב]] אין ביהמ"ד [[אשל אברהם|בית אברהם]] און [[מחברים|מחבר]] ספר קולי בשיחי, יערב שיחי, און נאך. ער איז א זון פון הגאון רבי חנוך שלום וועלכע איז באקאנט געווען אלס א גרויסער מרביץ תורה מיט הונדערטער תלמידים. ער האט אויך געהאט אן אייגענע ישיבה "בית אברהם". רבי יחיאל יצחק האט געארבעט אין דעם התאחדות הרבנים נאנט צו פערציג יאר, צום ערשט אלס ספרא דדיינא, און שפעטער אויך אלס מנהל כללי. ער איז נפטר [[ה' אלול]] [[ה'תשפ"א|תשפ"א]] {{גרונטסארטיר:גליק}} [[קאַטעגאָריע:בית דין צדק]] [[קאטעגאריע:אמעריקאנער רבנים]] [[קאטעגאריע:וויליאמסבורגער]] [[קאטעגאריע:מחברי ספרים]] [[קאטעגאריע:לעבעדיגע מענטשן]] {{רב-שטומף}} pqgts726w35gfpjhfz3ds2vqt9yvhy0 באַניצער רעדן:SHB 3 53012 602659 571413 2026-09-18T04:19:55Z Max 51093 Max האט באוועגט בלאט [[באַניצער רעדן:SHB2000]] צו [[באַניצער רעדן:SHB]]: אויטאמאטיש באוועגט בלאט ביים ענדערן באניצער־נאמען פון "[[Special:CentralAuth/SHB2000|SHB2000]]" צו "[[Special:CentralAuth/SHB|SHB]]" 571413 wikitext text/x-wiki <div style="border: 1rem #dd0000 ridge; padding: 0.5em;">Hello! Please message me on [[m:User talk:SHB2000|meta.wikimedia.org]] instead. I may not notice messages on this page.</div> ojy2vkqs676esjrcfi79dwyt0tjr5xc אטעמונג 0 55194 602646 2026-09-17T13:34:28Z פוילישער 339 געשאפן דורך איבערזעצן דעם בלאט "[[:en:Special:Redirect/revision/1373786496|Respiration (physiology)]]" 602646 wikitext text/x-wiki אין [[פיזיאלאגיע|פיזיאָלאָגיע]], איז אָטעמונג אַ ביאלאגישער פראצעס וואָס דערמעגליכט די טראַנספארטאציע פֿון [[זויערשטאף]] פון דער דרויסנדיגער סביבה צו קערפער־[[געוועב (ביאלאגיע)|געוועבן]] און דאס אַוועקנעמען [[קוילן זייערס]] פון אַן ארגאַניזם, ניצנדיק אַן אָטעמען־סיסטעם.<ref name=":0">{{צייגט בוך|last=Hinic-Frlog|first=Sanja|title=Introductory Animal Physiology|publisher=Pressbooks (CC BY 4.0)|year=2019|isbn=|location=University of Toronto Mississauga|pages=40–59}}</ref> דאַס וועקסלן פון די גאַזן אין די לונגען קומט פֿאר דורך [[אטעם|אָטעמען]] און פערפֿוזיע.<ref name=":0" /> [[אטעם|אָטעמען]] באַדייט דאָס[[ אַרייַן-און-אַרויס באַוועגונג פון לופט פון די לונגען, און פערפֿוזיע באַדייט איז די צירקולאַציע פֿון בלוט אין די לונגען־אָדערלעך.<ref name=":0" /> אין זויגערס, איז פֿיזיאלאגישע אטעמונג פֿארבונדן מיט אָטעמען־ציקלען איינאָטעמען און אויסאָטעמען. איינאָטעמען איז געווענלעך אַ טעטיקע באַוועגונג וואָס ברענגט אריין [[ערד'ס אטמאספער|לופֿט]] אין די [[לונג|לונגען]] וואו דער פּראָצעס פון גאַזן־וועקסלן פאַסירט צווישן דער לופֿט אין די אַלוועאלן און דעם [[בלוט]] אין די לונגען־אָדערלעך. אויסאָטעמען איז אבער,א פאַסיווער פּראָצעס, כאָטש עס זענען פילע אויסנאַמען: ביים גענערירן איבערדריקונג (רעדן, זינגען, ברומען, לאַכן, בלאָזן, שנארכצן, ניסן, הוסטן); אויסאָטעמען אונטער וואַסער (שווימען, זיך אונטערטונקען); אין הויכע ניוואען פון פֿיזיאלאגישע אנשטרענגען (לויפֿן, קלעטערן, וואַרפֿן) וואו אַ גיכער גאַז וועקסל איז נייטיק; אָדער אין טייל פֿארעמען פֿון אָטעם-קאָנטראָלירט [[מעדיטאציע|מעדיטאַציע]]. רעדן און זינגען ביי מענטשן פֿאדערט אַ כסדר׳דיקן אָטעם־קאָנטראָל וואָס רוב זויגעקס זענען נישט ביכולת דורכצופֿירן. == רעפערענצן == teo69xberg496impz4s30pwzuwnkg0w 602647 602646 2026-09-17T13:35:51Z פוילישער 339 /* */ 602647 wikitext text/x-wiki אין [[פיזיאלאגיע|פיזיאָלאָגיע]], איז '''אָטעמונג''' אַ ביאלאגישער פראצעס וואָס דערמעגליכט די טראַנספארטאציע פֿון [[זויערשטאף]] פון דער דרויסנדיגער סביבה צו קערפער־[[געוועב (ביאלאגיע)|געוועבן]] און דאס אַוועקנעמען [[קוילן זייערס]] פון אַן ארגאַניזם, ניצנדיק אַן אָטעמען־סיסטעם.<ref name=":0">{{צייגט בוך|last=Hinic-Frlog|first=Sanja|title=Introductory Animal Physiology|publisher=Pressbooks (CC BY 4.0)|year=2019|isbn=|location=University of Toronto Mississauga|pages=40–59}}</ref> דאַס וועקסלן פון די גאַזן אין די לונגען קומט פֿאר דורך [[אטעם|אָטעמען]] און פערפֿוזיע.<ref name=":0" /> [[אטעם|אָטעמען]] באַדייט די אַרייַן-און-אַרויס באַוועגונג פון לופט פון די לונגען, און פערפֿוזיע באַדייט איז די צירקולאַציע פֿון בלוט אין די לונגען־אָדערלעך.<ref name=":0" /> אין זויגערס, איז פֿיזיאלאגישע אטעמונג פֿארבונדן מיט אָטעמען־ציקלען איינאָטעמען און אויסאָטעמען. איינאָטעמען איז געווענלעך אַ טעטיקע באַוועגונג וואָס ברענגט אריין [[ערד'ס אטמאספער|לופֿט]] אין די [[לונג|לונגען]] וואו דער פּראָצעס פון גאַזן־וועקסלן פאַסירט צווישן דער לופֿט אין די אַלוועאלן און דעם [[בלוט]] אין די לונגען־אָדערלעך. אויסאָטעמען איז אבער,א פאַסיווער פּראָצעס, כאָטש עס זענען פילע אויסנאַמען: ביים גענערירן איבערדריקונג (רעדן, זינגען, ברומען, לאַכן, בלאָזן, שנארכצן, ניסן, הוסטן); אויסאָטעמען אונטער וואַסער (שווימען, זיך אונטערטונקען); אין הויכע ניוואען פון פֿיזיאלאגישע אנשטרענגען (לויפֿן, קלעטערן, וואַרפֿן) וואו אַ גיכער גאַז וועקסל איז נייטיק; אָדער אין טייל פֿארעמען פֿון אָטעם-קאָנטראָלירט [[מעדיטאציע|מעדיטאַציע]]. רעדן און זינגען ביי מענטשן פֿאדערט אַ כסדר׳דיקן אָטעם־קאָנטראָל וואָס רוב זויגעקס זענען נישט ביכולת דורכצופֿירן. == רעפערענצן == 1z0rj43m7ournbdrg94uswm5ir6kora 602648 602647 2026-09-17T13:41:57Z פוילישער 339 קאטעגאריעס 602648 wikitext text/x-wiki אין [[פיזיאלאגיע|פיזיאָלאָגיע]], איז '''אָטעמונג''' אַ ביאלאגישער פראצעס וואָס דערמעגליכט די טראַנספארטאציע פֿון [[זויערשטאף]] פון דער דרויסנדיגער סביבה צו קערפער־[[געוועב (ביאלאגיע)|געוועבן]] און דאס אַוועקנעמען [[קוילן זייערס]] פון אַן ארגאַניזם, ניצנדיק אַן אָטעמען־סיסטעם.<ref name=":0">{{צייגט בוך|last=Hinic-Frlog|first=Sanja|title=Introductory Animal Physiology|publisher=Pressbooks (CC BY 4.0)|year=2019|isbn=|location=University of Toronto Mississauga|pages=40–59}}</ref> דאַס וועקסלן פון די גאַזן אין די לונגען קומט פֿאר דורך [[אטעם|אָטעמען]] און פערפֿוזיע.<ref name=":0" /> [[אטעם|אָטעמען]] באַדייט די אַרייַן-און-אַרויס באַוועגונג פון לופט פון די לונגען, און פערפֿוזיע באַדייט איז די צירקולאַציע פֿון בלוט אין די לונגען־אָדערלעך.<ref name=":0" /> אין זויגערס, איז פֿיזיאלאגישע אטעמונג פֿארבונדן מיט אָטעמען־ציקלען איינאָטעמען און אויסאָטעמען. איינאָטעמען איז געווענלעך אַ טעטיקע באַוועגונג וואָס ברענגט אריין [[ערד'ס אטמאספער|לופֿט]] אין די [[לונג|לונגען]] וואו דער פּראָצעס פון גאַזן־וועקסלן פאַסירט צווישן דער לופֿט אין די אַלוועאלן און דעם [[בלוט]] אין די לונגען־אָדערלעך. אויסאָטעמען איז אבער,א פאַסיווער פּראָצעס, כאָטש עס זענען פילע אויסנאַמען: ביים גענערירן איבערדריקונג (רעדן, זינגען, ברומען, לאַכן, בלאָזן, שנארכצן, ניסן, הוסטן); אויסאָטעמען אונטער וואַסער (שווימען, זיך אונטערטונקען); אין הויכע ניוואען פון פֿיזיאלאגישע אנשטרענגען (לויפֿן, קלעטערן, וואַרפֿן) וואו אַ גיכער גאַז וועקסל איז נייטיק; אָדער אין טייל פֿארעמען פֿון אָטעם-קאָנטראָלירט [[מעדיטאציע|מעדיטאַציע]]. רעדן און זינגען ביי מענטשן פֿאדערט אַ כסדר׳דיקן אָטעם־קאָנטראָל וואָס רוב זויגעקס זענען נישט ביכולת דורכצופֿירן. == רעפערענצן == <references /> [[קאַטעגאָריע:זאאלאגיע]] [[קאַטעגאָריע:פיזיאלאגיע]] [[קאַטעגאָריע:בעלי חיים]] rn8830ldghevwjbdnjx8rt13sjsq09x חיים מאלינאוויץ 0 55195 602655 2026-09-17T18:48:43Z פוילישער 339 געשאפן דורך איבערזעצן דעם בלאט "[[:en:Special:Redirect/revision/1359355551|Chaim Malinowitz]]" 602655 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>  הרב '''חיים זאב מאלינאוויץ''' ( 1952 - 21סטן נאוועמבער 2019) איז געווען א [[חרדים|חרדי]]<nowiki/>שער קהילה רב, דיין און א [[גמרא|תלמיד חכם]]. ער איז געווען בקי אין גאנץ ש״ס, [[הלכה]] און [[השקפה]], און איז געווען דער אַלגעמיינער רעדאַקטאָר פֿונעם 73־שאָטנשטיין ש״ס (73 בענדער) אַרויסגעגעבן דורך [[ארטסקראל|אַרטסקראָל]]. נאָך דעם וואָס ער האָט אימיגרירט קיין [[ישׂראל]], איז ער געוואָרן רב פֿון בית תפילה יונה אַברהם, אַן ענגליש־רעדנדיקע קהילה פֿאַר [[עליה אין ארץ ישראל|ישׂראלדיקע אימיגראַנטן]] אין רמת בית שמש, וואָס ער האָט געפֿירט במשך 17 יאָר. == יונגע יארן און חינוך == חיים זאב מאַלינאוויץ איז געבוירן אין 1952 אין די [[לאוער איסט סייד]] פון [[ניו יארק סיטי]].<ref name="larger">{{Citation|title=Larger Than Life|first=Gedalia|last=Guttentag|date=December 18, 2019|work=[[Mishpacha]]}}</ref> זיין טאטע, רבי אברהם אהרן מאלינאוויץ, איז געווען א תלמיד פון רבי [[אהרן קאטלער|אהרן קאָטלער]] אין [[קלעצק]], פוילן (פֿריער [[ליטע]], היינט [[בעלארוס]]).<ref name="larger" /> מאַלינאָוויץ איז געווען אַן עילויאישער תלמיד אין דער רבי יעקב־יוסף שולע. נאָך ווערן [[בר מצוה|בר־מצוה]], איז ער געווען אנגענומען אין דער ישיבה פֿון פֿילאַדעלפֿיע, וואוּ, כאָטש איז ער געווען יונגער ווי די אַנדערע תלמידים, האָט איבערגעגעהיפט צוויי כיתות און האט אנגעהויבן לערנען אין בית־מדרש אונטער רבי [[מענדל קאפלאן|מענדל קאַפלאַן]].<ref name="larger" /> צוליב זיין פאַרלאַנג צו האָבן מער צייַט פֿאַר לערנען האט ער אָנגעהויבן אויפשטיין 4ער אינדערפֿרי און דאוונען [[וותיקין]], אַ מנהג וואָס איז געבליבן ביי אים זיין גאנצע לעבן.<ref name="larger" /> == פּערזענלעכע לעבן == מאַלינאוויץ האָט חתונה געהאַט מיט סימי מאַזאַ, טאָכטער פון הרב דוב־בער מאַזאַ, אין 1976.<ref name="larger" /> די פּאָר האבן געהאט זעקס זין און פֿיר טעכטער.<ref name="larger" /> נאָכן עולה זיין קיין ארץ ישראל, האבן זיי געוואוינט אין [[ירושלים]].<ref name="larger" /> מאלינאוויץ איז נפֿטר געווארן אין ירושלים דעם 21סטן נאוועמבער 2019, אין עלטער פון 67 יאר.<ref name="ham">{{צייגט וועב|title=BD'E – Harav Chaim Zev Malinowitz, zt"l|url=https://hamodia.com/2019/11/21/bde-harav-chaim-zev-malinowitz-ztl/|work=[[Hamodia]]|date=November 21, 2019}}</ref> ער איז באגראבן אינעם [[רחובות]] בית עולם לעבן זיינע עלטערן.<ref name="Artscroll">{{Cite news|date=December 5, 2019|title=Rabbi Chaim Malinowitz, Artscroll Editor And Rav, 67|url=https://www.jewishpress.com/review/in-print-review/rabbi-chaim-malinowitz-artscroll-editor-and-rav-67/2019/12/05/|work=[[The Jewish Press]]}}</ref> == רעפערענצן == {{ביכער}} [[קאַטעגאָריע:דיינים]] [[קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים]] [[קאַטעגאָריע:בית שמש]] [[קאַטעגאָריע:חרדישע רבנים אין ישראל]] pv7qo0hv3h3tx4tzmtvjc4bp9pstolb 602656 602655 2026-09-17T18:50:51Z פוילישער 339 /* */ 602656 wikitext text/x-wiki הרב '''חיים זאב מאלינאוויץ''' ( 1952 - 21סטן נאוועמבער 2019) איז געווען א [[חרדים|חרדי]]<nowiki/>שער קהילה רב, דיין און א [[גמרא|תלמיד חכם]]. ער איז געווען בקי אין גאנץ ש״ס, [[הלכה]] און [[השקפה]], און איז געווען דער אַלגעמיינער רעדאַקטאָר פֿונעם 73־שאָטנשטיין ש״ס (73 בענדער) אַרויסגעגעבן דורך [[ארטסקראל|אַרטסקראָל]]. נאָך דעם וואָס ער האָט אימיגרירט קיין [[ישׂראל]], איז ער געוואָרן רב פֿון בית תפילה יונה אַברהם, אַן ענגליש־רעדנדיקע קהילה פֿאַר [[עליה אין ארץ ישראל|ישׂראלדיקע אימיגראַנטן]] אין רמת בית שמש, וואָס ער האָט געפֿירט במשך 17 יאָר. == יונגע יארן און חינוך == חיים זאב מאַלינאוויץ איז געבוירן אין 1952 אין די [[לאוער איסט סייד]] פון [[ניו יארק סיטי]].<ref name="larger">{{Citation|title=Larger Than Life|first=Gedalia|last=Guttentag|date=December 18, 2019|work=[[Mishpacha]]}}</ref> זיין טאטע, רבי אברהם אהרן מאלינאוויץ, איז געווען א תלמיד פון רבי [[אהרן קאטלער|אהרן קאָטלער]] אין [[קלעצק]], פוילן (פֿריער [[ליטע]], היינט [[בעלארוס]]).<ref name="larger" /> מאַלינאָוויץ איז געווען אַן עילויאישער תלמיד אין דער רבי יעקב־יוסף שולע. נאָך ווערן [[בר מצוה|בר־מצוה]], איז ער געווען אנגענומען אין דער ישיבה פֿון פֿילאַדעלפֿיע, וואוּ, כאָטש איז ער געווען יונגער ווי די אַנדערע תלמידים, האָט איבערגעגעהיפט צוויי כיתות און האט אנגעהויבן לערנען אין בית־מדרש אונטער רבי [[מענדל קאפלאן|מענדל קאַפלאַן]].<ref name="larger" /> צוליב זיין פאַרלאַנג צו האָבן מער צייַט פֿאַר לערנען האט ער אָנגעהויבן אויפשטיין 4ער אינדערפֿרי און דאוונען [[וותיקין]], אַ מנהג וואָס איז געבליבן ביי אים זיין גאנצע לעבן.<ref name="larger" /> == פּערזענלעכע לעבן == מאַלינאוויץ האָט חתונה געהאַט מיט סימי מאַזאַ, טאָכטער פון הרב דוב־בער מאַזאַ, אין 1976.<ref name="larger" /> די פּאָר האבן געהאט זעקס זין און פֿיר טעכטער.<ref name="larger" /> נאָכן עולה זיין קיין ארץ ישראל, האבן זיי געוואוינט אין [[ירושלים]].<ref name="larger" /> מאלינאוויץ איז נפֿטר געווארן אין ירושלים דעם 21סטן נאוועמבער 2019, אין עלטער פון 67 יאר.<ref name="ham">{{צייגט וועב|title=BD'E – Harav Chaim Zev Malinowitz, zt"l|url=https://hamodia.com/2019/11/21/bde-harav-chaim-zev-malinowitz-ztl/|work=[[Hamodia]]|date=November 21, 2019}}</ref> ער איז באגראבן אינעם [[רחובות]] בית עולם לעבן זיינע עלטערן.<ref name="Artscroll">{{Cite news|date=December 5, 2019|title=Rabbi Chaim Malinowitz, Artscroll Editor And Rav, 67|url=https://www.jewishpress.com/review/in-print-review/rabbi-chaim-malinowitz-artscroll-editor-and-rav-67/2019/12/05/|work=[[The Jewish Press]]}}</ref> == רעפערענצן == {{ביכער}}{{גרונטסארטיר:מאלינאוויץ, חיים}} [[קאַטעגאָריע:דיינים]] [[קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים]] [[קאַטעגאָריע:בית שמש]] [[קאַטעגאָריע:חרדישע רבנים אין ישראל]] qol1ktks7ajlc001ngirus8o2a8m58y 602657 602656 2026-09-17T18:56:01Z פוילישער 339 /* */ 602657 wikitext text/x-wiki {{רב}} הרב '''חיים זאב מאלינאוויץ''' ( 1952 - 21סטן נאוועמבער 2019) איז געווען א [[חרדים|חרדישער]] קהילה רב, דיין און א [[גמרא|תלמיד חכם]]. ער איז געווען בקי אין גאנץ ש״ס, [[הלכה]] און [[השקפה]], און איז געווען דער אַלגעמיינער רעדאַקטאָר פֿונעם 73־שאָטנשטיין ש״ס (73 בענדער) אַרויסגעגעבן דורך [[ארטסקראל|אַרטסקראָל]]. נאָך דעם וואָס ער האָט אימיגרירט קיין [[ישׂראל]], איז ער געוואָרן רב פֿון בית תפילה יונה אַברהם, אַן ענגליש־רעדנדיקע קהילה פֿאַר [[עליה אין ארץ ישראל|ישׂראלדיקע אימיגראַנטן]] אין רמת בית שמש, וואָס ער האָט געפֿירט במשך 17 יאָר. == יונגע יארן און חינוך == חיים זאב מאַלינאוויץ איז געבוירן אין 1952 אין די [[לאוער איסט סייד]] פון [[ניו יארק סיטי]].<ref name="larger">{{Citation|title=Larger Than Life|first=Gedalia|last=Guttentag |date=18טן דעצעמבער 2019| work=[[Mishpacha]]}}</ref> זיין טאטע, רבי אברהם אהרן מאלינאוויץ, איז געווען א תלמיד פון רבי [[אהרן קאטלער|אהרן קאָטלער]] אין [[קלעצק]], פוילן (פֿריער [[ליטע]], היינט [[בעלארוס]]).<ref name="larger" /> מאַלינאָוויץ איז געווען אַן עילויאישער תלמיד אין דער רבי יעקב־יוסף שולע. נאָך ווערן [[בר מצוה|בר־מצוה]], איז ער געווען אנגענומען אין דער ישיבה פֿון פֿילאַדעלפֿיע, וואוּ, כאָטש איז ער געווען יונגער ווי די אַנדערע תלמידים, האָט איבערגעגעהיפט צוויי כיתות און האט אנגעהויבן לערנען אין בית־מדרש אונטער רבי [[מענדל קאפלאן|מענדל קאַפלאַן]].<ref name="larger" /> צוליב זיין פאַרלאַנג צו האָבן מער צייַט פֿאַר לערנען האט ער אָנגעהויבן אויפשטיין 4ער אינדערפֿרי און דאוונען [[וותיקין]], אַ מנהג וואָס איז געבליבן ביי אים זיין גאנצע לעבן.<ref name="larger" /> == פּערזענלעכע לעבן == מאַלינאוויץ האָט חתונה געהאַט מיט סימי מאַזאַ, טאָכטער פון הרב דוב־בער מאַזאַ, אין 1976.<ref name="larger" /> די פּאָר האבן געהאט זעקס זין און פֿיר טעכטער.<ref name="larger" /> נאָכן עולה זיין קיין ארץ ישראל, האבן זיי געוואוינט אין [[ירושלים]].<ref name="larger" /> מאלינאוויץ איז נפֿטר געווארן אין ירושלים דעם 21סטן נאוועמבער 2019, אין עלטער פון 67 יאר.<ref name="ham">{{צייגט וועב|title=BD'E – Harav Chaim Zev Malinowitz, zt"l|url=https://hamodia.com/2019/11/21/bde-harav-chaim-zev-malinowitz-ztl/|work=[[Hamodia]]|date=November 21, 2019}}</ref> ער איז באגראבן אינעם [[רחובות]] בית עולם לעבן זיינע עלטערן.<ref name="Artscroll">{{Cite news|date=December 5, 2019|title=Rabbi Chaim Malinowitz, Artscroll Editor And Rav, 67|url=https://www.jewishpress.com/review/in-print-review/rabbi-chaim-malinowitz-artscroll-editor-and-rav-67/2019/12/05/|work=[[The Jewish Press]]}}</ref> == רעפערענצן == {{רעפליסטע}} {{ביכער}} {{גרונטסארטיר:מאלינאוויץ, חיים}} [[קאַטעגאָריע:דיינים]] [[קאַטעגאָריע:אמעריקאנער רבנים]] [[קאַטעגאָריע:בית שמש]] [[קאַטעגאָריע:חרדישע רבנים אין ישראל]] 8nskbvvw4udcsug7b058cezkdigqall באַניצער רעדן:SHB2000 3 55196 602660 2026-09-18T04:19:55Z Max 51093 Max האט באוועגט בלאט [[באַניצער רעדן:SHB2000]] צו [[באַניצער רעדן:SHB]]: אויטאמאטיש באוועגט בלאט ביים ענדערן באניצער־נאמען פון "[[Special:CentralAuth/SHB2000|SHB2000]]" צו "[[Special:CentralAuth/SHB|SHB]]" 602660 wikitext text/x-wiki #ווייטערפירן [[באַניצער רעדן:SHB]] 9r408lib1h2vqdbmotouk5oil00dhcg