Wikipedia yowiki https://yo.wikipedia.org/wiki/Oj%C3%BAew%C3%A9_%C3%80k%E1%BB%8D%CC%81k%E1%BB%8D%CC%81 MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Amóhùnmáwòrán Pàtàkì Ọ̀rọ̀ Oníṣe Ọ̀rọ̀ oníṣe Wikipedia Ọ̀rọ̀ Wikipedia Fáìlì Ọ̀rọ̀ fáìlì MediaWiki Ọ̀rọ̀ mediaWiki Àdàkọ Ọ̀rọ̀ àdàkọ Ìrànlọ́wọ́ Ọ̀rọ̀ ìrànlọ́wọ́ Ẹ̀ka Ọ̀rọ̀ ẹ̀ka Èbúté Ọ̀rọ̀ èbúté Ìwé Ọ̀rọ̀ ìwé TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk DNA 0 5708 637585 633151 2026-09-19T18:16:21Z InternetArchiveBot 22272 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260919sim)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 637585 wikitext text/x-wiki [[Fáìlì:DNA123.png|thumb|right|150px|Aworan elegbemeta apere lilopo apa kan DNA]] '''DNA''' duro fun ''Deoxyribonucleic acid'' ni [[ede geesi]], eyi tumosi '''deoksiribonúkléì kíkan''' (DNA tabi DNK). DNA je [[nucleic acid|núkléì kíkan]] ti o ni awon ilana [[genetics|abimo]] ti a n lo fun [[biological development|idagbasoke olounalàyè]] gbogbo awon iru [[cell (biology)|ahamo]] [[life|emi]]. Lamolara, DNA je [[double helix|alolara eleemeji]]. Awon apa DNA to ungbe awon ilana wonyi ni a unpe ni [[gene|abimo]], sugbon awon itelentele DNA miran wa fun idimule, tabi won wa fun iseeseese ilo ilana abimo yi. Lapapo mo '''[[RNA]]''' ati awon [[proteins|amoralokun]], DNA je ikan ninu awon [[macromolecules|horogbangba]] pataki meta to se koko fun gbogbo irun ohun elemi na. '''DNA''' ni awon [[polymers|alarapupo]] gigun meji nje awon eyo kekere kan ton je [[nucleotide|nukleotidi]], pelu [[backbone chain|igbaeyin]] to je adipo [[Monosaccharide|suga]] ati [[phosphate|oniyofosforu]] ti won je sisopapao pelu awon ide [[ester|esteri]]. Awon atinrin mejeji yi jo doju de ona odi si ara won bi be won je [[antiparallel (biochemistry)|olodiajodojuko]]. Awon ihun jije lilemo suga kookan ni ikan ninu awon iru horo merin tounje [[nucleobases|ipilenukleu]] (lasan bi, ''awon ipile''). [[Nucleic acid sequence|Itelentele]] awon ipilenukleu mererin yi leba imagine ni won un samioro iwifun. Iwifun yi je kika pelu lilo [[genetic code|amioro alabimo]], ti oun tokasi itelentele awon [[amino acid|kikan amino]] ninu awon proteini. Amioro na je kika nipa sise àwòkọ awon ìnà DNA si inu kikan nukleiki '''RNA''' to baramu nnu igbese kan to unje [[transcription (genetics)|isawoko]]. Ninu awon ahamo '''DNA''' je gbigbajo si idimu gigun kan to unje [[chromosome|kromosomu]]. Nigba [[cell division|ipin ahamo]] awon kromosomu yi je didameji ninu igbese [[DNA replication|itunda DNA]], to si unpese fun ahamo kookan awon kromosomu pipe tikookan fun won. [[Eukaryote|Awon agbarajo eukarioti]] (awon [[animal|eranko]], [[plant|ogbin]], [[Fungus|ehu]], ati [[protist|protisti]]) ko opo awon '''DNA''' won pamo sinu [[cell nucleus|kóróonú àhámọ́]] ati awon DNA won miran sinu awon [[organelle|apainu àhámọ́]], bi [[mitochondria|mitokondria]] tabi [[chloroplasts|adáláwọ̀]].<ref>{{cite book | last = Russell | first = Peter | title = iGenetics | url = https://archive.org/details/igenetics0000russ | publisher = Benjamin Cummings | location = New York | year = 2001 | isbn = 0-8053-4553-1 }}</ref> Lafiwe si awon [[prokaryote|prokarioti]] ([[bacteria|bakteria]] ati [[archaea|arkea]]) ti won unko DNA won pamo sinu [[cytoplasm|idanuahamo]] nikan. Ninu awon kromosomu, awo proteini [[chromatin|kromatini]] bi [[histone|histoni]] undipo o si unsegbajo DNA. Awon idimu idipo yi unselana ibasepo larin DNA ati awon proteini miran, nigba tounsejanu awon apa DNA wo ni yio sawoko. ==Awon ohun ini== [[File:DNA chemical structure.svg|thumb|300px|Adimu oloogun DNA. Awon [[Hydrogen bond|ide haidrojin]] han bi ila alami.]] DNA je is a long [[polymer|alarapupo]] gigun to je dida lati awo eyo to un tunde to nje [[nucleotide|nukleotidi]].<ref>{{cite book | last = Saenger | first = Wolfram | title = Principles of Nucleic Acid Structure | url = https://archive.org/details/principlesofnucl0000saen | publisher = Springer-Verlag | location = New York | year = 1984 | isbn = 0-387-90762-9 }}</ref><ref name=Alberts>{{cite book |last=Alberts |first=Bruce | coauthors=Alexander Johnson, Julian Lewis, Martin Raff, Keith Roberts and Peter Walters |title=Molecular Biology of the Cell; Fourth Edition |publisher=Garland Science|year=2002 |location=New York and London |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/bv.fcgi?call=bv.View..ShowTOC&rid=mboc4.TOC&depth=2 |isbn=0-8153-3218-1 |oclc=145080076 48122761 57023651 69932405}}</ref><ref name=Butler>{{cite book | author=Butler, John M. | year=2001 | title=Forensic DNA Typing | url=https://archive.org/details/forensicdnatypin0000butl | publisher= Elsevier | isbn=978-0-12-147951-0 | oclc=223032110 45406517}} pp. 14–15.</ref> Bo se koko je wiwari latowo [[James D. Watson]] ati [[Francis Crick]], idimu DNA gbogbo awon irueda ni awon ewon onilopo meji ti ikookan won lo ipo kanna ka, ti ikookan won si ni ite 34&nbsp;[[Ångström]] (3.4&nbsp;[[nanometre]]s) ati itanka 10&nbsp;[[Ångström]] (1.0&nbsp;[[nanometre]]s).<ref name=FWPUB>{{cite journal| author = Watson J.D. and Crick F.H.C. | pmid=13054692 | doi = 10.1038/171737a0 | url= http://www.nature.com/nature/dna50/watsoncrick.pdf | title=A Structure for Deoxyribose Nucleic Acid | journal=Nature | volume=171 | pages=737–738 | year=1953 | format=PDF| issue = 4356 | bibcode=1953Natur.171..737W}}</ref> Gegebi àgbékà miran se so, nigba to je wiwon nidu omiadalu pato kan, ewon DNA ni iwon 22 de 26&nbsp;[[Ångström]] ni fife (2.2 to 2.6&nbsp;[[nanometre]]s), be sini eyo nukleotidi kan ni iwon 3.3&nbsp;Å (0.33&nbsp;nm) ni gigun.<ref>{{cite journal |author=Mandelkern M, Elias J, Eden D, Crothers D |title=The dimensions of DNA in solution |url=https://archive.org/details/journal-of-molecular-biology_1981-10-15_152_1/page/153 |journal=J Mol Biol |volume=152 |issue=1 |pages=153–61 |year=1981 |pmid=7338906 |doi=10.1016/0022-2836(81)90099-1}}</ref> Botilejepe ikookan eyo to untunde je kenkele, awon alarapupo DNA le je horo titobi to ni egbeegberun nukleotidi ninu. Fun apere, [[human chromosome|kromosomu omoniyan]] to tobijulo, kromosomu nomba 1, je bi 220 egbeegberun [[base pair|ipile meji]] ni gigun.<ref>{{cite journal |author=Gregory S |title=The DNA sequence and biological annotation of human chromosome 1 |journal=Nature |volume=441 |issue=7091 |pages=315–21 |year=2006 |pmid=16710414 | doi = 10.1038/nature04727 |last2=Barlow |first2=KF |last3=McLay |first3=KE |last4=Kaul |first4=R |last5=Swarbreck |first5=D |last6=Dunham |first6=A |last7=Scott |first7=CE |last8=Howe |first8=KL |last9=Woodfine |first9=K|bibcode = 2006Natur.441..315G }}</ref> Ninu awon agbarajo alaye DNA ki saba wa bi horo kan soso, sugbon bi awon horo meji ti won je didimupo ni lilelile.<ref name=FWPUB/><ref name="berg">Berg J., Tymoczko J. and Stryer L. (2002) ''Biochemistry.'' W. H. Freeman and Company ISBN 0-7167-4955-6</ref> Awon mejeji lorapo bi eka igi, won ri bi [[double helix|alopo emeji]]. Awon nukleotidi atun ni apa igbaeyin horo, to mu ẹ̀wọ̀n na papo, ati ipilenukleu kan, to se basepo mo atinrin DNA miran ninu alopo na. Ipilenukleu kan to so po mo suga kan lo nje [[nucleoside|nukleosidi]] be sini ipile kan to so mo suga kan ati mo ikan tabi opo adipo oniyofosforu lo nje [[nucleotide|nukleotidi]]. Awon alarapupo ti won ni opo nukleotidi ti wo so po mo ara won (bi tinu DNA) lo nje [[polynucleotide|nukleotidipupo]].<ref name=IUPAC>[http://www.chem.qmul.ac.uk/iupac/misc/naabb.html Abbreviations and Symbols for Nucleic Acids, Polynucleotides and their Constituents] IUPAC-IUB Commission on Biochemical Nomenclature (CBN). Retrieved 03 January 2006.</ref> Igbaeyin atinrin DNA je dida lati ibi awon ìṣẹ́kù [[phosphate|oniyofosforu]] ati [[carbohydrate|suga]].<ref name=Ghosh>{{cite journal |author=Ghosh A, Bansal M |title=A glossary of DNA structures from A to Z |journal=Acta Crystallogr D |volume=59 |issue=4 |pages=620–6 |year=2003 |pmid=12657780 |doi=10.1107/S0907444903003251}}</ref> Suga inu DNA ni [[deoxyribose|2-deoksiribosi]], to je suga [[pentose|pentosi]] ([[carbon|karbonu]]-marun). Awon suga na je sisopo latowo awon idipo oniyofosforu ti won da awon [[phosphodiester bond|ìdè fosfodiesteri]] larin awon s between the third and fifth carbon [[atom|atomu]] karbonu keta ati ikarun awon oruka suga itosi. Awon [[covalent bond|ide]] alaidogba yi tumosi pe atinrin DNA ni idojude. Ninu alopo emeji idojude awon nukleotidi ninu atinrin kan kojusi idojude won ninu atinrin keji: awon atinrin yi je the strands are ''olodiajodojuko''. Awon enu alaidogba awon atinrin DNA lo nje enu [[directionality (molecular biology)|5′]] (''arun akoko/five prime'') ati [[directionality (molecular biology)|3′]] (''eta akoko/three prime''), pelu enu 5' to pari pelu adipo oniyofosforu ati enu 3' to pari pelu adipo haidroksi. Iyato kan pataki t wa larin DNA ati RNA ni iru suga ti won ni, DNA ni suga pentosi 2-deoksiribosi nigbati RNA ni suga pentosi [[ribose|ribosi]].<ref name=berg/> [[File:DNA orbit animated static thumb.png|thumb|upright|A section of DNA. The bases lie horizontally between the two spiraling strands.<ref>Created from [http://www.rcsb.org/pdb/cgi/explore.cgi?pdbId=1D65 PDB 1D65]</ref> Animated version at [[:File:DNA orbit animated.gif]].]] Alopo emeji DNA double helix je gbigbero pelu ipa meji: awon [[hydrogen bond|ide haidrojin]] larin awon nukleotidi ati awon ibasepo [[Stacking (chemistry)|ipele ipile]] larin awon ipilenukleu [[aromatic|oloorundidun]].<ref name="Yakovchuk2006">{{cite journal |author=Yakovchuk P, Protozanova E, Frank-Kamenetskii MD |title=Base-stacking and base-pairing contributions into thermal stability of the DNA double helix |journal=Nucleic Acids Res. |volume=34 |issue=2 |pages=564–74 |year=2006 |pmid=16449200 |pmc=1360284 |doi=10.1093/nar/gkj454 }}</ref> Ninu ayika olomi ahamo, awon [[Pi bond|ide π]] adarapo awon ipile nukleotidi naro mo ipo horo DNA, láti dín iye ìbáṣepọ̀ wọn pọ̀ mọ́ [[solvation shell|igbá ìṣèdàlú]] kù ati bíi bẹ́ẹ̀, [[Gibbs free energy|okun òmìnira Gibbs]]. Àwọn ìpìlẹ̀ mẹ́rẹ̀ẹ̀rin tó wà nínú DNA ni [[adenine|adẹnínì]] (kíkékúrú sí A), [[cytosine|sitosínì]] (kíkékúrú sí C), [[guanine|guanínì]] (kíkékúrú sí G) àti [[thymine|timínì]] (kíkékúrú sí T). Àwọn ìpìlẹ̀ mẹ́rẹ̀ẹ̀rin yìí ni wọ́n so pọ̀ mọ́ ṣúgà/oníyọ̀fósfórù láti dá odidi núkléótídì, bó ṣe hàn fún [[adenosine monophosphate|adenosínì oníyọ̀fósfórùkan]]. Àwọn ìpìlẹ̀núkléù pín sí irú méjì: àwọn [[purine|purínì]], A àti G, tí wọ́n jẹ́ ọlọ́mọ ẹgbẹ́ márùún àti mẹ́fà àwọn [[heterocyclic compound|àdàpọ̀ aláàyípoọ̀tọ̀ọ̀tọ̀]], àti àwọn [[pyrimidine|pirimidínì]], ọlọ́mọ ẹgbẹ́ mẹ́fà C àti T.<ref name=berg/> Ìpìlẹ̀núkléù pirimidínì karùún, [[uracil|urasílì]] (kíkékúrú sí U), ló úndípò timínì nínú RNA, ó sì yàtọ̀ sí timínì nkpa pé kò ní [[methyl group|àdìpọ̀ mẹ́tílì]] nínú òrùka rẹ̀. Urasílì kì í sábà sí nínú DNA, ọ́ únṣẹlẹ̀ nìkan bíi èso ìfọ́wẹ́wẹ́ sitosínì. Bakanna mọ́ RNA àti DNA iye nínlá àwọn a large number of artificial [[nucleic acid analogues|núkléì kíkan ajọra]] aláfọwọ́dá náà tún ti jẹ́ dídá láti le ṣe àgbékà àwọn ohun ìní núkléì kíkan, tàbí fún lílò nínú ọ̀rọ̀oníṣẹ́ọ̀nàalàyè.<ref>{{cite journal |author=Verma S, Eckstein F |title=Modified oligonucleotides: synthesis and strategy for users |url=https://archive.org/details/sim_annual-review-of-biochemistry_1998_67/page/99 |journal=Annu. Rev. Biochem. |volume=67 |pages=99–134 |year=1998 |pmid=9759484 |doi=10.1146/annurev.biochem.67.1.99}}</ref> [[File:DNA-ligand-by-Abalone.png|left|thumb|Major and minor grooves of DNA. Minor groove is a binding site for the dye [[Hoechst stain|Hoechst 33258]].]] ===Àwọn ibitooro=== Àwọn atínrín alọ́po méjéèjì náà dá igbáẹ̀yìn DNA. Alọ́po ẹ̀mẹjì míràn kan náà tún ṣe é rí nípa títẹ̀lé àwọn àyè, tàbi àwọn ibitooro, tó wà láàrin àwọn atínrín náà. Àwọn àyè yìí wà nítòsí sí àwọn ìpìlẹ̀ méjì ó sìl lè pèsè [[binding site|ojú ìdè]]. Nítorípé àwọn atínrín kò wà níwájú ara wọn, àwọn ibitooro lò ní ìtóbi dídọ́gba. Ibitooro kan, ibitooro àgbà, jẹ́ 22&nbsp;Å ní fífẹ̀, èkejì, ibitooro kékeré, jẹ́ 12&nbsp;Å ní fífẹ̀.<ref>{{cite journal |author=Wing R, Drew H, Takano T, Broka C, Tanaka S, Itakura K, Dickerson R |title=Crystal structure analysis of a complete turn of B-DNA |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1980-10-23_287_5784/page/755 |journal=Nature |volume=287 |issue=5784 |pages=755–8 |year=1980 |pmid=7432492 |doi=10.1038/287755a0|bibcode = 1980Natur.287..755W }}</ref> Híhá ibitooro kékeré túmọ̀sí pé àwọn etí àwọn ìpìlẹ̀ ṣe é bọ́sí nínú ibitooro àgbà. Nítorí bẹ́ẹ̀, àwọn proteínì bíi àwọn [[transcription factor|akópa ìṣàwòkọ]] tí wọ́n le so mọ́ àwọn ìtẹ̀léntẹ̀lé pàtó nínú DNA alátínrín méjì únsábà farakan àwọn ẹ̀gbẹ́ àwọn ìpìlẹ̀ tí wọ́n hàn nínú ibitooro àgbà.<ref name="Pabo1984">{{cite journal |author=Pabo C, Sauer R |title=Protein-DNA recognition |url=https://archive.org/details/sim_annual-review-of-biochemistry_1984_53_annual/page/293 |journal=Annu Rev Biochem |volume=53 |pages=293–321 |year=1984 |pmid=6236744 | doi = 10.1146/annurev.bi.53.070184.001453}}</ref> This situation varies in unusual conformations of DNA within the cell ''(see below)'', but the major and minor grooves are always named to reflect the differences in size that would be seen if the DNA is twisted back into the ordinary B form. ===Ìṣeméjì ìpílẹ̀=== {{Further|[[Base pair|Ìṣeméjì ìpìlẹ̀]]}} In a DNA double helix, each type of nucleobase on one strand normally interacts with just one type of nucleobase on the other strand. This is called complementary [[base pair]]ing. Here, purines form [[hydrogen bond]]s to pyrimidines, with A bonding only to T, and C bonding only to G. This arrangement of two nucleotides binding together across the double helix is called a base pair. As hydrogen bonds are not [[covalent bond|covalent]], they can be broken and rejoined relatively easily. The two strands of DNA in a double helix can therefore be pulled apart like a zipper, either by a mechanical force or high [[temperature]].<ref>{{cite journal |author=Clausen-Schaumann H, Rief M, Tolksdorf C, Gaub H |title=Mechanical stability of single DNA molecules |pmc=1300792 |journal=Biophys J |volume=78 |issue=4 |pages=1997–2007 |year=2000 |pmid=10733978 |doi=10.1016/S0006-3495(00)76747-6 |bibcode=2000BpJ....78.1997C}}</ref> As a result of this complementarity, all the information in the double-stranded sequence of a DNA helix is duplicated on each strand, which is vital in DNA replication. Indeed, this reversible and specific interaction between complementary base pairs is critical for all the functions of DNA in living organisms.<ref name=Alberts/> <div class="thumb tright" style="background:#f9f9f9; border:1px solid #ccc; margin:0.5em;"> {| border="0" border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" style="width:230px; font-size:85%; border:1px solid #ccc; margin:0.3em;" |- |[[File:Base pair GC.svg|280px]] |} {| border="0" border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" style="width:230px; font-size:85%; border:1px solid #ccc; margin:0.3em;" |- |[[File:Base pair AT.svg|280px]] |} <div style="border: none; width:282px;"><div class="thumbcaption">Top, a '''GC''' base pair with three [[hydrogen bond]]s. Bottom, an '''AT''' base pair with two hydrogen bonds. Non-covalent hydrogen bonds between the pairs are shown as dashed lines.</div></div></div> The two types of base pairs form different numbers of hydrogen bonds, AT forming two hydrogen bonds, and GC forming three hydrogen bonds (see figures, left). DNA with high [[GC-content]] is more stable than DNA with low GC-content. Although it is often stated that this is due to the added stability of an additional hydrogen bond, this is incorrect.{{source?|date=October 2011}} DNA with high GC-content is more stable due to intra-strand base stacking interactions.{{cn|date=November 2011}} As noted above, most DNA molecules are actually two polymer strands, bound together in a helical fashion by noncovalent bonds; this double stranded structure (dsDNA) is maintained largely by the intrastrand base stacking interactions, which are strongest for G,C stacks. The two strands can come apart – a process known as melting – to form two ss DNA molecules. Melting occurs when conditions favor ssDNA; such conditions are high temperature, low salt and high pH (low pH also melts DNA, but since DNA is unstable due to acid depurination, low pH is rarely used). The stability of the dsDNA form depends not only on the GC-content (% G,C basepairs) but also on sequence (since stacking is sequence specific) and also length (longer molecules are more stable). The stability can be measured in various ways; a common way is the "melting temperature", which is the temperature at which 50% of the ds molecules are converted to ss molecules; melting temperature is dependent on ionic strength and the concentration of DNA. As a result, it is both the percentage of GC base pairs and the overall length of a DNA double helix that determine the strength of the association between the two strands of DNA. Long DNA helices with a high GC-content have stronger-interacting strands, while short helices with high AT content have weaker-interacting strands.<ref>{{cite journal |author=Chalikian T, Völker J, Plum G, Breslauer K |title=A more unified picture for the thermodynamics of nucleic acid duplex melting: A characterization by calorimetric and volumetric techniques |pmc=22151 |journal=Proc Natl Acad Sci USA |volume=96 |issue=14 |pages=7853–8 |year=1999 |pmid=10393911 |doi=10.1073/pnas.96.14.7853|bibcode = 1999PNAS...96.7853C }}</ref> In biology, parts of the DNA double helix that need to separate easily, such as the TATAAT [[Pribnow box]] in some [[promoter (biology)|promoter]]s, tend to have a high AT content, making the strands easier to pull apart.<ref>{{cite journal |author=deHaseth P, Helmann J |title=Open complex formation by Escherichia coli RNA polymerase: the mechanism of polymerase-induced strand separation of double helical DNA |url=https://archive.org/details/sim_molecular-microbiology_1995-06_16_5/page/817 |journal=Mol Microbiol |volume=16 |issue=5 |pages=817–24 |year=1995 |pmid=7476180 |doi=10.1111/j.1365-2958.1995.tb02309.x}}</ref> In the laboratory, the strength of this interaction can be measured by finding the temperature required to break the hydrogen bonds, their [[DNA melting|melting temperature]] (also called ''T<sub>m</sub>'' value). When all the base pairs in a DNA double helix melt, the strands separate and exist in solution as two entirely independent molecules. These {{Anchor|ssDNA}}single-stranded DNA molecules (''ssDNA'') have no single common shape, but some conformations are more stable than others.<ref>{{cite journal |author=Isaksson J, Acharya S, Barman J, Cheruku P, Chattopadhyaya J |title=Single-stranded adenine-rich DNA and RNA retain structural characteristics of their respective double-stranded conformations and show directional differences in stacking pattern |journal=Biochemistry |volume=43 |issue=51 |pages=15996–6010 |year=2004 |pmid=15609994 | doi = 10.1021/bi048221v}}</ref> ===Ọlọ́gbọ́n àti òdì-ọlọ́gbọ́n=== {{Further|[[Sense (molecular biology)]]}} A DNA sequence is called "sense" if its sequence is the same as that of a [[messenger RNA]] copy that is translated into protein.<ref>[http://www.chem.qmul.ac.uk/iubmb/newsletter/misc/DNA.html Designation of the two strands of DNA] JCBN/NC-IUB Newsletter 1989, Accessed 07 May 2008</ref> The sequence on the opposite strand is called the "antisense" sequence. Both sense and antisense sequences can exist on different parts of the same strand of DNA (i.e. both strands contain both sense and antisense sequences). In both prokaryotes and eukaryotes, antisense RNA sequences are produced, but the functions of these RNAs are not entirely clear.<ref>{{cite journal |author=Hüttenhofer A, Schattner P, Polacek N |title=Non-coding RNAs: hope or hype? |url=https://archive.org/details/sim_trends-in-genetics_2005-05_21_5/page/289 |journal=Trends Genet |volume=21 |issue=5 |pages=289–97 |year=2005 |pmid=15851066 |doi=10.1016/j.tig.2005.03.007}}</ref> One proposal is that antisense RNAs are involved in regulating [[gene expression]] through RNA-RNA base pairing.<ref>{{cite journal |author=Munroe S |title=Diversity of antisense regulation in eukaryotes: multiple mechanisms, emerging patterns |journal=J Cell Biochem |volume=93 |issue=4 |pages=664–71 |year=2004 |pmid=15389973 | doi = 10.1002/jcb.20252}}</ref> A few DNA sequences in prokaryotes and eukaryotes, and more in [[plasmid]]s and [[virus]]es, blur the distinction between sense and antisense strands by having overlapping genes.<ref>{{cite journal |author=Makalowska I, Lin C, Makalowski W |title=Overlapping genes in vertebrate genomes |url=https://archive.org/details/sim_computational-biology-and-chemistry_2005-02_29_1/page/n8 |journal=Comput Biol Chem |volume=29 |issue=1 |pages=1–12 |year=2005 |pmid=15680581 |doi=10.1016/j.compbiolchem.2004.12.006}}</ref> In these cases, some DNA sequences do double duty, encoding one protein when read along one strand, and a second protein when read in the opposite direction along the other strand. In [[bacteria]], this overlap may be involved in the regulation of gene transcription,<ref>{{cite journal |author=Johnson Z, Chisholm S |title=Properties of overlapping genes are conserved across microbial genomes |journal=Genome Res |volume=14 |issue=11 |pages=2268–72 |year=2004 |pmid=15520290 | doi = 10.1101/gr.2433104 |pmc=525685}}</ref> while in viruses, overlapping genes increase the amount of information that can be encoded within the small viral genome.<ref>{{cite journal |author=Lamb R, Horvath C |title=Diversity of coding strategies in influenza viruses |journal=Trends Genet |volume=7 |issue=8 |pages=261–6 |year=1991 |pmid=1771674}}</ref> ===Ìlọ́pogidi=== {{Further|[[DNA supercoil]]}} DNA can be twisted like a rope in a process called [[DNA supercoil]]ing. With DNA in its "relaxed" state, a strand usually circles the axis of the double helix once every 10.4 base pairs, but if the DNA is twisted the strands become more tightly or more loosely wound.<ref>{{cite journal |author=Benham C, Mielke S |title=DNA mechanics |journal= Annu Rev Biomed Eng |volume=7 |pages=21–53 |year=2005 |pmid=16004565 | doi = 10.1146/annurev.bioeng.6.062403.132016}}</ref> If the DNA is twisted in the direction of the helix, this is positive supercoiling, and the bases are held more tightly together. If they are twisted in the opposite direction, this is negative supercoiling, and the bases come apart more easily. In nature, most DNA has slight negative supercoiling that is introduced by [[enzyme]]s called [[topoisomerase]]s.<ref name=Champoux>{{cite journal |author=Champoux J |title=DNA topoisomerases: structure, function, and mechanism |url=https://archive.org/details/sim_annual-review-of-biochemistry_2001_70/page/n388 |journal=Annu Rev Biochem |volume=70 |pages=369–413 |year=2001 |pmid=11395412 | doi = 10.1146/annurev.biochem.70.1.369}}</ref> These enzymes are also needed to relieve the twisting stresses introduced into DNA strands during processes such as [[transcription (genetics)|transcription]] and [[DNA replication]].<ref name=Wang>{{cite journal |author=Wang J |title=Cellular roles of DNA topoisomerases: a molecular perspective |journal=Nat Rev Mol Cell Biol |volume=3 |issue=6 |pages=430–40 |year=2002 |pmid=12042765 | doi = 10.1038/nrm831}}</ref> [[File:A-DNA, B-DNA and Z-DNA.png|thumb|right|From left to right, the structures of A, B and Z DNA]] ===Àwọn ìdìmú DNA míràn=== {{Further|[[Molecular Structure of Nucleic Acids: A Structure for Deoxyribose Nucleic Acid]], [[Molecular models of DNA|Àwọn àfijúwe oníhóró DNA]], àti [[DNA structure|Ìdìmú DNA]]}} DNA exists in many possible [[Conformational isomerism|conformations]] that include [[A-DNA]], B-DNA, and [[Z-DNA]] forms, although, only B-DNA and Z-DNA have been directly observed in functional organisms.<ref name=Ghosh/> The conformation that DNA adopts depends on the hydration level, DNA sequence, the amount and direction of supercoiling, chemical modifications of the bases, the type and concentration of metal [[ion]]s, as well as the presence of [[polyamine]]s in solution.<ref>{{cite journal |author=Basu H, Feuerstein B, Zarling D, Shafer R, Marton L |title=Recognition of Z-RNA and Z-DNA determinants by polyamines in solution: experimental and theoretical studies | journal=J Biomol Struct Dyn |volume=6 |issue=2 | pages=299–309 |year=1988 |pmid=2482766}}</ref> The first published reports of A-DNA [[X-ray scattering techniques|X-ray diffraction patterns]]— and also B-DNA used analyses based on [[Patterson function|Patterson transforms]] that provided only a limited amount of structural information for oriented fibers of DNA.<ref>{{cite journal |author=Franklin RE, Gosling RG |title=The Structure of Sodium Thymonucleate Fibres I. The Influence of Water Content |journal=Acta Crystallogr |volume=6 |issue=8–9 |pages=673–7 |date=6 March 1953 |doi=10.1107/S0365110X53001939 |url=http://hekto.med.unc.edu:8080/CARTER/carter_WWW/Bioch_134/PDF_files/Franklin_Gossling.pdf |access-date=1 December 2011 |archivedate=14 June 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100614152932/http://hekto.med.unc.edu:8080/CARTER/carter_WWW/Bioch_134/PDF_files/Franklin_Gossling.pdf |deadurl=yes }}<br/>{{cite journal |author=Franklin RE, Gosling RG |title=The structure of sodium thymonucleate fibres. II. The cylindrically symmetrical Patterson function |journal=Acta Crystallogr |volume=6 |issue=8–9 |pages=678–85 |year=1953|doi=10.1107/S0365110X53001940 }}</ref><ref name=NatFranGos>{{cite journal| title=Molecular Configuration in Sodium Thymonucleate. Franklin R. and Gosling R.G| journal=Nature | volume= 171 | pages= 740–1 | year=1953 | url=http://www.nature.com/nature/dna50/franklingosling.pdf | pmid=13054694 | doi= 10.1038/171740a0| author=Franklin, Rosalind and Gosling, Raymond |format=PDF| issue=4356 | bibcode=1953Natur.171..740F}}</ref> An alternate analysis was then proposed by Wilkins ''et al.'', in 1953, for the ''in vivo'' B-DNA X-ray diffraction/scattering patterns of highly hydrated DNA fibers in terms of squares of [[Bessel function]]s.<ref name=NatWilk>{{cite journal| title=Molecular Structure of Deoxypentose Nucleic Acids | author= Wilkins M.H.F., A.R. Stokes A.R. & Wilson, H.R. | journal=Nature | volume= 171 | pages= 738–740 | year=1953 | url=http://www.nature.com/nature/dna50/wilkins.pdf| pmid=13054693 | doi=10.1038/171738a0| format=PDF| issue=4356 | bibcode=1953Natur.171..738W}}</ref> In the same journal, [[James D. Watson]] and [[Francis Crick]] presented their [[Molecular models of DNA|molecular modeling]] analysis of the DNA X-ray diffraction patterns to suggest that the structure was a double-helix.<ref name=FWPUB/> Although the `B-DNA form' is most common under the conditions found in cells,<ref>{{cite journal |author=Leslie AG, Arnott S, Chandrasekaran R, Ratliff RL |title=Polymorphism of DNA double helices |url=https://archive.org/details/journal-of-molecular-biology_1980-10-15_143_1/page/49 |journal=J. Mol. Biol. |volume=143 |issue=1 |pages=49–72 |year=1980 |pmid=7441761 |doi=10.1016/0022-2836(80)90124-2}}</ref> it is not a well-defined conformation but a family of related DNA conformations<ref>{{cite journal |author=Baianu, I.C. |title=Structural Order and Partial Disorder in Biological systems|journal= Bull. Math. Biol. |volume= 42 |issue=4 |pages=137–141|year=1980}} http://cogprints.org/3822/</ref> that occur at the high hydration levels present in living cells. Their corresponding X-ray diffraction and scattering patterns are characteristic of molecular [[Paracrystalline|paracrystals]] with a significant degree of disorder.<ref>Hosemann R., Bagchi R.N., ''Direct analysis of diffraction by matter'', North-Holland Publs., Amsterdam – New York, 1962.</ref><ref>{{cite journal|author=Baianu, I.C. |title=X-ray scattering by partially disordered membrane systems|journal=Acta Crystallogr A |volume=34 |issue=5 |pages=751–753|year=1978|doi=10.1107/S0567739478001540|bibcode = 1978AcCrA..34..751B }}</ref> Compared to B-DNA, the A-DNA form is a wider right-handed spiral, with a shallow, wide minor groove and a narrower, deeper major groove. The A form occurs under non-physiological conditions in partially dehydrated samples of DNA, while in the cell it may be produced in hybrid pairings of DNA and RNA strands, as well as in enzyme-DNA complexes.<ref>{{cite journal |author=Wahl M, Sundaralingam M |title=Crystal structures of A-DNA duplexes |url=https://archive.org/details/sim_biopolymers_1997_44_1/page/45 | journal=Biopolymers |volume=44 |issue=1 | pages=45–63 |year=1997 |pmid=9097733 | doi = 10.1002/(SICI)1097-0282(1997)44:1<45::AID-BIP4>3.0.CO;2-# }}</ref><ref>{{cite journal |author=Lu XJ, Shakked Z, Olson WK |title=A-form conformational motifs in ligand-bound DNA structures |url=https://archive.org/details/journal-of-molecular-biology_2000-07-21_300_4/page/819 |journal=J. Mol. Biol. |volume=300 |issue=4 |pages=819–40 |year=2000 |pmid=10891271 |doi=10.1006/jmbi.2000.3690}}</ref> Segments of DNA where the bases have been chemically modified by [[methylation]] may undergo a larger change in conformation and adopt the [[Z-DNA|Z form]]. Here, the strands turn about the helical axis in a [[left-handed]] spiral, the opposite of the more common B form.<ref>{{cite journal |author=Rothenburg S, Koch-Nolte F, Haag F |title=DNA methylation and Z-DNA formation as mediators of quantitative differences in the expression of alleles | journal=Immunol Rev |volume=184 | pages=286–98 |year=2001|pmid=12086319 |doi=10.1034/j.1600-065x.2001.1840125.x}}</ref> These unusual structures can be recognized by specific Z-DNA binding proteins and may be involved in the regulation of transcription.<ref>{{cite journal |author=Oh D, Kim Y, Rich A |title=Z-DNA-binding proteins can act as potent effectors of gene expression in vivo |journal=Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. |volume=99 |issue=26 |pages=16666–71 |year=2002 |pmid=12486233 |doi=10.1073/pnas.262672699 |pmc=139201 |bibcode = 2002PNAS...9916666O }}</ref> ===Ìsiṣẹ́olòógùn DNA míràn=== For a number of years exobiologists have proposed the existence of a [[shadow biosphere]], a postulated microbial biosphere of Earth that uses radically different biochemical and molecular processes than currently known life. One of the proposals was the existence of lifeforms that use [[Arsenic DNA|arsenic instead of phosphorus in DNA]]. A December 2010 [[NASA]] press conference stated that the [[bacterium]] [[GFAJ-1]], which has evolved in an arsenic-rich environment, is the first terrestrial lifeform found which may have this ability. The bacterium was found in [[Mono Lake]], east of [[Yosemite National Park]]. GFAJ-1 is a [[Rod-shaped bacteria|rod]]-shaped [[extremophile]] bacterium in the family [[Halomonadaceae]] that, when starved of [[phosphorus]], may be capable of incorporating the usually poisonous element [[arsenic]] in its DNA.<ref name='arsenic extremophile'>{{cite news | first = Jason Palmer | title = Arsenic-loving bacteria may help in hunt for alien life | date = December 2, 2010 | url = http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-11886943 | work = BBC News | accessdate = 2010-12-02}}</ref> This discovery may lend weight to the long-standing idea that [[life on other planets|extraterrestrial life]] could have a [[Hypothetical types of biochemistry|different chemical makeup]] from life on [[Earth]].<ref name='arsenic extremophile'/><ref name=Space>{{cite news | last = Bortman | first = Henry | title = Arsenic-Eating Bacteria Opens New Possibilities for Alien Life | date = 2010-12-02 | publisher = Space.com | url = http://www.space.com/scienceastronomy/arsenic-bacteria-alien-life-101202.html | work = [http://www.space.com/ Space.Com web site] | accessdate = 2010-12-02}}</ref> The research was carried out by a team led by [[Felisa Wolfe-Simon]], a [[geomicrobiologist]] and geobiochemist, a Postdoctoral Fellow of the [[NASA Astrobiology Institute]] with [[Arizona State University]]. This finding has, however, faced strong criticism from the scientific community; scientists have argued that there is no evidence that arsenic is actually incorporated into biomolecules.<ref name="Space"/><ref>{{cite news | first = Alla Katsnelson | title = Arsenic-eating microbe may redefine chemistry of life | date = 2 December 2010 | url = http://www.nature.com/news/2010/101202/full/news.2010.645.html | work = Nature News | accessdate = 2010-12-02}}</ref> Independent conformation of this finding has also not yet been possible. ===Àwọn ìdìmú Quadruplex=== {{Further|[[G-quadruplex]]}} At the ends of the linear chromosomes are specialized regions of DNA called [[telomere]]s. The main function of these regions is to allow the cell to replicate chromosome ends using the enzyme [[telomerase]], as the enzymes that normally replicate DNA cannot copy the extreme 3′ ends of chromosomes.<ref name=Greider>{{cite journal |author=Greider C, Blackburn E |title=Identification of a specific telomere terminal transferase activity in Tetrahymena extracts |url=https://archive.org/details/sim_cell_1985-12_43_2/page/n34 | journal=Cell |volume=43 |issue=2 Pt 1 | pages=405–13 |year=1985 |pmid=3907856 |doi=10.1016/0092-8674(85)90170-9}}</ref> These specialized chromosome caps also help protect the DNA ends, and stop the [[DNA repair]] systems in the cell from treating them as damage to be corrected.<ref name=Nugent>{{cite journal |author=Nugent C, Lundblad V |title=The telomerase reverse transcriptase: components and regulation |url=https://archive.org/details/sim_genes-development_1998-04-15_12_8/page/n12 | journal=Genes Dev |volume=12 |issue=8 | pages=1073–85 |year=1998 |pmid=9553037 |doi=10.1101/gad.12.8.1073}}</ref> In [[List of distinct cell types in the adult human body|human cells]], telomeres are usually lengths of single-stranded DNA containing several thousand repeats of a simple TTAGGG sequence.<ref>{{cite journal |author=Wright W, Tesmer V, Huffman K, Levene S, Shay J |title=Normal human chromosomes have long G-rich telomeric overhangs at one end | journal=Genes Dev |volume=11 |issue=21 | pages=2801–9 |year=1997 |pmid=9353250 |doi=10.1101/gad.11.21.2801 |pmc=316649}}</ref> [[File:Parallel telomere quadruple.png|thumb|right|DNA quadruplex formed by [[telomere]] repeats. The looped conformation of the DNA backbone is very different from the typical DNA helix.<ref>Created from [http://ndbserver.rutgers.edu/atlas/xray/structures/U/ud0017/ud0017.html NDB UD0017]</ref>]] These guanine-rich sequences may stabilize chromosome ends by forming structures of stacked sets of four-base units, rather than the usual base pairs found in other DNA molecules. Here, four guanine bases form a flat plate and these flat four-base units then stack on top of each other, to form a stable ''[[G-quadruplex]]'' structure.<ref name=Burge>{{cite journal |author=Burge S, Parkinson G, Hazel P, Todd A, Neidle S |title=Quadruplex DNA: sequence, topology and structure | journal=Nucleic Acids Res |volume=34 |issue=19 | pages=5402–15 |year=2006 |pmid=17012276 |pmc=1636468 | doi = 10.1093/nar/gkl655}}</ref> These structures are stabilized by hydrogen bonding between the edges of the bases and [[chelation]] of a metal ion in the centre of each four-base unit.<ref>{{cite journal |author=Parkinson G, Lee M, Neidle S |title=Crystal structure of parallel quadruplexes from human telomeric DNA |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2002-06-20_417_6891/page/876 | journal=Nature |volume=417 |issue=6891 | pages=876–80 |year=2002 |pmid=12050675 | doi = 10.1038/nature755}}</ref> Other structures can also be formed, with the central set of four bases coming from either a single strand folded around the bases, or several different parallel strands, each contributing one base to the central structure. In addition to these stacked structures, telomeres also form large loop structures called telomere loops, or T-loops. Here, the single-stranded DNA curls around in a long circle stabilized by telomere-binding proteins.<ref>{{cite journal |author=Griffith J, Comeau L, Rosenfield S, Stansel R, Bianchi A, Moss H, de Lange T |title=Mammalian telomeres end in a large duplex loop |url=https://archive.org/details/cell_1999-05-14_97_4/page/503 | journal=Cell |volume=97 |issue=4 | pages=503–14 |year=1999 |pmid=10338214 |doi=10.1016/S0092-8674(00)80760-6}}</ref> At the very end of the T-loop, the single-stranded telomere DNA is held onto a region of double-stranded DNA by the telomere strand disrupting the double-helical DNA and base pairing to one of the two strands. This [[Triple-stranded DNA|triple-stranded]] structure is called a displacement loop or [[D-loop]].<ref name=Burge/> <div class="thumb tright" style="background:#f9f9f9; border:1px solid #ccc; margin:0.5em;"> {| border="0" border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" style="width:200px; font-size:85%; border:1px solid #ccc; margin:0.3em;" |[[File:Branch-dna-single.svg|75px]] |[[File:Branch-DNA-multiple.svg|95px]] |- |align=center|Single branch |align=center|Multiple branches |} <div style="border: none; width:200px;font-size: 90%;"><div class="thumbcaption">[[Branched DNA]] can form networks containing multiple branches.</div></div></div> ===DNA ẹlẹ́ka=== {{Further|[[Branched DNA]] and [[DNA nanotechnology]]}} In DNA [[DNA end#Frayed ends|fraying]] occurs when non-complementary regions exist at the end of an otherwise complementary double-strand of DNA. However, branched DNA can occur if a third strand of DNA is introduced and contains adjoining regions able to hybridize with the frayed regions of the pre-existing double-strand. Although the simplest example of branched DNA involves only three strands of DNA, complexes involving additional strands and multiple branches are also possible.<ref>{{cite journal |author=Seeman NC |title=DNA enables nanoscale control of the structure of matter |url=https://archive.org/details/sim_quarterly-reviews-of-biophysics_2005-11_38_4/page/363 |journal=Q. Rev. Biophys. |volume=38 |issue=4 |pages=363–71 |year=2005|pmid=16515737 |doi=10.1017/S0033583505004087}}</ref> Branched DNA can be used in [[nanotechnology]] to construct geometric shapes, see the section on [[DNA#Uses in technology|uses in technology]] below. ===Ìgbọ̀ntìtì=== DNA may carry out [[Low-frequency collective motion in proteins and DNA|low-frequency]] collective motion as observed by the [[Raman spectroscopy]]<ref name="pmid7115900">{{cite journal | author = Painter PC, Mosher LE, Rhoads C | title = Low-frequency modes in the Raman spectra of proteins | url = https://archive.org/details/sim_biopolymers_1982-07_21_7/page/1469 | journal = Biopolymers | volume = 21 | issue = 7 | pages = 1469–72 | year = 1982 | pmid = 7115900 | doi = 10.1002/bip.360210715}}</ref><ref name="Urabe_1983">{{cite journal | author = Urabe H, Tominaga Y, Kubota K | title = Experimental evidence of collective vibrations in DNA double helix (Raman spectroscopy) | journal = Journal of Chemical Physics | year=1983 | volume = 78 | pages = 5937–5939 | doi = 10.1063/1.444600|bibcode = 1983JChPh..78.5937U | issue = 10 }}</ref> and analyzed with a quasi-continuum model.<ref name="pmid6466317">{{cite journal | author = Chou KC | title = Low-frequency vibrations of DNA molecules | journal = Biochem. J. | volume = 221 | issue = 1 | pages = 27–31 | year = 1984| pmid = 6466317 | pmc = 1143999}}</ref><ref name="pmid2775828">{{cite journal | author = Chou KC, Maggiora GM, Mao B | title = Quasi-continuum models of twist-like and accordion-like low-frequency motions in DNA | url = https://archive.org/details/sim_biophysical-journal_1989-08_56_2/page/295 | journal = Biophys. J. | volume = 56 | issue = 2 | pages = 295–305 | year = 1989| pmid = 2775828 | pmc = 1280479 | doi = 10.1016/S0006-3495(89)82676-1 | bibcode=1989BpJ....56..295C}}</ref> {{ẹ̀kúnrẹ́rẹ́}} == Itokasi == {{Reflist|30em}} {{MolBioGeneExp}} {{Nucleic acids}} {{Genetics}} [[Ẹ̀ka:DNA| ]] [[Ẹ̀ka:Sáyẹ́nsì]] [[Ẹ̀ka:Gẹ́nẹ́tíìkì]] [[Ẹ̀ka:Ìṣiṣẹ́alábìímọ́| ]] dcs0z6ahz1z76wfsd4wbdgv3w6z9nfr Pneumococcal vaccine 0 62176 637536 505771 2026-09-19T13:14:57Z Minorax 19120 637536 wikitext text/x-wiki Àjẹsára ìlòdìsí kòkòrò inú jẹ́ àjẹsára alòdìsí kòkòrò [[:en:Streptococcus pneumoniae|''<u>Streptococcus pneumoniae</u>'']].[[:en:Pneumococcal_vaccine#cite_note-WHO2012-1|<sup><u>[1]</u></sup>]] Ìlò wọn lè dẹ́kun àwọn irúfẹ́ àrùn ẹ̀dọ̀fóró, àrùn wíwú ọpọlọ tàbi ́egungun ẹhìn, àti àrùn ìṣàkóbára ara-ẹni. Irúfẹ́ àjẹsára ìlòdìsí kòkòrò inú méjì lówà: àjẹsára àjùmọ̀ṣe àti àjẹsára ọ̀pọ̀ ṣúgà. Wọ́n maa ń fúnni bóyá nípa abẹ́rẹ́ ninú iṣan tàbí lábẹ́ àwọ̀ lásán.[[:en:Pneumococcal_vaccine#cite_note-WHO2012-1|<sup><u>[1]</u></sup>]] Àjọ Ìlera Àgbáyé gbaninímọ̀ràn ilo abẹ́rẹ́ ninú iṣan niti ìfúnni lábẹ́rẹ́ àjẹsára ìlànà iṣẹ́ tí a ń fún àwọn ọmọdé. Lára rẹ̀ ni HIV/AIDS. Àwọn ìlo mẹ́ta tàbí mẹ́rin tí a gbaninímọ̀ràn jẹ́ láàrín ìdá 71 àti 93 tí ó jáfáfá ní dídẹ́kun àrùn líle. À̀jẹsára ọ̀pọ̀ ṣúgà, bí o ti jáfáfá láàrin àwọn àgbà, kò jáfáfá láàrin àwọn ọmọdé tí ọjọ́ orí wọn dín ní ọdún méjì tàbí àwọn tí ó lè yára kó àìsàn.[[:en:Pneumococcal_vaccine#cite_note-WHO2012-1|<sup><u>[1]</u></sup>]] Àjẹsára náà kò léwu rárá. Pẹ̀lú àjẹsára àjùmọ̀ṣe, ìdá 10 àwọn ọmọ ọwọ́ sábà maa ń ní ojú pípọ́n níbi ìgba-abẹ́rẹ́, ibà, tàbí àyípadà orun. Ìbà náà lè wáyé. Ọ̀pọ̀ ìhún-ara kò wọ́pọ̀.<ref name=WHO2012>{{cite journal|title=Pneumococcal vaccines WHO position paper--2012|journal=Wkly Epidemiol Rec|date=Apr 6, 2012|volume=87|issue=14|pages=129–44|pmid=24340399|url=http://www.who.int/wer/2012/wer8714.pdf?ua=1}}</ref> == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} dppp6uxicktwov2jlx4qrenkjwpxfdj Oníṣe:GerardM/Members of the National Assembly of the Democratic Republic of the Congo 2 66656 637624 636683 2026-09-20T04:54:04Z ListeriaBot 17294 Wikidata list updated [V2] 637624 wikitext text/x-wiki This list is not ready for use on Wikipedia because a Members of the National Assembly of the Democratic Republic of the Congo who was a member twice does not show twice. {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P39 wd:Q21295979 } |section= |sort=P39/Q21295979/P580 |sort_order=desc |columns=label:Article,description,P27:Country,P39/Q21295979/P580:Start date,P39/Q21295979/P582:End date,P18:Image |thumb=128 |min_section=2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! description ! Country ! Start date ! End date ! Image |- | ''[[:d:Q178793|Lambert Mende Omalanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Lambert Mende - 2018 (cropped).jpg|center|128px]] |- | [[Adolphe Muzito]] | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Adolphe Muzito - 2009.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q586135|Pierre Pay-Pay wa Syakasighe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Pierrepaypay.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q767826|Augustin Katumba Mwanke]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q978715|Moïse Katumbi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Moïse Katumbi en 2016.tiff|center|128px]] |- | ''[[:d:Q981106|Vital Kamerhe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Kamerhe.png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q2447445|Eugène Kabongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Eugène-Kabongo.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q2824869|Adolphe Lumanu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q2831294|Albert Kutekala Kaawa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q2834659|Alexis Thambwe Mwamba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Alexis Thambwe Mwamba.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q2839924|Alphonse Ngoy Kasanji]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2019-02-13 | | [[Fáìlì:Alphonse Ngoy Kasanji.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q2849867|Angélique Milemba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q2853995|Antoine Ghonda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Antoine Ghonda, Homme politique congolais (RDC).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q2868988|Athanase Matenda Kyelu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Athanase Matenda Kyelu, IMF 2007.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q2885955|Barthélemy Botswali Lengomo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q2959880|Charles Mwando Simba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Mwando Simba - Radio Okapi - 2010-06-25.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q2966383|Christophe Mboso N'Kodia Pwanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q2980757|Cléophas Kamitatu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Cléophas Kamitatu, président de la province de Léopoldville, en 1960 (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q2982527|Colette Tshomba Ntundu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Colette Tshomba Ntundu 2022.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3002789|Crispin Atama Tabe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Crispin Atama Tabe - May 2016.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3002793|Crispin Kalala Mpotoyi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3010091|Célestin Mbuyu Kabango]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Célestin Mbuyu (4127540001) (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3014233|Daniel Kanza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3018535|David Nku Imbie]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3026832|Didace Pembe Bokiaga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Didace Pembe élu député National.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3027098|Didi Manara Linga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Excellence Manara.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3060173|Eugène Serufuli Ngayabaseka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Serufuli2.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3084014|François Bokona Wiipa Bondjali]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2012<br/>2006 | 2018<br/>2012 | [[Fáìlì:Bokona.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3085432|François Mwamba Tshishimbi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Francois-mwamba.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3105752|Gilbert Kiakwama kia Kiziki]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:02 Gilbert Kiakwama (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3109704|Godefroid Mayobo Mpwene Ngantien]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3131683|Henri Mova Sakanyi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Henri mova sakanyi.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3142062|Hubert Mbingho]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3147857|Idesbald Petwe Kapande]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3163304|Jaynet Kabila]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3167591|Jean-Marie Bulambo Kilosho]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3168626|Jean-Paul Nemoyato Begepole]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3172112|Jean François Ekofo Panzoko]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3172896|Jean Kimbunda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3185698|N'Singa Udjuu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3186402|José Makila Sumanda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3190458|Justin Kalumba Mwana Ngongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3196526|Kikaya Bin Karubi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Henry Bellingham met with the DRC Foreign Minister and the DRC Ambassador to the UK, (5117877428) (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3198483|Koloso Sumaili]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3219025|Laurent Batumona]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3240837|Liliane Pande Muaba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3263804|Louise Munga Mesozi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3271518|Leonard Mashako Mamba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3280404|Maj Kisimba Ngoy]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3280754|Maker Mwangu Famba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Maker Mwangu (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3291479|Marie-Ange Lukiana Mufwankolo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Marie-Ange Lukiana 2 (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3295341|Martin Bitijula Mahimba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3295417|Martin Fayulu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2011-11-28 | 2019-03-07 | [[Fáìlì:Martin Fayulu.JPG|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3295482|Martin Kabwelulu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3332426|Médard Autsai Asenga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3343479|Norbert Basengezi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3351121|Olivier Kamitatu Etsu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Olivier Kamitatu.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3421171|Raymond Tshibanda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Raymond Tshibanda.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3424672|Remy Musungayi Bampale]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3426386|René Isekemanga Nkeka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:René Isekemanga Nkeka2.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3431066|Richard Ndambu Wolang]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3439223|Roger Lumbala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3484223|Simon Bulupiy Galati]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3526676|Théophile Mbemba Fundu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3557436|Victor Makwenge Kaput]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3573860|Yves Mobando Yogo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q3577297|Ève Bazaiba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2011<br/>2019 | 2018 | [[Fáìlì:Ève Bazaiba - 2022 (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3592729|Évariste Boshab]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Evariste Boshab (4997782337, fixed).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q4678757|Adam Bombolé]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:ABI OFF.png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q5111780|Christophe Lutundula Apala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Christophe Lutundula - 2022 (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q5373269|Emmanuel Leku Apuobo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q6805146|Medard Mulangala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q7327967|Richard Muyej]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q16195146|Jeannette Kavira Mapera]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q16269662|Emmanuel Ramazani Shadary]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q16545541|Célestin Vunabandi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Célestin Vunabandi, ministre du Plan et Suivi de la Mise en oeuvre de la Révolution de la Modernité.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q16627098|Bruno Lapika Dimomfu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q16669165|Patrick Bologna]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Patrick Bologna and Ukrainian peacekeeping force representative.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q17631305|Juvénal Munubo Mubi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Honorable Juvenal Munubo Mubi.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q17639110|Samy Badibanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Samy Badibanga 2016 (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q18019786|Jean-Bertrand Ewanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q18353237|Aimé Boji]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q18638393|André Tshikwej Kazuw a Tshik]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q18642447|Aubin Minaku]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Aubinminaku.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q18642479|Dieudonné Bolengetenge Balea]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q18642583|Omer Egwake]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q18649355|Thomas Luhaka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Thomas Luhaka - 2016 (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q18681696|Aimé Ngoy Mukena]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Aimé Ngoy Mukena - 2015 (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q19543886|Modeste Bahati Lukwebo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Bahati1.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q19544597|Félix Kabange Numbi Mukwampa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Announcing UK aid to protect 6 million people against malaria in DRC (8689417336).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q19545075|Willy Makiashi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q19606583|Zacharie Bababaswe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q19629165|Zoé Kabila]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q19629172|Tryphon Kin-Kiey Mulumba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Tryphon Kin-Kiey Mulumba (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q19629891|Jean Bamanisa Saïdi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Kisangani ammunition depot, UNMAC - Jean Bamanisa Saïdi (10400611374) (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q19629893|Caroline Bemba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q19631188|Bienvenu Liyota Ndjoli]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Bienvenu Liyota Ndjoli - 2015 (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q19631190|Bijou Mushitu Kat]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q19631195|Jean-Claude Kibala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q20666287|Alain Lubamba wa Lubamba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q20740600|Jean-Marie Bamporiki]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q20740642|Justin Bitakwira]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q20810501|Arome Bigabwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q20810516|Sam Bokolombe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q20982168|Edouard Kiove Kola]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q20982169|Eric Katolo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q20982172|Claudel André Lubaya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Lubaya Claudel André.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q20982173|Jason Luneno]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q20982179|Jean-Baudouin Mayo Mambeke]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q20982180|Crispin Mbindule]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q20982181|Gregoire Mirindi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q20982184|Roger Mpanano]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q20982185|Kizito Mushizi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q20982196|Martin Ntenda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q20995412|Franck Diongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q21035328|Neema Namadamu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Portrait Dessin Neema Namadamu.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q24539800|Maurice Mpolo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q25694850|Florent Lebe Mupiya]]'' | | | | | |- | ''[[:d:Q25694865|Émile Etumangele Aseke Kangaseke]]'' | | | | | |- | ''[[:d:Q28010745|Sylvain Delma]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q28086239|Germain Kambinga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q28146551|Delly Sesanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Delly SESANGA HIPUNGU.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q28811859|Marie-Ange Mushobekwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Marie-Ange Mushobekwa - 2018 (cropped).jpg|center|128px]] |- | [[Félix Tshisekedi]] | olóṣèlú, Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2011-11-28 | 2013-06-18 | [[Fáìlì:Felix Tshisekedi, President of the Democratic Republic of the Congo (55078564106) (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q29270464|Jean Tokole Ilongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q29351876|Bienvenu Kalunga Mawazo Ga Nghombe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2011-11-28 | 2019 | [[Fáìlì:KALUNGA-MAWAZO-01.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q29534133|Kasongo Munganga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Kasongo Munganga.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q30070987|Alphonse Songolo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Alphonse Songolo.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q30118210|Patrick Muyaya Katembwe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Patrick Muyaya 2023.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q30728171|Papy Niango]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Papy niango.png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q33129102|Charles Kisolokele]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q36281005|Yvon Kimpiobi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q40680866|Gaston Musemena]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Gaston Musemena - 2017.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q43106474|Henri-Thomas Lokondo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2011 | 2021-03-10 | |- | ''[[:d:Q46918247|Didier Kamundu Batundi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q48775328|Upio Kakura Wapol]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q48775361|Ferdinand Kambere]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q48775364|Laurent Muzangisa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q48778035|Mopipi Mukulumanya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q52136791|Pascal Nkayi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q56302679|Moïse Nyarugabo Muhizi Mugeyo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q56515694|Jean-Lucien Bussa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:JLB Final.png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q56618763|Marie-Louise Mwange]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Marie-Louise Mwange - 2017 (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q57986438|Jefferson Abdallah Penembaka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Ituri Province, Bunia, Camp Ndoromo- Medal Award ceremony for Bangladeshi Peacekeepers who served the peacekeeping Mission in Ituri. (24458565398).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q60958438|Marcel Ilunga Leu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Marcel Ilunga Leu - 2018 (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q63349528|Geneviève Inagosi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2011-11-28 | | [[Fáìlì:Geneviève Inagosi, Minister of Gender, Family and Children from DR Congo addresses the meeting (10841449794).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q63382184|Jeannine Mabunda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q65129281|Albert Nyembo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q67218417|André Lite]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:André Lite Asebea - 2019 (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q78469448|Célestin Tunda ya Kasende]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q79423044|Élysée Munembwe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q84265238|Alex Kande Mupompa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2006 | 2012 | [[Fáìlì:Alexkande.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q96207441|Pauline Maata Nkumu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96210138|Béatrice Lomeya Atilite]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96210253|Wivine Moleka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96210362|Gentiny Ngobila Mbaka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96244405|Anasthasie Moleko Moliwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96245204|Antoinette Kipulu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96436278|Brigitte Kalaba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96436486|Georgette Agadi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96436683|Lucie Kipele Aki Azwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96436684|Adèle Kahinda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96437347|Françoise Bemba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96438022|Pascaline Kudura]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96439592|Sabine Muhima Bintu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96439706|Yvonne Mutombo Ngoy]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96439729|Perpetue Kapindo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96439885|Francine Kimasi Bekili]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96439897|Annie Dianzenza Mayasilwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96439933|Elysée Dimandja]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96440028|Marie Therese Dembo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96440102|Jolie Kenda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Joli Kenda.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q96440105|Vicky Katumbwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96465065|Marie-Thérèse Gerengbo Yazalo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475172|Alphonse Awenze Makiaba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475177|Jeanne Ayomo Alife]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475185|Judith Asobe Ibambi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475204|Solange Masumbuko]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475211|Ambroise Midi Giamani]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475225|Lucie Kuhatelela Gubembeya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475236|Jocelyne Mupeka Kindundu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475241|Cathy Musengi Kapisila]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475244|Jolie Yama Nzalabar]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475256|Lylie Masikini Mbili]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475260|Grace Neema Paininye]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475292|Marie Claire Alfani Machozi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475308|Sosthene Maombi Katsongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475313|Wivine Paipo Ngweli]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475321|Yvonne Mwepu Kibanda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475351|Fifi Masuka Saini]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:FIFI MASUKA GOUVERNEURE (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q96475358|Magguy Kiala Bolenga Boley]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475362|Anne Marie Mbilambangu Lungambo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475365|Nadine Mangabu Luabeya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475370|Eugénie Tshiela Kamba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475373|Ambroise Kamukuny Mukinay]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475380|Alidor Kakubu K'Ilaka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475391|Veronique Lumanu Cimpaka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475407|Isabelle Ihemba Kayombo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475423|Odette Mwamba Banza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Odette Mwamba.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q96475445|Gracia Yamba Kazadi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108440912|Faustin Boika]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108441228|Fabien Boko]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108448694|Elysé Bokumwana]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108461028|Abraham Boliki]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108461342|Delvaux Bolila]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108462474|Willy Bolio Emina]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108462932|Gabriel Boloko Angbenga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108477947|Patrick Bombelosanda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108478780|Freddy Bompanze]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108489669|Michel Bompini]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108490182|Xavier Bonane Ya Nganzi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108491877|Guillaume Bonga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108510646|René Bosise]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108514137|Prosper Bukasa Ngoy]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108521046|Mohamed Bule-Gbangolo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108527432|John Bupila]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108528033|Beta Bushiri]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108545313|Déocard Camunani]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108565991|Richard Chirhulwire]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108569890|Dieudonné Dikapa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108569894|François Dhedda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108569897|Prince Cokola Ntwali]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108575185|Dianne Dimbu lukombo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108575354|Blaise Ditu Monizi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108585412|Jacques Djoli]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Jacques Djo 1.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q108585671|Mathieu Doda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108600236|Jean-Claude Draza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108602719|Baudouin Droti Obhitre]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108688896|Norbert Eholo Eoni]]'' | | | | | |- | ''[[:d:Q108688963|Serge Endundu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108691430|Anselme Enerunga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108692448|José Engbanda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108701545|Célestin Engelemba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q109017046|Astrid Madiya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q109019515|Crispin Ngbundu Malengo]]'' | | | | | |- | ''[[:d:Q109024264|Evariste Twana Wibina]]'' | | | | | |- | ''[[:d:Q109040994|Patricia Nseya Mulela]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q109044263|Serge Kayembe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2006 | 2011 | |- | ''[[:d:Q109044269|Serge Tshembo Nkonde]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q109071560|Guy Mafuta Kabongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q109315393|Martin Kabuya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q109358231|Abdon Etina]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q109376599|Célestin Eyuma Nasa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q109545469|Norbert Ezadri]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q109545889|Christine Feza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q109547024|Rombeau Fumany]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q109548569|Daniel Furaha Uma]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q109550020|Hubert Furuguta]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q109558883|Abner César Fwani]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q109559092|Boniface Gachuruzi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q109559816|Valentine Gamoto]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q109560596|Jean Gbadi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q109972903|Tite Hakizuwera]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q110500625|Noël Botakile]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q110770440|Jeannine Kavira Katoshohire]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q110770477|Mireille Masangu Bibi Muloko]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Mireille Masangu Bibi Muloko (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q110770479|Charlotte Phoba Massiala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q110770484|Louise Mayuma Kasende]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q110770491|Christine Mbalo Luange]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q110770537|Jeanne Mbemba Mukobiawu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q110770564|Elisabeth Mbombo Mutshimpayi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q110770583|Pétronelle Mbumba Mavungu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q110770589|Tania Mokolo Ndjoli]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2019-02 | | |- | ''[[:d:Q110770606|Annie Mombunza Libotolo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q110770624|Winnie Muabilu Mualukie]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q110770635|Nelly Muinga Tulela]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q110770640|Dominique Munongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Dominique munongo.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q110770658|Olga Mwadi Kadiata]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q110770668|Liliane Ngoie Many]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q110770674|Mimy Nkengela Kapianga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q110770681|Bintou Ntumba Ciabola]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q110770772|Tatiana Pembe Luemba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q110770778|Christelle Vuanga Mukongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2019-01 | | [[Fáìlì:Christelle Vuanga.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q110770785|Irène Wasso Wabiwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112119627|jean-Marc Kabund-a-Kabund]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2019-02-13 | | [[Fáìlì:Jean-Marc Kabund (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q112207919|Adolphe Onusumba Yemba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112221929|Pierre-Castro Bamboka Lobendi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112221937|Charles Nawej Mundele]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112221939|Clément Kanku Bukasa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112221942|Daniel Madimba Kalonji]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112221945|Elvis Mutiri Wa Bashara]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112221946|Emery Okundji]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112221954|Evariste Heva Muakasa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112221960|Georges Kazadi Kabongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112221968|Jacques Lungwana]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112221971|Jean Mbuyu Lunyongola]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112221977|John Tibasima]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112221979|Joseph Kokonyangi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112221987|Jean-Pierre Kalema Losona]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112221990|Lambert Matuku]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112221992|Lumeya Dhu-Maleghi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112221999|Mukendi Tshambula]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112222007|Daniel Paluku Kisaka Yereyere]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112222009|Patrick Mayombe Mumbioko]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112222013|Pierre Anatole Matusila]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112222015|Pierre Muzumba Mwana Ombe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112222017|Pierrot Uweka Ukaba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112222031|Tshibangu Kalala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112222033|Venant Tshipasa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112222035|Yagi Sitolo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112251777|Basile Olongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112251915|Papy Mantezolo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112252531|Corneille Maswaswa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112253706|Dismas Magbengu Swana Emin]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112254335|Willy Mubobo Nzamba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262714|Baudouin Adirodu Mawazo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262715|Nicolas Akpanza Mobuli]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262771|ALI BIN OMARI SIMUKINJE]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262772|Toussaint Alonga Likiti]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262773|Maurice Ambena Zaingali]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262774|AMURI KABEZA MWENEBANTU]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262775|Fredric Apaka Tombila]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262776|Bienvenu Apalata Ambo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262777|Jacques Asumani Likalanganyo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262778|Joseph Atonzia Bakomoto]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262779|Freddy Aundagba Pangodi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262781|François Ayobangira Samvura]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262783|Fidèle Babala Wandu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262784|Christian Badibangi Anuwebe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262785|Semeyi Bakatsuraki Kavusa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262789|Juma Balikwisha Mulondi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262791|Willy Bandeache Itendey]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262793|Dany Banza Maloba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Dany Banza Maloba.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q112262794|Lon-Dhon Basango Makedjo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262795|Marie-Thérèse Basiala Maka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262796|Félicien Basilwango Mwilo Lusolo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262797|Jean-Pierre Batumoko Afozunde]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262799|Bonaventure Bazir Serushago]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262802|Bernard Biando Sango Nzuambe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262803|Vicky Bokolo Nyaswa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262805|Faustin Bokonda Balela]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262807|Gabriel Bolenge Boponde]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262812|Célestin Bondomiso Bebisyame]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262813|Pancrace Boongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262814|Robert Bopolo Mbongeza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262816|Jean-Christophe Budri Ngaduma]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262817|Vital Budu Tandema]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262818|François Buhendwa Lubagire]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262821|Nicolas Bulukungu Bera-Kay]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262822|Michel Butor Bodias]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262823|Jeanne Butsitsi Namwanve]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262827|Dogratias Chituli Nabwira]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262828|Joseph Chura Bilo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262829|Pacifique Cimanuka Ngabo-Yeka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262830|Yvon Dangbele Ngotuga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262831|Marcelline Daruwezi Apendeki]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262832|Thalie Dasyo Mokfe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262833|Jean-Baptiste Dhetchuvi Matchu Mandje]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262835|Pierre César Edumbadumba Egbula]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262838|Toussaint Ekombe Mpetsi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262839|Olivier Endundo Evele]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262841|Filbert Brel Etibako Edi Ndito]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262843|Patrice Ezaty Meriko]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262844|Celestin Faso Mushigo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262845|Florent Gabuba Mafu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262847|Jean-Marie Gapemonoko Lobodumba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262848|Thophile Geakoro Ndambomale]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262850|José Ikiyo Ingutu Y'Okanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262851|Ibrahim Ikulu Lamajana]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262852|Jean-Pierre Ilunga Kampanyi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262853|Michel Ilunga Kouvas]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262854|Simplice Ilunga Monda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262855|Do Gratias Indulu Ekuns]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262856|Kovo Ingila Bokondo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262857|Joseph Ipalaka Yobwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262858|Nicolas Isofale Bonyoko]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262859|Pascal Itshitoka Ngalamulume]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262860|Jean Kevin Jemsi Mulengwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262861|Gasha Kin-Kiey Mulumba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262862|Prosper Kabila wa Nkulu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262896|Edmond Kabongo Ngoy]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262897|Jean Bosco Kaboyi Bwivu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262898|KABWIK FAT MAYANG Elyse]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262899|Prosper Kabwika Mastaki Kuliva]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262900|Mwami Kahindo Nzanzu Bonane]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262901|Hubert Kakule Shahetera]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262902|Patrick Thierry André Kakwata Nguza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262903|Godé Kalau Ngungu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262904|Freddy Kalombo Bukola Buabu Nkashama]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262905|Francis Kalombo Tambwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262906|Rombault Kalombo Tshinkenke]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262907|Romain Kalonji Mukendi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262908|Ignace Kamayi Muangala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262909|Orner Kambale Kahalirwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262910|Dieudonné Kambale Kalimumbalo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262911|Robert Kambale Lufungula]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262912|Daniel Kambale Musemo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262913|Vincent Kangijlumba Mbambi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262914|Crispin Kankonde Kankonde]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262916|Philipe Kantanti Mwitwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262917|John America Kaonde Kipanta]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262918|Delphin Kapaya Ohelo Pene Lombendja]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262919|Donatien Kapongo Munyoka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262920|François Kasende Kandolo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262921|Timothe Kasereka Wanzavalere]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262922|Gaudel Kashiki Mazambo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262923|Delphin Kasongo Kibale Kas]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262924|Lucain Kasongo Mwadiavita]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262925|Gerardine Kasongo Ngoie]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262926|Hubert Kassapo Metela Lhomb]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263099|Bruno Mukeba Kande]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263100|Oswald Mukingi Nahimana]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263101|Jean Pierre Mukubaganyi Mulume]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263102|Benjamin Mukulungu Igobo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263103|Dams Mukuna Kalambayi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263104|Jean Marie Mulatu Puati]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263105|Jean Rombault Mulengi Nzalalemba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263106|Luc Mulimbalimba Masururu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263107|Ivan Mulongo Ngoy]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263108|Coco Mulongo Nzemba Jacques]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:COCO MULONGO 2023 V2.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q112263109|Florent Mulumba Muabi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263110|Mulumba Mwana Nshiya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263111|Urbain Marie Mumpi Nga-Ewum]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263112|Benjamin Mumpini Kabong'anza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263114|Esperence Musafiri Shukuru]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263115|Madeleine Musaga Phasu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263116|Benoît Musenga wa Mukuna]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263117|Dieudonne Musodi Salabwe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263118|Alexis Mutanda Ngoy Muana]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263119|Jean-Luc Mutokambali Luvanzayi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263120|Lucien Joliety Mutomb A Mutom]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263121|Fabien Mutomb Kan Kato]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263122|Yvonne Mutombo wa Ngoy]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263123|Gaspard Mutonkole Kinyanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263124|Olivier Randi Mutuale]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263125|Mutula Lungwe Diallo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263126|John Muyamba Ngove]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263127|Constatin Muyaya Tshibona]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263129|Thierry Muzaza Owan]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263130|Jean Muzinga Mushinji]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263132|MVEMBA MATONA]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263134|Georges Mwatshinumo Fedge]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263135|Arsène Mwaka Bwenge]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263136|Charles Mwaley Amandev]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263137|Benjamin Mwamba Mulangu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263138|Dieudonné Mwamba Nkuba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263140|Yvette Mwanga Mbadu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263141|Charles Mwehu Kikoko]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263142|Jean Ferdinand Mwenze Mbuyu Wasso Lunkamba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263143|Poco Mwepu Kanyata Bilonda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263145|N'kumu Frey Lungula]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263147|Jeancy Mansua Mutiene]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263148|Raphaei Ndjibu Kasongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263149|Michel Ndongo Pulungu Epapola]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263150|Pascal Ndudanga Kavarios]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263151|NE MANDA NSEM1BADIENGILA]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263152|Pierre Ngandu Mulombelayi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263156|Augustin Ngeleji Mashingu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263157|Vincent De Paul Ngendenza Ezunga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263159|Richard Ngoy Kitangala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263160|Gisèle Ngoya Kanda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263161|Roger-Clément Ngoyi Shabitanda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263162|Crispin Ngoyi Tambwe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263164|Jacques Nkulu Mupenda Mukala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263165|Gérard Nkulu Mwenze]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263166|Oscar Nsaman Olutu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263167|Antoine Nsombola Lontulungu Amba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263168|Aimé Rodrigue Nsuka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263169|Benoît Nzaji Kabulekedi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263170|Clément Nzau Tsobo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263171|José Nzau Vola]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263172|François Nzekuye Kaburabuza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263175|Stanislas Oleko Mafue A Beombey]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263178|Oscar Oshobale Oyozu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263179|OTETE L0KADi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263180|Jean Owanga Welo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263181|André Palliku Kavula Bwanambula]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263183|Marie-Jules Paluku Mali'Isi Malisawa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263184|Jean-Pierre Pasi Zapamba Buka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263185|Robert Paysayo Maliako]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263186|Willy Pelenda Makengo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263187|Henry Pikolo Monewya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263189|Onesime Sadiki Byombuka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263190|Jacques Safari Nganizi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263191|Cyprien Sangokitefu ya Muyumbay]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263192|Jacques Segbewi Zamu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263193|Péguy Sendwe Mputu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263195|Félix Serutoke Mpagazehe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263197|Aaron Shabani Asumani]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263199|SHENILA MWANZA]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263200|SHIDI MIKUMBU ESPERANCE]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263201|Innocent Shomwa Mwongera]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263202|Samuel Simene wa Simene]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263203|Hubert Sole Ohoto]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263204|SUDI AL'AMIN ZIMAMOTO]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263205|David Suze Manda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263207|Joachim Taila Nage]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263208|Jean-Dominique Takis Kumbo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263209|Patrick Tanzi Madrandele]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263210|Hubert Thetika Inkalaba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263211|Louis Thole Tshigudu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263212|Egide Thuambe Adubang'o]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263214|John Tinanzabo Zeremani]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263215|Fidel Tingombay Mondonga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263217|Guylain Tshibala Nsenga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263218|Denis Tshibang Ntambw]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263219|Félicien Tshibangu Yamba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263220|Onsime Tshibumba Kanyanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263221|Eugénie Tshika wa Mulumba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263222|Jean-Pierre Tshimanga Buana]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263223|Bartheiemy Tshiongo Mputu Dibinga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263225|Gilbert Tutu Tedeza Kango]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263226|Jackson Ubima Uchanda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263227|Dieudonné Ukumu Ular]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263230|Evariste Vetshi Bopambo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263231|Jean-Claude Vuemba Luzamba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263232|Arthur Wanga Kipanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263233|Charly Wenga Bulambo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263234|Édouard Wenzi wa Kuyula]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263236|Honoré Yala Tutu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263237|Alexis Yava Samuhonga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263238|Martin Yukula Dimbuene]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263239|Raymond Michel Yuma Ramazani]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263246|Zéphirin Zabusu Liwolo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264025|Justin Dede Kodoro Kewalo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264045|Jules César Ibula Mwana Katakanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264046|Laurent Ikenge Lisambola]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264047|Martin Ikukt Ikok Ngolo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264048|Bienvenu Ilanga Lembow]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264049|Paul Ilunga Nkulu wa Kiluba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264050|Jean-Marie Ingele Ifoto]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264051|André Ipakala Abeiye Mobiko]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264052|Gratien De Saint Nicolas Iracan Unen]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264053|Simon-Pierre Iyananio Moligi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264054|Didier Divalier Kabampele Ngabul]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264055|Bruno Kabangu Tshizubu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264056|Alidor Kabasele Panu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264057|Olivier Kabeya Kabeya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264059|Jaynet Désiré Kabila Kyungu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264060|Papy Seoul Kabwe Banza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264061|Joseph Kahenga Sompo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264062|Augustin Kahozi Bin Malisawa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264064|Déogratias Kakule Kalyomo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264065|Godefroid Kakule Kyatsandire]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264066|Papy Kalend Kanyik]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264067|Jean Kalenga Mambepa Matembele]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264068|Anaclet Kalimw Songo Kund]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264069|Auguy Kalonji Kalonji]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264070|Josué Kalukuta Musau]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264071|Barnabas Kambale Ezechiel]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264072|Mathieu Kambale Mathe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264073|Alexandre Kambale Muhasa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264074|Zephanie Kambale Shangilia]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264075|Jean Kamisendu Kutuka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264077|André Kamunga Mulowayi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264078|Jean-Pierre Kanefu Munjiwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264079|Robert Kaniki Mesu Tshiakatumba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264080|Jean Constantin Kanow Manunganyi Tshioba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264081|Jacques Kapama Mapatano]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264082|Joseph Kapika Ndji Kanku Wu Mukumadi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264084|KAPOYA MUTOMB’ KALONG]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264085|Florent Kapuku Kapuku]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264086|Serkas Kasanda Kadiesa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264087|Sylvain Kasereka Kalwahali]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264088|Jadot Kasereka Mangwengwe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264089|Kizerbo Kasereka Wathevwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264092|Denis Kashoba Kabonshi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264093|Benjamin Kasindi Kingombe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264094|Justin Kasongo Kabondo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264097|Hilaire Kasusa Kikobya Baruani]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264098|Thadée Katembo Kambere]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264100|Katembo Mbusa Tembos Yothama]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264101|Désiré Katembo Muhindo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264102|Dieudonné Katembwe Kasongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264116|Jean-Pierre Kayembe Ilunga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264117|Théodore Kazadi Muayila]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264118|Innocent Kazembe Mulwani]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264119|William Kazumba Mayombo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264120|Modeste Kazwazwa Ubite]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264121|Jean Kibau Mafuta]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264122|Raphaël Kibuka Kia Kiese]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264123|Justin Kiluba Longo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264124|Eric Kimbuta Motema]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264126|Christophe Kitambala Kalonda Manda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264127|Gaston Kitenge Kapälu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264128|Jean-Hélène Kitsali Katungo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264129|Freddy Kitwa Mutombo Mpyana]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264130|Charles Kiwila wa Bakunda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264132|Floribert Fofo Konzi Luvungu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264133|Jean-Bosco Kotongo Anfio Bato]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264134|Doug Kulungu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264135|Alexis Lenga Walenga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264137|Fidèle Likinda Bolom'Elenge]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264138|Prince Ibrahim Lingo Ngbandani]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264139|Fidèle Lokana Bahati]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264140|François Lokoka Isaka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264141|Franck Lomasa Okoto Dombelo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264142|Jean-Marc Lombaku Lohenda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264143|Charles Longonya Lawodja]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264144|Floribert Loola Ekofo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264145|Willy Lukusa Kashala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264146|René Lumbu Kiala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264147|Yannick Lumbu Ngoy]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Lumbu ngoy yannick.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q112264149|Jérôme Lusenge Kambale Bonane]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264151|Hubert Luwala Ngamakoshi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264152|Justin Luwepe Mayara]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264153|Alexis Luwundji Okitasombo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264155|Aimé Mafefe Mukozo Mwene Lusenga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264156|Alfred Maisha Bishobibiri]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264157|Hubert Makengo Lutimba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264158|Charles Makengo Ngombe Matoka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264159|Patient Malandji Mujinga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264160|Claude Maluku Pombi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264162|Florent Mambemba Mukengele]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264163|Jean-Marc Mambidi Koloboro]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264164|Jean-Bosco Mambo Katunda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264165|Belly Mampa Mbembila]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264166|Jean Manda Kansabala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264169|Pascal Mangay Bosaba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264170|Patrick Mangay Mumvunga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264173|Rémy Masamaba Ma-Kiese]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264174|Jean-Didier Masamba Malunga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264175|Etienne Masanga Kisigay]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264176|Justin Mastaki Namegabe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264177|Tharcisse Matadi Wamba Kamba Mutu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264178|Roger Matondo Kivuila]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264179|Alain Matumona Zola]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264180|Georges Matutala Mu Kanda Nteko Makengo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264181|Romain Mavudila Kongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264182|Joachim Mavungu Tsiku]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264183|Freddy Mbakata Putu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264184|Bernard Mbaki Mansanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264185|Sébastien Rodolph Mbanga Manzimi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264187|Benoît Mbayo Yahenga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264189|Samuel Mbemba Kabuya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Samuel MBEMBA KABUYA.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q112264191|Constantin Mbengele Kwete Thamuk]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264192|Marielle Mbikayi Pashi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264194|Firmin-Dupont Mboma Mpya Ndaangye]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264195|Jean-Marie Mboyo Papy Bikanza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264196|Pepe Mbuku Balele]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264198|Nanou Memba Ebenga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264200|Zobel Milolo Dibondo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264201|Prosper Miruho Akili]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264202|Claude Misare Mugomberwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264206|Sangolo-Zaku Moussa Kalema]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264207|Jean-Jacques Mpanga wa Lukalaba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264208|Messie Mpia Lotete]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264209|Claude Mpia Menazambili]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264210|Simon Mpiana Ntumba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264211|Jean-Claude Mpongo Nkita Ilanga Nzali]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264212|Dieudonné Mposhi Kibambe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264213|Charles Guillaume Mpunga Musha Musha]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264214|MPUTU YALIKO KELPER]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264215|Benezeth Msafiri Kyakakala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264216|Papy Bon Soleil Muanza Munya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264217|Damase Muba Kitwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264218|Khiler Mubambe wa Lumbulwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264219|Serge Muber Thoniot]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264221|Bertin Mubonzi Murhomulume]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264229|Sokoro Mufalme Tambwe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264230|Josué Mufula Jive]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264231|Jean-Baptiste Muhindo Kasekwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264232|Paul Muhindo Mulemberi Vahumawa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264234|Albert-David Mukeba M'Fouta]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264235|Patient Mukena Yumba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264236|Serge Mukendi Fontshi Kanyinda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264237|Arsène Mukonga Kasamba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264239|Emmanuel Mukundi Nyembo Kahumba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264240|Simon Mulamba Mputu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Mulamba.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q112264241|Augustin Mulumba Kanza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264242|Pétillon Mundia Neke]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264243|Cléophas Munganga Gadimba Gembi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264244|Didier Munkie Mbali Iba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264245|Patrick Munyomo Basilwango]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264246|Dhedhe Mupasa Lukobo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264247|Freddy Musambya Kabwe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264248|Célestin Musao]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264249|Guy Musomo Wapembe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264250|Emmanuel Musukulu Barande]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264251|MUTEULE MOROMORO MUTUEL]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264252|Germain Mutombo Kasongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264254|Roger Mwamba Mangbenza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264255|Emile Mwamba Mukenge]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264257|Édouard Mwangachuchu Hizi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264258|Singoma Mwanza Hamisi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264259|Rosen Mwenze Wakadilo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264260|Nehémie Mwilanya Wilondja]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264261|Stive Ndambire Makuha]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264262|Justin Ndayisimye Harerimana]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264263|Ernest Ndengo Bapalembi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264264|Ndjoloko Tambwe Bathe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264265|Ados Ndombasi Banikina]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264266|Léon Nembalemba Essuku]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264267|Jean Ngadjole Dhebo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264268|Eric Ngalula Ilunga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264269|Alphonse Ngandu Katunda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264270|Valentin Ngandu Kayembe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264271|José Ngbanyo Mbunga Detato]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264272|Espérant Ngindu Shindanyi Muabi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264273|Hardy Ngobe Yoto]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264274|Charles Ngombe Nzeu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264275|Dieudonné Ngwasi Akilimali]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264278|Dieudonné Nsase Muetutuikale]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264286|Cerveau Pitshou Nsingi Pululu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264287|Pierre Nsumbu Muntu Kalavo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264288|Éliézer Ntambwe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:NTAMBWE MPOSHI CHARMANT ELIEZER.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q112264289|Noël Ntudi Nsungu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264291|Paulin Odiane Doune]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264292|Justin Okfungu Ohoto]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264293|Jean-Charles Okoto Lolakombe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264296|Emmanuel Ompeta Shonda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264297|Augustin Osumaka Lofanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264298|René Otshudi Olamba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264299|Eric Paluku Kamavu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264301|Matthieu Pembamoto Kyala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264302|Rubin Rashidi Bukanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264303|Christian Rusize Byaterana]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264304|Garry Sakata Moke Tawab]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264305|Bertin Sebujangwe Kirivita]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264306|Jean-Paul Segihobe Bigira]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264307|Alphonse Seke Ngedi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264308|Dieudonné Sekesa Sadiange]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264309|Paul Senemona Moinga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264320|Hyancinthe Shisso Kongolo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264321|Roger Sido Wagia]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264322|Justin Somana Mondali]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264323|Abraham Soriano Kitanika]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264324|Richard Swedi Kanyaduru]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264325|André Tambwe Katambwe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264326|Jean-Marie Tambwe Lubamba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264327|Maurice Tambwe Ngongo Mwanatsali]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264329|Albert Tshilemb Kabwit]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264330|Floribert Tepage Tedende]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264331|Faustin Toengaho Lokundo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264332|Georges Tshibangu Buamukoso]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264333|Freddy Tshibangu Kabula]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264334|Paul Tshilumbu Kantola]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2019-02-13 | | |- | ''[[:d:Q112264335|Martin Tshipama Lunganga Tshiama]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264337|Placide Tshisumpa Tshiakatumba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264338|Cédrick Tshizainga Kapumba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264340|Janvier Tshongbolo Malenga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264341|Jonas Tsundu Tsundu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264342|André Léon Tumba Mukendi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264344|Prosper Tunda Kasongo Lukali]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264345|Innocent Unyon Vakpa Katumba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264346|Jean-Faustin Uvoya Unencan]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264347|Daniel Uyewa Cwinya'ay]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264348|Sam D. Martin Widjilowo Ne Itchend]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264349|Eugène Wute Eliko]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112264350|Boniface Yemba Poyo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265471|ADIA LETI MAWA BAUDOUIN]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265474|Dieudonne Agbumana Motinga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265475|Cyprien Aleku Kitika]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265476|Gustave Alenge Nadonye]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265482|A.M. Ambuku Goty Watsakoke]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265483|Serge Amuri Kakibisha]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265484|Angalikiana Kalumbula]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265485|Dieudonne Anziama Kamuzibani]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265487|Jean Bertin Atandele Songe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265488|Arthur Athu-A-Guyimba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265489|Marie Avongi Sandrion Yele]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265491|Martin Aza Bhatre]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265493|Emmenuel Bahati Vistange]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265495|Jacques Bakambe Shesha]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265496|Dieudonné Jacques Bakungu Mythondeke]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265497|Nganda Bala Bala Kawa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265498|Ed. Balembo Balama Kasomba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265499|Henry Balengola Banyele]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265500|Valentin Balume Tussi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265501|Jean Pierre Bangalyba Baly]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265502|Bertin Banganyigabo Kanyeshuli]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265503|Buffon Banza Lupusa Biata-Biale]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265504|Banze Bwana Kasongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265505|P. Bapolisi Buhuga Polepole]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265506|Jean Bosco Barihima Ka-Butsiri]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265507|Bashala Kantu wa Milandu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265508|Manasse Bashizi Zirimwagabo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265509|Marthe Bashomberwa Lalia]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265510|Seraphin Bata Kyala Ngangu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265511|Godefroid Bayoli Kambale]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265512|Bertin Beya Mubiayi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265513|Jean Beya wa Kabemba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265514|Christophe Beyeye Djema]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265515|Rose Biasima Lala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265516|Lajos Bidiu Nkebi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265517|Micheline Bie Bongenge]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265518|Bieto Kutoma Silumbanza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265519|Solid Birindwa Chankire]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265520|Puis Bitakuya Dunia]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265522|Charles Bofassa Djema]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265524|Bolenge Yoma Titchou]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265527|Jean Bosco Bonsomi Mokpami]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265528|Jacques Yves Bonyoma Falanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265529|Albert Bope Lobo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265531|Jean Dieudonne Bosaga Sumaili]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265532|Leon Botoko Imeka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265533|Michel Botoro Bodias]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265535|Cyrille Boyenda Ayela]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265536|Desire Buherwa Lupini]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265537|Gandhi Bukamba Lufungula]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265538|Flavien Bukasa Ngo Enin]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265540|Jeanne Bunda Bitendwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265541|Xavier Bununda Baroki With]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265542|Maurice Bura Pulunyo Cajetan]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265544|David Byenge Mukabi Nzuji]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265545|Moïse Chokwe Cembo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265546|Lovy Chum Murish]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265548|Dhetchouvi Matchu-Mandje]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265550|Anaclet Dikuyi Muboyayi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265552|Hubert Dishashi Kalenga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262928|Matthieu Kasunka wa Banza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262929|Louis Kaswende Batuanini]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262930|Jacques Katalay M'buru Balo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262931|Richard Katamuliko Tsongo Maha]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262932|Katembo Muzee Budget]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262933|Paulin Katshongo Mbavu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262935|Jackson Kayombo Mbinda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262937|Jean-Pierre Kezamudru Musisiri]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262938|Edouard Kibawa Wimwene]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262941|Augustine Kilambe Lwando]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262945|Gregoire Kiro Tsongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262946|Joseph Kitenge Mulongoy]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262947|Gérard Kobili Ngundu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262949|John Kolela Yahanu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262950|Robert Koloba Denge]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262952|Timothe Kombo Nkisi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262953|Adolphe Komuesa Kalunga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262954|Désiré Bonaventure Konde Vila-Ki-Kanda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262955|Koso Diese Kovi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262956|Stephane Kota Piem]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262957|Jean Baptiste Kumasamba Olom]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262959|Joseph Lembi Libula]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262962|Félix Lupula Matshalo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262963|Symphorien Lobo Kasongo Klm]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262964|Athigo Lofimbo Bakundji]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262965|Michel Lokola Elemba Ekahandjala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262966|Jean-Robert Lomanga Longenga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262967|Cyprien Lomboto Lombonge L'Okeli]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262969|Albert Lotana Lokasola]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262970|Nelson Lothape Madimbo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262972|Jules Lowuya Enzimba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262973|Deogratias Lubala Ntebua Depe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262975|Floribert Luboto Ngwangu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262976|Guy Lufuluabo Tshitumbi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262977|Floribert Luhonge Kabinda Ngoy]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262992|Felicien Lukiana Mabondo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262993|Dominique Lukono Sowa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262996|LUNDA NDALAMBA LUNDA]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262998|Saturnin-Blaise Luono Kimbanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112262999|François Lusanga Ngiele]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263000|Gregoire Lusenge Kakule]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263002|Muller Oscar Luthelo Nyudi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263003|Venano Lutongo Muyeye Tshikambi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263004|Dieudonnê Miganda Mushubangabo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263007|Boris Maelezo Alabu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263008|Espoir Majagira Bulangalire]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263010|Richard Makuba Lutondo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263011|Adalbert Makutu Ma Ngayaya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263012|Jerome Makwala Mavambij Ye Beda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263013|Prosper Makwa Dede]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263014|Prospère Maluka Mopongo Mwambano Bede]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263015|Jean-Marc Malumba Mbangula]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263017|MANANGA KAYEMBE CADET YA MUKOLO]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263019|La Jeunesse Mandjuandjua Mayembe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263020|Antoinne Manongi Amboka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263021|Pascal Manshimba Manshimba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263024|Godefroid Masanza Makogu Ekondanide]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263025|Zury Masela Kiluty]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263027|Hubert Mashukane Baziruwiha]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263029|Job Antoine Massamba Malika]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263034|André Masumbu Baya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263035|Gamanda Matadi Nenga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263037|Romo Materanya Karagi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263039|Daniel Mavinga Domi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263041|André Mavungu Mbunga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263042|Serge Mayamba Massaka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263043|Richard Mayaya Kilole Kakwama]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263046|Adrien Mbambi Phoba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263047|Augustin Mbangama Kabundi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263048|Simon Floribert Mbatshi Batshia]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263049|Jean-Marie Mbaw Mbaw Yemata]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263051|Jean Mbaya Kandudi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263052|Eugénie Mbayo Kilumba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263053|MBAYO LUFUNGA PELESA]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263054|Thophile Mbemba Fundu Di Luyindu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263056|Vicky Mboso Muteba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263057|Emmanuel Mbuela Yimbu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263058|Dieudonné Mbukani Katebwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263060|Boris Mbuku Laka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263061|Isabelle Mbulu Mikobi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263063|Vasco Mbuyi Mamba Kalala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263064|Odette Mbuyi Ngoyi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263066|Victor Menantangu Mulalu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263067|Marie Mijabi Tumba Kimalanzi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263069|Benjamin Muamba Mulumba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263070|Giala Mobutu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263071|Jacques Mokako Nzeke]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263073|Didier Molisho Sadi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263074|Léon Mondole Eso Libanza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263075|John Mopondi Maloka Mongai]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263086|Léonard Mota Ngaliema]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2011-11-28<br/>2019-02-13<br/>2024-02-12 | 2018-12-30<br/>2023-12-15 | |- | ''[[:d:Q112263087|Emile Christophe Mota Noongo Khang]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263090|Joseph Mudumbi Biriomu-Iragi Mulunda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263092|Léon Mubikayi Mubalamate]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Leon mubikayi (2).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q112263093|Béatrice Muderhwa Nabintu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263094|Jules Mugiraneza Ndizeye]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263095|MUHINDO MULEMBERI]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263096|Eustache Muhiya Lumbu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263097|Alphonsine Mujinga Kayenu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112263098|Calixte Mukasa Kalembwe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265776|Gerard Kwungwasa Nakahuga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265777|Jean Louis Ernest Kyaviro Malemo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265781|Jean-Pierre Labughe Izaley]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265783|Francois Lemba Sala Midimo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265785|Sebastien Lessendjina Ikwame]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265787|Claudien Likulia Lifoma]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265788|Alexis Likunda Ndolo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265789|Pascal Lipemba Ikpanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265791|Jean-Claude Logo Mugenyi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265794|Eugene Lomata Etitingi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265832|Gaston Longina Bwana]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265833|Edmond Longo Ki-Mbenza Makasi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265834|Titien Longomo Nsongo Iwawa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265835|Claude-Andre Lubaya wa Lubaya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265836|Raymond Luete Katembo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265837|Felicien Lukunga Katanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265840|Raphael Lusasi Kimangidi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265841|Jacques Luzito Isipako]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265843|Edmond Luzolo Lwa Nganga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265844|Cherry-Ernest Maboloko Ngulambangu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265845|Garri Mabongo Katembo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265846|Georgine Madiko Mulende]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265847|Cyrille Makepa Ntambue]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265848|Alain Makhana Manzenza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265849|Emmanuel Makiadi Ma Kinkela]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265850|Prince Sylvestre Makila Ngakiber Swani]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265851|Makonero Wildor]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265852|Pierre Maloka Makondji]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265853|Le Bon Mambo Mawa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265854|Jean Paul Mambu Mbumi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265855|Bosco Mananga Ma Tshiama]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265856|Fulgence Mangbanzo Dua Engenza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265857|Godefroid Mankumbwa Yasupa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265858|Cyrille Manzembele Kokongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265859|Baudouin Manzombi Kulumbamba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265860|Mapati Kahindo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265861|Hubert Masala Loka Mutombo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265862|Augustin Mashauri Baganda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265863|Christophe Masumbuko Bashomba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265864|Jean Felix Mata Ebeka Ebama]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265865|Matabishi Musakani Wavungire]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265866|Gaston Mathe Nzinzi Mula]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265867|Georgette Matondo Kati Mayala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265869|Marcel Mazhunda Zanda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265870|Donatien Mazono Ansur-Ankus]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265871|Jean Baptiste Mbalu Kikuta]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265872|Delphin Mbanza Mangwata]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265873|Alain Mbaya Kakasu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265876|Philipe Mbenza Kunietama]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265877|Chantal Mbenza Simba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265878|Helene Mbokashanga Mikobi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265880|Cyrille Mbuembue Kaseu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265881|Wilfrid Mbuya Mibanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265882|Daniel Mbuya Mukiewa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265884|Remy Metela Pulumba Mikaba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265885|Godefroid Midu Shamuhamba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265888|Reginard Missa Amubuombe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265889|Luseela Mitendo Mwadi Yinda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265891|Joseph Nicolas Modua Molengomo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265892|Jean-Matthieu Mohulemby Bubangakozo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265894|Marie Moke Mambango]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265895|Jean-Baudouin Mokoha Monga Adogo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265896|Hubert Moliso Nendolo Bolita]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265898|Joseph Mpaka Malundama]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265899|Ruffin Mpaka Mawete]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265900|Jacques Mpanamo Ntamwenge]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265901|Michel Mpasi-A-Mbongo Dora]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265902|Bernard Mpetshi Wooto]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265903|Matthieu Mpungue Muitshika]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265905|Benjamin Muamba Mulunda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265906|Deogratias Mubalama Kashamangali]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265908|Didier Mudizo Musengo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265909|Charles Muhigirwa Mulume Oderwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265910|Alphonse Muhind Kasole]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265911|Muhindo Matayo Sengemoya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265913|Jean Lama Mukalay Bikuhangila]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265914|Jean Christophe Mukanya Nkashama]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265915|Jean Pierre Mukeba Tshikala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265917|Jean Martin Mukonkole Kibengie Muki]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265918|Theo Mukwabatu Buka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265919|Zenon Mukwakani Gahungu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265920|Donatien Mulamba Katoka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265922|Octave Mulaya Mapatano]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265923|Arthur Mulumba Izuela]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265924|Jean Mulunda Shimbi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265925|Alain Mulya Kalonda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265926|Alphonse Munamire Mungu-Akonkwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265927|Thomas Munayi Muntu Monji]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265928|Munongo Ban’chy]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265929|Dieudonne Mupata Lugalu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265930|Raymond Mushesha Ndoole]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265937|Crispin Mutumbe Mbuya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265938|Thomas Muulwa Kataala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265939|Jacques Muyumba Ndubula]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265940|Marc Mvwama Anedu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265941|Marc Mwamikedi Makani]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265942|Mwenze Mutombo Nkundu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265944|Pascal-Joseph M'vula Kapome]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265945|Adrien Nawezia Chikwand]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265946|Rene Nday Kabongo Kyanza Ngombe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265947|Laurent Ndaye Nkondo Mulekelayi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265948|Gilbert Ndjaba Kpande]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265949|Djonio Ndjoku Nyou]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265950|Helene Ndombe Sita]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265951|Albert Ndombele Locko]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265952|Pascal Ndudi Ndudi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265953|Ne Muanda Semi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265955|Jean Pierre Ngabu Kparri]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265956|Mamie Ngalula Kalala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265957|Emmanuel Ngbalindie Sasa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265959|Wilfried Ngoie wa Mwenze]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265960|Ngokosso Apa Michel Pierre]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265961|Sebastien Ngolomingi Mpele]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265962|Joseph Ngoma Di Nzau Matone]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265963|Ngoma Kosi Abdoul]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265966|Jean Nathanaël Ngoyi Mukanku]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265967|Victor Nguala Bananika]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265968|Seraphin Ngwande Mebale-Balezu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265969|Celestin Nkenda Kaslema]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265970|Nephtali Nkizinkiko Mpawe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265972|Jean Pierre Nsiala wa Bansiala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265973|Nsimba Lutete Esaie]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265974|Nicolas Nteny Olelle Afya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265975|Camille Ntombolo Mutuala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265976|Isidore Ntumba Mwangung]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265977|Willy Mercier Ntumba Petumpenyi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265979|Roger Ntumba Torro wa Ntumba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265980|Raphaël Nyabirungu Mwene Songa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265981|Seraphin Nyami Ngwamashi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265982|Louise Nzazi Muana]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265983|N’dom Nda Ombel Constant]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265984|Michel N'sole Mokoruboba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265985|Robert N'zikianda Ankolia]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265986|Jean Obote Sirika]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265987|Gustave Omba Bindimono]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265988|Leon Ozana Wezago]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265989|Paluku Mikundi Vikwirahangi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265990|Gilbert Paluku wa Mutheti]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265991|Patcho Panda Jakulu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265993|Pay Pay Wa Siagasiche]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265994|Genevieve Pea-Pea Ndembo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265995|Telesphore Pero Mahopa Banyath]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265996|Sylvain Pitshi Ndambi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265997|Jean Paul Pond Kayamb]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265998|Theobald-Blaise Rogho Ngimale]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265999|Georges Sabiti Muhire]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266000|Thomas Vincent De Paul Safari wa Kibancha]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266002|Sekimonyo Wa Magango Come]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266003|Pascal Selinga Kodeye-Wene]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266005|Martin Shalo Dudu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266006|Vincent Sibkasibka Malaume]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266007|Jacques Sima Krulikemun]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266008|Casimir Sindani Anyama]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266009|Sindani Mulonde Esdras]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266010|Gilbert Sugabo Ngbulabo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266011|Fernand Sumari Balike]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266012|Paul-Ignace Sumbu Longhomo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266013|Alexis Takizala Masoso]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2006 | 2011 | |- | ''[[:d:Q112266014|Nestor Tela Falanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266015|Fidele Tingombay Mondonga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266016|Marc Tshata Sakapumba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266017|Marcel Tshibuyi Mitambe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266018|Georges Tshilenge Mbuyi Shambuyi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266021|Jerome Tshombe Nawej]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266023|Jean Bosco Ukumu Nyamuloka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266025|Jean Marie Uvoya Cwinya'y]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266026|Pierre-Claver Uweka Ukaba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266027|Yvon Uwor Cwinya'ay]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266028|Felix Vundwawe Te Pemako]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266043|Joseph Wando Wandata]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266045|Melanie Wisso Eyenga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266047|Yvon Yanga Kidiamene]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266048|Seraphin Zimba-Zimba Mw-Ah-Kikar]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112266049|Fabien Emery Zulu Kilo Abi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112274911|Sacré Inioki]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q113824423|Bungishabaku Katho]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q118692962|Françoise Milolo Tshianda Malu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q124052241|Marie Kyet Mutinga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Mutinga.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q125322637|Marie-Claire Kengo Wa Dondo Mokandakese]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2024-02-12 | | |- | ''[[:d:Q126265818|Guy Kabombo Muadiamvita]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131010382|Paulin Lendongolia Lebabonga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Paulin LENDONGOLIA LEBABONGA.png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q131217355|Emil Saidi Balikwisha]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Emil Saidi Balikwisha.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q131429411|Katembo mafugula]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131429562|Kasereka siwako]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131538867|Patrick Salumu Witakenge]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131577666|Mumbere Bwanapuwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Eric Mumbere Bwanapuwa.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q131666832|Christian Kitungwa Muteba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Christian Kitungwa Muteba.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q131845049|Jean-Jacques Myewa Elakano]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131845239|Patrick Baka wa bana]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131845526|Tchakubuto TH]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131847129|Théophile Basoshi Iubwe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131847316|Nyamangyoku ishibwela]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131847556|Miruho akili prospère]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131849818|Bahati mahingete Serge]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131850299|Ndusi nkebe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131850345|Banywesiye vital]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131850727|Kitumahini debirira Didier]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2024-02-12 | | |- | ''[[:d:Q131852188|Mirindi masheka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131852332|Ndatabaye kajibwami]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131852392|Lutala mutiki Trésor]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131852558|Shirulwire bulala basengezi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131853047|Kubaka kalimba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131853221|sumahili miseka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131858914|Misare Mugoberwa Claude]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131861980|Amini kabaka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131862229|Kokola kantitima]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131862431|Kitumahini debirira]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131868205|Samuel Adubang'O Awotho]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131901808|Kauta Amuri Nyembo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131901817|Raymond Akisu Adjule]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131901847|Etienne Andrito Alendo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131902414|Robert Agenong'A]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131902457|Jean-Marie Akandabo Imbay]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131902517|Joseph Alimasi Kingungu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131902528|Shemu Amini Kabaka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131902540|Kizito Amule Arakayo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131902565|Jeef Andaka Gbadani]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131902582|Vincent Andulu Enzongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131902749|Emmanuel Bahati Baseme]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131903269|Eustache Banza Nsomwe A Nfunkwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131903307|Enock Batsotsi Nyamwisi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131903327|Yannick Barwani Lumbala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131903507|Emmanuel Bakabi Abusa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131904090|Sevérin Bamany Mobely]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131904252|Nono Berocan Kerauke]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131904301|Astrid Biduaya Sephora]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131904613|Etienne Bimwala Ron Roger]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131904682|Frédéric Bisimwa Batandi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131904717|Donatien Bitini Talabau]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131905495|Elisé Bokumwana Maposo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131905526|Félix Bosekota Mbana]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131905567|Freddy Bonzeke Iliki]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131905650|Fiston Bokundoa Angembe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131905707|Benjamin Bedi Mongay]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131905759|Justin Bendesana N'Zama]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131905782|Dieudonné Bhileni Cwanya'Ay]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131905894|Claude Bila Minlangu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131911341|Victor Bindu Tshangata]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131911367|Georges Bokondu Mukuli]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131911386|Zacharie Botuli Yekya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131915281|Romain-Landry Bussa Mbule]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131915344|Jean-Claude Bwanganga Tawaba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131915381|Jacques Cime Wangunwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131915412|Éloi Cubaka Kalimba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131915420|Marcel Dandu Ekutu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131915427|Florent Deba Abonogwo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131915456|Samuel Degba Mozabi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131915485|Thali Dasyo Mokfe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q131915507|Baltazar Cola Ngoy]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132126251|Jerry Dikala Majed Lubanzadio]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132126336|John Efambe Ekamba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132126362|Marc Ekila Likombo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132126404|Jean Lambert Ekumbaki Ombata]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132126446|Xavier Emedi Amuri]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132126482|Patrick Eshiba Kasemuana]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132126511|Zéphirin Fumumapanda Malamba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132126567|Venance Eyanga Mboyo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132126615|Aimé-Jean-Maurice Emela Moninga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132126668|Ghislain Embusa Endole-Ya-Lele]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132126723|Célestin Katshi Ekoto Loleke]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132130340|Jacques Colin Efoya Bokeko]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132130367|Hipolyte Djongambo Ndjadi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132130447|Alexis Gisaro Muvunyi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132130481|Venance Ibuli Ebula]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132130508|Jovany Ilunga Luyoyo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132130561|Désiré Iwolo Banyafia]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132130593|Albert Iwondo Ilonga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132130608|Hermes Itina Mayamba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132130652|Francis Ilunga Wa Ilunga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132130664|Eddy Ilunga Mbuyu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132133346|Reagan Ilanga Bakonga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132134668|Adjio Gidi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132143557|Simon Gbalimo Mbedwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132143585|Berthos Kabey Diyal]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132145132|Jean-Louis Kalamba Ngindu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132145376|Espérant Kamanda Tshionyi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132145448|Andre Kabemba Kabuele Wayulu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132145480|John Kabeya Mbonda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132145587|Olivier Kabeya Sombamanya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132145646|Rebecca Kabika Kembe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132145665|Augustin Kabuya Tshilumba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132145763|Diddy Kahilu Kawele]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132145792|Charles Kakule Sabungo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132145810|Jean-Pierre Kalinde Kavimbwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132145826|Albert Kamba Kayembe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132145851|Célestin Kamb Kamulangul]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132145871|Ida Kamonji Nasserwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132146324|Alain Kantenga Kapenda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132146356|Alain Kapya Makumbo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132146414|Jean-Marie Kaseya Tshingambo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132146427|Nene Kashinde Avodjoa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132147265|Isabelle Kitumaini Nangabo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132147319|Elie Kolongo Darwezi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132147342|Synim Lenge Ngoy]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132147376|Jean Laury Lilongo Botshili]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132147414|Jelina Linyonga Za Nyalembe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132147472|Christophe Lofose Empangi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132147643|Nicholson Fils Longo Longo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132147894|Didier Kitumaini Ndebirira]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132151282|Désiré Casimir Kolongele Eberande]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132151311|Bosco Kombi Pendani]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132151398|Trésor Limengo Ikolonga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132151439|Franck Lomasa Otoko Dombelo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132151468|Vincent-Medard Lonombe-Kon-Lonombe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132153470|Peter Lopose Motigea]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132153494|Théoveul Lotika Likwela]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132153529|Serge Junior Lukadi Mulumba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132153557|Serge Makongo Kangantima]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132153582|Emmanuel Makonga Kabila]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2024-02-12 | | |- | ''[[:d:Q132153635|Nene Mainzana Mapoko]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132153695|Tity Lonsala Nsombo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132153803|Taylor Lubanga Muambi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132157974|Mickael Lukoki Nsimba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Mickael Lukoki Nsimba portrait RDC 2025.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q132158163|Cesar Matabaro Rwamanyuku]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132158250|Jospin Mateso Savo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132158331|Donatien Matoko Luemba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132158407|Marcel Matumpa Buka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132166849|Meschack Mandefu Muela]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132167102|Elvis Atsongya kiyaya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132167162|Ruphin Mangbau Mongungu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132167454|Blanchard Mangomba Bomeya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132167457|François Mayani Paku]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132167766|Gloire Mbemba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132167835|Adam Mbaya Kavulambedi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132167875|Joseph Mbaya Kabwe Wa Muadi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132167924|Edmond Mbanz A Mbang]]'' | | | | | |- | ''[[:d:Q132167987|Mavungu Mavungu Alain Stallone]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132168069|Zola Matomina Nsuela]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132168107|Celestin Matili Esanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132168228|Boniface Matanda Kabanda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132168399|Doudou mangu mangu dunia]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132171126|Pierre Celestin Mbodina Iribi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132174974|Didier mbuyi mundela]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132175333|Bruno Miteyo Nyenge]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132175420|Jacqueline Daida Moleka Anongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132175497|Aimé Pascal Mongo Lokonda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132175564|Godé Mpoy Kadima]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132175652|Jean-Paul Muber Jauli]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132175740|Charles Muhadila Kapenda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132181463|Marcel Mufungizi Musharhamina]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132181527|Janvier Msenyibwa Apele]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132181570|Michel Moto Muhima]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132181600|Isidore Monzia Lingula]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132181625|Richard Mona Mbumu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132181633|Obedi Muhindo Simisi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132181652|Richard Mukaya Kazadi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132181686|Christian Mukendi Kalemba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132181712|Jerry Mulamba Mande]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132181733|Edo-Pascal Mulangu Kalala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132181752|Wenslens Mulenga Upala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132181786|Donatien Muloko Kamwanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132181817|Thierry Mulumba Mpandanjila]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132181848|Guy Geoffrey Munana Ramazani]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132181890|Symphorien Mungala Mputu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132182786|Jules Mumbere Mathe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132183045|Edouard Mulumba Mudiandambu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132183081|Guelord Mulimbi Kasongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132184003|Jean De Dieu Mulenda Ebondo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132184191|Didier Anicet Mukoko Kinamvuid]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132184217|Jérôme Muntu Woma]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132184283|André Mushongo Mashara]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132184381|Trésor Muyeye Lutongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132184406|Patrick Mvuanda Nzola]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132184411|Jethro Muyombi Tshimbu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132184483|Joseph Muteba Kasambay]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132184514|Moise Mussa Kabwankubi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132184531|Guy Musomo Wapemba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132184549|François Mungu Jakisa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132189165|Patrick Namazihana Bachoke]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132189220|Fortunat Ndambo Mandjuandju]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132189694|Justin Ndayisimye Hererimana]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132189879|Ernest Ndengo Bapelembi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132189911|Jean Marie Vianney Ndjaza Linde]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132189950|Jean Paul Ngabu Tsunde]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132190445|Yannick Mambu Mbasa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132190542|Jean-Marie Mangobe Bomungo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132190636|Bienvenu Mangonza Bayekele]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132198283|Paquis Nganini Atabakutuba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132198382|Jean Trésor Ngea Dala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132198807|Sébastien Ndosiba M'Vanzi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132199226|Mwamus Mwamba Mushikonke]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132201448|Jean-Baptiste Ndefu Swatongi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132201549|Amedée Ndatabaye Kajibwami]]'' | | | | | |- | ''[[:d:Q132201594|Ghislain Ndala Mbayo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132291639|Flory Mapamboli Posa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132291967|Béatrice Masangu Bito]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132399132|Joseph Mwina Kyangebeni]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132399524|Laurent Ngila Moke]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132400009|Paul Gaspard Ngondankoy]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132400431|Alexis Ngoy Kasole Malob]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132400919|Bernard Nkosso Lokakao]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132401505|Julhy N'Sele Zinga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132401807|Antoine Ntabala Rwankuba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132402111|Ephremy Nsumbu Tenda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Ephremy-Nsumbu-Tenda-2024.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q132402598|Olivier Nsendula Kazadi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132403010|Tonton Nkoy Ampango]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132403290|Didier Nkongo Bamvangila]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132455065|Robert Niondo Toko]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132456273|Alexis Nguele Isikia]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132456528|Jean Ngoy Mvunzi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132456757|Yves Ngongo Otenga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132456779|Charmant Eliezer Ntambwe Mposhi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132456802|Pierre Nyenemo Sanguma]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132456849|Lambert Osango Nsenga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132456899|Nancy Phemba Nkongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132456924|Levis Rukema Makangura]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132456944|Makuke Kapako Paluku Siwako]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132456969|Robert Orodrio Angupi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132456984|Aam'Zih Nzuzi Kasa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132456998|Obedi Nyamangyoku Ishibwela]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132457144|Léonard She Okitundu Lundula]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132457174|Emile Sumaili Miseka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132457827|Th Tchakubuta Mufaume]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2024-02-12 | | |- | ''[[:d:Q132457968|Antoine Titan Eden Kalonji]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132458100|Pacio Tshianza Mikobi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132458295|Francis Tshibalabala Mukunayi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132458477|Dan Tshanda Kalengayi]]'' | | | | | |- | ''[[:d:Q132458627|Antoine Tokongo Tokoko]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132458806|Jacques Titako Ongoki]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132458989|Pierre Sumey Kitenge]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132459079|Benoit Shakasaka Tete]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132459122|Jean-Paul Segihobe Begira]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132459140|Norbert Samaki Andutini]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132459166|Jimmy Tshibangu Kabenji]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132459206|Éric Tshikuma Mwimbayi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132459299|John Tshimenga Mutombo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132472152|Isaac Tshiswaka Tshilombo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132472216|Aldos-Ali Tshitoko Kapanda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132472347|Isis Tumba Mbombo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132472650|Elie Tungunga Kasongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132472769|Richard Tukotu Walanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132472789|Armand Tshitende Miteyo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132473455|Marcel Tshipepele Ntumba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132473483|Jean-Pierre Tshimanga Bwana]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132473550|Isaac Jean Claude Tshilumbayi Musawu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132473660|Maurice Tshikuya Kayembe]]'' | | | | | |- | ''[[:d:Q132473688|André Wameso Nkualoloki]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2024-02-12 | 2024-06-15 | |- | ''[[:d:Q132473737|Laddy Yangotikala Senga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132473790|Charlotte Yumba Tshimbu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132473827|Marcel Zuma Anibie]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132473881|Samuel Yumba Mwanabute]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132474235|John Yav Nawej]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132474574|Placide Wenda Mukangwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132474892|Gaspard Wampeti Epoka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132527415|Glody Masudi Kalombo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132527541|Justin Masimo Monzimba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q132527612|Gustave Masanga Kapenge]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265553|Andre Diumasumbu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265554|Gaspard Diur Katond]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265555|Joseph Djema Ngoy Luma]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265556|Flory Dumbi Mbadu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265557|Faustin Dunia Barakani]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265558|Jacques Ebweme Yonzaba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265559|Lilonda Edo Kasongo Bin]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265561|Evariste Ejiba Yamapia]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265562|Ferdinand Ekam Wina]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265563|Marie Louise Ekpoli Lenti]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265566|Denis Engunda Litimba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265567|Ernest Etula Libange]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265568|Iwoka Ewanga Isewanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265569|Gabriel Fangbi Ngindo Kekpe Popolipo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265570|Fulgence Fono Makiasi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265571|Furabo Tondabo Mylet]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265572|Jean Marie Gapemonoko Lobotdumba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265573|Chrysostome Gbandazwa Masibando]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265574|Oscar Gema Di Mageko]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265575|Albert Gibga Gite]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265576|Bernard Guyeni Masili]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265577|Cleophas Guyzanga Guyandiga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265578|Jean Baudouin Idambituo Bakaato]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265579|Robert Ilunga Kambala Musasa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265580|Benjamin Ilunga Kazadi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265582|Freddy Isomela Iyongha Lofalata]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265583|Cyprien Iyamuleme Baragomanwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265584|Claude Kabagambe Magbo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265619|Dominique Kabengela Ngoy]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265621|Che Kabimbi Ngoy Mwana Ngoy]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265623|Leon Kabongo Mpongo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265625|Alexis Kadima Lubemba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265627|Toussaint Kaditanga Kikwanza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265629|Maurice Kafindo Bin Kosamu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265631|J.C. Kahembe Rwandinda Bigaruka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265633|Jean Kahusu Makwela]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265635|Sophie Kakudji Yumba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265637|Enoch Kakule Byatekwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265638|Pheresie Kakule Molo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265639|Muhima Kakule Sumbusu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265644|Vano Kalembe Kiboko]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265647|Jean Jacques Kalenga wa Kubwilu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265651|Omar Kalonji Tshisenge]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265653|Jerome Kamate Lukundu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265655|Faustin Kambala Ilunga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265661|Dieudonne Kamona Yumba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265662|Jean Marie Kamoni Mokota Lissa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265664|Samuel Kanyegere Lwaboshi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265666|Donatien Kanyi Nzia]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265669|Venance Kapuya Tshimankinda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265671|Edmondus Kasereka Vukutu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265673|Alain Jean Pierre Kashindi Assumani]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265675|Zephirin Kasindi Yumbe Sulbali]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265677|Jean Louis Kasongo Kawaya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265681|Kasongo Numbi Kashemukunda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265683|Gilbert Kasongo Sakadi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265684|Pele Kaswara Tahigwomo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265686|T. Katanga Mukumadi Yamutumba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265688|Jacques Katembo Makata]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265690|Gregoire Katende wa Ndaya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265693|Leonne Kati Kati Mundele]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265695|Etienne Katolu Munona Malu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265697|Jean Rene Katshiela Lungala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265699|Christian Katsuva Sikuli]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265701|Kakusi Katsuva Syahembulwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265705|Cyprien Kaubo Mutula Lwa Matanda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265706|Ambroise Kawesha Mutundo Ule]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265708|Jean Kayenga Bandakela]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265709|Annie Kayiba Muambuyi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265710|Dieudonne Kayombo Sekesenu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265712|Dieudonné Kazadi Nyembwe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265714|Bernard Kazwala Mayanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265716|Andre Mobikisi Kembe Ntambwe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265717|Alphonse Kembukuswa Nlaza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265721|Marceline Kibambe Lubangi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265723|Gauthier Kididi Kiki Kilolo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265725|Ghislain Kienge Dyashi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265727|Marie Jeanne Kika Zamuda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265729|Wilfrid Kikadi Gapongolo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265730|Ruffin Kikapa Kipanga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265731|Eric Kilengwa Lubambu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265734|Jacques-Protais Kimeme Bin Rukohe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265735|Christophe Kingotolo Lunianga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265738|Simon Kisala Wabongya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265740|Eric Kisimba Kimbalunanda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265744|Leon Kisolokele Lukelo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265746|Yves Etienne Kisombe Bisika Lisasi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265748|Etienne Kisunka Cola]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265749|Jean Oscar Kiziamina Kibila]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265752|Jacques Koko Igumba Mussa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265754|Boniface Konde Muwelwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265755|Bernardin Kondokelwa Itunga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265756|Desire Koyengete Solo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265757|Jean Pierre Kpawili Wedogulune]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265758|Rabbin Kpenumo Moolongawi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265761|Michel Kumaluta Shangu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265763|Fulbert Kunda Kisenga Milundu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265765|Emmanuel Kutonda Kolami Kiala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265773|Jean Pierre Kutudisa Panda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q112265775|Damien Kwabene Mwetaminwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475490|Ida Kitwa Godalena]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475499|Viviane Kapufi Mwansa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q96475506|Olive Mudekereza Namegabe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2019-01-28 | | |- | ''[[:d:Q96475511|Adolphine Byayuwa Muley]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2019-02-13 | 2024-01-13 | |- | ''[[:d:Q96475514|Eugénie Agoyo Wayiko]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q97277162|Néné Nkulu Ilunga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q97446584|Steve Mbikayi Mabuluki]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q97464651|Willy Bakonga Wilima]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q98269668|Valentin Senga Paysayo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q99851849|Pius Muabilu Mbayu Mukala]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q101412106|Adèle Degbalase Kanda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q102274390|Berthold Ulungu Ekunda Lukata]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q104416504|Maguy Rwakabuba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Maguy Rwakabuba - 2015 (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q104771218|Henriette Wamu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2006 | | |- | ''[[:d:Q105523479|Jean-Michel Sama Lukonde Kyenge]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Secretary Blinken Meets With DRC Prime Minister Lukonde (52276160562) (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q105546420|Jean-Pierre Lisanga Bonganga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q105713042|Gilbert Tshiongo Tshibinkubuka wa Tumba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q105754578|Angèle Tabu Makusi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q105798778|José Mpanda Kabangu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:José Mpanda Kabangu - 2020 (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q105946534|Jean-Pierre Bokole Ompoka]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106081591|Jean-Jacques Mamba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106163828|Jean-Marie Lukulasi Massamba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:JEAN-MARIE LUKULASI.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q106505759|Aminata Namasia]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2019-01 | | |- | ''[[:d:Q106588674|Tony Mwaba Kazadi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106777922|Adrien Bokele Djema]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106786484|Raymond Tchedya Patay]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106884074|Jean-Pierre Lihau]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Jean-Pierre Lihau.png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q106903744|Godard Motemona Gibolum ya Kembi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106904435|Neron Mbungu Mbungu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106904741|Guy Mikulu Pombo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106904755|Jonathan Bialosuka Wata]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106904823|Amato Bahibazire Mirindi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106904837|Samy Adubango Ahoto]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106904946|Crispin Mbadu Phanzu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106905141|Albert Fabrice Puela]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106905169|Modero Nsimba Matondo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106905178|Cherubin Okende Senga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106905188|Christian Mwando Nsimba]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106905313|Vincent Okoyo Nembe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106911980|Albert Botombula Tabu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106912247|Paulin Maembo Gelingi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106912703|François Rubota Masumbuko]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106913386|Muhindo Nzangi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | [[Fáìlì:Minister of Higher and University Education Muhingo Nzangi Butondo Launch of project on the introduction of courses in forensic medicine in DRC universities.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q106913451|Anne-Marie Karume Bakaneme]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106913695|Jean-Pierre Daruwezi Mokombe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106913836|Nelson Paluku Syayipuma]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106914680|Juliette Mbambu Mughole]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2016-07-30<br/>2006 | 2019-01-13<br/>2011 | |- | ''[[:d:Q106926186|André Mbata]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q106929174|Dieudonné Mwenze Wa Mujinga]]'' | | | | | |- | ''[[:d:Q106929702|Antoine Nzangi Ngelengbi]]'' | | | | | |- | ''[[:d:Q107044433|Daniel Safu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q107187435|Arthur Sedea Ngamo Zabusu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q107189786|Albert Mpeti Biyombo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q107252986|Bernard Kayumba Shikilwe]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q107278026|Kikoka Gaytoni Toni]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q107368856|Gael Bussa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2019 | | [[Fáìlì:Hon. Gael Bussa Obambule.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q107474977|Joas Mbitso Ngedza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q107475161|César Lubamba Ngimbi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q107528370|Pierre Kangudia]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q107694205|Dieudonné Upira Sunguma Kagimbi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q107694336|Anicet Kuzunda Mutangiji]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q107746255|Daniel Mbau]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q107785573|Jean-Claude Kazembe Musonda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q107985923|Anaclet Kabeya Kalenga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q107988769|Roger Abotome Bakabisya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q107994857|Wilson Adirodu Djari]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q107999450|Emmanuel Adubango Ali]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108001028|Anatol Afoote Afotuku]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108022504|Mamie Agigba Widia]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108097700|Papy Ahono Nzobo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108106499|Amy Ambatobe Nyongolo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108106787|Patrick Amisi Lupia]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108107208|Jean-Pierre Anokonzi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108107537|Alu Asani Kabina]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108107723|Rufine Assina]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108137852|Emmanuel Atuyakila]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108138162|Jackson Ausse]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108138485|Patrice Autsai Adriko]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108189125|Jean-Pierre Ayobangira]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108196229|Anicet Babanga Mpotiyolo]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108196484|Paul Babangu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108198404|Héritier Bahati Chuma]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108199071|Chadrack Baitsura]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108200117|Boniface Balamage]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108200590|Donatien Balekelayi]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108202623|Paul Balenza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108317623|Albert Baliesima]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108317692|Fabrice Bandenonga]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108318625|Daniel Banio Debho]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108319287|Vital Banywesize Mukuza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108319698|John Banza Lunda]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108329864|Marmont Banza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108330137|Jules Barhalengehwa]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108331355|Alphonse Benza]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108331739|Nono Berocan]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108332109|Etienne Bidjep]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108385607|Denis Kambayi Tshimbumbu]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108422788|Eddy Bisweko]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108422974|Jean-Pierre Bobe Yaboy]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |- | ''[[:d:Q108433429|René Sebastien Bofaya]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | | |} {{Wikidata list end}} hdy0aal9k7tj3o6co66n6usk0newh9a Oníṣe:GerardM/Members of the National Assembly of Guinea 2 66698 637602 636510 2026-09-20T01:02:07Z ListeriaBot 17294 Wikidata list updated [V2] 637602 wikitext text/x-wiki This list is not ready for use on Wikipedia because a President of Guinea who was President twice does not show twice. {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P39 wd:Q21295985 } |section= |sort=P39/Q21295985/P580 |sort_order=desc |columns=label:Article,description,P27:Country,P39/Q21295985/P580:Start date,P39/Q21295985/P582:End date,P18:Image |thumb=128 |min_section=2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! description ! Country ! Start date ! End date ! Image |- | ''[[:d:Q323086|Aboubacar Somparé]]'' | | [[Guinea]] | | | |- | [[Jean-Marie Doré]] | | [[Guinea]] | | | |- | ''[[:d:Q2289977|Siradiou Diallo]]'' | | [[Guinea]] | | | |- | ''[[:d:Q3358505|Ousmane Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2013 | 2020 | [[Fáìlì:Ousmane Gaoual Diallo.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3510611|Sékou Kouréissy Condé]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | [[Fáìlì:Sékou Koureissy CONDE.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q5351372|El Hadj Ismael Mohamed Gassim Gushein]]'' | | [[Guinea]] | 1995 | 2008-12 | |- | ''[[:d:Q6666650|Loffo Camara]]'' | | [[Guinea]] | | | [[Fáìlì:Loffo Camara - 1962.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q16186605|Sekou Benna Camara]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q18940812|Ahmed Tidiane Cissé]]'' | | [[Guinea]]<br/>[[Fránsì]] | | | [[Fáìlì:Ahmed Tidiane Cissé Ministre.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q87442540|Nanfadima Magassouba]]'' | | [[Guinea]] | 2013 | 2020 | |- | ''[[:d:Q88863811|Djéné Saran Camara]]'' | | [[Guinea]] | 2013-09-28 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q96621736|Aboubacar Soumah]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q96678661|Aly Kaba]]'' | olóṣèlú, Guinea | [[Guinea]] | | | |- | ''[[:d:Q96678697|Ibrahima Deen Touré]]'' | olóṣèlú, Guinea | [[Guinea]] | | | |- | ''[[:d:Q96678700|Elhadj Dembo Sylla]]'' | olóṣèlú, Guinea | [[Guinea]] | | | |- | ''[[:d:Q96695282|Domani Doré]]'' | | [[Guinea]] | | | |- | ''[[:d:Q99399482|Oyé Béavogui]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-01 | | |- | ''[[:d:Q109310549|Abdoulaye Bernard Keita]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q109318712|Aboubacar Adama Sylla]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q109321066|Moustapha Diané]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q109321083|Thierno Aliou Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q109321431|Togba Traoré]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q109321463|Elhadj Baila Ly]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q109321466|Antoine Kadouno]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q109321676|Hadja Djakagbè Kaba]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q109322199|Marie Madeleine Kamano]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q109322223|Souleymane Touré]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q109538043|Abou Traoré]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q109609655|Aboubacar Soumah]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q111520113|Fatoumata Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2026-07-26 | | [[Fáìlì:Fatoumata Diallo.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q111543965|Dominique Kpoghomou]]'' | | [[Guinea]]<br/>[[Kánádà]] | 2026-07-17 | | [[Fáìlì:Dominique Kpoghomou.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q111550712|Ibrahima Sory Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123985730|Mamadou Baadiko Bah]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123986837|Meta Traoré]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123986912|Mohamed Diop]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123986946|Sékou Minkaïlou Conté]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123987064|Amara Traoré]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123987157|Cheik Fantamady Camara]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123987176|Fodé Abass Cissé]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123987192|Elhadj Ibrahima Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123987208|Ibrahima Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123987308|Mamadou Dian I Camara]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123987327|Mamadou Saliou Kanté]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123987345|Mamadou Saliou Baldé]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123987404|Samouka Bérété]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123987429|Marie Kenneth Guilavogui]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123987446|Zoupé Zogbélémou]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123987468|Mathieu Kpogomou]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123987867|Abdoulaye Kaba]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123987891|Eva Kross]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123987942|Balla Camara]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123987970|Ibrahima Sory Traoré]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123987995|Facely Camara]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123988023|Lanceï Diakité]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123988038|Sory Sow]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123988123|Daouda Sidibé]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123988265|Mamady Kandé]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123988286|Togba Zogbélémou]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01-14 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123988295|Aissatou Bobo Baldé]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123988307|Michel Kamano]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123988325|Momo Camara]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123988333|Mohamed Tounkara]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123988512|Souleymane Keita]]'' | | [[Guinea]] | 2020-03-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123988551|Bakary Diakité]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123988735|Moussa Bangoura]]'' | | [[Guinea]] | 2020-03-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123988797|Ramatoulaye Labo Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2020-03-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123988811|Tokpa Jean Kolié]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123988819|Mansa Samaoro]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123989294|Moussa Soumah]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123989298|Malick Sylla]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123989302|Fatoumata Barry]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123989304|Abdoulaye Sanoh]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123989307|Mamadou Saliou Sow]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-03-05 | [[Fáìlì:Mamadou Saliou Sow.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q123989325|Mamadou Alpha Bah]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123989330|Boubacar Sidighi Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123989333|Moustapha Kaba]]'' | | [[Guinea]] | 2021-04-22 | 2024-09-05 | |- | ''[[:d:Q123989334|Elhadj Mamadou Dian Barry]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2020-11-18 | |- | ''[[:d:Q123991647|Mamadou Kaly Bah]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123991670|Morlaye Sylla]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123991691|M’Ballou Fatoumata Camara]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123991706|Sata Diakité]]'' | | [[Guinea]] | 2020-06-03 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123991742|Bouna Keita]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123991748|Mohamed Lamine Kaba]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123991754|Elhadj Ibrahima Sila Bah]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123991769|Pépé Koulémou]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123991773|Sâa Kossa Touré]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123991786|Fodé Mohamed Soumah]]'' | | [[Guinea]] | 2013-09-28 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123991807|Boubacar Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q123991818|Saliou Bella Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q124024843|Mamadou Diawara]]'' | | [[Guinea]] | 2013-09-28 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q124080518|Joe Bébéto]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q124149389|Fatoumata Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q124159815|Abdourahmane Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q124173086|Fodé Soumah]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q124212059|Louceny Fofana]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2020-05-03 | |- | ''[[:d:Q124218166|Bandian Neyba Condé]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q124218179|Bandjou Oularé]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q124220104|Kaka Sékou Camara]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q124248187|Mamady Sidibé]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q124248197|Hawa Eva Sylla]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q124249407|Seydouba Maciré Camara]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q124252328|Nestor Kagbadouno]]'' | | [[Guinea]] | 2020-04-22 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q124257619|Souleymane Bah]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2021-09-05 | |- | ''[[:d:Q124358206|Baidy Aribot]]'' | | [[Guinea]] | | | |- | ''[[:d:Q124358285|Mamadou Salim Bah]]'' | | [[Guinea]] | | | |- | ''[[:d:Q124358957|Thierno kadiatou Bah]]'' | | [[Guinea]] | | | |- | ''[[:d:Q124369298|Mohamed Aliou Bah]]'' | | [[Guinea]] | | | |- | ''[[:d:Q124369399|Assiatou Diallo Bah]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124369466|Jamsedine Baldé]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124369488|Mamadou Cellou Baldé]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | [[Fáìlì:Cellou Baldé.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q124369500|Alpha Mamadou Baldé]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124370540|Mamadou Alpha Baldé]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124370561|Ibrahima Bangoura]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124370772|Saikou Yaya Barry]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124371021|Aissatou Barry]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124371171|Thierno Abdourahmane Barry]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124373640|Sékou Camara]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124373787|Abdourahamane Sinkoun Camara]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124374261|Daouda David Camara]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124374513|Mamadouba Tawel Camara]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124374662|Fatoumata Boh Camara]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124378124|Moriba Gopou Camara]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124378167|Momo II Camara]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124378189|Amara Camara]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124378254|Saloum Cisé]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124378267|Sidiki Cissé]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124378282|Fatoumata Tonguino Cissoko]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124378305|Mamadou N'fa Condé]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124378340|Aliou Condé]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124382166|Naby Nouhan Condé]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124382187|N’vayanga Condé]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124382220|Abdoulaye Diouma Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124387812|Dian Bailo Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124387883|Mamadou Dian Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124388029|Abdoulaye Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124388053|Amadou Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124388142|Fatoumata Binta Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124388536|Alpha Ousmane Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124388650|Mamadou Kenda Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124388661|Alpha Mohamed Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124391078|Hawa Binta Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124391086|Hamadou Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2013-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124391116|Fatoumata Binta Diallo]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124391118|Mamadi Diawara]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124391129|Abdoulaye Doukouré]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124391133|Mohamed Aly Doumbouya]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124391136|Demba Fadiga]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124395447|Fodé Oussou Fofana]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124395455|Fofana Marie Anne]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124395627|Sory Haba]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124395678|Mohamed Lamine Kamissoko]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124395693|Mamadi Kandé]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124395727|Diao Kanté]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124395820|Ben Youssouf Keita]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124395893|Sékou Konaté]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124395910|Nantènin Konaté]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124395925|Bangaly Kourouma]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124398848|Lancinet Sény Kourouma]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124398890|Holomo koni Kourouma]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124399058|Anne-Marie Mansaré]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124399164|Fodé Amara Maréga]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124399243|Aly Nabé]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124399367|Abdoul Karim Oularé]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124401845|Sékou Savané]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124401888|Aissata Soumah]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124401911|Mamadou Diouldé Sow]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124401958|Alpha Sylla]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124401989|Abdoulaye Sylla]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124466377|Pépé Toupou]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2022-03 | |- | ''[[:d:Q124466406|Ibrahima Sory Touré]]'' | | [[Guinea]] | 2013-09-28 | 2020-02-16 | |- | ''[[:d:Q124466453|Christian Sinata Touré]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124466506|Fodé Mangué Touré]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2014-03 | |- | ''[[:d:Q124466538|Yaya Traoré]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124466557|Djessira Traoré]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124467441|Djantou Traoré]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124467482|Kalemodou Yansané]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124467509|N’faly Yaradouno]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q124467539|Bakary Goyo Zoumanigui]]'' | | [[Guinea]] | 2014-01 | 2020-03 | |- | ''[[:d:Q140321650|Kelety Doumbouya]]'' | | [[Guinea]] | | | |- | ''[[:d:Q140321758|Boubacar Siddighy Diallo]]'' | | [[Guinea]] | | | |- | ''[[:d:Q140323488|Ousmane Dadi Kamara]]'' | | [[Guinea]] | | | |- | ''[[:d:Q140323518|Thérèse Tolno]]'' | | [[Guinea]] | | | |- | ''[[:d:Q140323626|Mamadou Téré]]'' | | [[Guinea]] | | | |- | ''[[:d:Q140323702|Hawa Koné Diarré]]'' | | [[Guinea]] | | | |- | ''[[:d:Q140323770|Mohamed Khalil Bangoura]]'' | | [[Guinea]] | | | |- | ''[[:d:Q140323829|Alseny Kolia Sylla]]'' | | [[Guinea]] | | | |- | ''[[:d:Q140323885|Souleymane Bangoura]]'' | | [[Guinea]] | | | |- | ''[[:d:Q140324013|Kadiatou Hawa Camara]]'' | | [[Guinea]] | | | |} {{Wikidata list end}} 8qsin6y3xlcpmtvirp3hcckhw0ldzqp Oníṣe:GerardM/OkayAfrica 100 women 2 66927 637566 636470 2026-09-19T15:58:53Z ListeriaBot 17294 Wikidata list updated [V2] 637566 wikitext text/x-wiki ==Listeria list for all those recognised by the OkayAfrica== {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P166 wd:Q54889438 } |section= |sort=P166/Q54889438/P585 |sort_order=desc |columns=label:Article,description,P27:Country,P166/Q54889438/P585:Year,P18:Image |thumb=128 |min_section=2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! description ! Country ! Year ! Image |- | ''[[:d:Q5834|Caster Semenya]]'' | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2017 | [[Fáìlì:Caster Semenya (42411013704) (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q5998|Vivian Cheruiyot]]'' | | [[Kenya|Kẹ́nyà]] | 2017 | [[Fáìlì:Vivian Cheruiyot Rio 2016.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q51700|Juliana Rotich]]'' | | [[Kenya|Kẹ́nyà]] | 2017 | [[Fáìlì:Juliana Rotich - World Economic Forum on Africa 2012.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q146776|Zanele Muholi]]'' | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2018<br/>2017 | [[Fáìlì:Zanele Muholi, 2011 (cropped).JPG|center|128px]] |- | ''[[:d:Q229029|Thandiwe Newton]]'' | | [[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]] | 2019 | [[Fáìlì:Thandiwe Newton Peabody Awards, June 2021.png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q230113|Gabourey Sidibe]]'' | Òṣèré Ọmọ Orílẹ̀-èdè America | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2018 | [[Fáìlì:Gabourey Sidibe at PaleyFest 2014 - 13491368805.jpg|center|128px]] |- | [[Chimamanda Ngozi Adichie|Chimamanda Ngozi Adichie Akéwì ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà]] | | [[Nàìjíríà]] | 2017 | [[Fáìlì:2025-06-16 Chimamanda Ngozi Adichie no Fronteiras do Pensamento 2025 em São Paulo, 013 (cropped).jpg|center|128px]] |- | [[Angélique Kidjo]] | | [[Benin]]<br/>[[Fránsì]] | 2018 | [[Fáìlì:25o Premio da Musica Brasileira (14004847740).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q237106|Marie NDiaye]]'' | | [[Fránsì]] | 2018 | [[Fáìlì:Marie Ndiaye 01.jpg|center|128px]] |- | [[Zara Mohamed|Iman]] | Òṣèré Ọmọ Orílẹ̀-èdè America | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]]<br/>[[Somalia|Sòmálíà]] | 2017 | [[Fáìlì:Iman 1996.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q289462|Seun Adigun]]'' | | [[Nàìjíríà]] | 2017<br/>2018 | [[Fáìlì:Seun Adigun in 2022.png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q290220|Leila Aboulela]]'' | | [[Sudan]] | 2018 | [[Fáìlì:Leila Aboulela (2010).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q443884|Aïssa Maïga]]'' | | [[Fránsì]]<br/>[[Senegal|Sẹ̀nẹ̀gàl]] | 2017 | [[Fáìlì:Aïssa Maïga at Cannes Film Festival 2025 03 (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q445463|Mayra Andrade]]'' | | [[Kepu Ferde (Cape Verde)|Kepu Ferde]] | 2019 | [[Fáìlì:.Mayra Andrade. (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q452213|Francine Niyonsaba]]'' | | [[Bùrúndì]] | 2017 | [[Fáìlì:Francine Niyonsaba Rio 2016.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q457420|Wangechi Mutu]]'' | | [[Kenya|Kẹ́nyà]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q467094|Oumou Sangaré]]'' | | [[Mali|Málì]] | 2018 | [[Fáìlì:(Oumou Sangaré) De la poesía a la música de raíz, sonidos de la segunda noche de San Isidro.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q510629|Jemima Sumgong]]'' | | [[Kenya|Kẹ́nyà]] | 2017 | [[Fáìlì:PortraitJemimaJelagatSumgongRio2016.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q636653|Danai Gurira]]'' | Òṣèré Ọmọ Orílẹ̀-èdè America | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]]<br/>[[Zimbabwe|Sìmbábúè]] | 2017<br/>2019 | [[Fáìlì:Danai Gurira 2024 (cropped).jpg|center|128px]] |- | [[Fatoumata Diawara]] | Òṣèrè, Olórin àti Akọ-orin láti ìlú u Málì | [[Mali|Málì]] | 2017 | [[Fáìlì:Fatoumata Diawara Rudolstadt 11 (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q773793|Sona Jobarteh]]'' | | [[Gámbíà]]<br/>[[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]] | 2017<br/>2019 | [[Fáìlì:Aid for Trade Global Review 2017 – Day 1 Sona Jobarteh tuning kora.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q1400134|Hedaya Malak]]'' | | [[Ìjíptì|Ẹ́gíptì]] | 2017 | [[Fáìlì:Hedaya Malak Rio2016b.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q1475185|Kah Walla]]'' | | [[Cameroon (orílẹ̀-èdè)|Kamẹrúùnù]] | 2018 | [[Fáìlì:Kwalla.JPG|center|128px]] |- | ''[[:d:Q2053031|Flaviana Matata]]'' | | [[Tanzania|Tànsáníà]] | 2017 | [[Fáìlì:Flaviana.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q2514348|Titica]]'' | | [[Angola|Àngólà]] | 2018 | [[Fáìlì:Titica por Rachel Teixeira.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q2839100|Almaz Ayana]]'' | | ''[[:d:Q115|Ethiópíà]]'' | 2017 | [[Fáìlì:Almaz Ayana Beijing 2015.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3439879|Rokhaya Diallo]]'' | | [[Fránsì]] | 2017 | [[Fáìlì:Europa21 - 2.jpg|center|128px]] |- | [[Ruth Negga]] | | ''[[:d:Q115|Ethiópíà]]''<br/>[[Írẹ́lándì]] | 2017 | [[Fáìlì:Ruth Negga by Gage Skidmore 3.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3566180|Wanuri Kahiu]]'' | | [[Kenya|Kẹ́nyà]] | 2018<br/>2019 | [[Fáìlì:Wanuri Kahiu at the 2025 Sundance Film Festival (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3614333|Aminatta Forna]]'' | | [[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]] | 2019 | [[Fáìlì:Aminatta Forna 5190258.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3658171|Phiona Mutesi]]'' | | [[Uganda|Ùgándà]] | 2017 | [[Fáìlì:Phiona Mutesi 2013.jpg|center|128px]] |- | [[Lupita Nyong'o]] | | [[Mẹ́ṣíkò|Mẹ́ksíkò]]<br/>[[Kenya|Kẹ́nyà]] | 2017 | [[Fáìlì:LupitaNyongo-byPhilipRomano3.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q3877423|Nnedi Okorafor]]'' | | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]]<br/>[[Nàìjíríà]] | 2018<br/>2017 | [[Fáìlì:Nnedi Okorafor at National Book Festival 2025.jpg|center|128px]] |- | [[Adama Ndiaye]] | | [[Senegal|Sẹ̀nẹ̀gàl]] | 2019 | [[Fáìlì:Adama Paris Fashion Week 24 Nov 2016 on NdaniTV.png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q4696644|Aida Muluneh]]'' | | ''[[:d:Q115|Ethiópíà]]'' | 2017 | [[Fáìlì:Aida Mulune.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q4696652|Aïda Touré]]'' | | [[Gàbọ̀n]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q4747087|Amma Asante]]'' | | [[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]] | 2017 | [[Fáìlì:Amma Asante at MIFF.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q4945158|Unity Dow]]'' | | [[Bòtswánà]] | 2017 | [[Fáìlì:Unity Dow - PopTech 2011 - Camden Maine USA (cropped).jpg|center|128px]] |- | [[Funmi Iyanda]] | Oníwé-Ìròyín | [[Nàìjíríà]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q5530444|Gelila Bekele]]'' | | ''[[:d:Q115|Ethiópíà]]'' | 2018 | |- | ''[[:d:Q6079886|Isha Sesay]]'' | | [[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]]<br/>[[Siẹrra Léònè]]<br/>[[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2019 | [[Fáìlì:Nima Elbagir and Isha Sesay, May 2015.jpg|center|128px]] |- | [[Simz kekere]] | | [[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]] | 2019 | [[Fáìlì:Little Simz - Openair Frauenfeld 2019 05.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q6766135|Mariéme Jamme]]'' | | [[Senegal|Sẹ̀nẹ̀gàl]]<br/>[[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]] | 2017 | [[Fáìlì:Web Summit 2018 - Forum Rostra - Day 2, November 7 SMX 0270 (30827501057).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q6778538|Marwa Amri]]'' | | [[Tunisia|Tùnísíà]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q6835591|Michaela DePrince]]'' | | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]]<br/>[[Siẹrra Léònè]] | 2017 | [[Fáìlì:191008 Mind the Mind Now - 48865568151 (cropped).jpg|center|128px]] |- | [[Mo Abudu|Mosunmola Abudu]] | | [[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]]<br/>[[Nàìjíríà]] | 2017 | [[Fáìlì:Mosunmola Abudu 1.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q7037531|Nima Elbagir]]'' | | [[Sudan]]<br/>[[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]] | 2019 | [[Fáìlì:Nima Elbagir and Isha Sesay at the 74th Annual Peabody Awards.jpg|center|128px]] |- | [[Oby Ezekwesili]] | | [[Nàìjíríà]] | 2019 | [[Fáìlì:Obiageli Katryn Ezekwesili, 2009 World Economic Forum on Africa (cropped).png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q7423050|Saran Kaba Jones]]'' | | [[Liberia|Làìbéríà]] | 2017 | [[Fáìlì:Saran Kaba Jones.JPG|center|128px]] |- | [[Taiye Selasi]] | | [[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]] | 2018 | [[Fáìlì:TaiyeSelasi P1030135.JPG|center|128px]] |- | ''[[:d:Q7560413|Somi]]'' | | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2017 | [[Fáìlì:SOMI, концерт в рамках фестиваля "Акваджаз" в "Зимнем театре".jpg|center|128px]] |- | [[Terry Pheto]] | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2017 | [[Fáìlì:Terry Pheto cropped.jpg|center|128px]] |- | [[Tiwa Savage]] | Òṣèré Ọmọ Orílẹ̀-èdè America | [[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]]<br/>[[Nàìjíríà]] | 2018 | [[Fáìlì:Tiwa Savage's studio portrait.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q7830609|Toyin Ojih Odutola]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q13560267|Issa Rae]]'' | Òṣèré Ọmọ Orílẹ̀-èdè America | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2017 | [[Fáìlì:Issa Rae, producer, writer, and actress, at SXSW 2025 01 (cropped).jpg|center|128px]] |- | [[Uzo Aduba]] | òṣèré orí ìtàgé ọmọ ilẹ̀ Amẹ́ríkà | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2018 | [[Fáìlì:Uzo Aduba 2014 (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q16198724|Sanaa Benhama]]'' | | [[Morocco|Mòrókò]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q16208867|Efya]]'' | | [[Gánà|Ghánà]] | 2018 | [[Fáìlì:Efya at an event.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q16211105|Idil Ibrahim]]'' | | [[Somalia|Sòmálíà]] | 2018 | [[Fáìlì:Idilibrahim1.png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q16211548|Vanessa Mdee]]'' | | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2017 | [[Fáìlì:VeeMoney.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q16216180|Hodan Nalayeh]]'' | | [[Somalia|Sòmálíà]]<br/>[[Kánádà]] | 2019 | [[Fáìlì:Hodan Nalayeh Somalia (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q16231679|Rosalyn Gold-Onwude]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2019 | [[Fáìlì:RGOIndiana2016.jpg|center|128px]] |- | [[Amaka Osakwe]] | Aránṣọ | [[Nàìjíríà]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q16232420|Warsan Shire]]'' | | [[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q16297487|Regina Agyare]]'' | | [[Gánà|Ghánà]] | 2019 | [[Fáìlì:Regina Honu.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q16727436|Farida Bedwei]]'' | | [[Gánà|Ghánà]] | 2017 | [[Fáìlì:Farida Bedwei 2.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q16728813|Ilwad Elman]]'' | | [[Somalia|Sòmálíà]] | 2018<br/>2017 | [[Fáìlì:Ilwadelman2 (cropped 2).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q16731804|Thuli Madonsela]]'' | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2018 | [[Fáìlì:Thuli Madonsela April 2014.png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q16745368|Khanyi Dhlomo]]'' | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2018 | [[Fáìlì:Khanyi Dhlomo.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q16761673|Seinabo Sey]]'' | | [[Swídìn]] | 2019 | [[Fáìlì:Seinabo Sey.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q16821687|Semhar Araia]]'' | | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2018 | [[Fáìlì:Semhararwh.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q17022430|Faarrow]]'' | | | 2017 | |- | [[Toke Makinwa]] | Onkọ̀wé | [[Nàìjíríà]] | 2017 | [[Fáìlì:NdaniTV Toke Makinwa OAP Nov 2018.png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q17306137|Kelela]]'' | | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2018 | [[Fáìlì:Kelela Piknik i Parken 2018 (205003).jpg|center|128px]] |- | [[Asisat Oshoala]] | | [[Nàìjíríà]] | 2018 | [[Fáìlì:Asisat Oshoala 2019 Champions League.jpg|center|128px]] |- | [[Yẹmí Àlàdé|Yemi Alade]] | Akọrin obìnrin | [[Nàìjíríà]] | 2017 | [[Fáìlì:Yemi Alade studio portrait.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q18148871|Charlo Greene]]'' | | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2019 | |- | [[Kemi Adetiba]] | Olùdarí fídío orin ní Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | 2017 | [[Fáìlì:Kemi Adetiba.png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q18217812|Okwiri Oduor]]'' | | [[Kenya|Kẹ́nyà]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q18534020|Maria Borges]]'' | | [[Angola|Àngólà]] | 2017 | [[Fáìlì:Maria borges at 82nd Venice International Film Festival-3 (cropped2).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q18637243|Michaela Coel]]'' | òṣèré àti onkọ̀wé eré ti ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì | [[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]] | 2017 | [[Fáìlì:Michaela Coel Peabody Awards, June 2021.png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q18637627|Bonang Matheba]]'' | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2017 | [[Fáìlì:Bonang Matheba.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q19513511|Monica Geingos]]'' | | [[Namibia|Nàmíbíà]] | 2018 | [[Fáìlì:MonicaGeingos.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q19589575|Émilie Béatrice Epaye]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Àrin Áfríkà]] | 2017 | [[Fáìlì:Beatrice Epaye (Central African Republic) - International Women of Courage Awards 2015.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q19630433|Grace Mahary]]'' | | [[Kánádà]] | 2017 | |- | [[Ayọ Tometi]] | | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]]<br/>[[Nàìjíríà]] | 2017 | [[Fáìlì:Ayọ Tometi - 2021 (51648565860) (cropped).jpg|center|128px]] |- | [[Bibi Bakare-Yusuf]] | Onkọ̀wé | [[Nàìjíríà]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q20022984|Ameenah Gurib-Fakim]]'' | | [[Mọ́rísì]] | 2017 | [[Fáìlì:Ameenah Gurib-Fakim.jpg|center|128px]] |- | [[Julie Adenuga]] | | [[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q20679792|Uche Eze]]'' | | [[Nàìjíríà]] | 2018 | |- | [[Pearl Thusi]] | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q20975327|Ngozi Onwumere]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q20981886|Rapelang Rabana]]'' | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2017 | [[Fáìlì:Rapelang Rabana.jpeg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q20982032|Redi Tlhabi]]'' | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2018 | [[Fáìlì:Redi Thlabi Mandela Washington Fellowship 2017 (34818508705).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q21448010|Tebello Nyokong]]'' | | [[Lèsóthò]] | 2017 | |- | [[Cynthia Erivo]] | | [[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]] | 2018 | [[Fáìlì:Cynthia Erivo - Wicked-FYC-1.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q22097089|Vera Songwe]]'' | | [[Cameroon (orílẹ̀-èdè)|Kamẹrúùnù]] | 2018 | [[Fáìlì:Vera Songwe at the UK-Africa Investment Summit 2020 (49418317753) (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q22097343|Haben Girma]]'' | | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2018 | [[Fáìlì:Haben girma.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q22277592|Anna Diop]]'' | Òṣèré Ọmọ Orílẹ̀-èdè America | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2019 | [[Fáìlì:Anna Diop (2016) (close-up).jpg|center|128px]] |- | [[Chika Oduah]] | Akọ̀ròyìn ní Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2018 | [[Fáìlì:Chika Oduah El Mundo Spain Madrid.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q54954376|Natsai Audrey Chieza]]'' | | | 2018 | |- | ''[[:d:Q54954455|Baratang Miya]]'' | | | 2018 | |- | ''[[:d:Q54954627|Urenna Onyewuchi]]'' | | | 2018 | |- | ''[[:d:Q54956679|Mennat El Ghalid]]'' | | [[Ìjíptì|Ẹ́gíptì]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q54968655|Zintle Ntshikila]]'' | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q54974228|Jane Mukami]]'' | | [[Kenya|Kẹ́nyà]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q54974244|Simi Adeagbo]]'' | | | 2018 | |- | ''[[:d:Q54974284|Joyline Cherotich]]'' | | [[Kenya|Kẹ́nyà]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q54974310|Winnie Okoth]]'' | | [[Kenya|Kẹ́nyà]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q54974345|Keolebogile Mokolopo]]'' | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q54974949|Glory Okon Edim]]'' | | | 2018 | |- | ''[[:d:Q54975165|Malebo Sephodi]]'' | | | 2018 | |- | ''[[:d:Q54975390|Koleka Putuma]]'' | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2018 | [[Fáìlì:Koleka Putuma, P1080548.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q54975478|Upile Chisala]]'' | | [[Màláwì]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q55044984|Yasmin Belo-Osagie]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Gánà|Ghánà]]<br/>[[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q55051826|Umra Omar]]'' | | [[Kenya|Kẹ́nyà]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q55053089|Mari Malek]]'' | | [[Gúúsù Sudan]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q55056554|Ammma brown]]'' | | | 2017 | |- | ''[[:d:Q55056941|Makho Ndlovu]]'' | | | 2017 | |- | ''[[:d:Q55057723|Zeinebou Mint Taleb Moussa]]'' | | [[Mauritania|Mauritáníà]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q55057812|Nunu Ntshingila-Njeke]]'' | | | 2017 | |- | ''[[:d:Q55057843|Patricia Nzolantima]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q55057949|Karen Attiah]]'' | | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2017 | [[Fáìlì:Karen Attiah Resisting Extremism in Africa- Ordinary Lives, Extraordinary Acts - 37860453116 (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q55057972|Yousra Elbagir]]'' | | [[Sudan]] | 2017 | [[Fáìlì:Yousra Elbagir at the International Journalism Festival 2024 in Perugia, Italy 1.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q55058779|Clare Muhoro]]'' | | | 2017 | |- | ''[[:d:Q55080910|Adesuwa Aighewi]]'' | | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2019 | [[Fáìlì:Adesuwa Aighewi Paris Fashion Week Autumn Winter 2019.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q56043265|Kawira Mwirichia]]'' | | [[Kenya|Kẹ́nyà]] | 2019 | |- | [[Teni (olórin)|Teni]] | Akọrin obìnrin | [[Nàìjíríà]] | 2019 | [[Fáìlì:Teni à la célébration du Voudoun Days 2024 à Ouidah au Bénin (cropped).png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q58641607|Yomi Adegoke]]'' | | [[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]] | 2019 | [[Fáìlì:Yomi Adegoke at the 2024 Edinburgh International Book Festival 2.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q58915901|Chidera Eggerue]]'' | | [[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]] | 2019 | [[Fáìlì:Chidera Eggerue November 2017.png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q58918446|Elizabeth Uviebinené]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q60441895|Nadine Ijewere]]'' | | [[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q60836183|Muthoni Drummer Queen]]'' | | [[Kenya|Kẹ́nyà]] | 2017 | [[Fáìlì:Festival des Vieilles Charrues 2019 - Muthoni Drummer Queen - 039.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q61082400|Doreen Peter Noni]]'' | | [[Tanzania|Tànsáníà]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q61483352|Clemantine Wamariya]]'' | | [[Rwanda|Rùwándà]]<br/>[[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2019 | [[Fáìlì:Clemantine Wamariya.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q61746862|Moonchild Sanelly]]'' | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2019 | [[Fáìlì:Moonchild Sanelly sings on preview of MTV Down South 2019.png|center|128px]] |- | [[Oyinkan Braithwaite]] | Onkọ̀wé | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]] | 2020 | [[Fáìlì:Oyinkan Braithwaite1150112.jpg|center|128px]] |- | [[Amarachi Nwosu]] | | [[Nàìjíríà]] | 2019 | [[Fáìlì:Amarachi-Nwoso-2.jpg|center|128px]] |- | [[Kiki Mordi]] | Nkiru "Kiki" Mordi jẹ akọroyin oniwadii ọmọ orilẹede Naijiria, okunrin oniroyin, onifiimu, onkowe ati otaja. | [[Nàìjíríà]] | 2022 | [[Fáìlì:Kiki Mordi (Keynote Speaker) - 54310879195.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q71960124|Ama Marfo]]'' | | [[Gánà|Ghánà]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q71962455|Amy Aniobi]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q71975784|Aweng Chuol]]'' | | [[Gúúsù Sudan]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q71976238|Besidone Amoruwa]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q71976585|Brenda Katwesigye]]'' | | [[Uganda|Ùgándà]] | 2019 | |- | [[Bose Ogulu]] | | [[Nàìjíríà]] | 2019 | [[Fáìlì:Bose Ogulu.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q71977385|Charlene Akuamoah]]'' | | [[Gánà|Ghánà]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q71978867|Claude Lavie Kameni]]'' | | [[Cameroon (orílẹ̀-èdè)|Kamẹrúùnù]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q71979350|Cleopatra Kambugu Kentaro]]'' | | [[Uganda|Ùgándà]] | 2019 | [[Fáìlì:Cleopatra Kambugu Kentaro.png|center|128px]] |- | [[Dami Olonisakin]] | | [[Nàìjíríà]] | 2019 | |- | [[Damilola Odufuwa]] | | [[Nàìjíríà]] | 2019 | [[Fáìlì:Dami Odufuwa.png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q71981497|Chao Mbogo]]'' | | [[Kenya|Kẹ́nyà]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q71982517|Soull Ogun]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q71982639|Dynasty Ogun]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q72048285|Fatuma Zarika]]'' | | [[Kenya|Kẹ́nyà]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q72149956|Lillian Ahenkan]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q72150351|Ifunaya Maduka]]'' | | [[Nàìjíríà]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q72151308|Lucy Fye]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q72151669|Anna Fye]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q72151812|YaAdam Fye]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q72152087|Jainaba Fye]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q72154227|Grace Ladoja]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q72154653|Hend Riad]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q72154914|Mariam Hazem]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q72156142|Iziegbe Odigie]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2019 | [[Fáìlì:Trybedances Izzy Odigie NdaniTV Dec 2018.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q72157022|Jenn Nkiru]]'' | | [[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]]<br/>[[Nàìjíríà]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q72157232|Jessica Nabongo]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q72160701|Karen Okonkwo]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q72160878|Koketso Moeti]]'' | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q72161059|Kovie Biakolo]]'' | Oníwé-Ìròyín | [[Nàìjíríà]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q72161461|Laylah Amatullah Barrayn]]'' | | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q72161724|Lee Litumbe]]'' | | [[Cameroon (orílẹ̀-èdè)|Kamẹrúùnù]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q72164228|Luam Keflezgy]]'' | | [[Ẹritrẹ́à]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q72164624|Manthe Ribane]]'' | | | 2019 | [[Fáìlì:Manthe Ribane, 2016.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q72165987|Mapule Ndhlovu]]'' | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q72166398|Massah David]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q72167178|Miatta Johnson]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q72167940|Monica Ahanonu]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q72169974|Nikiwe Diova]]'' | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q72170463|Nyma Tang]]'' | | [[Gúúsù Sudan]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q72171565|Oronike Odeleye]]'' | | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2019 | [[Fáìlì:Oronike Odeleye for ArtsATL Kindle Award.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q72171866|Penda N'diaye]]'' | | [[Senegal|Sẹ̀nẹ̀gàl]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q72172094|Phiona Okumu]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q72172657|Refilwe Ledwaba]]'' | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q72177802|Shauna Barbosa]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q72180840|Sherrie Silver]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q72181398|Sisonke Msimang]]'' | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2019 | [[Fáìlì:Sisonke Msimang - TEDxSoweto 2014 - arm raised (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q72182118|Teni Adeola]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q72182776|Tiffany Aliche]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q72183276|Tsion Gurmu]]'' | | ''[[:d:Q115|Ethiópíà]]''<br/>[[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q72184324|Sierra King]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q72184433|Brittany Spell]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q72184541|Maureen Nicol]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q72184713|Amina Cush]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q72184818|Zainab Aliyu]]'' | | | 2019 | |- | ''[[:d:Q130752444|Ley Uwera]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | | [[Fáìlì:Ley Uwera.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q23816363|Imbolo Mbue]]'' | | [[Cameroon (orílẹ̀-èdè)|Kamẹrúùnù]]<br/>[[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2017 | [[Fáìlì:Imbolo Mbue 2.png|center|128px]] |- | [[Simi]] | Nàìjíríà olórin àti akọrin | [[Nàìjíríà]] | 2018 | [[Fáìlì:Simi singer from Nigeria born 1988 at NdaniTV session.png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q24049156|Alexis Okeowo]]'' | | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2018 | [[Fáìlì:Alexis Okeowo Resisting Extremism in Africa- Ordinary Lives, Extraordinary Acts.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q24248220|Ethel Delali Cofie]]'' | | [[Gánà|Ghánà]] | 2017 | [[Fáìlì:Ethel D Cofie.jpg|center|128px]] |- | [[Niniola]] | Olórin ní Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | 2019 | [[Fáìlì:Niniola Nigerian Singer songwriter.png|center|128px]] |- | [[Nomzamo Mbatha]] | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2018 | |- | [[Adesua Etomi]] | Òṣèrébìnrin ní Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | 2018 | [[Fáìlì:Adesua Etomi.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q24851630|Bozoma Saint John]]'' | | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]]<br/>[[Gánà|Ghánà]] | 2018<br/>2017 | [[Fáìlì:Bozoma Saint John at Essence Festival of Culture July 2025 (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q25199129|Alsarah]]'' | | [[Sudan]]<br/>[[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2018 | [[Fáìlì:Alsarah 06332.JPG|center|128px]] |- | [[Angelica Nwandu]] | | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2018 | [[Fáìlì:Angelica Nwandu 2020.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q26263150|Naomi Ruele]]'' | | [[Bòtswánà]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q26436159|Ilhan Omar]]'' | | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2017<br/>2019 | [[Fáìlì:Ilhan Omar, official portrait, 116th Congress.jpg|center|128px]] |- | [[Fadumo Dayib]] | | [[Somalia|Sòmálíà]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q27062883|Aminatou Sow]]'' | | | 2019 | |- | [[Tope Oshin]] | | [[Nàìjíríà]] | 2018 | [[Fáìlì:Tope Oshin.jpg|center|128px]] |- | [[Lisa Folawiyo]] | Aránṣọ | [[Nàìjíríà]] | 2018 | [[Fáìlì:Lisa Folawiyo Designer.png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q27450115|Funke Opeke]]'' | | [[Nàìjíríà]] | 2018 | [[Fáìlì:Funke Opeke - ITU Telecom World 2016 - Industry Leaders Roundtable.jpg|center|128px]] |- | [[Oreoluwa Lesi]] | | [[Nàìjíríà]] | 2020 | [[Fáìlì:Oreoluwa Somolu Lesi.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q27494203|Luvvie Ajayi]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2017 | |- | [[Rebeca Gyumi]] | | [[Tanzania|Tànsáníà]] | 2019 | [[Fáìlì:Rebeca Gyumi.png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q27999600|Touria El Glaoui]]'' | | [[Morocco|Mòrókò]] | 2017 | [[Fáìlì:Touria El Glaoui.jpg|center|128px]] |- | [[Yvonne Orji]] | | [[Nàìjíríà]] | 2017 | [[Fáìlì:Yvonne Orji.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q28039875|Babes Wodumo]]'' | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q28648829|Clarisse Iribagiza]]'' | | [[Rwanda|Rùwándà]] | 2017 | [[Fáìlì:Clarisse Iribagiza 2014.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q28654904|Shekhinah]]'' | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2019 | [[Fáìlì:Shekhinah.png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q28736612|Nadia Rose]]'' | | [[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q28841772|Salome Asega]]'' | | | 2019 | [[Fáìlì:ArtAndFeminism MoMA18 - 06 - Salome Asega.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q28859681|Adama Delphine Fawundu]]'' | | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q28859847|Halima Aden]]'' | | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2018 | [[Fáìlì:Halima Aden Paris Fashion Week Autumn Winter 2019.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q28911657|Lady Skollie]]'' | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q28967562|Adwoa Aboah]]'' | | [[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]] | 2019 | [[Fáìlì:Adwoa aboah 2019 1.png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q29160452|Jessica O. Matthews]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q29413652|Khoudia Diop]]'' | | [[Senegal|Sẹ̀nẹ̀gàl]] | 2018 | |- | [[Tomi Adeyemi]] | | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]]<br/>[[Nàìjíríà]] | 2019 | [[Fáìlì:NBF2024-tomi-adeyemi.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q29886137|Cherrie]]'' | | [[Swídìn]] | 2019 | [[Fáìlì:Cherrie in 2021.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q29912279|Yrsa Daley-Ward]]'' | akéwì | [[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]] | 2018 | [[Fáìlì:Yrsa Daley Ward.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q30228170|Delphine Diallo]]'' | | [[Fránsì]]<br/>[[Senegal|Sẹ̀nẹ̀gàl]] | 2018 | |- | [[Ade Hassan]] | | [[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q33141631|Sho Madjozi]]'' | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2019 | [[Fáìlì:Sho Madjozi March 2019.png|center|128px]] |- | [[Aya Nakamura]] | | [[Fránsì]]<br/>[[Mali|Málì]] | 2019 | [[Fáìlì:Aya Nakamura IMG 4756 (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q41221013|Adelle Onyango]]'' | | [[Kenya|Kẹ́nyà]] | 2018 | [[Fáìlì:Adele Onyango on Hustle Yako.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q42997985|Loza Maléombho]]'' | | [[Côte d'Ivoire]]<br/>[[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q43396455|Asma Khalifa]]'' | | [[Líbyà]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q44845816|Vanessa Kingori]]'' | | [[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]]<br/>[[Kenya|Kẹ́nyà]] | 2018 | [[Fáìlì:Vanessa Kingori at SXSW London June 2025.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q45354341|Kemiyondo Coutinho]]'' | | [[Uganda|Ùgándà]] | 2019 | [[Fáìlì:Playwright Kemiyondo Coutinho.png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q46067386|Maame Biney]]'' | | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]]<br/>[[Gánà|Ghánà]] | 2019 | |- | ''[[:d:Q47031031|Adut Akech]]'' | | [[Austrálíà]]<br/>[[Gúúsù Sudan]] | 2019 | [[Fáìlì:Adut Akech at Roberto Cavalli FW22.jpg|center|128px]] |- | [[Akuoma Omeoga]] | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q50345169|Okwui Okpokwasili]]'' | | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]]<br/>[[Nàìjíríà]] | 2019 | [[Fáìlì:Okwui Okpokwasili in Visceral Disruptions.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q50346875|Sarah Waiswa]]'' | | [[Uganda|Ùgándà]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q50379528|Seko Shamte]]'' | | [[Tanzania|Tànsáníà]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q50720240|Lina Iris Viktor]]'' | Oṣere wiwo ara ilu Gẹẹsi-Liberia ti o da ni Ilu New York (ti a bi 1987) | [[Liberia|Làìbéríà]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q51289615|Hania Morsi Fadl]]'' | | [[Sudan]] | 2018 | [[Fáìlì:Hania Morsi Fadl (cropped).jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q53567553|Duckie Thot]]'' | | [[Austrálíà]]<br/>[[Gúúsù Sudan]] | 2019 | [[Fáìlì:Duckie Thot after fashion show.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q54892135|Kasiva Mutua]]'' | | [[Kenya|Kẹ́nyà]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q54896828|Velma Makhandia]]'' | | | 2017 | |- | ''[[:d:Q54897214|Kahindo Mateene]]'' | | | 2017 | |- | ''[[:d:Q54897483|Philomena Kwao]]'' | | | 2017 | |- | [[Jackie Aina]] | | [[Orílẹ̀ èdè America|Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]]<br/>[[Nàìjíríà]] | 2017<br/>2018 | [[Fáìlì:Jackie Aina 2021 (3x4 cropped).png|center|128px]] |- | ''[[:d:Q54898564|Tony Gum]]'' | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q54898628|Benny Bonsu]]'' | | | 2017 | |- | ''[[:d:Q54898654|Agang Ditlhogo]]'' | | | 2017 | |- | ''[[:d:Q54898803|Wayétu Moore]]'' | | | 2017 | [[Fáìlì:Wayétu Moore.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q54899839|Lina Gadi]]'' | | | 2017 | |- | ''[[:d:Q54899918|Hanta Tiana Ranaivo Rajaonarisoa]]'' | | [[Madagásíkà|Madagáskàr]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q54900027|Louise Umutoni]]'' | | | 2017 | |- | ''[[:d:Q54907588|Eniola Mafe]]'' | | | 2018 | [[Fáìlì:Eniola Mafe in Geneva.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q54907679|Isis Nyong’o Madison]]'' | | | 2018 | |- | ''[[:d:Q54907772|Michelle Ntalami]]'' | | | 2018 | |- | ''[[:d:Q54907829|Tebogo Anna Mashego]]'' | | | 2018 | |- | ''[[:d:Q54907935|Ebele Okobi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | 2018 | [[Fáìlì:Ebele Okobi at International Journalism Festival 2024 in Perugia 4.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q54908063|Sara Menker]]'' | | ''[[:d:Q115|Ethiópíà]]'' | 2018 | [[Fáìlì:Sara Menker 2017.jpg|center|128px]] |- | [[Yagazie Emezi]] | | [[Nàìjíríà]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q54912328|Zim Flores]]'' | | [[Nàìjíríà]] | 2017 | |- | ''[[:d:Q54912330|Evelyn Ngugi]]'' | | | 2017 | |- | ''[[:d:Q54912341|Jojo Abot]]'' | | [[Gánà|Ghánà]] | 2017 | [[Fáìlì:Jojo Abot.JPG|center|128px]] |- | ''[[:d:Q54914089|Tsitsi Masiyiwa]]'' | | [[Zimbabwe|Sìmbábúè]] | 2018 | [[Fáìlì:Mrs Tsitsi Masiyiwa.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q54914118|Graça Maria Sanches]]'' | | [[Kepu Ferde (Cape Verde)|Kepu Ferde]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q54914125|Moiyattu Banya]]'' | | [[Siẹrra Léònè]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q54915207|Sethembile Msezane]]'' | | [[Gúúsù Áfríkà]] | 2018 | [[Fáìlì:Sethembile Msezane- Portrait.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q54921386|Ghada Wali]]'' | | [[Ìjíptì|Ẹ́gíptì]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q54921442|Kelechi Okafor]]'' | | [[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q54921856|Katlego Kai Kolanyane-Kesupile]]'' | | [[Bòtswánà]] | 2018 | [[Fáìlì:Performance artist Kat Kai Koi-Kes.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q54921998|Malin Fezehai]]'' | | | 2018 | |- | ''[[:d:Q54927244|Abrima Erwiah]]'' | | | 2018 | |- | ''[[:d:Q54928547|Diana Opoti]]'' | | [[Kenya|Kẹ́nyà]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q54928698|Heroda Berhane]]'' | | [[Ẹritrẹ́à]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q54928778|Hermon Berhane]]'' | | [[Ẹritrẹ́à]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q54928956|Susy Oludele]]'' | | | 2018 | |- | ''[[:d:Q54929000|Sarah Diouf]]'' | | [[Senegal|Sẹ̀nẹ̀gàl]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q54931014|Amy Sall]]'' | | | 2018 | |- | ''[[:d:Q54932082|Solange Lusiku Nsimire]]'' | | [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|Orílẹ̀-èdè Olómìnira Olóṣèlú ilẹ̀ Kóngò]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q54935401|Anyiko Owoko]]'' | | | 2018 | [[Fáìlì:Anyiko Owoko in the video 'Fena Gitu - I'm A Square Peg In A Round Hole'.png|center|128px]] |- | [[Ainehi Edoro]] | Marubuciyar Najeriya | [[Nàìjíríà]] | 2018 | |- | ''[[:d:Q54939026|Kay Oyegun]]'' | | [[Nàìjíríà]] | 2018 | |- | [[Nicole Amarteifio]] | | [[Gánà|Ghánà]] | 2018 | |- | [[Unoma Ndili Okorafor]] | | [[Nàìjíríà]] | 2018 | [[Fáìlì:Unoma Okorafor at Gem Tech Awards 2016.jpg|center|128px]] |- | ''[[:d:Q54953801|Joy Chebet Bii]]'' | | | 2018 | |- | ''[[:d:Q54953914|Tshiamo Legoale]]'' | | | 2018 | |- | ''[[:d:Q54954016|Amel Ben Abda]]'' | | ''[[:d:Q2017684|French protectorate of Tunisia]]''<br/>[[Tunisia|Tùnísíà]] | 2018 | |} {{Wikidata list end}} 65xr64s5mpkcb55ltz8u8ulxnq8naiz Oníṣe:GerardM/South African universities et al 2 68371 637596 635960 2026-09-19T23:20:00Z ListeriaBot 17294 Wikidata list updated [V2] 637596 wikitext text/x-wiki The [https://tools.wmflabs.org/scholia/country/Q258 Scholia for South Africa] {{Wikidata list |sparql= SELECT ?number_of_authors ?number_of_works ?item (REPLACE(STR(?item), ".*Q", "Q") AS ?qid) (CONCAT( "[[toolforge:scholia/organization/", ?qid , "|", ENCODE_FOR_URI(?number_of_works), "]] / ", "[[toolforge:scholia/organization/", ?qid , "/missing|📖]]") AS ?scholia) WITH { SELECT ?item (COUNT(DISTINCT ?author) AS ?number_of_authors) (COUNT(DISTINCT ?work) AS ?number_of_works) WHERE { ?item wdt:P17 wd:Q258 . ?author wdt:P108 {{!}} wdt:P463 {{!}} wdt:P1416/wdt:P361* ?item . ?work wdt:P50 ?author . } GROUP BY ?item } AS %results WHERE { INCLUDE %results SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],en,da,es,fr,jp,nl,no,ru,sv,zh". } } ORDER BY DESC(?number_of_authors) DESC(?number_of_works) ?item ?qid ?scholia |columns=label:Organization,?number_of_authors:Number of authors,?scholia:Publications (known/missing) }} {| class='wikitable sortable' ! Organization ! Number of authors ! Publications (known/missing) |- | ''[[:d:Q951305|University of Cape Town]]'' | 102 | [[toolforge:scholia/organization/Q951305|375]] / [[toolforge:scholia/organization/Q951305/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q534643|University of the Witwatersrand]]'' | 72 | [[toolforge:scholia/organization/Q534643|144]] / [[toolforge:scholia/organization/Q534643/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q1066492|Stellenbosch University]]'' | 59 | [[toolforge:scholia/organization/Q1066492|256]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1066492/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q604444|University of Pretoria]]'' | 47 | [[toolforge:scholia/organization/Q604444|78]] / [[toolforge:scholia/organization/Q604444/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q727516|University of KwaZulu-Natal]]'' | 31 | [[toolforge:scholia/organization/Q727516|48]] / [[toolforge:scholia/organization/Q727516/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q377757|Rhodes University]]'' | 20 | [[toolforge:scholia/organization/Q377757|28]] / [[toolforge:scholia/organization/Q377757/missing|📖]] |- | [[University of Johannesburg]] | 17 | [[toolforge:scholia/organization/Q1972050|43]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1972050/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q475700|University of the Western Cape]]'' | 14 | [[toolforge:scholia/organization/Q475700|39]] / [[toolforge:scholia/organization/Q475700/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q7565733|South African Medical Research Council]]'' | 13 | [[toolforge:scholia/organization/Q7565733|19]] / [[toolforge:scholia/organization/Q7565733/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q55641219|National Institute for Communicable Diseases]]'' | 11 | [[toolforge:scholia/organization/Q55641219|12]] / [[toolforge:scholia/organization/Q55641219/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q1998811|North-West University]]'' | 11 | [[toolforge:scholia/organization/Q1998811|11]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1998811/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q677993|University of South Africa]]'' | 9 | [[toolforge:scholia/organization/Q677993|25]] / [[toolforge:scholia/organization/Q677993/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q2021166|University of Natal]]'' | 9 | [[toolforge:scholia/organization/Q2021166|22]] / [[toolforge:scholia/organization/Q2021166/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q1678733|University of the Free State]]'' | 9 | [[toolforge:scholia/organization/Q1678733|13]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1678733/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q30296386|South African National Biodiversity Institute]]'' | 8 | [[toolforge:scholia/organization/Q30296386|13]] / [[toolforge:scholia/organization/Q30296386/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q746413|Elsevier]]'' | 8 | [[toolforge:scholia/organization/Q746413|9]] / [[toolforge:scholia/organization/Q746413/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q100948158|Stellenbosch University Faculty of Medicine and Health Sciences]]'' | 8 | [[toolforge:scholia/organization/Q100948158|8]] / [[toolforge:scholia/organization/Q100948158/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q17052573|National Health Laboratory Service]]'' | 7 | [[toolforge:scholia/organization/Q17052573|8]] / [[toolforge:scholia/organization/Q17052573/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q64846052|South African Young Academy of Science]]'' | 6 | [[toolforge:scholia/organization/Q64846052|11]] / [[toolforge:scholia/organization/Q64846052/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q100948390|University of Stellenbosch Faculty of Science]]'' | 6 | [[toolforge:scholia/organization/Q100948390|10]] / [[toolforge:scholia/organization/Q100948390/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q849145|Council for Scientific and Industrial Research]]'' | 6 | [[toolforge:scholia/organization/Q849145|8]] / [[toolforge:scholia/organization/Q849145/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q2583379|Ditsong National Museum of Natural History]]'' | 5 | [[toolforge:scholia/organization/Q2583379|22]] / [[toolforge:scholia/organization/Q2583379/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q1331614|Nelson Mandela University]]'' | 5 | [[toolforge:scholia/organization/Q1331614|7]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1331614/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q7565708|South African Institute of Aquatic Biodiversity]]'' | 5 | [[toolforge:scholia/organization/Q7565708|6]] / [[toolforge:scholia/organization/Q7565708/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q39910516|University of KwaZulu-Natal Pietermaritzburg]]'' | 4 | [[toolforge:scholia/organization/Q39910516|5]] / [[toolforge:scholia/organization/Q39910516/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q50828855|African Continental Free Trade Area]]'' | 4 | [[toolforge:scholia/organization/Q50828855|5]] / [[toolforge:scholia/organization/Q50828855/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q6102031|Iziko South African Museum]]'' | 3 | [[toolforge:scholia/organization/Q6102031|17]] / [[toolforge:scholia/organization/Q6102031/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q7565742|South African National Bioinformatics Institute]]'' | 3 | [[toolforge:scholia/organization/Q7565742|5]] / [[toolforge:scholia/organization/Q7565742/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q2005511|University of Fort Hare]]'' | 3 | [[toolforge:scholia/organization/Q2005511|4]] / [[toolforge:scholia/organization/Q2005511/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q7374853|Royal Society of South Africa]]'' | 3 | [[toolforge:scholia/organization/Q7374853|4]] / [[toolforge:scholia/organization/Q7374853/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q2496192|University of Zululand]]'' | 3 | [[toolforge:scholia/organization/Q2496192|3]] / [[toolforge:scholia/organization/Q2496192/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q58819597|Extinction Rebellion]]'' | 3 | [[toolforge:scholia/organization/Q58819597|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q58819597/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q99288077|University of Johannesburg Faculty of Management]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q99288077|25]] / [[toolforge:scholia/organization/Q99288077/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q2070244|FitzPatrick Institute of African Ornithology]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q2070244|11]] / [[toolforge:scholia/organization/Q2070244/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q30296748|Claude Leon Foundation]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q30296748|11]] / [[toolforge:scholia/organization/Q30296748/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q100948525|University of Cape Town Faculty of Science]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q100948525|10]] / [[toolforge:scholia/organization/Q100948525/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q1325813|Electoral Institute for the Sustainability of Democracy in Africa]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q1325813|9]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1325813/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q7565814|South African Weather Service]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q7565814|6]] / [[toolforge:scholia/organization/Q7565814/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q100948132|University of the Western Cape Faculty of Natural Science]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q100948132|4]] / [[toolforge:scholia/organization/Q100948132/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q100948358|University of the Witwatersrand School of Public Health]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q100948358|4]] / [[toolforge:scholia/organization/Q100948358/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q1077277|Chris Hani Baragwanath Hospital]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q1077277|4]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1077277/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q368400|Groote Schuur Hospital]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q368400|4]] / [[toolforge:scholia/organization/Q368400/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q657155|The Sunday Times]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q657155|4]] / [[toolforge:scholia/organization/Q657155/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q30254244|Africa Centre for Health and Population Studies]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q30254244|3]] / [[toolforge:scholia/organization/Q30254244/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q30287338|Agricultural Research Council of South Africa]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q30287338|3]] / [[toolforge:scholia/organization/Q30287338/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q5008758|CAPRISA]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q5008758|3]] / [[toolforge:scholia/organization/Q5008758/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q5429065|University of the Witwatersrand Faculty of Science]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q5429065|3]] / [[toolforge:scholia/organization/Q5429065/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q1147874|Tshwane University of Technology]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q1147874|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1147874/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q1860280|Vista University]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q1860280|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1860280/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q30270484|South African Tuberculosis Vaccine Initiative]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q30270484|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q30270484/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q30296412|Onderstepoort Veterinary Institute]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q30296412|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q30296412/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q4294670|Department of Agriculture, Forestry and Fisheries]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q4294670|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q4294670/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q43896712|Africa Health Research Institute]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q43896712|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q43896712/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q4709352|Albany Museum]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q4709352|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q4709352/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q5428977|University of the Witwatersrand Faculty of Health Sciences]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q5428977|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q5428977/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q99298942|University of Cape Town Faculty of Health Sciences]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q99298942|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q99298942/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q137544|Bang-Bang Club]]'' | 2 | [[toolforge:scholia/organization/Q137544|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q137544/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q18333536|Embassy of Sweden, Pretoria]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q18333536|294]] / [[toolforge:scholia/organization/Q18333536/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q1362732|South African Police Service]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q1362732|19]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1362732/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q18355381|Tygerberg Hospital]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q18355381|15]] / [[toolforge:scholia/organization/Q18355381/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q5108862|Diocesan College]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q5108862|11]] / [[toolforge:scholia/organization/Q5108862/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q1135670|Drum]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q1135670|8]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1135670/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q743611|Association for Progressive Communications]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q743611|8]] / [[toolforge:scholia/organization/Q743611/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q97331388|Orlando Secondary School]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q97331388|8]] / [[toolforge:scholia/organization/Q97331388/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q1497583|St Augustine College of South Africa]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q1497583|7]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1497583/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q1211828|Die Burger]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q1211828|5]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1211828/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q1570993|IBSA Dialogue Forum]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q1570993|5]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1570993/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q100948498|University of Pretoria Faculty of Health Sciences]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q100948498|4]] / [[toolforge:scholia/organization/Q100948498/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q7611957|Steve Biko Academic Hospital]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q7611957|4]] / [[toolforge:scholia/organization/Q7611957/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q100942503|University of Johannesburg Faculty of Science]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q100942503|3]] / [[toolforge:scholia/organization/Q100942503/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q100948537|University of Stellenbosch Department of Interdisciplinary Health Sciences]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q100948537|3]] / [[toolforge:scholia/organization/Q100948537/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q1136236|Umkhonto We Sizwe]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q1136236|3]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1136236/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q1509944|Mail & Guardian]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q1509944|3]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1509944/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q18559855|Wikimedia South Africa]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q18559855|3]] / [[toolforge:scholia/organization/Q18559855/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q1900656|Market Theatre]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q1900656|3]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1900656/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q19460826|Cape Town High School]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q19460826|3]] / [[toolforge:scholia/organization/Q19460826/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q3129583|Helderberg College]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q3129583|3]] / [[toolforge:scholia/organization/Q3129583/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q50035565|National Bioproducts Institute (South Africa)]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q50035565|3]] / [[toolforge:scholia/organization/Q50035565/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q5086067|Charlotte Maxeke Johannesburg Academic Hospital]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q5086067|3]] / [[toolforge:scholia/organization/Q5086067/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q880194|Black Consciousness Movement]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q880194|3]] / [[toolforge:scholia/organization/Q880194/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q100948408|University of KwaZulu-Natal School of Life Sciences]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q100948408|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q100948408/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q108027478|South African Non-Racial Olympic Committee]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q108027478|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q108027478/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q108353496|South African National Parks]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q108353496|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q108353496/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q125308112|Association of Southern African Indexers and Bibliographers]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q125308112|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q125308112/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q15848021|South African Congress of Trade Unions]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q15848021|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q15848021/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q17090884|Sol Plaatje University]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q17090884|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q17090884/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q17091770|South African Environmental Observation Network]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q17091770|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q17091770/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q18391585|National Arts Council of South Africa]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q18391585|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q18391585/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q21580706|Cybatar]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q21580706|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q21580706/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q262625|The Sowetan]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q262625|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q262625/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q2826172|African Institute for Mathematical Sciences]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q2826172|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q2826172/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q295642|African National Congress Youth League]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q295642|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q295642/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q30262094|Ubuntu Education Fund]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q30262094|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q30262094/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q30265718|South African Association of Women Graduates]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q30265718|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q30265718/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q3494235|Springbok Legion]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q3494235|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q3494235/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q385450|Hugenote-Kollege]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q385450|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q385450/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q47151902|KwaZulu-Natal Museum]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q47151902|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q47151902/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q5251279|Defence and Aid Fund for Southern Africa]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q5251279|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q5251279/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q5264812|Desmond Tutu HIV Foundation]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q5264812|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q5264812/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q5423186|Ezemvelo KZN Wildlife]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q5423186|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q5423186/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q54912412|Market Theatre Foundation]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q54912412|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q54912412/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q6024646|Indigenous Peoples of Africa Co-ordinating Committee]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q6024646|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q6024646/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q7303965|Red Cross War Memorial Children's Hospital]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q7303965|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q7303965/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q7569570|Southern Africa Association for the Advancement of Science]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q7569570|2]] / [[toolforge:scholia/organization/Q7569570/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q100267052|Africa Institute of South Africa]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q100267052|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q100267052/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q100943852|Wits University Donald Gordon Medical Centre]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q100943852|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q100943852/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q100945341|University of Limpopo Faculty of Health Sciences]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q100945341|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q100945341/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q100945357|Stellenbosch University Faculty of Engineering]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q100945357|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q100945357/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q100948051|University of Johannesburg Faculty of Humanities]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q100948051|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q100948051/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q100948126|University of the Western Cape School of Public Health]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q100948126|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q100948126/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q100948147|Cape Peninsula University of Technology Faculty of Applied Sciences]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q100948147|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q100948147/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q100948350|University of the Witwatersrand School of Education]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q100948350|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q100948350/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q100948365|University of Witwatersrand Sociology of Work Unit]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q100948365|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q100948365/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q100948388|University of Stellenbosch Faculty of Agrisciences]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q100948388|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q100948388/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q100948398|University of Cape Town Department of Medicine]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q100948398|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q100948398/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q100948504|University of Pretoria Mammal Research Institute]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q100948504|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q100948504/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q1054047|Central University of Technology, Free State]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q1054047|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1054047/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q1139958|National Zoological Garden of South Africa]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q1139958|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1139958/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q117252774|Buffelskloof Herbarium]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q117252774|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q117252774/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q1206693|Development Bank of Southern Africa]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q1206693|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1206693/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q124540717|SADiLaR]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q124540717|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q124540717/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q125736882|Jan Smuts House Library]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q125736882|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q125736882/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q1364273|national park of South Africa]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q1364273|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1364273/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q1367885|Eskom]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q1367885|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1367885/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q1419926|South African Broadcasting Corporation]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q1419926|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1419926/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q1465079|Genootskap van Regte Afrikaners]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q1465079|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q1465079/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q17060860|K-RITH]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q17060860|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q17060860/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q17111389|Thobela FM]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q17111389|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q17111389/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q186192|Lithuanians]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q186192|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q186192/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q227807|South African Astronomical Observatory]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q227807|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q227807/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q2399345|Vaal University of Technology]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q2399345|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q2399345/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q25048766|CIVICUS]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q25048766|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q25048766/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q25613931|IThemba LABS]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q25613931|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q25613931/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q263265|University of Transkei]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q263265|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q263265/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q2685228|Armscor]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q2685228|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q2685228/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q28003638|Zeitz Museum of Contemporary Art Africa]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q28003638|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q28003638/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q289277|Kirstenbosch National Botanical Garden]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q289277|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q289277/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q2929441|Technikon Witwatersrand]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q2929441|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q2929441/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q30292279|TB HIV Care Association]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q30292279|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q30292279/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q30294598|International Centre for Genetic Engineering and Biotechnology]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q30294598|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q30294598/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q3135391|South African Military Academy]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q3135391|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q3135391/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q42914025|Embassy of Japan in South Africa]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q42914025|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q42914025/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q47486748|National Institute for Theoretical and Computational Sciences]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q47486748|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q47486748/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q4940284|Bolus Herbarium]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q4940284|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q4940284/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q511491|Kalahari Meerkat Project]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q511491|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q511491/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q5209386|Daily Voice]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q5209386|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q5209386/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q5322327|e.tv]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q5322327|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q5322327/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q5428988|University of the Witwatersrand Faculty of Humanities]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q5428988|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q5428988/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q55829926|Stellenbosch Institute for Advanced Study]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q55829926|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q55829926/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q58022405|Kimberley Hospital]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q58022405|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q58022405/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q61930814|Smuts House Museum]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q61930814|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q61930814/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q6794160|Daily Maverick]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q6794160|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q6794160/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q7565710|South African Institute of International Affairs]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q7565710|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q7565710/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q7568198|South Peninsula High School]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q7568198|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q7568198/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q8040081|Wynberg Girls' High School]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q8040081|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q8040081/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q892543|University of Venda]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q892543|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q892543/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q926710|Durban University of Technology]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q926710|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q926710/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q98140121|Department of Agriculture, Land Reform and Rural Development]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q98140121|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q98140121/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q99286062|Tshwane University of Technology Pretoria Campus]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q99286062|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q99286062/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q99286067|North-West University - Vaal Triangle Campus]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q99286067|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q99286067/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q24451|Kruger National Park]]'' | 1 | [[toolforge:scholia/organization/Q24451|1]] / [[toolforge:scholia/organization/Q24451/missing|📖]] |} {{Wikidata list end}} kauxy2vzoqvd2auh8jahvkazl4cyks3 Oníṣe:GerardM/Members of the Hassan II Academy of Sciences and Technologies 2 68586 637601 635961 2026-09-20T01:01:54Z ListeriaBot 17294 Wikidata list updated [V2] 637601 wikitext text/x-wiki [https://tools.wmflabs.org/reasonator/?q=Q86297227 Members of the Hassan II Academy of Sciences and Technologies] {{Wikidata list |sparql= SELECT DISTINCT ?item (COUNT(DISTINCT ?publications) AS ?count) (REPLACE(STR(?item), ".*Q", "Q") AS ?qid) (CONCAT( "[[toolforge:scholia/author/", ?qid , "|", ENCODE_FOR_URI(?count), "]] / ", "[[toolforge:scholia/author/", ?qid , "/missing{{!}}📖]]") AS ?scholia) WHERE { ?item wdt:P166 wd:Q86297227 . OPTIONAL { ?publications wdt:P50 ?item } } GROUP BY ?item|section= |sort=P166/Q86297227/P585 |sort_order=desc |columns=label:Article,P106,P496,P1960,P214,P166/Q86297227/P585:Date conferred,P18:Image,?scholia:Publications (known/missing) |thumb=128 |min_section=2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! iṣẹ́ oòjọ́ rẹ̀ ! ORCID iD ! Google Scholar author ID ! VIAF ID ! Date conferred ! Image ! Publications (known/missing) |- | ''[[:d:Q86358526|Abdelhaq El Jai]]'' | ''[[:d:Q1650915|oníwàádì]]''<br/>[[onímọ̀ ìsirò]] | | | [https://viaf.org/en/viaf/93207609 93207609] | 2006 | [[Fáìlì:Eljayabdelhaq.jpg|center|128px]] | [[toolforge:scholia/author/Q86358526|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q86358526/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q86366019|El Mokhtar Essassi]]'' | | | | | 2016 | | [[toolforge:scholia/author/Q86366019|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q86366019/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q86367771|Malik Ghallab]]'' | [[olóṣèlú]] | [https://orcid.org/0000-0002-4326-049X 0000-0002-4326-049X] | [https://scholar.google.com/citations?user=A4v885AAAAAJ A4v885AAAAAJ] | [https://viaf.org/en/viaf/38398584 38398584] | 2005 | | [[toolforge:scholia/author/Q86367771|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q86367771/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q86367813|Mohamed Jellali]]'' | ''[[:d:Q81096|engineer]]'' | | | | 2006 | | [[toolforge:scholia/author/Q86367813|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q86367813/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q86368322|Mohammed Kabbaj]]'' | ''[[:d:Q99699746|Wali]]'' | | | | 2014 | | [[toolforge:scholia/author/Q86368322|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q86368322/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q3351852|Omar Fassi-Fehri]]'' | [[olóṣèlú]]<br/>''[[:d:Q901|oní ìmọ̀ sáyẹ́nsì]]'' | | | [https://viaf.org/en/viaf/50907757 50907757] | 2004 | | [[toolforge:scholia/author/Q3351852|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q3351852/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q86689043|El Hassan Saidi]]'' | | | | | 2006 | | [[toolforge:scholia/author/Q86689043|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q86689043/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q86689240|Abdelaziz Sefiani]]'' | ''[[:d:Q121594|professor]]'' | | | | 2014 | | [[toolforge:scholia/author/Q86689240|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q86689240/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q71848113|Driss Aboutajdine]]'' | ''[[:d:Q121594|professor]]''<br/>''[[:d:Q60461982|information engineer]]'' | | [https://scholar.google.com/citations?user=34p8BGQAAAAJ 34p8BGQAAAAJ] | [https://viaf.org/en/viaf/91147663165260552855 91147663165260552855] | 2006 | | [[toolforge:scholia/author/Q71848113|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q71848113/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q19947657|Rajaâ Cherkaoui El Moursli]]'' | ''[[:d:Q169470|physicist]]''<br/>''[[:d:Q1650915|oníwàádì]]''<br/>''[[:d:Q16742096|nuclear physicist]]'' | [https://orcid.org/0000-0002-5842-2818 0000-0002-5842-2818] | | [https://viaf.org/en/viaf/55147266671935481200 55147266671935481200] | 2006 | | [[toolforge:scholia/author/Q19947657|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q19947657/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q86698384|Mahfoud Ziyad]]'' | | | | | 2006 | | [[toolforge:scholia/author/Q86698384|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q86698384/missing|📖]] |- | [[Abdellatif Berbich]] | [[oníṣègùn]] | | | [https://viaf.org/en/viaf/281847500 281847500] | 2006 | | [[toolforge:scholia/author/Q65659104|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q65659104/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q86574672|Driss Ouazar]]'' | ''[[:d:Q599151|official]]'' | | | | 2006 | | [[toolforge:scholia/author/Q86574672|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q86574672/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q2820996|Abdelaziz Meziane Belfqih]]'' | ''[[:d:Q81096|engineer]]'' | | | [https://viaf.org/en/viaf/217145911048027060087 217145911048027060087] | 2008 | | [[toolforge:scholia/author/Q2820996|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q2820996/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q20412060|Abdeslem El Khamlichi]]'' | [[oníṣègùn]] | | | | 2019 | | [[toolforge:scholia/author/Q20412060|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q20412060/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q30071946|Khalid Sekkat]]'' | ''[[:d:Q188094|economist]]'' | [https://orcid.org/0000-0002-2489-8287 0000-0002-2489-8287] | | [https://viaf.org/en/viaf/74137069 74137069] | 2014 | | [[toolforge:scholia/author/Q30071946|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q30071946/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q86298628|Daoud Ait Kadi]]'' | ''[[:d:Q20158113|management engineer]]''<br/>''[[:d:Q1622272|university teacher]]'' | [https://orcid.org/0000-0001-5579-3632 0000-0001-5579-3632] | | [https://viaf.org/en/viaf/104430045 104430045]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/105949394 105949394]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/60929970 60929970] | 2006 | | [[toolforge:scholia/author/Q86298628|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q86298628/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q86298912|Mohamed Ait Kadi]]'' | ''[[:d:Q3644587|hydrologist]]''<br/>[[olóṣèlú]] | | | [https://viaf.org/en/viaf/11169751217899001424 11169751217899001424] | 2006 | | [[toolforge:scholia/author/Q86298912|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q86298912/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q86301006|Omar Assobei]]'' | | | | | 2014 | | [[toolforge:scholia/author/Q86301006|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q86301006/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q20995383|Rachid Belmokhtar]]'' | [[olóṣèlú]]<br/>''[[:d:Q15895020|aerospace engineer]]'' | | | | 2006 | [[Fáìlì:Rachid Belmokhtar (cropped).jpg|center|128px]] | [[toolforge:scholia/author/Q20995383|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q20995383/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q69742049|Sellama Nadifi]]'' | ''[[:d:Q1650915|oníwàádì]]'' | [https://orcid.org/0000-0002-4272-1506 0000-0002-4272-1506] | | [https://viaf.org/en/viaf/1605159234656803372307 1605159234656803372307] | 2014 | | [[toolforge:scholia/author/Q69742049|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q69742049/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q61827869|Youssef Ouknine]]'' | ''[[:d:Q1650915|oníwàádì]]'' | [https://orcid.org/0000-0002-6081-6111 0000-0002-6081-6111] | | | 2006 | | [[toolforge:scholia/author/Q61827869|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q61827869/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q86348845|Abdelilah Benyoussef]]'' | ''[[:d:Q121594|professor]]'' | | | | 2006 | | [[toolforge:scholia/author/Q86348845|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q86348845/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q86349348|Mohamed Berriane]]'' | ''[[:d:Q121594|professor]]''<br/>''[[:d:Q901402|geographer]]'' | | | | 2006 | | [[toolforge:scholia/author/Q86349348|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q86349348/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q86350902|Ali Boukhari]]'' | ''[[:d:Q723682|dean]]''<br/>''[[:d:Q121594|professor]]'' | | | | 2006 | | [[toolforge:scholia/author/Q86350902|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q86350902/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q6916980|Mosto Bousmina]]'' | ''[[:d:Q169470|physicist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|university teacher]]'' | [https://orcid.org/0000-0001-9459-0838 0000-0001-9459-0838] | | [https://viaf.org/en/viaf/304816901 304816901]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/833159474066927660361 833159474066927660361] | 2006 | [[Fáìlì:Prof Mostapha Bousmina.jpg|center|128px]] | [[toolforge:scholia/author/Q6916980|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q6916980/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q86354813|Tijani Bounahmidi]]'' | | | | | 2006 | | [[toolforge:scholia/author/Q86354813|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q86354813/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q86357158|Taieb Chkili]]'' | [[olóṣèlú]] | | | | 2006 | | [[toolforge:scholia/author/Q86357158|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q86357158/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q86357163|Rajae El Aouad]]'' | ''[[:d:Q1650915|oníwàádì]]''<br/>''[[:d:Q1501800|director general]]''<br/>''[[:d:Q121594|professor]]'' | | | | 2006 | | [[toolforge:scholia/author/Q86357163|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q86357163/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q86357242|Noureddine El Aoufi]]'' | ''[[:d:Q117321337|football player]]'' | | | | 2006 | | [[toolforge:scholia/author/Q86357242|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q86357242/missing|📖]] |- | ''[[:d:Q86357502|Ahmed El Hassani]]'' | ''[[:d:Q1650915|oníwàádì]]'' | | | | 2006 | | [[toolforge:scholia/author/Q86357502|0]] / [[toolforge:scholia/author/Q86357502/missing|📖]] |} {{Wikidata list end}} f6wx467kf082ihtzldfigc8t23ams5e Oníṣe:GerardM/Nigerian hospitals 2 69523 637554 637408 2026-09-19T14:07:34Z ListeriaBot 17294 Wikidata list updated [V2] 637554 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31/wdt:P279* wd:Q16917; wdt:P17 wd:Q1033. } |section= |sort=P131 |sort_order=asca |columns=label:Article,description,P17:Country,P131:In administrative entity,P625:Geo Coordinate,P18:Image,P242:Locator map image |thumb=128 |min_section=2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article ! description ! Country ! In administrative entity ! Geo Coordinate ! Image ! Locator map image |- | ''[[:d:Q48809477|Oluyoro Catholic Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.387394|3.911728|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101541850|Wushishi General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|9.72236|6.111299|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101547951|Dental Centre Oyo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.8735|3.932|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101550438|Ajebandele Primary Health Centre]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.608746|3.881459|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552119|Atorin Primary Hearth Centre]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.581381|4.736379|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552201|Ayegunle-Olowu Primary Health Centre]]'' | Ile iwosan gbangba ni Atakumosa East Local Govt Area, Osun State | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.564541|4.78845|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552251|Arowojobe Primary Health Care Center]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.36942|4.962537|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552277|Fajuke Health Centre]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.38692|4.976752|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552376|Itaapa Primary Health Centre]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.478106|4.752311|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552400|Faforiji Primary Health Centre]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.283662|4.716614|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552422|Owode Primary Heath Centre]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.77763|3.21474|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552436|Goloko Cottage Hospital]]'' | Mediacal Hospital | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.80835|6.734732|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552472|Kajola Bowaje Primary Health Centre]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.792869|4.639676|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552492|Odo-Ijesa Primary Health Centre]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.545849|4.397832|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552530|Primary Health Centre Ibodi]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.936352|4.664541|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552616|Iwikun Primary Health Centre]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.598841|4.717783|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552755|Lawaye Primary Health Centre]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.621043|4.821458|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552790|Ayetoro Primary Health Centre]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|8.004644|4.974811|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552800|Iwara Comprehensive Health Centre]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.531182|4.726212|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101553965|General Hospital Abudu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.336011|6.033707|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102178060|El Bethel Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.832425|3.631859|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102244765|Wellrose Medical Center]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.435586|3.468991|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105840203|FaithCity Hospital Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.547324|3.330477|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105946393|Olanrewanju Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|8.488436|4.568492|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105956044|Life hospital Awka]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.228255|7.10681|display=inline}} | [[Fáìlì:Life International Hospital, Awka.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q105957077|Zion Uque Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.524863|3.232233|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105958458|Bwari medical center]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|9.276762|7.37695|display=inline}} | [[Fáìlì:Bwari Medical Centre.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q105961100|Cedamb Medical Center]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|9.131894|7.494012|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105961112|ZOPUTA CLINIC AND MATERNITY]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|9.150759|7.349267|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105962432|AMANDA HOSPITAL]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.508424|7.037153|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q110321696|National Orthopedic Hospital Dala Kano]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|12.020349|8.503107|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q111913823|Gombe State Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|10.289478|10.288253|display=inline}} | [[Fáìlì:A&E Specialist hospital Gombe, Gombe STATE Nigeria.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q112073686|Nigeria Customs Service Medical Centre, Kano state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|12.022933|8.519054|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112187581|National Obstetric Fistula Centre, Ningi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|11.100491|9.576263|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112336220|School of Basic Midwifery, AEFUTHA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.322356|8.093244|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112939197|Federal Medical Centre, Makurdi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.736386|8.517648|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113517239|Vision Capital Eye Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.45306|3.39583|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113553875|Shreya Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.548351|3.143876|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114184154|DAULA HOSPITAL & MATERNITY HOME]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|12.162861|6.674554|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114184750|AJIKO MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|11.748998|11.963144|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114185205|CITY CLINICS JALINGO]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|8.90768|11.391982|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114185703|SAINT JUDE’S MEDICAL CLINIC & OUR LADY OF FATIMAH MATERNITY HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|4.848121|7.064439|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114185759|FEDERAL LOW COST CLINIC & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|9.873713|8.845339|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114968329|Ofure Clinic & Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.735701|6.13769|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115051662|Rainbow hospital abuja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|9.011435|7.472766|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115080571|Q115080571]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|9.059911|7.41644|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115085773|Viewpoint hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|9.091007|7.410098|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123074421|Gamadukan Asibitin Dutsinma]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.414467|7.069908|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123364865|Jekadafari Primary Health Care Centre]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|10.286058|11.160593|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123472528|Excellence Clinics And maternity]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|11.963713|8.588402|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125891872|Zoputa Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|12.031583|8.535009|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125959559|General Hospital, Ahoada]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.0964|6.6435|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125989070|Ayegunle comprehensive Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.894233|5.004641|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126195686|Komala Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|10.89184|4.707789|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127378387|Al-ameen Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|11.97122|8.560567|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127378392|Ivory Clinical and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|11.97122|8.560567|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127378396|Cottage Comprehensive Health Center Wudil.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|11.971981|8.247515|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127378403|Cottage Comprehensive Health Center Bompai. Kano]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.505299|7.066997|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127378405|Godiya Clinic and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|11.940876|8.563389|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127378406|Excellence Clinic & Maternity Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|11.976606|8.563233|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127378410|Lafiya Surgery]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|12.020683|8.53673|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127378411|Federal Collage of Education Clinic, Bichi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|12.226923|8.215494|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127378413|Pinnacle Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|11.960742|8.534712|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127378416|Sharada Industrial Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|11.969248|8.511982|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128837313|Teaching hospital Amaku]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.22535|7.078761|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128838361|New life hospital, Awka]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.219375|7.08628|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128841011|Obiọma Maternity Hospital, Awka]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.039993|6.935889|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128846023|Mac-Donald Hospital, Awka]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.2151|7.0764|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128848354|Sauki Hospital, Lafia]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|8.501794|8.526369|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128853094|Umuebeke Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.10727|7.36345|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128859970|Melly Logo Hospital And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.419302|7.083799|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128881519|Igwebuike Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.41111|7.37401|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128881850|Ndiegoro Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.0893|7.3682|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128883659|Ohazu I Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.09966|7.37595|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128884171|Shammah Christian Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.37633|5.09666|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128884394|St. Benard Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|9.930045|8.903933|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128884574|Our Lady Of Sick Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.4321|5.1453|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128884854|Agu Foundation Hosptial]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.37517|5.09852|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128885098|Aba School Of Health Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.102174|7.380229|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128885205|Iheorji health post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.380127|5.075317|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128885695|Frank Agu Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.08223|7.478174|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128885838|Get Well Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|11.981177|8.465736|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128885976|Fazal Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|30.025436|71.774771|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128886306|Eluohazu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.334857|5.073801|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128886663|Elshaddai Christian Hospital/Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.124787|6.801804|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128886859|Deensel Medical Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|11.9743|8.5284|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128887041|Divine Mercy Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.146499|3.374387|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128887240|Umuogele Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.377319|5.079285|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128887690|Adonis Christy Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.1|7.35|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128887793|Abundance Life Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.613788|5.209928|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128887951|Ado Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.36078|5.09222|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128888102|Chief Ogumka Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.420413|7.086655|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128888236|Clehanson Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.111481|7.359598|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128892575|Divine Favour Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.0785|7.3312|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128899196|Uhuolugho PHC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.9737|7.3911|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128903440|Bugawa Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|12.01633|8.57245|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904427|Chosen Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.426693|7.094702|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904749|Tungar Lada Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.428513|7.09592|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128908690|Ijeoma Hospital And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.128333|7.41025|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128915492|Labondo Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|9.369106|12.402264|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128923968|The Lords Foundation Hospital & Maternity Ugwunchara]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.3722|5.5838|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128930246|Victory Hospital (Ekenobizi)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.53834|7.49702|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128948806|Agwuawuru]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.3673|7.6743|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128950011|Ngada Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.9791|7.4393|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128988939|Nodinga Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.505348|7.066952|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128989957|Gangwokki Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.505309|7.066977|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997881|Amachara General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.54043|7.45655|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128998097|Wuro-Hausa Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|9.20646|12.49997|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129008293|Yava Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.03|7.92|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129008591|University Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.979126|7.403687|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129008943|ST VINCENT GRACE HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.52|7.48|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129009521|QUICK HEALTH SPEACIALIST]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.5197|7.5026|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129012530|Priscilla Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.535095|7.496277|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129015907|Nsukwe Primary Health Centr]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.429347|7.097469|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129021217|Umuhu Ezechi Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.56|7.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129056902|Dennis Blessing Hospitals]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.53276|7.49512|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129057319|FOUNTAINS HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.113465|7.376746|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129058624|MARGARET HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129106014|Mopol Barracks Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|4.93614|7.48539|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167849|Bajaule Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|10.177917|13.223511|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168795|Amiyi Uhu Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.7607|7.4732|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129170154|Kiri Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|3.770434|31.635021|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129246049|Madonna Catholic Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.71152|7.73449|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130216407|Bawan Dodo Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|9.629318|9.067546|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130465682|Cadarcrest Hospital Ltd, Abuja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|8.992872|7.487123|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130466219|Gombe Federal Medical Centre, Gombe State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|10.25|11.166667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130467127|Myyetti Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|10.199895|11.187575|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130468072|Dan Fodiyo Essential Health & Herbal Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|10.283333|11.166667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130468139|DOMA Hospital, Gombe]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|10.28825|11.18206|display=inline}} | [[Fáìlì:Doma Hospital 01.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q130476015|Bauchi Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|9.8401|9.8204|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130476152|Katagum General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|12.2881|10.34459|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130487077|St Marys Hospital - Isunjaba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|10.283306|11.166694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130487121|St Jude's Hospital - Orlu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|10.283306|11.166694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130489358|Sabana Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|10.299222|11.150833|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130504797|STEVENSON MEDICARE LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|4.789264|7.039851|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130505166|Bunu Model Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.427266|7.098813|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130505200|Bara-Ale Model Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|4.7645|7.0142|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130541844|Garkuwa Specialist Hospital in Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|10.554842|7.450319|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130545649|NNANA CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.414275|7.069893|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130548855|Soku Cottage Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|41.8|34.033|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130548937|Ataba Model Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|4.4714|7.4208|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130549051|Akaradi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|4.54924|7.43916|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130611114|Unyengala Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.414452|7.069967|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130611119|Oronija Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.414427|7.069998|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130611151|Egwede Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.414481|7.069959|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131825625|Mother and Child Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|4.833549|7.006944|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131838858|Bee-Hess Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.602084|3.305532|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131838887|Blooming Care Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.685092|3.274124|display=inline}}<br/>{{Coord|6.685225|3.274118|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131838896|Brubert Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.6179|3.3209|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131838928|Christ Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.443384|3.368695|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131838935|Continental Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.530457|3.362687|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131838947|Dolu Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.559919|3.336755|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131838963|HealingTouch Royal Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.521084|3.318865|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131838967|House of Care Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.602803|3.354189|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131838973|Isioma Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.50753|3.34624|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131838977|Mayriamville Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.488352|3.360374|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131838989|Muskat Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.461637|3.153772|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131838994|Nature Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.531149|3.347824|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131839002|Providence Hospital Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.441207|3.420083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131839007|Rotfol Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.51094|3.352563|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131839015|Smith Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.485963|3.368853|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131839028|St. Charles Hospitals]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.510424|3.355954|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131839037|Tai Oworu Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.539968|3.371174|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131839128|The Roding Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.42929|3.439482|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131839143|Tin Can Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.446156|3.326728|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131839155|Veteran Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.524886|3.368205|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131839159|Zolace Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.504813|3.351196|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131839244|TAAL Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.605182|3.341034|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131839256|The Pennisula Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.450575|3.554314|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131839264|LivingHeart Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.44626|3.542047|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131839271|Adequate Medcare]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.478615|3.705879|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131839844|Citizen Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.444377|3.416994|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131839853|Dako Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.447681|3.323592|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131839878|El-Dunamis Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.593574|3.240937|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131839894|Emmanuelle Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.549616|3.268498|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131839897|Family Health Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.517181|3.361174|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131839918|First Foundation Healthcare]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.590022|3.360615|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131840000|First Link Medical Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.524388|3.379238|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131840015|Ilogbo Central Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.464874|3.152574|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131840023|Ituah Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.472671|3.279434|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131840031|Jity Medical Services]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.528092|3.324567|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131840061|Mount Sinai Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.510522|3.353932|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131840067|Onyems-B-Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.459973|3.20328|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131840076|Pacific Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.683085|3.309272|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131840092|Prince And Princess Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.604945|3.285956|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131840098|Rao Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.510735|3.356943|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131840122|Saint Francois Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.444814|3.415067|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131840255|St. Ives Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.590299|3.362838|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131840264|Vineyard Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.570132|3.28987|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131842445|Katis Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.605836|3.506984|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131843516|Arthrimed Specialist Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.580594|3.347054|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131843534|Bose Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.524806|3.323096|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131843542|Crystal Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.602552|3.306428|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131843550|Elegbeleye Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.603965|3.382081|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131843558|Elphy Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.469047|3.194384|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131843564|Farri Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.455486|3.405004|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131843566|Goodseed Specialist Clinics]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.548888|3.328327|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131844199|Idowu Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.587589|3.373845|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131844213|Jefis Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.684504|3.274504|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131844219|Libra Specialists Hospitals & Clinics]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.503037|3.350142|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131844226|LifeCare Specialist Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.595665|3.385999|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131844238|Lifecrest Medical Services Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.453406|3.389402|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131844245|Olive Multi-specialists Hospitals]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.439963|3.469896|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131844264|Ufuoma Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.447664|3.336371|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131845234|Childkid Children Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.572152|3.393543|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131845248|Life Line Children Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.503514|3.351582|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131845269|Mother & Child Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.44805|3.418039|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131845288|Blue Sky Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.543695|3.275936|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131845308|Kupa Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.549657|3.332557|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131845516|Liberty Life Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.558785|3.344661|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131846525|Lifefort Children's Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.521524|3.364318|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131846876|Massey Street Children's Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.455|3.392222|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131847068|Neo Childcare]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.493521|3.355218|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131847140|Outreach Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.645552|3.323368|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131847283|Shammah Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.469865|3.347725|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131847358|Syban Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.472486|3.344857|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131847443|The Children's Practice Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.442119|3.422432|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131858060|Alimosho General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.561358|3.25135|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131858122|Lagos State General Hospital Mushin]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.508542|3.357596|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131858155|Yabatech Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.519543|3.376477|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131858201|Deseret Eye Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.574906|3.355228|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131902670|Western Eye Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.429|3.418|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131902855|The Ocularist Eye Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.603805|3.281704|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131902957|Sightcity Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.426507|3.430382|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131903178|Procare Vision Eye Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.503529|3.376654|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131903189|Pietros Eye Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.669552|3.280106|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131903341|Maja Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.448777|3.406232|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131926906|Federal Teaching Hospital, Ido Ekiti]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.843358|5.1877|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133190102|University of Medical Sciences Teaching Hospital, Ondo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.243158|5.199938|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133294695|Emel Hospital.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.475619|3.289548|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133295953|Gozie Specialist Hospital-Onitsha]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.145125|6.79196|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133295958|Living spring hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.125553|6.78218|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133393448|Restoration specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133461451|St Valery Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|8.134947|4.261256|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133804056|University of illorin teaching hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|8.54004|4.648177|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133804077|Igbinedion University Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.731028|5.377271|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133885673|Federal Medical Centre, Onitsha]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.145365|6.80756|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133885682|Federal Medical Centre, Mubi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|10.234181|12.946522|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133885683|Federal Medical Centre, Wase]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.21106|6.712284|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476067|St.Charles Borromew Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.132952|6.792418|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476118|Ayoka memorial dental clinic]]'' | Ilé ìwòsan itọju eyin ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|8.490246|4.600151|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476387|Aire dental clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.500408|3.338615|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134692987|Mbierebe Akpawat Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.97713|7.97713|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134698634|Ikot Akpan Abia Nigeria Police Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.414416|7.069945|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134700380|Iwuokpom-Opolom Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.91877|7.91877|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134729754|Ifesowapo-Arigidi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.543609|5.775152|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q135686895|Yobe State Specialist Hospital Gasua]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|11.74701|11.966208|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136537012|Ifejola Specialist Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.30077|6.11304|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136724435|Ohielewu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|7.238396|7.149932|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136756084|Biu General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|10.6111|12.195|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136756228|Damasak General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|13.093924|12.505375|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136881658|General Hospital Nangere]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|11.856355|11.07386|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136882139|General Hospital Fika]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|11.279927|11.305513|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136893012|General Hospital Yunusari]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|13.09413|12.1037|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136893061|General Hospital Gashua]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|12.874328|11.027044|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137169547|Health and Human Services Hospital Management Board]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|9.044065|7.502471|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137196047|Damaturu Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|8.914964|6.691562|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137386299|NAVY MEDICAL CENTRE CALABAR]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|4.972144|8.329466|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137737821|Etinan General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|4.84355|7.855814|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137851335|ROUZ HOSPITAL AND MATERNITY LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|9.001083|7.479516|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139731883|Rock foundation hospital]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.217917|7.064125|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139731889|HEALTH POST ISIAKU ISUOFIA]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.027004|7.042608|display=inline}}<br/>{{Coord|6.026927|7.042396|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139731897|OUR LADY OF LOURDES HOSPITAL IHIALA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.778096|6.869089|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139731971|PHC Ekwulobia]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|6.043366|7.079401|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q140429754|Model Primary Health Care Centre, Aluu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|4.933378|6.94116|display=inline}} | [[Fáìlì:Model Primary Health Care Center Aluu.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q140644754|New Era Hospital Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | {{Coord|5.107565|7.379062|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q140865351|Adoration Hospital & Maternity LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | | | [[Fáìlì:Adoration Hospital and Maternity Okparagwa.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q114661549|Adek Hospital ,Osun]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gbọ̀ngàn Ife|Aarin Gbungbun Ìjọba Ìbílẹ̀ Ife, ni Ipinle Osun, Orile Ede, Nigeria 🇳🇬]] | {{Coord|7.48649|4.545726|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114671493|Ayojide Pharmaceutical Company]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gbọ̀ngàn Ife|Aarin Gbungbun Ìjọba Ìbílẹ̀ Ife, ni Ipinle Osun, Orile Ede, Nigeria 🇳🇬]] | {{Coord|7.562933|4.520068|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q30254043|Federal Teaching hospital Abakaliki]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Abakaliki]] | {{Coord|6.331185|8.107153|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105534030|Alex Ekwueme Federal University Teaching Hospital Abakaliki]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Abakaliki]] | {{Coord|6.332722|8.108228|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114940014|BETHEL HOSPITAL, EBONYI]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Abakaliki]] | {{Coord|6.312463|8.123072|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114940110|CHRIST THE KING HOSPITAL, EBONYI]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Abakaliki]] | {{Coord|6.311095|8.10281|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114940603|FELIX MEMORIAL HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Abakaliki]] | {{Coord|6.326661|8.120482|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114940844|ST. THERESA'S HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Abakaliki]] | {{Coord|6.483068|7.521372|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133648536|General Hospital Elinwobvu]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | [[Abakaliki]] | {{Coord|6.210487|8.112876|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115098766|Giwa Hospital & Specialist Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q106698011|Abakpa]]'' | {{Coord|10.501546|7.440859|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128861696|Morning Star Hospital And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59678315|Abia South]]'' | {{Coord|6.485219|7.51934|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128893129|Ndukwe Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59678315|Abia South]]'' | {{Coord|5.097839|7.371179|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q109666606|State Specialist Hospital, Amachara Abia.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.540832|7.455997|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128796653|Aba Holy Wounds Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.121247|7.353801|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128833425|Goodness & Mercy Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.115906|7.34552|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128835014|Zurmi Town Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|12.77914|6.78393|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128836042|Powerline Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.10791|7.337891|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128836789|Ivory Specialist Hospital Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.113892|7.340881|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128836808|king well hospital and maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.12678|7.35807|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128836842|Industrial Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.1236|7.3702|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128837184|Eziama Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.12793|7.364502|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128837499|Family Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.126192|7.355037|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128837771|Asa-Okpulor II Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.267201|7.345342|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128837777|El-Asamen Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.120483|7.358887|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128838140|Saint Faith hospital and maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.338074|7.364502|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128838164|chinwendu clinic and maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.12943|7.3396|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128838245|St Eugene Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.411397|7.069047|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128838433|Umuneator Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.739509|7.451617|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128838678|Nnadozie Hospital/ Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.118717|7.358399|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128838815|Asaokpuaja Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.0768|7.3741|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128840677|Asaokpulor1 PHC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.07329|7.33015|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128840825|Euna Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.12019|7.35312|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128841535|Berma Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.1073|7.348877|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128841659|Umuokennunu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.0537|7.345|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128841816|Umunneato Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.12162|7.36078|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128841999|Ukwumango Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.414165|7.069929|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128842610|Mother Of Mercy Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.11802|7.413795|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128842862|Impact Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.11821|7.38946|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128842886|Uratta Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.1151|7.3341|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128843919|Ogbosisi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.414424|7.069841|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128844970|Isaac Okwuonu memorial hospital /maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.113281|7.39209|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128845537|Gods Care Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.10049|7.371355|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128846578|Nissi Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.12165|7.38187|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128846589|Kelechi Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.088429|7.332775|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128846958|Olive Hospital and maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.12063|7.35882|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128847380|Unilever Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.517361|7.501578|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128847773|Zikora h Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.114319|7.389893|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128847918|Presto Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.476086|7.547745|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128848417|Nigerian Breweries Plc Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.121217|7.375152|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128848727|Blessed heaven hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.12047|7.38119|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128849010|Ndubuisi Hospital/Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.12142|7.35308|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128849033|Umuosi Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.860074|7.299797|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128849725|Mercy Hospital abia]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.116667|7.366667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128850167|M & M Hospital/Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.108133|7.355282|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128850775|Eberechukwu Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.402062|7.481812|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128851345|ozuitem health post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.6333|7.5667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128852230|Ebenma Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.11731|7.384094|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128854378|Ellion Hospital clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.12081|7.38138|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128854643|Chidima Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.433097|6.999501|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128854826|Chinnedu Clinic & Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.12106|7.35815|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128855524|Chidinma Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.43309|7.004287|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128855793|Umuola Okpulo1! Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.124329|7.381714|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128855900|Group Medical Practice/maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.111694|7.393677|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128856852|Ogbor Hill Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.113525|7.387329|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128856953|Umuola Egbelu Health Primary Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.12796|7.38171|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128857666|Pepple'S Road Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.13511|7.36798|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128857695|MC hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.108276|7.355286|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128858566|Ukwuodara Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|12.20337|7.87639|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128858589|Reagents specialist hospital /maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.06762|7.23483|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128859407|Ukwudara Health Post]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55|7.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128860200|Seventh Day Adventist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.124116|7.386658|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128860496|Monac Hospital And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.107276|7.349483|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128860978|Mont Zion Christain Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.0878|7.3488|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128861594|Afoma Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.13|7.414444|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128865062|St. Augustus Hopital]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128867100|Umuaku Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.07743|7.36083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128867919|Umunkwulo Umuagbai Comprehensive Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.078491|7.352478|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128868764|General Hospital Arochukwu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>''[[:d:Q49100843|Arochukwu]]'' | {{Coord|5.388535|7.911696|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128869241|Ozu Abam Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>''[[:d:Q49100843|Arochukwu]]'' | {{Coord|5.59613|7.747681|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128871944|Umunnato General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.726074|7.630493|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128872774|Pricess Mary Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.124103|7.393751|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128873472|orienz specialist hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.136778|7.401944|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128874818|Kahabiri Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.1|7.35|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128875432|Umuogor Health Phc]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.07994|7.330074|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128876061|OSOKE PHC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.07824|7.36777|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128876812|Theresa'S Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.114685|7.354919|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128877095|Osusu Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.112703|7.335792|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128877413|Amakpoke phc]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|6.01263|7.36685|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128877696|Osusu 11 Primary health centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.11273|7.37785|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128878259|Umudii Umuaku Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.992676|7.358704|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128878901|Ugwuawuru Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.593|7.2742|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128880334|Austin Graces Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.117126|7.362671|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128880939|Angels of Mercy Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.124084|7.354919|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128889136|Asaokpuaja Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.0768|7.3741|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128890783|Umuola Okpulor 2 Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Aba]] | {{Coord|5.131253|7.38556|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128890798|St Luke Health Post]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128891526|Touch Health Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Aba]] | {{Coord|5.12249|7.343957|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128892652|Tina Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Aba]] | {{Coord|5.132272|7.367324|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128894077|Osusu 1 Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.11273|7.35785|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128894344|New Generation Hospital And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.118949|7.351609|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128894792|Ngozika Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.249666|7.326669|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128895160|Nnamdi hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.433151|7.00424|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128895780|Ohaeri Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.42959|7.096345|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128896082|Oleka Hospital And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.165608|7.305629|display=inline}}<br/>{{Coord|5.16562|7.305692|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128896534|Onyebuchi Hospital]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52|7.48|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128896838|Onyedikachi Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|6.109545|6.765955|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128897387|Amaeke Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.9868|7.35015|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128898378|Chekwas Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.108792|7.374518|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128898567|Chazokam Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Aba]] | {{Coord|7.328941|5.099423|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128898981|Marc Rose Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|7.3781|5.0876|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128899013|Obuda Ward Health Centre]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.11491|7.37411|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128899215|Martin Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.823822|7.01571|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128899404|Lords Golden Hospital And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128900245|Uhuolughu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.9737|7.3911|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128900401|Amorie Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.9645|7.3963|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128900523|Newlife Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.117493|7.349304|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128901183|Sam Memorial Hospital/Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128901217|Evergreen Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Aba]] | {{Coord|5.1203|7.353271|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128901940|Umuokpara Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.988708|7.426514|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128902177|Rosevine Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.12126|7.38188|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128902669|Umudim Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.9122|7.3747|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128903175|Akporo Achara Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.1012|7.3353|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128903775|Osoke Amato Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.065674|7.334106|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128903925|Ugwuakuma Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.412292|7.911926|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128903930|Padora Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52|7.48|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128903957|Uru-Lokpaukwu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.93966|7.4302|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904050|Umuobasi PHC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|6.0314|7.382|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904093|Perpetual Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.151467|7.33533|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904094|Utughaugwu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.45759|7.88921|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904103|Petra Hospital (Ngwa Ii)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.06925|7.33001|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904109|St Anthony'S Hospital (Arochukwu)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.393127|7.886475|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904137|Phoenix Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.126491|7.340681|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904168|Plescher Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.10677|7.38129|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904185|Amorji Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|6.5198|7.525113|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904207|Obinolu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.952087|7.38431|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904211|Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Aba]] | {{Coord|5.114712|7.373625|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904231|Primary Health Care Centre Amaufuru]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.06274|7.30663|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904236|OLD GRA HEALTH POST]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Aba]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904239|The Great Emmanuel Hospital And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.967102|7.387329|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904290|Harmony Hospital Aba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.116667|7.366667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904292|Progress Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.091064|7.387553|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904293|Umucha Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.997925|7.387085|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904305|Faith Foundation Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.09694|7.3609|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904327|Chimdinma Greenlife Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.0962|7.363806|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904338|Obilagu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.56|7.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904356|Umuchieze PHC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.9262|7.421|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904366|Bethel Hospital And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.097306|7.354306|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904384|Amara Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.577913|7.320734|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904409|Aba Ukwu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.06538|7.32586|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904457|St. Joseph Catholic Hospital, Ohabia]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.072083|7.338074|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904459|Talata Mafara Orphan and less Privilege]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55|7.51|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904687|St Jude Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.076294|7.336914|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904828|Ramas Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.141843|7.344243|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128905137|Our Saviour Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.38762|7.48654|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128905189|Reachest Hospital And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128905442|Eluohazu Ward Primary Health Centre,Asaeme]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.07834|7.38298|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128905571|Rhema Clinic Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.075093|7.355377|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128905924|Mbala PHC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|6.01846|7.39466|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128905936|Rheum Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128906241|Romans Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.280057|7.366872|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128906378|Kelechi Hospital And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.33313|5.089294|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128906625|Sacramento Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52|7.48|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128906984|Sacred Heart Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128907119|Jonex Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.505314|7.066983|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128907277|Ekeoha Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.1072|7.368|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128907440|Salvation Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.505331|7.067105|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128907725|Jone Christ Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.505316|7.067034|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128907861|Jim Dora Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128907935|Ngodo Health Centre (Umunn)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.95716|7.39315|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128908014|Sancta Maria Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.113615|7.377003|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128908026|J.T. Hospital And Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52|7.48|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128908353|Shabia Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.09663|7.37635|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128908373|Good Shepherd Hospital]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128908532|Health Gate Clinic And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|6.685055|3.325174|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128908743|Shalom Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.142433|7.344308|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128908940|Macro Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.355286|5.108276|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128909056|Slim Clinic]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128909126|Light Of God Hospital]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52|7.48|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128909386|St. Agnes Clinic And Maternity]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128909707|St. Andrew Hospital & Clinic]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128910114|St. Anthony Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.10131|7.37867|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128910599|St. Frances Hospital]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52|7.48|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128910611|Asa Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.0633|7.3515|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128910845|St. Partrick Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.794635|7.014113|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128911103|Lomara Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.931885|7.360291|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128911173|Temple Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.087952|7.34877|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128911604|The Apostolic Church Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128911742|Ngwa Road End Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.09876|7.38445|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128912097|Springs Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.11244|7.37603|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128912120|The Nazareth Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52|7.48|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128912256|Helina Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128912341|Aba Holy Wounds Hospita]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.11445|7.34134|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128912551|Umuogorosoke Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55|7.51|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128912881|Ugochukwu Maternity Home And Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52|7.48|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128912888|Nazareth Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.11095|7.37581|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128913788|Ugo Unity And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128913926|Tricoma Christain Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128914110|Ucheoma Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52|7.48|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128914250|Uchendu Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.477884|7.03354|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128914531|Amannagwu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>''[[:d:Q49100843|Arochukwu]]'' | {{Coord|7.899475|5.3797|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128915027|Obinkita Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.888672|5.387878|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128915307|God Blessed]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.90446|5.39943|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128915403|Maternal And Child Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.1147|7.37362|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128916138|Chees Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.10758|7.376307|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128917655|Ekeoma Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.11226|5.11226|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128918752|The Presbyterian]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|6.046992|7.75527|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128919609|Harvey Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.113005|7.376157|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128920108|Nkenna Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.524475|7.4953|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128920572|Nnorom Medical Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.526917|7.496277|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128921002|Obioma Hospital And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.526917|7.496277|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128921501|Okpjiaku Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.0954|7.3462|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128921834|Omega Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.536682|7.492126|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128922085|Obinolu Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.95196|7.38424|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128923011|Sunshine Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.514586|7.501654|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128923999|Eziukwu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.1009|7.37335|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128925393|Ohazu II Health post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.09966|7.37595|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128925762|Akawa Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.9345|7.2963|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128926038|Idima Abam Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Arochukwu]] | {{Coord|5.543792|7.703688|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128926151|St. James Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.12901|7.312054|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128926584|Vinific Hospital And Metanity.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.4965|7.5026|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128927166|Youth Network On Hiv/Aids]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.932095|6.282134|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128927456|Lokpanta Basic Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.985|7.4618|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128927537|Isiama Afara Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.516724|7.486328|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128934117|Ohazu 4 Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.179023|7.493079|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128934393|Aro-Ajatakiri Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.3954|7.5206|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128934633|Miracle Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.116667|7.366667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128934871|Chinwe Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.096313|7.366089|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128935141|Blessing Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.116667|7.366667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128935362|Amaogbonna Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.1113|7.3619|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128935505|Leru Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.91459|7.41057|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128935844|Onyemaechi Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.1|7.35|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128936004|Lady Anasthasia Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.110786|7.360551|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128936532|Ikechukwu Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.1085|7.3523|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128936537|Lekwesi PHC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.9609|7.4596|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128937381|Ezingodo PHC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.9708|7.3845|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128938325|Umuobi Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.97168|7.283691|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128942736|AMAZING GRACE CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.115261|7.342173|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128943450|Nwadike Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128943956|Amuzukwu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.542908|7.50708|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128944071|Mendel Hospital And Diagnostic Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.107727|7.362122|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128945021|Victory Christian Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.0955|7.3629|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128945619|Anaelechi Hospital & Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.47707|7.45956|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128946024|FAMILY CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.126243|7.355084|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128946628|GOD HEALS CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.125978|7.356892|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128946677|St Paul'S Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.092285|7.354492|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128947247|Nneato Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.9488|7.301|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128947400|LIFE GATE HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128948097|PPFN]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128949459|EziamaNnneato PHC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.9709|7.3008|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128951049|Isuochi Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.9924|7.3996|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128951710|Umuelem Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.9729|7.413086|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128953594|Obulo PHC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.9163|7.3118|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128973299|John Okorie Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.089478|7.352905|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128973741|Mary'S Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.505385|7.067083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128974078|Alayi Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.7258|7.5948|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128974611|Agboakoli Alayi Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.7409|7.5952|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128975137|Ukwuakwu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.431091|7.909302|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128975701|Uche Chukwu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>''[[:d:Q49100843|Arochukwu]]'' | {{Coord|5.442688|7.909485|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128976179|Obiene Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.4107|7.9218|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128976831|Cottage Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>''[[:d:Q49100843|Arochukwu]]'' | {{Coord|5.4215|7.9159|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128977743|Amakofia Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>''[[:d:Q49100843|Arochukwu]]'' | {{Coord|5.4266|7.900696|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128978298|Abuma Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>''[[:d:Q49100843|Arochukwu]]'' | {{Coord|5.4256|7.9143|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128979329|College Of Education Technical Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Arochukwu]] | {{Coord|5.378251|7.910268|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128979532|Asasa Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>''[[:d:Q49100843|Arochukwu]]'' | {{Coord|5.3987|7.8819|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128979844|Ndi-Oji Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>''[[:d:Q49100843|Arochukwu]]'' | {{Coord|5.566954|7.738429|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128981953|Ugwuavo Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.398071|7.893127|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128982279|Aroikpa Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.9252|7.2778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128983798|Amuvi Model health centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.41402|7.8725|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128986617|Amuru Abam Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.61622|7.74657|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128987202|Obieze Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>''[[:d:Q49100843|Arochukwu]]'' | {{Coord|5.419678|7.9505|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128988968|Isu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>''[[:d:Q49100843|Arochukwu]]'' | {{Coord|5.41588|7.95607|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128989372|Asaga Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.398682|7.881897|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128989620|Umuzomgbo Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.45777|7.88912|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128990336|Umuye Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>''[[:d:Q49100843|Arochukwu]]'' | {{Coord|5.47229|7.89032|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128990489|Umuokereke Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.4767|7.50803|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128993153|Uburu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.44219|7.88137|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128993263|Amata Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.6982|7.4245|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128993331|Amuzu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.487305|7.427307|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128994151|Atani Basic Health centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Arochukwu]] | {{Coord|5.414429|7.069914|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128994584|Amakama PHC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.46678|7.4812|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128995509|Ibom Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.38189|7.89573|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128995511|Obichie Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.461304|7.880676|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128995739|Ndiagwu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.531924|7.748181|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128995763|Zenith Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.539596|7.496867|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128995767|Ndi Okpo Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.471924|7.878723|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128995788|El-Shaddai Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53743|7.49034|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128995795|Ihie Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.9846|7.4215|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996036|Life Essential Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53929|7.49397|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996332|Aduanu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>''[[:d:Q49100843|Arochukwu]]'' | {{Coord|5.3836|7.8947|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996549|Amamiri Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.497314|7.883118|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996586|ABBA SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.5255|7.4941|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996605|Mercy Catholic Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>''[[:d:Q49100843|Arochukwu]]'' | {{Coord|5.481506|7.885681|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996639|ADELABU CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996727|All Saint Maternity And Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53208|7.49567|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996928|Amuda General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53208|7.49567|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996973|Iheabata Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.9979|7.3871|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997061|St Anthony'S Hospital (Amuda)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.101139|7.381333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997100|Unity Enugu Extension Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|6.432531|7.518818|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997170|Ezioba Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.97442|7.30416|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997235|Amaorji Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.9497|7.4305|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997242|0bilagu lokpanta health post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997255|obiagu health center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.9128|7.4784|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128999887|Amafia/Amaetiti Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.4934|7.8978|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129003690|CHRIST SPEACIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.5401|7.4986|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129004178|CONQUEST HOSPITAL& MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.5125|7.4912|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129007367|Umuoparaozara Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.4766|7.50903|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129008940|Atan Ihe Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.457092|7.877319|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129009559|Ndi Okorie Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.548532|7.773131|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129009715|Umutowe Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.4708|7.50719|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129010058|Atani Abam Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.50333|7.77154|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129012130|Amizi Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.465698|7.501282|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129013382|Ndiawa Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.96977|7.40502|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129013623|umuajia Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129013667|Umuajaja Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55|7.51|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129014548|Umuobia Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.48923|7.48374|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129015372|Chidiadi Access Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.514282|7.498718|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129015876|Umuogo Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129016209|Amaibo Health centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.7681|7.4984|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129017493|Nkpakpi Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.43484|7.91841|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129018334|Umunnato Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.695894|5.758798|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129018814|Chijioke Osogho Methodist Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.7022|5.7609|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129019279|Amaekpu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.7149|5.7855|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129019335|Eleoha Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.434692|7.916321|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129019658|Umuisi Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.551188|5.701314|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129019994|Amankalu Igbere Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.665|5.7078|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129020234|Mikky Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129020280|Amaukwu Igbere Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.669495|5.703308|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129020538|Amaiyi Igbere Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.6459|5.6817|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129020786|Okafia Ultra Modern Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.644833|5.693161|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129021129|Ndielu Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.79088|7.60971|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129021172|Igbere Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.656241|5.709918|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129021201|Royal Cross Methodist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.80294|7.61416|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129021286|Health Office Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.38558|7.91326|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129021676|Standard Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.637775|5.558367|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129022403|ARO USA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.382|7.90031|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129023762|Okoroenyi Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.60157|5.50824|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129024120|EtitiUlo Health Post Pr]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.644583|5.537533|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129024308|Winners Family Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.236133|7.359728|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129024422|Bende Ovu Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.634506|5.555515|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129024487|Wimpole Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.1103|7.375|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129024693|Bende Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.63633|5.56001|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129024860|Uzoma Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129024876|Agbamuzu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.62348|5.55758|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129025204|Isiaku Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.603235|5.695465|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129025504|Ezinne Model Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.601364|5.721568|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129025529|Uwalaka Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.111084|7.360474|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129025915|Amankalu Alayi Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.6064|5.7088|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129026238|Umuenyere Alayi Primary Health Care Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.61845|5.72986|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129026319|Union Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52|7.48|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129026559|Okagwe Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55|7.51|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129028657|ukwuodara Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.56|7.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129031151|Umuigu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129031509|Ariam Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.3385|7.619806|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129045768|Ubibia Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.512369|7.639961|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129046392|St. Nicholas Catholic Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.533938|7.687536|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129046795|Okopedi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.484465|7.685|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129047260|Ntubi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.502858|7.638363|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129047680|Ndiwo Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.50068|7.68548|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129048153|Amaokwe Item Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.7534|7.6684|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129048715|Okai Item Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.8193|7.6753|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129049104|Akanu Model Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.7929|7.6831|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129049841|Oriendu Health POST]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129049872|Okoko Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.736904|7.632185|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129050358|Ntalakwu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.447377|7.684972|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129051135|Okpuhu Nkpa Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.66363|7.50867|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129051614|Amaegbuato Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.6641|7.479145|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129052137|Ugwunkpa Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.62851|7.462239|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129052602|Isiegbu Ozuitem Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.6479|7.6071|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129053418|Mba Ozuitem Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.6132|7.6136|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129053960|Umuobasiukwu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.601724|7.605357|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129054506|Amaba Ugwueke Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.8221|7.6243|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129055316|Ezeukwu Pimary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.808651|7.566152|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129055953|Ameke Abam Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Arochukwu]] | {{Coord|5.594299|7.676086|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129056436|Ndi Ebe Abam Health Facility]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Arochukwu]] | {{Coord|5.61625|7.71796|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129056676|Akoli Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.6662|7.555|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129057162|Ihim Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.4693|7.5712|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129058018|Umuokwe Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.6476|7.6796|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129058124|Azuiyi health centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.36714|7.5178|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129058313|Ndi Okereke Abam Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>''[[:d:Q49100843|Arochukwu]]'' | {{Coord|5.48233|7.79702|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129058626|Amoji Lodu Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.6241|7.5293|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129058855|Ekpiri Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.39661|7.56912|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129059174|Lodu Imenyi Primary Health CARE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.6379|7.5379|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129059551|Lohum Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.6493|7.55371|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129059869|Iberenta Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.447876|7.606323|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129060399|Iyalu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.4476|7.5985|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129060636|Itu-Nta Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.4491|7.6374|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129061371|Ngwugwo Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.4408|7.5865|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129061873|FOUNTAINS HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129062405|Nkalunta Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.46894|7.56338|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129062776|Umuahala Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.56|7.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129063089|Obuohia Ibere Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.333923|7.58429|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129063387|Umuelechi Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.9184|7.2113|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129063597|Ikemba Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.3411|7.6462|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129064320|Umuitor Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.9204|7.2196|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129065372|Amawom Outreach Unit]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.463928|7.558716|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129065649|Our Lady Of Apostle Maternity Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.56772|7.45739|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129066002|Oloko Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.3731|7.5243|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129067295|Umukabia Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.606079|7.460327|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129067928|Michael Okpara University Of Agriculture Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.48164|7.54369|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129067967|Ekeoba Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.57937|7.44493|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129067969|Umudike Ukwu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.547913|5.469727|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129068210|Amaba Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.5405|5.4548|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129068425|Oboro Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.4312|7.5696|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129068765|Amaogwugwu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.60064|7.44775|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129069576|Okwe Health Centre Primary Public]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.4238|7.5725|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129074057|isiala health clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.4052|7.5661|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129076959|Okporoenyi Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.709918|7.656241|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129077426|Tb & Leprosy Referal Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.655093|7.538967|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129077734|Ngwu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.66632|7.55499|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129078570|Ihite Ude Ofeme Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.6328|7.43523|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129078610|Nkechi Colwill Methodist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.65445|7.5403|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129079526|Achama Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.6311|7.5604|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129079918|Tochi Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.63261|7.56117|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129080028|AL-PRINCE HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.50208|7.4978|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129080910|Ohandu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.88527|7.33765|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129081052|Uzuakoli Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.6251|7.5619|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129081756|Umugbalu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.4522|7.5621|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129082575|Linda Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52|7.48|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129082799|Comprehensive Health Centre (Fmc)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.40861|7.54626|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129083200|Christian Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.380493|7.533325|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129084724|Umuezeama Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55|7.51|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129084890|Nnono Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.42503|7.5424|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129084972|MARANATHA HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129085025|UWAOMA HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129085118|POLICE CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129085170|Ugba Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.534119|7.501282|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129085201|Obugwu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.3591|7.6342|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129085646|Usaka-Eleogu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.56|7.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129085788|Obuohia Okike Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.3338|7.5949|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129085827|GOD'S GIFT CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.50174|7.4994|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129086074|HOSSONNA SPEACIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.51388|7.495665|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129086078|Nchara Otoro health centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.3255|7.5466|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129086104|Nchara Akanu Health centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.3608|7.51778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129086369|Azumini Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.9438|7.47967|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129086390|IHUNNA ENYINNA SPEACIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.50693|7.49652|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129086768|Ahaba Ukwu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.3796|7.5364|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129086933|IVORY MEDICAL CLINIC /MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.49961|7.49945|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129087384|OSINACHI MEDICAL CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.50246|7.4984|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129087769|Okpuala Ngwa General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.35252|7.3799|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129087867|World Bank PHC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.512512|7.497314|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129088235|umuozugwo health centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.37157|7.5442|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129088308|Amangwu Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55|7.51|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129088959|Nkasi Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.384888|7.545898|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129089060|Okpula Ngwa Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.35127|7.38011|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129089074|Agbama 1 Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129089232|Isiugwu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.3748|7.6115|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129089659|Agbama 11 Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.545|7.505|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129089859|Ahiaba Okpuala Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.2667|7.4317|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129090336|Ahiaukwu health post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.478699|7.502075|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129090417|Chinonye Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129090678|Agbaragwu Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.33609|7.36452|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129090889|Amizi Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.465698|7.501282|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129091465|Anglican Hospital And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.47873|7.50016|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129092051|Umuajata Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.56|7.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129092069|Christiana Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.38037|7.53328|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129092690|Ezeleke Primary Health centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55763|7.43143|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129093679|Umueke Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.460876|5.246704|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129093886|Ntigha primaryHealth Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.39069|5.42995|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129094202|Awomukwu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.3739|7.5942|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129094300|Umuezeukwu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.46176|5.42242|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129101682|ogbuebule health centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.38475|7.54589|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129103518|Mkpuohiaoba Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.98806|7.43071|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129108036|Obeaku Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.884277|7.441284|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129108807|Uhunna Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.8735|7.4607|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129109401|Father Farm Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52|7.48|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129109623|St. Michaels Catholic Hospital Ariam Elu Elu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.452724|7.524875|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129109636|Steugene Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.403687|7.567505|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129109909|Obohia Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.90628|7.38335|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129109955|University Of Agriculture Medical Centre Umudike]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.481663|7.543596|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129110127|Steugene HospitalUniversity Of Agriculture Medical Centre Umudike]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.403687|7.567505|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129110277|Usaka-Ukwu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.364|7.6472|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129110954|Eti Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.91363|7.4067|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129111038|Abayi Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.403589|7.351769|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129111521|Amaorji Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.38745|7.37885|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129112042|Ohambele Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.89982|7.41266|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129112896|Isimkporobe Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.95115|7.33941|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129113655|Ohuru Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.98068|7.35837|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129113698|Amachi Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.3128|7.5076|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129114231|Soso Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.237305|7.401306|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129114508|Umule Mkporobe Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.94085|7.34309|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129114928|Ronald Hospital And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129115198|Akirika Nta Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.97999|7.4665|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129115801|Omumauzo Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.07775|7.29805|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129116124|Akunna Specialist Clinic And Utlrasound Scanning]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53375|7.498062|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129116573|Akirika Obu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.988063|7.430718|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129117374|Akirika Uku Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.98805|7.45586|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129118068|Umuekechi Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.0667|7.2898|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129118766|Umuaka Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.9888|7.2402|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129119415|ab Ozatta Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ìwọòrùn Ukwa]] | {{Coord|5.034485|7.295288|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129127110|Usaka Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.281556|7.514065|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129127853|Agburuezeukwu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.39479|7.42031|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129128473|Agburuike Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.1973|7.42973|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129129089|Umuomaiukwu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.426|7.41325|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129130382|Ahiabaubi Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.38865|7.34713|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129132383|Avodim Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129132972|Ipupe 1 Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.475525|7.454287|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129141318|Umuchima Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.38865|7.34713|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129145197|Chidumaram Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.396878|7.351694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129145689|Chinenyenwa Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.36342|7.34531|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129145818|Osusu Amairi Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.375563|7.384342|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129145991|Chioma Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52|7.48|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129146243|Emmamuel Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.266113|7.476074|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129146390|Okpuala Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.394459|7.400386|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129146850|Ogechi(Chichi) Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.263916|7.417908|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129146857|Ezinna Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.347107|7.412903|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129147315|Nkechinyere Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55|7.51|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129147478|Gods Care Maternity Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.268494|7.420715|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129147521|Muhani Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.318298|7.411072|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129147778|Anglican Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129148506|Central Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.8569|7.43315|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129149083|Ntigha Okpuala Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.3946|7.4005|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129149670|Ohuhu Nsulu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.34077|7.549322|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129150581|Ugwati Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ìwọòrùn Ukwa]] | {{Coord|5.039673|7.274902|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129150994|ab Ahaoma Clinic and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.9396|7.26295|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129151703|Obunku Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.89171|7.3781|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129152459|innokin Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.302917|7.31488|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129152600|Mgboko Anya Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.235291|7.456299|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129152907|Chinoyerem Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.38468|7.43531|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129152992|Obi Ngwaobi Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129152996|Livingword Mission Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.26277|7.31025|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129153376|Ohanso Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ìwọòrùn Ukwa]] | {{Coord|4.88946|7.36802|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129153916|St Mary'S Hospital (Obunku]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.142166|7.638344|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129154018|Amanu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55|7.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129154191|Amaobu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.988063|7.430718|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129154371|Umuosu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.39488|7.49223|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129155138|Ohanku Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.96353|7.40637|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129155836|Umuakwu Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.354892|7.509429|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129155876|Umuode Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.41695|7.49152|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129156216|Okotoko Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.94329|7.39845|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129157922|Amaise Ovungwu Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.3222|7.3808|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129158170|Omega Power Ministries Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129158474|Okpulorukwu H/P]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.39535|7.47453|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129158524|Ipupe 2 Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.58|7.53|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129159198|Ujuru Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.94694|7.40699|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129159459|S.D.A Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.475027|7.439992|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129160004|Ubakala Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55|7.54|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129160092|Egbelu-Ubi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.3586|7.3299|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129160884|Abaki Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.98809|7.43005|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129160907|Umuosu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.56|7.51|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129161475|Mkpukpuoha Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.98048|7.44087|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129161791|Abam Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.75|7.65|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129162365|Obuozu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.97232|7.45118|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129162850|Umuogor Health Post (Ukwa East]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.94262|7.46786|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129163370|Obohia Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.90115|7.38283|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129163890|Mkpukpuaja Ogbuagu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.988063|7.430718|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129164606|Owerri Aba Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.0697|7.3827|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129165767|Umukama Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.6407|7.40548|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166076|Ikputu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.42355|7.48113|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166347|Nkem Maternity Akamu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.57|7.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166847|Umuekpe Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.4169|7.37506|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166927|Obingwa Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.35028|7.37214|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166973|Amaekpu Isiahia Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.33398|7.33639|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167016|Amaekpu Umuamata Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.4035|7.3578|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167056|Amaputa Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.31082|7.37333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167108|Umuelemoha Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55|7.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167134|Apu Na Ekpu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.32665|7.3399|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167183|Amuzu-Umuobudi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.5007|7.34229|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167204|Asa Umuakwa Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.0122|7.3249|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167236|Umuchukwu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.0217|7.3542|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167246|Apu-Na-Ekpu Extension Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.32677|7.3341|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167256|Ukebe Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.9951|7.4016|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167266|Umuogwoka Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.33609|7.36452|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167269|Ichi Ukwu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.299|7.36813|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167316|Amavo Tank Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Osisioma-Ngwa]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167326|Isiala Amapu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.32427|7.32287|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167342|Etiti Amavo Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.249695|7.323486|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167406|Bethsaida Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.48|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167431|Calvary Cottage Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Osisioma-Ngwa]] | {{Coord|5.16723|7.35711|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167434|Imerem Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55|7.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167479|Shiloh Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.16723|7.35711|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167521|Akanchawa Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Osisioma-Ngwa]] | {{Coord|5.0756|7.19184|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167559|Nigeria Naval Finance Logistics Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.2938|7.3032|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167578|Chrispat Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Osisioma-Ngwa]] | {{Coord|5.07971|7.20585|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167641|Divine Link Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Osisioma-Ngwa]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167663|Eziala Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.375|7.41043|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167719|Amaokpu Health Health center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.2231|7.2838|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167828|Pakka Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|10.12308|13.21845|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167829|Umuagu Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.235901|7.41687|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167887|Umuala Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.3695|7.4613|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167986|Basic Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.39615|7.44307|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168036|God Own Heritage Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168142|Obikabia Haelth Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.56|7.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168167|Amuzu Okpumuo Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.33084|7.38598|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168194|Amaokpu Osusu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.35726|7.38812|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168377|Gilead Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.09447|7.21551|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168495|Health Gate Special Hospital Aba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.07613|7.20216|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168540|Ihunanya Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.17056|7.31638|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168696|Janet Memorial Hospital/clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.16723|7.35711|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168769|Ahiaba Umueze Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.15544|7.34407|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168791|Amangelukwu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.7385|7.5391|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168798|William Hospital-Maternity Clinics]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.758935|7.475529|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168861|Umuobasi Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.0316|7.38264|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168919|Umuimo Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.18795|7.3377|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169032|Amator Ukwu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.2002|7.34951|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169153|St Elizabeth Maternity Complex Aba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.05943|7.19771|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169215|Abayi Ariaria Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.133728|7.335693|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169231|St Simeon Hospital And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.288513|7.336121|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169261|Asa Amator]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169278|Ugba Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.28708|7.3159|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169428|Asa Oberete Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.1038|7.2782|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169432|Umunko Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.343506|7.489929|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169449|Umuobiala Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.72536|7.46712|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169452|Umunkpeyi Nvosi Primary Healthcare]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.326477|7.479492|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169456|Ugwuele Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.848877|7.418274|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169464|Ndundu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.8489|7.4478|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169467|Uturu Primary Health Centre, Ukwunwangwu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.4599|5.772705|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169471|Umuola Egbelu Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.31439|7.421|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169484|Umuomanita District And Comprehensive Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.384755|7.453309|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169608|Asa Umudioka Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.51|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169869|Calif Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.05943|7.19771|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129170034|Chiazokam Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.09903|7.32933|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129170068|Gas Line Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.48|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129170096|Primary Health Centre Umuozo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.51|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129170121|Jessy Divine Clinic/Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.09594|7.20063|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129170156|Living Word Hospital (Osisiamo Ngwa)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.13755|7.35002|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129171795|Umuomayi Mbawsi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.56|7.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129171992|Amaku Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.355|7.4019|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129172134|Merit Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129172170|Mount Zion Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.07664|7.20468|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129172286|Umuekene Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.2482|7.29491|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175286|Grace Land Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175414|Eziama na Obuba Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.36689|7.4457|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175482|Mercy Maternity and Rehabilitation Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.3372|7.4778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175542|Mgbokonta Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.290527|7.491699|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175590|Nvosi 1 Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.35125|7.42733|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175616|Obuba Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.343872|7.444885|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175631|Teresa Orsini Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.33482|7.48016|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175644|Umuko Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.34366|7.48991|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175744|Oribis Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.14011|7.33656|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175769|Romalex Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.16723|7.35711|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175777|St. Andrews Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175786|Umule Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175794|Umungasi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55|7.51|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175798|Umuocham Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.136289|7.3435|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175808|Women Hosp Specialist Aba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.08297|7.21057|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175821|Umumkpeyi Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.326341|7.479479|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175822|Primary Health Centre Umuagbai]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.17542|7.28182|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175832|Primary Health Centre Umuoyoro]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55|7.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175861|Amavo Nkwogu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Osisioma-Ngwa]] | {{Coord|5.220703|7.308289|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175870|Ekearo Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.218689|7.3125|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175889|Umuka 1 Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175902|Umuka ll Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.51|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175911|Umuohia Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.414368|7.069908|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129176098|Umunevo Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.34366|7.46263|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129176282|Ndi Uduma-ukwu H/P]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ohafia]] | {{Coord|5.64625|7.79085|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129176310|Nkwebi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ohafia]] | {{Coord|5.67802|7.7933|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129176367|Oboro H/P]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ohafia]] | {{Coord|5.637|7.774211|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129176429|Okagwe Health Centre (Ohafia)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ohafia]] | {{Coord|5.67622|7.83239|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129176469|Ndi Uduma Awoke Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.64625|7.79085|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129176628|Alaukwu Model Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.2359|7.4169|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129176634|Ogechukwu Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.414383|7.069856|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129176712|Nnenzu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55|7.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129176759|Ndiobasi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.8372|7.5316|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129176826|Otampa Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.75124|7.5067|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177051|General Hospital Isuikwuato]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.7329|7.5033|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177103|Echiele Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.74353|7.51232|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177185|Amaba Primary Health Center, Isuikwuato]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.7311|7.52306|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177279|Ohiyinta Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.4441|7.565|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177304|Nvurunvu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.82514|7.44606|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177330|Ngwaobi Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.308806|7.315062|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177341|Mbutu Ukwu Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.30876|7.31512|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177414|St. Simons Maternity Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.288377|7.33608|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177443|Christian Aid Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.1848|7.1925|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177491|Ugwufie Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ohafia]] | {{Coord|5.7654|7.7768|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177506|Ugba Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.28489|7.30727|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177542|Akahaba General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.70518|7.73589|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177563|Akanu Ukwu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ohafia]] | {{Coord|5.55977|7.84428|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177641|Isiala Oberete]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.066371|7.519783|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177644|Ibeme Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.06488|7.504272|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177646|Daughter Of Mary Mother Of Mercy]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ohafia]] | {{Coord|5.76922|7.77639|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177805|Abala Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.011902|7.431274|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129178291|Elughu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.761149|7.782918|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129178777|Ngwama Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.228088|7.4222|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129179093|Health Center Ndiuduma Awoke]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54369|7.84349|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129179573|Mbem Hospital Ohafia]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.616867|7.826375|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129180261|Obipu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.18453|4.90405|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129180438|Ndibe Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.63016|7.88925|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129180790|Obibor Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.211731|4.942078|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129180876|Umuotiri Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.269619|7.440007|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129181204|Ezendioma Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.2457|4.9225|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129181542|Anyambutu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.3066|7.3562|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129181605|ab Umuajoha health post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129181985|Obokwe Primary Health Centre 11]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.2561|5.0578|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129182063|Mercy Hospital and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.30839|7.35183|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129182420|Umungede Health center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.56|7.53|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129182741|Owaza primary health care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.20193|4.97472|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129183143|ab Umuagalaba Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.2056|4.9585|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129183605|Uzuaku health center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.18443|4.90401|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129184030|Abala Nkamiri Health centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.011902|7.431274|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129184086|Rapha Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129184132|Primary Health Care Centre Ahamiyi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.7165|7.55781|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129186406|Okohia health centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.1851|4.9222|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129186835|Imo River Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.1709|4.8902|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129187232|Umudiobia Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.235901|4.966675|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129187883|Obehie Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.261902|4.942871|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129188918|Mbutu Ngwa Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.310071|7.354735|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129188940|Umuiku-isi Asa primary health care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.3072|4.9235|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129189031|Oji Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ohafia]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129189286|Ozioma Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ohafia]] | {{Coord|5.52|7.48|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129189411|Umuorie Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.2637|4.9101|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129189640|Ikeala Mbutu Health bPost]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.3182|7.3325|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129189782|St.Philomina Clinic Ebem Ohafia]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ohafia]] | {{Coord|5.616798|7.826466|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129190211|Umuehim Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.3202|7.4304|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129190291|Amapuife Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ohafia]] | {{Coord|5.12959|7.28583|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129190720|Owuala Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Osisioma-Ngwa]] | {{Coord|5.17177|7.31251|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129191041|Ebeyi Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.3271|7.4539|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129191160|Abayi Ariaria Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Osisioma-Ngwa]] | {{Coord|5.5|7.35|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129191729|Isiama Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Osisioma-Ngwa]] | {{Coord|5.63693|7.827426|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129192449|Ofali-Agwu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Osisioma-Ngwa]] | {{Coord|5.6485|7.8265|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129196167|Ohafia General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ohafia]] | {{Coord|5.656564|7.819197|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129196682|Uzondu Polyclinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.64627|7.83124|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129197979|Basic Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ohafia]] | {{Coord|5.79445|7.76426|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129198706|Okwoko Health centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129203897|Obintu Mbutu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.31293|7.3425|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129204933|Mbutu Umuoko Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.211336|7.391287|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129205999|Umuajuju Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.1639|7.2143|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129206528|Mbaka Foundation Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52|7.48|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129206585|Maria Watsode Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129206740|UMUIHIE HEALTH POST]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.2367|7.3937|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129207406|Health Centre Ugwele]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.84877|7.41831|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129207482|God'S Care Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129207560|Aladinma Maternity & Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55|7.51|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129208891|Chi Chi Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.2445|7.406|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129209027|Ukwa Nkporo Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.81605|7.76954|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129209436|Africare Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.289307|7.417114|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129209679|Etitiama Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.77051|7.76293|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129210364|Nkporo Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.79066|7.77082|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129210709|Christianways Mission Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.24422|7.40744|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129213779|Obuofia Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.77332|7.77454|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129214491|Peter Uga Orji Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129214879|Rcm Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129215174|King Of Kings specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.61769|7.84945|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129217948|Umukalu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.27799|4.92508|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129218394|Umuituru Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.287292|4.905701|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129218905|Obiga Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.273682|4.967102|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129219334|Obahu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.2941|4.9053|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129219895|ab Umuokwor Health post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.2804|4.9326|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129220342|ab Ikpokwu Health center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.274|4.9305|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129221913|Ogwe Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.26539|5.00599|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129222753|ab Umunteke Health]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.31603|4.92447|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129223226|ab Umuebulungwu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.3039|4.9139|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129223701|ab Isalanteke Health post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52|7.48|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129229821|Omoba Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.241785|7.407849|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129230360|Ronald Hospital Annex]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.1449|7.2426|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129230842|Uzonwanne Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.24401|7.41275|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129233575|Umuabali Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.294799|7.441|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129234250|Osokwa Model Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.26325|7.47338|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129234637|isiala umuezu health post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.26325|7.47338|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129235043|Ikem Nvosi Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.2045|7.2628|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129235506|Mgbaugwu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.82536|7.43741|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129239701|Mbaugwu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55|7.51|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129239733|Ohafor Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.619002|7.865345|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129239899|Mbaugwu Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.828011|7.414811|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129240218|Otodo Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.6191|7.8536|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129240691|Ugwuntu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.7726|7.45989|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129240896|Mgbelu Umunnekwu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.7723|7.4525|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129240904|Mgboko Oma Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.1237|7.2432|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129240939|Umunekwu Agbo Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.77232|7.45252|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129240970|Amangwu Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.668699|7.871672|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129240974|Umuasua Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.717712|7.500488|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129241335|Mgboko Amairi Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.186707|7.387878|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129241365|Swiss Foundation Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.8376|7.4131|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129241656|Amuma Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.63678|7.88866|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129241844|Acha Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.83129|7.51788|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129242058|Mgbeonyere'S Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.164465|7.45886|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129242273|Amachara Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.8157|7.5065|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129242298|Okon-nta Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.56|7.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129242773|Itukpa Trinity Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.16336|7.46065|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129242777|Amaokwe Acha Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129242850|Ufiele Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129242976|Maduabuchi Hospital And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52|7.48|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129243129|Achara Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.8449|7.4273|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129243194|Ndi Aku H/P]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ohafia]] | {{Coord|5.6661|7.78901|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129244081|Umuobiakwa Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.15273|7.45795|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129244133|Ameke1 Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55|7.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129244541|Chioma Clinic & Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ohafia]] | {{Coord|5.70616|7.73965|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129245326|Ekpankuma Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ohafia]] | {{Coord|5.68318|7.74166|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129245429|Ovim Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.72228|7.52768|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129245474|Obayi Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.729675|7.538513|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129245526|Amune Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.7368|7.5391|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129246830|UMUAGBAWARA Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.58624|7.47471|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129248231|Ndiakata Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.11504|7.52219|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129248796|Nigeria Christian Hospital, Nlagu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.14032|7.52533|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129248803|Hebrew Women Maternity Home Okwulaga-Afara]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.5034|7.481|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129249096|Owerelu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.094707|7.530386|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129249412|Owo Ala Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.9532|7.2873|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129249595|Umuokpo Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.249048|7.50552|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129250080|Umuadienwe Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ìwọòrùn Ukwa]] | {{Coord|4.925293|7.296082|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129250627|Mbano Ntighauzor Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.093872|7.483887|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129251247|Okwulaga Afara Health CENTER]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.5572|7.55084|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129251391|Amurie Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.77304|7.76017|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129251674|Ohokobe Umuokeyi Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.5011|7.4898|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129251915|Amiyi Obilohia Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.7677|7.4442|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129252070|Nwodaku Memory Hospital and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.04672|7.35584|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129252411|OVERCOMER CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129252479|Amogudu 1 Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.6987|7.7322|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129252789|Ihie Ukwu Primary Healthcare Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ugwunagbo]] | {{Coord|5.0073|7.3092|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129252898|Afugiri Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.59857|7.48649|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129253157|Oluebube Chukwu Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.18369|7.41433|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129253775|Oluebubechukwu Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.18369|7.41433|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254336|Ekeokwuru Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254422|Semcon Friends Mission Hospital And Motherless Babies Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.18369|7.41433|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254430|Nunya Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.7085|7.41027|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254489|Onyinyea Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ugwunagbo]] | {{Coord|5.04949|7.31392|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254528|Okuenyi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.072327|7.455078|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254575|Umuegwu Okpuala Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.59323|7.46246|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254576|Umuagara Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ugwunagbo]] | {{Coord|4.9974|7.3216|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254607|Umuokehi Okpuala Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.593079|7.462524|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254611|Eluma Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.73468|7.472473|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254637|Ahiaeke Ndume Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.51196|7.52995|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254663|Amaeke Ibeku Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.566895|7.514526|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254670|Umuokereke Ngwa Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.10748|7.50182|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254684|Christiana Dental Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.526268|7.496216|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254705|Isimanu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ugwunagbo]] | {{Coord|4.9851|7.3278|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254707|Chidinma Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54154|7.49397|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254735|Apugo Medical Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.51548|7.50545|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254755|Bishop Afonya Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.20623|7.49801|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254803|Osusu Amukwa Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.129883|7.41449|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254836|Abia State Specialist Hospital & Diagnostic Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52087|7.492922|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254893|Umudiawa Ofeiyi H/C]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.56|7.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254911|Isiadu Health POST]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.5605|7.5189|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254917|Umudiawa Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55|7.51|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254928|DOMINION GRACE CLINIC AND MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52156|7.49069|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254929|Living Hope Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.753|7.4674|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254930|UMUAGU H/C]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55|7.51|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254944|Isingiwu Ofeme Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.56|7.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254965|Isiala Ihie primary health centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ugwunagbo]] | {{Coord|5.0235|7.3163|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254974|Saint Grace Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.125305|7.392883|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255018|Asa Umunka Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ugwunagbo]] | {{Coord|5.01226|7.32487|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255024|Umueberaja Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.73346|7.46214|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255036|Isieke Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.5437|7.5207|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255114|Umueberenkume Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.733764|7.442424|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255283|Umuerem Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.7389|7.4231|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255318|Umuezigbe Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.111084|7.459473|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255327|Ezere Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.7433|7.5247|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255444|Mbom Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.56241|7.50466|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255458|Ozara Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.789673|7.530701|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255492|Nkata Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.537476|7.509888|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255505|Ndi Ibe Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.63016|7.88923|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255510|Okwoyi Health POST]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255540|Okwuta Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.525696|7.52832|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255542|Eziafor Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.5939|7.8821|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255551|ArchBishop Charse Herry Memorial Spe. Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.40957|5.12021|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255579|Amauhie Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.5815|7.4899|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255608|Umuana Ndume Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.51032|7.51326|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255664|RESTORATION SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.524|7.5248|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255677|Agboji Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.6938|7.7418|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255685|LILY PRAISE MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.40827|5.12799|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255689|Nwachinemere Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.525|7.491|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255697|Lodu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.5005|7.5212|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255708|Shalom Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.41119|5.12728|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255713|Emede Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55836|7.48256|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255717|Amarajane Hospitals & Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.5154|7.51397|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255724|Ehere Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.39838|5.111529|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255728|OHOKOBE MBAOCHA PHC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.516|7.5056|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255740|Ntigha Oriebe Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.428101|5.108276|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255748|Eziama Ossah Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53414|7.47252|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255763|Orienze Spec. Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.47655|5.13414|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255782|UMUODUDU EMEDE H/C]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.5685|7.4971|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255788|Regent Cross Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.39144|5.11276|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255853|Umuda Isingwu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55098|7.47589|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255856|St Grace Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.39288|5.12528|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255905|Okpu Isingwu Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.546875|7.464294|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255909|Ukpakiri Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.432312|5.113281|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255940|Bright Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.117999|7.349829|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129256129|Amato Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.542|7.4692|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129256130|Umuokahia 1 Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.40446|5.12713|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129256178|Alaoma Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.395345|5.169106|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129256179|Amafor Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54312|7.47736|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129256195|Juliet Paul Mother And Child Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.37345|5.15247|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129256223|Ohuru Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.422729|5.158081|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129256226|Avonkwu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.5281|7.5325|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129256266|Osusu Umueme Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.38912|5.13645|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129256311|Amuzuoru Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.5233|7.5352|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129256367|Ajata Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.5393|7.5485|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129256454|Asa Nnetu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ugwunagbo]] | {{Coord|5.04372|7.33357|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129256504|Umuaja Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ugwunagbo]] | {{Coord|5.0227|7.3883|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129256573|Umuaokatawom Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.427266|7.098813|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129256645|Owoahiafor Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.16272|7.478882|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129256657|ab Umuiku ozar health centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.9331|7.3071|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129256669|Owo Asa Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.9611|7.2295|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129256729|ab General Hospital Okekpe]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.90794|7.32558|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129256905|ablight of God Maternity(Nnenne Maternity)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|4.91227|7.31155|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129256954|Umuagu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.147522|7.403076|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129256957|Osusu Umuikpeghi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.137612|7.389092|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129256960|Umukalika Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.14381|7.40308|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129257050|Okagwe Agboji Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.676166|7.802331|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129257065|Obokwe Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.057922|7.25592|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129257103|Akanukwu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55977|7.84428|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129257202|Ania Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.5591|7.8379|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129257391|Amuke Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.636603|7.855788|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129257456|Ndi Orieke Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.56846|7.87825|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129257509|Wilson Ahamefuna Ogah Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.832|7.5316|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129257525|Amanta/Ukpo Health centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|12.724477|7.861334|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129257916|Amapu Ideobia Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ugwunagbo]] | {{Coord|5.0069|7.3962|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129257993|Ohanze Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.13414|7.47656|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129258101|Onuaku Primary Health Centre]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.55|7.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129258456|Akpukpa Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.8327|7.441|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129258859|Akpa Mbato Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.436707|5.046692|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129259252|Akumimo Primary Health Centre]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.56|7.53|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129259253|Akumimo Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.423706|5.076477|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129259263|Isiala Ovom Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.43793|5.09221|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129259326|Umuanunu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.438409|5.076338|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129259349|Abayi Nchokoro Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ugwunagbo]] | {{Coord|5.0409|7.3828|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129259371|Nkechi Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.475038|5.115069|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129259404|Osisioma Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Osisioma-Ngwa]] | {{Coord|5.1585|7.3249|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129259456|King's Christian Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Osisioma-Ngwa]] | {{Coord|5.09447|7.21551|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129259485|Ikonne Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.0127|7.3542|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129259486|Egbede Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Osisioma-Ngwa]] | {{Coord|5.1678|7.299|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129259517|Obete Isiahiankwo h\centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.187233|7.417179|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129259568|Osokwa Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Osisioma-Ngwa]] | {{Coord|5.22254|7.36828|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129259616|Okpuala Umugwor Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Osisioma-Ngwa]] | {{Coord|5.211304|7.303101|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129259644|Obi Ngwa Headquarters Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.202587|7.493477|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129259645|Obingwa Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.116|7.234|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129259649|Divine Hosp & Maternity]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129259655|Mbutu Isiahia Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Osisioma-Ngwa]] | {{Coord|5.07904|7.1872|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129259684|Akanu Okpulo Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.18008|7.49097|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129259783|Umuodo Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.0363|7.3074|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129259817|Ugwunagbo primary health center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.0127|7.3542|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129259877|Ihie Ukwu Primary Healthcare Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.0073|7.3092|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129259901|Aza Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.07782|7.3893|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129259910|War Front Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.08791|7.39278|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133472275|St John Jesus Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.067917|7.382028|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133499890|Amezing Grace Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.116667|7.366667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133499967|Anastesia Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.113778|7.356222|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133499981|Anelechi Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.116667|7.366667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133500090|Azumini Cottage Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.116667|7.366667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133500106|Bethseda Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.116667|7.366667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133517104|Chijioke Osogo Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.430889|7.524722|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133517351|Christian Way Mission Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.395389|7.347611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133517612|Clehenson Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.113778|7.356222|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133520581|Delight Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.116667|7.366667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133520596|Divine Favour Hospital and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.094083|7.371833|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133520629|El-Asamen Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.119083|7.360472|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133520659|Embassy Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.116667|7.366667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133539886|Ensign Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.138972|7.330056|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133539908|Euna Hospital & Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.116278|7.346194|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133539922|God's Favour Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.116667|7.366667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133539933|Good Care Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.116667|7.366667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133539949|Good Samarithan Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.116667|7.366667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133539998|Holywound Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.116278|7.346194|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133540048|Impact Hospital and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.131778|7.397083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133540066|Lawato Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.101389|7.336|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133540078|Leo Private Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.101417|7.370611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133540101|Living Word Mission Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.135361|7.349167|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133540117|Mendel Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.106333|7.375667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133546405|Seventhday Adventist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.315083|7.633944|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133546628|Seventh-Day Adventist Hospital & Motherless Babies Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.116667|7.366667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133563889|Mother Mercy Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.105306|7.370972|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133564021|Nazereth Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.1075|7.371222|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133564168|N D U Christ Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.127278|7.365222|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133569219|New Era Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.107389|7.379083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133569414|Nwadoka Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.121583|7.373278|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133569481|Owaza Cottage Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.116667|7.366667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133569496|Regents Cross Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.110139|7.407167|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133569546|Sancta Maria Specialist Maternity Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Abá]] | {{Coord|5.113778|7.375944|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134671901|Osusu 11 Phc]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|7.37785|7.37785|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134726180|Healthcare center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Arochukwu]] | {{Coord|6.130116|8.942578|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134726515|Ndi Ememe Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]]<br/>''[[:d:Q49100843|Arochukwu]]'' | {{Coord|5.577191|7.740503|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134726567|Iheosu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.408962|7.94238|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137261449|Federal Medical Centre, Umuahia, Abia State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.522433|7.493667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137616797|SANCTA MARIA SPECIALIST HOSPITAL & MATERINITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.113674|7.377605|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137617297|NEW ERA SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.107603|7.378479|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137617392|DELTA HOSPITAL LTD. Abia state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.118356|7.350636|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137617477|OBIOMA HOSPITALAND MATERNITY . Umuahia]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.527243|7.496565|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137617756|PRISCILLIA MEMORIAL HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.535204|7.496271|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137618145|MENDEL HOSPITALAND DIAGNOSTIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.107488|7.362309|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137620337|CLEHANSAN HOSPITALAND MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.111682|7.358661|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137620554|LIVING WORD HOSPITAL OBINGWA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.47|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137620779|LIVING WORD HOSPITAL ABA NORTH]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.137763|7.35018|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137620883|EBEMMA HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.117534|7.384681|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137621039|HORSTMAN HOSPITAL.Aba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.119709|7.360164|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137621219|PRINCESS MARY SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.137153|7.405815|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137621390|ST. PAUL HOSPITAL. Aba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.13316|7.354487|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137621537|SEVEN DAYSADVENTIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.124159|7.386717|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137621729|NEW LEAD HOSPITALAND MAT. LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.494535|7.709047|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137622191|HAMMERSMITH MEDICAL CENTRE. UMUAHIA ABIA STATE.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137622250|ST. VINCENT`S HOSPITAL. UMUAHIA ABIA STATE. NIG]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137622829|NEW ERA HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52|7.48|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137622845|POLICE HOSPITAL, UMUAHIA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137624876|HEALING CROSS HOSPITAL. Abia state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.533115|7.493985|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137625197|CHUKWUEBUKA HOSPITAL. ABIA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.52|7.48|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137625342|NGOZI HOSPITAL. Abia State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.54|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137625449|UZONDU POLY CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.646309|7.831213|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137625519|NIGERIAN CHRISTIAN HOSPITAL NLA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.139734|7.525584|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137625523|LIFE ESSENTIAL HOSIPTAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.539318|7.494057|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137625528|AMARA JANE HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | {{Coord|5.515446|7.514176|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q141248480|Seventh Day Adventist Hospital Umuola, Aba North]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | | | |- | ''[[:d:Q43895199|Zankli Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q28468899|Abuja Municipal]]'' | {{Coord|9.078264|7.451829|display=inline}} | [[Fáìlì:Zankli Medical Centre.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q105956233|Ebony hospital, Abuja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q28468899|Abuja Municipal]]'' | {{Coord|9.100083|7.407712|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105956436|Paafag hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q28468899|Abuja Municipal]]'' | {{Coord|9.141025|7.308746|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105957597|Access Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q28468899|Abuja Municipal]]'' | {{Coord|9.084406|7.323376|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105958154|Ancilla Catholic Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q28468899|Abuja Municipal]]'' | {{Coord|9.082264|7.414328|display=inline}} | [[Fáìlì:Ancilla Catholic Hospital.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q105958330|Capital Hospital and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q28468899|Abuja Municipal]]'' | {{Coord|9.052181|7.462802|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105958420|St Francois Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q28468899|Abuja Municipal]]'' | {{Coord|9.069313|7.482048|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105959524|Primus International Super Special]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q28468899|Abuja Municipal]]'' | {{Coord|9.006468|7.56705|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105959547|Cornelian Jubilee Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q28468899|Abuja Municipal]]'' | {{Coord|8.985019|7.573467|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105959568|Trust Charitos Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q28468899|Abuja Municipal]]'' | {{Coord|9.059964|7.416654|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105959684|Everlasting care hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q28468899|Abuja Municipal]]'' | {{Coord|9.105548|7.41801|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105960121|The Crown Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q28468899|Abuja Municipal]]'' | {{Coord|9.084693|7.313416|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105960920|Lofahod Clinic and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q28468899|Abuja Municipal]]'' | {{Coord|8.976647|7.672099|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105960963|Mailafiya Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q28468899|Abuja Municipal]]'' | {{Coord|9.052758|7.465781|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q106506903|JEAN LOUIS MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q28468899|Abuja Municipal]]'' | {{Coord|9.048562|7.438923|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q106511521|TRUST CHARITOS HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q28468899|Abuja Municipal]]'' | {{Coord|9.060177|7.416449|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102249712|Standard Life Care Hospital.]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816085|Abule-Egba/Aboru/Meiran/Alagbado]]'' | {{Coord|6.659181|3.303915|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102271067|Rem-Yems Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816085|Abule-Egba/Aboru/Meiran/Alagbado]]'' | {{Coord|6.674555|3.272811|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102077980|Shiloh Medical Care]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816728|Abuloma/Amadi-Ama]]'' | {{Coord|4.7795|7.059|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114185872|KRYSTAL CLINICS & WELLNESS CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816728|Abuloma/Amadi-Ama]]'' | {{Coord|4.795082|7.041541|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q30288385|Nigerian Christian Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Abá]] | {{Coord|5.140019|7.525584|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105550300|Abia State University Teaching Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Abá]] | {{Coord|5.111036|7.365013|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114235931|ST. ANTHONY'S HOSPITAL, ABIA STATE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Abá]] | {{Coord|5.101357|7.378664|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133647376|General Hospital Abà]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | [[Abá]] | {{Coord|5.109874|7.364531|display=inline}} | | |- | [[Federal Medical Center, Abeokuta]] | | [[Nàìjíríà]] | [[Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.144326|3.380343|display=inline}} | [[Fáìlì:Federal Medical Centre Gate, Idi-aba, Abeokuta.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q30262012|Sacred Heart Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.163479|3.362905|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102175478|O & A Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.182796|3.379896|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102176162|Itunu Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.140455|3.331267|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102177390|First Alpha Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.130777|3.321989|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102177437|Redwood Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.131704|3.321228|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102177469|Tobiloba Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.129979|3.320101|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102178802|Angel And Eagle Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.127623|3.349742|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102179057|Mercy Group Clinics]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.132245|3.332134|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105733853|State Hospital, Abeokuta]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.156385|3.34907|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126089047|Micheal & Alice Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.153858|3.393956|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126089118|Coxwell Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.146912|3.364537|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130478084|Ademuyiwa Medical Diagnostics]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.140692|3.32666|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133456977|Federal Medical Centre*: A 250-bed regional hospital located in Abeokuta, providing secondary and tertiary medical services.¹]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Ògùn|Ogun State]] | [[Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.144363|3.371506|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134388024|Sacred Heart Hospital, Abeokuta]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.166563|3.355645|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128976017|Kudori Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q351514|Adamawa]]'' | {{Coord|8.24251|11.961998|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129015584|Mallam Madugu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q351514|Adamawa]]'' | {{Coord|9.57711|12.56978|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112075590|Newlife Hospital Mubi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.268654|13.283657|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112939172|Federal Medical Centre, Yola]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.209787|12.478151|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126199135|New Life Hospital Mubi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]]<br/>[[Mubi]] | {{Coord|4.943351|6.332143|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128836310|Danaba Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.584722|12.05417|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128837866|Dimkusum Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.54129|12.08974|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128842917|Kamenya Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.61084|12.01289|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128843610|Nadeu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.51461|12.07539|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128844193|Saman Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.48764|12.03335|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128845255|Sankeupo Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.51544|12.02853|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128846078|Jada 1 Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.75634|12.15159|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128847453|Baburu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.53509|12.24643|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128848504|Borrong General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.54184|12.17253|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128849596|Borrong Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.53762|12.17798|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128850247|Mbumara Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.53333|12.18333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128850278|Gadina Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.446472|12.072925|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128850880|Tikka Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.54881|12.24644|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128851099|Jamtari Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.6824|12.090419|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128851661|Demsa Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.427673|12.137329|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128852213|Kedemure Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.33227|12.00248|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128853526|Wuro Kuna Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.7424|12.14094|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128855468|Jada 2 Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.771944|12.15917|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128857315|Lupanga Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.48721|12.19763|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128858106|Belichiuti Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.184622|12.636927|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128858339|Jada General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.77297|12.159945|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128859016|Kwayine Heath Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.444263|12.041904|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128859674|Gawi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.22167|12.65091|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128860517|Wuro Yerima Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.744167|12.17583|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128860643|Lassala Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.563553|12.183703|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128861192|Gwamba Primary Health care centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.631356|10.675127|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128861795|Sundi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.333333|12.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128862766|Bali Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.080987|11.204885|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128869716|Banjiram Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.97436|9.78426|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128872403|Gugu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.96442|9.75876|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128874251|Wuro Ardo Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.15764|12.59987|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128875027|Farang Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.57769|12.91561|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128875684|Kuriyaji Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.63895|13.03677|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128876444|Magdari Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.66733|12.94712|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128898952|Choncha Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.72308|12.5509|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128900186|Bosso Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.55846|12.14548|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128900967|Dilli Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.53737|12.1595|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128902200|Loh Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.500488|12.109314|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128902923|Bolon Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.411706|11.99454|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128903915|Farabraune Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.34967|11.888489|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128903926|Bariki Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.073331|12.966218|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128903953|Bidda Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.427653|12.137359|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128903964|Old Demsa Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.45443|12.15173|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128903971|Bujum Kona Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.265077|10.833278|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128903988|Januawuri Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.372925|11.860474|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904062|Dem Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.430704|12.143939|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904067|LCCN Health centre Demsa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.42918|12.14348|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904092|Dingle Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.748269|11.920141|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904101|Kudiri Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.400206|7.650032|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904108|Lawaru Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.405701|11.93689|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904115|Kodomon Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.45819|12.21661|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904183|Gani Gaku Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.395081|12.161072|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904197|Gurin Kasuwa Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.544297|12.002701|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904210|Farai Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.445923|12.115723|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904226|Nassarawo Koma Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.4527|12.342|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904228|Francis Dire Memorial Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.318188|12.405738|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904280|Tassala Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.444843|12.128049|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904281|Ecwa Acadamy Demsa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.426697|12.123474|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904295|Bellanga Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.63117|12.21379|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904310|Zuran 11 Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.51165|12.16793|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904322|Sabon Gari Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.43369|12.07524|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904332|Maliki Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.43477|12.07721|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904339|Kwale Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.48468|12.12207|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904351|Dwam Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.46175|12.08943|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904365|Dowaya Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.454285|12.0625|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904369|Tashan Gurgu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.337891|11.863098|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904395|Ngbekendewe Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.400879|11.879883|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904406|Mararaba Bille Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.025124|7.60013|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904428|Gada Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.385658|11.939154|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904440|Kwadadai Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.96374|9.79182|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904446|Tahau Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.51175|12.16798|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904454|Mwarawo Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.50861|12.21226|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904500|Mbula Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.51128|12.19237|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904626|Arah Teh Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.9485|9.92106|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128904822|Kpakmyagi Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.49504|12.26652|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128905082|Tagombali Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.32943|11.8386|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128905375|Kwafara Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.320449|11.820446|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128905522|Bobini Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.89074|9.98556|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128905712|Kpasham Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.2|12.43|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128905979|Kpankwai Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.18|12.42|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128906629|Ribadu Malabu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.64442|12.86221|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128906703|Gwalam Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.83139|9.98711|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128906920|Ba-Umse Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.396713|12.428926|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128907570|Wawi Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.90943|9.98327|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128907749|Mubako Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.57897|12.99795|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128908067|Damare Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.65096|12.97058|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128908331|Garin Cekke Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.090881|12.700684|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128908422|Bodeno Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.971836|10.028726|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128909260|Gorotoro Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.899245|9.96521|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128910377|Mayo-Sirkan Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.02716|12.17176|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128910625|Mayo-Ine Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.11512|12.23073|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128910917|Kiri Primary Health care center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.09603|12.21975|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128911223|Kabillo Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.03101|12.20918|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128911593|Jilima Sam Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.02117|12.07833|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128912817|Kwaya Clinic and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|12.47911|9.30984|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128912838|Koksupa Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.062073|12.456299|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128913649|Safa Tawa Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.02536|12.39702|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128914320|Tomsoro Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.052673|12.482483|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128916323|Dong Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.393814|11.91948|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128916943|Kaika Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.55441|11.84732|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128917571|Jangpuli Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.59104|11.94966|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128918230|Gbani Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.58595|11.86116|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128918947|Gangjari Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.53739|11.91529|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128919412|Modibbo Hamman Adama Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.623489|12.15384|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128919555|Yelwa Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.45576|12.03953|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128920274|Sansiri Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.44331|12.01214|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128921077|Sanjo JPRM Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.48519|11.93736|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128921429|Meddy Private Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.19851|12.49195|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128922062|Betti Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.833889|12.65167|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128922331|Gurum Christian Dispensary]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.47059|11.96524|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128923897|Daksam Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.47084|11.94585|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128924488|Gatiro Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.07419|12.26246|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128924744|Ngurore Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.97714|12.61712|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128924779|Abejo Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.67042|12.37016|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128924979|Karlahi Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.842069|12.572173|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128925218|Gwerigwa Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.91619|12.59774|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128925489|Gogra Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.94538|12.57342|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128925779|Bosivani Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.798889|12.484497|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128926089|Bagauri Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.834331|12.615461|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128926351|Wuro Yolde Gurin Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.11738|12.87268|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128926844|Wauru Nelbi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.052112|12.86072|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128927673|Dalami Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.7041|12.34811|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128927715|Parda Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.10927|12.43326|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128927885|Bilachi Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.37824|12.85157|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128928072|Muniga Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.1454|12.82383|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128928359|Gurin Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.117096|12.884238|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128928624|Dasin Abba Kumbo Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.39753|12.84157|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128928713|Chikito Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.242369|12.873313|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128928741|Gawalgu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.59196|12.43789|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128928752|Muchalla Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.1199|12.70494|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128929405|Dengeshi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.53784|12.8568|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128929787|Mayo-Hako Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.633221|12.328819|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128930387|Njanjangre Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.22256|12.73874|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128930593|Mijiwana Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.0958|12.66794|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128931086|So'o Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.632045|12.43919|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128931715|Maraba Bokki Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.04956|12.66918|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128931814|Jalingo Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.74877|12.35857|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128933584|Jama'a Hospital Gombi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.16075|2.7436|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128934713|Noma Clinic and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.16585|12.73997|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128935438|Fufore Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.21824|12.65103|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128937059|Gombi A Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.15442|12.73308|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128938071|Halali Mideical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.15635|12.73782|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128938308|Lengdo Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.700928|12.486084|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128940642|Njoboliyo Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.466733|12.405264|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128941416|Toungo Nursing and Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.19776|12.48546|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128941465|Dabora Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.466242|11.98871|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128941562|Yolde Kohi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.28141|12.205021|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128942000|Hosere Bembe Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.282195|12.803421|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128942227|Sugu Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.37792|12.0672|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128942950|Gangwon Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.22602|12.22711|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128942979|Gongoshi Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.29215|12.134374|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128943437|Gangtum Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.36323|11.945|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128944546|Sangassumi Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.44567|12.04531|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128945049|Aliyu Waziri Memorial Dispensary]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.43967|12.04001|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128945779|Wadore Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.46591|12.16312|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128946396|Toungo Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.20393|12.48345|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128948924|Yelwa Clinic & Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.28096|12.21269|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128950126|Wuro-Yanka Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.28096|12.21269|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128951341|Ngurore Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.28925|12.24384|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128951667|Mada Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.92812|9.98298|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128952396|Chikila Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.93486|9.90608|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128953135|Nakowa Maternity and Nursing Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.30262|12.23258|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128956753|Goduwo Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.29343|12.41662|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128957165|Gadish Changrai Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.30255|12.2326|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128958452|Bazza Town Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.57113|13.32639|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128961197|Dirdiu Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.5901|12.19424|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128961875|Bakari Goso Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.54517|12.27135|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128962956|Maria Yebbi Memorial Dispensary]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|5.416667|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128972530|Malabu Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.56171|12.77971|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128976173|Wuro-Bokki Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.39126|12.79506|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128976999|Bengni Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.89093|12.393311|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128977410|Elbethel Nursing Home & maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.28096|12.21269|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128978908|Banenne Nursing Home & Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.29878|12.23414|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128980118|Nana Asma'u Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.20861|12.47703|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128980387|Winben Clinic & maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.26093|12.40347|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128980527|Wauru Jabbe Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.27396|12.38427|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128980665|Namtari Manga Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.308466|12.289435|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128980852|Malkohi Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.1896|12.37642|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128980900|Yola Central Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.20838|12.47752|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128980968|Mossy Clinic & Maternity Service]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.20163|12.47934|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128981104|Bakari Mbamoi Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.20163|12.47934|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128981258|Rumde Jabbi Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.19564|12.51282|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128981359|Ardo Yahya Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.17819|9.17819|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128981411|Njoboli Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.200895|12.588015|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128985103|Njobbore Primary Health Clinic]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.28823|12.49451|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128985423|Sauki Clinic Adamawa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.28137|12.43767|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128985497|Adamawa Hospital Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.21304|9.21304|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128985721|Vunoklnag Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.29999|12.48161|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128985779|Yola Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.27668|12.44791|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128986123|Bakopi Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.56884|12.25458|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128986132|Lainde Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.84729|12.46991|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128986537|Luru Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.56774|12.30383|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128986868|Tambo Jimoh Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|12.38387|9.53565|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128986992|Nyibango Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.00515|12.33864|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128987223|Tambo Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.54544|12.34821|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128987417|Lamido Aliyu Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.21231|12.48458|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128988044|Ogburi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.79979|12.42037|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128989588|Ugi Health post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.97083|12.44464|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128990168|Jaggu Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.48935|12.19151|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128990444|Mapeo Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.72594|12.510995|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128990641|Damare Polo Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.21476|12.48876|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128990650|Garamba Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.43359|12.12011|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128990664|Jili Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.062212|12.456352|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128990964|Gabsin Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.077881|12.583313|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128991194|Banda Tsarga Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.44236|12.04655|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128991273|Cholli Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.105713|12.474422|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128991562|Mayo Kila Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.68372|12.477955|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128991767|Buwangal Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.2|12.43|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128991879|Wuitere Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.85077|12.39924|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128992584|Yolde Pate Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.20908|12.43817|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128993264|Yadim Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.973051|12.40159|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128995429|Shagari Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.1897|12.47905|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128995791|Jera Bonyo Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.34821|12.43786|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996114|Harimitsi Memoria Clinic & Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.158896|12.73459|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996405|Kotolo Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|5.414378|7.069939|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996499|Daneyel Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.53229|12.50226|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996542|Wuro Sani Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.50599|12.50144|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996559|Shiure Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.942292|12.859016|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996567|Ruwo Amsami Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.52624|12.53722|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996610|Ngawa Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.49316|12.45216|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996666|Aliyu Waziri Memorial Dispensar]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.43967|12.04001|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996676|Girei B Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.36786|12.55065|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996741|Sangere Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.34354|12.51174|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996743|Golantabal Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.18|12.42|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996808|Girei A. Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.36522|12.54083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996825|Centre Primary Public Adamawa Guyuk Gugu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.75876|11.96442|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996872|Batare Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.39827|12.48674|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996879|Wafango Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.268248|12.681046|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996898|Ribadu Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.298443|12.703423|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996930|Koh Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.45625|12.35852|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128996953|Arah Teh Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.92106|11.9485|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997036|Falu Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.90081|11.9219|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997062|Chikila Tudu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.89133|9.7667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997142|Dangir Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.919988|9.748068|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997150|Dulo Fulani Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.29268|12.79221|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997159|Gundenyi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.89964|11.85378|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997173|Dulo Bwatiye Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.34528|12.78004|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997202|Sili Kasa Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.748068|11.919988|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997207|Dason Bwatiye Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.252284|12.633826|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997245|Dasin Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.265953|12.648336|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997247|Gwalura Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.93649|9.90855|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997271|Chofajaule Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.315838|12.864847|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997281|Shagari Nursing Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.18706|12.47417|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997295|Nice Nursing & Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.21112|12.456808|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997302|Lamza Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.90481|11.92507|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997368|Modire Nursing Home & Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.199|12.45736|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997450|Pariya Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.37945|12.70031|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997566|Bole Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.191431|12.475011|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997685|Jiu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.86475|9.80778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997722|Kadarbu Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.51124|12.70215|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997798|Medicare Outpatient Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.20821|12.47068|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128997833|LCCN Nursing Home & Maternity Gombi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.16288|12.73704|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128998432|Holmawo HealthPost]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.38817|12.78756|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128998521|Kisibi Specialist Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.20024|12.47478|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128998789|Furo Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.4511|12.72256|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128999178|Daware Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|5.56|7.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128999257|Nyako Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.16123|12.74024|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128999618|Bengo Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.41336|12.72313|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129000059|Bagale Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.34566|12.68146|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129000449|Wuro Lamido Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.19218|12.23386|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129001174|Ndingala Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.9267|12.22038|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129001275|Salvation Nursing Home Gombi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.16142|12.73629|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129002315|St.Mary Clinic/Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.15947|12.73347|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129002466|Gabun Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.18682|12.37236|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129003630|Dzangola Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.29642|12.773842|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129003820|LCCN Dispensary Ga'anda]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.1513|12.4331|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129004510|Ganjara Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.16234|12.542|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129005127|Wuro-Hausa Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.20774|12.49409|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129008060|Kefo Emergency Nursing Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.19492|12.47632|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129009516|Pallam Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.73859|13.48625|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129009935|Nassarawo Maternal And Child Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.27858|12.43439|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129010175|Triumph Clinic Yola]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.27401|12.45219|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129010349|Dzuel Primary Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.75944|13.49594|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129011114|Jemita Maternity Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.27478|12.44831|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129011263|Goshen clinic and maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.26082|12.45425|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129011404|Freedom Poly Hospital Yola]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.26648|12.45288|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129011554|Mildu Main Market Primay Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.82849|13.57012|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129011579|Fortland Hospital Yola]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.27031|12.43938|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129011732|Kangling Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.39602|12.38241|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129012356|Wuro-Gas Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.7063|13.53351|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129012493|Gereng Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.48946|12.30588|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129013033|Wagga Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.93199|13.65073|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129013172|Damare Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.32003|12.44348|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129013662|Bajabure Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.30285|12.46753|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129015059|Jabbi-Lamba Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.50502|12.57614|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129015167|Alh. Ali Maidamisa Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Yola]] | {{Coord|9.19|12.43|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129015563|Alh. Abubakar Adamu Namtari Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.28045|12.45316|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129017840|Yebbi Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.56454|11.9572|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129018268|Leme Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.06302|12.2517|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129018896|Dadwari Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.12187|12.51512|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129019324|Hurkudawa Nursing Home Fotta]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.09456|12.33211|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129020175|Zangra Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.0787|12.46822|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129022794|Wuro Daudu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.2|12.43|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129023047|Guyaku Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.33902|12.65866|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129023602|Boloko Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.18|12.42|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129023857|Wurode Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.21|12.44|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129024399|Wuro Mallum Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.70609|9.70609|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129024592|Pakin Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.68891|12.74423|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129024793|Guriki Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.077238|12.734317|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129025359|Handa Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.2|12.43|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129025480|Ngajing Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.13781|12.187341|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129025619|Gudu Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.93694|12.51683|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129026761|Dashen Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.577222|12.13417|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129026890|Sili Tudu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.87189|9.77247|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129027317|Mbulo Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.64632|12.02566|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129027331|Mbishim Primary Health clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.2154|12.34511|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129027333|Mbangen Essande Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.679|11.95392|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129027433|Shilon Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.80714|12.41233|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129036539|Gambo Jimeta Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.28325|12.45902|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129036628|23Rd Army Medical Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.23412|12.41786|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129036706|Walowol Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.24891|12.42312|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129036900|Kurnyi Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.92716|9.90453|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129036967|Valli Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.45508|12.45506|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129037097|Bachure Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.24344|12.42442|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129037194|Valada Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.23528|12.44685|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129037375|State Polytechnic Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.26244|12.44969|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129037405|Bekaji Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.25952|12.43938|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129038022|Walu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.92267|9.90181|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129038248|Matco Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.24066|12.45398|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129038488|New Boshong Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.25785|12.44148|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129038725|Boshikiri Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.838123|9.642842|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129038823|Police Medical Center, Yola]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.26006|12.453357|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129039433|Burthi Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.8698|9.681896|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129040058|Dumna Dutse Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.86923|9.71014|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129040260|Peace Hospital Yola]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.27336|12.44388|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129040784|Nassarawo Primary Health Care Center Yola]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.28035|12.44374|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129040803|Dumna Zerbu Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.869289|9.710251|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129041356|Dawa'U Clinic Yola]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.263446|12.459024|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129041686|Duwo Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.87973|9.69376|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129041711|Atiku Abubakar Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.26796|12.45769|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129042608|Tsalbu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.87973|9.59376|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129042656|Gaanda Federal Model Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.15155|12.42212|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129043160|Tuhura Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.87973|9.673076|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129043839|Zakawon Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.832317|9.666126|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129046512|EYN Health Clinic Garkida]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.41588|12.56837|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129047221|Garkida Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.37757|12.60478|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129047851|Sul-Saad Memorial Nursing Home & Maternity Garkida]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.40615|12.56581|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129049116|Suktu Sarki Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.69838|12.31155|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129049904|Prambe Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.82316|12.21535|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129050933|Waltandi Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.76969|12.23685|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129053030|Galbose Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.26525|12.45536|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129053309|Bamaiyi Hospital Adamawa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.28158|12.45062|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129053616|Wuyaku Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.45105|12.56505|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129053627|Major Aminu Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.28481|12.44856|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129053956|Dawari Clinic & Maternity Gombi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.16715|12.73638|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129053968|Dougeri Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.25515|12.47183|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129054804|Government House Clinic Yola]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.25653|12.47172|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129055210|Gwadabawa Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.27744|12.46304|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129055246|Gaya-Sikalmi Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.42298|12.97433|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129055523|Idi Atta Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.26058|12.47492|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129055699|Maki Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.37929|13.04004|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129056115|Mijili Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.34844|12.97353|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129056742|Dzakwa Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.19|12.43|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129056976|Hildi Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.40428|13.17038|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129057597|Paragalda Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.39979|13.18747|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129058146|Fadama Rake Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.2|12.43|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129058540|Gombi B Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.17904|12.73658|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129059095|Gombi C Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.16642|12.74417|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129059820|Trust Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.16334|12.73687|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129059839|Gudumiya Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.19227|12.79325|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129060172|Balwhona Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.31793|12.68137|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129060390|Hong 'C' Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.23015|12.92919|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129066527|Holma Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.903025|13.054849|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129067323|Kwargoshe Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.16061|12.28005|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129067792|Kwambla Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.27326|13.09706|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129067931|Wuro Dole Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.38064|12.60327|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129068504|163 Nigerian Airforce Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.26889|12.44036|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129069083|Yang Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.092536|12.218689|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129069210|Saint Francis Hospital,Adamawa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.28319|12.41522|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129069652|Sheno Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.25808|12.57318|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129069702|Jambutu Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.28522|12.43024|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129069969|Haske Nursing Home and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.28768|12.42111|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129070144|Geriyo Nursing Home and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.28648|12.42576|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129070151|Bokki Tawa Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.04856|12.65691|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129070301|Damilu Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.27038|12.41894|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129070591|Bebe Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.26576|12.61267|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129071394|Girgithan Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.16327|12.53418|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129072364|Gombawa Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.90768|11.94128|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129072771|Lokoro Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.90795|11.94103|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129073290|Gunda Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.84689|11.96385|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129074593|Zumo Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.86048|12.94498|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129076013|Gangseini Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.32889|11.71197|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129076031|Aso Rock Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.28782|12.40914|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129077439|Gaya Kuva Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.44405|13.00335|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129077710|Gaya Fa'a Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.465271|12.985474|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129077843|Hombo Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.77118|12.42961|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129078011|Gashala Mamudu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.40413|13.08343|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129078283|Kwapre Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.46746|12.84379|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129078624|Gangsanji Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.646418|12.080255|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129078629|Kinging Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.39691|12.74831|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129078957|Garaha Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.36249|12.86681|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129079410|Dabna Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.38286|12.8236|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129079860|Zhendinyi Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.14466|12.98991|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129080114|Uding Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.15517|12.90734|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129080425|Mbolinyi Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.09832|12.05606|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129080597|Farang Van Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.748611|12.04611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129080692|Dakza Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.15117|13.00344|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129080826|Yola Federal College Of Education Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.24138|12.45841|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129080949|Dumne Town Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.77954|12.40148|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129080979|Daksiri Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.14427|12.92877|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129081318|Mutuku Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.295105|12.959473|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129081592|Mbalwaha Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.32945|12.94301|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129081719|Munagu Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.26082|12.46041|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129081763|Dumne Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.79613|12.38247|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129081864|Makera Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.283|13.07624|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129082116|Kwatau Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.325073|13.020874|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129082415|Kala'a Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.24935|13.01435|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129082711|Bakka Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.77582|12.49702|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129082731|Bangshika Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.19478|12.99119|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129083088|Mirinyi Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.09637|12.95448|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129084785|Dirma Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.80547|12.33226|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129084910|Theble Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.695797|11.915927|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129084952|Pondiwe Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.89152|12.01207|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129084973|Gangkiri Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.75146|12.28704|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129084983|Taksi Gangteen Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.17781|12.01088|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129084990|Kwalgaura Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.713126|11.937893|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129084996|Timbo Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.19596|12.00212|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129085015|Timbukum Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.18991|12.03364|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129085031|Kola Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.67878|11.99468|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129085035|Kogin Baba Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|7.901914|11.53133|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129085041|Wuro-Abbo Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.829167|12.120883|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129085053|Shongoli Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|7.867037|11.683485|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129085066|Gangnai Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.75175|12.091001|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129085096|Kerau Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.656377|11.89967|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129085100|Kurmi Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.24221|13.15334|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129085114|Kilbawo Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.83082|12.24449|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129085130|Gashala Kufam Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.3531|13.10837|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129085156|Naiwa Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.33235|13.12243|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129085195|Kwarhi Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.31736|13.1582|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129085376|Gashala Migzil Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.32771|13.08326|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129085727|Mombol Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.11622|13.03239|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129085962|Kwakwa'a Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.19395|13.04504|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129086068|Garari Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.10821|13.00789|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129086069|Gonglare Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.8601|12.14611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129086082|Dilwachira Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.20933|13.10978|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129086172|Hong A Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.22714|12.91764|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129086415|Njari Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.27881|13.21974|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129086679|Hong General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.23476|12.94576|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129086907|Madza'a Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.24935|12.92977|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129087133|Munga Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.23356|12.93824|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129087430|Buzza Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.17962|12.82685|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129087684|Dzumah Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.17813|12.93843|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129088675|Daduken Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.03301|11.80003|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129090094|Drif Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.43551|13.38182|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129090229|Gashaka Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.16947|12.97237|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129090805|Kokko Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.12829|12.77958|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129091585|Lappou Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.55168|12.41028|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129091737|Vemgo Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.70576|13.38385|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129092044|Kojoli Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.57357|12.38017|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129092392|Geulsima Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.489559|12.31873|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129092897|Gadjo Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.50895|12.3754|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129093388|Bello Petel Health post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.52478|12.35869|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129094643|Mayo-Wandu Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.70766|13.43829|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129094657|Salasa Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.63891|12.44615|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129094659|Balauru Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.64487|12.32524|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129094802|Jarandi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.696945|12.23845|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129095101|Sisikira Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.90608|11.93486|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129095206|Gang Abdu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.61427|12.13819|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129095663|Mangla Nana Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.64218|12.04321|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129096039|Gang'alada Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.70145|12.04021|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129096295|Pwalamwoliye Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.90793|11.94128|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129096803|Mangapila Nursing And Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.9101|11.93412|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129097238|Jaranyala Dispensary]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.9041|11.94017|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129097778|Jakely Mat Clinic And Nursing Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.90793|11.94128|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129098313|Guyuk Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.9793|11.94128|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129100828|Guyuk LCCN Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.748068|11.919988|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129101230|Barka Dispensary]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.90581|11.92518|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129103347|Gberwene Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.72437|12.37306|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129106425|Mwam Nursing Home and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.65331|12.55726|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129107615|Batum Maternity Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.85263|12.35825|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129108500|Talum Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.74965|11.97143|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129108747|Lainde Dama Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.77796|12.07246|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129109029|Kula Dutse Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.803101|12.102478|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129109048|Murke Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.65749|12.55769|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129109614|Bolki Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.78289|12.56462|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129110229|Sigire Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.92796|12.61684|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129110343|Lamurde Maternal and Child Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.60654|11.78987|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129110895|Kesure Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.014751|12.558205|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129111770|Ngbakawo Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.51946|11.80198|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129111809|Clinic B Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.83366|12.62885|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129112396|Gulungo Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.84468|12.61101|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129113279|Sabon Layi Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.57668|11.73371|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129114378|Tupto Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|6.1228|11.65796|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129115580|Opalo primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.51159|11.93163|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129117084|Zekkun Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.51629|11.89892|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129118433|Haske Weta Nursing Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.81174|12.61609|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129119009|Bajen Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.54435|11.77327|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129122721|Rigange Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.57199|11.76099|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129123887|Balaifi Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.50297|11.46864|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129133627|Dambara Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|7.90831|11.59482|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129133904|Sabon Gari Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|7.84571|11.70429|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129134025|Cottage Hospital Toungo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]]<br/>[[Yola]] | {{Coord|8.12344|12.04697|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129134244|Dadinkowa Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.11904|12.03523|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129134399|Toungo 1 Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.12591|12.04391|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129138273|Lainde Chita Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.11799|12.10157|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129138575|Mayo-Butale Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|7.98253|11.98938|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129138951|Toungo 2 Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.11593|12.05082|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129139114|Gangzamanu Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.21749|12.09532|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129139391|Lawan Dakka Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.19006|12.04089|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129143642|Gyakan Maternal And Child Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.49392|11.55278|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129147159|Pella Women In Health Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.15464|12.92605|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129148129|Hussara Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.48393|13.23602|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129148879|Jalingo Health Post (Hong)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.978088|12.07312|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129149791|Uba A Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.46056|13.22857|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129150663|Uba B Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.45095|13.21781|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129152404|Gadamayo Primary Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.74395|13.40946|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129152678|Dagali Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.78772|13.36188|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129152917|Hyambula 2 Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.86981|13.52535|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129153138|Bitiku Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.88643|13.38017|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129153375|MDG Gulak Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.81264|13.45825|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129153618|Kaya Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.81263|13.4217|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129153861|Cottage Hospital Gulak]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.80478|13.45155|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129154139|Bakin Dutse Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.76552|13.43032|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129154332|Muleng Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.80854|12.72065|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129154391|Shuwa Mission Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.73928|13.40805|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129154658|Lumadu Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.74958|13.41837|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129154908|Duhu Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.78859|13.4384|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129155158|Sukur Settlement Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.87841|13.60979|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129156291|Humbutudi Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.12277|13.15877|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129159502|Kirchinga Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.784799|13.352548|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129160691|Kopa Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.78203|13.35259|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129162619|Wuron Ngayandi Mdg Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.70986|13.37455|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129162699|Jamatari Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.56046|13.16621|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129163053|Bugel Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.63684|13.21896|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129163275|Belel Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.66653|13.2249|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129163508|Wulla Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.72792|13.6247|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129163522|Sapeo Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.45833|12.38556|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129163584|Madagali Primary Health Care Center (Bamaka)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.89674|13.62346|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129163731|Wulla Kushiri Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.74236|13.63241|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129164084|Vizik Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.84333|13.68808|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129164175|Muduvu Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.80316|13.59116|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129164440|Chakawa Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.89119|13.58189|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129164565|Purokayo Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.93028|11.94739|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129164719|Sukur Sama Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.73652|13.6257|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129165231|Bafiyo Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.60197|11.83377|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129165666|Mildu Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.81822|13.57353|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129165738|Mamsirme Maternal and Child Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.65858|11.82015|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129165748|Dubwange Primary Health Care Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.56761|11.86858|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129165990|Lugdira Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.09194|13.19875|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129165992|Lafiya Waja Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.64596|11.81542|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166175|Sabon Loko Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.789978|12.604645|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166226|Dede Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.05464|13.23508|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166346|Mbemun Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.56894|11.83325|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166348|Savanah Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.58921|11.91523|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166353|Bwade Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.06387|13.27006|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166361|Amana Nursing Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.06267|13.18463|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166364|Gyawana Primary Health care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.56958|11.88144|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166396|Wodi Sakato primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|12.0231|9.46059|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166463|Hadiyo Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.58821|11.80826|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166555|Maiha Cottage Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.06507|13.18962|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166851|Pare Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|12.02451|9.46333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166858|Lassun Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.54358|11.66581|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166861|Lugga Babba Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.96828|13.28067|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166866|Binyeri Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.742676|11.837097|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166885|Tudun Wada Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|12.0357|9.45812|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166898|Suwa Maternal And Child Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.53403|11.60778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166916|Maiha Gari Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.99352|13.21853|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166921|Mayo-Nguli Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.06251|13.1841|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166924|Salma Dispensary]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.06153|13.18313|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166939|Bamtato Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|12.03019|9.45931|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166960|Kwah Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.47416|11.63723|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166964|Nasarawo Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.01407|13.21338|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166990|Shaforon Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.91679|9.4594|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129166995|Paiwawol Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.0932|13.1306|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167005|Tingno Dutse Maternal and Child Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.55025|11.69772|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167017|Gangpana Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.70335|11.82516|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167025|Kodomti Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.93029|9.45611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167029|Salma Koli Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.01599|13.09765|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167039|Furema'ane Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.11955|13.20682|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167043|Gangtagani Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.839185|11.864726|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167064|Boken Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.00094|13.24639|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167077|Gambe Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.62335|11.82466|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167100|Kikon Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.98327|9.47552|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167137|Ma'ane Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.09241|13.24635|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167146|Gangfada Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.67695|11.91096|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167168|Mbulo Primary Health Clinic (Mayo-Belwa)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.721924|11.923889|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167181|Pola Kanoki Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.64329|11.87419|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167248|Byamti Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.83947|9.4663|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167268|Zangun Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.98646|9.50216|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167272|Paiwawol Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.0932|13.1306|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167295|Manjekin Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.03902|13.13404|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167325|Ngbalang Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|12.01794|9.52041|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167331|Hubare Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.09081|13.09942|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167350|Lugga Babba Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.96828|13.28067|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167365|Kwapukai Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.86162|9.50058|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167386|Laide Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.74762|12.65275|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167395|Jaba Jaba Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.97407|13.22689|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167415|Al-Muktar Dispensary]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.99558|13.21754|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167427|Imburu Primary HealthCare Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|12.01727|9.48682|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167443|Wuro Kurori Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.53511|13.12776|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167470|Konkol Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.64508|13.10308|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167492|Tunga Ladan Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.5827|9.41369|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167498|Boloko Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.55187|13.1062|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167513|Vokuna Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.13087|13.17006|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167529|Gamadio Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.67407|9.4652|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167531|Mbalagi Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.2059|13.12499|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167552|Lubum Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.17626|13.17346|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167567|Mayo-farang Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.95168|12.06193|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167581|Waduku Maternal and Child Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.50746|11.64446|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167613|Gijaro Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.004742|12.172258|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167623|Jereng Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.95948|11.89516|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167649|Ganglamja Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.84268|11.923889|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167670|Dadoru Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.05294|11.06717|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167710|Bura-manga Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.91484|12.00192|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167714|Yanga Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.6611|9.4002|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167737|Yelwa Primary Health Care Center (Mayo-Belwa)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.17735|11.75004|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167754|Wakka Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.05989|11.81048|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167772|Ubakka Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.23|12.46|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167793|Wapa Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.2|12.43|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167809|Tugga Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.156921|12.011719|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167841|Gengle Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.1127|11.923889|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167867|Pola Sabon Gari Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.66333|11.896729|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167897|Tola Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.76651|11.96852|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167943|Kibang Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.74898|11.94133|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167968|Gangwaso Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.76353|11.96763|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129167975|Pegin Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.11511|13.19342|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168021|Yolde Gubudo Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.09678|12.04733|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168027|Gyawan Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.66532|12.50196|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168054|Labbare Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.12507|12.05827|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168117|Ndikong Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.16982|12.20098|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168126|Namdu Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.21059|12.14611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168146|Jumtobe Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.12283|12.13581|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168163|Taksi Goni Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.177608|12.04211|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168222|Yeliso Federal Model Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.2303|12.12452|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168236|Gorobi Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.08105|11.77277|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168238|Ajiya Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.27808|12.45887|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168243|Goni Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.07611|11.84692|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168263|Bajama Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.01923|11.89597|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168265|El-Yaz Dispensary]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.89096|13.2011|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168297|Wuro-Alhaji Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.92422|13.23701|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168343|Tambajam Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.95208|13.18606|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168357|Wuro-Boka Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.91596|13.23289|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168372|Magara Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.00756|13.14258|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168402|Sorau Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.74592|13.24905|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168475|Mayo-Vamde Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.71212|13.11351|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129168609|Wuro-Ladde Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.89163|13.20424|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169128|Jambutu Health Post (Mayo-Belwa)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.21722|12.20763|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169152|Galamba Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.78256|12.65272|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169179|Garu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.10422|12.13674|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169210|Dalehi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.18|12.42|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169239|Township Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.05055|12.05717|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169240|Tsohon Loko Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.76905|12.58358|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169285|Mayo-Belwa Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.05935|12.05326|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169333|Mayo-Belwa Cottage Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.05929|12.06436|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169350|Song Cottage Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.81815|12.62062|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169361|Mayo Sanganare Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.08447|12.07456|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169393|Jawab Clinic and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.05659|12.06052|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169447|Bayero Maternity and Nursing Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.05864|12.05909|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169477|Sebore Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.909485|12.111084|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169492|Mbalgare Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.8773|12.07032|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169525|Michika Town Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.61947|13.39269|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169599|Main Market Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.62013|13.50104|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169839|Kula Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.81444|12.10303|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169879|Kukta Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.70534|12.25946|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129169925|Kofan Sarki Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.61529|13.38784|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129170077|Roma Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.69674|12.44236|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129170094|Watu Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.60022|13.36276|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129170114|Kuburshosho Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.64901|13.29703|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129170128|Kiri Maternal and Child Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.21|12.44|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129170140|Blashafa Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.63308|13.32266|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129170170|Tundu Wada Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.58831|13.34921|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129170214|Reki L.C.C.N Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.17|12.41|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129170242|Kankilia primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.60893|13.28428|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129170247|Ketembere Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.95723|11.99027|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129170272|Jigalambu Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.57986|13.34084|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129170275|Senior Camp Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.19|12.43|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129170290|Jabi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.697622|12.13661|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129170519|Garta Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.61579|13.49735|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129170581|Kambilam Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.733527|12.116679|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129170723|Jamali Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.86079|12.08067|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129171229|Kate Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.23|12.46|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129171495|Wuroyanka Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|12.08343|12.08343|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129171782|Ayeboi Nursing and Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.2|12.43|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129172009|Karlaje L.C.C.N Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.04332|12.05018|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129172018|Gadam Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.18|12.42|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129172122|Nafada Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.16482|12.1188|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129172214|Kongma Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.11167|12.10778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129172225|Karlaje Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.04218|12.04844|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129172602|Bobere Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.69524|12.02896|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129172700|Kongoli Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.78898|13.10579|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129172754|Kowagol Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.97073|13.1177|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129172776|Zarbana Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.46728|12.02587|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129172800|Vih Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.55545|13.38815|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129172808|Tilijo Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.54521|13.35673|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129172816|Khouro Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.53143|13.38353|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129173029|Bokka Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.51804|13.42823|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129173156|Kwabapale Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.64341|13.33328|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129173303|Dzurok Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.68854|13.30967|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129173580|Watsila Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.52714|13.32746|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129173763|Tsukumu Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.55786|13.30853|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129173956|Sina Kwande Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.56697|13.52688|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175294|Gangtaren Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.17|12.41|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175319|Dasu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.03305|11.74332|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175336|Timyeren Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.000781|11.83206|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175358|Gum Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|7.750035|11.666707|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175397|Kilalai Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|7.914618|11.879124|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175415|Tola-Jabu Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.76585|11.92725|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175424|Tipsan Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|7.981031|12.20409|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175443|Dalasum Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.07491|12.04752|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175507|Dugdu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.09242|12.00768|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175580|Mentani Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.12463|12.01709|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175603|Binkola Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.00703|12.03892|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175611|Naya Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.15863|11.9295|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175615|Chukkol Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.00386|11.95636|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175620|Mbela Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.01738|12.00944|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175630|Dakeu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.15376|11.991906|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175633|Makera Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.46608|12.02007|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175648|Futu Dou Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.54782|13.47628|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175662|Pilo Tara Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.5235|12.02972|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175665|Futuless Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.57513|13.47599|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175674|Himike Dou Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.57513|13.47705|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175678|Garta Kasa primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.65832|13.49829|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175682|Shekina Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.46576|12.03075|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175689|Dowaya Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.4345|11.99487|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175705|Gweda Mallam Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.45234|12.03087|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175708|Sina Gali Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.497192|13.521784|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175716|Kamale Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.64261|13.54266|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175752|Nkafamiya Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.58172|13.42316|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175771|Muni Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.60459|13.40205|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175773|Moda Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.63331|13.40509|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175779|Dlaka Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.61605|13.42034|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175784|Minkisi Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.64811|13.42047|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175788|NYSC Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.31891|12.44735|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175790|EYN Health Clinic Mbororo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.63661|13.45036|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175796|Drigimi Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.68509|13.40269|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175797|Shelleng Town Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.0633|12.0506|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175800|Tetek Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.21|12.44|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175801|Michika II Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.63035|13.39397|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175812|Gwagarab Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.2|12.43|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175831|Bodwai Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.18|12.42|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175867|Jonkolo Gede Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.83567|12.14923|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175872|Jimbo Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.21|12.44|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129175878|Bakta Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.19|12.43|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129176053|Wayam Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.265|12.1181|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129176283|Wisdom Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.45937|12.0366|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129176336|Salti Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.44907|11.75559|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129176549|Vulpi Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.45855|11.72416|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177073|New Life Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.26873|13.28397|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177113|Lokuwa Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.26729|13.2802|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177139|Nzumosu primary health care center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|11.6242|9.3841|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177140|Federal Polytechnic Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.28255|13.28101|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177169|College of Health Tech. Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.27435|13.29279|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177204|Ubandoma Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|12.0147|9.60247|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177233|ADSU Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.28235|13.28091|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177251|Sabon Pegi Bare Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|12.02087|9.5437|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177255|Kolere Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.24156|13.27036|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177318|Yaza Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.2621|13.26263|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177321|Bare Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|12.04358|9.59426|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177343|Digil Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.26191|13.26262|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177366|Didif Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.37323|13.22894|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177416|Suzuwa Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.4888|13.34532|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177422|Gwapopolok Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|12.16414|10.25311|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177458|Kwa Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.47308|13.28269|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177525|Betso Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.50306|13.32632|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177540|Maduguva Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.21943|13.45225|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177570|Burha Vango Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.2654|13.47978|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129177592|Bahuli Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.25211|13.41065|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129178454|Bakku Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.56183|13.40846|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129179162|Kem Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.64921|11.9773|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129179464|Jilvu Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.36342|13.45223|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129180417|Bagira Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.32165|13.40057|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129181043|Miza Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.41985|13.39302|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129185979|Zahgretia Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.46622|13.48706|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129186472|Thuku Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.42688|13.48575|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129186745|Buppa Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.45856|13.41883|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129186803|Birabira Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.87816|12.08992|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129187107|Wambilimi Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.58477|13.38508|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129187383|Mijilu Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.4146|13.42054|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129187833|Dirbishi Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.198994|13.40861|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129188103|Kiriya Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.45982|13.36549|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129188255|Donge Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.86007|12.04134|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129188357|Kochifa Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.24156|13.27046|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129188680|Muva Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.3575|13.32596|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129188740|Dazala Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.27041|13.27947|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129189178|Basira Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.27332|13.23582|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129189398|Gombeyel Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.80353|12.05546|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129189570|Vimtim Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.32241|13.30806|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129190742|Mayo-Bani Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.44165|13.24169|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129192489|Gbalapun Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.44226|11.78449|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129193926|Gangtaren Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.17|12.41|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129194693|Sa'adatu Collage Of Health Demostration Clinic Barama]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.16442|13.17195|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129194971|Girji Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.20171|13.25359|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129195038|Ribawo Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.34915|13.32445|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129195483|Muda Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.19459|13.23878|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129195566|Duda Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.27781|13.3411|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129195990|Wuro Alkali Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.27017|13.2669|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129196381|Sabon Layi Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.24157|13.27035|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129196473|Mugulbu Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.19997|13.22339|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129196859|Muchalla Federal Model Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.35843|13.37586|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129197400|Baguna Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.216125|13.363525|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129197436|Kotirde Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.43603|13.28101|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129198458|Wuro Gude Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.26046|13.26698|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129198846|Tsaranyi Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.147278|13.257324|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129199075|Mujara Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.18244|13.352957|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129199108|Njaah Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.25589|13.25317|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129199192|Nduku Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.10606|13.24911|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129199559|Kwadankin Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.13672|13.20699|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129200066|Sahuda Primary Healthcare Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.14232|13.41589|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129200517|Lamurde Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.24321|13.25613|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129200644|Kagi'i Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.15088|13.22161|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129201009|Gaya Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.25245|13.26212|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129201762|Arhan-Kunu Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.26732|13.23643|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129203333|Kwaja Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.10663|13.31191|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129203396|Dubu-Dubu Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.15959|13.19648|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129203699|Beta Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.07573|13.28798|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129204300|Kissa Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.106873|13.304871|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129206246|Numan Maternal And Child Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.462095|12.03199|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129206623|Sabon Pegi Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.2|12.43|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129206868|Al-umma Nursing Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.26258|13.27368|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129207304|Jonkolo Njamri Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.18|12.42|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129208096|Chaba Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.21|12.44|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129208399|Gandira Federal Model Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.22|12.45|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129208832|Gella Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.19|12.43|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129208950|Kinga Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.090881|13.302307|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129209001|Didango Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.74232|12.61219|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129209462|Wuro Patuji Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.26565|13.28446|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129209811|Ngavahi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.207703|13.287903|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129210183|Monduva Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.21831|13.32281|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129210565|Gydkwara Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.19056|13.29409|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129210790|Malluha Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.2|12.44|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129210878|Gude Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.19733|13.30815|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129211447|Girimburum Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.11587|13.39903|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129211556|Clinic A Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.82088|12.62038|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129211807|Duvu Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.133118|13.345703|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129212216|Ayuwa Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.149475|13.230713|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129212581|Wuro Bulude Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.26116|13.26972|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129212835|Yorrong Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.84375|12.08061|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129213007|Yewa Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.259094|13.33551|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129213338|Sahuda Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.14232|13.41589|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129213757|Madanya Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.26388|13.30859|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129214708|Yadafa Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.21183|13.19053|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129219032|Guding Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.44139|11.98947|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129220011|Gangjaen Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.419881|11.95784|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129229123|Gondong Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.02309|12.02056|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129229308|Barata Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.09765|12.03178|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129229457|Labau Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.05165|12.01534|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129231426|Lababiri Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.66765|12.07929|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129231536|Kurungu Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.64471|11.99083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129254942|Njoboliyo Health Post Primary Public Adamawa Yola South Mbamba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|12.58086|9.22442|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255544|Umuawa Aloacha Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|5.5417|7.475|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255610|Mubi General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.26355|13.27003|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255710|General Hospital Numan]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.468463|12.032504|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129255768|Basha Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.46721|12.03301|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133696405|Hong Cottage Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]]<br/>[[Yola]] | {{Coord|9.2035|12.495389|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133696521|Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]]<br/>[[Yola]] | {{Coord|9.277917|12.447028|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136527397|Gulak hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.804807|13.451415|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136708649|GDCM HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.2035|12.495389|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136708668|Guyuk General hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.2035|12.495389|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136708730|St Francis Hospital - (Jambutu)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.2035|12.495389|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136915664|MATCO CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.240524|12.453854|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137145229|Modibbo Adama University Teaching Hospital, Yola]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.195124|12.490284|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137156850|Adamawa State Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.277613|12.446847|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137156873|Adamawa-German Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.24713|12.448563|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137156879|Dawa 'u clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.263449|12.459037|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137156952|St. Francis Hospital, Yola]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.283163|12.414441|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137156959|FCE yola Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.334333|12.495676|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137157009|Daama Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.27101|12.45089|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137157409|New Boshang Hospital ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.275287|12.65614|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137158711|Sauki Hospital, jimeta]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.281164|12.434874|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137208140|Toungo Helth care Center]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.229428|12.005701|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101824134|Nagazi Comprehensive Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q4680897|Adavi]]'' | {{Coord|7.58438|6.22951|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101824689|Adavi Eba Cottage Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q4680897|Adavi]]'' | {{Coord|7.563045|6.179847|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139732144|Ilasa Model Health Centre]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q300781|Ado Birk]]'' | {{Coord|7.7977|5.695821|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115023666|TRINITY HOSPITAL, EKITI STATE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Adó-Èkìtì]] | {{Coord|7.657271|5.230732|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115023932|SANYA HOSPITAL, EKITI STATE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Adó-Èkìtì]] | {{Coord|7.401565|5.247508|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q132126844|Afe BabalolaUniversity Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Adó-Èkìtì]] | {{Coord|7.608437|5.255241|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136747705|Heirs Multi-Specialist Hospital Oye]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Adó-Èkìtì]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Oye]] | {{Coord|7.802874|5.334502|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139732059|Okeyinmi Primary Health Centre]]'' | Abúlé ni orílẹ̀-èdè Naija | [[Nàìjíríà]] | [[Adó-Èkìtì]] | {{Coord|7.6167|5.2167|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q99357703|Okediji Primary Health Care, Ilora]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Afijió|Afijió]] | {{Coord|7.800893|3.903394|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q99358161|Aged and Widow Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Afijió|Afijió]] | {{Coord|8.126065|4.243214|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137272749|Ijaye Ojutaye Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Afijió|Afijió]] | {{Coord|3.87141|3.87141|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114815703|DAYSPRING SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q3848215|Agbor]]'' | {{Coord|5.547008|5.757475|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114926708|SOMTOCHI SPECIALIST CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q3848215|Agbor]]'' | {{Coord|5.52|5.76|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137261272|Federal Medical Centre, Jabi - Abuja, FCT]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Olú-ìlú Ìjọba Àpapọ̀ Nàíjíríà]] | {{Coord|9.015052|7.407736|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101925322|Okuta General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Baruten|Agbègbè Ìjọba Baruten]] | {{Coord|9.224056|3.1965|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101925616|Ilesha Baruba Cottage Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Baruten|Agbègbè Ìjọba Baruten]] | {{Coord|8.912987|3.419773|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105956035|Lafiak Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Abaji]] | {{Coord|8.475269|6.946062|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136535517|General Hospital Abaji]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Àbújá]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Abaji]] | {{Coord|8.487139|6.943861|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102177580|Faramed clinics]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ado-Odo/Ota]] | {{Coord|6.691308|3.242087|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101952249|Agaie General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agaie]] | {{Coord|9.014|6.327972|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101956393|J.A Lashman Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agége|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agege]] | {{Coord|6.622444|3.334417|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102245167|Veta Hospital Ltd]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agége|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agege]] | {{Coord|6.620218|3.300083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102245564|Today Medicare and Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agége|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agege]] | {{Coord|6.626495|3.312162|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105956178|Molayo Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agége|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agege]] | {{Coord|6.633217|3.312899|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105956963|May-Fair medical centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agége|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agege]] | {{Coord|6.623103|3.319607|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105957302|Bolasad Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agége|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agege]] | {{Coord|6.622527|3.313541|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105957497|Hamfar hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agége|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agege]] | {{Coord|6.610279|3.312029|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105957527|Olu Adebo Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agége|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agege]] | {{Coord|6.640144|3.314304|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105957589|Bankole Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agége|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agege]] | {{Coord|6.616472|3.327742|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105957662|Prema Sai Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agége|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agege]] | {{Coord|6.619775|3.327888|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105957753|Beta Hospital Nigeria]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agége|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agege]] | {{Coord|6.626787|3.309781|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105957980|All Souls Infirmary Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agége|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agege]] | {{Coord|6.628144|3.321853|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105958155|Rambola Abiola Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agége|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agege]] | {{Coord|6.634491|3.31663|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105958866|Mucas hospital Nigeria]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agége|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agege]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Alimosho]] | {{Coord|6.612917|3.305936|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105958895|Dunia Hospital Nigeria]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agége|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Agege]] | {{Coord|6.636433|3.313717|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q135114501|General Hospital, Ekwulobia]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aguata]] | {{Coord|6.025638|7.077038|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101823716|Asco Medical Center, Ajaokuta]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ajaokuta]] | {{Coord|7.51175|6.690556|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101953380|El-Trinity Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ajeromi/Ifelodun]] | {{Coord|6.460111|3.335333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101954491|St Mary's Cardoso Primary Health Care]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ajeromi/Ifelodun]] | {{Coord|6.453778|3.335194|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101954960|Efan Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ajeromi/Ifelodun]] | {{Coord|6.443455|3.331224|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101955324|Natafod Consultants Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ajeromi/Ifelodun]] | {{Coord|6.465583|3.334556|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101955985|Saint Milla Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ajeromi/Ifelodun]] | {{Coord|6.460611|3.351472|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105956428|Ola-Silver Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ajeromi/Ifelodun]] | {{Coord|6.445065|3.331337|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105956460|Beebat Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ajeromi/Ifelodun]] | {{Coord|6.460116|3.338671|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105956521|Bayo Ogunro Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ajeromi/Ifelodun]] | {{Coord|6.44805|3.327924|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105956658|Faleti Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ajeromi/Ifelodun]] | {{Coord|6.44989|3.342072|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105956840|Halisa Gold Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ajeromi/Ifelodun]] | {{Coord|6.450079|3.342284|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105956946|ZOLLINGER HOSPITAL Nigeria]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ajeromi/Ifelodun]] | {{Coord|6.450133|3.347886|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105957035|Tolu Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ajeromi/Ifelodun]] | {{Coord|6.460705|3.333731|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105957836|Eze Udo Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ajeromi/Ifelodun]] | {{Coord|6.456447|3.351159|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105957907|ZEM-ZEM MATERNITY CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ajeromi/Ifelodun]] | {{Coord|6.468104|3.343458|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q106293294|All Souls Clinic Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ajeromi/Ifelodun]] | {{Coord|6.461711|3.333972|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122948074|Tumu Cottage Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Akko]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.290306|10.968|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101584682|Ibillo General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Akoko-Ẹdó]]<br/>''[[:d:Q5984054|Ibillo]]'' | {{Coord|7.438809|6.082853|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552651|General Hospital Akwanga]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Akwanga]] | {{Coord|8.906664|8.407457|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552816|Nasarawa state College Of Education Medical Center, Akwanga]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Akwanga]] | {{Coord|8.935746|8.401893|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101939827|Akwanga College Of Education Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Akwanga]] | {{Coord|8.935972|8.401972|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102197996|Our Lady Of Apostles Hospital Akwanga]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Akwanga]] | {{Coord|8.906567|8.408439|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101952749|Westcare Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Alimosho]] | {{Coord|6.597583|3.299667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101954097|Peak Health Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Alimosho]] | {{Coord|6.630611|3.283917|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102267348|St Monica Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Alimosho]] | {{Coord|6.593434|3.233749|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102267523|St. Joseph Medical Center]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Alimosho]] | {{Coord|6.609984|3.291789|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102267566|St Williams Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Alimosho]] | {{Coord|6.589329|3.275625|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102270735|Ropheka Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Alimosho]] | {{Coord|6.599109|3.297277|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102271347|Quick Care Hospitals]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Alimosho]] | {{Coord|6.595129|3.287748|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105957131|Divine Blessing Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Alimosho]] | {{Coord|6.546801|3.238916|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105957165|Madaniyah Women Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Alimosho]] | {{Coord|6.541675|3.233022|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105957221|El-Dunamis Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Alimosho]] | {{Coord|6.5427|3.224369|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105957356|Isuti Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Alimosho]] | {{Coord|6.551856|3.21959|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105957486|Santa Maria Hospital Nigeria]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Alimosho]] | {{Coord|6.548823|3.231184|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105957523|Ooh-Bee Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Alimosho]] | {{Coord|6.541063|3.280491|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105957546|Summerstone Specialist Hospital and Trauma Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Alimosho]] | {{Coord|6.542721|3.277593|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105958813|Bio-Batam hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Alimosho]] | {{Coord|6.620709|3.305816|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102270940|Rhowil Total Care Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Amuwo-Odofin]] | {{Coord|6.44975|3.263893|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101823219|Ankpa General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ankpa]] | {{Coord|7.382139|7.621056|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123003583|General Hospital Babura]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Babura]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Jigawa|Jigawa State]] | {{Coord|12.773207|9.017963|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123105572|General Hospital, Bungudu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Bagudo]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Zamfara|Zamfara State]] | {{Coord|12.270723|6.559793|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122948187|Bambam Cottage Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Balanga]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|9.694764|11.514565|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122955612|General Hospital Talasse]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Balanga]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.283306|11.166694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130505375|Talasse General Hospital, Gombe]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Balanga]] | {{Coord|11.66896|9.97306|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123073599|General Hospital - Batsari]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Batsari]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Katsina|Katsina State]] | {{Coord|12.769358|7.261737|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123073662|General Hospital - Baure]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Baure]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Katsina|Katsina State]] | {{Coord|12.841793|8.735722|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122948374|General Hospital Billiri South]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Billiri]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|9.882141|11.208947|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115098736|FEDERAL MEDICAL CENTRE, JIGAWA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Birnin Kudu]] | {{Coord|11.4423|9.485239|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102059091|Iragbiji Comprehensive Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Boripe]] | {{Coord|7.908995|4.68401|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102037751|Our Lady of Fatima Catholic Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Bwari]] | {{Coord|7.769194|4.548694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105956078|Express Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Bwari]] | {{Coord|9.145919|7.316517|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105958969|Daughters of Charity St Vincent Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Bwari]] | {{Coord|9.162031|7.360239|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105959038|Pearl Family Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Bwari]] | {{Coord|9.1687|7.331012|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105959121|King's Care Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Bwari]] | {{Coord|9.151425|7.337643|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105959310|Royal Lord Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Bwari]] | {{Coord|9.144292|7.374015|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105959339|Medford Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Bwari]] | {{Coord|9.127358|7.491541|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105959364|Divine Winners Medical and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Bwari]] | {{Coord|9.139808|7.368609|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105959391|Jethrone Hospital and Diagnostic Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Bwari]] | {{Coord|9.141857|7.315379|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105959407|Kenony Clinic Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Bwari]] | {{Coord|9.144738|7.328897|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105959492|Viva Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Bwari]] | {{Coord|9.261887|7.384562|display=inline}} | [[Fáìlì:Viva Hospital.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q105960889|Gabic divine clinic and maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Bwari]] | {{Coord|9.267477|7.37482|display=inline}} | [[Fáìlì:Gabic divine clinic and maternity.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q105961001|Laura Hospital And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Bwari]] | {{Coord|9.259632|7.884675|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105961051|Boris Clinics Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Bwari]] | {{Coord|9.144002|7.322439|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105961110|Denyion Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Bwari]] | {{Coord|9.147479|7.322825|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105961119|Unity Clinic & Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Bwari]] | {{Coord|9.149208|7.328357|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105982207|Bwari Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Bwari]] | {{Coord|9.281758|7.385099|display=inline}} | [[Fáìlì:Bwari Medical Centre.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q106072089|ZOPUTA CLINIC AND MATERNITY ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Bwari]] | {{Coord|9.151819|7.34839|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q106080359|CEDAMB Hospital Mpape]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Bwari]] | {{Coord|9.132142|7.493994|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139002357|Rohi Healthcare Centre, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Chikun]] | {{Coord|10.487|7.4186|display=inline}} | [[Fáìlì:Rohi Health Care Center 03.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q139470797|Northcare hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Chikun]] | {{Coord|10.4294|7.4326|display=inline}} | | |- | [[Ile-iwosan Ijọba apapọ, Daura|Federal Medical Centre, Daura]] | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Daura]] | {{Coord|13.035748|8.309165|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125988983|Obake Basic Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Efon]] | {{Coord|7.650599|4.996891|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101988965|General Hospital Itori]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ewekoro]] | {{Coord|6.93375|3.21925|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102175135|Sodipo Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ewekoro]] | {{Coord|6.936848|3.223214|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123048913|Fufore Cottage Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Fufore]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.21648|12.66393|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123382538|Jillahi Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Funakaye]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]]<br/>[[Nàìjíríà]] | {{Coord|10.774368|11.399671|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123382606|The Bage Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Funakaye]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]]<br/>[[Nàìjíríà]] | {{Coord|10.96227|11.389101|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123048951|General Hospital Ganye]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ganye]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|8.435857|12.062445|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q85762763|Garki Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Garki]] | {{Coord|9.03464|7.484623|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105956200|Alliance Hospital Abuja Nigeria]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Garki]] | {{Coord|9.027768|7.496009|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137638939|General Hospital Geidam]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Geidam]] | {{Coord|12.8945|11.9265|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128905030|Dakri Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Girei]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|12.45764|9.33521|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123050907|General Hospital Garkida]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gombi]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.411992|12.56504|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123120218|Gummi General Hospital Magaji]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gummi]]<br/>''[[:d:Q12678800|Zamfara]]'' | {{Coord|12.141831|5.123291|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123050983|Cottage Hospital Guyuk]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Guyuk]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|9.919699|11.940354|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105958214|Diamond Crest Hospital and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Gwagwalada|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gwagwalada]] | {{Coord|9.065162|7.390896|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105958305|Gwagwalada Clinic and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Gwagwalada|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gwagwalada]] | {{Coord|8.935302|7.080911|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105958427|Ehigbachi Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Gwagwalada|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gwagwalada]] | {{Coord|9.098192|7.216832|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105958529|Rose Haske Clinic and Maternity Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Gwagwalada|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gwagwalada]] | {{Coord|8.938948|7.078164|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105958581|Living Stream Specialist Medical Center]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Gwagwalada|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gwagwalada]] | {{Coord|8.962762|7.078409|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105958712|St. Mary's Catholic Hospital Nigeria]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Gwagwalada|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gwagwalada]] | {{Coord|8.944003|7.077363|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105958767|Allied Specialist Hospital and Diagnostic Center Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Gwagwalada|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gwagwalada]] | {{Coord|8.943466|7.071844|display=inline}}<br/>{{Coord|8.943423|7.072627|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105959457|Charis Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Gwagwalada|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gwagwalada]] | {{Coord|9.018703|7.490955|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q106039838|Nakowa Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Gwagwalada|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gwagwalada]] | {{Coord|10.646308|9.555772|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131869284|Zuba Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Gwagwalada|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gwagwalada]] | {{Coord|9.096328|7.215369|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131869290|Zuba College Clinic]]'' | ụlọ ọrụ ahụike di na Naijiria | [[Nàìjíríà]] | [[Gwagwalada|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gwagwalada]] | {{Coord|5.414435|7.069967|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131869442|Old Kutunku Primary Health Center]]'' | ụlọ ọrụ ahụike di na Naijiria | [[Nàìjíríà]] | [[Gwagwalada|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gwagwalada]] | {{Coord|8.929681|7.057397|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123010423|Cottage Hospital Gwaram]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gwaram]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Jigawa|Jigawa State]] | {{Coord|11.27763|9.883657|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q141248826|Victory Christian Hospital Enyimba, Aba South]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Aba]] | | | |- | ''[[:d:Q141248837|Elshaddai Christian Hospital/Maternity , Aba South]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Aba]] | | | |- | ''[[:d:Q141248935|Bethel Hospital And Maternity Enyimba, Aba South]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Aba]] | | | |- | ''[[:d:Q101965767|Federal Medical Centre Abeokuta]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.143833|3.380583|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101989421|Ademola Maternity Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.162444|3.350389|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101989763|Olikoye Community Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.1719|3.361821|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133260866|Lekfad Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.165691|3.368346|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139732163|Beacon Hospital and maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Awka]] | {{Coord|6.222706|7.070143|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139732192|Regina ceali hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Awka]] | {{Coord|6.223343|7.074047|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102038198|The Muslim Hospital Ede]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Ede]] | {{Coord|7.749306|4.438417|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102038313|Peace Cottage Maternity And Clinics]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Ede]] | {{Coord|7.706156|4.445992|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102038394|Oreofe Hospital Ede]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Ede]] | {{Coord|7.713536|4.441017|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102038527|Ede Central Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Ede]] | {{Coord|7.723176|4.441637|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102038797|Alpha Hospital and Maternity Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Ede]] | {{Coord|5.520536|7.048258|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102039078|Al Ameen Clinic Nursing And Maternity Home]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Ede]] | {{Coord|7.734971|4.444129|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102059006|State Hospital Ede]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Ede]] | {{Coord|7.710778|4.447861|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130493424|General Hospital Sabon Tasha]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Kàdúná]] | {{Coord|10.445395|7.422804|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133296113|Delta Hospital & Maternity Onitsha.]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Onitsha]] | {{Coord|6.137681|6.779762|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133296162|Bethsaida Specialist Hospital & Maternity Onitsha.]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Onitsha]] | {{Coord|6.127974|6.782384|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101993539|Ayo specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Àkúrẹ́]] | {{Coord|7.279083|5.163028|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101993943|First Mercy Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Àkúrẹ́]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.253176|5.182831|display=inline}}<br/>{{Coord|7.253302|5.18289|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102173564|Hopeland Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Àkúrẹ́]] | {{Coord|7.264073|5.17117|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101994474|Adesimi Ojoge Medical Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.12|5.22|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101998093|General Hospital Ipe]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.2|5|display=inline}} | | |- | [[Ile-iṣẹ Iṣoogun ti Apapo, Hong|Federal Medical Centre, Hong]] | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Hong]] | {{Coord|10.234401|12.94654|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101819817|Onyedega Comprehensive Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ibaji]] | {{Coord|6.3233|8.0244|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134703631|Adaha Esuk Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ibeno]] | {{Coord|7.97255|7.97255|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102058436|Ora Comprehensive Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ifedayo]] | {{Coord|7.8|4.55|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102058563|Oke-Ila Comprehensive Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ifedayo]] | {{Coord|8.020612|5.014749|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102058355|State Hospital Ikirun]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ifelodun, Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun]] | {{Coord|7.902833|4.668639|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101988127|Ifo General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ifọ̀, Ìpínlẹ̀ Ògùn|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ifo]] | {{Coord|6.81225|3.197361|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102249913|St. Shiloh Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ifọ̀, Ìpínlẹ̀ Ògùn|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ifo]] | {{Coord|6.7149|3.232935|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115024057|ADEMOLAWE MEMORIAL HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ikole]] | {{Coord|7.7983|5.5145|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139732289|Odo Ayedun Comprehensive Health Centre]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ikole]] | {{Coord|7.814007|5.584672|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102038010|J. Nissi Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ila]] | {{Coord|9.006818|7.667427|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102038019|Ore-Ofe Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ila]] | {{Coord|6.482228|3.372098|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102038025|Oluwaseun Nursing and Maternity Home]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ila]] | {{Coord|6.539662|3.394792|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102058281|General Hospital Ila orangun]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ila]] | {{Coord|8.023139|4.902278|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552549|General Hospital Igbokoda]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ilaje]] | {{Coord|6.367128|4.790305|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101991933|Luli Medical Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ilaje]] | {{Coord|6.541781|3.404602|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101969440|General Hospital Imeko]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Imeko-Afon]] | {{Coord|7.459139|2.837833|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101968624|Ipokia General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ipokia]] | {{Coord|6.522833|2.843944|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101969034|General Hospital ldiroko]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ipokia]] | {{Coord|6.639444|2.754056|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102057966|State Hospital Ikire]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Irewole]] | {{Coord|7.374873|4.200157|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101860316|General Hospital Isanlu-Isin]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Isin]] | {{Coord|8.224686|5.08419|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122984727|Primary Health Center Melandige]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Itas/Gadau]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]]<br/>[[Nàìjíríà]] | {{Coord|11.935156|10.119372|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133655848|General Hospital Iboko]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Izzi]] | {{Coord|7.336864|9.001859|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123010325|General Hospital Jahun]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Jahun]]<br/>''[[:d:Q94750398|Jigawa]]'' | {{Coord|12.07902|9.623024|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130531618|MC Royal hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Kachia]] | {{Coord|9.883026|7.955374|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123010256|General Hospital Kafin Hausa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Kafin Haúsá]]<br/>''[[:d:Q94750398|Jigawa]]'' | {{Coord|12.244526|9.917339|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101859155|General Hospital Kaiama]]'' | Olùpèsè ìlera gbogbogbò | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Kaiama]] | {{Coord|9.601|3.945972|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133504316|Al-Hikmah Clinic and Maternity Kaiama]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Kaiama]] | {{Coord|3.93452|3.93452|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q111912344|General Hospital Kaltungo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Kaltungo]] | {{Coord|9.8201|11.3119|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122947874|Cottage Hospital Tula Wange, Kaltungo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Kaltungo]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|9.829467|11.473286|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123339073|Yiri Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Kaltungo]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]]<br/>[[Nàìjíríà]] | {{Coord|9.795108|11.502488|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123351150|Gujuba Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Kaltungo]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]]<br/>[[Nàìjíríà]] | {{Coord|9.94295|11.326356|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123351381|Kaltin Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Kaltungo]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]]<br/>[[Nàìjíríà]] | {{Coord|9.914656|11.47159|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101948145|ABDULSALAM ABUBAKAR GENERAL HOSPITAL GULU]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Lapai]] | {{Coord|8.487007|6.943779|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101948476|General Hospital Lapai]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Lapai]] | {{Coord|9.053278|6.571417|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101947916|Kutigi General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Lavun]] | {{Coord|9.20457|5.59418|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101947599|Bangi General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Mariga]] | {{Coord|10.829701|5.81962|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131905607|Alheri Medical Centre and Maternity Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Maru]] | {{Coord|8.858565|7.90853|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123051076|General Hospital Michika]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Michika]]<br/>[[Yola]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.646442|13.38303|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133324495|GENERAL HOSPITAL MOKWA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Mokwa]] | {{Coord|9.298406|5.05672|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133871281|Mokwa General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Mokwa]] | {{Coord|9.292834|5.054695|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101595304|Mopa Muro General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Mopa-Muro]] | {{Coord|8.097556|5.895778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101961224|Lagos University Teaching Hospital LUTH]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Mushin|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Mushin]] | {{Coord|6.517861|3.353806|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102076444|BRIDGE MEDICENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Mushin|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Mushin]] | {{Coord|6.530778|3.333056|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105816629|May Clinics Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Mushin|Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Mushin]] | {{Coord|6.523818|3.337357|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123309896|Jolle Primary Health Centre]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Nafada]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]]<br/>[[Nàìjíríà]] | {{Coord|9.552337|8.803923|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123309990|Kiyayo Primary Health Centre]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Nafada]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]]<br/>[[Nàìjíríà]] | {{Coord|11.153217|11.191561|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102077353|Tim-Grace Clinic and Maternity]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Obio-Akpor]] | {{Coord|4.887472|7.115028|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102037993|St Peters Anglican Church Hospital, Ibokun]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Obokun]] | {{Coord|7.619611|4.739083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102037996|Hossana Convalescent Home]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Obokun]] | {{Coord|6.241548|5.639343|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102037999|Crown Faith Medical Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Obokun]] | {{Coord|7.538159|3.471449|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102038004|Ayoade Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Obokun]] | {{Coord|8.465966|4.575687|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102045470|Comprehensive Health Centre Ibokun]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Obokun]] | {{Coord|7.784575|4.717737|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102057822|Comprehensive Health Centre Esa Oke]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Obokun]] | {{Coord|7.751443|4.889764|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102045460|Okuku General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Odo Otin]] | {{Coord|8.039998|4.673512|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101966756|Omu General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Odogbolu]] | {{Coord|6.685209|3.862028|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101591680|General Hospital Ugwolawo]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ofu]] | {{Coord|7.907722|6.578667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133296144|Bethel Hospital and Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ogbaru]] | {{Coord|6.131498|6.804698|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133296195|Beautiful Gate Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ogbaru]] | {{Coord|6.13439|6.879387|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139731744|KINGSKIDD HOSPITAL OKPOKO]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ogbaru]] | {{Coord|6.118042|6.784147|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139751835|Chukwu memorial hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ogbaru]] | {{Coord|6.117711|6.791156|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139752159|Victory hospital iyiowa odekpe]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ogbaru]] | {{Coord|6.145|6.785|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139753425|God's mercy hospital/maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ogbaru]] | {{Coord|7.209294|8.134462|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139754387|Lumen christi specialist hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ogbaru]] | {{Coord|6.112193|6.76295|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139754727|Patricia memorial hospital/maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ogbaru]] | {{Coord|7.168654|3.316404|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139760774|General hospital ossamala]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ogbaru]] | {{Coord|5.858011|6.684278|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139782031|New Life hospital odekpe]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ogbaru]] | {{Coord|6.086176|6.752182|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101591332|General Hospital Ogori/Magongo]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ogori/Magongo]] | {{Coord|7.450444|6.177694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114186635|KING'S HOSPITAL, ONDO]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Okitipupa]] | {{Coord|7.23492|5.221188|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101587826|Ogugu Cottage Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Olamaboro]] | {{Coord|7.255444|7.349778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102045440|Oba-Ile Comprehensive Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Olorunda]] | {{Coord|7.261417|5.261306|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102037981|Olujobi Model Clinics]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Oriade]] | {{Coord|7.403984|4.934652|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102039277|Ipetu Ijesha State Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Oriade]] | {{Coord|7.471615|4.886055|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102045388|Comprehensive Health Centre Iloko Ijesa]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Oriade]] | {{Coord|7.646102|4.819643|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102045427|Ijebu Ijesa General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Oriade]] | {{Coord|7.691611|4.805611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102077013|Wellness Hospitals and Diagnostics Limited]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.825917|7.080667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102077070|Ultimate Specialist Clinic and Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]]<br/>[[Port Harcourt]] | {{Coord|4.791306|7.052806|display=inline}}<br/>{{Coord|4.791284|7.052814|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102077257|Truvine Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.968694|6.982056|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102077421|Stevenson Medicare Limited]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.788667|7.039806|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102077540|St Catherine's Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|9.076593|7.459939|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102077744|Sonabel Medical Centre-Orazi]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.828389|6.983417|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102077893|Sonabel Medical Centre-Eleme]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.81125|7.000778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102078072|Rivportals Clinics]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.727056|7.150333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102078152|Ridcol Medical Services]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.803417|7.002583|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102078199|Providence Clinic And Maternity]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.807556|7.007389|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102078228|Pearl Clinics And Maternity]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.799361|6.999278|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102080487|Noxford Hospital Limited]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.840611|7.036944|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102104894|Nobsams Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.829|7.036778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102104898|New Mile One Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.790806|6.994|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102104904|New Heights Consultants]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.840111|7.034583|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102104917|Mizpah Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.797972|7.026111|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102104919|Mina Urological Dialysis Centres General Surgery & Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.895722|6.993083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102104924|Magnum Nuvon Hospital/ Int'l Training Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.835778|7.071917|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102104929|Basuki Healthcare Limited]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.79425|7.001028|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102104977|Green Care Medical Consultants]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.852833|6.983083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102105006|Goshen Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.817639|7.026528|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102105067|Generations Specialist Hospital Limited]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.877167|6.915528|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102105153|GBEYE HOSPITAL (AHOADA)]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.833222|6.971472|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102105273|Doctors Mediville Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.835306|7.026778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102105588|Corban Medicals Limited]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.817306|7.025833|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102105590|Castle hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.833833|7|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102105603|Bethesda Family Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.780694|7.021222|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102105610|Bechs Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.843611|6.996528|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102105617|Bareke Memorial Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.8855|6.935361|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102105638|Ashford & Patrice Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.800194|6.997778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102105656|Amazing Grace Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.882194|7.003361|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102105783|Adanta Children Hospital (Electroencephalogram EEG Test Paediatrics)]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.819944|7.0015|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102106020|Zitadel Medicals And Diagnostics]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.807167|7.044194|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102106895|Westhill hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.804472|7.001583|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102106903|Sterling Specialist Hospital Laparoscopy & Intensive Care Unit]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.757611|7.034667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102106957|St. Jude's Medical Clinic PH.]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.848167|7.064417|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102107105|St. Martins Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.823861|7.016028|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102107284|St. Harrison's Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.824361|7.085361|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102107504|St Patricks Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.789417|7.019333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102107545|St. Margaret Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.805944|6.975083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102107806|Spring Hospital Port Harcourt]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.834389|6.985972|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102108028|Shield Specialists Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.818333|7.050667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102108169|Shawsand Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.858889|7.071889|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102108301|SAVEALIFE Mission Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.829167|7.019667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102108389|Raziela Specialist Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.829528|7.013111|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102108676|Princess Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.808667|7.018556|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102108725|Prime Medical Consultants]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.847111|7.033611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102108882|Gynescope Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.846583|7.03525|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102109005|Paragon Clinics and Imaging]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.826833|7.015139|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102109213|Pamo Clinics and Hospitals Ltd]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.837361|7.024778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102132334|Olivet Clinic & Maternity]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.8055|7.012194|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102132871|Oasis Children's Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.872972|7.002917|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102133586|MindAid Clinic and Pharmacy]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.838833|7.035917|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102134020|Meridian Hospitals]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.801056|6.997694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102134579|Kendox Medical Services]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.829306|7.072083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102134958|Hilton Clinics]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.825444|6.977028|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102141758|Heroeland Specialist Hospital (Ear Nose And Throat)]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.843611|6.984556|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102141962|Healthcrest Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.801|7.005056|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102145417|Garland Hospitals Ltd]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.893694|7.002722|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102145842|First Rivers Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.836194|7.022306|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102146938|Danferd Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.840957|6.97523|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102147678|Cumi Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.831056|7.061222|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102147834|Cova Care Specialist Hospital & Endoscopy Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.875306|7.017056|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102148891|Rapha Physiotherapy Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.835444|6.973444|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102149046|Garden City Clinic, Port-Harcourt]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.809|7.006972|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102149940|Atinu Critical Care Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.825611|7.082083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102170111|Acron Medical Consultants]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.822663|7.016327|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102170208|The Eye Surgery & Laser Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.813221|6.997973|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102170266|Tehilah Children Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.794427|7.040301|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102170378|Sophike Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.796004|7.031492|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102170421|Rehoboth Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.798173|6.999582|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102170461|Health Bridge Medical Consultants]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.816886|6.995119|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105840135|Estaville Life Hospitals]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.789246|7.007603|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105902731|Fanny Royal Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]] | {{Coord|4.822908|6.993735|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130551578|Rohoboth Specialist Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Port Harcourt]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.798092|6.99946|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102170731|May Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Shendam]] | {{Coord|8.876512|9.544551|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131905509|Alfarma Clinic/Private hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Shinkafi]] | {{Coord|6.50399|6.50399|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101946830|General Hospital Kuta]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Shiroro]] | {{Coord|9.871528|6.709306|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101957173|Somolu General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Shomolu]] | {{Coord|6.536667|3.373056|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101965371|National Orthopaedic Hospital (Lagos)]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Shomolu]]<br/>''[[:d:Q55528109|Abule Ijesha]]'' | {{Coord|6.530954|3.372997|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101541792|Umar Musa Yar'Adua Memorial Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Tafa]] | {{Coord|9.298923|7.232502|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101942586|Umar Musa Yar'Adua General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Tafa]] | {{Coord|9.298984|7.232268|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131905492|Rahama Private Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Tsafe]] | {{Coord|11.952524|6.922002|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131909463|Lafiya Clinic Arkilla Gwiwa, Wamako]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Wamako]] | {{Coord|13.025584|5.23859|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101941741|Wushishi General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Wushishi]] | {{Coord|9.721195|6.109911|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123072435|Yabo General Hospital Yabo A, Yabo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Yabo]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|12.719838|5.005301|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122947708|Cottage Hospital - Kuri]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Yamaltu/Deba]] | {{Coord|10.161032|11.45657|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131884206|Sakwa Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Zaki]] | {{Coord|10.502083|12.203576|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131885459|Barneyasu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Zaki]] | {{Coord|5.414399|7.069832|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131885475|Tarbuwa Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Zaki]] | {{Coord|5.412288|7.068319|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131885486|Kujjin Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Zaki]] | {{Coord|5.414463|7.069924|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131887106|Garingami Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Zaki]] | {{Coord|8.266907|4.333179|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131887113|Sansan Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Zaki]] | {{Coord|12.427283|8.506857|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131887125|Tadiren Hausa Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Zaki]] | {{Coord|5.414482|7.06995|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131900477|Chibiyayi Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Zaki]] | {{Coord|5.414271|7.069776|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131900478|Maraba Gumai Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Zaki]] | {{Coord|10.633206|13.484|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131900479|Sandigalau Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Zaki]] | {{Coord|10.29|9.82|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q141248340|Land Mark Hospital Ariaria, Aba North]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Aba]] | | | |- | ''[[:d:Q141248692|New Lead Hospital Ariaria, Aba North]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Aba]] | | | |- | ''[[:d:Q141248696|Evergreen Hospital Osusu 1, Aba North]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Aba]] | | | |- | ''[[:d:Q141248755|Green Land Hospital Ariaria, Aba North]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Aba]] | | | |- | ''[[:d:Q141248762|Living Word Hospital Ogbor 1, Aba North]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Aba]] | | | |- | ''[[:d:Q141248781|Chidima Hospital Ariaria, Aba North]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Aba]] | | | |- | ''[[:d:Q141248920|Rosevine Hospital Old GRA, Aba North]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Aba]] | | | |- | ''[[:d:Q101990887|General Hospital Iberekodo]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.222667|3.339611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134658780|Insha Alahu Eweje]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|3.33594|3.33594|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134661954|Itun Oluwo Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.23079|3.16845|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134664691|Omu Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.23079|3.16845|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134665655|Ikija Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.15571|3.34509|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134680507|Royal Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|3.349486|3.349486|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134683141|De Vicosa Hospital Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.23079|3.16845|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134685492|Elega Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|3.34752|3.34752|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134687618|First Gate Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.195254|3.348083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134688258|God Grace and Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|6.761389|3.211389|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134689780|Keniku Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.150154|3.200189|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134690450|Boaf Iberekodo Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|6.441255|3.859972|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134691002|Charity Clinic And Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|6.7073|3.2428|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134691664|Iberekodo Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|3.34038|3.34038|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134691838|Ike-Oluwa Clinic and Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|6.71953|3.304702|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134693071|Shallom Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|3.35025|3.35025|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134694699|35 ARMY BRIGADE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.23079|3.16845|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134695042|Adeun Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.174985|3.290084|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134698203|Bisted Medical Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|3.31492|3.31492|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134698354|El-Shadai Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.23079|3.16845|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134700389|Heritage Hospital Itaoshin]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|3.299546|3.299546|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134700841|Ita Oshin Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|3.30671|3.30671|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134700936|Mile2 Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|3.29645|3.29645|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134701347|Noble Vine Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.152212|3.301238|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134703270|Olomore Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|3.309485|7.309485|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134703340|Omowunmi Faith Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.145309|3.359045|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134703824|Royal Diamond Medical Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.145309|3.359045|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134704265|Royal Grace Hospital (Randa)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|3.28234|7.28234|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134704951|Soyoye Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|3.2689|3.2689|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134706534|Victory Heart Clinic & Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.145309|3.359045|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134707784|Fagbenro Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.170078|3.274227|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134708590|Ikereku Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.20739|3.20739|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134711387|Ilewo Orile Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.19005|3.19005|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134711689|Isaga Orile General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.100214|3.166456|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134717407|Kuta Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.06667|3.25|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134718011|Fesjo Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.24544|3.24544|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134718943|Ibara Orile Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.23641|3.23641|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134719015|Idi-Ori Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.27278|3.27278|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134719910|Ile-Ise Awo Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.27515|3.27515|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134720113|Abiye Clinic And Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.065817|3.065817|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134721239|Ademuyiwa Hospitals]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.013933|3.013933|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134721342|Anigbado Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.06324|3.06324|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134722642|Idi-Emi Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.231599|3.231599|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134722809|Imala Model Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.4|3.01|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134722981|Ijale Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.195187|3.195187|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134723375|Keesan Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.13913|3.13913|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134723650|Olurunda Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.15035|3.15035|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134725919|Abraham Clinic and Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.3217|3.3217|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134726072|Ise-Oluwa Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.171186|3.358057|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134726187|Lafenwa/Odo-Eran Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.12688|3.32688|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134726558|Oloruntola Clinic and maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.178691|3.305941|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134727292|Oluwaseun Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.178691|3.305941|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134730174|Omotayo Clinic and Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.178691|3.305941|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134730770|Abinbola Clinic and Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.178691|3.305941|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134732108|Ayobami Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.178691|3.305941|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134732242|Brims Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Abẹ́òkúta]] | {{Coord|7.106433|3.306433|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102058661|Ipetumodu General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Ife]] | {{Coord|7.503222|4.444528|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102058762|CDL Health Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Ife]] | {{Coord|7.541722|4.466778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101986729|Ijebu Igbo General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Ijebu]] | {{Coord|6.990889|3.999694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123510197|Al-munif Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Kàdúná]] | {{Coord|10.53|7.43|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q135114556|Holy Rosary Specialist Hospital, Onitsha]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Onitsha]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.160236|6.775412|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139744277|Egbuna adazia hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Onitsha]] | {{Coord|6.520423|3.36535|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101967357|State Hospital Isara]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Remo]] | {{Coord|6.987673|3.679716|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q141248782|The Lords Foundation Hospital & Maternity Ugwunchara , Umuahia North]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Umuahia]] | | | |- | ''[[:d:Q141248900|El-Shaddai Hospital Urban 3, Umuahia North]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Umuahia]] | | | |- | ''[[:d:Q101542459|General hospital iju/itaogbolu]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Àkúrẹ́]] | {{Coord|7.367985|5.143178|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101995244|Adeyemi Memorial Hospital Ikare]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.100008|4.841773|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101986086|Atan General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Ijebu]] | {{Coord|6.893934|4.006169|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552448|General hospital irun akoko]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìwọòrùn Akoko]] | {{Coord|6.750656|4.877753|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101994843|Rufus Giwa Memorial General Hospital Okeagbe]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìwọòrùn Akoko]] | {{Coord|6.181596|6.530342|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101998826|Irun-Akoko General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìwọòrùn Akoko]] | {{Coord|7.573069|5.679564|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114670323|Olaiya Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ìlàòrùn Ife]] | {{Coord|7.562905|4.519996|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101987429|Ogbere General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ìlàòrùn Ijebu]] | {{Coord|6.743361|4.158889|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134666724|Owu – Ikija Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ìlàòrùn Ijebu]] | {{Coord|4.02967|4.02967|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102066592|General Hospital Ado-Awaye]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ìséyìn]] | {{Coord|7.956083|3.257667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102058171|General Hospital Ilesa]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ìwọòrùn Ilesa]] | {{Coord|7.633611|4.727944|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133532207|Ade-Tade Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Èkìtì|Ekiti State]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ìwọòrùn Èkìtì]] | {{Coord|7.612686|5.237652|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102105230|GBEYE Clinic (AHOADA)]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ìwọòrùn Ahoada|Ahoada West]] | {{Coord|5.084889|6.652111|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133454334|Amara medicare Plot 76B Eleganza Gardens]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Èkó]] | [[Ajah, Lagos|Ajah]] | {{Coord|6.458621|3.556828|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133308042|Oluwaseyi Hospital Ajase Ipo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ajase-Ipo]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.449275|4.609473|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133308070|Ajase-Ipo Cottage Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ajase-Ipo]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.25354|4.806584|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q111906144|Ajeromi General Hospital, Ajegunle]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ajegunle]] | {{Coord|6.45527|3.332892|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137374998|Akoda Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | ''[[:d:Q585822|Akoda]]'' | {{Coord|4.46294|4.46294|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129002249|Dynasty Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|9.21|12.44|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130478233|Samaritan Clinic/Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|4.644371|7.944656|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133300407|Eket Caleb Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|4.647988|7.942591|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134691620|Winnas Clinic & Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|7.93996|7.93996|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134691780|Unsel Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|7.96019|7.96019|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134691837|Udonsek Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|7.96124|7.96124|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134692077|Ikot Efre Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|7.93648|7.93648|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134692583|Afaha Udoeyop Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|7.6241|7.6241|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134692820|Nung Udoe Primary Health Centre (Operational Base)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|7.919565|7.919565|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134694385|Ikot Udoekop Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|7.91124|7.91124|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134698310|Nung Oku Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|7.91964|7.91964|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134698420|Ikot Iko Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|7.908147|7.908147|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134698737|Fresh Breath Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|7.91865|7.91865|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134699049|Afaha Atai Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|7.93648|7.93648|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134699242|Ikot Nkwo Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|13.867|13.867|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134699271|Akata Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|7.86198|7.86198|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134699343|Iwuokpom-Opolom Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|7.91877|7.91877|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134704624|Prince of Peace Clinic and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|7.80894|7.80894|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134704798|Etip Ediene Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|7.79842|7.79842|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134705263|Aka Ekpeme Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|7.79301|7.79301|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134705340|Oduk Salton Medical Centre and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|7.70219|7.70219|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134705493|Mfonobong Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|7.53811|7.53811|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137372844|GENERAL HOSPITAL, IQUITA-ORON]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|4.80468|8.221113|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137372899|MFONABASI MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|5.034191|7.934221|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137372962|UWANA FAMILY HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|5.032966|7.911956|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137373029|LIFECARE HOSPITAL UYO]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|5.028711|7.937797|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137373215|NAF MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|4.938167|6.322458|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137373396|MOUNT OLIVE CLINIC & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|5.036952|7.934776|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137373477|DAMMY MEMORIAL HOSPITAL UYO]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|5.024601|7.916383|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137373519|DOMINGO HOSPITAL UYO]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|5.022595|7.948641|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137373560|MERCY HOSPITAL AKWA IBOM STATE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|4.989383|7.7949|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137373577|ST. ATHANASIUS HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|5.02428|7.913809|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137373619|UBONGABASI SPECIALIST CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|5.01954|7.886607|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137373712|PEACE MEDICAL CENTER NIGERIA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|4.980805|7.965478|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137373729|PREMIER MEDICAL SERVICES UYO]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|5.023661|7.954442|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137373794|DYME HOSPITAL & MATERNITY LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|5.028706|7.942748|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137373805|ZOE CONSULTANTS HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|5.028706|7.942748|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137373812|SAN DOMINIQUE HOSPITAL AKWA IBOM]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|5.028706|7.942748|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137373828|FULCARE MEDICAL CONSULTANCY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|5.028706|7.942748|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137373852|GOOD HEALTH SPECIALIST CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | {{Coord|5.028706|7.942748|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q140313724|ALMA CLINICS & SURGERY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140321660|Abasiekeme Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322428|Maritime Academy of Nigeria Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140329938|Samaritan Clinic/ Hospital Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140329949|Cozar Specialist Hospital Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140329969|Domingo Specialist Hospital Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140329980|Jeconiah Specialist Hospital Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140329995|Unwanna Family Hospital Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140330015|SAN DOMINIQUE HOSPITAL Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140330024|NEDEKE CHILDRENS HOSPITAL Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140330040|MFON ABASI MEDICAL CENTER Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140330057|Smile Well Dental Clinic Limited Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140330066|Cee Jay Vision Centre Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140330074|Majesty Hospital Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140330090|Mainland Clinic And Hospital Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140330108|Majesty Hospital and Eye Centre Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140330118|Peace Medical Centre (UYO) Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140330140|ST. ATHANASIUS HOSPITAL LIMITED Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140330209|Niger Optical Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140330309|Niger Optical – Eket]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140330849|St Athanasius Dental Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140331794|St Athanasius Optical Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140331991|ZITADEL EYE CLINIC (UYO)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140332008|EVERGREEN MEDICAL CENTRE Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140332019|ALPHA VISION EYE CENTER Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140332040|NET CARE PHYSIOTHERAPY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140332050|ROMIVIC SPECIALIST CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140332060|ANUZI EYE CLINIC (UYO)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140332074|Hephzibah Eyecare – UYO]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140332084|UWAKMFON CLINICS AND HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140337803|Zerah International Eye Hospital UYO]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140337839|Neon Health Services Limited UYO]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140338030|Monty Suites Gym UYO]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140338134|Monty Suites Spa UYO]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140338222|MENDITH DENTAL SURGERY Uyo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140338381|Divine Love Hospital Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140338387|PREC FITNESS GYM Uyo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140338475|PREC FITNESS SPA Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140338517|CRISP VISION EYE CLINIC Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140338558|Blue Gloves Hospital UYO]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140338573|Wedsan Clinic and Urology Service Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140338588|Mediques Plus Hospital , UYO]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140338596|Pinnacle Hospital Akwa ibom State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140338612|La Reine Spa uyo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140338675|Nathel Eye Clinic UYo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140338803|Fulcare Medical Consultancy Uyo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140338919|City Clinic and Infirmary Uyo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q140339041|Omega Fortune Uyo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] | | | |- | ''[[:d:Q114253280|Zion Hospital and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.181783|7.018799|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q121289654|Immaculate Heart Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.172542|6.920391|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126177149|Daystar Specialist Hospital and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.215067|7.071467|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126190256|Prime Specialist Hospital Awka]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]]<br/>[[Awka]] | {{Coord|6.206506|7.056023|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126193221|New Hope Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.146838|6.786621|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126193256|New Hope Hospital and Dialysis Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]]<br/>[[Onitsha]] | {{Coord|6.146713|6.786574|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126193304|New Life Hospital and Maternity Onitsha]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]]<br/>[[Onitsha]] | {{Coord|6.086044|6.752172|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128838539|Christ The King Hospital, Awka]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.218058|7.065079|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128839159|Divine Hospital, Awka]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.203222|7.060573|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128839804|Harmony Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|10.477469|7.437483|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128840173|Okoye Specialize Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.220609|7.06893|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128840510|Ifebi Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.214085|7.07177|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128840705|Afunugo Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.206502|7.069527|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133366701|Divinity clinic & Maternity Nkwelle Ezunaka]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.209377|6.840475|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137362598|Life Institute for Endoscopy (Life Specialist Hosp. Ltd.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.137521|6.776814|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137625543|NNAMDIAZIKIWE UNIVERSITY TEACHING HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.118305|6.792311|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137625662|RUSH GREEN MATERNITY HOSPITAL & CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.185618|6.794411|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137630288|NEW HOPE MEDICAL CENTRE. Anambra State.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.146824|6.786668|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137630449|VENIK SPECALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.150694|6.859664|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137638255|INTENSIVE CARE HOSPITAL Anambra]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.143666|6.79109|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137638278|COTTAGE HOSPITAL & COMPREHENSIVE. Anambra State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.594889|6.990136|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137638292|CHRIST THE KING HOSPITAL. Anambra State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.218042|7.065178|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137638322|BELUCHUKWU MEMORIAL HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.169463|7.006076|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137638363|CHUKWUNONSO HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.156505|6.844647|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137638381|ST. AUGUSTINES HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.440737|7.497826|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137638391|UGOCHUKWU HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|5.48389|7.00703|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137638407|THE LIGHT SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.003025|6.913525|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137638417|LIFE SPECIALIST HOSPITAL. Anambra State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.000432|6.913119|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137638428|CHIMEX SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.027322|6.918829|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137638465|KING DAVID HOSPITAL. Agulu, Anambra State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.222004|7.082076|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137638473|SEFTON SPECIALIST MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.210355|7.066333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137638485|ST. CATHERINES HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137638495|CHIBUZOR HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.024879|7.080093|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137638507|CROWN HOSPITAL. MKPOR ANAMBRA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.12235|6.861012|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137638531|IMMACULATE HEART OF MARY SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.21|7.07|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137638552|NNAMDI AZIKWE UNIVERSITY MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.2106|7.0719|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137638561|CHIDERA HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.15|6.98|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137638631|DAYSPRING COTTAGE HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.2|7.05|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137638649|ROCK FOUNDATION HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.14|6.97|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137639162|REGINA CAELI SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.21|7.06|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137639219|KANDUDI SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.18|7.02|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137639242|MADONNA SPECIALIST HOSPITAL NIGERIA. Anambra State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.22|7.08|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137639257|ELDORADO MUILI-SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.19|7.04|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137639421|HOPEALIVE MISSION HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.17|7.01|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137639456|FIRST GRACELAND SPECIALIST HOSIPTAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.16|6.99|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137639477|IDEAL HOSPITALAND MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.15|6.98|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137639571|CHRIST THE KING HOSPITAL. ABAKALIKI EBONYI]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.311084|8.102801|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139731916|Nando General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ìlàòrùn Anámbra]] | {{Coord|6.320176|6.930507|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139732031|Ikem Nando Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ìlàòrùn Anámbra]] | {{Coord|6.358|6.9185|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139732090|Izunna hospital and maternity, Awka]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.241817|7.08972|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139732105|Emmanuel Church Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.145161|6.791077|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139732175|Inland Dental Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.31574|6.845144|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139732197|Ogechukwu Hospital /Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.019965|7.084002|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139732208|St. Catherine's Hospital /Maternity and Allied Services LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.024317|6.923702|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139732283|Ukandu Hospital/Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|7.076541|7.076541|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139732290|Chibuzo Hospital /Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.018589|7.084804|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139732293|Trinity hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.221153|7.082716|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139732300|National Medical Centre Nkpologwu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|5.979994|7.090208|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139732750|Nwajiaku Inland Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|7.530294|5.764967|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139733132|Fountain - Head Clinic Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|9.014677|7.586834|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q141430990|Comprehensive Health Center Ukpo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.193889|6.971361|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q141431033|Comprehensive Health Center Neni]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.222|7.082111|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q141431108|Trauma Centre, Oba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.135|6.7725|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q141438536|Psychiatric hospital Nawfia]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.186389|7.023889|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101820810|Kogi State University Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816007|Anyigba]]'' | {{Coord|7.485971|7.187401|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102267481|St. Louis Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Apapa]] | {{Coord|6.443257|3.370775|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102270040|Sonex Clinics Ltd.]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Apapa]] | {{Coord|6.514867|3.33228|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105816555|Lagoon Hospitals Apapa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Apapa]] | {{Coord|6.441881|3.35874|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113532382|Saseun Hospital & Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Apapa]] | {{Coord|6.45218|3.335292|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125985524|Aramoko General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q49277186|Aramoko-Ekiti]]'' | {{Coord|7.656011|5.068563|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105622877|Federal Medical Centre Asaba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Asaba]] | {{Coord|6.213118|6.712275|display=inline}} | [[Fáìlì:Federal Medical Centre Asaba.jpg|center|128px]] | |- | [[Ile-iṣẹ Iṣoogun ti Apapo, Asaba|Federal Medical Centre, Asaba]] | | [[Nàìjíríà]] | [[Asaba]] | {{Coord|6.212211|6.712254|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114926787|GOSHEN MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Asaba]] | {{Coord|6.196492|6.724381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114927198|ICON CLINIC AND MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Asaba]] | {{Coord|6.204494|6.72497|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133576449|Asaba Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Asaba]] | {{Coord|6.68554|6.68554|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114967847|AKEMEKHAI MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Auchi]] | {{Coord|7.065038|6.266597|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114967853|FATE MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Auchi]] | {{Coord|7.066976|6.274776|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133259614|Edo University Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Auchi]] | {{Coord|7.148245|6.294944|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101553183|Awe General Hospital, lafia]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q101553460|Awe]]'' | {{Coord|8.110944|9.144439|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105541513|Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu University Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Awka]] | {{Coord|6.222836|7.082245|display=inline}} | [[Fáìlì:Chukwuemeka odumegwu ojukwu univerdity teaching hospital, awka.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q114252845|HARMONY SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Awka]] | {{Coord|6.14|6.98|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114253195|ROCK FOUNDATION HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Awka]] | {{Coord|6.217937|7.064123|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128837978|Rock Foundation]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Awka]] | {{Coord|6.21818|7.064615|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133278106|Graceland Hospital and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Awka]] | {{Coord|6.239567|7.053481|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133289919|Health center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Awka]] | {{Coord|6.213253|6.946098|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133290009|Think home hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Awka]] | {{Coord|6.231018|7.100939|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133290035|St faith Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Awka]] | {{Coord|6.221926|7.064288|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133290067|Crest Specialist hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Awka]] | {{Coord|6.326319|7.048533|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133290169|Daystar hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Awka]] | {{Coord|6.215386|7.071531|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133295973|In God we trust pharmaceutical and laboratory]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Awka]] | {{Coord|6.14|6.97|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133297797|Christ the king hospital-awka]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Awka]] | {{Coord|6.218058|7.062473|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133374383|Royal Care specialist Hospital & Urology center - Awka]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Awka]] | {{Coord|6.223324|7.05618|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133374619|Assumpta Clinic and Maternity - Awka]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Awka]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.243424|7.098348|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133386300|Regina Ceali- specialist Hospital - Awka]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Awka]] | {{Coord|6.223331|7.074017|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133391435|Shekinah Hospital and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Awka]] | {{Coord|6.205717|7.067652|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133392178|Think home Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Awka]] | {{Coord|6.231035|7.10095|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133734550|Ifebi Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Awka]] | {{Coord|6.214085|7.07174|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133734598|Regina Caeli Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Awka]] | {{Coord|6.22335|7.074049|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133296887|isaac chara memorial hospital and maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q4830084|Awkuzu]]'' | {{Coord|6.246983|6.9368|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133296903|comprehensive medical thinking]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q4830084|Awkuzu]]'' | {{Coord|6.237253|6.941991|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133309334|Chinazondu specialist Hospital and Maternity - Awkuzu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q4830084|Awkuzu]]'' | {{Coord|6.242625|7.094271|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133309572|Divine grace PHC - Awkuzu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q4830084|Awkuzu]]'' | {{Coord|6.243024|6.970654|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133309621|Obinetiti 1 Awkuzu health Clinic - Awkuzu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q4830084|Awkuzu]]'' | {{Coord|6.19|6.98|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133309629|Blessed family primary health center - Awkuzu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q4830084|Awkuzu]]'' | {{Coord|6.242373|6.937128|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133309746|Ifite Awkuzu primary health Center - Awkuzu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q4830084|Awkuzu]]'' | {{Coord|6.242908|6.936978|display=inline}} | | |- | [[Ile-iwosan Ijọba apapọ, Azare|Federal Medical Centre, Azare]] | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | [[Azare]] | {{Coord|11.6744|10.1991|display=inline}} | [[Fáìlì:Federal Medical Centre Azare Entry Gate.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q114253610|MAI JAMA'A CLINIC, (BAUCHI)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Azare]] | {{Coord|10.317605|9.83834|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122948254|Bajoga General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59815563|Bajoga]]''<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Funakaye]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.854285|11.438412|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102245690|The Peak Mark Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Bariga]] | {{Coord|6.525737|3.385254|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102271280|R-Jolad Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Bariga]] | {{Coord|6.549365|3.393047|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101821744|Gboloko, Cottage Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59819476|Bassa]]'' | {{Coord|7.816792|6.749979|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101822899|Oguma Genral Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59819476|Bassa]]'' | {{Coord|7.884602|7.060658|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105485721|Abubakar Tafawa Balewa University Teaching Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Bauchi]] | {{Coord|10.32429|9.83088|display=inline}} | [[Fáìlì:Abubakar Tafawa Balewa Teaching Hospital.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q114260554|REEMEE MEDICARE NIGERIA LIMITED]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Bauchi]] | {{Coord|10.313819|9.821829|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112173700|General Hospital Ningi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|11.065578|9.567966|display=inline}} | [[Fáìlì:General Hospital Ningi.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q114253707|PAHLYCON HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|10.319315|9.815646|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114277736|FEDERAL MEDICAL CENTRE, BAUCHI]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|11.66978|10.210526|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q121841047|Al Ameen Hospital and Medical Laboratory]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|10.305824|9.832316|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q121879835|Bauchi Specialist Hospital Hospitals]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|11.070874|8.768793|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q121891318|Sheamless Clinic And Maternity Baima, Warji]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|9.244767|7.288311|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q121891422|Samira Memorial Health Clinic Zaranda, Toro]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|10.205621|9.360697|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q121891465|Ecwa Health Clinic (Private) Katanga, Warji]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|9.909038|8.742491|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q121947620|Alheri Health Clinic Zaranda, Toro]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|8.935976|9.796915|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q121948405|Amarks Health Clinic Zaranda, Toro]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|10.205654|9.360788|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q121949039|Al-Huda Health Clinic Wonu North, Toro]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|7.52627|5.790647|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q121949706|Nurayni Health Clinic Wonu North, Toro]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|9.798643|9.892343|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q121950223|Makama Health Clinic Tilden Fulani, Toro]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|10.045405|8.993154|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122171631|Usmaniyya Memorial Clinic Tilden Fulani, Toro]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|9.06|9.05|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122171699|Yerima Clinic & Nursing Home Tilden Fulani, Toro]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|9.065|9.055|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122171749|Danmaigoro Hospital Toro, Toro]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|9.08|9.07|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122171839|Khadija Memorial Hospital Toro, Toro]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|9.07|9.06|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122171952|Goljarendi Health Clinic & Maternity Ribina East, Toro]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|10.58569|7.402167|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122184794|Taimako Health Clinic Tama, Toro]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|11.064838|7.707625|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122184893|Al-Ummah Health Clinic & Maternity Tilden Fulani, Toro]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|11.964952|8.481062|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122186007|Amana Health Clinic Tilden Fulani, Toro]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|10.026217|8.951905|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122188063|Al-Ummah Health Clinic & Nursing Home Mara, Toro]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|9.04|9.03|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122188358|Mai Nasara Health Clinic Mara, Toro]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|11.935037|7.41425|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122188595|Our Lady Of Apostle Clinic Wai B, Tafawa-Balewa]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|9.25|9.8|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122188848|Surama Health Clinic Wai B, Tafawa-Balewa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|9.762589|9.555149|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122212167|Bako Medical Clinic Wai B, Tafawa-Balewa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|8.910248|7.083589|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122212265|Chongtis Hospital Wai B, Tafawa-Balewa]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|9.26|9.81|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122212325|NAN EMMA Primary Health Centre Lere South, Tafawa-Balewa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|9.926217|8.891412|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122226772|Sauki Clinic Yana Yana, Shira]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|11.391972|10.195178|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122226805|Jama’a Primary Health Centre Kilbori B, Shira]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|9.338118|10.10315|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122226854|Danbaba Medical Centre Tiffi, Ningi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|11.06325|9.569714|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122226899|Al-Jazeemah Health Clinic Nasaru A, Ningi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|11.073874|9.573378|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122226925|Dorogo Health Clinic Ningi East, Ningi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|11.981767|7.989067|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122226956|Ningi Clinic & Maternity Ningi East, Ningi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|11.065554|9.567932|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122227037|Dana Health Clinic Kurmi, Ningi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|11.065553|9.56799|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122227073|Almuktar Health Clinic Kukadi A, Misau]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|11.317579|10.466565|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122227141|Hauza Health Clinic Kukadi A, Misau]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|11.317342|10.466586|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122227201|Kirfi People’s Clinic Wanka, Kirfi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|10.305998|9.840365|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122227272|Katagum Medical Center Nasarawa A, Katagum]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|10.014537|9.773757|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122227322|Shifa’a Medical Center Nasarawa A, Katagum]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|12.285654|10.348421|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122229693|Ardo Standard Medicare Nasarawa B, Katagum]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|11.672673|10.203989|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122229746|Asaf Urocare Hospital Azare Nasarawa B, Katagum]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|11.67|10.19|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122229800|Hamdala Healthcare and Consultancy LTD Bakin Kasuwa, Katagum]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|11.66|10.18|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125959573|Federal Medical Center Azare]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|11.674946|10.197362|display=inline}} | [[Fáìlì:FMC AZARE 1.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q130456780|Gorondo Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|10.24497|10.46473|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130456919|Alkaleri General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|10.26527|10.31441|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130456949|Badaran Dutse Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|10.01453|10.13148|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130457013|Bajama Primary Health Care centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|9.95716|10.06841|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130457080|Birim Primary Health clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|10.00181|10.08474|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133735820|Royal Specialist Hospital - Benue State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|7.192136|8.137769|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137261196|Federal Medical Centre, Azare, Bauchi State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|11.669502|10.210502|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137261318|Federal Medical Centre, Misau, Bauchi State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bauchi|Bauchi State]] | {{Coord|11.314831|10.44982|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112939180|Federal Medical Centre, Yenagoa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bayelsa|Bayelsa State]] | {{Coord|4.937481|6.266655|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114285960|IRUANITAMAN DIAGNOSTICS AND CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bayelsa|Bayelsa State]] | {{Coord|4.317|6.242885|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137373897|ODI GENERAL HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bayelsa|Bayelsa State]] | {{Coord|5.172512|6.296109|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137373938|ST. PETER'S HOSPITAL BAYELSA STATE . NIGERIA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bayelsa|Bayelsa State]] | {{Coord|4.925988|6.259278|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137373968|FEDERAL MEDICAL CENTRE, YENAGO]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bayelsa|Bayelsa State]] | {{Coord|4.937187|6.266631|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137373990|GLORYLAND-INRI MED. CENTER]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bayelsa|Bayelsa State]] | {{Coord|4.943284|6.347434|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137374003|YENAGOA HOSPITAL & MATERNITY Bayelsa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bayelsa|Bayelsa State]] | {{Coord|4.919804|6.310714|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137374008|BAYELSA SPECIALIST HOSPITAL, YENAGOA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bayelsa|Bayelsa State]] | {{Coord|4.919769|6.310707|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137374016|GODLY SHEPHERD SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bayelsa|Bayelsa State]] | {{Coord|4.917351|6.31293|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137374026|FAMILY CARE CLINIC & SERVICES BAYELSA STATE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bayelsa|Bayelsa State]] | {{Coord|4.925143|6.338089|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137374089|MERCY SEAT HOSPITAL BAYELSA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bayelsa|Bayelsa State]] | {{Coord|4.951873|6.352424|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114967935|BERTA MEDICAL CENTER]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Benin]] | {{Coord|6.370555|5.682129|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114967955|EDI INTERNATIONAL HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Benin]] | {{Coord|6.327266|5.619884|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114967964|FENOMA HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Benin]] | {{Coord|6.34341|5.692989|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114967974|FIDELITY HOSPITAL, BENIN]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Benin]] | {{Coord|6.350908|5.672167|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114967984|GOD'S VICTORY CLINIC & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Benin]] | {{Coord|6.35753|5.59746|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114968001|Health Field Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Benin]] | {{Coord|6.285229|5.672874|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114968011|IHENYEN MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Benin]] | {{Coord|6.325884|5.595493|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114968020|IROWA MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Benin]] | {{Coord|6.321205|5.62776|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114968085|MODIC SPECIALIST HOSPITAL, BENIN]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Benin]] | {{Coord|6.331525|5.614655|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114968128|MOUNT GILEAD HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Benin]] | {{Coord|6.410949|5.614489|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114968146|NARROWAY CLINIC & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Benin]] | {{Coord|6.364799|5.67574|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114968182|PRIMEDEWS MEDICAL CENTER]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Benin]] | {{Coord|6.32617|5.599811|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114968238|ST. MARY MAGDALENE HOSPITAL, BENIN]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Benin]] | {{Coord|6.317422|5.630859|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114968258|THE ROCK HOSPITAL, BENIN]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Benin]] | {{Coord|6.383461|5.59597|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114968270|TONA HOSPITAL, BENIN]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Benin]] | {{Coord|6.350658|5.670467|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114968299|UKPONMWAN FOUNDATION HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Benin]] | {{Coord|6.345104|5.627417|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114968316|VICTORY CLINIC AND MATERNITY, BENIN]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Benin]] | {{Coord|6.365031|5.637392|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133573935|Edi International Hospital Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Benin]] | {{Coord|6.331764|5.621921|display=inline}} | | |- | [[Federal Medical Centre Bida]] | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Bida]] | {{Coord|9.073837|5.998498|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101950896|Bida Federal Polytecnic Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Bida]] | {{Coord|9.048889|6.005028|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q7529870|Sir Yahaya Memorial Hospital Kebbi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Birnin Kébbí]] | {{Coord|12.456328|4.199942|display=inline}} | | |- | [[Federal Medical Center, Birnin Kudu|Federal Medical Centre, Birnin Kudu]] | | [[Nàìjíríà]] | [[Birnin Kébbí]] | {{Coord|11.442425|9.485172|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123105272|General Hospital Birnin Magaji]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59819975|Birnin Magaji]]''<br/>[[Ìpínlẹ̀ Zamfara|Zamfara State]] | {{Coord|12.608799|6.857205|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137040690|Shalom Hospital Bode Saadu]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q129441167|Bode-Saadu]]'' | {{Coord|8.939805|4.773794|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122947661|Cottage Hospital - Bojude]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q121892458|Bojude]]''<br/>''[[:d:Q6450109|Kwami]]''<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]]<br/>[[Nàìjíríà]] | {{Coord|10.283306|11.166694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102077478|St Peters Clinic Bonny]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Bonny]] | {{Coord|4.428889|7.176778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102077700|St Charles Surgery]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Bonny]] | {{Coord|4.433611|7.188806|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102078243|Pan-OJ Clinic & Diagnostic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Bonny]] | {{Coord|4.439194|7.165417|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101950564|New Busa General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q893575|Borgu]]'' | {{Coord|9.873963|4.50115|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105958930|Nakowa Specialist hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.821783|13.162584|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126168268|Umaru Shehu Ultramodern Hospital, Bulumkutu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.83517|13.087666|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126168510|Emerald Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.849032|13.102948|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126168608|Malah Kachallah Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.858191|13.12348|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126169392|Galaxy Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.858546|13.132186|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126169619|Alheri Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.858804|13.137578|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126170898|Mohammad Shuwa Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.821703|13.147474|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126170971|Borno State Hospital Management Board - Eye & Dental Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.826419|13.144827|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126171058|Avon Healthcare Nakowa Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.821677|13.161638|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126172744|University of Maiduguri kidney centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.824587|13.180465|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126172765|Nigeria Police Hospital (Alkome) Maiduguri, Borno state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.831186|13.151005|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126172896|State Specialist Hospital, Maiduguri]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.838905|13.15476|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126172989|Al-Ihsan Family Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.862045|13.166833|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126173031|Dalaram Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.867138|13.169356|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126173539|New Foundation Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.855944|13.151387|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126174117|City Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.855339|13.151657|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133415495|AYAMSU MEMORIAL HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.85633|13.146981|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133415512|Alpine Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.816684|13.159197|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133450030|Maryam Abatcha Women And Children Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.854566|13.188943|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133450053|Sunni Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.859051|13.15578|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133450082|Kanem Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.853065|13.147547|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133450112|Bridgade General Abba Kyari General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.875404|13.143662|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133450210|Shepherd Diagnostic and Clinical Services (Hospital)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.796988|13.150478|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133450340|Kidney center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.824597|13.180488|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133456418|Dalaram Clinic Old Maiduguri]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.867343|13.169028|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133456439|Bin dawood hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.837342|13.1399|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133456456|Halima ENT Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.803537|13.139145|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133456475|Abbaganaram maternity hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.857857|13.156454|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133458631|Kwansom Bako Medical Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.837429|13.130128|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133458649|General Hospital Mafa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.919478|13.596757|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133463795|Falala Medical Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.803608|13.142861|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133463890|Fati Ali Sheriff Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.822039|13.113879|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133463936|Jere Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.810523|13.187431|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133464389|HORAMA SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.820319|13.166708|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133467745|Sayfudeen Sakina Memorial Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.813233|13.142667|display=inline}} | | |- | [[Ile-iwosan Gbogbogbo Ngala|Ngala General Hospital]] | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|12.345091|14.187487|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133467833|General Hospital, Beni sheik]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.809657|12.506064|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133467932|Kanem Hospital & Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.833333|13.15|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133502512|Uba General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|10.475815|13.190366|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133502549|Gajiram General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|12.491419|13.210936|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133502613|Fatima Ali Shariff Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.827923|13.101663|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133502770|Chad Basin Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.863727|13.220342|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133502782|MONGUNO hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.858529|13.132138|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133505328|Furram Health Facility]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|12.243101|12.765836|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134553368|Nursing Home Maiduguri]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.834828|13.092625|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134553395|Prof. Umoru Shehu Ultra Modern Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.835181|13.087667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134553485|Nakowa Hospital City Medical Hospital, Maiduguri]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.821667|13.161652|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134553522|Kanem Hospital, Maiduguri]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.853058|13.147511|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134553553|General Hospital Lassa, Askira/Uba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|10.680113|13.267301|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134553576|Alpha medical clinic, Maidugri]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|11.853236|13.144342|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134694412|Arge Health clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]]<br/>[[Àgbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Abadam]] | {{Coord|5.916164|7.795814|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134694446|Dogon Chuku Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|5.415469|7.069607|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134694467|Metele Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|13.35674|13.426779|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136756197|Borno State Specialist Hospital, Maiduguri]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]]<br/>[[Maiduguri]] | {{Coord|11.839948|13.15004|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136773546|Army Barrack Health Clinic Yawi, Biu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Borno|Borno State]] | {{Coord|10.6079|12.1793|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q100943637|University of Calabar Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Calabar]] | {{Coord|4.966781|8.319951|display=inline}}<br/>{{Coord|4.95485|8.35031|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102076463|Hannah Foundation Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Calabar]] | {{Coord|4.983861|8.342361|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q109669396|Dr Lawrence Henshaw Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Calabar]] | {{Coord|4.94781|8.318023|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112967925|Federal Neuro-Psychiatric Hospital, Calabar]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Calabar]] | {{Coord|4.953764|8.318778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114925450|BAKOR MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Calabar]] | {{Coord|4.962707|8.3241|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114925541|CANAAN MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Calabar]] | {{Coord|5.87018|8.598857|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114925632|FAITH FOUNDATION SPECIALIST CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Calabar]] | {{Coord|4.971303|8.33966|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114925835|Mevom Specialist Clinics]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Calabar]] | {{Coord|4.95889|8.340108|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114925972|MOUNT ZION MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Calabar]] | {{Coord|4.936789|8.327808|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114926029|VICTORIA ITAM HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Calabar]] | {{Coord|4.97282|8.336819|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131299175|13 Brigade Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Calabar]] | {{Coord|4.956862|8.335993|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133756046|Bakor Hospitals]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Calabar]] | {{Coord|5.027347|8.333852|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101949971|M I Wushishi Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59819624|Chanchanga]]'' | {{Coord|9.594288|6.576953|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101950267|Railway Industrial Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59819624|Chanchanga]]'' | {{Coord|4.764817|7.015395|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133295976|Hope alive hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q113165073|Court Road,Awka South]]'' | {{Coord|4.911142|7.02975|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126010380|Idim Eso Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q1141201|Cross River]]'' | {{Coord|4.948712|8.470788|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114926351|SANTA MARIA CLINIC, CROSS RIVER]]'' | Ile iwosan ni Cross River State | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|6.615394|8.787386|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123514315|General Hospital, Calabar]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]]<br/>[[Calabar]] | {{Coord|4.953618|8.336028|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123515315|Arubah Specialist Hospital and Diagnostics]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|4.981074|8.34302|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123515320|Nigerian Navy Reference Hospital Calabar]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|5.000807|8.333892|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123515323|Avon Healthcare Mount Zion Medical Centre]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|4.936198|8.326118|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123515356|Health Center]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|5.035319|8.348984|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123515363|Peace Medical Centre, Calabar]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|4.957132|8.316188|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123515392|City clinic]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|4.97|8.33|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123516971|Mountain of fire and miracles Ministries, South - South Region 36 Ogoja,General Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|6.652541|8.794218|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123517002|Victoria itam Specialist Hospital (VISH)]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|4.973039|8.336769|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123517086|Havilah Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|6.662277|8.802914|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123521053|Immanuel Infirmary Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|4.972448|8.329438|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123523519|Holy Family Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|6.429585|7.518249|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123523522|Obudu Clinic]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|6.655111|8.797739|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123523528|Asi Ukpo Diagnostic & Medical Center (ADMC)]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|6.657059|8.797274|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123527780|Madonna Specialist Hospital Nigeria Ltd.]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|4.959102|8.324375|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123528298|The Oakdome Clinic]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|4.983375|8.337534|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123528495|Comprehensive Health Centre]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|5.96196|8.720566|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123528508|Catholic Maternity Hospitals Monaya]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|6.664165|8.825971|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133796428|Luciama Memorial Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|8.374406|8.374406|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133796458|Victoria Medical Center Cross River]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|8.33722|8.33722|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133796488|Avon Healthcare County Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]]<br/>[[Èkó]] | {{Coord|4.941818|8.314517|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133796530|Nig Navy Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|4.965259|8.324758|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134681591|Ama Hope Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]]<br/>''[[:d:Q55639108|Adadama]]'' | {{Coord|4.981565|8.346989|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134689775|Ekpon Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]]<br/>''[[:d:Q55639108|Adadama]]'' | {{Coord|6.497756|6.235083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134693033|Emikwor Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]]<br/>''[[:d:Q55639108|Adadama]]'' | {{Coord|5.414373|7.069883|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134693081|Ibalebo Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]]<br/>''[[:d:Q55639108|Adadama]]'' | {{Coord|5.92955|8.098462|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134693144|Imina Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]]<br/>''[[:d:Q55639108|Adadama]]'' | {{Coord|5.918321|8.083175|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134693200|Isong-Inyang Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]]<br/>''[[:d:Q55639108|Adadama]]'' | {{Coord|5.902939|8.048404|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134694375|Abe Enyi Uzor Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|5.414412|7.06992|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137266993|General Hospital Akamkpa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|4.975722|8.341694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137267037|General Hospital Ugep]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|4.95|8.325|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137267055|Roman Catholic Mission Maternity & Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|4.967611|8.350333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137385894|MADONNA SPECIALIST HOSPITAL NIG]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|4.949564|8.329361|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137385902|MAMBO CLINIC AND MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|4.940464|8.333234|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137386006|MELROSE HOSPITAL NIGERIA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|5.961748|8.720143|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137386041|SACRED HEART CATHOLIC HOSPITAL OBUDU]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|6.673881|9.170406|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137386057|MONAIYA CATHOLIC HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|6.66404|8.825907|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137386080|GENERAL HOSPITAL, IGOLI]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|5.9|8.2|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137386214|NAF MEDICAL CENTRE CALABAR]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|6.048859|6.289886|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137386221|NAF MEDICAL CENTRE Cross River]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|5.644311|6.272737|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137386277|UNIVERSITY OF CALABAR HEALTH CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|4.953501|8.349078|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137386313|NIGERIAN NAVY MEDICAL CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|4.975721|8.341741|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137402368|TESTIMONY MEDICAL RESOURCE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|4.975747|8.341751|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137402405|GENERAL HOSPITAL OBUBRA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|6.075663|8.332607|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137402416|HOLY FAMILY CATHOLIC HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|5.955913|8.714108|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137424759|EJA MEMORIAL JOINT HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|6.298848|8.714841|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137424765|UNION MEDICAL CENTRE, CALABAR]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|4.971974|8.339427|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137424775|AWUKAMS CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|4.97|8.33|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137424792|NIGERIA CUSTOMS SERVICE MEDICAL CENTRE Cross River]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|4.971506|8.356349|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137425465|BAKOR HOSPITAL LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | {{Coord|5.028081|8.334331|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q140321689|Adi Specialist Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322153|Goldie Clinic Cross River State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322305|Immanuel Infirmary Cross River State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Cross River|Cross River State]] | | | |- | ''[[:d:Q122948578|Q122948578]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59815576|Deba]]''<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Yamaltu/Deba]] | {{Coord|10.22231|11.38339|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101820221|Dekina General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5252818|Dekina]]'' | {{Coord|7.639694|7.316389|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101821356|Abocho Cottage Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5252818|Dekina]]'' | {{Coord|7.5677|6.9863|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q104089551|Delta State University Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]]<br/>[[Oghara]] | {{Coord|5.959331|5.703175|display=inline}} | [[Fáìlì:Delta State University Teaching Hospital.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q114937212|ST.REBECCA'S SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|6.206022|6.695977|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114937354|AGU MEDICAL CENTRE, KWALE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.709821|6.434319|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114937493|BREMA HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|6.132128|6.76537|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114937553|OBULE MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.886204|5.692075|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114938729|OKPARAVERO MEMORIAL HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.885192|5.695705|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114939634|St. George’s Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.542241|5.777427|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q129174108|Hammer Smith Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.53|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133504392|Humanity Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.547394|5.784905|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133597010|Xtracare Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|6.21207|6.700468|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133598163|Carin Heights Specialist Hospital | Prostate Surgery, Kidney Stones Laser Surgery & Pediatrics/Child Health]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.868955|5.699121|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133599545|Duke’s Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.550093|5.765676|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133681133|Pharez Hospital and diagnosists]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.81602|5.81602|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133681740|MASCAP Hospitals]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.67627|5.67627|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133683269|Anioma Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|6.20739|6.20739|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133688065|GloryJoy Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.491295|5.995926|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133688859|ISLAND CLINIC & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.75804|5.75804|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133730034|Treasurehold Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.877177|5.706802|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133730093|B.U CLINICS/ HOSPITAL LIMITED]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.538959|5.758979|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133730357|WIngate Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.581004|5.817826|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133730386|Ekpan General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.561954|5.751687|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133730813|Vicah Clinic & Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.529934|5.750634|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133733184|Harvard Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.524986|5.732494|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133733392|Cleve-Hill Hospital Osubi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.59331|5.827334|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133772863|Peerless Hospital & Wellness]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.564083|5.764667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133796209|Regal Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.56557|5.76142|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133796267|Adiyama Hospital Delta]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.655672|6.110494|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133796333|FUPRE Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.83422|5.83422|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137353656|Lilly Hospital warri]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.525932|5.765014|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137435534|TWINS CLINIC/MATERNITY ANNEXE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.528985|5.768095|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137435613|GOODNEWS HOSPITAL Delta State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.52|5.76|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137435652|VEENELL HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.530015|5.753723|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137435686|CENTRAL HOSPITAL UGHELLI]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.495504|6.00076|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137435688|HUMANITY HOSPITAL DELTA STATE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.545353|5.783564|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137435695|NAVY MEDICAL CENTRE SAPELE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.914122|5.652105|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137435698|SICK BAY NNS DELTA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.514941|5.741274|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137435700|VERTIMON MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.524692|5.760787|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137435704|DAY SPRING CLINIC DELTA STATE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.546982|5.757474|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137435706|LILY CLINIC/HOSPITAL DELTA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.536549|5.732511|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137435711|GROUP CHRISTIAN HOSPITAL DELTA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.544742|5.774151|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137435723|LONIA CLINIC AND MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.498519|5.799568|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137435729|REGAL CLINIC AND MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.565456|5.761332|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137436191|ANIOMA HOSPITAL DELTA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|6.251768|6.205731|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137436442|ST.JOHN THE BAPTIST CATHOLIC HOSIPTAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|6.252267|6.199674|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137436446|ST. LUKE HOSPITAL ASABA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|6.215593|6.687934|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137436479|EL-COMFORT HOSPITAL DELTA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|6.182914|6.732064|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137436498|TWIN CITY HOSPITAL AND DIAGNOSTICS]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|6.15118|6.779286|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137436511|GROUP CHRISTIAN MEDICAL HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|6.186996|6.720561|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137436539|QUEEN OFAPOSTLES CATHOLIC HOSIPTAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.51|5.75|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137436548|BRYANTS HOSPITAL LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.527856|5.759639|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137436873|NNPC WARRI MEDICAL CENTER]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.545026|5.742742|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137436902|DOMINION CARE MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|6.252948|6.194686|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q140313309|AGBOWUS MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | | | |- | ''[[:d:Q140313356|AILEN EYE CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | | | |- | ''[[:d:Q140329802|B U Clinic / Hospital Ltd Delta State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | | | |- | ''[[:d:Q140329810|Bendel Clinic Delta State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | | | |- | ''[[:d:Q140329821|Bryant Hospital Delta State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | | | |- | ''[[:d:Q140329833|Capitol Hill Clinic Delta State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | | | |- | ''[[:d:Q140329844|Carin Heights Specialist Hospital Delta State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | | | |- | ''[[:d:Q140329851|Delta Procare Clinic/Hospital Delta State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | | | |- | ''[[:d:Q140329866|Lily Hospital Limited Delta State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | | | |- | ''[[:d:Q140329869|Pal Clinics and Maternity Delta State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | | | |- | ''[[:d:Q140329879|Regal Clinic Delta State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | | | |- | ''[[:d:Q140329896|Unity Clinic Delta State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | | | |- | ''[[:d:Q140329899|Vertimon Medical Clinics Ltd Delta State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | | | |- | ''[[:d:Q140329910|Westend Hospital and Diagnostic Centre Delta State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | | | |- | ''[[:d:Q101938551|Doma General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5289773|Doma]]'' | {{Coord|8.400917|8.358139|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101938869|Agbashi General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5289773|Doma]]'' | {{Coord|8.02575|8.122056|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102175246|Promise Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q94751243|Dopemu]]'' | {{Coord|6.615504|3.312799|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122948982|General Hospital Dukku]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5313235|Dukku]]'' | {{Coord|10.823195|10.773268|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123382556|Zange Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5313235|Dukku]]''<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]]<br/>[[Nàìjíríà]] | {{Coord|10.577946|10.746687|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123382683|Wuro Tale Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5313235|Dukku]]'' | {{Coord|10.978668|10.776226|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105956586|Gideon Legacy Hospital And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Dutse]] | {{Coord|9.141025|7.308746|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115098747|RASHEED SHEKONI SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59819247|Dutse]]'' | {{Coord|11.702489|9.334039|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131926979|Rasheed Shekoni Federal University Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Dutse]] | {{Coord|11.678694|9.336646|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123074184|General Hospital Dutsinma A]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q94747020|Dutsinma A]]'' | {{Coord|12.461249|7.49622|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125744980|Ezzamgbo General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.396041|7.976525|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133444766|Ebonyi State University Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]]<br/>[[Abakaliki]] | {{Coord|6.323644|8.091733|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134649454|Holy Trinity Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]]<br/>[[Abakaliki]] | {{Coord|6.599725|3.343913|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134653621|Mercy Hospital and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]]<br/>[[Abakaliki]] | {{Coord|6.487322|7.517452|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134679987|St Theresa Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]]<br/>[[Abakaliki]] | {{Coord|6.598219|7.566986|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134681790|Akpe Amachi Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]]<br/>[[Abakaliki]] | {{Coord|6.285399|8.348841|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134691934|Mgbabeleuzor MDG Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]]<br/>[[Abakaliki]] | {{Coord|6.253857|8.352925|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134691960|Ndiofutu MDG Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]]<br/>[[Abakaliki]] | {{Coord|6.512961|8.142642|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134692138|Uburu Amachi Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.289417|8.258869|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134692234|Nwanwu Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]]<br/>[[Abakaliki]] | {{Coord|5.414365|7.069922|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134692282|Elinwovbu General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.210684|8.112917|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134701092|Abundant Life and Specialist Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]]<br/>[[Abakaliki]] | {{Coord|6.318979|8.10367|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134703258|Nkwegu Military Cantonement Medical Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]]<br/>[[Abakaliki]] | {{Coord|8.11221|8.11221|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134703279|Azuiyiokwu Maternal and Child Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]]<br/>[[Abakaliki]] | {{Coord|5.414461|7.069989|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134703628|Bethel Hospital, Abakaliki]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]]<br/>[[Abakaliki]] | {{Coord|6.312446|8.123039|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134711687|Emmanuel Clinic and Diagnostic Mediacal Laboratory]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]]<br/>[[Abakaliki]] | {{Coord|6.32|8.11|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134713586|Kanmel Specialist Hospital]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]]<br/>[[Abakaliki]] | {{Coord|6.33|8.12|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137208447|Cottage Hospital Agubia]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.323056|8.112|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137208503|Cottage Hospital Ogboji]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.323056|8.112|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137208643|General Hospital shiagu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.323056|8.112|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137208660|General Hospital Itim Ukwu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.323056|8.112|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137208668|General Hospital Okposi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.0294|7.830934|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137208676|Mercy Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.321293|8.117926|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137208685|Sudan United Mission Hospital Iziogo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.323056|8.112|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137208697|Sudan United Mission Hospital Iboko]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.323056|8.112|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137208746|Ndubuisi Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.458361|7.546389|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137210170|Rural Health Improvement Mission Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.323056|8.112|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137210187|Shallom Cottage Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.323056|8.112|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137210214|Smiles Specialist Hospital - Abakaliki]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.323056|8.112|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137210222|St Augustine's Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.323056|8.112|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137210235|St Charles Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.323056|8.112|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137210280|St Johns Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.323056|8.112|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137210296|St Patrick's Hospital - Mile 4]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.323056|8.112|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137211471|St Theresa Hospital & Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.320611|8.119972|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137266900|St Vincents Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.32025|8.110972|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137639509|ST. THERESA`S HOSPITAL & MATERNITY. Anambra State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.237249|7.092072|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137639613|FEDERALTEACHING HOSPITAL, ABAKALIKI]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.319057|8.091276|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137639644|AFIKPO MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|5.8904|7.9357|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137639894|MATER MISERICODIAE HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|5.897118|7.951084|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137640146|NATIONAL OBSTETRIC FISTULA CENTRE. Ebonyi State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.319301|8.092708|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q141444604|David Umahi Federal University Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.0445|7.7692|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q141451218|General Hospital Ishiagu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|5.9529|7.5601|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q141451470|Police Clinic Abakaliki]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|6.3249|8.1137|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q141451525|ROMEC Hospital and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | {{Coord|5.8925|7.935278|display=inline}} | | |- | [[Federal Medical Centre, Ebute Metta|Federal Medical Centre Ebute-Metta]] | | [[Nàìjíríà]] | [[Ebute Metta]] | {{Coord|6.485083|3.380182|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113539180|Marvellous Health Consult International]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ebute Metta]] | {{Coord|6.461737|3.386851|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137374930|Kuye Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹdẹ|Ede]] | {{Coord|7.733081|4.430421|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137374941|Loogun Araromi Primary Health Clinic Loogun, Ede South]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹdẹ|Ede]] | {{Coord|7.613269|4.39219|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137374954|Arola Primary Health Clinic Olodan, Ede South]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹdẹ|Ede]] | {{Coord|4.480563|4.480563|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137375006|Ededimeji Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹdẹ|Ede]] | {{Coord|7.794298|4.469705|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137375019|Emiloju Clinic And Nursing Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹdẹ|Ede]] | {{Coord|7.476812|4.54074|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137375039|Alajue Oja Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹdẹ|Ede]] | {{Coord|7.64977|4.533852|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137386072|Ore Ofe Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹdẹ|Ede]] | {{Coord|7.733413|4.433358|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101553973|Ossiomo Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.05577|6.05577|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112648441|Irrua Specialist Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.732181|6.189481|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126001794|Edo Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]]<br/>[[Ìlú Benin]] | {{Coord|6.330398|5.623108|display=inline}} | [[Fáìlì:Edo Specialist Hospital, Benin City, Edo State.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q133698580|Lily Day Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|5.525189|5.762768|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134513535|Aiyegunle Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Akoko-Ẹdó]]<br/>''[[:d:Q131460815|Aiyegunle]]'' | {{Coord|7.351931|6.076676|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134648864|Enwan II Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Akoko-Ẹdó]] | {{Coord|7.291085|6.140767|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134704826|Ogbe Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Akoko-Ẹdó]]<br/>''[[:d:Q131460815|Aiyegunle]]'' | {{Coord|7.337622|6.109901|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134704878|Ogugu Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Akoko-Ẹdó]]<br/>''[[:d:Q131460815|Aiyegunle]]'' | {{Coord|6.244778|7.516004|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134706158|Onumu - Oke Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|5.41427|7.069906|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134706304|Onumu-Sale Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.358568|6.11765|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134706464|Sasaro Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.210746|6.1478|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134706550|Somorika Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.317322|6.125801|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134706594|Ugboshi-Afe Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.351543|6.0766|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134706650|Ugboshi-Ele Primary Health Clinic]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.2|6|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134706765|Atte Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.211315|6.232499|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134706806|Egbigere-In Primary Health Clinic]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.21|6.01|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134706877|Egbigere-Out Primary Health Clinic]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.22|6.02|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134706893|Enwan I Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.279857|6.139475|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134713475|Ikpeshi Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.1424|6.186569|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134713530|Ekpesa Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.426239|6.07561|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134713619|Ibillo Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.437419|6.069499|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134715697|Ikiran-Ile Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.466828|5.98336|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134715749|Ikiran-Oke Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.456097|5.983296|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134715770|Madonal Clinic Ibillo]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.45|6.05|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134715787|Bekuma Health Post]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.18|5.98|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134715846|Ekpe Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.415571|6.176044|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134718791|Imoga Primary Health clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.507037|6.084649|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134723293|Lampese Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.510611|6.100203|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134723321|Ayanran Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.11|6.01|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134723444|Ijaja Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.255787|5.939414|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134726405|Okpe Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.28355|6.024976|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134726431|Oloma Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.12|6.02|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134726517|Dagbala Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.1|6|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134726595|Makeke Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.40635|6.212487|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134726623|Ojah Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.37767|6.236257|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134726788|Ojirami Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.318114|6.185112|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134726809|Egbetua Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.789082|5.514279|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136536889|Avon Healthcare Ayunko Hospital Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.46965|6.07321|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136536944|General Hospital in akoko edo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.30895|6.09381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136536986|State Specialist Hospital akoko edo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.5527|5.75873|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136537062|Idogun Basic Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.33891|5.95786|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136537130|Okugbe Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.30214|6.35062|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136537156|Health center okpela]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.28443|6.28058|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136537167|FULL HEALTH SPECIALIST HOSPITAL, OKPELLA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.27762|6.35336|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136537182|Alafia Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.30214|6.1254|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137205309|rrua Specialist Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.731816|6.189679|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137437252|GENERAL HOSPITAL, IGARRA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.282014|6.104029|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137437283|PSYCHIATRIC HOSPITAL EDO STATE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.34|5.62|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137437391|UNIVERSITY OF BENIN TEACHING HOSIPTAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.390384|5.611771|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137437451|General Hospital, Ubiaja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.775923|6.31126|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137437481|GENERAL HOSPITAL, IRUEKPEN]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.759824|6.062794|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137588397|GENERAL HOSPITAL, IRUEKPEN]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.759824|6.062794|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137588446|EKPEN HOSPITAL EDO STATE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.332317|5.600321|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137588463|GENERAL HOSPITAL, FUGAR]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.084322|6.506351|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137588476|SAFE HAVEN HOSPITAL NIGERIA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.340684|5.610913|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137588492|TIME HOSPITAL EDO,NIGERIA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.339999|5.626874|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137588535|GOVERNMENT HOSPITAL, IGBANKE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.354849|6.197202|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137588579|COTTAGE HOSPITAL/COMPREHENSIVE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.154982|5.764517|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137588611|OUR MEDICAL CENTRE EDO]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.334231|5.614103|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137589689|AUCHI POLYTECHNIC MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.064825|6.274666|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137589733|BAMBY HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.355834|5.604554|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137589748|ST PHILOMINA CATHOLIC HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.34569|5.638209|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137589763|IRELE IFIJEH HOSPITAL LIMITED]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.355417|5.664968|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137589772|CITY HOSPITAL AUCHI]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|7.069625|6.271507|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137589797|EDI INTERNATIONAL HOSPITA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.327927|5.624668|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137589807|BETHEL FAITH MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.330099|5.605359|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137589818|ISDA HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.270979|5.714823|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137589839|FAITH DOME MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.744917|6.145403|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137589852|ENOMA MEDICAL CENTER]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Edo|Edo State]] | {{Coord|6.344934|5.695305|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105682494|Immanuel General Hospital, Eket]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Eket]] | {{Coord|4.638028|7.919436|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114243275|Samaritan Hospital, Akwaibom]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Eket]] | {{Coord|4.64462|7.944813|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101923004|COTTAGE Hospital Obbo Ile.]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59819513|Ekiti]]'' | {{Coord|8.082028|5.319083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101923393|COTTAGE Hospital Oba Ayegunle.]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59819513|Ekiti]]'' | {{Coord|7.470833|4.780444|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101923908|Cottage Hospital Eruku.]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59819513|Ekiti]]'' | {{Coord|8.134028|5.420861|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125744827|State Specialist Hospital, Ekiti]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkìtì|Ekiti State]] | {{Coord|7.802093|5.534173|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125756571|ABUAD Multi System Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkìtì|Ekiti State]] | {{Coord|7.602004|5.30898|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133260844|Federal Medical Centre, Ikole Ekiti, Ekiti State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkìtì|Ekiti State]] | {{Coord|7.801935|5.534181|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137187874|State Hospital Ikole-Ekiti]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkìtì|Ekiti State]] | {{Coord|7.747528|5.717444|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137187887|Orire Hospital Complex]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkìtì|Ekiti State]] | {{Coord|7.65425|5.222833|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137187938|Maria Assumpta Catholic Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkìtì|Ekiti State]] | {{Coord|7.325556|5.241917|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137193745|General Hospital Emuren Ekiti]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkìtì|Ekiti State]] | {{Coord|7.431443|5.453991|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137193756|General Hospital Aramoko-Ekiti]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkìtì|Ekiti State]] | {{Coord|7.759272|5.047039|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139676510|Lifegate Hospital (Ekiti)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkìtì|Ekiti State]] | {{Coord|7.649151|5.209232|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139732767|Community Health Centre, Ikun-Oba]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Áfríkà|Áfíríkà]]<br/>[[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkìtì|Ekiti State]] | {{Coord|7.790058|5.712283|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114968350|ST. LUKE'S CLINIC, EDO STATE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ekpoma]] | {{Coord|6.401293|5.880418|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105682662|Madonna University Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Elele]] | {{Coord|5.135943|6.825637|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105682197|Holy Rosary Hospital Emekuku]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5370336|Emekukwu]]'' | {{Coord|5.470262|7.110852|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112967856|Federal Neuro-Psychiatric Hospital, Enugu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.460239|7.526631|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123492481|Christian Miracle Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.449227|7.511546|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123492506|St. Patricks Hospital and Maternity]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.445195|7.511923|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123492542|Crystalview Eye Specialist Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.453981|7.514307|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123492560|Friendly Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.453095|7.515404|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123497146|Regions Hospital Enugu]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.44949|7.532186|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123502443|Kenechukwu Specialist Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.471659|7.52253|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123505884|Paulsonic Hospital Limited]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.46053|7.505258|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123510461|Mother of Christ Specialist Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.42091|7.509782|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123510494|Ireneth Multy-Specialist Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.482953|7.480168|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123511890|Mater Dei Specialist Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.431517|7.523768|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123512996|Disom Specialist Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.450622|7.536299|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123513076|primecare hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.486656|7.49555|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123513088|Nikea Specialist hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.470214|7.50449|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123513102|Ntasi Obi Ndinonafufu Catholic Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.47689|7.501446|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123513165|Memfys Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.473829|7.505731|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123513237|Ekochin Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.465706|7.545739|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123513294|EZUTH SPECIALIST HOSPITAL]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.462912|7.554235|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123513343|Redeemer clinic]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.405625|7.557159|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130458102|Obodo Nike Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.454096|7.624247|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130458857|Mpu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.00986|7.62786|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130458888|Agbada Health center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.10762|7.53899|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130459036|Ndiagu Enugwunator Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.15741|7.15744|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130464061|Godel Hospital and Maternity/Laboratory]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.45|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130464226|Godfrey Okoye Community Health Centre, Ugwuomu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.477265|7.501165|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130464238|Angel of Peace Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.4788|7.5255|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130464247|Amokwe Health Centre Oduma- (Aninri)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.314666|7.365316|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130527776|Tender Hospital and Maternity Enugu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]]<br/>''[[:d:Q59815473|Abakpa II]]'' | {{Coord|6.483712|7.531747|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137009818|Federal Neuropsychiatric Hospital Enugu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.4595|7.525778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137009828|St. Bridget's Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.47525|7.587139|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137009834|Achi Joint Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.452667|7.510333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137043561|Cottage Hospital achi uno]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.452667|7.510333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137043588|Cottage Hospital Iji Nike]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.452667|7.510333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137043615|District Hospital Agbani]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.335972|7.586528|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137044077|District Hospital Awgu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.082083|7.477944|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137044130|District Hospital Ikem]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.776417|7.717222|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137044220|Poly Sub District Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.458361|7.546389|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137044360|St Anthony's Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.452667|7.510333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137078100|St Luke's Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.452667|7.510333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137078387|St Mary Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.452667|7.510333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137078815|St Theresa Maternity Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.452667|7.510333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137640170|PEENOK MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.42733|7.492983|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137640234|JENO HOSPITAL LTD.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.4757|7.493105|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137640255|MICHAEL OBAYI MEMORIAL HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.44827|7.513933|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137640262|CIMAC HOSPITAL LTD.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.419475|7.487982|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137640625|RISTELA HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.442618|7.506754|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137640639|OUR SAVIOUR MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.294748|7.364158|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137640653|NTASIOBI HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.476659|7.501535|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137640663|UNITY NGWO HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.426017|7.452447|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137640675|BENEM HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.424753|7.453585|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137640689|LIFE FOUNDATION HOSPITAL. Enugu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.409832|7.497422|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137640698|IBEZIM MEDICAL CLINICS]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.409908|7.496444|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137640780|JULIUS EZENYIRIOHA MEMORIAL HOSIPTAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.484962|7.517686|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137640814|ST. LEO`S SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.483623|7.500114|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137640827|ORIENT HOSPITAL. Enugu State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.45|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137640861|MOTHER OF MERCY HOSPITAL & MATERNITY. Enugu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.22119|7.448058|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137640880|ANNUCIATION HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.452662|7.510365|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137640886|ESUT TEACHING HOSPITAL, PARKLANE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.460561|7.493452|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137640897|ORAKWUE HOSPITAL. Enugu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.420354|7.487365|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137640931|82 DIV HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.466921|7.519947|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137640976|KINGS COURT HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.458026|7.51907|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137646175|EKWOMIBE MEMORIAL HOSPITA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.424597|7.449858|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137646186|FAITH FOUNDATION HOSPITAL. Enugu State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.852774|7.381421|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137646196|MOUNTARAFAT HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.842966|7.396618|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137646207|TENDERCARE HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.483673|7.531772|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137646215|FREEDOM FERTILITY CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.43055|7.519011|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137646225|KEME HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.413692|7.491858|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137646244|AICKON SPECIALIST HOPSITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.458259|7.529243|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137646267|DIVINE BLESSED ASSURANCE MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.44|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137646273|MERCY OF GOD HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.46|7.51|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137646279|PATRICK OTIJI SPECIALISTS HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.45|7.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137646284|THE MERKEN HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Enugu|Enugu State]] | {{Coord|6.44|7.49|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137040753|Folorunsho Hospital Erin Ile]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q55611001|Erin-Ile, Kwara]]'' | {{Coord|8.086189|4.705653|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101584536|Central Hospital Uromi]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5396720|Esan North-East]]'' | {{Coord|6.717139|6.318028|display=inline}} | [[Fáìlì:Central Hospital Uromi.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q136719000|Eromosele Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5396721|Esan West]]'' | {{Coord|6.743883|6.136747|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101963410|Eti-Osa Maternal And Child Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5404527|Eti-Osa]]'' | {{Coord|6.463417|3.585222|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102245073|Vigor Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5404527|Eti-Osa]]'' | {{Coord|6.468806|3.663704|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101584509|Agenebode General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5404915|Etsako East]]'' | {{Coord|7.106691|6.687858|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101584499|Central Hospital Auchi]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5404913|Etsako west]]'' | {{Coord|7.072472|6.258222|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133366600|Visitation hospital Onitsha]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q125512136|Fegge Onitsha]]'' | {{Coord|5.93608|7.123293|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102245612|THH healthcare]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816107|Festac I]]'' | {{Coord|6.476144|3.281525|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102267641|St.Jude's Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816107|Festac I]]'' | {{Coord|6.463374|3.295654|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102270278|Shepherd Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816107|Festac I]]'' | {{Coord|6.477636|3.275693|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102270994|Renue Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816107|Festac I]]'' | {{Coord|6.470373|3.278299|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113530049|Marex Eye Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ilu Festac|Festac Town]] | {{Coord|6.465552|3.290469|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131905538|Darun Naeem Maternity hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q94748852|Galadima]]'' | {{Coord|6.06008|6.06008|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115056751|Cairo hospital abuja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59815528|Garki District 1]]'' | {{Coord|9.021412|7.496008|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102244971|We Care Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816268|Gbagada Phase I Obanikoro/Pedro]]'' | {{Coord|6.548147|3.376037|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102271195|Reliance Family Clinics]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816269|Gbagada Phase II /Bariga/Apelehin]]'' | {{Coord|6.5455|3.385903|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131827087|Tsekucha Primary Health Centre Mbatyu, Gboko]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Gboko]] | {{Coord|7.341917|9.002105|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101546485|General Hospital igboora]]'' | ile iwosan gbangba ni Ipinle Oyo, Nigeria | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gbọ̀ngàn Ibarapa|Gbọ̀ngàn Ìbàràpá]] | {{Coord|7.447139|3.276778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128908835|Federal Housing Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59818692|Girei]]'' | {{Coord|12.47671|9.32307|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q119842257|Federal Teaching Hospital Gombe]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.306292|11.142612|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q119968544|Cottage Hospital, Gombe]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.279174|11.173092|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q119969244|Musaba Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|9.82|11.311944|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q119997020|Rumee Diagnostic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.2859|11.1744|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q119997118|Toro Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|9.8756|11.2193|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q120092062|Haske Consultant Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|9.873955|11.206752|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q120092386|Ahajas Memorial Hospital, Gombe]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.255031|11.165414|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q120092854|Aipidi Vision Hospital & Specialist Services LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.289658|11.094834|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q120093496|Albarka Medical Services, Gombe Stat]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.822983|10.773317|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q120095068|General Hospital Biliri, Gombe State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|9.882122|11.208911|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q120096219|Doma Health Clinic, Gombe]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.28856|11.181509|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q120120048|Amdo Medical Centre, Gombe]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.279157|11.173133|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122047672|Lah Tah Zan Hospital Tilden Fulani, Toro]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|8.99432|8.99432|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123507358|Miyetti Hospital Gombe]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.282389|11.174778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123577672|Babadidi Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.507348|11.846652|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123583818|Arewa Medical Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.2824|11.17479|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123584068|Naseef Health Clinic]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.287694|11.158373|display=inline}} | [[Fáìlì:Naseef Health Clinic.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q123584675|Ameerah Health Clinic Bolari West, Gombe]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.27743|11.173208|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123697578|Nakowa Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.469605|11.481127|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123734253|Haske Medical clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|9.873965|11.2068|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123736214|Yambu Dok Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.286023|11.141567|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q124499784|Malam sidi clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.474796|11.293684|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126199207|General Hospital Kumo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]]<br/>[[Kumo, Nàìjíríà|Kumo]] | {{Coord|10.050724|11.195949|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130504070|Zainab Bulkachuwa Women and Children Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]]<br/>''[[:d:Q59815563|Bajoga]]'' | {{Coord|11.18098|10.29302|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133457750|at Ashamaki Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.283306|11.166694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133457763|Nyako Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.279111|11.173111|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133457771|Sabana Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.299222|11.150833|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134691404|Akko Primary Healthcare Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.290911|10.967227|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134691788|Bula Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Akko]] | {{Coord|10.290911|10.967227|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134691964|Garko Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]]<br/>''[[:d:Q59815541|Garko]]'' | {{Coord|10.176969|11.165651|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137259269|Nono Malam Isa Health Post Nono/Kunnuwal/W/Birdaka, Yamaltu/Deba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|11.40864|11.40864|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137259361|Jigawan Magaji Health Clinic Lano/kuri/Lambam, Yamaltu/Deba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|11.51733|11.51733|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137259604|Infectious Disesase Hospital Zambuk Zambuk/Kwali, Yamaltu/Deba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|11.36051|11.36051|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137401388|Kwali Health Clinic Zambuk/Kwali, Yamaltu/Deba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|11.40745|11.40745|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137401534|Sabongari Health Post Zambuk/Kwali, Yamaltu/Deba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|11.32843|11.32843|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137402421|Nafada General Hospital Nafada East, Nafada]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|11.34162|11.34162|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137407555|Nyalimi Primary Health Clinic Burak, Shongom]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|11.27251|11.27251|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137706145|ALIYU USMAN ELNAFATY CLINIC GSU]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|5.414344|7.069853|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q140198099|AS-SAHL HOSPITAL GOMBE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | | | |- | ''[[:d:Q140373129|A and I NAGARTA HOSPITAL GOMBE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | | | |- | ''[[:d:Q140373164|AKKO PHCC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | | | |- | ''[[:d:Q140373172|AL IHSAN MEDICAL CLINIC AND DIAGNOSIS SCAN SERVICES]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | | | |- | ''[[:d:Q140373180|ALBARKA HEALTH CARE & SERVICES GOMBE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | | | |- | ''[[:d:Q140373187|FASBEER HOSPITAL & CLINIC SERVICES]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | | | |- | ''[[:d:Q140373191|Aliyu Usman El-nafaty Clinic GSU]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | | | |- | ''[[:d:Q140373199|AN-NUR MEDICAL CENTRE ASHAKA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | | | |- | ''[[:d:Q140373203|AT SHAMAKI PHCC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | | | |- | ''[[:d:Q140373208|COTTAGE HOSPITAL BIRI]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | | | |- | ''[[:d:Q140373222|BAGE PHCC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | | | |- | ''[[:d:Q140373225|BAJOGA WEST PHCC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | | | |- | ''[[:d:Q140373246|BANGANJE PHCC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | | | |- | ''[[:d:Q140373288|BANGUNJI PHCC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | | | |- | ''[[:d:Q140373308|BARWO NASARAWO PHCC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | | | |- | ''[[:d:Q140373322|BARWO WINDE PHCC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | | | |- | ''[[:d:Q140373326|BAULE GARI PHCC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | | | |- | ''[[:d:Q140373333|BIRIN BOLEWA PHCC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | | | |- | ''[[:d:Q140373341|BIRIN FULANI PHCC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | | | |- | ''[[:d:Q140373348|BOH PHCC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | | | |- | ''[[:d:Q140373368|BURAK PHCC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | | | |- | ''[[:d:Q140373379|CHAM PHCC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | | | |- | ''[[:d:Q141438588|Infectious Disease Hospital Zambuk]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|11.36064|10.32662|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q93122035|Yariman Bakura Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Gusau]] | {{Coord|12.168391|6.677085|display=inline}} | | |- | [[Ile-iwosan Ijọba apapọ, Gusau|Federal Medical Centre, Gusau]] | | [[Nàìjíríà]] | [[Gusau]] | {{Coord|12.183999|6.687104|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123120305|General Hospital Mada, Gusau]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Gusau]]<br/>''[[:d:Q12678800|Zamfara]]'' | {{Coord|12.172967|6.661223|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131905796|Godiya Hospital and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q94745138|Gusau]]'' | {{Coord|11.940869|8.563437|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131909429|Hilal Specialist Hospital Galadima (Gusau), Gusau]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Gusau]] | {{Coord|12.183244|6.661055|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123120026|General Hospital Galadima]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59819982|Gusau I]]''<br/>''[[:d:Q12678800|Zamfara]]'' | {{Coord|12.167946|6.661027|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105956395|Nisa Premier Hospital Abuja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59815531|Gwarimpa]]'' | {{Coord|9.067846|7.412328|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105660674|Federal Teaching Hospital, Gombe]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Gòmbè]] | {{Coord|10.307988|11.142895|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112939184|Federal Medical Centre, Gombe]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Gòmbè]] | {{Coord|10.338958|11.183299|display=inline}}<br/>{{Coord|10.295278|11.170833|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115098699|MEDINA SPECIALIST EYE & DIAGNOSTIC CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Gòmbè]] | {{Coord|10.277927|11.166946|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115098714|METRO CONSULTANTS CLINICS]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Gòmbè]] | {{Coord|10.293592|11.155645|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122955835|Medical Clinic Herwa/Gana]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Gòmbè]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.286464|11.171998|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122955943|Sunnah Hospital Herwa/Gana]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Gòmbè]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.283306|11.166694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123204648|Zandal hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Gòmbè]] | {{Coord|10.29|11.17|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123364892|Kumbia Kumbia Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Gòmbè]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]]<br/>[[Nàìjíríà]] | {{Coord|10.284258|11.167514|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123364940|Primary Health Care Centre Nassarawo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Gòmbè]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]]<br/>[[Nàìjíríà]] | {{Coord|10.281468|11.209428|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102062873|Kajola Comprehensive Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Ogbomosho|Gúúsù Ògbómọ̀shọ́]] | {{Coord|8.113083|4.225722|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102064545|State Hospital Ogbomoso]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù Ogbomosho|Gúúsù Ògbómọ̀shọ́]] | {{Coord|8.110278|4.234722|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102067795|Jericho Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù-Ìwọòrùn Ìbàdàn|Gúúsù-Ìwọ̀oòrùn Ìbàdàn]] | {{Coord|7.396694|3.871167|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102068021|Government Chest Hospital.]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù-Ìwọòrùn Ìbàdàn|Gúúsù-Ìwọ̀oòrùn Ìbàdàn]] | {{Coord|7.394667|3.872111|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102068115|Oni Memorial Children Hospital.]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù-Ìwọòrùn Ìbàdàn|Gúúsù-Ìwọ̀oòrùn Ìbàdàn]] | {{Coord|7.362778|3.862083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102068424|Adeoyo State Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù-Ìwọòrùn Ìbàdàn|Gúúsù-Ìwọ̀oòrùn Ìbàdàn]] | {{Coord|7.350722|3.862806|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137245390|Oke Ado Hospital Ibadan]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q103934973|Ibadan]]'' | {{Coord|7.378367|3.879735|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101964457|Ibeju Lekki General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5983804|Ibeju-lekki]]'' | {{Coord|6.579889|3.974639|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101819374|Zonal Hospital Idah]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Idah]] | {{Coord|7.11025|6.732683|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133294777|Glory Hospital & Maternity Complex.]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Idemili|Idemili North]] | {{Coord|6.14351|6.850703|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133295956|Glory hospital and maternity complex]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Idemili|Idemili North]] | {{Coord|6.130132|6.818503|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133296088|Winners Hospital & Maternity Awada.]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Idemili|Idemili North]] | {{Coord|6.122106|6.794843|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q135113150|Iyienu mission hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Idemili|Idemili North]] | {{Coord|6.153764|6.849674|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102177220|God's Time Special Clinic & Maternity Center]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59819680|Idiroko Ipokia]]'' | {{Coord|6.626428|2.744763|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102178931|Ace Medicare Clinics Limited]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59819680|Idiroko Ipokia]]'' | {{Coord|6.682094|3.163136|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105542682|federal teaching hospital ido ekiti]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5970060|Ido Ekiti]]'' | {{Coord|7.844365|5.187664|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112939176|Federal Medical Centre, Ido Ekiti]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5970060|Ido Ekiti]]'' | {{Coord|7.84258|5.18597|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136957119|Ile-Anu Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q111336668|Idofiya]]'' | {{Coord|8.5|4.55|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137010632|Ilé ìwòsan Idofian]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q111336668|Idofiya]]'' | {{Coord|8.383016|4.703431|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552488|Ifako Ijaiye General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5991116|Ifako ìjàyè]]'' | {{Coord|6.641223|3.330627|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133456807|Ifako-Ijaiye General Hospital by College Road/Iju-Ishaga Road]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Èkó]] | ''[[:d:Q5991116|Ifako ìjàyè]]'' | {{Coord|6.643697|3.325579|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101818825|General Hospital Odolu]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5991434|Igalamela-odolu]]'' | {{Coord|6.981406|7.156778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113511498|Crest Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Igando]] | {{Coord|6.453927|3.399513|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136996418|Ilé ìwòsan Igbaja]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5991539|Igbaja]]'' | {{Coord|4.87763|4.87763|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136996438|Ilé ìwòsan ECWA]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5991539|Igbaja]]'' | {{Coord|4.88376|4.88376|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133309687|Christ the king Hospital and Maternity - Nkwelle Ezunaka]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q108749333|Nkwelle-Ezunaka]]'' | {{Coord|6.429629|6.782042|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133309703|All Saint Hospital and Maternity Nkwelle Ezunaka]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q108749333|Nkwelle-Ezunaka]]'' | {{Coord|6.016871|6.939432|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133309751|Oyolu primary health Center - Nkwelle Ezunaka]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q108749333|Nkwelle-Ezunaka]]'' | {{Coord|6.208348|6.859585|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133309771|Multi Care Hospital and Maternity - Nkwelle Ezunaka]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q108749333|Nkwelle-Ezunaka]]'' | {{Coord|6.16515|6.775094|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133309811|Domi Clinic - Nkwelle Ezunaka]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q108749333|Nkwelle-Ezunaka]]'' | {{Coord|6.191127|6.808738|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101553423|General Hospital Igueben]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q15043602|Igueben]]'' | {{Coord|6.612507|6.247936|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133296225|Daughter of Divine Mercy hospital Azia, Ihiala]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Ihiala]] | {{Coord|6.243122|6.805792|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133296271|Chikwado Maternity home Umuoma ward,]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Ihiala]] | {{Coord|6.15|6.98|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133296311|Anambra State University medical Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Ihiala]] | {{Coord|5.93|6.91|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133306322|Okani memorial maternity home Ihiala]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Ihiala]] | {{Coord|5.85|6.86|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133306372|Ojiofor Specialist Hospital Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Ihiala]] | {{Coord|6.118288|6.792366|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133306542|Nnediaso Hospital aand Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Ihiala]] | {{Coord|6.14|6.97|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102178329|Diamond Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816357|Ijoko]]'' | {{Coord|6.730819|3.219393|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101816283|Yara Comprehensive Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5995233|Ijumu]]'' | {{Coord|7.705679|5.970453|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101816685|Iyamoye Primary Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5995233|Ijumu]]'' | {{Coord|7.781991|5.797836|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101817363|Ekirin Adde Cottage Hospita]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5995233|Ijumu]]'' | {{Coord|7.834108|5.869679|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101818220|Aiyegunle Cottage Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5995233|Ijumu]]'' | {{Coord|7.992311|6.055582|display=inline}} | | |- | [[Eko Hospital]] | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.587832|3.357636|display=inline}} | [[Fáìlì:EKO hospital Victoria Island,Lagos.jpg|center|128px]] | |- | [[Lagos State University Teaching Hospital]] | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.59011|3.34175|display=inline}} | [[Fáìlì:Ikeja General Hospital Nigeria 1972 Designed by Michael Olutusen Onafowokan Lagos State Govt 022.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q30646195|Ikeja General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.591253|3.342471|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101544239|9 Brigade Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.568208|3.357951|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552394|Police college Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.588171|3.346227|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102198937|Life Point Medical Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.564062|3.367795|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102199479|Zoe Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.602313|3.350936|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102245457|Triumph Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.597143|3.345886|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105590364|Duro Soleye Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.600709|3.353138|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105682724|Motayo Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.600617|3.350244|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105758281|Clinix Healthcare]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.640388|3.301137|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113516720|County Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.635522|3.349797|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113530277|Eye Foundation Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.58039|3.35881|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113532442|St. Ellias Cares Family Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.529632|3.357661|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113539805|Good Tidings Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.516704|3.361478|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113553962|The Brighthope Specialist Hospitals Ltd.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.62424|3.35265|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113578295|KCM Hospital Nigeria]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.602109|3.351663|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133454361|Isalu Hospitals 349b Odusami Street, off]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Èkó]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.632947|3.341256|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133456573|Eko Hospital Ikeja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.587148|3.357056|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133456729|Ikeja General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.590442|3.342266|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133456754|Adefemi Hospital Ikeja]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Èkó]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.602601|3.339272|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133461749|International SOS - Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.457062|3.435487|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133574913|The Eko Hospital, Ikeja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.58809|3.357586|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133698358|Critical Rescue International Clinic, CRI Clinic Ikeja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ikeja]] | {{Coord|6.609881|3.337421|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105758229|State Specialist Hospital Ikere]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ikerre]] | {{Coord|7.495735|5.255843|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115023751|OGUNLUSI MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ikerre]] | {{Coord|7.495275|5.23|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114926081|COUNTY SPECIALIST HOSPITAL, IKOM]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5996091|Ikom]]'' | {{Coord|5.971046|8.726088|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113512136|Uzopean specialist hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59681332|Ikorodu]]'' | {{Coord|6.45306|3.39583|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137737840|Ikot Abasi General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ikot Abasi]] | {{Coord|4.588618|7.827182|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105678405|General Hospital, Ikot-Ekpene]]'' | Ile-iṣẹ iṣoogun ni Nigeria | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ikot Ekpene|Ikot Ekpene]] | {{Coord|5.176732|7.713537|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114243304|Demak Clinics & Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ikot Ekpene|Ikot Ekpene]] | {{Coord|5.31641|7.704738|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114243323|New Life Medical Centre, Akwa Ibom]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ikot Ekpene|Ikot Ekpene]] | {{Coord|5.495022|5.796352|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102249342|Talent Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816093|Ikotun/Ijegun]]'' | {{Coord|6.604026|3.292879|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102249514|Subol Hospital Limited]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816093|Ikotun/Ijegun]]'' | {{Coord|6.566243|3.274736|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101992942|Adefegha Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5997398|Ile Oluji/Okeigbo]]'' | {{Coord|7.1|5.2|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105588301|Babcock University Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q55614321|Ilishan-Remo]]'' | {{Coord|6.892059|3.717429|display=inline}} | | |- | [[Ilé ìwòsan ẹ̀kóni ti ifáfitì Ìlọrin|University of Ilorin Teaching Hospital]] | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ilorin]]<br/>''[[:d:Q6001095|Ìjọba Agbègbè Ilorin]]'' | {{Coord|8.537305|4.647313|display=inline}} | [[Fáìlì:Artwork of an Eye at Eye Complex, UITH.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q64576123|General Hospital Ilorin]]'' | ile iwosan | [[Nàìjíríà]] | [[Ilorin]] | {{Coord|8.479386|4.534193|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101865956|General Hospital Ilorin]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ilorin]] | {{Coord|8.48|4.532028|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133280751|Olanrewaju Hospital Ilorin]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | [[Ilorin]] | {{Coord|8.495718|4.566518|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133283080|Leah Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ilorin]] | {{Coord|8.541175|4.542355|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133283143|Balm Hospital Ilori]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ilorin]] | {{Coord|8.537507|4.544355|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133294655|Omolewa hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ilorin]] | {{Coord|8.461269|4.508024|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134413741|Sabo Specialist Hospital Kwara]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ilorin]] | {{Coord|8.53492|4.538817|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136793870|Ilé ìwòsan Omolola]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ilorin]] | {{Coord|8.499975|4.573601|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137010724|Sabo Oke Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ilorin]] | {{Coord|8.492556|4.571056|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137010802|SarFam Hospital]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ilorin]] | {{Coord|4.59272|4.59272|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137010872|Ilé ìwòsan royal medical]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ilorin]] | {{Coord|4.58344|4.58344|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137011525|Yusjib Hospital Ilorin]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ilorin]] | {{Coord|4.57523|4.57523|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137011821|Toss Hospital ilorin]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ilorin]] | {{Coord|8.528639|4.586404|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137039339|Children Specialist Hospital Igboro]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ilorin]] | {{Coord|8.481321|4.538004|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137039372|Ilé ìwòsan kosemani]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ilorin]] | {{Coord|8.493146|4.555199|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137039423|Ilé ìwòsan Boaz ilorin]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ilorin]] | {{Coord|8.499265|4.596287|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137039495|Ilé ìwòsan ire]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ilorin]] | {{Coord|8.491199|4.510921|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137039801|Ilé ìwòsan Delink]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ilorin]] | {{Coord|8.485519|4.54763|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137040773|Ilé ìwòsan okelele]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ilorin]] | {{Coord|8.512858|4.543341|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q30260635|Obafemi Awolowo University Teaching Hospitals Complex]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ilé-Ifẹ̀]] | {{Coord|7.508572|4.56687|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102038102|Seventh-day Adventist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ilé-Ifẹ̀]] | {{Coord|7.488861|4.535611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102173269|Living Hope HospitalIle Ife]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ilé-Ifẹ̀]] | {{Coord|7.511404|4.544761|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102173484|Apex Medical Center]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ilé-Ifẹ̀]] | {{Coord|7.495079|4.524205|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112316656|Obafemi Awolowo University Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ilé-Ifẹ̀]] | {{Coord|7.518333|4.522778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114186189|O.A.U. TEACHING HOSPITAL, IFE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ilé-Ifẹ̀]] | {{Coord|7.614553|4.737139|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114662540|ALU Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ilé-Ifẹ̀]] | {{Coord|7.842591|5.738429|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114663545|Jimaks Hospital ,Osun state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ilé-Ifẹ̀]] | {{Coord|7.562909|4.519986|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114671273|Alafia Hospital and Maternity Ife]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ilé-Ifẹ̀]] | {{Coord|7.496863|4.563403|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133308095|Living Hope Hospital, Parakin, Ile Ife]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ilé-Ifẹ̀]] | {{Coord|7.505569|4.539476|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133308123|Seventh Day Adventist Hospital ile ife]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ilé-Ifẹ̀]] | {{Coord|7.489987|4.541159|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133310535|Oluwakoseunti Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ilé-Ifẹ̀]] | {{Coord|7.563992|3.867187|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133310562|Aanuoluwa Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ilé-Ifẹ̀]] | {{Coord|7.650349|4.744616|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133310594|St. Victoria Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ilé-Ifẹ̀]] | {{Coord|7.499237|4.589628|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136747825|Judors Specialist Hospital Ife]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ilé-Ifẹ̀]] | {{Coord|7.510174|4.574694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136776107|Vinamed Safeway Specialist Hospital]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ilé-Ifẹ̀]] | {{Coord|7.530328|4.543557|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137045471|Emmanuel Specialists Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ilé-Ifẹ̀]] | {{Coord|7.500489|4.575674|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137386100|Our Lady Of Lourdes Catholic Hospital And Maternity Ife North, Osun]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ilé-Ifẹ̀]] | {{Coord|7.516223|4.43574|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q30281120|Wesley Guild Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Iléṣà]] | {{Coord|7.614444|4.736724|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102173113|Oba Adenle Memorial Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Iléṣà]] | {{Coord|7.619196|4.734029|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102173212|Living-Petals Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Iléṣà]] | {{Coord|7.631465|4.764101|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133810195|Carez Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q30127794|Imo]]'' | {{Coord|5.477383|6.989809|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q30253950|Imo State University Teaching Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.503724|7.043802|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126193121|Regions Stroke and Neuroscience Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ohaji/Egbema]] | {{Coord|5.363691|6.958213|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128232005|Grace Hospital Eziama]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.294999|7.222836|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131829928|General Hospital Aboh Mbaise]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.478432|7.273056|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131829948|IWC Aboh Mbaise HQ]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.549963|7.270442|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133796781|Brightstar-Care Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.447797|6.96794|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133796869|Dews of Hope Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.5014|7.014879|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133796928|BLUEROCK WOMEN'S HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.495423|7.044722|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133796971|Imo State Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.468916|7.00101|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133800357|St Monica De Grace specialiat hospital owerri]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|7.14663|7.14663|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133800404|Mark Of Glory Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.487807|7.043815|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133807627|First Concept Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.493607|7.039117|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133807881|Eastern Summit Specialist Clinic And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.52489|7.018483|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133807908|Salvation Hospital Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.495298|7.071998|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133807973|Aladinma Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.499806|7.049111|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133808239|Salvation Hospital and Maternity Owerri]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.490824|7.0458|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133808265|New Healing Stream Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.535753|7.0133|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133808331|Akaraugo Hospital And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.491222|7.044083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133810242|St Davids Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.493842|7.036226|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133810323|St. Elizabeth Fertility Specialists]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.497779|7.02792|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134692075|Ahiato Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.500457|7.203552|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134693283|Health of The Sick Hospital Umuanuma Nguru]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.480829|7.23821|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134693470|Santa Maria Christian Hospital Nguru Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.485335|7.233191|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134696041|Umuannuma Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.499551|7.203002|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134696058|Umueze Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.500457|7.203552|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134696075|Village Angel Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.499668|7.203071|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134696094|Amuze Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.383586|7.280475|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134696114|Catholic Convent Hospital Amuzu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.383586|7.280475|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134696154|Egbelu Umuhu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.461247|7.247384|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134696247|New Life Maternity Umuhu Enyiogugu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.461247|7.247384|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134699411|Enyiogugu Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.450298|7.233701|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134699438|Sacred Heart of Jesus Hospital Umuokele]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.450357|7.23399|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134699465|St Joseph'S Clinic Enyiogugu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.450357|7.23399|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134699553|Oboama Primary Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.466741|7.266619|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134699762|St.Theodore Hospital Oboama Enyiogugu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.471875|7.268731|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134699812|God' s Light Hospital And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.471001|7.246217|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134700323|Ibeku Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.470559|7.248022|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134700677|St Gerad Hospital And Maternity Ibeku]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.471489|7.243712|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134700876|Nneji Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.44719|7.237784|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134703214|Obo-Lagwa Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.44719|7.237784|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134704084|Lorji Comprehensive Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.406327|7.291303|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134704229|St. Gerald Hospital Lorji]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.406327|7.291303|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134704274|Dr.Ewenonu Hospital Mbutu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.425468|7.245023|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134704314|Mbutu Primary Health Center Mbutu 1, Aboh- Mbaise]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.425468|7.245023|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134704353|Mercy Hospital Mbutu (Mission)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.425468|7.245023|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134704426|Ave Maria Hospital And Motherless Babies Home Eziala Ogwu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.502373|7.245066|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134704478|Dr. Frank Hospital And Maternity Okwu-Nguru]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.484288|7.240471|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134704658|Holy Rosary Hospital and Maternity Ogbor Nguru]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.483407|7.241804|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134704759|Nkwogwu Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.484175|7.243263|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134704839|Santa Maria Hospital, Nguru Nwankwo Aboh-Mbaise]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.484175|7.243263|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134704900|Divine Hope Hospital And Maternity Amaohuru Nguru]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.498094|7.246745|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134704991|Frankoma Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.494552|7.259539|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134706757|Infant Welfare Clinic Nguru Nweke]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.489255|7.26383|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134713729|IWC Aboh Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.489255|7.26383|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134716745|Ndubuisi Hospital Ezuhu Nguru]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.489255|7.26383|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134716972|Tuberculosis, LeprosyAnd Dispensary Hospital, Nguru Nweke]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.489255|7.26383|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134717215|Uzoma Hospital and Maternity Ezuhu Nguru]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.489255|7.26383|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134717255|Dr. Alalugwu's Hospital Umukabia Umuhu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.457919|7.25176|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134717646|Light of Light Hospital Umuhu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.457919|7.25176|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134718044|St. Paul'S Maternity/Clinic Eziala Umuhu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.457919|7.25176|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134718200|Umuhu Health Center Umuhu, Aboh-Mbaise]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.457919|7.25176|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134718266|Dr. Iwuji'S Hospital And Maternity Eziala Nguru]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.456377|7.23643|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134719456|Ngurunweke Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.489255|7.26383|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134719488|Ascension Maternity And Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.489255|7.26383|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134719512|Blessed Maria Schinna For The Poor Clinic, Aboh-Mbaise]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.489255|7.26383|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134719560|Chioma Maternity Home, Aboh-Mbaise]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.489255|7.26383|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134719613|Cottage Clinic Ogbor Nguru]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.456377|7.23643|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134719624|God'S Guide Maternity Home Amuzu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.456377|7.23643|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134720046|Hildas Hospital, Aboh-Mbaise]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.456377|7.23643|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134720126|Ikechukwu Maternity Home Enyiogugu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.456377|7.23643|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134720242|Mrs Osuji Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.456377|7.23643|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134722885|Nurse Uwuruaja Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.454882|7.239992|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134722945|Oboloagwa Health Centre, Aboh-Mbaise]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.454882|7.239992|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134722998|Sacred Health Maternity Home Nguru]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.454882|7.239992|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134723037|St Jude Maternity Home Mbutu Ngwa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.454882|7.239992|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134723067|Sydney Ewunonu Memorial Hospital Mbutu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.454882|7.239992|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134724944|Orient Hospital Uvuru1]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.392103|7.252951|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134725017|Uvuru Basic Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.392103|7.252951|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134725042|Grace And Mercy Hospital Ogbor Uvuru]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Aboh-Mbaise]] | {{Coord|5.392103|7.252951|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134725051|Amuzi Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.383415|7.280091|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134725079|Corpus Christi Hospital Amuzi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.548691|7.269833|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134725507|Eziama Marcelina Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.548691|7.269833|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134725515|Eziama Model Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.541194|7.272376|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134725890|Good Hope Hospital And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.594511|7.225623|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134725909|Oparanadim Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.594511|7.225623|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134725921|Precious Blood Clinic Umumbiri]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.594511|7.225623|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134726008|Mpam Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.570847|7.294829|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134726067|Obioma Hospital and Maternity, Mpam]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.570847|7.294829|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134726172|Chinyere Hospital And Maternity, Nnarambia]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.518829|7.257923|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134726276|Crown Medical Centre, Nnarambia]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.518829|7.257923|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134731891|Nnarambia Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.518829|7.257923|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134731964|County Specialist Hospital Obodo Ahiara/Ihenworie]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.529404|7.278212|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134732122|County Specialist Hospital Ikom 2]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.956016|8.719975|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134732282|Ihenworie Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.529404|7.278212|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134732324|Obodo Ahiara Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.533169|7.284095|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134732358|Assumpta Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.546442|7.238358|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134732413|Ekwereazu Town Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.546442|7.238358|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134732495|Elekenowasi Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.546442|7.238358|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134732512|Obohia Health Center Obohia/Ekwerezu Town]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.546442|7.238358|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134732535|St. Paul’s Specialist Hospital Obohia/Ekwerezu Town]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.546442|7.238358|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134732672|Cecilia Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.518457|7.290873|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134732735|Mejex Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.518457|7.290873|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134732749|Ogbenneisii Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.514188|7.28616|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134732767|Hope Clinic Amaorji]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ahiazu-Mbaise]] | {{Coord|5.514188|7.28616|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136920616|Basic Health Centre Iho]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.485|7.035|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136920654|Chiamaka Hospital Orlu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.485|7.035|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136920923|Chibugo Hospital & Maternity Isie]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.485|7.035|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136921128|General Hospital Oguta]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.485|7.035|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136921507|I C C Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.481417|7.03525|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136921615|Ndukwu Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.547222|7.165556|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136921708|General hospital owerri]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.796389|7.038889|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136921731|St Damians Catholic Hospital Orlu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.791771|6.993168|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137646428|JASMAN HOSPITAL LTD.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.48|7.03|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137646443|OBIZIE PEOPLE'S MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.47|7.02|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137646485|GENERAL HOSPITAL, OKIGWE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.835|7.35|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137646567|ANGBOSO SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.46|7.01|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137646577|UMEZURUIKE HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.48|7.02|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137646606|THE CHAPEL GRD SPEC. HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.47|7.03|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137646672|ST. ELIZABETH HOSPITAL. IMO STATE.NIG.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.46|7.01|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137646959|LIFE SPRING SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.505747|7.03996|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137646988|JONE MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.502024|7.041824|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137650274|IKENEGBU HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.501484|7.038478|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137650285|NEW CROSS HOSPITAL LTD.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.514825|7.041102|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137650295|UCHENNA HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.515733|6.994231|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137650300|CHINYERE CLINIC & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.490246|7.034914|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137650311|CHRISTIANA SPECIALIST HOSPITAL. Owerri, Imo State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.501089|7.079603|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137650328|CAPITAL HEALTH HOSPITAL. Imo state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.48196|7.038724|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137650350|IMO STATE UNIVERSITY TEACHING HOSIPTAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.83582|7.019612|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137650387|POLICE HOSPITAL, IMO]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.525477|7.022975|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137650418|HOLY FAMILY HOSPITAL & MATERNITY. Imo state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.49371|7.065993|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137650680|VADEN SPECIALIST CLINIC & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.488072|7.015878|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137650704|STEPS OF FAITH HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.48018|7.034387|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137650719|FAMILYCARE SPECIALIST CLINICS]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.480838|6.994571|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137650732|GEOFFREY MEMORIAL HEALTHCARE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.508041|7.042257|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137650790|ZENNIA HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.480056|6.997302|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137650818|J B HOSPITAL. Imo State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.488396|7.045509|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137650833|MC-FORTUNE MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.490153|7.045172|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137652970|ST. JOHN'S HOSPITAL & MATERNITY. Nigeria]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.403995|6.963822|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137652987|General Hospital, Awo - Omamma]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.670564|6.924948|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137652992|Medical City Hospital. Imo State Nigeria]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Imo|Imo State]] | {{Coord|5.473952|7.083046|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552592|Irele General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6068743|Irele]]'' | {{Coord|6.493849|4.861982|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101993200|Bolatos Hospital Irele]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6068743|Irele]]'' | {{Coord|6.501727|4.869939|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101860944|Oro General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59819524|Irepodun]]'' | {{Coord|8.324905|5.230789|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101862517|General Hospital Omu Aran]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59819524|Irepodun]]'' | {{Coord|8.129639|5.106444|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q97041178|Irrua Specialist Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q65065897|Irrua]]'' | {{Coord|6.731811|6.189605|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101859733|Oke Onigbin Primary Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59819526|Isin]]'' | {{Coord|8.223722|4.993806|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102244541|Westcare specialist hospital-Ejigbo]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816245|Isolo]]'' | {{Coord|6.546436|3.301667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102270116|Siloan Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816245|Isolo]]'' | {{Coord|6.544448|3.298079|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102270873|Rivet Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816245|Isolo]]'' | {{Coord|6.541548|3.310371|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133456840|Isolo General Hospital Oke Afa Road Isolo]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Èkó]] | ''[[:d:Q59816245|Isolo]]'' | {{Coord|6.526645|3.318175|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102076640|Gateway hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Jalingo]] | {{Coord|8.903111|11.364389|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133532496|Jaji memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | [[Jalingo]] | {{Coord|8.872925|11.389555|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133532731|Nobis Eye clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | [[Jalingo]] | {{Coord|8.953785|11.363028|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123003700|General Hospital Birnin Kudu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q94750398|Jigawa]]'' | {{Coord|11.456839|9.481855|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126030399|Wanzamai Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Jigawa|Jigawa State]] | {{Coord|12.771175|9.475721|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126033501|Kamainketa Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Jigawa|Jigawa State]] | {{Coord|12.817949|9.438133|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126034146|Marya Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Jigawa|Jigawa State]] | {{Coord|12.927722|10.164004|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130629301|Gumel General Hospital, Jigawa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Jigawa|Jigawa State]] | {{Coord|12.623643|9.390898|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133467888|Sambo Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Jigawa|Jigawa State]] | {{Coord|11.721028|9.345472|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133539394|Zainab memorial hospital kazaure]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Jigawa|Jigawa State]] | {{Coord|12.644909|8.408739|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133539407|Police hospital Dutse]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Jigawa|Jigawa State]] | {{Coord|11.689626|9.334837|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133567510|Hafsat Maternity hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Jigawa|Jigawa State]] | {{Coord|12.667171|8.397712|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133573232|AL'UMMA MEDICAL DIAGNOSTIC CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Jigawa|Jigawa State]] | {{Coord|11.720771|9.362551|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133573236|Divine Winners Medical]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Jigawa|Jigawa State]] | {{Coord|11.702441|9.334011|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137194778|Auyakayi Primary Health clinic Auyakayi, Auyo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Jigawa|Jigawa State]] | {{Coord|9.98853|9.98853|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137261221|Federal Medical Centre, Birnin Kudu, Jigawa State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Jigawa|Jigawa State]] | {{Coord|11.442302|9.485241|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137718227|GENERAL HOSPITAL, HADEJIA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Jigawa|Jigawa State]] | {{Coord|12.445709|10.047776|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137718273|GENERAL HOSPITAL, RINGIM]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Jigawa|Jigawa State]] | {{Coord|12.146899|9.155423|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137718468|SAMBO HOSPITAL LIMITED]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Jigawa|Jigawa State]] | {{Coord|11.705807|9.33362|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137718524|HUSSAINI CUSTOM HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Jigawa|Jigawa State]] | {{Coord|12.17|9.56|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137718549|FEDERAL MEDICAL CENTER - BIRNIN KEBBI]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Jigawa|Jigawa State]] | {{Coord|12.435031|4.18901|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139547268|Dutse General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Jigawa|Jigawa State]] | {{Coord|11.726308|9.380444|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q140313473|AL-AMEEN HOSPITAL ,JAHUN]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Jigawa|Jigawa State]] | | | |- | ''[[:d:Q114236168|The New Boshang Clinic and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Jimeta]] | {{Coord|9.258037|12.441562|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114236745|DA’AMA SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Jimeta]] | {{Coord|9.271006|12.453492|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q5322768|ECWA Evangel Hospital, Jos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|9.936993|8.877979|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q30254007|Jos University Teaching Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|9.918467|8.892158|display=inline}} | [[Fáìlì:JUTH Facility.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q102170501|Tadam Medical Center]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|9.900775|8.866949|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102170542|Sauki Clinic And Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|9.921514|8.879842|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102170583|Samantha Lucil Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|9.93245|8.88553|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102170628|Parkview Family Medical Royal Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|9.871061|8.857159|display=inline}} | [[Fáìlì:Parkview Family Medical Royal Hospital.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q102170658|Our Lady Of Apostles Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|9.96158|8.871346|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102170774|Fertile Ground Hospital & IVF Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|9.845545|8.869096|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102170837|Chilass Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|9.931726|8.880279|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102170882|Bingham University Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|9.930525|8.877915|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102198319|Nasara Clinic And Maternity]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|11.042396|7.525408|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112076675|Bingham University teaching hospital (formerly ECWA Evangel Hospital, Jos)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|9.930278|8.878056|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114185793|NASSARAWA MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|9.934809|8.904641|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115091769|Fucos hospital jos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|9.906712|8.87397|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115094293|Tru-Care Medical Consult & Solutions LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|9.848825|8.884027|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115095301|563 Nigeria Airforce Hospital Jos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|9.871164|8.90088|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125778143|Rayfield Medical Services Ltd, Jos, Plateau State, Nigeria]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|9.845761|8.891344|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125867905|Al-Hayat Central Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|9.934523|8.881945|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125867989|Chilas Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|9.896475|8.858393|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125868140|Daisyland Orthopaedic & Trauma Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|9.860764|8.875358|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125868474|Jama'a Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|8.838598|7.886569|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125868912|Maigamo Dispensary jos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|9.966348|8.887668|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125869011|New Crescent Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|9.931382|8.878873|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125869200|Tadam Medical Centre jos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|9.900542|8.866935|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125869223|Victoria Memorial Hospital, Jos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Jos]] | {{Coord|9.898787|8.882134|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131870177|347 Nigeria Air Force Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Jos Plateau]] | {{Coord|9.933333|8.883333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101815667|General Hospital Kabba]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6343980|Kabba/Bunu]]'' | {{Coord|7.826417|6.081917|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q109701839|General Hospital, Saminaka]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.413796|8.678621|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112967741|National Ear Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Kàdúná]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]]<br/>[[Kàdúná]] | {{Coord|10.554648|7.4531|display=inline}}<br/>{{Coord|10.754993|7.3766|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112967855|Federal Neuro-Psychiatric Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]]<br/>[[Kàdúná]] | {{Coord|10.465197|7.427965|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113070574|National Eye Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.576734|7.419845|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125948065|General Hospital, Kawo Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.583029|7.447139|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125948099|Barau Dikko Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.525604|7.442169|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125948133|44 Nigerian Army Reference Hospital Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.534076|7.422775|display=inline}} | [[Fáìlì:Street photography of 44 Reference Nigerian hospital, Kaduna.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q125948260|Maneks Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.467905|7.41365|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125959050|Giwa Hospital And Specilalist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.54299|7.433224|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130475188|Primary Health Care Dogon Dawa, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|11.033685|7.082|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130502931|Primary Healthcare, Tudun Nupawa, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.512722|7.417038|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130505655|Biba Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.520125|7.404055|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130535992|mends specialist hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.534608|7.471265|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130538648|AITAM Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.512061|7.407926|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130600884|Almadina Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|11.121379|7.715413|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130629808|City Hospital, Makurdi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.729313|8.533448|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130629834|Amrullah Hospital and maternity services Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.51541|7.139926|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130632718|St. Gerald Catholic Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.466386|7.420514|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130799142|Sako Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.8362|8.3238|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130977138|Baptist school of health technology, Kafanchan]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.578659|8.289588|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130978121|Salem Medical Center, Kafanchan]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.595553|8.290472|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131175929|NOREB Special Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.501843|7.427042|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131339043|JINTA Specialist Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.526508|7.432002|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131339085|NASARA Specialist Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.516868|7.441725|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131339143|Manaal Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.587998|7.462576|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131339200|Al-Madinat Diagnostic Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.582138|7.455035|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131339221|Lafiya Diagnostic and Scanning Services]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.49433|7.429446|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131339360|Goshen Diagnostic Services Medical Diagnostic Center, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.493378|7.420586|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131339408|NNPC Clinic, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.445573|7.479504|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131343554|Al-kausar Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.487476|7.39639|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131343600|All Nigeria Foundation Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.513302|7.438518|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131343691|Bengola Hospital Nig Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.502958|7.427136|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131356146|General hospital, Doka]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.033429|7.721672|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131360263|Multiclinic Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.510507|7.416485|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131406320|HAOSE Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.54823|7.447355|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131412991|Amina Hospital kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.45881|7.428007|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136130182|Mabuhu health center, Zangon Kataf local government]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.79538|8.37383|display=inline}} | [[Fáìlì:Mabuhu health care centre Zangon Kataf local government 04.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q136402339|Health Clinic, Arzuka Chori, Jaba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.564884|8.022452|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136418631|Federal Neuro -Psychiatric Hospital Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.472734|7.428321|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136418766|Asad Medics Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.538641|7.489733|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136430845|Zango Kataf General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.82845|8.39909|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136430865|Anchuna Health Clinic Ikulu, Zangon Kataf]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.99939|8.11373|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136442750|Kabam Health Centre, Kamantan, Zangon Kataf]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.73308|8.14947|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136442824|Kagal Health Clinic Kamantan, Zangon Kataf]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.84664|8.10669|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136442885|Warkan Health Clinic, Gora, Zangon Kataf]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.89091|8.3571|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136569189|Mahuta Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|11.293705|7.791021|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136570517|Kakaki Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.505612|7.422286|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136572093|MT HOREB SPECIALIST HOSPITAL LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.503891|7.440704|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136573018|Nigerian Railway Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|6.502152|3.372886|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136573055|Ajbarth Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.451362|7.466757|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136573311|GARDEN CITY SPECISLIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.53859|7.45157|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136673817|Yusuf Danstoho Memorial Hospital, Kaduna]]'' | Ilé ìwòsan itọju eyin ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.520568|7.416818|display=inline}} | [[Fáìlì:Yusuf Danstoho Memorial Hospital Premises 1.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q136688373|Muwadda hospital (kaduna)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.58255|7.457845|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136758115|General hospital Kachia, Kaduna State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.860531|7.962293|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136758164|New era hospital kafanchan, kaduna state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.459069|8.383771|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136758256|Akilibu health center kachia]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.892166|7.9409|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136759799|Ilé ìwòsan kauna]]'' | Ilé ìwòsan ní kauna ni gumel ipinle kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.84122|7.976217|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136759846|Ankuwa primary health center Kachia]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.839059|7.889801|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136759888|Ilé ìwòsan akọkọ kachia]]'' | Ilé ìwòsan akọkọ ni kachia ipinle kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.87205|7.953612|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136761954|Dangyolmi Health Clinic Sabon Sarki, Kachia]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.8609|7.962817|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136762047|Ilé ìwòsan Gidan Jibir kachia]]'' | Ilé ìwòsan ní Gidan Jibir ni ipinle kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.628365|8.094933|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136762137|Health Clinic Jaban Kogo Sabon Sarki, Kachia]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.666976|8.099967|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136763054|Ilé ìwòsan akọkọ dabobo Sarki, kachia]]'' | Ilé ìwòsan ní ààbò sarki ni ipinle kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.363054|8.233628|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136763181|Ilé ìwòsan unguwan kachia]]'' | Ilé ìwòsan | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.894176|7.948726|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136763238|Ilé ìwòsan Badoko kateri, kachia]]'' | Ilé ìwòsan | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.872582|7.953755|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136763851|Antong Health Clinic Kurmin Musa, Kachia]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.583318|8.003634|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136766372|Ilé ìwòsan kunrin Musa kachia]]'' | Ilé ìwòsan | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.600202|8.03324|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136766875|Bakin Kogi Health Centre Kaninkon, Jema’a]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.486651|8.273529|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136766969|Ilé ìwòsan akọkọ Ni, kachia]]'' | Ilé ìwòsan | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.784081|7.781795|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136767389|Crossing Health Clinic Agunu Dutse, Kachia]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.365155|7.714208|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136767443|Ilé ìwòsan Goska, kaninkon]]'' | Ilé ìwòsan | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.465081|8.382351|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136767520|Ilé ìwòsan ti Àjọ Raliway ni kafanchan]]'' | Ilé ìwòsan | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.459947|7.487211|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136767718|Ilé ìwòsan ti Ìrántí sir patrick Ibrahim Yakowa, kafanchan]]'' | Ilé ìwòsan | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.591302|8.296209|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136767756|General hospital kafanchan]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.590398|8.296653|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136768029|Ilé ìwòsan igberiko fadan kagoma,Jema'a]]'' | Ilé ìwòsan | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.516852|8.183364|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136771789|Ilé ìwòsan]]'' | Ilé ìwòsan Jagindi | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.349892|8.233745|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136771803|Ilé ìwòsan]]'' | Ilé ìwòsan ọgbà ẹwọn kafanchan | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.58701|8.291225|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136771911|Ilé ìwòsan]]'' | Ilé ìwòsan odò kagum, ni Jagindi ipinle kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.445265|8.254545|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136773003|Ile iwosan agun dutse kachia]]'' | Ile iwosan ni ipinlẹ Kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.989874|7.875505|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136773262|Gosk health center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.506122|8.455077|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136773365|Goto-sarki primary health center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.59574|7.308976|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136773517|Ilé ìwòsan Nisama]]'' | Ilé ìwòsan ní ipinle kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.463865|8.467943|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136773597|Ilé ìwòsan kagoma, Jema]]'' | Ilé ìwòsan ní ipinle kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.472876|8.387376|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136782941|Ilé ìwòsan]]'' | Ilé ìwòsan zankan Godo Godo | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.67907|8.522392|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136783020|Gidan Waya Primary Health Centre Gidan Waya, Jema’a]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.466526|8.384261|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136783046|Ilé ìwòsan kanufi]]'' | Ilé ìwòsan kanufi ni Gidan Waya, jema | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.466573|8.38432|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136783081|Ilé ìwòsan ní ido]]'' | Ilé ìwòsan Mai Ido kufai Aniwa, kachia | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.916787|7.783297|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136783143|Ilé ìwòsan Ninte]]'' | Ilé ìwòsan Ninte, Godo Godo, Jema&#39;a | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.454576|8.002019|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136783239|Ilé ìwòsan samban Gida]]'' | Ilé ìwòsan Samban Gida, jaba ní ipinle kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.453955|8.043313|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136783367|Ilé ìwòsan Agọ Zuma]]'' | Ilé ìwòsan Agọ Zuma Samban, jaba ní ipinle kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.475313|8.055706|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136783478|Ilé ìwòsan Asso,]]'' | Ilé ìwòsan Asso, Jema&#39;a ni ipinle kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.434889|8.16686|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136783660|Ilé ìwòsan]]'' | Ilé ìwòsan Arak Godo Godo Jema | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.366776|8.86597|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136784015|Salem hospital ungwan rimi kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.531726|7.460411|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136795314|Ilé ìwòsan Kunrin ṣọmọ Daddu]]'' | Ilé ìwòsan Kurmin Zomo Daddu, jaba ní ipinle kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.58482|8.143472|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136795600|Ile iwosan]]'' | Ilé ìwòsan Karshe Daddy kaba ní ìpínlè Kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.590111|8.145408|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136795792|Ile iwosan]]'' | Ilé ìwòsan Ramindop Nduya, kaba ìpínlè Kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.346346|8.028437|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136795918|Health Clinic Indofa Nduya, jaba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.366135|7.969324|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136805979|Ilé ìwòsan]]'' | Ilé ìwòsan Ankung Nduya, jaba ní ìpínlè Kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.400897|7.972731|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136806100|Tunga Nok Health Clinic Nok, jaba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.500278|8.016735|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136806176|Ilé ìwòsan]]'' | Ilé ìwòsan Tunga Zee Nok Ni ìpínlè Kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.499797|8.017381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136806339|Ilé ìwòsan]]'' | Ilé ìwòsan Agọ Galadima Fai jaba ní ìpínlè Kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.214775|8.613337|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136808444|Ilé ìwòsan]]'' | Ilé ìwòsan Sabon Gari, jaba ní ìpínlè Kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.433888|8.009066|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136808514|Ankung ‘C’ Health Clinic Nduya, jaba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.413012|8.010593|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136808781|Health Clinic Taime Nduya, jaba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.438885|7.987197|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136812431|Ilé ìwòsan]]'' | Ilé ìwòsan Agọ Gauji Fai, jaba ní ìpínlè Kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.269161|8.502837|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136812499|Health Clinic Gidan Sani Daddu, jaba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.10604|8.10604|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136813555|Yauran Health Clinic Rumi, Ikara]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.01678|8.01678|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136813654|Fadamar Kale Health Clinic Saulawa, Ikara]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.17842|8.17842|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136813686|Kwari Health Clinic Saulawa, Ikara]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.1287|8.1287|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136813815|Pampaida Health Clinic Saulawa, Ikara]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.16454|8.16454|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136813864|Saulawa Primary Health Centre Saulawa, Ikara]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|11.335764|8.102402|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136815103|Bareda Health Clinic Saya-Saya, Ikara]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.39211|8.39211|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136815150|Ilé ìwòsan]]'' | Ilé ìwòsan ní ìpínlè Kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.36201|8.36201|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136816243|Ilé ìwòsan]]'' | Ilé ìwòsan kargo saya, ikara ìpínlè Kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.30582|8.30582|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136816645|Tashan Dogo Health Clinic Pala, Ikara]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.30595|8.30595|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136817604|Ilé ìwòsan kunkumi]]'' | Ilé ìwòsan kunkumi, ni Rumi ikara ìpínlè Kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.024|8.024|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136821942|Ilé ìwòsan ìgbàlódé]]'' | Ilé ìwòsan ìgbàlódé Yakawada Giwa ipinlẹ Kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.39385|7.39385|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136822112|Ilé. Ìwòsan Gaga]]'' | Ilé ìwòsan Agọ Gágá, yakawada ni ìpínlè Kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.37522|7.37522|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136823308|Wazata Primary Health Centre Wazata, Giwa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.4922|7.4922|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136823876|Rafin Yashi Health Clinic Wazata, Giwa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.59167|7.59167|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136824044|Murai Health Clinic Wazata, Giwa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.14294|7.14294|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136824137|Ilé ìwòsan]]'' | Ilé ìwòsan kundu, ní ìpínlè Kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.33416|7.33416|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136824354|Ilé ìwòsan]]'' | Ilé ìwòsan Bakula, ni ìpínlè Kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.23277|8.23277|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136824480|Zage zagi Health Clinic Ikara, Ikara]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.22413|8.22413|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136825118|Kankanki Health Clinic Ikara, Ikara]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.20947|8.20947|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136825313|Ilé ìwòsan]]'' | Ilé ìwòsan auchanawa, ikara ìpínlè Kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.23326|8.23326|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136827904|Anguwan Amadu Dogo Health Clinic Ikara]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.20106|8.20106|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136827948|Ilé ìwòsan Yargora]]'' | Ilé ìwòsan Yargora, ikara ìpínlè Kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.10628|8.10628|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136827996|Gidan Dahiru Ja Health Clinic Rumi, Ikara]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.93793|7.93793|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136834187|Gidan Sarki Yahaya Health Clinic Yakawada, Giwa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.34672|7.34672|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136834272|Gadagau Health Clinic Yakawada, Giwa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.33137|7.33137|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136834387|Tasha Shari Health Clinic Yakawada, Giwa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.32737|7.32737|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136834622|Danza Fulani Health Clinic Wazata, Giwa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.45334|7.45334|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136834789|Ilé ìwòsan Kadage]]'' | Ilé ìwòsan Kadage, Giwa Ni ìpínlè Kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.45226|7.45226|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136837300|Karaukarau Health Clinic Wazata, Giwa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.47401|7.47401|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136837949|Ilé ìwòsan Sabo Gida]]'' | Ilé ìwòsan Sabo Gida, kidandan ni ìpínlè Kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.24401|7.24401|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136840424|Ilé ìwòsan Bijimi]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.56803|7.56803|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136840535|Ilé. Ìwòsan]]'' | Ilé ìwòsan Biye, ní ìpínlè Kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.58665|7.58665|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136842149|Panhauya Primary Health Centre Panhauya, Giwa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.62284|7.62284|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136842207|Rafin Gora Health Clinic Panhauya, Giwa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.5473|7.5473|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136842312|Ilé ìwòsan Ilé-ìwòsàn yunifásítì. Ahamadu Bello]]'' | Ilé ìwòsan Ilé-ìwòsàn yunifásítì, Ahmadu Bello Shika Giwa ipinlẹ Kaduna | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.60604|7.60604|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136842580|Human Clinic Napri Shika Shika, Giwa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.5613|7.5613|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136842636|Kurku Health Clinic Shika, Giwa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.55447|7.55447|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136881021|Mahuta health clinic Shika]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.58765|7.58765|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136881084|Marababan gíga health clinic shika]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Giwa]] | {{Coord|7.53948|7.53948|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136881172|Tawatsu Health clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.46227|7.46227|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136881244|Sabon Birni Health Clinic (Giwa) Kakangi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.45712|7.45712|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136883868|Tsibiri health clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.53913|7.53913|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136885474|Iyatawa health clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.39498|7.39498|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136890982|Kidandan primary health care]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.19248|7.19248|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136891006|Ilé ìwòsan Bataro]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.24374|7.24374|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136891113|Tsohurwawlr model health center]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.45001|7.45001|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136891284|Wardanga health clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.4357|7.4357|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136891463|Dako health clinic idasu]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.29859|7.29859|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136891604|Ilé ìwòsan Fatika]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.23995|7.23995|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136892474|Kaya primary health centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.23951|7.23951|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136892522|Ruheya health clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.26439|7.26439|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136892547|Ilé ìwòsan yalwan]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.23812|7.23812|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136892594|Ilé ìwòsan Dokan Dan magaji]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.40922|7.40922|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136892698|Ilé ìwòsan gbogbogbo Giwa]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.47772|7.47772|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136892787|Kakangi Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.02862|7.02862|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136892867|Kuramaka Health clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.47131|7.47131|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136895770|Janba health clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.42336|7.42336|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136900852|Mujedawa health clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.41833|7.41833|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136906032|School clinic Giwa]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.46678|7.46678|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136906163|Tasha Giga health clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.54999|7.54999|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136906314|Galadima primary health care]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.32255|7.32255|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136907386|Ladiya Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|11.174554|7.76023|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136907474|Jama'a Hospital, Kaduna state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|11.232809|7.66366|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136907628|Shallom Hospital ,Kaduna state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.428607|7.394594|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136907661|Sharon Hospital, Kaduna state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.419328|7.402849|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136907688|A.P Smart Hospital Ltd Annex]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.420025|7.404461|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136907735|Potron Medical]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.42003|7.404473|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136907776|Adonai Rapha Medical Centre Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.414055|7.407645|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136907794|Primary Health Center(PHC) Gonin-Gora]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.431133|7.398089|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136907907|Davic Hospital Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.420229|7.405065|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136908004|EPMA CLINIC AND MATERNITY HOME]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.43527|7.421653|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136911613|Mercy Angels Hospital, Kaduna state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.435282|7.410417|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136912188|Ilé ìwòsan Makera]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.30887|7.30887|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136912365|Ilé ìwòsan Tumburku]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.28705|7.28705|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136913004|Ilé ìwòsan Dr Shehu Lawal]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.46877|7.46877|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136913076|Ganuwa Health Clinic Danmahawayi, Giwa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.33124|7.33124|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136913144|Ilé ìwòsan kuringa]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.58105|7.58105|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136913191|Ilé ìwòsan Maje]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.55009|7.55009|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136913249|Bomawa health clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.49781|7.49781|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136913279|Ilé ìwòsan Dundubus]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.47749|7.47749|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136913323|Gangara primary health center]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.38465|7.38465|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136913371|Ilé ìwòsan Agọ Boro]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.46394|7.46394|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136913938|Tabanni Primary Health Centre Tabanni, Birnin Gwari]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.00055|7.00055|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136913993|Ilé ìwòsan Dakunu]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.03869|7.03869|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136914045|Kartarma health clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.112702|7.072334|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136914182|Ilé ìwòsan Bakin kasuwa]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.30262|7.30262|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136914203|Dutse Health Clinic Gwagwada, Chikun]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.35783|7.35783|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136914452|Ilé ìwòsan Gwagwada]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.22767|7.22767|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136929572|Ilé ìwòsan Agọ Ayaba]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.45459|7.45459|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136929814|Ilé ìwòsan Buwaya]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.40682|7.40682|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136929938|Ilé ìwòsan Gonin gora]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.3972|7.3972|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136930654|Ilé ìwòsan Kakau Daji]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.45632|7.45632|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136937049|Ilé ìwòsan Ukuga]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|6.11494|6.11494|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136937225|Ilé ìwòsan layin Hassan]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.817001|6.999367|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136937265|Ilé ìwòsan Atijọ Tabanni]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.01146|7.01146|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136937332|Ilé ìwòsan Bugai]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|6.27724|6.27724|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136938874|Ilé ìwòsan jibrin Maigwari]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|6.53518|6.53518|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136942141|Ilé ìwòsan Gwaski Magajin Gari 3]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|6.73386|6.73386|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136942998|Maganda Health Clinic Magajin Gari 3, Birnin Gwari]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|6.75658|6.75658|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136943236|Ilé ìwòsan saulawa]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|6.90036|6.90036|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136948323|Ilé ìwòsan Dawakin Bassa]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|6.48777|6.48777|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136949560|Ilé ìwòsan kungi]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|6.53666|6.53666|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136950166|Ilé ìwòsan Randagi]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|6.14907|6.14907|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136956144|Kuyello primary health care]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|6.94617|6.94617|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136956333|Kamfanin Doka primary health care]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|6.56106|6.56106|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136956460|Dab Dutse Health care]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.71886|7.71886|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136956510|Tudun Wada Zaria Primary Health Centre Tudun Wada]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.71844|7.71844|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136956592|Ilé ìwòsan Gudun jukun]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.70363|7.70363|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136956803|Ilé ìwòsan Tuktr Tukur]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.69698|7.69698|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136956960|Aba Health Clinic Wuciciri, Zaria]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.7249|7.7249|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136957140|Ilé ìwòsan Rubuci]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.77964|7.77964|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136979316|Wuciciri primary health centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.77913|7.77913|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136979357|Ilé ìwòsan damari Birkin Gwari]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|6.99671|6.99671|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136983463|Ilé ìwòsan Gwanda]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.04464|7.04464|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136984055|Invade Health clinic Damari]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.12325|7.12325|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136985161|Takama Health clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.05742|7.05742|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136994177|Dogon Dáwà primary health centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.08122|7.08122|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136994714|Funtuan Badadi health clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.13371|7.13371|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136994892|Unguwan Danko Health clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.09506|7.09506|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136994998|Health clinic Kauran]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.68428|7.68428|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136995802|Kake Health clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.68912|7.68912|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136995850|Institute of Child Health Clinic Kwarbai A, Zaria]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.71778|7.71778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136995948|Health Clinic Magajiya Kwarbai A, Zaria]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.71388|7.71388|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137009791|Ilé ìwòsan Iyal Kwarbai]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.71523|7.71523|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137010256|Ilé ìwòsan Jushi]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.71154|7.71154|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137010447|Ilé ìwòsan Kofar Galadima]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.71388|7.71388|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137010718|Ilé ìwòsan Agọ Akali]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.70377|7.70377|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137011791|Ilé ìwòsan Agọ liman]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.72532|7.72532|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137012029|Ilé ìwòsan kakaki]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.70149|7.70149|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137013575|Ilé ìwòsan iya Abdullah]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.70565|7.70565|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137031978|Ilé ìwòsan baban dodo]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.70125|7.70125|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137033953|Ilé ìwòsan jakara]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.69747|7.69747|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137036668|Ilé ìwòsan Salmanduna]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.700267|7.700267|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137039627|Ilé ìwòsan Tankaru]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.626241|7.626241|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137040501|Ilé ìwòsan kako]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.7426|7.7426|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137040564|Ilé ìwòsan ọja dutse Zaria]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.64089|7.64089|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137040652|Ilé ìwòsan kwaba]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.71508|7.71508|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137040744|Ilé ìwòsan Majeru]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.03408|7.03408|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137044308|Ilé ìwòsan pamadina]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.6536|7.6536|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137044459|Ilé ìwòsan Agọ Malamai]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.72531|7.72531|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137044571|Ilé ìwòsan Gambo sawaba]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.6996|7.6996|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137044709|Ilé ìwòsan Gyallesu]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.72574|7.72574|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137044944|Ilé ìwòsan kaku]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.728993|7.728993|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137046283|Ilé ìwòsan Nagoyi]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.7363|7.7363|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137047507|Ilé ìwòsan saye]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.64164|7.64164|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137047557|Ilé ìwòsan Agọ Bishar]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.71189|7.71189|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137053422|Ilé ìwòsan katsit daji]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.186299|8.186299|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137053463|Ilé ìwòsan Aduwan]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.32312|8.32312|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137053830|Ilé ìwòsan Agọ Rimi]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.22036|8.22036|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137057847|Ilé ìwòsan Afana]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.2383|9.2383|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137103827|Ilé ìwòsan mabushi]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.39444|8.39444|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137104195|Ilé ìwòsan Agọ jaba]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.42446|8.42446|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137104433|Ilé ìwòsan ziti]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.25625|8.25625|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137104463|Ilé ìwòsan Tsoriyang]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.33134|8.33134|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137104484|Ilé ìwòsan kurmin masari]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.46118|8.46118|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137104539|Ilé ìwòsan Rikawan]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.17046|8.17046|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137104579|Ilé ìwòsan Marsa]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.1652|8.16528|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137104637|Ilé ìwòsan fadia]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.240991|8.240991|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137104677|Ilé ìwòsan FadiaGida]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.24073|8.24073|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137104708|Ilé ìwòsan fadia kaje]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.31788|8.31788|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137104754|Ilé ìwòsan zama]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.15227|9.15227|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137104779|Ilé ìwòsan Kigudu]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.421754|8.421754|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137104813|Ilé ìwòsan Agọ Ruhogu]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.45636|8.45636|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137104860|Ilé ìwòsan kakiye]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.75455|7.75455|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137104890|Ilé ìwòsan dambo]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.772525|7.772525|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137105385|Ilé ìwòsan Agọ fatika]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.69119|7.69119|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137123612|Ilé ìwòsan]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.69458|7.69458|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137123985|Ilé ìwòsan Kofar kuyambana]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.68912|7.68912|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137124143|Ilé ìwòsan Durumi]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.69799|7.69799|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137125095|Ilé ìwòsan Alfadarai]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.69444|7.69444|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137125233|Ilé ìwòsan sako]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.40614|8.40614|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137125281|Ilé ìwòsan mazaki]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.43233|8.43233|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137126324|Ilé ìwòsan Magamia]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.20113|9.20113|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137126606|Health Clinic Gabari Kufena, Zaria]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.69205|7.69205|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137126651|Health Clinic Kafin Mardanni Dutsen Abba, Zaria]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.585|7.585|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137126703|Ilé ìwòsan Agọ Dankali]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.68283|7.68283|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137126758|Ilé ìwòsan Dorayi Dutsen]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.68597|7.68597|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137126812|Fansil health clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.074707|8.074707|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137145317|Ilé ìwòsan Gidan Ali]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.03949|8.03949|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137145707|Ilé ìwòsan Gidan Bako]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.158542|8.158542|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137156787|Health Clinic Kamuru Dutse Ikulu, Zangon Kataf]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.215971|8.215971|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137158272|Ilé ìwòsan Lisuru]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.65466|7.65466|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137159049|Ilé ìwòsan Fafun juma]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.203503|8.203503|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137159120|Ilé ìwòsan Balle]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.91282|8.91282|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137159616|Ilé ìwòsan kamantan]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.171151|8.171151|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137160385|Ilé ìwòsan Fadia Tundun wada]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.55341|8.55341|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137162317|Yelwa makaranta health clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.8909|7.8909|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137162389|Kurungufi 1 Health Clinic Turawa, Soba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.045363|8.045363|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137162716|Ilé ìwòsan Madarzai]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.02946|8.02946|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137162916|Ilé ìwòsan Makoron Lemu]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.10118|8.10118|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137162952|Ilé ìwòsan Turawa]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.06717|8.06717|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137164232|Far an primary health care]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.17462|8.17462|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137164382|Kamrum health clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.23287|8.23287|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137164511|Sakwak Health clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.23936|8.23936|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137164524|Zuturung Kangurara health clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.2485|9.2485|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137164725|Ilé ìwòsan Zuturung]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.18461|9.18461|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137164839|Gora Bafai Primary Health Centre Gora, Zangon Kataf]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.29138|8.29138|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137164866|Ilé ìwòsan Agọ Dogo]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.09847|8.09847|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137167476|Yelwa bene health clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.9955|7.9955|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137169347|Yakasai Primary Health Centre Maigana, Soba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.83511|7.83511|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137169451|Marmara Health Clinic Rahama, Soba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.10258|8.10258|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137169487|Rahama Primary Health Centre Rahama, Soba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.17899|8.17899|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137170296|Sabon Kudi Health Clinic Rahama, Soba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.06722|8.06722|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137170350|Unguwawan Madaki Health Clinic Rahama, Soba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8|8.17899|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137170443|Tudun Saibu Health Clinic Maigana, Soba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.91753|7.91753|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137177634|Farin Kasa Health Clinic Richifa, Soba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.80813|7.80813|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137177758|Magadda Health Clinic Richifa, Soba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.84844|7.84844|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137177808|Suddu Health Clinic Kwasalo, Soba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.88615|7.88615|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137177843|Taba Health Clinic (Soba) Kwasalo, Soba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.83355|7.83355|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137178150|Firji Gabas Primary Health clinic Zungumba, Yankwashi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.40114|8.40114|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137178249|Gora Health Clinic Maigana, Soba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.8341|7.8341|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137178349|UNGUWAR MALAM HEALTH POST Zungumba, Yankwashi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|8.43288|8.43288|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137185838|Kwadaro Health Clinic Maigana, Soba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|7.9402|7.9402|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137721212|AIR FORCE MEDICAL CENTRE MANDO]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.376411|7.709455|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137721235|ABDUL-AZEEZ MEMORIAL HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.507977|7.399533|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137721245|ALBA CLINICAND MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.502756|7.429852|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137721252|SEFA SPECIALIST HOSPITAL. Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.53719|7.422605|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137721272|SALEM HOSPITAL CLINICS & MAT.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.595557|8.290509|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137721282|JINYA SPECIALIST HOSPITAL. Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.526504|7.431963|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137721302|SALAMATU HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.51148|7.404304|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137723309|MANEKS HOSPITAL LTD.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.467|7.413663|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137723314|AMINA HOSPITAL LTD.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.45526|7.425921|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137723323|GILTOEARIS SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.4828|7.428626|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137723333|C JAY MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.480684|7.421296|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137723338|GWAMNAAWAN HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.532786|7.441038|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137731191|44 Armed Forces Reference Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.534401|7.422815|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137731197|FEDERAL NEUROPSYCHIATRIC HOSPITAL. Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.465007|7.428072|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137732160|SALAMA INFIRMARY HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|11.130552|7.702224|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137732184|ST. LUKE'S ANGLICAN HOSPITAL , ZARIA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|11.076181|7.679799|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137732194|HAJIA GAMBO SAWABA GENERAL HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.963653|8.39275|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137732211|GENERAL HOSPITAL, Giwa, Kaduna State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|11.249691|7.477607|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137733603|PRIME SPECIALIST HOSPITAL. Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|11.976631|8.56761|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137733609|ANNA-KITCH MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.451654|7.459118|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137733617|NEW ERA HOSPITAL & MATERNITY. Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.460024|8.389633|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137733637|OXFORD HOSPITAL. Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.52|7.44|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137739514|RESTORATION HOSPITAL INC. Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.5091|7.427908|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137739524|HITAF SPECIALIST]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.521404|7.461787|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137739528|GENERAL HOSPITAL MAKARFI]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|11.362257|7.909884|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137739532|A B U TEACHING HOSPITAL, SHIKA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|11.199229|7.603188|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137739533|AL MANSUR SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.545364|7.434184|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137739545|JIBRIN MAI-GWARI HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.659054|6.53523|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137739556|ABU TEACHING HOSPITAL SHIKA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|11.199236|7.603135|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137739558|DR. GWAMNAAWAN GEN. HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.465701|7.402803|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137739562|JEMA`A HOSPITAL Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.472876|8.387376|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137739563|JICON HOSPITAL & SPECIALIST CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.486014|7.429924|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137739564|MARABA CLINIC & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|11.216985|7.539442|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137739577|SAIDU DANGE RAILWAY ZARIA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|11.117164|7.724197|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137739584|WILBASUN HOSPITALAND MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.462078|7.457072|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137739586|ZARIA CLINIC & MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|11.085332|7.713823|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137739590|SALVATION HOSPITALAND MATERNITY 2B Algbria Crescent, Barnawa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.465356|7.442414|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137739613|FOMWAN HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.557488|7.452362|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137739619|MUSAKA SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.530912|7.458384|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137739621|ST LOUIS HOSPITAL . Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.777896|8.278068|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137758871|DEFENCE INDUSTRY CORPORATION CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.466922|7.454237|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137758881|AERO MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.51|7.43|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137758895|BRIGHTWAY MEDICAL CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.475332|7.372644|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137758911|JODEB HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.514118|7.428886|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137758937|PAL HOSPITAL. Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|11.098871|7.718326|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137758957|NAT. INST. FOR CHEMICATECH MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|11.0855|7.7199|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137758968|DIALOGUE SEPCIALIST CLINICS LTD.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.575798|7.464435|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137758989|DAN GIWA MEMORIAL HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.510487|7.416469|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137759011|AL-MUNIFF HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.556512|7.440593|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137759016|MEDICAL CENTER KADUNA STATE UNIVERSITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.526062|7.441016|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137759029|EL BARAU MEDICAL & DIAGNOSTIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.514813|7.425882|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137759035|MSK SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.517133|7.3809|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137770866|KAKAKI HOSPITAL. Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.504479|7.425329|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137770880|KAWO ISLAMIC HOSPITAL. Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.577521|7.449112|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137770892|RAPHA SPECIALIST HOSPITAL LTD.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.484844|7.426147|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137770912|HIKMAH SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|11.125803|7.688095|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137770921|SALEM MEDICAL CENTRE. Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|9.595553|8.290457|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137770934|NEW CITY HOSPITAL & DIAGNOSTICS. Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|11.04453|7.692318|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137770939|ASHMED SPECIALIST HOSPITAL, ZARIA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|11.112707|7.711283|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137770947|ANNUR MEDICAL CENTRE & SPECIAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.575746|7.467046|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137770953|Gugoh Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|10.52|7.44|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771001|IVORY CLINICAND MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|11.982943|8.49519|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q138714178|Farinkasa Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | {{Coord|11.136416|7.816428|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133453825|Jowako hospital, Jos road Army Reference]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Kàdúná]] | ''[[:d:Q6349725|Kakuri]]'' | {{Coord|10.57131|7.762939|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112074922|General Hospital Gwarzo, Kano State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gwarzo]] | {{Coord|11.926175|7.937291|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112080055|Muhammad Abdullahi Wase Teaching Hospital, Kano State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.998632|8.547933|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112967885|National Orthopaedic Hospital, Dala]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.020038|8.502006|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q119041783|Kabuga primary health center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.983905|8.474384|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123461065|Muhammadu Buhari Specialist Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.991617|8.567879|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123461098|Standard Specialist Hospital Ltd]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.979368|8.558713|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123461123|Khadijat Memorial Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.020729|8.519886|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123461171|UMC Zhahir Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.979064|8.466081|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123463787|Sir Muhammad Sanusi Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.997331|8.580087|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123463826|Kano Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.02451|8.457741|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123463836|Mds hospital kano]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.992896|8.58654|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123463863|Amina Specialist Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.010887|8.543017|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123463881|Unicare HospitalLtd, Kano]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.067435|8.461795|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123470798|PSC Specialist Hospital Limited (Prime Specialist Clinic)]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.98153|8.562625|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123470861|Muhammad A Wase Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.998168|8.548143|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123472490|Yadakunya leprosy hospital, kano]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.085113|8.632127|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123472515|Minjibir General Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.175976|8.657293|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123472524|Sumar Specialist Clinic]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.959124|8.604701|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125725222|Mohammed Abdullahi Wase Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.997944|8.54775|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125725945|Nuhu Bamalli Maternity Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]]<br/>[[Kano|Kánò]] | {{Coord|11.99128|8.529426|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125725966|Nigerian Law School Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|9.281704|7.358692|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125726013|Hasiya Bayero Pediatric Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.988597|8.518261|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125726064|Makkah Specialist Eye hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]]<br/>[[Kano|Kánò]] | {{Coord|11.979687|8.496962|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125727775|Shanono Comprehensive Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Shanono]] | {{Coord|12.050618|7.985785|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125728029|Rogo General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Rogo]] | {{Coord|11.552115|7.830964|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125749165|Gwagwarwa Comprehensive Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.9828|8.557467|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125749310|Abubakar Imam Urology Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Fagge]] | {{Coord|12.014869|8.525665|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125749532|General Hospital Dawakin Tofa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Dawakin Tofa]] | {{Coord|12.130588|8.365629|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125757377|Sa'ida Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Tsanyawa]]<br/>''[[:d:Q94746683|Gozarki]]'' | {{Coord|12.194168|8.063954|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125820658|Abbas Health Clinic Bagwai]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Bagwai]] | {{Coord|12.153189|8.137118|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125821160|Dawanau Psychiatric Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Dawakin Tofa]]<br/>''[[:d:Q94745857|Dawanau]]'' | {{Coord|12.083816|8.442573|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125893094|Gasgainu Dispensary]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.241183|8.633088|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125898581|Cardia Heart & Hypertension Clinic, Kano]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.951556|8.477075|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125899173|Fanisau Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.080088|8.541666|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125911532|Danlasan Basic Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.870947|8.766295|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125913168|Lambu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.008121|8.353851|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125913418|Langel Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.990473|8.394821|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125939509|General Hospital, Zakirai]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.1048|8.884989|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125954873|Rano General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.562717|8.585484|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125965448|Getwell Women & Children Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.981207|8.465701|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125965954|Bintu Nursing Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.9597|8.555393|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125967028|Kura General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.777999|8.424345|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126018793|Yakasai Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.201959|8.291902|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126040174|Unique Care Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.990954|8.481074|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126040395|Khadija Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.971782|8.44593|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126040484|Infectious Diseases Hospital, Kano]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Fagge]] | {{Coord|12.014965|8.528746|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126040526|International Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.010353|8.542249|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126040616|Nasarawa Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.997727|8.548432|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126041157|Expert Alliance Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.9663|8.565534|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126200593|General Hospital Dambatta]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Dambatta]] | {{Coord|12.433325|8.516672|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126200633|Abubakar Imam Urology Centre, Fagge]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Fagge]] | {{Coord|12.014734|8.525739|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126200775|Muhammad Buhari Specialist Hospital Nassarawa, Kano State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.991218|8.568057|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126200822|Warshu Hospital Ungogo Kano]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ungogo]] | {{Coord|12.020686|8.58216|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126200872|National Orthopaedic Hospital Dala Kano State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Dala]] | {{Coord|12.020002|8.50201|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126202524|Getwell Hospital Kano]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]]<br/>[[Kano|Kánò]] | {{Coord|11.981215|8.465727|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126210843|Softcare Hospital Kano]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]]<br/>''[[:d:Q94746781|Sharada]]'' | {{Coord|11.950477|8.488969|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126210890|Unique Care Al-Haramain Hospital Kano]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]]<br/>[[Kano|Kánò]] | {{Coord|11.928686|8.625615|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126210915|Prime Alliance Multicare Specialist Hospital Kano]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]]<br/>[[Kano|Kánò]] | {{Coord|11.976642|8.567612|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126210958|Cavendish Hospital Kano]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]]<br/>[[Kano|Kánò]] | {{Coord|11.985511|8.560486|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126210986|Universal Specialist Hospital Kano]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]]<br/>[[Kano|Kánò]] | {{Coord|11.969776|8.531525|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127374538|Triumph Clinic and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.962858|8.54139|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127374815|Sahara Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.972843|8.569831|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127375039|Topcare Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.009531|8.576499|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127375244|Sule Uran Nursing Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.984073|8.523361|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127375307|Zaks Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.955193|8.550268|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127375311|Barewa Clinic and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.984532|8.535051|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127375319|Unicare Clinic and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.067135|8.461879|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127378418|City Medical Clinic & Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.993972|8.494967|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127378420|Amity Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.966071|8.542428|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127378427|Nol International Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.985825|8.562013|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127378438|Turnik Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|5.505358|7.067055|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127378441|Kanya Clinic and Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.897234|8.460033|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127378451|Klinchex Laboratory and Diagnostic Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.979244|8.484354|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127378508|Greenland Clinic and Maternity Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.026683|8.532665|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127378514|Mai Akoko Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.928085|8.551433|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127378526|North West Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Dawakin Kudu]] | {{Coord|11.839511|8.602311|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127379265|Ilé ìwòsan Bichi Excellence]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.224614|8.250045|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127379445|Ultimate Care Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.007531|8.570143|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127379506|Ameer clinic and maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.963288|8.526809|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127379565|New Age Diabetic Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.979506|8.465764|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127379670|Sule Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.984061|8.52338|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127388041|Sassauka Clinic and Diagnostic Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.047127|8.577126|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127388045|Marhaba Clinical and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.050043|8.471923|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127388049|Yakubu Dan Nono Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.059804|8.280079|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127388054|Bamaiyi Sai Allah Clinic and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.028309|8.554279|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127388058|Baba Clinic and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.98393|8.494122|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127388062|Top Care Hospital and Maternity [Danbatta]]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|5.50537|7.06707|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127388066|Tajuddeen Clinic and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.91354|8.464975|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127388068|Amisal Dental Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.004968|8.563486|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127388071|Baraka Clinic and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|5.505315|7.067016|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127388072|Destiny Surgery]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.941797|8.562265|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127388074|Ideal Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.017763|8.538461|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127388075|Joca Medical Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.027769|8.522987|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127388076|Mos Metro Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.019702|8.543474|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127420750|Hamdala Clinic and Maternity Rogo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.677385|10.184117|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q127420771|Zoputa Clinic and Maternity Kano]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.031556|8.535941|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130632469|Khadija Memorial Hospital Ltd, Kano]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.971756|8.445923|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133269715|Imam Wali General Hospital]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.97538|8.467496|display=inline}}<br/>{{Coord|12.01|8.53|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133269838|Waziri Shehu Gidado Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.0584|8.470803|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133272127|Nigerian Lebanese Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.012642|8.555116|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133273109|Zaihar Kano Neurospine Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.961498|8.425729|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133274325|Ahmadiyya Muslim Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.00677|8.548253|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133539370|EHA Clinics Kano]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.98422|8.563303|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133730331|Castle Clinic and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12|8.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133805484|AH SPECIALIST HOSPITAL KANO]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.000961|8.542326|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133809159|International Clinics & Hospital Limitd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.002465|8.592109|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133809216|Dantamashe Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|8.57993|8.57993|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134282216|Ajingi Cottage Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ajingi]] | {{Coord|11.969829|9.041786|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476255|Ahmad dental clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.002321|8.591911|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136688396|Apex Consultant Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.965706|8.541531|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136688444|Bamaiyi Sai Allah Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.028311|8.554297|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136688536|Getwell Women And Children Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.981361|8.46575|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136688552|Greenfield Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.966361|8.530222|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136688572|Kano Evangelical Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.002194|8.591972|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136704383|Kunya hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.050389|8.477917|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136704408|Mariya Sanusi Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.002194|8.591972|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136704422|Muhammad Abdullahi Wase Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.997944|8.54775|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136704462|Salomotu clinic Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.0135|8.506278|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137079701|Tofa comprehensive health hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.062709|8.272018|display=inline}} | [[Fáìlì:Tofa comprehensive health care hospital Entrance.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q137080294|Bunkure primary health care hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.675176|8.544819|display=inline}} | [[Fáìlì:Bunkure primary health care hospital Entrance.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q137081115|Sustainable development mother and child hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.999537|8.546776|display=inline}} | [[Fáìlì:Sustainable development mother and child hospital.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q137770974|UNICARE CLINICAND MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.067145|8.461806|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137770985|TOPCARE SPECIALIST MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.009575|8.576552|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771011|SAYMAYS SPECIALIST HOSPITAL LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.979863|8.529457|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771018|WARSHI HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12|8.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771021|ZAKS CLINIC & MATERNITY LTD.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.955185|8.550324|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771030|NIGERIA CUSTOMS SERVICE MED. CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.023039|8.520117|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771041|ARMED FORCES SPEC. HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.033238|8.517258|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771046|349 Nigerian Airforce Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|4.851221|7.059522|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771149|CORDIAL HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.026392|8.535072|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771162|MODULA CLINIC & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.018869|8.539012|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771205|NOL INTERNATIONAL HOSPITAL & DIAGNOSTIC CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.985835|8.562142|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771209|GETWELL WOMENAND CHILDREN HOSIPTAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.981204|8.465684|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771217|DAWAKIN KUDU GENERAL HOSIPTAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.839508|8.602315|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771219|TUNIK HOSPITAL. Kano State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.029114|8.534824|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771223|WAZIRI SHEHU GIDADO GENERAL HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.025496|8.486955|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771236|NORTHWEST UNIVERSITY TEACHING HOSIPTAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.965311|8.548747|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771242|BEST CHOICE CLINIC & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.950181|8.510938|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137776949|TIGA GENERAL HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.667932|8.261183|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137776959|RIMIN GADO COMPREHENSIVE HEALTHCARE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.971839|8.247694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137776986|NEWAGE SPECIALIST MEDICAL CENTRE]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12|8.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137777008|YAKUBU DAN-NONO MERMORIAL HOSIPTAL]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.99|8.51|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137777018|MUHAMMED BUHARI SPECIALIST HOSPITAL]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.02|8.54|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137777107|MGK HEALTHCARE]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12|8.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137777147|NOR CLINIC & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.937818|8.47256|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137777162|ASYMCO HEALTH CLINIC, KANO]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.976267|8.530289|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137777169|KANO HOSPITAL PHARMACY & DIAGNOSTIC]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|12.01|8.53|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139670227|General Hospital Dawakin Kudu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ipinle Kano|Kano State]] | {{Coord|11.839511|8.602313|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122955571|General Hospital Kashere]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59815549|Kashere]]''<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Akko]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|9.913846|11.011101|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125907228|Dan Marke Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Katsina|Katsina State]] | {{Coord|12.669453|7.769788|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125907599|Shibdawa Dispensary]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Katsina|Katsina State]] | {{Coord|12.951867|7.503974|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126165315|Nakowa Hospital And Ultrasound Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Katsina|Katsina State]] | {{Coord|11.518461|7.312943|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126165339|General Hospital Malumfashi, Katsina State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Katsina|Katsina State]] | {{Coord|11.804789|7.621325|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126165357|Katsina Orthopaedic Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Katsina|Katsina State]] | {{Coord|12.904549|7.593135|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126165556|Amfani Clinic And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Katsina|Katsina State]] | {{Coord|12.973556|7.641429|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133505411|Funtua General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Katsina|Katsina State]] | {{Coord|11.536949|7.301886|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133505441|Khadija Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Katsina|Katsina State]] | {{Coord|11.530683|7.319503|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133519948|Sarkin Maska Shehu Hospital Funtua]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Katsina|Katsina State]] | {{Coord|11.518462|7.312936|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137712851|GENERAL HOSPITAL, KATSINA-ALA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Katsina|Katsina State]] | {{Coord|13.000364|7.602098|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137777557|GENERAL HOSPITAL, DAURA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Katsina|Katsina State]] | {{Coord|13.007691|7.680443|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137777580|KHADIJAT MEDICAL CENTER]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Katsina|Katsina State]] | {{Coord|12.99|7.6|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137777602|BISTIT HOSPITAL]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Katsina|Katsina State]] | {{Coord|13|7.61|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137777620|NAKOWA HOSPITAL & ULTRA SOUND]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Katsina|Katsina State]] | {{Coord|12.98|7.59|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137777640|GENERAL HOSPITAL KANKARA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Katsina|Katsina State]] | {{Coord|11.91734|7.42223|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137777650|GENERAL HOSPITAL, KANKIYA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Katsina|Katsina State]] | {{Coord|12.549451|7.842226|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137777772|GENERAL HOSPITAL MUSAWA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Katsina|Katsina State]] | {{Coord|12.137205|7.668638|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131905718|Albarka Clinic and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kaura Namoda]] | {{Coord|9.35072|3.580931|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131905744|Dan Bilu Clinic And Diagnostic Service]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kaura Namoda]] | {{Coord|12.16|6.66|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123010383|General Hospital Kanti, Kazaure]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6380928|Kazaure]]''<br/>''[[:d:Q94750398|Jigawa]]'' | {{Coord|12.652073|8.412545|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101938172|Keana General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6382153|Keana]]'' | {{Coord|8.152472|8.801278|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q109713073|Federal Medical Centre, Birnin Kebbi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kebbi|Kebbi State]] | {{Coord|12.433839|4.188951|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123023102|General Hospital Bena, Danko/Wasagu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kebbi|Kebbi State]] | {{Coord|11.392485|5.820072|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126192494|Ile iwosan Gbogboogbo ti Kaoje]]'' | Ile iwosan Gbogboogbo ni ipinle kebbi Ni orileede Naijiria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kebbi|Kebbi State]] | {{Coord|11.218749|4.130718|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126192676|Godiya hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kebbi|Kebbi State]] | {{Coord|11.448124|5.228484|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126192708|Illo General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kebbi|Kebbi State]] | {{Coord|11.567191|3.69547|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126192778|General Hospital Bunza]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kebbi|Kebbi State]] | {{Coord|12.110993|4.47619|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126192791|Primary Health Care Birnin Yari]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kebbi|Kebbi State]] | {{Coord|12.216792|4.387611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126194933|Dr. Manir Residence]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kebbi|Kebbi State]] | {{Coord|12.239394|4.380757|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126208771|Ile iwosan Gbogboogbo Argungu]]'' | Ile iwosan Gbogboogbo ni ipinle kebbi Ni orileede Nigeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kebbi|Kebbi State]] | {{Coord|12.740208|4.523024|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126208797|Ash Shifa Hospital Argungu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kebbi|Kebbi State]] | {{Coord|12.740208|4.523024|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136807205|General hospital Aliero]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kebbi|Kebbi State]] | {{Coord|12.431806|4.195611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136807338|General Hospital Jega]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kebbi|Kebbi State]] | {{Coord|12.431806|4.195611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136807367|General hospital kamba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kebbi|Kebbi State]] | {{Coord|12.431806|4.195611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136833575|General Hospital Koko]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kebbi|Kebbi State]] | {{Coord|12.431806|4.195611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136833603|General Hospital Maiyama]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kebbi|Kebbi State]] | {{Coord|12.431806|4.195611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136833624|General Hospital Sench]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kebbi|Kebbi State]] | {{Coord|12.431806|4.195611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136833663|General Hospital Warra]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kebbi|Kebbi State]] | {{Coord|12.431806|4.195611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136833774|General hospital zauro]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kebbi|Kebbi State]] | {{Coord|12.431806|4.195611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136834041|General Hospital Yauri]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kebbi|Kebbi State]] | {{Coord|12.431806|4.195611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137718564|NAKOWA CLINIC LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kebbi|Kebbi State]] | {{Coord|9.076878|7.361328|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137721184|MARTHA BAMAIYI GENERAL HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kebbi|Kebbi State]] | {{Coord|11.41923|5.238198|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137721203|ASHMED SPECIALIST HOSPITAL, BIRNIN KEBBI]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kebbi|Kebbi State]] | {{Coord|12.442196|4.173755|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101927024|Federal Medical Centre Keffi]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Keffi]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.847667|7.884278|display=inline}}<br/>{{Coord|8.846008|7.885577|display=inline}}<br/>{{Coord|8.86474|7.886343|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101937230|Keffi General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Keffi]] | {{Coord|8.844167|7.862111|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101937756|Nassarawa University Health Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Keffi]] | {{Coord|8.844667|7.871639|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112939171|Federal Medical Centre, Lokoja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6425793|Kogi]]'' | {{Coord|7.800831|6.741248|display=inline}} | | |- | [[ECWA Hospital Egbe]] | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|8.213817|5.517987|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101588422|Zonal Hospital Okene]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.554667|6.238361|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q104520657|Kogi State University Teaching Hospital(KSUTH)]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.479946|7.169073|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115458441|Blue House Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.483172|7.168184|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123437494|Rehoboth Specialist Hospital Lokoja]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.796995|6.701435|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123437542|The light Hospital Okpo Kogi State]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.213838|7.560246|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123437649|NIGER HOSPITAL LOKOJA]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.802559|6.733403|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123455732|Federal Teaching Hospital Lokoja]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.799976|6.742097|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123455756|Ali Omeiza Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.810164|6.747673|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123455799|Healing Spring Specialist Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.81689|6.749925|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123455811|Rehoboth Women Hospital Lokoja]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.798446|6.701538|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123455822|Shifaah Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.798119|6.740571|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123458299|Maria Gorretti Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.572119|7.150535|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123460342|Bethel Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.384015|7.6215|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123460998|Poly Hospital And Maternity Lokoja]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.80028|6.734856|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123461023|Gabann Clinic And Maternity]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.780128|6.742277|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130553813|Holley Memorial Hospital, kogi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.390795|7.036164|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130558785|Okene General Hospital,kogi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.554444|6.238606|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130558826|Reference Hospital Okene,kogi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.556135|6.239379|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130644785|Our Lady Mother of Mercy Hospital, St Boniface Cathedral, Idah]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.115048|6.738872|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130644814|Ogala Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.139576|6.739902|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130645185|Immanuel clinc]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.155246|6.771145|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130645476|Ola Hospital,idah]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.116751|6.740932|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130689724|JOSALU SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.891481|6.732313|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130691233|Good Shepherd Medical Centre, kogi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.613891|7.440931|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136349401|Onyedega Cottage Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|6.883816|6.677245|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136683201|Alokoli Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.731766|7.048752|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136683320|Ette Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.973919|6.870224|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136683553|nebo multicare hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.511817|7.157197|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136683593|Dedkakpo Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|8.05387|6.82941|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136683634|MDG's PHC Ajiolo Odoeto]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.596945|7.094269|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136683672|Onichaigo Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.362749|7.348328|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136683846|Kogi Diagnostic & Reference Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.507094|7.172547|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136684010|Eleojo Clinic And maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.546576|7.16568|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136684089|Kpanche Centre Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|8.004039|7.24716|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136697285|Concord Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.783419|6.729079|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136697404|Confluence City Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.805698|6.733199|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136697544|Carecrest Specialist Hospital and Fertility Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.795773|6.724134|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136699383|Grand Specialist Hospital ,kogi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.869668|6.710187|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136699534|Winning Ways Hospital and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.791094|6.722436|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136699672|ROCK N GARDENS CLINIC LIMITED]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.80606|6.733594|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136699751|St Margarets hospital kogi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.855827|6.721692|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136699768|Solucio clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.803527|6.707486|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136702141|Beaconhealth Diagnostics]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.800466|6.743535|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136702188|Victory Edith Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.784408|6.735126|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136702224|ASEVITI WALK-IN MEDICAL CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.807096|6.747802|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136702239|Ankuri Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.806076|6.734069|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136702367|Maranatha Specialist Hospital lokoja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.812878|6.740077|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136707909|Anyigba Comprehensive Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.515921|7.166572|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136707983|Ojofu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.534797|7.178363|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136708008|Akabe Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.562259|7.121543|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136722724|Achokpa Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.082488|6.943962|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136722818|Ikeffi Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.1433|6.980183|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136723026|Ugbedomagu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.179669|7.058333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136723067|Akpodo Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.223352|7.089502|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136724405|Ahi Ojapata Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.247494|6.970817|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136724450|Obale Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.01321|6.856603|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136724483|Anamu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.025423|6.865276|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136756451|Bethel Hospital Kogi state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.405291|7.622281|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136756548|Madonna Hospital Kogi state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.405349|7.622259|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136756740|Limestone medical clinic obajana]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.921217|6.432301|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136756819|Amaka Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|6.857415|7.068864|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136756856|Emachi Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.152972|6.857825|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136757177|Eika Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.583287|6.266547|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136757200|Ibochi - Okanekpa Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.206605|6.819126|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136893003|Ojuwomachi Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.340707|6.916551|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136893046|Okele Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.377525|7.076746|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136899335|Alaba Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.17792|6.927442|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136900096|Olichekpe Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.15067|6.904808|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136900620|Ikare II Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.146692|6.870545|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136900983|Ojokuta-Olofu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.092631|6.867366|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136901484|Ikara I Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.164078|6.827693|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136903134|Otobo-Ojaja Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.191507|6.820531|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136904435|Ogbogba Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.109946|6.815939|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136904686|Iyegu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.101752|6.788712|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136905006|Golden Fingers Clinic and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kogí|Kogi State]] | {{Coord|7.133757|6.755426|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101936758|Garaku General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6426774|Kokona]]'' | {{Coord|8.901389|8.155667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101949094|Kontagora General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Kontagora]] | {{Coord|10.399875|5.448302|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102198437|Nasara Clinic & Maternity Hospital Kontangora]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Kontagora]] | {{Coord|10.751114|5.481951|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102175760|O King Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Kosofe]] | {{Coord|6.610775|3.397793|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102175811|Elegbeleiye Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Kosofe]] | {{Coord|6.604167|3.382031|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102175855|Yombo Hospital And Maternity Home]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Kosofe]] | {{Coord|6.602952|3.382213|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102175917|Timoteik Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Kosofe]] | {{Coord|6.600949|3.385458|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102176006|Lade Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Kosofe]] | {{Coord|6.601691|3.386355|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102176061|Dafe Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kosofe]] | {{Coord|6.604377|3.385947|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105956444|Alfad Specialist Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6442341|Kuje]]'' | {{Coord|8.878578|7.224701|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105956534|White Dove hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6442341|Kuje]]'' | {{Coord|8.883122|7.232479|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115053409|Alfama Prime Hospital Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6442341|Kuje]]'' | {{Coord|8.8778|7.2274|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131869225|Chukuku Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6442341|Kuje]]'' | {{Coord|8.884455|7.230676|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131869240|Chibiri Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6442341|Kuje]]'' | {{Coord|8.884393|7.230596|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131869447|Kusaki Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6442341|Kuje]]'' | {{Coord|8.793644|7.433078|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131869462|Kasada Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6442341|Kuje]]'' | {{Coord|8.799513|7.380307|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131869471|Kahodahannu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6442341|Kuje]]'' | {{Coord|8.768121|7.258431|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131869558|Gidanbawa Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6442341|Kuje]]'' | {{Coord|8.876364|7.243711|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131869574|Gbaupe Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6442341|Kuje]]'' | {{Coord|5.414408|7.06994|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131869577|Gbaukuchi Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6442341|Kuje]]'' | {{Coord|5.414437|7.069936|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131869681|Tashara Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6442341|Kuje]]'' | {{Coord|5.414392|7.069937|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131869686|Dafara Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6442341|Kuje]]'' | {{Coord|8.884472|7.230635|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131869694|Huni Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6442341|Kuje]]'' | {{Coord|5.414378|7.069897|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105956797|Rhema Foundation Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6450057|Kwali]]'' | {{Coord|8.818446|7.034683|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123338982|Tappi Primary Health Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6450109|Kwami]]''<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]]<br/>[[Nàìjíríà]] | {{Coord|10.494438|11.056277|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101532430|303 M A G Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.5|4.55|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552127|Agbonda Comprehensive Health Center]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|6.596056|3.35475|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552532|General hospital omu aran]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.123917|5.113556|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552826|General hospital Ilorin]]'' | ile iwosan pubic | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]]<br/>[[Ilorin]] | {{Coord|8.482604|4.532741|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101553309|ijomu-oro cottage hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.248639|4.901333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101857499|Odentan Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.874375|4.687509|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101858515|Jebba Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|9.0945|4.819667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112076536|Anchormed Hospital, Ilorin]]'' | Eto ilera ni Nigeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.482805|4.601858|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123413945|Oreofe Maternity and Wellness Center]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.537535|4.544509|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123414030|Femis Hospital, Ilorin]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.537449|4.544366|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123414058|Optimal Care Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.538335|4.539089|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123415955|Olanrewaju Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.488659|4.568507|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123415988|Lifefount Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.474713|4.566965|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123416020|MAXIHEALTH HOSPITALS]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.480705|4.520618|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123419683|Balm Hospitals]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.538022|4.544741|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123420895|Olutayo Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.520555|4.593105|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123421736|Ilorin Clinic And Maternity Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.508703|4.523537|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123421780|Olorun Osebi Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria p | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.456394|4.524943|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123421798|Sadiku Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.480842|4.558522|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123421816|Fatima Hospital Clinic And Maternity]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.534961|4.538057|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123421827|Pentacare Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.492206|4.596364|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123421836|Crescent Gold Crown Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.537555|4.544419|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q124760201|Tobi Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]]<br/>[[Ilorin]] | {{Coord|8.483782|4.540879|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131176015|UITH Physiotherapy Department]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]]<br/>[[Ilorin]] | {{Coord|8.536967|4.646582|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136793989|Jabe Clinic And Maternity Center, Share]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.813269|4.966547|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136807125|Dr. Aisha Muhammadu Bihari Mother & Child Hospita]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.395694|4.459917|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136955998|New Era Hospital, Osi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.076074|5.21469|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137010446|Ilé ìwòsan Notre Dame]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | {{Coord|8.407499|4.616138|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q109690414|Yusuf Dansoho Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.520493|7.416909|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q109690524|Barau Dikko Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.525823|7.442144|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q109690567|Sir Patrick Ibrahim Yakowa General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|9.590618|8.296385|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115098794|ABI CLINIC & HOSPITAL, KADUNA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.508575|7.426488|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115098924|DIAMOND SPECIALIST HOSPITAL, KADUNA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.542672|7.472864|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115098975|GARDEN CITY SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.536514|7.451672|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115099019|GARKUWA HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.547658|7.453522|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115099128|HARMONY SPECIALIST HOSPITAL, KADUNA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.47757|7.437075|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123509833|Shifa hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.52|7.44|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125917209|Danbami Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|11.216922|7.699778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125958973|Jowako Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.514249|7.432773|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125959016|Yusuf Dantsoho Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.52041|7.416902|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125959022|Sefa Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.537178|7.422581|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125959033|Mends Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.53441|7.470826|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125959086|ASHMED SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.459445|7.380475|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125959606|U/Dan Isah Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|11.016549|8.066517|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130486039|Graceland Hagwop Hospital Barnawa Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.483277|7.44028|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130486348|DICON Staff Clinic, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.487612|7.420243|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130486645|Rapha Specialist Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.484804|7.421888|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130493036|Salvation Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.479747|7.43864|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130493040|AP SMART Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.420288|7.404631|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130493420|Primary Healthcare Centre, Barnawa, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.493619|7.429627|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130493491|Giltoe Aris Specialist Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.482193|7.428637|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130493506|Shehu Muhammad Kangiwa Medical Centre, Kaduna Polytechnic, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.468803|7.438903|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130493550|Agape Medical Care Specialist Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.484404|7.437676|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130493594|Excel Hospital Clinics and Maternity, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.486947|7.430361|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130493640|Primary Healthcare Centre, Sabo, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.447616|7.450512|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130493666|SUÑNA CLINIC AND MARTERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|8.882528|11.343154|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130493710|Epsilon Specialist Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.484405|7.426279|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130493778|Gemini Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.485035|7.431562|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130493855|Gajere Health care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.024927|6.292067|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130493867|Primary health care Centre Tudun Wada, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.510972|7.413604|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130502548|Halimat Nirsing Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.512243|7.406722|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130503758|Saby Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.525535|7.40834|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130503962|Amina Namaddi Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.495265|7.402813|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130505194|Primary Health Care Centre, Rigasa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.51887|7.383994|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130517275|Sanasi Nursing And Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.511129|7.428803|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130526234|General hospital kachia]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|9.862459|7.963762|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130529323|Rural hospital kujama]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.481488|7.651978|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130530305|Monarch Specialist Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.50636|7.411528|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130530373|Primary Healthcare Centre, Bayan Dutse, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.476657|7.457339|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130530650|Kanko Primary Health Centre, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.508272|7.426834|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130532017|Eagle hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.45526|7.456964|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130535525|PRIMARY HEALTH CARE MIYATTI ALLAH RIGASA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.518524|7.383873|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130536545|chasel hospital kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.545072|7.445071|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130538293|Amal hospital and maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.511603|7.400523|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130538322|National ear center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.515945|7.439669|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130538683|Attatbeq Islamic Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.490381|7.398978|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130538741|Tudun Nupawa Islamic Hospital Dr Ma'awiya]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.518441|7.422608|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130538814|Jni Muslim Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.513676|7.412881|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130544462|Amal hospital, Kinkinaw]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.490132|7.405399|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130544608|KINKINAU SPECIALIST HOSPITAL. A subsidary Of Darulbir Global Medicals Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.501536|7.405415|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130545134|Salem hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.535085|7.468365|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130545223|Haske eye specialist hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.583646|7.459915|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130548676|Primary health care Doka]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.233947|7.907041|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130632351|Favour Memorial Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.444647|7.431676|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130632806|Dangiwa Memorial Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.510526|7.41646|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130638581|Alheri Hospital Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.481351|7.402435|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130705499|Primary health care kabala West]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.504466|7.39372|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130713117|Sengyuro Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.485705|7.421816|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130713485|Niroi specialist hospital Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.508288|7.446491|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130713520|Rakiya Hospital & Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.512845|7.432243|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130729945|Shalom hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.428608|7.394558|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130742879|Bengola Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.445051|7.426152|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130742974|The Albarka Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.506442|7.427533|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130743144|Rapha Specialist Hosoital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.484181|7.425942|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130743355|Epsilon Specialist Hosoital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.484182|7.425923|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130743544|Giltoe Aris Specialist Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.482014|7.428276|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130743696|Children Specialist Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.504033|7.432253|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130743846|Horeb Specialist Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.512451|7.443349|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130744038|Giltool Ans Specialist Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.481228|7.428188|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130745952|Belmont Specialist Hosptal, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.548124|7.47057|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130746014|Quartz Specialist Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.46356|7.426026|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130746044|Eelmont Specialist Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.506572|7.43032|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130746092|Epson Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.515333|7.425691|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130746320|Alpha Specialist Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.502555|7.426828|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130746424|Primary Health Centre, Goni Gora, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.431051|7.397386|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130746449|Malali Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.56134|7.472023|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130746481|Vicas Specialist Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.542638|7.433234|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130746498|First Care Multi Specialist Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.543707|7.439236|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130746524|Thelish Eye Centre, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.526434|7.441022|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130746542|Brains Specialist Hospital Limited, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.53745|7.464042|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130746554|Nissi Specialist Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.503997|7.447216|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130746562|Covenant Hospital & Maternity, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.515932|7.43195|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131175954|Dr.Agarwal's Group of Eye Hospital, Kaduna, Nigeria]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.526342|7.438668|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131244034|Gwamna Awan General Hospital, Kakuri, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.47295|7.40111|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131244075|Carewell Hospital and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | | | |- | ''[[:d:Q131244141|St. Gerards Catholic Hospital kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.4666|7.42054|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131322835|JICON Hospital And Specialist, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.486148|7.429939|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131337178|Kawo Islamic Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.577569|7.449167|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131337414|Primary Health Care Bagado]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.472218|7.493584|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131337458|Barka Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.524161|7.400306|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131339249|Goshen Diagnostic Services]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.510749|7.425898|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131342623|NNPC Clinic, Kaduna Hospital, Barnawa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.478527|7.440147|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131343225|Eunice Hospital And Maternity Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.43686|7.398576|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131343567|AlFijr Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.55683|7.493594|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131343582|Alifat Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.52692|7.486367|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131343737|Beto Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.501641|7.441436|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131343894|Avon Healthcare Mends Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.516607|7.433364|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131343926|Maneks Hospital Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.467898|7.413686|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131343966|Assabur Hospital and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.521343|7.402304|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131343973|Almurlah Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.514654|7.399045|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131346845|Salamat Hospital, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.507812|7.408383|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131360302|Zango Islamic Hospital and maternity home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.507093|7.407168|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131360320|Ishaku Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.496456|7.418443|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131360345|Shukurah Clinic & Maternity Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.513758|7.406531|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131360374|AS SABUUR Hospital And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.521349|7.402181|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131360408|Abubakar Medical Center, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.51095|7.428792|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131360440|Abubakar health centre, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.510484|7.416425|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131360474|Abubakar Zaharaddeen Health Service]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.512615|7.413922|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131360513|Asabe Dauda Health Service]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.507862|7.408364|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131400586|Sujud Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.517451|5.431862|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131406043|United Surgicals Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.516666|7.433333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131406081|First Care Multi Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.543709|7.439343|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131406243|AL- MADINAT SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.442559|7.453411|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136466880|Tri-Star Romi Hospital and Maternity, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.43883|7.41981|display=inline}} | [[Fáìlì:Tri-Star Romi hospital and maternity.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q136470779|Savannah Hospital Television, Kaduna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàdúná]] | {{Coord|10.43499|7.4192|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112939173|Federal Medical Centre, Katsina]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kàtsínà]] | {{Coord|12.988147|7.576803|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102065130|General Hospital Okeho]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Kajola|Kájọlà]] | {{Coord|8.043253|3.380133|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q30279703|Aminu Kano Teaching Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Kano|Kánò]] | {{Coord|11.962676|8.551973|display=inline}} | [[Fáìlì:Aminu Kano TH.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q133805584|New Greenland Specialist Hospitals]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kano|Kánò]] | {{Coord|12.027034|8.532508|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133805736|Premier Clinics]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kano|Kánò]] | {{Coord|11.974859|8.537828|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771180|AMITY HOSPITAL & MEDICAL SERVICES]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kano|Kánò]] | {{Coord|11.966087|8.54246|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771201|GAYA GENERAL HOSPITAL. Kano]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Kano|Kánò]] | {{Coord|11.867663|8.987883|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101926520|Dalhatu Araf Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q1023721|Lafia]]'' | {{Coord|8.502257|8.523665|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101936209|Shabu Comprehensive Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q1023721|Lafia]]'' | {{Coord|8.573907|8.556653|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105589485|Barau Dikko Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q1023721|Lafia]]'' | {{Coord|10.526727|7.441885|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137774284|Sandaji Medical Center Hospital Lafia]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q1023721|Lafia]]'' | {{Coord|8.50908|8.538263|display=inline}} | | |- | [[First Consultant Hospital]] | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Lagos Island]] | {{Coord|6.44797|3.41012|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q18392690|St. Nicholas Hospital, Lagos]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Lagos Island]] | {{Coord|6.44934|3.39772|display=inline}} | [[Fáìlì:St. Nicholas Hospital, Lagos.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q101958185|Nigerian Air Force Medical]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Lagos Island]] | {{Coord|6.449944|3.40575|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101959197|Onikan Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Lagos Island]] | {{Coord|6.444944|3.404833|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102245306|United Heart Hospital & Clinics]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Lagos Island]] | {{Coord|6.425687|3.440493|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105662020|First Consultant medical centre Obalande]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Lagos Island]] | {{Coord|6.450341|3.409655|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105902930|Lagos Island Maternity Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Lagos Island]] | {{Coord|6.449443|3.397362|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113509993|Runsewe Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Lagos Island]] | {{Coord|6.45074|3.399694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113510125|Yide Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Lagos Island]] | {{Coord|6.454885|3.396395|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113510614|Odontoville Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Lagos Island]] | {{Coord|6.435454|3.434346|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133454295|Lagos Island Maternity Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Èkó]] | [[Lagos Island]] | {{Coord|6.449895|3.397146|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133456650|Flying Doctors Nigeria Lagos, operates in West Africa]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Èkó]] | [[Lagos Island]] | {{Coord|6.586929|3.34131|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101959885|Harvey Road Comprehensive Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Lagos Mainland]] | {{Coord|6.510611|3.374889|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101960581|Ebute-Metta Comprehensive Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Lagos Mainland]] | {{Coord|6.488278|3.384944|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q111337060|Randle General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.5084|3.3572|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112073795|Adefemi Hospital, Lagos state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.602406|3.33918|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112076673|Isolo General Hospital, Lagos State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.526545|3.318212|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112078379|Adebayo Living Tower Hospital, Lagos state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.435622|2.983581|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112078484|Isalu Hospital, Lagos state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]]<br/>[[Ikeja]] | {{Coord|6.631451|3.346827|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113528004|Paras Medicare Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.442521|3.357743|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113530603|Rhode Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]]<br/>''[[:d:Q94751196|Ikotun]]'' | {{Coord|6.563134|3.24366|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122643245|Mary Immaculate Nursing Home, Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.621557|3.502625|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125847841|Paelon Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|6.422599|3.41514|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125872525|Chiron Hospital Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.496261|3.596466|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125872672|Mediplan Healthcare Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.431497|3.436379|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125872797|Valley Oak Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.643199|3.373083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125872889|Royal Saints Hospital, Victoria Island]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.43233|3.434055|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125872961|Inland Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.575208|3.392531|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125873189|Genesis Specialist Hospital, Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.572557|3.348668|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125873247|Military Hospital Ikoyi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.443636|3.40841|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125873303|Germaine Hospital Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.43522|3.493988|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125873387|King's Hospital Limited Ikoyi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.448249|3.412374|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125946018|Parklande Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.496413|3.361206|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125946055|Providence Hospitals Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.495262|3.361978|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125946121|Rosescan Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.59724|3.363939|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125946817|St. Lukes Hospital Yaba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.506233|3.375879|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125946886|St. Ives Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.590305|3.362829|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125946938|St.Maria Hospital Victoria Island, Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|9.074668|7.489422|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125947134|Ideal Eagle Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.435519|3.421216|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125947178|Lifeline Childrens Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.503523|3.351543|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125947228|Abimbola Adeleye Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.452319|3.394914|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125947262|AB Specialist Hoaspital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.509989|3.3569|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125947390|Bernes Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.430005|3.439984|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125947421|County Hospital Limited Lagos Island]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.635233|3.349486|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125947448|Ekemode Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.4888|3.350857|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125947494|Eko Hospital Plc]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.587829|3.35762|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126000280|First City Hospital Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.425374|3.419297|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126000335|Gold Cross Hospital Ikoyi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.447346|3.414721|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126000423|Heritage Hospital Victoria Island]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.433306|3.420293|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126000746|Hillstar Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.532678|3.343941|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126000863|Humana Hospital Ikeja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.620458|3.354982|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126001280|Kings Hospital Ikoyi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.443728|3.415616|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126001738|Midland Hospital Apapa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.515156|3.333511|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126002202|Newgate Hospital Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.622976|3.496688|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126002248|Omotoyinbo Memo Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.452343|3.394714|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126002282|Optimal Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.503646|3.359793|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126002472|Premier Specialist hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.42565|3.417481|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126002515|Rebs Specialist Hospital & Trauma Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.596348|3.354069|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126002554|Regina Mundi Catholic Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.52736|3.355777|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126002579|Robing Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.429301|3.439526|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126002653|Rosescan Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.597248|3.363937|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126002686|Rotfol Medical]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.51482|3.359066|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126002723|Royal Cross Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.4494|3.410504|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126002837|Sabo Crown Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.463345|3.172981|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126002883|Saint Nicholas Hospital Lagos Island]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.449209|3.397622|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126002939|Shalom Hospital Of Imcc]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.44328|3.456375|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126004160|Sheperd Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.591702|3.36384|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126004244|St. Francis Hospital Ikoyi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.44509|3.41486|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126007369|ST Louis Medical Centre, Lagos Island]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.454394|3.386516|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126007402|St. Louis Medical Centre Victoria Island]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.435942|3.428557|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126007435|The Cardiac Centre, Victoria Island]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.433307|3.420292|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126007461|Togaro Emergency Medical Services]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.435497|3.42122|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126007489|Udeco Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.463086|3.554738|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126081683|Ultimate Charry Specialist Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.442133|3.454487|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126118614|Unity Hospital Ikeja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.603686|3.347363|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126118713|Victoria Hospital Lagos Island]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.574432|3.343794|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126190546|St. Raphael's Hospital Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]]<br/>[[Ìjọba Ìbílẹ̀ Oṣòdì-Ìsọlọ̀]] | {{Coord|6.496201|3.316246|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126193390|Golden Cross Infirmary Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]]<br/>[[Ilu Festac|Festac Town]] | {{Coord|6.468172|3.283262|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126199048|St. Edmund Eye Hospital Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]]<br/>[[Surulere|Súrùlérè]] | {{Coord|6.509963|3.359055|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126199332|Gold Cross Hospital Ikeja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]]<br/>[[Ikeja]] | {{Coord|6.5763|3.36025|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126200927|Chygor-Cole Specialist Hospitals Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.659407|3.300195|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126202497|Getwell Specialist Hospital and Maternity Center Agege]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]]<br/>[[Èkó]] | {{Coord|6.61546|3.327253|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130478120|EVERCARE HOSPITAL LEKKI]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.437709|3.457185|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130479194|Bridge Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.571143|3.350881|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131838911|Cedar Group Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.464656|3.278376|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131838958|God Cures Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.438047|3.259879|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131838985|Mount Pisgah Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.541101|3.283068|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133262020|Mayriamville Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.488355|3.360351|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133262037|First Covenant Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.452888|3.25959|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133262662|Evercare Hospital Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.43761|3.457443|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133274236|Dukes Neurosurgery and Specialist Hospital Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.592728|3.364138|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137261231|Federal Medical Centre, Ebute Metta, Lagos State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.484406|3.380259|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137261241|Federal Medical Centre, Epe, Lagos State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | {{Coord|6.586448|3.970473|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q140320912|T & S Hospital Lagos State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | | | |- | ''[[:d:Q140321005|Motayo Hospital Lagos State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | | | |- | ''[[:d:Q140321061|St. Louis Medical Centre Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | | | |- | ''[[:d:Q140321102|St Clement Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | | | |- | ''[[:d:Q140321140|Q-Impact Medicare Lagos State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | | | |- | ''[[:d:Q140321216|The Health Arena Lagos State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | | | |- | ''[[:d:Q140321274|Tin-Can Hospital Group]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | | | |- | ''[[:d:Q140321332|Triumph Medical Centre Lagos State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | | | |- | ''[[:d:Q140321508|Watershed Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Èkó|Lagos State]] | | | |- | ''[[:d:Q113543691|Queensway Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q37466358|Lekki]]'' | {{Coord|6.450553|3.550015|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102064898|General Hospital Lagun]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Lagelu|Lágelú]] | {{Coord|7.533308|4.099872|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102065049|General Hospital Kutayi]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Lagelu|Lágelú]] | {{Coord|9.868|6.7134|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552608|Ibeju Lekki general hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Lekki|Lẹ́kí]] | {{Coord|6.486944|3.890889|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102244302|William Thorpe Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Lekki|Lẹ́kí]] | {{Coord|6.464932|3.557874|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102245204|Utmost Care Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Lekki|Lẹ́kí]] | {{Coord|6.473577|3.729651|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102270660|Royal Infirmary Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Lekki|Lẹ́kí]] | {{Coord|6.503947|3.601415|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113510606|Annah. Maria Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Lekki|Lẹ́kí]] | {{Coord|6.447632|3.456683|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113531213|St. Kizito Clinic,Lekki]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Lekki|Lẹ́kí]] | {{Coord|6.439101|3.465767|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113585335|Etta Atlantic Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Lekki|Lẹ́kí]] | {{Coord|6.438555|3.489899|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126200977|Vedic Lifecare Hospital Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Lekki|Lẹ́kí]] | {{Coord|6.43218|3.472027|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101813288|Kogi State Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Lọ́kọ́ja]] | {{Coord|7.793528|6.7315|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101813946|The Nigerian Police Clinic Lokoja]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Lọ́kọ́ja]] | {{Coord|7.8065|6.73575|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101814416|Nigerian Prison Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Lọ́kọ́ja]] | {{Coord|7.806409|6.735734|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101815198|Felele Modern Primary health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Lọ́kọ́ja]] | {{Coord|7.345515|3.884471|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105644250|Federal Medical Centre Lokoja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Lọ́kọ́ja]] | {{Coord|7.800465|6.742118|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112078150|Helping Hands Women Specialist, Lokoja]]'' | Eto ilera ni Nigeria | [[Nàìjíríà]] | [[Lọ́kọ́ja]] | {{Coord|7.804051|6.693942|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476305|Divine dental clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Lọ́kọ́ja]] | {{Coord|6.529172|3.320054|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105437739|University of Maiduguri Teaching Hospital]]'' | ajo ilera ni Maiduguri, Nigeria | [[Nàìjíríà]] | [[Maiduguri]] | {{Coord|11.82743|13.180917|display=inline}} | [[Fáìlì:UMTH Gate (1).jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q112967849|Federal Neuro-Psychiatric Hospital, Maiduguri]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Maiduguri]] | {{Coord|11.865306|13.118634|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133754472|Royal Specialist Hospital - Borno State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Maiduguri]] | {{Coord|11.825037|13.140357|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105644487|Federal Medical Centre Makurdi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Makurdi]] | {{Coord|7.737408|8.51791|display=inline}} | [[Fáìlì:Federal Medical Centre Makurdi.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q132181357|Benue State University Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Makurdi]] | {{Coord|7.72524|8.568449|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136657241|Federal Medical center Markudi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Makurdi]] | {{Coord|7.729722|8.519049|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122955665|Cottage Hospital Malam Sidi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q121891997|Malam Sidi]]''<br/>''[[:d:Q6450109|Kwami]]''<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.496671|11.30306|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123310023|Mallam/Sidi Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q121891997|Malam Sidi]]''<br/>''[[:d:Q6450109|Kwami]]''<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]]<br/>[[Nàìjíríà]] | {{Coord|10.474479|11.289718|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102197104|Top Medical Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Minna]] | {{Coord|9.598577|6.562305|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102197845|Bay Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Minna]] | {{Coord|9.595994|6.557833|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105678894|General Hospital, Minna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Minna]] | {{Coord|9.613957|6.544659|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133310690|Standard Hospital & Diagnostic Services]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Minna]] | {{Coord|9.61017|6.536102|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133319576|IBB Specialist Hospital Minna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q8095855|Minna]]'' | {{Coord|9.540171|6.583759|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133321700|Talba Estate Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Minna]] | {{Coord|9.576841|6.510533|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137386175|Goodnews Hospital And Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Modákẹ́kẹ́|Modakeke]] | {{Coord|6.120251|6.769667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114236931|NEW LIFE HOSPITAL, ADAMAWA STATE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Mubi]] | {{Coord|10.268836|13.283766|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123050948|Mubi General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Mubi]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Adamawa|Adamawa State]] | {{Coord|10.266687|13.267699|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101935861|Nassarawa General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6966608|Nasarawa]]'' | {{Coord|8.537028|7.694889|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102199204|Adonai Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6966608|Nasarawa]]'' | {{Coord|9.024577|7.597214|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101934453|Umaisha General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.008332|7.186366|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101934919|Toto General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.378833|7.086722|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101935145|Obi General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.371631|8.770442|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101939274|Awe General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.110806|9.144417|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126000922|Avon Healthcare Our Lady Of Apostles Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.906285|8.408303|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126001294|Diamond Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.506066|8.523059|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126001548|The Chrane Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.514304|8.512027|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128845687|Royal Hospital, Akwanga]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.911847|8.399527|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128845851|Peace Clinic, Akwanga]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.905441|8.413544|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128846511|General hospital, Akwanga]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.903478|8.410733|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137261303|Federal Medical Centre, Keffi, Nasarawa State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.846048|7.885|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137386365|AA Koto Primary Health Care Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.5|8.5|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137440518|Panda General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|9.265735|7.83702|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137440621|Giza Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.195313|8.646413|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137637024|Loko 1 Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|9.604644|6.671584|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137714579|Nidan Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|5.41432|7.069871|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137735431|Aban Primary Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.53|8.54|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137735703|Adde Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.52|8.53|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137735777|Agyaga Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.54|8.55|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137735989|Akkah Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.51|8.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137736010|Akwanga Town Primary Health Clinic (MDG)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.9158|8.4066|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137736024|Ancho 'B' Primary Health Centre (MDGs)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.5|8.51|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137736041|Andaha Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.844684|7.871622|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137736059|Angwan Dariya Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|11.322722|8.685307|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137736084|Angwan Dorawa Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|11.842898|7.517914|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137736115|Angwan Jatau Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.359738|9.25346|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137759506|Jimiya Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.53|8.54|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137759709|Turkwan Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.52|8.53|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137760180|Karmo Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.54|8.55|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137760326|Gwargwada Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.379461|7.303507|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137761503|Kanje Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|9.018014|8.702839|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137766433|Langi Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.53|8.54|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137767661|Toto Town Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.383995|7.083166|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137767737|Jinibol Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.52|8.53|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137767808|Kanja Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|9.01673|8.716604|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137767923|Nakere Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.54|8.55|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137768515|kwandar Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.51|8.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137768854|Ngache Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.982504|8.437032|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137768882|Wuse Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.373339|9.312632|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137768903|Ngaruwa Primary Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.5|8.51|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137770072|Ugya Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.204047|7.161845|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137770348|Angwan Abakwa Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.995636|8.582223|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137770768|Kumburu Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.995229|8.816369|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137770864|Arum Sarki Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|9.094372|8.652788|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137770917|Arum Sarki Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|9.093961|8.652916|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137770920|Lan Primary Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.52|8.53|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771023|Gwanje Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|12.465716|10.032433|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771137|Federal University Lafia Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.502263|8.52373|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771166|Gunki Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.584041|7.744984|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771214|Mararaba Akunza Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|9.024912|7.600186|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771233|Marmara Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.610741|7.769161|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771292|Karu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|9.008962|7.578642|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771474|Toto Primary Heaalth Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.383997|7.083202|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771535|Doma Town Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.722179|8.505082|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771570|Masaka Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|9.005504|7.668178|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771588|Papaladna Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.53|8.54|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771615|Ribi Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.506058|9.064109|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137771632|Ribi Model Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.52|8.53|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137774357|Dikko Primary Haelth Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.408877|7.322603|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137774647|Majaga Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.54|8.55|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137775067|Koya Health Clinic Nasarawa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|12.234339|9.848607|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137775172|Numa Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.51|8.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137775241|Tako Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.5|8.51|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137775248|Gimba Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.53|8.54|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137775331|Ashigogo Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.52|8.53|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137775336|Tudun Uku Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.54|8.55|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137775426|Shege Primary Health Centre Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.51|8.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137775549|Jibyal Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.52|8.53|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137775565|Kurize Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.53|8.54|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137775601|Jarmai Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.54|8.55|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137775635|Mankwar Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.883472|8.933226|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137775642|Mbako Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.51|8.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137775838|Massange Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.52|8.53|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137776061|Angewa Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.53|8.54|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137776112|Sisim Baki Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.54|8.55|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137776337|Agam Primary Health Clinic]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.51|8.52|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137776651|Kana primary health care]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.53|8.54|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137776855|Kafin Moyi Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.100064|9.266787|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137776918|Goewam Primary Health Clinic Akiri, Awe]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.1|9.05|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137778586|Jidda Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|10.687742|8.362795|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137779704|Okpo primary health care]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.52|8.53|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137779722|Hadari primary health clinic]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|12.97|7.58|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137779735|Kofar Gwari primary health care center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.682686|8.011599|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137779748|Mandara primary health clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.860518|8.225296|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137779761|New koya primary health clinic]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.53|8.54|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137779777|Sabon gida primary health care center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.335142|10.444163|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137779929|Tatara mada primary health clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.693722|7.583702|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137779999|Agudu health post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.467201|8.626517|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137780063|Yelwa kodo health post]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.52|8.53|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137780144|Yelwa bassa primary health care center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.807747|9.664839|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137780813|Azuba Bashayi Primary Health Care Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.590841|8.556817|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137781930|Mararaban Udege General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.971449|7.626424|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137782225|Akwate Health Post]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.54|8.55|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137782337|Gbata Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|8.93412|8.55632|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137782340|Ado Kasa Primary Health Care Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Nasarawa|Nasarawa State]] | {{Coord|9.012179|7.633383|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130711481|Federal University Teaching Hospital, Lafia.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59681235|Nassarawa]]'' | {{Coord|8.829702|8.673637|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130712381|Specialcare Specialist Hospital Mararaba]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59681235|Nassarawa]]'' | {{Coord|9.034683|7.602879|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101935493|Nassarawa Eggon General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q17109172|Nassarawa Egon]]'' | {{Coord|8.710082|8.526903|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q17011562|Ahmadiyya Hospital Newbussa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[New Bussa]] | {{Coord|9.873974|4.501151|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q18357303|Good Heart Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q18391957|New GRA, Port Harcourt]]'' | {{Coord|4.81944|7.00083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112939183|Federal Medical Centre, Nguru]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Nguru, Nàìjíríà|Nguru]] | {{Coord|12.887305|10.444675|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131870000|Federal Medical Center Nguru, Yobe State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Nguru, Nàìjíríà|Nguru]] | {{Coord|12.881294|10.447423|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102197219|Suzan Memorial Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|9.183625|7.185488|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102197286|Standard Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|9.6107|6.536136|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102197359|Maraba Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|9.216221|7.181005|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102197415|Lucas Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|9.11046|7.218201|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102197690|Citizen Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]]<br/>[[Suleja]] | {{Coord|9.193288|7.179819|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126122060|Shagunu Basic Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|10.340616|4.475363|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126122454|Amboshidi Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|10.315291|4.476793|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126122521|Mariga Basic Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|10.133744|6.024662|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126126246|Shiloh Lifecare Hospital and Diagnostic Services]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|9.607105|6.530612|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126126701|General Hospital New-Bussa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|9.880241|4.500876|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126126711|Victory Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|9.931054|5.598515|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126127887|Nice Int'l Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|9.065955|5.991547|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126127896|Yetu Group Of Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|9.066417|5.992329|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126127958|IBB Specialist Hospital Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|9.583624|6.546335|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126128040|Savannah Hospital Minna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|9.606784|6.560112|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126128219|Alpha Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|9.62179|6.573178|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126128275|Dr. Musa Inuwa General Hospital Minna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|9.596474|6.575936|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130745086|Top Medical Hospital. minna]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|9.601103|6.562223|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133323872|GENERAL HOSPITAL AUNA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|10.189657|4.736388|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133324202|GENERAL HOSPITAL NASKO]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|10.517398|4.910639|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133464267|Supreme Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]]<br/>[[Minna]] | {{Coord|9.613889|6.556944|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133467870|Unity Clinic and Maternity Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|9.345639|6.278389|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133698605|Cedar Crest Hospital Ltd - Niger State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|9.175099|4.807409|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136593360|Wushishi Rural Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|9.437781|6.047385|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137261210|Federal Medical Centre, Bida, Niger State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|9.073753|5.998541|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137261352|Federal Medical Centre, New Bussa, Niger State]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Niger|Niger State]] | {{Coord|9.8845|4.5056|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q30265211|Nnamdi Azikiwe University Teaching Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Nnewi]] | {{Coord|6.025768|6.913867|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112648505|Nnamdi Azikiwe University Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Nnewi]] | {{Coord|4.646891|7.942885|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115024318|Akulue Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Nsukka]] | {{Coord|6.778788|7.433643|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115024437|THE GOOD SHEPHERD HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Nsukka]] | {{Coord|6.820994|7.425954|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133297528|primary health center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q129257556|Nteje]]'' | {{Coord|6.272505|6.920725|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133297556|St. mary hospital and maternity nteje]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q129257556|Nteje]]'' | {{Coord|6.458076|7.504097|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133297574|mother of mercy hospital and maternity nteje]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q129257556|Nteje]]'' | {{Coord|6.221199|7.445469|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123463844|Al-Noury Specialist Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Nàìjíríà]] | {{Coord|11.980572|8.45116|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123463906|Bela hosital kano state]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Nàìjíríà]] | {{Coord|12.084192|8.631434|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133289149|Vineway Specialists Hospital & Diagnostic Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Nàìjíríà]] | {{Coord|7.239939|5.225734|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133502711|Gwoza General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Nàìjíríà]] | {{Coord|11.083118|13.694236|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133806191|Tomahar Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Nàìjíríà]] | {{Coord|7.158715|8.862727|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137775447|Akum Primary Hea;lth Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Nàìjíríà]] | {{Coord|8.5|8.51|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136593130|Gaskiya Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Niger (country)|Nìjẹ̀r]] | {{Coord|9.272248|7.192537|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133456616|Lagos Island General Hospital Odan, Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Èkó]] | ''[[:d:Q94751421|Odan]]'' | {{Coord|6.447752|3.397215|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133484032|Abike Memorial Clinic & Maternity Essa A, Offa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q7079013|Offa]]'' | {{Coord|8.146048|4.722428|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134414116|Ofa specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Kwara|Kwara State]] | ''[[:d:Q7079013|Offa]]'' | {{Coord|5.414371|7.070105|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133330796|Ify maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | ''[[:d:Q132557486|Ogbunike]]'' | {{Coord|6.14|6.98|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102175542|MedicPlus Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ògùn|Ogun State]] | {{Coord|6.846846|3.43395|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102175642|Lantos Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ògùn|Ogun State]] | {{Coord|6.848363|3.41406|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102178359|Broadland Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ògùn|Ogun State]] | {{Coord|6.724082|3.397807|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102178668|Beachland Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ògùn|Ogun State]] | {{Coord|6.694847|3.42449|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102178696|Balda Hospital And maternity Home]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ògùn|Ogun State]] | {{Coord|6.677609|3.346397|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102178743|Ariset Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ògùn|Ogun State]] | {{Coord|6.668478|3.102395|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102179020|Oke Afa Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ògùn|Ogun State]] | {{Coord|6.715301|3.420938|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102270203|Shirish Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ògùn|Ogun State]] | {{Coord|6.712568|3.236662|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102270513|Rubee Medical Centre Ltd]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ògùn|Ogun State]] | {{Coord|6.711966|3.232986|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q109723450|OOUTH Afriglobal Medicare]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ògùn|Ogun State]] | {{Coord|6.593951|3.345777|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q109723904|African Centre of Excellence for Genomics of Infectious Diseases]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ògùn|Ogun State]] | {{Coord|7.736464|4.444591|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112075840|Ogun State Government Hospital Ota]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ògùn|Ogun State]] | {{Coord|6.682726|3.2091|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112076652|God's Hope Hospital, Ogun State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ògùn|Ogun State]] | {{Coord|7.165995|3.319447|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112967902|Federal Neuro-Psychiatric Hospital, Aro]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ògùn|Ogun State]] | {{Coord|7.147035|3.358694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126165217|Ogun state general Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ògùn|Ogun State]] | {{Coord|6.986316|3.676693|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126202575|Fountain Hospital Ago-Iwoye]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ògùn|Ogun State]]<br/>''[[:d:Q4693316|Àgọ́ Ìwòyè]]'' | {{Coord|6.935439|3.901641|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476264|Cedars dental center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ògùn|Ogun State]] | {{Coord|6.719532|3.24818|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137291902|Ace Medicare Clinics Ltd Ota, Ogun State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ògùn|Ogun State]] | {{Coord|6.683044|3.170376|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q140312946|AFONJA SPECIALIST HOSPITAL LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ògùn|Ogun State]] | | | |- | ''[[:d:Q140965612|Pioneer Laboratory Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ògùn|Ogun State]] | {{Coord|6.46655|3.177809|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102175365|Ore Ofe Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ojo, Eko|Ojo]] | {{Coord|6.494825|3.125465|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105702725|Naval Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ojo, Eko|Ojo]] | {{Coord|6.452851|3.283371|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102176137|Kingsmith Hospital And Maternity]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816143|Ojodu/Agidingbi/Omole]]'' | {{Coord|6.658886|3.363105|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102249806|St Timothy Catholic Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816143|Ojodu/Agidingbi/Omole]]'' | {{Coord|6.650028|3.358412|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102267395|St. Marys Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816143|Ojodu/Agidingbi/Omole]]'' | {{Coord|6.631973|3.361839|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102270165|Silkin Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816143|Ojodu/Agidingbi/Omole]]'' | {{Coord|6.65019|3.34669|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102270581|Royan Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816143|Ojodu/Agidingbi/Omole]]'' | {{Coord|6.644731|3.364201|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113537370|Supreme Health Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ojuelegba, Lagos]] | {{Coord|6.48302|3.33677|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105682252|Igbinedion University Teaching Hospital, Okada]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q117607372|Okada]]'' | {{Coord|6.720467|5.38036|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133307929|Express Clinic & Maternity, Oke-Onigbin]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q7081879|Oke-Onigbin ní agbègbè Isin ní Ìpínlẹ̀ Kwara]]'' | {{Coord|8.214306|4.642601|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101589680|Obangede General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q7081917|Okehi]]'' | {{Coord|7.609667|6.217194|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101590641|College Medical Centre FCE Okene]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q7081917|Okehi]]'' | {{Coord|7.561667|6.242917|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101589334|Okengwe General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Okene]] | {{Coord|7.546361|6.196556|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102199784|Wind Of Grace Hospital And Maternity]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816240|Okota]]'' | {{Coord|6.506701|3.301961|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102249416|SYD-MONIC Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816240|Okota]]'' | {{Coord|6.509503|3.314125|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102267605|St. Raphaels Hospital Ltd]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816240|Okota]]'' | {{Coord|6.496638|3.316272|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102270324|Samaria Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816240|Okota]]'' | {{Coord|6.510654|3.311346|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133289960|Eldorado multi specialist hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q113008102|Okpuno-Awka]]'' | {{Coord|6.23146|7.073348|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133296826|New life hospital and maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q113008102|Okpuno-Awka]]'' | {{Coord|6.212009|6.787297|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133389434|New Covenant Children Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q113008102|Okpuno-Awka]]''<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | {{Coord|6.231902|7.06677|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133390395|St Faith Hospital - Temp site Awka]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | ''[[:d:Q113008102|Okpuno-Awka]]'' | {{Coord|6.221796|7.064314|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102064413|General Hospital Orile-Odo]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Olúyọ̀lé|Olúyọ̀lé]] | {{Coord|7.247917|3.856056|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101587314|Abejukolo-1 General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q7089500|Omala]]'' | {{Coord|7.86725|7.508722|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552210|General Hospital Igbekebo]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Ese Odo]] | {{Coord|6.356331|4.864981|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552359|Idanre General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.109398|5.114716|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552435|Aribo Hospital Igbekebo]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ilaje]] | {{Coord|7.825797|4.883632|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112075295|State Specialist Hospital, Akure Ondo State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.24215|5.195688|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131906765|St John And Mary Hospital Oshabi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.246912|5.180071|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133281066|ST. MICHAEL'S HOSPITAL, AKURE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.243901|5.174315|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133281134|Sckye Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.255274|5.189444|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133286137|Newday Medical Centre, Akure Ondo State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.264596|5.210299|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133286155|Nigeria Police Cottage Hospital, Akure]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.239981|5.205693|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133286166|J & E Fatunla Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.239289|5.180216|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133286180|Jobarteh Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.252594|5.202675|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133286197|ADE-TADE HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.27273|5.167989|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133286212|LEO Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.262199|5.172828|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133286253|Joe Jane Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.270137|5.204951|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133286353|Key of David Specialist Hospital and Fertility Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.237378|5.198591|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133286413|Tender Heart Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.244276|5.24472|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133289092|Karis Life Hospital & Diagnostic Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.284751|5.160395|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133289102|ROHI Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.232075|5.192582|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133289115|Infectious Diseases Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.240037|5.227861|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133289129|Avon Healthcare Fujah Specialist]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.257313|5.176862|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133289166|Miteda Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.253152|5.210794|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133289190|Netcare Multispecialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.265426|5.214451|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133289205|SENIDAH HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.228769|5.208942|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133289225|Moviv Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.252862|5.20232|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133289245|The Fertility & Gynaecology Centre (THE HOSPITAL)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.226929|5.223872|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133289937|Momaak Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.262692|5.168714|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133289970|Neuropsychiatrist Special Hospital Akure]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.222413|5.219583|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133295553|Police Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.239703|5.205606|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133295563|Life Crystal Rivers Specialist Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.260664|5.210244|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133295576|Citticare Global Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.280248|5.197519|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133295639|Banjo Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.252939|5.185684|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133295663|Aquinas College Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.241711|5.1952|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133308362|Mapet Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.240328|5.200215|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133308377|Basic Health Centre, Danjuma]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.247826|5.176816|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133308409|Royal Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.262205|5.172814|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133308417|Akinsete Hospital.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.221139|5.210227|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133309224|Kings Medi-Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.234428|5.221228|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133309228|Sheri hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.282685|5.200003|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133338290|Kemisola Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.257139|5.205813|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133338853|Deborah Hospital and Diagnostics]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.274369|5.275815|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133339142|Akintan Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.272983|5.202235|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133339541|Joymax Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.281261|5.204699|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133358831|De Victory Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.244205|5.201277|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133374403|DR TEEBAH MEDICAL CENTER]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.258015|5.2259|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133374426|West Health Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.255284|5.189388|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133375192|Falaye Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.253371|5.192381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133375426|Idera Clinics]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.233819|5.191078|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133375681|Bsbalola Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.243339|5.200215|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133377141|OLUMORIN HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.267364|5.169539|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133377880|Dayspring Medical And Diagnostic Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.267364|5.169539|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133378225|Dac Matey Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.240596|5.196713|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133380529|Orange Dental Specialist hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]] | {{Coord|7.252532|5.213715|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134694546|Isakunmi Comprehensive Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.262066|5.205591|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134698140|Ekan Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|5.414463|7.069932|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134698149|Terebo Omowetan Hospital Ikare]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.53093|5.759405|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134698163|Okela Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.574451|5.739454|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134701739|Inland Medical Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.637213|5.72323|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134701792|Iyame Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.531416|5.757407|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134701796|Jubilee Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|6.549522|3.228055|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134701827|Care Giver Medical Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|6.453114|2.894878|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134701850|Isoonisu Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|5.75353|5.75353|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134701854|Alapata Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|5.41446|7.069947|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134701860|Ayoogunlade Poly Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|5.7786|5.7786|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134703215|State Specialist Hospital Ikare]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.528125|5.764764|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134705212|Grace Land Specialist Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|5.414264|7.069905|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134706884|Kolawole Clinic Ikare]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.337029|4.981912|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134706937|Al-Huda Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.526528|5.79072|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134706979|Basic Health Centre Ugbe]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.113036|4.627805|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134717472|Ipori Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|6.488413|3.363072|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134717494|Ise Primary Health Clinic]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.47|5.68|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134717529|Akunnu Primary Health Clinic]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.52|5.9|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134717539|Auga Okeimole Health Post]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.45|5.95|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134717557|Basic Health Centre Auga Okeigbagbo]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.46|5.96|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134717643|Ikakumo Health Post]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.55|5.98|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134718063|Abimbola Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|6.820425|4.068599|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134718124|Jide Clinic Ikare]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|6.613356|3.296671|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134718136|Iku Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.518005|5.736974|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134718207|Otaloke/Oketedo Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.5|5.92|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134718237|Oketun/Abadara Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.5|5.74|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134718261|Basic Health Centre Ilepa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.522577|5.757034|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134718269|Oke Royal Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.529017|5.755611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134718284|Basic Health Centre Okoja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.516687|5.745091|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134718315|Basic Health Centre Okeruwa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.482326|5.227271|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134718325|Oyinmo Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.513477|5.745054|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134718347|Bola Clinic Ikare Akoko]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.52|5.75|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134718421|Ibikunle Hospital Ikale]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|6.50402|4.768803|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134718427|Ibukun Olu Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.52|5.75|display=inline}}<br/>{{Coord|7.5167|5.75|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134718453|Ikare Akoko B. B. Clinic and Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.53|5.76|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134718457|Ikare Akoko Frontline Medical Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.53|5.76|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134718464|Omolola Clinic Ikare]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.52|5.76|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134725562|Tokunbo Basic Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.48|5.92|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134725566|Adeyemi Memorial Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìwọòrùn Akoko]] | {{Coord|7.100006|4.841845|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134725579|Ajowa Basic Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìwọòrùn Akoko]] | {{Coord|7.682075|5.896131|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134725599|Gedegede Basic Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.632699|5.877867|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134725601|Igasi/Eriti Basic Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìwọòrùn Akoko]] | {{Coord|7.728078|5.793103|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134725603|Arigidi Basic Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìwọòrùn Akoko]] | {{Coord|7.563136|5.776234|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134725611|Ijaja-Arigidi Basic Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìwọòrùn Akoko]] | {{Coord|7.563134|5.776245|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134725617|Iye Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìwọòrùn Akoko]] | {{Coord|7.593309|5.749458|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134725637|Agbaluku-Arigidi Basic Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìwọòrùn Akoko]] | {{Coord|7.563129|5.776243|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134729737|Greater Tomorrow Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìwọòrùn Akoko]] | {{Coord|7.528406|5.763059|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134729828|Imo-Arigidi Basic Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá-Ìwọòrùn Akoko]] | {{Coord|7.573924|5.795628|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134729854|Itoto Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.45|5.9|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134729883|Ipesi Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|7.369722|5.952631|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134729914|Okua Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Òndó|Ondo State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúúsù-Ìlàòrùn Akoko]] | {{Coord|8.011816|4.619518|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101991439|Babalola Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q7092211|Ondo West]]'' | {{Coord|7.094389|4.826222|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133456258|Creek Hospital Onikan,]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Èkó]] | ''[[:d:Q101959197|Onikan Health Centre]]'' | {{Coord|6.445076|3.405379|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105669178|General Hospital Onitsha]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Onitsha]] | {{Coord|6.154739|6.790863|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114253384|BATHSAIDA SPECIALIST HOSPITAL AND MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Onitsha]] | {{Coord|6.12816|6.782156|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114253492|OBINWANNE HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Onitsha]] | {{Coord|6.144318|6.831964|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114253538|RUSHGREEN MATERNITY HOSPITAL & CLINICS]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Onitsha]] | {{Coord|6.185612|6.794402|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114253548|St. Lukes Hospital Anambra]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Onitsha]] | {{Coord|6.147987|6.781582|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133294642|Rockville Hospitals limited]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Onitsha]] | {{Coord|6.153634|6.777299|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133294679|St. Lukes Hospital in Onitsha]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Onitsha]] | {{Coord|6.148223|6.781578|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133294700|Mezie Hospital and Maternity Onitsha]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Onitsha]] | {{Coord|6.080989|6.96586|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133294713|Divine Hospital and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Onitsha]] | {{Coord|6.203412|7.06052|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133296120|St Charles Borromeo Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Onitsha]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Onitsha]] | {{Coord|6.143198|6.818277|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133296123|New Hope Hospital and Laboratory]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Onitsha]] | {{Coord|6.146834|6.786616|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133296133|Bex Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Onitsha]] | {{Coord|6.123049|6.795337|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133296185|Benedicts Memorial Hospital Onitsha.]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Onitsha]] | {{Coord|6.132626|6.77848|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133296200|Azokwu Memorial Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Onitsha]] | {{Coord|6.148543|6.80671|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133296211|Arinzechukwu Hospital & Childrens]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Onitsha]] | {{Coord|6.154483|6.777938|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133306484|Nigeria Health Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Onitsha]] | {{Coord|6.159856|6.779603|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133318514|Toronto hospital Onitsha]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Onitsha]] | {{Coord|6.135342|6.794746|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133366645|Venik specialist hospital and Maternity Onitsha]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Onitsha]] | {{Coord|6.150671|6.859618|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133405753|Toronto Hospital Onitsha.]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Onitsha]] | {{Coord|6.135347|6.794802|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133663248|NAUTH Guinness Eye centre.]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | [[Onitsha]] | {{Coord|6.154787|6.792227|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133651825|General Hospital Onueke]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Ebonyi|Ebonyi State]] | [[Onueke]] | {{Coord|6.169847|8.034824|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552924|Stella Obasanjo Children and Women Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q7101001|Oredo]]'' | {{Coord|6.274711|5.631504|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101553305|Military base hospital,Benin]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q7101001|Oredo]]'' | {{Coord|6.318231|5.607717|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102064277|General Hospital Igboho]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Orelope|Orelópé]] | {{Coord|8.842806|3.75075|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552473|General Hospital Abudu]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q7102189|Orhionmwon]]'' | {{Coord|6.294416|6.020345|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552490|ossiomo Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q7102189|Orhionmwon]]'' | {{Coord|6.285009|6.044192|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552562|Oben Cottage Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q7102189|Orhionmwon]]'' | {{Coord|6.008384|5.911966|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552589|Government Hospital Urhonigbe]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q7102189|Orhionmwon]]'' | {{Coord|5.983613|6.177813|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102064189|General Hospital Ikoyi-Ile]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59819802|Oriire]]'' | {{Coord|8.243417|4.171722|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113534513|Orile Agege General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816065|orile iganmu]]'' | {{Coord|6.6288|3.3112|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114243350|Uwem Foundation Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Oron, Nàìjíríà|Oron]] | {{Coord|4.807395|8.237909|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552345|Temidire Primary Health Centre]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|8.387689|3.579547|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102059161|Comprehensive Health Centre Ifewara]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.461022|4.679066|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102061178|Iperindo Comprehensive Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.497389|4.823306|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102061203|Igila Primary Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.573332|4.684734|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102061224|Inisa Primary Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.985273|4.625775|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102061232|Sokoto Primary Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|13.033322|4.846958|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102061234|Onigbogi Primary Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.348984|4.959783|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102061237|Odogbo Primary Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|5.535185|5.964484|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102061256|Ajido Primary Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.460103|4.76095|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102061375|Aguda Primary Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|6.636203|3.348019|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102061452|Iyinta Primary Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.550116|4.733291|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102061507|Iwara Primary Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.717732|4.216403|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102061616|Ayetoro Primary Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|8.004419|4.97485|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102061736|Lawaye Primary Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.620996|4.821427|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102061866|Iwikun Primary Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.559799|4.731646|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102062012|Primary Health Centre Ibodi]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.353521|4.404828|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102062216|Odo-Ijesa Primary Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.650029|4.833319|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102062713|Kajola Bowaje Primary Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.721994|4.633398|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102063011|Owode Primary Heath Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.918712|4.52502|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102063123|Faforiji Primary Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.283309|4.71667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102063274|Itaapa Primary Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.416017|4.762891|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102063338|Temidire Primary Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.50393|3.570564|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102063530|Arowojobe Primary Health Care Center]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.369196|4.962606|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102063665|Ayegunle-Olowu Primary Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.524244|4.794289|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102063751|Atorin Primary Hearth Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.581207|4.736423|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102063810|Ajebandele Primary Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.5045|4.751759|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114634919|Oloye Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.76351|4.53465|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114662243|Obafemi Awolowo University Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.517722|4.526348|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115054887|Osogbo Central Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.767959|4.565887|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115470131|State Hospital, Asubiaro, Osogbo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.768479|4.547438|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115470224|Ilé. Iwosan]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.902656|4.668548|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115470311|State Hospital, Ikire]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.363444|4.183767|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115470370|State Hospital, Ilesa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.633918|4.727877|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115470425|State Hospital, Ila Orangun]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.965396|4.979988|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115470454|State Hospital, Ede]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.710973|4.447872|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115474972|OSBC Clinic, Osun State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.780144|4.589051|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115474998|Government House Clinic, Osogbo.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.789298|4.540781|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115475009|House of Assembly Clinic, Osogbo.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.741777|4.518633|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115475086|Secretariat Staff Clinic, Oshogbo.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.411769|3.908115|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115475107|General Hospital, Ejigbo, Osun State.]]'' | Eyi jẹ ile-iwosan ti Ipinle ni Ipinle Osun, Nigeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.87913|4.297713|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115475133|General Hospital, Ijebu-Jesa, Osogbo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.691774|4.805577|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115475175|General Hospital, Ipetumodu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.50325|4.444548|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115475207|General Hospital, Ifetedo, Osun State.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.321413|4.85248|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115475217|General Hospital, Okuku, Osun State.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.911263|4.288148|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115475227|State Hospital, Ipetu-Jesa, Osun State.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.503179|4.881144|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115475247|State Hospital, Iwo, Osun State.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.632455|4.200334|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115475260|State Hospital, Oke-Ogbo, Ile-Ife, Osun State.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.46944|4.579574|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115475280|State Hospital, Ede, Osun State.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.710973|4.447872|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115475298|State Hospital, Ila Orangun, Osun State.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.965396|4.979988|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125893944|Oloyan, Erin Osun Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.829798|4.485345|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125893991|AL YUSRU Islamic Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.839782|4.484613|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125894080|Oke Eran Ilobu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.847376|4.490738|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126086734|Good and Mercy Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.775563|4.513599|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126086772|Alive Hospitals]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.786212|4.529317|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126086825|Jola-Olu Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.816382|4.527282|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126087443|Homocare Gracious Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.820463|4.583655|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126088354|Wesley Guild Hospital, Ilesha]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.615504|4.734794|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126088374|Oba Adenle Memorial Hospital, Ilesa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.618879|4.734034|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126088422|Olomola hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.743053|4.54732|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126088460|University health centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.744567|4.543354|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126089842|Akarabata Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.486263|4.545093|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126089903|Oke Ogbo Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.449462|4.601427|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126092831|Solace Medicare, Modakeke Central Hospital Unit]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.471784|4.529585|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126092842|Kosehunti Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.488579|4.544821|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126093001|Olunife Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.493803|4.554439|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126093025|Ultimate hospital Ife]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.497858|4.569637|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126093052|Papa Oshoffa Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.515841|4.569415|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126093076|Humanity hospital Ede]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.706302|4.491065|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126093114|BWB Hospital Osogbo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.782685|4.541823|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126094780|Spring Hope Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.793076|4.577916|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126100122|ILE IWOSAN ALADE]]'' | ilé ìwòsan aladani ní ìlú ilobu | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.836833|4.479269|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126126722|Victory Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.78269|4.541823|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126726797|Wesley Guide hospital Ilesa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.61548|4.73482|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126726828|Living petals medical center Ilesa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.638432|4.756242|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133295250|Homocare Grace Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.820559|4.584002|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133485277|Life Care Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.734901|4.426884|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133486242|Ronbay Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.728829|4.427272|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133504095|Al-Hikmoh Maternity Home]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.727126|4.45325|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133504377|Ore Ofe Hospital Ede]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|4.441226|4.441226|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133504417|Olomola Hospital Alajue 1, Ede South]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|4.452795|4.452795|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136795865|General Hospital Oke Ogbo Ile]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.766667|4.566667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136795910|State Hospital lkire]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.377056|4.206083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137386268|Oke-Ogi Iree Health Facility]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|4.72591|4.72591|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552606|General Hospital Afuze]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q7114274|Owan East]]'' | {{Coord|6.964377|6.042271|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552634|General Hospital Sabon Gida Ora]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q7114275|Owan West]]'' | {{Coord|6.905409|5.935345|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552757|General Hospital Uzebba]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q7114275|Owan West]]'' | {{Coord|7.001845|5.913618|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q30280201|Federal Medical Centre Owerri]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Owerri]] | {{Coord|5.504215|7.021594|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q106033391|Ochiedike Diagnostic Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Owerri]] | {{Coord|5.48378|7.018332|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112739581|Federal Medical Centre, Owerri]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Owerri]] | {{Coord|5.503064|7.024088|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115098725|INTERNATIONAL CHRISTIAN COMMUNITY HOSPITALS]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Owerri]] | {{Coord|5.495151|7.035319|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133656740|Bob memorial medical centre and specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Owerri]] | {{Coord|5.470786|7.043995|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476089|Patroit Dental clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Owerri]] | {{Coord|5.505816|7.037038|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102267675|St. Daniel's Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816180|Oworonshoki]]'' | {{Coord|6.555365|3.397309|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q7894624|University College Hospital Ibadan]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]]<br/>[[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.40216|3.90221|display=inline}} | [[Fáìlì:UNIVERSITY COLLEDGE HOSPITAL, Ibadan 3.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q101519065|Lafia Hospital, Ibadan]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|7.383306|3.882611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101519122|Alafia Hospital Ibadan]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|7.3995|3.8885|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552759|Emmanuel Alayande College of Education Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|7.431696|3.966452|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552817|Ilé ìwòsàn Ládòkè Akíntólá]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]]<br/>[[Ògbómọ̀sọ́|Ògbómọ̀ṣọ́]] | {{Coord|7.778549|4.552132|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552913|General Hospital Fiditi]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|7.717652|3.922995|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552920|General Hospital Ilora]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|7.800956|3.903389|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552927|Igbeti General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|8.737591|4.147875|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101553167|Eruwa General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|7.539957|3.428134|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133274084|Avon Healthcare Jolamade specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|7.406437|3.913824|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136727795|Adeoyo Maternity Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|7.387111|3.903056|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136728063|Zoe Specialist Mission Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|7.355417|3.876444|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136771819|General hospital moniya]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|7.532361|3.910889|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136772262|King's Way International Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|7.427611|3.91275|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136772267|Oni & Sons Childrens' Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|7.362639|3.862111|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136772282|Our Lady of Apostles Catholic Hospital (Oluyoro)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|7.388694|3.920333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136772304|Police hospital eleyele]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|7.408056|3.865417|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136772313|Ring Road State Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|7.361889|3.866639|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136772349|Saint Dominic Catholic Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|7.391972|4.01125|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136772359|St. Annes's Anglican Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|7.396389|3.916667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137243128|Anfani Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|7.847223|3.934805|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137249198|Baptist Hospital Oyo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|7.819064|3.920925|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137272796|Awe Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|3.95855|3.95855|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137272818|Ago Are General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|8.508875|3.418914|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q141438642|Infectious Diseases Institute Health Omolewa, Ibadan]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|7.3977|3.9031|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q141444443|Infectious Diseases Institute Health Olodo, Ibadan]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Oyo State]] | {{Coord|7.401962|3.917313|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101825617|Patigi General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q7144399|Patigi]]'' | {{Coord|8.720472|5.751389|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101854491|Lade Cottage Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q7144399|Patigi]]'' | {{Coord|8.754167|5.616833|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122947760|Cottage Hospital Pindiga]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59815550|Pindiga]]''<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Akko]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|9.991645|10.966809|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115094329|Fertile hospital and ivf center jos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.845437|8.869118|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115094542|Oasis medical center jos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.873098|8.872053|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115095129|Zenith Medical Center Jos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.86265|8.860841|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125869348|Ginza Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.921881|8.885628|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126000723|Sauki hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.910366|8.882149|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130639135|Adoose Specialist Hospital, plateau]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.934507|8.885566|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130639149|Focus Hospital,plateau]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.914216|8.874923|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130639175|FOMAS Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.891871|8.897032|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130639254|Bimma Orthopaedic Hospital and Diagnostics]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.835078|8.859961|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130639362|Mercy Seat Specialist Hospital,Jos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.77486|8.850005|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136734441|Vom Christian Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.896528|8.858333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136734473|Panyam Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.933333|8.883333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136734529|Our Lady of Apostles and Orphanage Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.896528|8.858333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136734537|Ola Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.92975|8.884556|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136734551|Langtang General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.933333|8.883333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136735941|General Hospital Tunkus]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.933333|8.883333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136735949|General Hospital Shendam]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.933333|8.883333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136735960|General Hospital Mangu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.933333|8.883333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136735971|General Hospital Deng]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.933333|8.883333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136736008|General HospitalBarkin Ladi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.933333|8.883333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136736162|General Hospital Angware]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.933333|8.883333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136771787|Ecwa Hospital Mariri]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.933333|8.883333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136771797|Cottage Hospital Bokkos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.933333|8.883333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136771800|Cottage Hopistal Dyerok]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.933333|8.883333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137785647|SUNNAH HOSPITAL. PLATEAU]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.908271|8.74218|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137785657|GOODSHEPHERD LANGTANG SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.144413|9.793667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137785664|LONGBAP MEMORIAL SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.896234|8.884104|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137785676|ACHILLES SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.817141|8.863291|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137785695|Top-Notch Medicare Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.866551|8.852667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137800948|ADVENTIST HEALTH INTERNATIONAL. JENGRE PLATEAU]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|10.244811|8.803858|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137800988|HOPE HILL SPECIALIST MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.896045|8.887283|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137801194|ABNIRA MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.218208|9.517971|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137801207|WASE COTTAGE HOPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.097898|9.963183|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137801287|GENERAL HOSPITAL, DENGI]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Plateau|Plateau State]] | {{Coord|9.370231|9.978295|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q18163198|Braithwaite Memorial Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.78028|7.01389|display=inline}} | | |- | [[University of Port Harcourt Teaching Hospital]] | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.89944|6.92861|display=inline}} | | |- | [[Ile-iwosan ologun, Port Harcourt]] | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.826667|7.003056|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102105390|Datta Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.83975|7.044083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102134288|Life Forte Specialist Hospital Ltd.]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.817694|6.954056|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102146399|First Dominion Mandate Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.957417|7.005889|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105998967|Newyou Wellness Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.834841|7.02111|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114185647|SEASIDE SPECIALIST SURGERY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.76119|7.024667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125732479|Kariden Diabetes and Endocrine Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.828847|7.004896|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125732693|Shield Specialists Hospital | Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.81731|7.05109|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125732751|SAVEALIFE MISSION HOSPITAL - hip & knee replacement surgery, spine surgery, kidney transplant, IVF center, heart surgery]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.829113|7.019726|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125732829|Valentine Hospital - Port-Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.782059|7.008718|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125733107|Salem Hospital port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.875792|7.134651|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125733408|Ridcol Hospital Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.804178|7.000463|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125745106|Princess Medical Center Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.808604|7.018604|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125745756|Precious Life Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.855798|6.985562|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125745852|PALMARS Hospital Limited (Laparoscopy, ICU and Dialysis Centre)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.811561|6.981069|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125750091|Jeconiah Children Hospital Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.8156|7.0498|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125750429|Hopeville Specialist Hospital Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.889377|7.013328|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125750543|Hilton clinics Adageorge Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.830186|6.975326|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125750626|Higgwe Memorial Hospital Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.866177|6.965487|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125750668|Halten Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.82|7.03|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125751182|Golden Hands Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.86357|6.98275|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125801187|El-Joedam Specialist Clinics Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.850209|6.969407|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125801289|El-Bene Hospital Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.82447|6.97467|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125801326|Destiny Hospital Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|6.989514|4.797704|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125801376|Daily Spring Hospital Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|7.006341|4.789557|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125801412|Chris The King Hospital Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|5.13382|7.35546|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125801430|C.Bennett Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.822382|6.97216|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125801470|Calvary Hospital Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.83162|6.991682|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130458717|Mary Land Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.860801|7.057043|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130527760|Maryland Hospital Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]]<br/>''[[:d:Q118875845|Rumuokwurusi]]'' | {{Coord|4.860825|7.057052|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130551550|Providence Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.8465|6.9734|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130551558|The Riverside Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.815|7.05|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130551562|Teme Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.83|7.04|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130551619|Tucn Industrial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.82|7.03|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130551628|Gafe Eye Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.756203|7.038888|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130563922|Naval Medical Centre, Port Harcourt, Rivers State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.742139|7.038039|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130593040|Acron Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.822218|7.016456|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133698515|Nobsam Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.828878|7.036699|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133820482|GoodHeart Medical Consultants Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.819898|7.000442|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133820564|Alma Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.812532|7.008739|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476033|Sterling Dental Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.81229|7.060103|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476099|Blossom Dental service]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.847843|7.066533|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476116|Bestsmile dental clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.796267|7.0057|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476435|St. Martins Hospital Dental Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Port Harcourt]] | {{Coord|4.824092|7.015657|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102076558|Potiskum Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Potiskum]] | {{Coord|11.70725|11.081722|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136804444|General Hospital Potiskum]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Potiskum]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Yobe|Yobe State]] | {{Coord|11.709115|11.069455|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101947290|General Hospital Kagara]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59819646|Rafi]]'' | {{Coord|10.191694|6.258|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q18343933|Meridian Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.80056|6.99861|display=inline}} | | |- | [[Kelsey Harrison Hospital]] | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.78944|6.99278|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q18393938|Rehoboth Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.79556|6.99972|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102148486|Clean Springs Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]]<br/>[[Port Harcourt]] | {{Coord|4.822972|7.050139|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102170049|Ansett Diagnostic Hospital Limited]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.815587|7.049843|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114185550|OFURE SPECIALIST CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.834|7.0153|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125959617|Meridian Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.800556|6.998611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125959744|Harryland Hospitals Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.748152|7.04019|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126202357|Fountain Hospital and Maternity Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]]<br/>[[Port Harcourt]] | {{Coord|4.802475|6.991857|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126202403|Fountain Blue Hospital Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]]<br/>[[Port Harcourt]] | {{Coord|4.833371|6.975862|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126202433|Getwell Hospital Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]]<br/>[[Port Harcourt]] | {{Coord|4.847256|6.974549|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126202679|St Catherine's Specialist Hospital Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]]<br/>[[Port Harcourt]] | {{Coord|4.820055|7.051633|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126202717|Nedal Specialist Hospital Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]]<br/>[[Port Harcourt]] | {{Coord|4.835254|7.02572|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126204465|Lift Care Specialist Hospital Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]]<br/>[[Port Harcourt]] | {{Coord|4.810777|7.00439|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126207459|Eli Johnson Hospital Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]]<br/>[[Port Harcourt]] | {{Coord|4.845704|7.053225|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126207617|Soldua Specialist Hospital Ltd., Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]]<br/>[[Port Harcourt]] | {{Coord|4.817229|7.051731|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126208669|Alphonso Hospital Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]]<br/>[[Port Harcourt]] | {{Coord|4.828093|7.067295|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126208762|LICONIC SPECIALISTS HOSPITAL (Formerly Safe Motherhood Specialist Hospital)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]]<br/>[[Port Harcourt]] | {{Coord|4.848043|7.054915|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126208998|Marina Specialist Hospital Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]]<br/>[[Port Harcourt]] | {{Coord|4.797508|7.013993|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126209291|Dr Solution Cottage Specialist Hospital Ltd Rumuosi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]]<br/>[[Port Harcourt]] | {{Coord|4.880957|6.941471|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126210468|Erlings Children's Hospital Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]]<br/>[[Port Harcourt]] | {{Coord|4.865092|6.973682|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126210487|St Felicia Medical Specialist Hospital Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]]<br/>[[Port Harcourt]] | {{Coord|4.894154|6.991827|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126210503|Sophia Clinic Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]]<br/>[[Port Harcourt]] | {{Coord|4.842585|7.040716|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126210538|Braitwait Memorial Specialist Hospital Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]]<br/>[[Port Harcourt]] | {{Coord|4.784321|7.010371|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126210603|Lushgreen Medical Center Port Harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]]<br/>[[Port Harcourt]] | {{Coord|4.794085|7.0334|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130493397|General Hospital Abua]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|6.65089|4.85403|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130504059|Emelego Health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.821|6.513|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130544329|Channels Clinic & Hospital Nig. Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|5.414349|7.06987|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130544373|Delta Specialist Hospital Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.472246|7.177375|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130544402|St. Peters Hospital and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.453624|7.186291|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130563630|Divine ụlọ ọrụ ahụike dị na Naịjiria Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Oyigbo|Oyigbo]] | {{Coord|9.242363|7.082063|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130570669|Calvary Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Obio-Akpor]] | {{Coord|4.831597|6.991657|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476075|Whyteville Dental Clinic]]'' | Ilé ìwòsan itọju eyin ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.835171|7.0165|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137045658|Model Primary Health Center, Rumuepirikom]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Obio-Akpor]] | {{Coord|4.83|6.99|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137362637|ULTIMATE SPECIALIST CLINIC & HOSIPTAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.79127|7.052855|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137366878|RNZ Occupational Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.815629|7.049795|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137592492|OLUNWA MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.799287|7.032689|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137592654|ANCHOR HOSPITAL RIVER STATE, NIGERIA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.856883|7.074268|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137592668|PRINCESS MEDICAL CENTRE RIVERS STATE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.806427|7.022702|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137592776|EBONY HOSPITAL RIVERS STATE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.834892|6.994307|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137592836|UNIVERSITY OF PORT HARCOURT TEACHING HOSIPTAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.915473|6.900211|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137592980|RIVERS STATE UNIVERSITY TEACHING HOSIPTAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.778396|7.014134|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137593216|VITA MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.758592|7.076488|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137593245|CHRIST THE KING HOSPITAL, RIVERS STATE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.839266|7.041079|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137593258|TEME HOSPITAL LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.784483|6.823877|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137595080|TRIUMPH HOSPITAL RIVERS STATE. NIGERIA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.82|7.03|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137595088|SONABEL MEDICAL CENTR-ERUMUEME]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.829888|6.990259|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137595457|ST. CATHERINES SPECIALIST CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.820106|7.052167|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137595494|ST. PATRICK HOSPITAL, Rivers state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.81|7.02|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137595523|MOUNT HERMON MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.83|7.04|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137595543|MORNING STAR HOSPITAL. Rivers state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.801888|7.005181|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137595650|WOJI COTTAGE HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.8601|7.0544|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137595722|PALMERS HOSPITALAND MAT. HOME]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.81308|6.984799|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137595738|ST. MARTINS HOSPITAL, Rivers state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.814224|7.068687|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137595747|PAMO CLINICSAND HOSPITAL LTD.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.839741|7.026165|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137595757|BOSOM HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.804763|7.021256|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137595785|NIGERIA CUSTOMS SERVICE MEDICAL CENTRE. Rivers State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.82|7.05|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137595802|NIGERIA CUSTOMS SERVICE CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.82|7.05|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137595831|MILITARY HOSPITAL, PORTHARCOURT]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.827636|7.006529|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137596096|97 SOG MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.81|7.03|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137596122|COTTAGE HOSPITAL/COMPREHENSIVP]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.8|7.02|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137596142|NAVY MEDICAL CENTRE - BOROKIN]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.816079|7.051553|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137596371|ELI JOHNSON SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.845739|7.05306|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137599331|HEALTH FOUNTAINS HOSPITAL . NIGERIA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.872844|6.935152|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137599356|ATINU CRITICAL CARE HOSPITAL. Rivers state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.827782|7.085947|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137599368|SYLVERLENE CLINIC & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.82|7.04|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137599383|BETHSAIDA CLINIC AND MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.87592|7.127154|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137599399|GBEYE CLINICAND MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.833761|6.972603|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137599414|LIFE CLINICS MEDICAL CENTRE, RIVERS STATE. NIGERIA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.83|7.05|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137599501|NOBLE MEDICAL CONSULTANTS & FERTILITY HOSIPTAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.859448|6.96789|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137599541|HEALTH OF THE SICK HOSPITAL. RIVERS STATE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.80128|7.020782|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137601688|SHAMMAR CHRISTIAN HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.82236|7.062316|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137601702|SPRING ROSE HOSPITAL. RIVERS STATE, NIGERIA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.871146|6.992665|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137601713|MINA'S UROLOGICAL/SPECIALIST HOSIPTAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.89649|6.994913|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137601773|SAVEA LIFE MISSION HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.830838|7.023327|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137601804|FAMO CLINICS . RIVERS STATE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.792852|7.113028|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137601907|SUCCESS LIFE SPECIALIST CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.814479|6.982214|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137601928|RIVERS STATE UNIVERSITY MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | {{Coord|4.797337|6.976804|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q140321614|AB Health Consortium Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140321677|Acron Medical Consultants]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140321753|Bosom Hospital and Physiotherapy –]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140321777|Caprin Hospital Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140321799|Castle Clinic Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140321847|CIMS Medical Services]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140321878|Cumi Medical Centre Rivers State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140321922|Datta Medical Centre Rivers State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322088|Ebony Hospitals Ltd Rivers State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322110|Eddy Medical Centre Rivers State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322124|Estee Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322228|Harley Clinic Rivers State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322257|Harryland Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322284|Hilton Clinics Rivers State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322327|International SOS Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322402|Krisany Medical Services]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322469|Mercyland Specialist Hospital Rivers State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322488|Meridian Hospital Rivers State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322523|New Mile One Hospital Rivers State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322542|New Orlins Clinic Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322567|NPA Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322586|NOBSAMS Hospital Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322608|Olunwa Medical Centre Rivers State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322620|Medical Centre Onne]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322644|Palmers Hospital Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322655|Ponyx Hospitals Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322683|Precious Life Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322737|Rivon Clinic Rivers State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322797|Save a Life Mission Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322813|Sonabel Hospital Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322842|Sophike Medical centre Rivers State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140322859|St. Martins Hospital Port harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140323007|St. Catherine’s Specialist Hospital Ltd Rivers State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140323183|St. Patrick’s Hospital Port harcourt]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140323217|Stevenson Medicare Limited Rivers State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140323257|Teme Hospital Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140323284|The Riverside Clinic Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140323313|The Shield Specialists Hospital Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140323356|Tobis Clinic & Consultants]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140329785|Valentine Hospital Rivers State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140329788|Westhill Hospital Rivers State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q140329794|Woji Cottage Hospital Rivers State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Rivers|Rivers State]] | | | |- | ''[[:d:Q114185491|NEW ORLEANS CLINIC RUMUOMASI]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59816700|Rumuomasi]]'' | {{Coord|4.83896|7.030092|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q24185302|Olabisi Onabanjo University Teaching Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Sagamu]] | {{Coord|6.849042|3.653129|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102175316|Owokoniran Memorial Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Sagamu]] | {{Coord|6.852421|3.62993|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102175595|Medytop Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Sagamu]] | {{Coord|6.844571|3.634931|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102176258|Imperial Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Sagamu]] | {{Coord|6.849293|3.644596|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102176341|Ayotola Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Sagamu]] | {{Coord|6.843498|3.640197|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102176390|Martins Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Sagamu]] | {{Coord|6.833751|3.640902|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102177061|Idera Hospital& Trauma Center]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Sagamu]] | {{Coord|6.859038|3.642309|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102178885|Alpha Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Sagamu]] | {{Coord|6.835751|3.647929|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114187102|AYOTOLA MEDICAL SERVICES LIMITED]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Sagamu]] | {{Coord|7.135769|3.336347|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133457074|Olabisi Onabanjo University Teaching Hospital*: Located in Sagamu, offering specialized medical]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Ògùn|Ogun State]] | [[Sagamu]] | {{Coord|6.849257|3.653087|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q122955791|Musaba Medical Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59815554|Shamaki]]''<br/>[[Gòmbè]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]] | {{Coord|10.309175|11.147557|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123351566|Malam Inna Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59815554|Shamaki]]''<br/>[[Gòmbè]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]]<br/>[[Nàìjíríà]] | {{Coord|10.309777|11.177654|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123364835|Kagarawal Primry Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59815554|Shamaki]]''<br/>[[Gòmbè]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]]<br/>[[Nàìjíríà]] | {{Coord|10.302672|11.19666|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133456553|Mercy Stripes Specialist Hospital 30 Philip Taiwo Street Coker Estate Shasha]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Èkó]] | ''[[:d:Q131949219|Shasha]]'' | {{Coord|6.574622|3.304661|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q60178548|Shepherd Specialist Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]]<br/>''[[:d:Q60178044|Mabera]]'' | {{Coord|13.03345|5.249371|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112967843|Federal Neuro-Psychiatric Hospital, Kware]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.208401|5.263995|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114185362|SAHEL SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.008777|5.254551|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125952346|Bankanu hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.24744|5.237113|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126183156|Binji General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.222312|4.911391|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126190634|School of Nursing and Midwifery, UDUTH]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]]<br/>[[Sókótó]] | {{Coord|13.039052|5.225332|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133573251|Saraki Specialist Hospital Sokoto]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.030032|5.244318|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133573382|Caliphate Multi - Specialty Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.042791|5.235825|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133573391|Freehand Specialist Hospital Sokoto]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.035622|5.251107|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133573398|Karaye Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.050958|5.233831|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133573435|NOMA Children Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.067329|5.215327|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133573449|8 Division Hospital Sokoto]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.005874|5.247576|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133573646|B & J Hospitals]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.069083|5.217003|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133575500|General Hospital Goronyo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.442304|5.675914|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133576106|IFFAH HOSPITAL SOKOTO]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.037993|5.249186|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133576134|General Hospital Wurno]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.295385|5.416679|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133576182|Sokoto Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.059868|5.218165|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133576208|Tambuwal General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|12.407162|4.641234|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133576242|Tangaza General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.364839|4.947471|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133576323|Fatima Yahaya Hospital Sifawa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.033032|5.224919|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133637251|Citi Premier Mother And Child Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.064343|5.219241|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133640172|Trauma Centre, UDUTH]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.036132|5.223939|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133641388|Egyptian pyramid hospital sokoto]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.009686|5.237045|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133694624|Avon Healthcare Sahel Specialist Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.050593|5.232389|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133696436|AN-NISAH HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.028707|5.240012|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133696461|Illela General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.730822|5.308969|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133696498|HUSAINI MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.041467|5.233594|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133696508|Bodinga General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|12.876107|5.171929|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133697574|Mabera Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.030048|5.251934|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133697680|Alumma Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.04348|5.255005|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133734288|Health Facility Ranganda]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.353905|5.234533|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133742624|Royal Dental Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.114469|5.203909|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133800902|Achida Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.165727|5.394635|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133801074|MOPD Children Ward, Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.051538|5.245558|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133801142|Tureta General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|12.594024|5.550108|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133801157|Minjirya Healthcare]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.043388|5.234159|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133802529|Dingyadi Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|12.922517|5.125844|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133802538|Citi Premier Mother And Children hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.005881|5.2476|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133802548|Holy Family Mother and Child Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.051846|5.216379|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133803796|Dogon Daji General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|12.471011|4.800066|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133804047|Alshifa clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|12.990303|5.206628|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133804123|Gada General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.758117|5.647849|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133804148|General Hospital, Gwadabawa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.350322|5.234416|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133804370|Liberty Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|12.999158|5.236831|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133806022|Gidan Yaraba hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.679919|5.508444|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133806051|Royal Hospital Sokoto]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.005886|5.247599|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133806081|Orthopaedic Hospital Wamakko]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.036737|5.09449|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136666464|Usman Danfodiyo University Teaching Hospital, Sokoto]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.03897|5.226511|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136726289|General Hospital Rabah]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.123194|5.505111|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136726462|Amanawa General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.066694|5.233333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137777895|USMAN DANFODIO UNIVERSITY TEACHING HOSIPTAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.03898|5.226516|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137777947|ASHMED SPECIALIST HOSPITAL,SOKOTO]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Sokoto|Sokoto State]] | {{Coord|13.011762|5.237536|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112842059|General Hospital Ijede]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q30599791|South West]]'' | {{Coord|6.564901|3.596614|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552398|General Hospital Suleja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Suleja]] | {{Coord|9.190573|7.177497|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101946238|General Hospital Suleja]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Suleja]] | {{Coord|9.197757|7.174384|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102197478|Jem Dental Center]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Suleja]] | {{Coord|9.193535|7.179998|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102197560|Fary Group Clinics]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Suleja]] | {{Coord|9.190863|7.191742|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102197753|Berith Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Suleja]] | {{Coord|9.207046|7.173382|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114187435|OPTIMAL FAMILY MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Suleja]] | {{Coord|6.661561|3.25773|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114937768|NENE SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Sápẹ́lẹ́]] | {{Coord|6.598997|3.353742|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q30254111|Usmanu Danfodiyo University Teaching Hospital Sokoto]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Sókótó]] | {{Coord|13.127457|5.204623|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102076655|Hamdala Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Sókótó]] | {{Coord|13.05125|5.234806|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102076945|Caliphate Multispecialty Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Sókótó]] | {{Coord|13.042917|5.2365|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131870248|Lafiya Clinic And Health Services]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Sókótó]] | {{Coord|13.025583|5.238605|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102245194|Uwemedimo Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Surulere|Súrùlérè]] | {{Coord|6.49292|3.348924|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102245513|Topaz Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Surulere|Súrùlérè]] | {{Coord|6.513568|3.35638|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102270784|Rophe Dental Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Surulere|Súrùlérè]] | {{Coord|6.491923|3.35643|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105682085|Havanah Specialist Hospital Ltd, Surulere]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Surulere|Súrùlérè]] | {{Coord|6.504225|3.359118|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113516778|Havana Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Surulere|Súrùlérè]] | {{Coord|6.503099|3.359311|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113516974|Happy Family Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Surulere|Súrùlérè]] | {{Coord|6.5038|3.35734|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133454948|Lagos University Teaching Hospital (LUTH)]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Èkó]] | [[Surulere|Súrùlérè]] | {{Coord|6.517762|3.353753|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133575162|The Eko Hosital, Surulere, Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Surulere|Súrùlérè]] | {{Coord|6.505478|3.354571|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101547228|General Hospital Iresa-Adu]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Surulere, Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́|Súrùlérè, Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́]] | {{Coord|8.102809|4.43329|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q109733323|General Hospital Takum]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | {{Coord|7.242984|9.971262|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112967763|Federal Medical Centre, Jalingo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | {{Coord|8.893149|11.377064|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133520172|Taraba State Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | {{Coord|8.892871|11.377166|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133530634|Pantisawa Referral Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | {{Coord|8.946387|11.505215|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133530639|Cottage Hospital,Mutum biyu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | {{Coord|8.643934|10.77519|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133539085|General Hospital Roundabout]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | {{Coord|7.930329|9.81251|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133539094|Gwaton Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | {{Coord|9.352392|11.048228|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133539099|RUFKATU DANJUMA MATERNITY HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | {{Coord|7.239794|9.998367|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133539103|Elyon Hospital Abbare]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | {{Coord|9.255209|11.61818|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133539265|Bambur General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | {{Coord|9.367431|11.07|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136724098|Haruna Tsokwa Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | {{Coord|8.9|11.366694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136724107|General Hospital Warwar]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | {{Coord|8.9|11.366694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136724119|Gembu General Hospital]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | {{Coord|6.715417|11.249028|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136724124|First Refferral Hospital Gashaka]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | {{Coord|8.9|11.366694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136724135|First Refferral Hospital Baissa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | {{Coord|8.9|11.366694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136724146|First Referral Hospital Ibi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | {{Coord|8.9|11.366694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136724181|First Referal Hospital Sunkani]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | {{Coord|8.9|11.366694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136724187|First Referal Hospital Dorofi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | {{Coord|8.9|11.366694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136724737|First Referal Hospital Dananacha]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | {{Coord|8.9|11.366694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136724749|Cottage Hospital Lau]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | {{Coord|8.9|11.366694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136724754|Bali General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | {{Coord|8.441611|11.112194|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136724774|Alfa Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | {{Coord|8.9|11.366694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137261291|Federal Medical Centre, Jalingo, Taraba State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Taraba|Taraba State]] | {{Coord|8.899206|11.3678|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114926233|DANEX MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ugep]] | {{Coord|5.798701|8.075951|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114938014|UFOR HOSPITAL, DELTA STATE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ughelli]] | {{Coord|5.99974|5.99974|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552815|Egba District Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59819105|Uhunmwode]]'' | {{Coord|6.495932|5.750078|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q30280200|Federal Medical Centre Umuahia]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Umuahia]] | {{Coord|5.522405|7.49386|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112967844|Federal Medical Centre, Umuahia]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Umuahia]] | {{Coord|5.612818|7.510202|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114235436|AMARA JANE HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Umuahia]] | {{Coord|5.515478|7.514108|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114235578|NEW ERA HOSPITAL UMUAHIA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Umuahia]] | {{Coord|5.541043|7.50065|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114235704|OBIOMA HOSPITAL UMUAHIA, ABIA STATE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Umuahia]] | {{Coord|5.527132|7.496441|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114235805|Uche Medicare Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Umuahia]] | {{Coord|5.127218|7.365134|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133646460|Madonna Clatholic Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Abia|Abia State]] | [[Umuahia]] | {{Coord|5.498072|7.485745|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133297681|Agu ndu hospital-umuenechi awka]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q121410576|Umuenechi village]]'' | {{Coord|6.206533|7.035409|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133329151|Beatrice Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | ''[[:d:Q7881855|Umunya]]'' | {{Coord|6.15|6.99|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133329495|Umunya comprehensive health center (NAUTH)]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Anambra|Anambra State]] | ''[[:d:Q7881855|Umunya]]'' | {{Coord|6.208678|6.911078|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105702983|Oriaifo Medical Centre Uromi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Uromi]] | {{Coord|6.709896|6.333191|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115023609|ST. CAMILLUS HOSPITAL, EDO STATE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Uromi]] | {{Coord|6.730852|6.3312|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q30254141|University of Uyo Teaching Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Uyo]] | {{Coord|5.01165|7.859527|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q39047154|Ibom Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Uyo]] | {{Coord|5.049412|7.88266|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102076509|Mainland Clinic And Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59818804|Uyo]]'' | {{Coord|5.020194|7.921611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105716713|St. Lukes Hospital, anua]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Uyo]] | {{Coord|5.028706|7.942748|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114243453|Dammy Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Uyo]] | {{Coord|5.024575|7.916446|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114243472|NEDEKE SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Uyo]] | {{Coord|5.025467|7.955634|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114243508|ST. ANTHANASIUS HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Uyo]] | {{Coord|5.024253|7.913886|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114243544|UBONG ABASI SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Uyo]] | {{Coord|5.019547|7.886623|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113494969|Blajeh Mustapha Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q2522772|Victoria Island]]'' | {{Coord|6.450949|3.405634|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113531176|Divine Dental Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q158129|Victoria Island]]'' | {{Coord|6.424524|3.441343|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113538502|Hephzibah Eye Care]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q2522772|Victoria Island]]'' | {{Coord|6.552042|3.645465|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105682598|Lily Hospital Warri]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Warri]] | {{Coord|5.52717|5.764924|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114938365|LONIA HOSPITAL, WARRI]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Warri]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.498512|5.799649|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114938986|SAGE CLINIC, WARRI]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Warri]] | {{Coord|5.557504|5.792839|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114939662|TWINS CLINIC/HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Warri]] | {{Coord|5.52625|5.762602|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114939776|VERTIMON CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Warri]] | {{Coord|5.510184|5.766955|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114939858|VICAH CLINICS/ HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Warri]] | {{Coord|5.529813|5.75063|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114939912|VICTORY CLINIC, WARRI]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Warri]] | {{Coord|5.52|5.76|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133582288|Reka Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Warri]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Delta|Delta State]] | {{Coord|5.550423|5.831093|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133730426|Pinnacles Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Warri]] | {{Coord|5.54943|5.766851|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114185104|WARITOMA/RAHILA HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Wukari]] | {{Coord|8.9|11.35|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q132200585|Federal University Teaching Hospital Wukari]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q15043630|Wukari Federation]]'' | {{Coord|7.873738|9.760899|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105956217|Kapital Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59815530|Wuse]]'' | {{Coord|9.072048|7.453889|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105958392|Sami Wadata Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59815530|Wuse]]'' | {{Coord|9.079056|7.470865|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115024674|ST.CATHERINES SPECIALIST HOSPITAL HOSPITAL LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59815530|Wuse]]'' | {{Coord|4.820028|7.051595|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115065911|Queens clinic wuse]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q59815530|Wuse]]'' | {{Coord|9.071893|7.462341|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101587010|Ife Olukotun General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q8046693|Yagba east]]'' | {{Coord|7.915197|5.770685|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101586554|Odo-Ere General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q8046694|Yagba West]]'' | {{Coord|8.222833|5.552083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105660159|Federal Medical Centre Yenagoa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Yenagoa]] | {{Coord|4.938265|6.266896|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105702864|Niger Delta University Teaching Hospital, Okolobiri]]'' | ile iwosan ni Nigeria | [[Nàìjíríà]] | [[Yenagoa]] | {{Coord|5.033119|6.31699|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114286259|ASUEIFAI CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Yenagoa]] | {{Coord|4.936944|6.315959|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114286740|CREST CONSULTANT CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Yenagoa]] | {{Coord|4.951457|6.349269|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114288178|EVERLY MEDICAL CENTRE, BAYELSA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Yenagoa]] | {{Coord|4.942585|6.32032|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131901274|Yenagoa Hospital and Martenity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Yenagoa]] | {{Coord|4.919965|6.310772|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131901276|Frank West Specialist Hospital Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Yenagoa]] | {{Coord|4.932636|6.282306|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131901303|Mc Etelly Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Yenagoa]] | {{Coord|4.91|6.1|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131901304|Hoffman & Bright Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Yenagoa]] | {{Coord|4.924722|6.264167|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131901396|Palen Clinic And Maternity hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Yenagoa]] | {{Coord|4.935|6.305833|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131901402|Ripus Hospital Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Yenagoa]] | {{Coord|4.932309|6.282152|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131902721|Gilead Medical Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Yenagoa]] | {{Coord|4.951473|6.349205|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131902775|Grand Care Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Yenagoa]] | {{Coord|4.921338|6.274752|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131902838|Glory Land Hospital Inri Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Yenagoa]] | {{Coord|4.943419|6.347417|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131903316|Kuro Specialist Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Yenagoa]] | {{Coord|4.928119|6.301364|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131903318|Mieye Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Yenagoa]] | {{Coord|4.949739|6.338241|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131903319|Hephzibah Nursing And Maternity Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Yenagoa]] | {{Coord|4.924722|6.264167|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131903936|Crest Consultant Clinic Epie III 6, Yenagoa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Yenagoa]] | {{Coord|6.31297|6.31297|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131903942|Chansmy Hospital And Maternity Ltd Epie III 6, Yenagoa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Yenagoa]] | {{Coord|4.924722|6.264167|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131903943|Ark Hospital Epie III 6, Yenagoa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Yenagoa]] | {{Coord|4.922393|6.305167|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q109735548|General Sani Abacha State Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Yobe|Yobe State]] | {{Coord|11.729666|11.95654|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114184701|FEDERAL MEDICAL CENTRE YOBE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Yobe|Yobe State]] | {{Coord|12.881314|10.447514|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q124328708|Yobe State University Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Yobe|Yobe State]] | {{Coord|11.738376|11.92214|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131161131|Karmashe Primary Health Clinic]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Yobe|Yobe State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Karasuwa]] | {{Coord|13.065187|9.975515|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134588252|Ultramodern Hospital, Damaturu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Yobe|Yobe State]] | {{Coord|11.754764|11.959792|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q135683943|Yobe State Specialist Hospital Potiskum]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Yobe|Yobe State]] | {{Coord|11.709117|11.069467|display=inline}} | [[Fáìlì:Yobe State Specialist Hospital Potiskum 2.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q136709474|Potiskum General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Yobe|Yobe State]] | {{Coord|11.722306|11.069278|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136709536|General Hospital Fika]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Yobe|Yobe State]] | {{Coord|11.744389|11.961111|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136721651|General hospital Damagum]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Yobe|Yobe State]] | {{Coord|11.744389|11.961111|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136721714|General hospital buniyadi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Yobe|Yobe State]] | {{Coord|11.744389|11.961111|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136804445|General hospital Potiskum]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Yobe|Yobe State]]<br/>[[Potiskum]] | {{Coord|11.709272|11.069439|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114243211|ADAMAWA HOSPITAL, YOLA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Yola]] | {{Coord|9.212889|12.471668|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114243220|Freedom Poly Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Yola]] | {{Coord|6.535176|2.976545|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114243227|GAL-BOSE HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Yola]] | {{Coord|9.209483|12.478208|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114243242|Matco Clinic, Adamawa]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Yola]] | {{Coord|9.24057|12.453889|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114243258|Peace Clinic Limited]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Yola]] | {{Coord|9.272924|12.444178|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q109735642|Federal Medical Center, Gusau]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Zamfara|Zamfara State]] | {{Coord|12.184055|6.687129|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115051691|Poly Medical & Diagnostic Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Zamfara|Zamfara State]] | {{Coord|12.163083|6.674461|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128859399|Maduba Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Zamfara|Zamfara State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Zurmi]] | {{Coord|12.761456|6.639408|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134675681|Yanbuiki Primary Health Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Zamfara|Zamfara State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Zurmi]] | {{Coord|12.823046|6.661555|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134679152|Dada Health Post Zurmi, Zamfara]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Zamfara|Zamfara State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Zurmi]] | {{Coord|12.80716|6.742869|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134680354|Kadamotsa Health Post Zurmi, Zamfara State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Zamfara|Zamfara State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Zurmi]] | {{Coord|12.77384|6.697156|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134680438|Nasarawa Family Support Health Post Zurmi, Zamfara State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Zamfara|Zamfara State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Zurmi]] | {{Coord|12.787947|6.774683|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134682208|Boko Primary Health Care Centre Zurmi, Zamfara State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Zamfara|Zamfara State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Zurmi]] | {{Coord|12.766488|6.456703|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134683264|Dumama health post Zurmi, Zamfara State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Zamfara|Zamfara State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Zurmi]] | {{Coord|12.767512|6.462798|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134690543|Dumfawa Primary Health Clinic Zurmi, Zamfara State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Zamfara|Zamfara State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Zurmi]] | {{Coord|12.766845|6.551148|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134690621|Gidan Dan Zara health Post]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Zamfara|Zamfara State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Zurmi]] | {{Coord|11.961537|8.607708|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134690730|Jaya Health P0st]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Zamfara|Zamfara State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Zurmi]] | {{Coord|12.803514|6.494413|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134698370|Birnin Tsaba Primary Health Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Zamfara|Zamfara State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Zurmi]] | {{Coord|12.673864|6.81518|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134700157|Dauran Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Zamfara|Zamfara State]]<br/>[[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Zurmi]] | {{Coord|12.72578|6.733438|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136708908|General hospital Tsafe]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Zamfara|Zamfara State]] | {{Coord|12.15|6.666667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136708923|Talata Mafara General hospital]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Zamfara|Zamfara State]] | {{Coord|12.162806|6.6745|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136709046|General Hospital Magami]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Zamfara|Zamfara State]] | {{Coord|12.15|6.666667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136709176|General Hospital Farida]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Zamfara|Zamfara State]] | {{Coord|12.15|6.666667|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q30254204|Ahmadu Bello University Teaching Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q33525477|Zaria]]'' | {{Coord|11.1762|7.60466|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133453514|Ahamfu Bello Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Kaduna|Kaduna State]] | ''[[:d:Q132189161|Zaria Kaličanin]]'' | {{Coord|10.544172|7.432886|display=inline}} | | |- | [[National Hospital, Abuja|National Hospital]] | ile iwosan ni Nigeria | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.039972|7.46225|display=inline}} | [[Fáìlì:National Hospital Abuja.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q30281518|University of Abuja Teaching Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|8.954228|7.061495|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102198683|Life Point Medical Centre-Maraba]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|13.056403|7.797665|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105587949|108 Nigerian Air Force Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|6.445705|3.405842|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105756053|State House Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.086369|7.520829|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105758277|Federal Health Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.086435|7.482445|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105839700|Primus Super Speciality Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.007322|7.566976|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105903848|Living Spice Nature Cure Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.160898|7.310464|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105956463|Charitos BO Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.090005|7.378419|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q109723074|Zankli Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.078117|7.452099|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112075419|Nizamiye Hospital]]'' | ile iwosan ni Abuja, Nigeria | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.059498|7.390738|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112076035|DEDA Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.10129|7.450547|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112076271|Federal Medical Center Abuja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.014865|7.408026|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112078670|Garki Hospital Abuja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.033859|7.484956|display=inline}}<br/>{{Coord|9.045758|7.495253|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114958021|DIFF Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|8.993497|7.473462|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114966719|International Cancer Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|8.998624|7.403817|display=inline}} | [[Fáìlì:International Cancer Center.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q114979398|Mary Francis Hospital and Medical Center Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|8.997174|7.371895|display=inline}} | [[Fáìlì:Mary Francis Hospital and Medical Center Limited.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q115024595|EFAB MEDICAL CENTER, ABUJA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.060693|7.395926|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115053178|Agape biomedical clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|8.893538|7.223086|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115063658|Queen Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|8.987138|7.492505|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115082897|El-rapha hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.08106|7.398405|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115660621|SUMIT HOSPITAL LIMITED]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.285578|7.378634|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123472556|MEV Specialist Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.074365|7.486493|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123472569|ROYAL SPECIALIST HOSPITAL]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.040078|7.504224|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123474926|G and S Specialist Clinics]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.105122|7.488503|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123474938|Zeco Specialist HOSPITAL]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.08613|7.497138|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123474979|Cornerstone Specialist Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.062493|7.475228|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123475021|Cymbals Specialist Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.069915|7.45633|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123475115|IDUNA SPECIALIST HOSPITAL]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.079563|7.461015|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123475139|Althea Specialty Clinics]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.08126|7.462565|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123475152|Sauki Private Hospitals]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.071235|7.457597|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123478417|ASFA Specialist Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.135148|7.396523|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123482945|Lona Specialist Hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.076647|7.398536|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123485576|Phildemore specialist hospital]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.07669|7.3986|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123485616|Cedarcrest Hospitals Ltd]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|8.994175|7.486311|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123485671|Park House Specialist Clinic]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|8.973741|7.48888|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125961507|Bwari General Hospital, Bwari, Abuja, FCT]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.281125|7.384984|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126041920|Green Acres Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|8.984941|7.446373|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126042007|Alabi_Paediatrician Cedarcrest hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|8.99272|7.487042|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126042127|Vinette Hospital Abuja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.018524|7.490414|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126042256|Medimax Hospital Abuja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.021008|7.484773|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126042365|Aliance hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.021008|7.484773|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126069087|Preferred Hospital - Abuja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.056273|7.40195|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126069251|JOWAKO SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.055976|7.41191|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q126199281|General Hospital Kubwa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]]<br/>''[[:d:Q6441355|Kubwa Community in Abuja]]'' | {{Coord|9.157435|7.340521|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130464131|Angelic Care Hospital and Maternity Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.031105|7.486787|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130464163|Defense Headquarters Medical Centre Abuja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.046933|7.540713|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130464183|Dia Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.076498|7.398597|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130464191|Advance Videoscopic Laparascopic Surgical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.030006|7.522336|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130464212|7 Guards Battalion Medical Reception Station Abuja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.09549|7.51115|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130478344|Cedarcrest Hospital Abuja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|8.99287|7.487148|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131838923|Charis Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.018699|7.490335|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133274250|Brain and Spine Surgery hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.0871|7.472198|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133274307|Supreme Dermatology and Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|8.967562|7.502362|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133519123|Reliance Family Clinics, Abuja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.073896|7.454576|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133519436|Abiodun Falade Hospitals Abuja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.120913|7.37711|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133519567|Eastern & Western Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.071881|7.428466|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133519839|Vinca Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.159829|7.310407|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133519930|Taprobane Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.06701|7.414791|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133520068|Sahad Hospitals]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|8.978067|7.501997|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133520115|Providence Multi-Specialty Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.05465|7.527471|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133521714|First Hospital & Maternity Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|7.563721|7.563721|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133522206|Baze University Hospital, Abuja, Nigeria]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.008638|7.403214|display=inline}} | [[Fáìlì:Baze.university Aerial view (drone shot) 12.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q133522251|Dover Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.069126|7.456627|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133523192|Tahira Hospital & Heart Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.136795|7.359922|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133537210|Zhahir Hospital & Diagnostics Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.081261|7.456764|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133537821|Royal Orthopedic Hospital and Medicare]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.069963|7.457919|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133538277|The Limi Children's Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.070975|7.486672|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133538413|Skipper Eye-Q Indian Eye Hospitals]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.055918|7.525094|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133546417|Army Command and NAOWA Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.085879|7.52708|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133567976|Muhammadu Buhari hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.044283|7.506491|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133568055|Childcare and Wellness Clinics]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.07686|7.440444|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133568530|Avon Healthcare Sauki Private Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]]<br/>[[Agbègbè Olú-ìlú Ìjọba Àpapọ̀ Nàíjíríà]] | {{Coord|9.071325|7.457552|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133569164|Amana Medical Services]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.034516|7.489656|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133569464|Sana Ear, Nose and Throat (ENT) Clinics]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.000757|7.494239|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133575094|Queens specialist hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|8.987282|7.492542|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133698470|Diff Hospita;]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|8.992488|7.47407|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133755132|Royal Specialist Hospital - Abuja]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.091445|7.451574|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137045015|Excel Medical Center Abuja]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.012146|7.436356|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137351804|Grace of God Specialist Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137849039|GWARIMPA GENERAL HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.077257|7.39851|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137849047|SYBRON MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.045128|7.510096|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137849063|PAN-RAF HOSPITAL LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.12026|7.386751|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137849256|JALINGO MEDICAL CLINIC]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137849272|DEVINE MERCY HOSPITAL & DIAGNOSIS]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137849330|KINGS CARE HOSPITAL LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137849787|PISON HOSPITAL. Abuja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137850083|ROYAL LORDS HOSPITAL, CLINICSAN]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137850314|STANDARD CARE HOSPITAL & MATERNITY. Abuja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137850637|ASHER HOSPITALAND MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137851249|KWALI GENERAL HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137851291|GENERAL HOSPITAL - KARSHI- FCT]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137851316|RUZ MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.015551|7.490443|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137910751|ROUZ HOSPITALAND MATERNITY LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137910773|FEREPROD MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137910806|ALPHA-ZED MEDICAL CLINIC LIMITED]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137910826|KUJE PRIMARY HEALTH CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137911002|LIMI HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137911096|BIO-ROYAL HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137911118|HOLY TRINITY HOSPITAL LTD.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137911414|DIAMOND MEDICAL CENTRE LTD.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137911433|SAVANNAH HOSPITALS LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137946899|KINECTIC HOSPITAL LIMITED]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137946907|ALIBU MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137947564|JERAB HOSPITALS]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q138003454|DSS MEDICAL CENTRE.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q138003464|GUARDS BRIGADE MED. CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q138003475|CITY HOSPITAL FCT]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q138003530|SAFFRON HOSPITAL LTD.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q138003787|THE CROWN HOSPITAL LTD.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q138003802|RAINBOW CLINIC AND MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q138003820|EVERLASTING CARE HOSPITAL LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q138003833|MICHEAL CROSS SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q138003871|ST MARY CATHOLIC HOSPITAL. GWAGWALADA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q138003947|SOPHY HOSPITAL & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q138003959|KUJE GENERAL HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.053457|7.499381|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139618895|Novacrest Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|8.951625|7.077353|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q139857439|NAOWA SPECIALIST HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | {{Coord|9.085595|7.526938|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q140312830|ADONAI HOSPITAL,GARKI, ABUJA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | | | |- | ''[[:d:Q140329917|King’s Care Hospital Limited Abuja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | | | |- | ''[[:d:Q140329929|Sauki Private Hospital Abuja]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àbújá]] | | | |- | ''[[:d:Q102173528|Newday Medical Centre Akure]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Àkúrẹ́]] | {{Coord|7.265496|5.216179|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105755819|Akure State Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àkúrẹ́]] | {{Coord|7.24337|5.194093|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114186465|ADEDEWE OKURIBOYE HOSPITAL]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àkúrẹ́]] | {{Coord|7.118774|5.108975|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q118592035|Crow Hospital Akure]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àkúrẹ́]] | {{Coord|8.22538|4.997609|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q118607208|Abitoye Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àkúrẹ́]] | {{Coord|7.259733|5.168968|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q118609050|Midas Hospitals]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àkúrẹ́]] | {{Coord|7.262347|5.203858|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q118609895|Mother and Child Hospital - Akure]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àkúrẹ́]] | {{Coord|7.24044|5.18341|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q118631479|St. David's Hospital, Akure]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àkúrẹ́]] | {{Coord|7.337944|5.171885|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q118683574|Sijuwade Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Àkúrẹ́]] | {{Coord|7.25|5.195|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102064815|Dental Centre Ogbomoso]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Àríwá Ogbomosho|Àríwá Ògbómọ̀shọ́]] | {{Coord|8.159361|4.258694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q17109134|Lagos University Teaching Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]]<br/>[[Surulere|Súrùlérè]] | {{Coord|6.5189|3.3555|display=inline}} | [[Fáìlì:Nurse checking triplets.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q19874986|Lagos Island General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.44741|3.39657|display=inline}} | | |- | [[Lagoon Hospitals]] | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.445945|3.437407|display=inline}} | [[Fáìlì:Lagoon Hospital Gate, Ikeja.jpg|center|128px]] | |- | [[Reddington Hospital]] | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Èkó]] | [[Èkó]]<br/>''[[:d:Q2522772|Victoria Island]]'' | {{Coord|6.433562|3.420639|display=inline}}<br/>{{Coord|6.433084|3.420798|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q20707309|Creek Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]]<br/>[[Lagos Island]] | {{Coord|6.443639|3.408403|display=inline}} | [[Fáìlì:Military hospital, Lagos.webp|center|128px]] | |- | [[National Orthopaedic Hospital, Igbobi|National Orthopaedic Hospital]] | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.53123|3.370184|display=inline}} | [[Fáìlì:National Orthopedic Hospital, Igbobi.jpg|center|128px]] | |- | [[Federal Neuro-Psychiatric Hospital, Yaba]] | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]]<br/>[[Yaba]] | {{Coord|6.505432|3.373566|display=inline}} | [[Fáìlì:Federal Neuro-Psychiatric Hospital.jpg|center|128px]] | |- | [[Gbagada General Hospital]] | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.55256|3.3871|display=inline}} | [[Fáìlì:Gbagada General Hospital.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q101552922|Agbowa General hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.636444|3.7145|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105799584|Emel Hospital, Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.476248|3.289612|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105902787|Godfrey Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.48205|3.304137|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112077104|General Hospital Ikorodu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.608751|3.498843|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112077133|Badagry General Hospital Lagos State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.615125|3.539234|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113489595|Fuja Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.459104|3.381723|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113489657|TMS Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.458539|3.38463|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113489725|Morsun Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.444653|3.402587|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113493139|Sinai Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.445884|3.403714|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113493279|Sura Primary Health center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.454879|3.405568|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113493368|The Health Arena Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.448844|3.404297|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113493547|The Foresight Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.450988|3.405659|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113495082|Ayo - Ade Oshin Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.450069|3.402955|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113495183|Ribway Polyclinic Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.450069|3.402955|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113497283|Dunamis Eye Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.452611|3.402276|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113497381|General Hospital,Odan]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.447497|3.397218|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113497455|Unique Health Trust Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.455962|3.399406|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113499517|Cottage Medical Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.456134|3.395337|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113500230|Fehintola Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.454214|3.39333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113503317|Mayowa Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.454767|3.393974|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113503340|City Angels Health Medicare Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.452327|3.393194|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113530316|Reddington Hospital & Cardiac Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.58696|3.357871|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113530657|Dr Abimbola Awoliyi Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.61021|3.35436|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113530688|Ocuville Eye Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.57916|3.387492|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113531196|Nimbus Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.49125|3.334055|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113539838|Afrimed Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.453734|3.387699|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113553938|Judors Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.45306|3.39583|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125847766|Mascot Healthcare Clinic Lagos state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.528157|3.385703|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125847873|Krown Hospital Lagos state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.612365|3.301823|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125848181|Arubah Family Medical Centre Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.44142|3.515281|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125859128|Shepherd Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.589454|3.361834|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125859166|St. Joseph's Physiotherapy Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.455384|3.473121|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125859201|Maryiam Ville Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.488365|3.360441|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125859324|Blue Cross Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.631943|3.340397|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q125859761|Mercy Stripes Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.574545|3.303722|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131177472|Bayo Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní Ìpínlẹ̀ Èkó, Nàìjíríà. | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.432843|2.962627|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131835966|New Ikeja Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.603716|3.347067|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133461524|Euracare Mutli-Specialist Hospital, Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.426823|3.436712|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133539005|Cedar Crest Hospital Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|8.992722|7.487068|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133539095|The Eko Hosital, Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.587822|3.357677|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133698259|Kyutis Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.443398|3.42528|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133698303|Critical Rescue International Clinic, CRI Clinic Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.462584|3.554046|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476028|Soft touch dental clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|45.499418|-122.421881|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476042|Oasis dental clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.548534|3.378647|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476045|Rave dental clinic]]'' | Ilé ìwòsan itọju eyin ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.643519|3.332047|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476050|Mid Dental Clinic]]'' | Ilé ìwòsan itọju eyin ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.638391|3.343504|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476051|Smile pride Dental clinic]]'' | Ilé ìwòsan itọju eyin ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.681637|3.190627|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476059|Nene Dental Clinic]]'' | Ilé ìwòsan itọju eyin ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.599147|3.353656|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476086|Roberts dental clinics]]'' | Ilé ìwòsan itọju eyin ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.510272|3.352758|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476087|Amara Medicare Dental Limited Ikoyi]]'' | Ilé ìwòsan itọju eyin ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.440416|3.488068|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476100|Brite Smiles dental studio]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.602082|3.35142|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476106|Evans dental clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.636125|3.344132|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476113|Aire dental Clinic Surulere]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.497315|3.33784|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476123|Don Dental Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.444444|3.417998|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476131|Plaza dental service]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.572894|3.396433|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476139|Celon dental Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.476353|3.756903|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476141|First consultant dental clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.545371|3.35968|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476145|GT dental specialist]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q134476152|Amara medicare dental limited sangotedo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.459205|3.639979|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476175|Finesse specialist dental clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.473908|3.581586|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476188|OXYBELLE EYE CLINIC IKEJA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.609416|3.343106|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476208|TBS dental clinic]]'' | Ilé ìwòsan eyin ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.447381|3.402815|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476340|Amara Medicare Dental Limited Ajah]]'' | Ilé ìwòsan itọju eyin ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.458589|3.556377|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q134476352|Haven dental]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.48597|3.344513|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137204338|Federal Medical Centre, Ebute Meta]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.618605|3.389899|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137205414|68 Nigerian Army Reference Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|12.018227|8.603431|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137208735|National Orthopedic Hospital Igbobi,]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.530977|3.371263|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137219669|Apex Care Hospital Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.583319|3.381156|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137244585|Victory Medical Center Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.579707|3.587412|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137351778|Premier Specialist Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.50103|3.656155|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137353824|Rainbow Specialist Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.484174|3.436495|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q140312748|ADEFEMI HOSPITAL LIMITED]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140313332|AGO MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140313388|AJAYI MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140313554|ALHERI HOSPITAL LAGOS STATE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140313574|ALL SOUL IMFIRMARY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140315109|De-Balm Hospital Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140315145|Total Health Clinic & Maternity , Lagos]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140315187|Newgate Medical Services]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140315217|Ameso Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140315236|P&G Medical Center Lagos state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140315288|Peterhoff Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140316101|Folabi Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140316122|Ultima Hospital Lagos state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140316136|A B Specialist Hospital .Lagos state Nigeria]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140316146|Maranatha Hospital Lagos state Nigeria]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140316163|Jon Ken Hospital Limited]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140316186|Capes Clinics & Hospital Ltd]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140316199|Royal Specialist Hospital, Lagos state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140316233|Lobel Hospital Clinic and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140316251|Vones Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140316265|Araba Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140316277|Agape Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140316293|Hillstar Clinics Nig. Ltd.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140316312|Goodseed Specialist Clinics, Lagos state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q140316329|Life Hope Multiconsult Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | | | |- | ''[[:d:Q141444533|AB10 Specialist Hospital, Lagos State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Èkó]] | {{Coord|6.6445|3.3288|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q48809461|Adeoyo Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.3512|3.8625|display=inline}} | [[Fáìlì:Adeoyo Hospital.webp|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q101523618|St macrinal hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.355274|3.884957|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552535|Jolaleke Specialists Hospital]]'' | ilé ìwòsàn Aladaní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.398167|3.888083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552593|Toun memorial specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.402866|3.945402|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552923|Oroki Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.403167|3.888944|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102039653|Zenith Care Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.364778|3.839972|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102170990|St. Macrina Hospital Ltd]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.355175|3.88488|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102171045|The Pizzazz Hospital, Ibadan]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.333852|3.87433|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105716568|Ring Road Specialist Hospital Complex]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.352405|3.8624|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131905780|Molly Specialist Hospital Ibadan]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.452854|3.912423|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133418555|Best Western Hospital, Ibadan]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.421716|3.932734|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133419429|Lanark Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.365397|3.866171|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133420674|West Wind Hospital and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.424186|3.856362|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133456969|Beta Life Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.36858|3.892585|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133492337|Lead City University Teaching hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.332904|3.875888|display=inline}} | [[Fáìlì:Lead City University Hospital.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q136536450|Welfare Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.396767|3.963302|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137219604|St Dominic Catholic Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.392366|4.011193|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137219626|Zenith Care Hospital Ibadan]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.365106|3.841791|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137219643|Peamak Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.829886|3.920552|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137219753|Standard Calvary Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.779742|3.922694|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137244129|Amuloko City Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.331361|3.974917|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137247256|The Grace Hospital Ibadan]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.426571|3.932987|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137247947|Kings Hospital ibadan]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.412352|3.893536|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137248616|Oluyole Medical Diagnostic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.403304|3.93509|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137392370|Ibadan Central Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìbàdàn]] | {{Coord|7.395789|3.928838|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101971826|Ijebu Ode State Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìjẹ̀bú-Òde]] | {{Coord|6.813139|3.924861|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102177543|Femtob Specialist Hospitals]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìjẹ̀bú-Òde]] | {{Coord|6.825093|3.921176|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102178837|Amazing Grace Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìjẹ̀bú-Òde]] | {{Coord|6.825536|3.922262|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133457092|Ijebu Ode General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Ògùn|Ogun State]] | [[Ìjẹ̀bú-Òde]] | {{Coord|6.813293|3.924994|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101925894|Balla Cottage Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Asa|Ìjọba Agbègbè Asa]] | {{Coord|8.402727|4.416353|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101926229|Alapa Cottage Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Asa|Ìjọba Agbègbè Asa]] | {{Coord|8.6|4.7|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101924189|Tsaragi Cottage Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5340346|Ìjọba Agbègbè Edu]]'' | {{Coord|8.838028|4.992556|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101924643|Shonga Comprehensive Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5340346|Ìjọba Agbègbè Edu]]'' | {{Coord|9.010276|5.151057|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101925061|General Hospital Lafiagi]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5340346|Ìjọba Agbègbè Edu]]'' | {{Coord|8.850437|5.407647|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101921748|Civil Service Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6001095|Ìjọba Agbègbè Ilorin]]'' | {{Coord|8.480583|4.569611|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101920596|Children Specialist Hospital Centre Igboro]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q16733661|Ìjọba Agbègbè Ilorin South]]'' | {{Coord|8.496806|4.553778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101921073|Sobi Specialist Hospital]]'' | Olupese ilera ilera | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q16733661|Ìjọba Agbègbè Ilorin South]]'' | {{Coord|8.535611|4.5395|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101921405|Ogidi Cottage Hospital.]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q16733661|Ìjọba Agbègbè Ilorin South]]'' | {{Coord|8.513972|4.507722|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101919854|Ajikobi Cottage Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6001104|Ìjọba Agbègbè Ilorin West]]'' | {{Coord|8.502972|4.528528|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101920227|Adewole Cottage Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q6001104|Ìjọba Agbègbè Ilorin West]]'' | {{Coord|8.469472|4.513528|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q117477879|Olalomi Hospital, Offa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q49107205|Ìjọba Agbègbè Offa]]'' | {{Coord|8.146981|4.709498|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q117708055|Lamodi Community Hospital, Offa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q49107205|Ìjọba Agbègbè Offa]]'' | {{Coord|8.163974|4.724918|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q117824441|Balogun Basic Health Clinic Balogun, Offa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q49107205|Ìjọba Agbègbè Offa]]'' | {{Coord|8.186868|4.723518|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q117838166|Rolakim Hospital Offa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q49107205|Ìjọba Agbègbè Offa]]'' | {{Coord|8.160861|4.711222|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q117851203|Nigeria Navy Clinic, Offa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q49107205|Ìjọba Agbègbè Offa]]'' | {{Coord|8.206877|4.708405|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q117851696|Giwa Clinic And Maternity, Offa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q49107205|Ìjọba Agbègbè Offa]]'' | {{Coord|8.229132|4.737568|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q117852803|Wale Clinic Hospital Offa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q49107205|Ìjọba Agbègbè Offa]]'' | {{Coord|8.139333|4.717417|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q117853424|Yunus Abioye Clinic, Offa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q49107205|Ìjọba Agbègbè Offa]]'' | {{Coord|8.156417|4.724528|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q117857372|Efunlola Memorial Hospital Offa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q49107205|Ìjọba Agbègbè Offa]]'' | {{Coord|8.13558|4.685916|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q117857400|Afolabi Hospital Offa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q49107205|Ìjọba Agbègbè Offa]]'' | {{Coord|7.654023|5.229977|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q117857529|Olanipekun Hospital Offa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q49107205|Ìjọba Agbègbè Offa]]'' | {{Coord|8.196211|4.732646|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q117867694|Gentleman Abdulsalam Memorial hospital Offa]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q49107205|Ìjọba Agbègbè Offa]]'' | {{Coord|8.166597|4.713599|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101855534|Iloffa Cottage Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q7081881|Ìjọba Agbègbè Oke Ero]]'' | {{Coord|8.099538|5.142108|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101854946|Erin Ile General Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Oyun|Ìjọba Agbègbè Oyun]] | {{Coord|8.100472|4.704833|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101922156|General Hospital Share]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5991150|Ìjọba Agbègbè Ìfẹ́lódùn]]'' | {{Coord|8.816925|4.979189|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101922461|General Hospital Oro -Ago]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5991150|Ìjọba Agbègbè Ìfẹ́lódùn]]'' | {{Coord|8.324867|5.23081|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101922727|COTTAGE Hospital Omupo]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q5991150|Ìjọba Agbègbè Ìfẹ́lódùn]]'' | {{Coord|8.271611|4.786806|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101861520|Ijomu-Oro Cottage Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q10303589|Ìjọba Agbègbè Ìrẹ́pọ̀dùn]]'' | {{Coord|8.2485|4.901083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101862936|Agbonda Comprehensive Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q10303589|Ìjọba Agbègbè Ìrẹ́pọ̀dùn]]'' | {{Coord|8.129496|4.929264|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101864872|Ajase Cottage Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q10303589|Ìjọba Agbègbè Ìrẹ́pọ̀dùn]]'' | {{Coord|8.25336|4.8061|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123274670|Burak Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q7500408|Ìjọba ìbílẹ̀ sbongom]]''<br/>[[Ìpínlẹ̀ Gombe|Gombe State]]<br/>[[Nàìjíríà]] | {{Coord|9.598879|11.257395|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114680681|Local Government Maternity Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìkìrun]] | {{Coord|7.928555|4.677357|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114681469|Ifeolu Private Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìkìrun]] | {{Coord|7.913565|4.659041|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137386290|Omofe Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìkìrun]] | {{Coord|7.920045|4.658407|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102175695|Lafia Kowa Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìkòròdú]] | {{Coord|6.807366|3.906804|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102178983|Abundant Life Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìkòròdú]] | {{Coord|6.648131|3.496796|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102249563|Stevans Medical Center]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìkòròdú]] | {{Coord|6.645618|3.482911|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102249977|St. Raphael Divine Mercy Specialist Hospital Dental Center]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìkòròdú]] | {{Coord|6.625882|3.549338|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102270823|Rolayo Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìkòròdú]] | {{Coord|6.621461|3.499927|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105903340|Lifesource Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìkòròdú]] | {{Coord|6.524581|3.3792|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113584881|The Hopewell Hospitals Ltd.]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìkòròdú]] | {{Coord|6.54443|3.377829|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133456893|TOS hospital Benson Road Ikorodu]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Èkó]] | [[Ìkòròdú]] | {{Coord|6.625679|3.478034|display=inline}} | | |- | [[Ikorodu General Hospital]] | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìkòròdú]] | {{Coord|6.60882|3.49938|display=inline}} | [[Fáìlì:Ikorodu General Hospital Nigeria 1972 Designed by Michael Olutusen Onafowokan Isometric View 001.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q105706700|Police Hospital Falomo]]'' | ile iwosan ni Nigeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìkóyí]] | {{Coord|6.443759|3.428889|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113510624|Divine Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìkóyí]] | {{Coord|6.443938|3.416447|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113510638|Saint Francis Hospital Ikoyi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìkóyí]] | {{Coord|6.446035|3.415145|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q113511390|Human Heart and Diagnostic Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìkóyí]] | {{Coord|6.443461|3.418118|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101970680|Iperu General hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ikenne|Ìkẹ́nnẹ́]] | {{Coord|6.881312|3.702285|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101971358|General Hospital Ikenne]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ikenne|Ìkẹ́nnẹ́]] | {{Coord|6.881444|3.702333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102064012|General Hospital Ago-Amodu.]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ìlàòrùn Ṣakí|Ìlàoòrùn Ṣakí]] | {{Coord|8.632583|3.636556|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102064176|State Hospital Owode Oyo]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ìlàòrùn Ọ̀yọ́|Ìlàoòrùn Ọ̀yọ́]] | {{Coord|7.831722|3.92875|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101553355|Basil hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlá-Ọ̀ràngún]] | {{Coord|8.010403|4.90442|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q30254157|University of Benin Teaching Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlú Benin]] | {{Coord|6.391349|5.614079|display=inline}} | [[Fáìlì:Aerial View of the Hospital's Entrance.jpg|center|128px]] | |- | ''[[:d:Q102105696|Amazing Grace Clinic and Maternity]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlú Benin]] | {{Coord|6.360917|5.642139|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102109050|Paragon Clinics and Imaging-Odani]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlú Benin]] | {{Coord|6.325389|5.613417|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q109669525|Irua Specialist Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlú Benin]] | {{Coord|6.732127|6.189481|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112967859|Federal Neuro-Psychiatric Hospital, Benin City]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlú Benin]] | {{Coord|6.409425|5.614276|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133570921|Gods Victory Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlú Benin]] | {{Coord|6.35717|5.597614|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133570940|St. Philomena's Catholic Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlú Benin]] | {{Coord|6.345168|5.630002|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133571420|Faith Mediplex Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlú Benin]] | {{Coord|6.315439|5.604083|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133571440|Lily Hospitals]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlú Benin]] | {{Coord|6.319247|5.61016|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133571528|Modic Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlú Benin]] | {{Coord|6.331355|5.61473|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133571674|City of Hope Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlú Benin]] | {{Coord|6.271472|5.63313|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133574976|Bosede Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlú Benin]] | {{Coord|6.308477|5.617539|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133575201|The Hills Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlú Benin]] | {{Coord|6.282372|5.618406|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133575294|Ajayi Oriaifo Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlú Benin]] | {{Coord|6.304157|5.606857|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133575393|Tega Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlú Benin]] | {{Coord|6.356058|5.592454|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133575451|Evangel model hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlú Benin]] | {{Coord|6.358919|5.621734|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133575543|Owen Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlú Benin]] | {{Coord|6.353501|5.62573|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133575620|Itua Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlú Benin]] | {{Coord|5.596644|5.596644|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133730726|Maviscope Hospital And Fertility Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlú Benin]] | {{Coord|6.272527|5.633538|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101856794|General Hospital offa]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ọ̀fà|Ìlú Offa ní agbègbè Offa ní Ìpínlẹ̀ Kwara]] | {{Coord|8.153417|4.716056|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123219988|Lamandi Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ọ̀fà|Ìlú Offa ní agbègbè Offa ní Ìpínlẹ̀ Kwara]] | {{Coord|8.5|4.55|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130899450|Offa medical centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ọ̀fà|Ìlú Offa ní agbègbè Offa ní Ìpínlẹ̀ Kwara]] | {{Coord|8.15345|4.715755|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133308014|Care Meridian Healthcare]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ọ̀fà|Ìlú Offa ní agbègbè Offa ní Ìpínlẹ̀ Kwara]] | {{Coord|8.152655|4.697427|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137040737|CHL Health Care Services]]'' | Ilé ìwòsan Aladani ni offa | [[Nàìjíríà]] | [[Ọ̀fà|Ìlú Offa ní agbègbè Offa ní Ìpínlẹ̀ Kwara]] | {{Coord|8.166041|4.725223|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101996349|Federal Medical Centre Owo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlú Ọ̀wọ̀]] | {{Coord|7.21375|5.599528|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102173661|Blue Print Specialist Clinic]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlú Ọ̀wọ̀]] | {{Coord|7.214245|5.55595|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137386345|St. White Shield Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlú Ọ̀wọ̀]] | {{Coord|7.183808|5.582275|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137386505|Ordji Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìlú Ọ̀wọ̀]] | {{Coord|7.207464|5.570645|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q16915946|TBT Hospital Gboko]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.34506|9.012939|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123523555|Camp Eden Hospital, Gboko]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.34013|8.983364|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130621568|Adoose Specialist Hospital, Makurdi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.693938|8.538793|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130621644|Oostra Gum Hospital Ushongo Town, Benue state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|6.943246|9.261917|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130621727|Baki Hospital, Gboko, Benue state]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.336857|9.001852|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130621798|Texas Hospitals Limited, Otukpo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.186346|8.140436|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130621858|Hope Hospital, Makurdi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.743337|8.508401|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130621918|Salem Hospital, Otukpo, Benue State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.193082|8.130695|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130622301|Hospital of Immaculate Conception, Makurdi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.718631|8.51958|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130622739|Madonna Hospital, Makurdi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.723507|8.54394|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130627442|Grace Cottage Hospital, Makurdi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.725307|8.524169|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130628956|Hemko Hospital, Makurdi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.681113|8.534956|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130629391|First Fertility Hospital, Makurdi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.716506|8.506309|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130629444|Bishop Murray Hospital, Makurdi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.72227|8.53277|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130629490|General Hospital, Otukpo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.205093|8.155226|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130629610|General Hospital, North Bank, Makurdi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.756885|8.544588|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130629682|Foundation Memorial Hospital, Makurdi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.724141|8.541778|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130629719|General Hospital, Gboko, Benue State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.302818|8.987934|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130629768|General Hospital, Adikpo, Benue State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|6.892045|9.236097|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130629841|NKST Hospital, Benue State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.316507|9.047368|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130633259|Sandra Hospital,Benue]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.828853|8.428391|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130639061|Saviour Medical Hospital, Benue]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.758704|8.556985|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131192304|Adiyama Hospital, Ibilla, Benue State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|6.858513|8.416353|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131192448|Federal University of Health Sciences Teaching Hospital, Otukpo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.205092|8.155233|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131192533|St. Mary Hospital, Okpoga, Benue State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.026317|7.804491|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131192595|Akorwoicho Dispensary And Maternity, Otukpo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.191872|8.118559|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131192769|New Life Hospital, Otukpo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.189625|8.11615|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131192808|Oju primary health Care, Oju Barracks]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|6.842609|8.414816|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131192829|General Hospital, Ugbokpo-Bopa, Benue State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.660905|7.884847|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131192918|Saint Daniel Hospital, Otukpo, Benue State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.212138|8.121922|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131193019|Camp Eden Hospital, Gboko, Benue State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.345474|8.985066|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131193047|Manta Comprehensive Health Centre, Benue State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.024742|8.560904|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131193063|Multicare Hospital, Makurdi, Benue State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.731275|8.510073|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131193089|BUH Medical centre, Otukpo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.197711|8.141588|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131195528|Awulema Primary Health Centre, Benue State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.188973|8.043427|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131195537|Oyin Folohunsho Hospital, Benue State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.289763|8.362031|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131195562|Ohe Lume Clinic, Benue State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.064404|8.20865|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131195598|Otukpo-Icho Primary Health Centre, Benue State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.254384|8.174333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131195618|Baki Clinic and Maternity, Benue State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.344223|8.990131|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133806619|Ttiortyu Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.717697|8.783255|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133806639|Adetsav Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.622505|8.691064|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q135421687|Amara Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|5.515423|7.514153|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q135421764|General Hospital Oju]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.730556|8.536111|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q135422587|Benonil Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.726898|8.53934|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q135424487|Q135424487]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.733398|8.539405|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q135424584|Ushakaa Hospital , Makurdi]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.3369|8.740412|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137049015|St. Helen Specialist Hospital, Otukpo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.177345|8.150269|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137049056|Nazareth Hospital Otukpo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.202561|8.130355|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137712865|MADONNA HEALTH SERVICE LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.723503|8.543935|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137836104|GENERAL HOSPITAL OTUKPA]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.205073|8.15526|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137836156|ST. VINCENT HOSPITAL. Benue state. Nigeria]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.301461|8.468714|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137836183|FIRST FERTILITY HOSPITAL LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.716507|8.50627|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137839534|N K S T HOSPITAL, MBAAKON]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.320664|9.063939|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137847549|VICTORY HOSPITAL. Gboko,Benue State. Nigeria]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.313742|8.995175|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137848969|OJILIMA HOSPITAL SERVICES LTD]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.734994|8.533019|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137849016|HOMA HOSPITAL. Benue state. Nigeria]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|4.923994|6.260868|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137849024|ST JOSEPH CLINIC & MATERNITY]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìpínlẹ̀ Bẹ́núé]] | {{Coord|7.741207|8.507196|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102067513|General Hospital Kishi]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ìrẹ́pọ̀|Ìrẹ́pọ̀]] | {{Coord|9.091065|3.838269|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102066694|General Hospital Iseyin]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìsẹ́yìn|Ìséyìn]] | {{Coord|7.948778|3.617333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137246078|Faith Foundation Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìsẹ́yìn|Ìséyìn]] | {{Coord|7.981576|3.581191|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102066530|General Hospital Okaka]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ìtẹ̀síwájú|Ìtẹ̀síwájú]] | {{Coord|8.22034|3.454371|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102066108|General Hospital Iganna]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Iwajowa|Ìwájọ̀wà]] | {{Coord|7.955941|3.257742|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102066406|General Hospital Iwere-Ile]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Iwajowa|Ìwájọ̀wà]] | {{Coord|7.982806|3.053243|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114185979|IWO MEDICAL CENTRE]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìwó]] | {{Coord|7.401609|3.939379|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114670879|Gbadamosi Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ìwó]] | {{Coord|7.629216|4.187298|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136767623|Ilé ìwòsan klm]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ìwó]] | {{Coord|7.692751|4.170297|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102063889|State Hospital Saki]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Ìwọòrùn Ṣakí|Ìwọ̀oòrùn Ṣakí]] | {{Coord|8.672139|3.39675|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123669770|Better Care Hospital Ogbomosh]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ògbómọ̀sọ́|Ògbómọ̀ṣọ́]] | {{Coord|8.153306|4.258779|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123686127|Shalom Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ògbómọ̀sọ́|Ògbómọ̀ṣọ́]] | {{Coord|8.176829|4.260292|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133457379|Ireti Olu Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ògbómọ̀sọ́|Ògbómọ̀ṣọ́]] | {{Coord|8.144187|4.238247|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133461351|Laduntan Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ògbómọ̀sọ́|Ògbómọ̀ṣọ́]] | {{Coord|8.118316|4.233482|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133461589|Mainspring hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ògbómọ̀sọ́|Ògbómọ̀ṣọ́]] | {{Coord|8.116788|4.221802|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133461951|Ariyo Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ògbómọ̀sọ́|Ògbómọ̀ṣọ́]] | {{Coord|7.361704|3.872385|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133300535|Adeyemo Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q49277987|Òmù-Àrán]]'' | {{Coord|8.171731|5.097155|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133301575|Ajisafe Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q49277987|Òmù-Àrán]]'' | {{Coord|8.139645|5.10846|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133302181|Landmark University Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | ''[[:d:Q49277987|Òmù-Àrán]]'' | {{Coord|8.121042|5.085729|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102173615|Christ Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Òndó Town|Òndó]] | {{Coord|7.100271|4.841715|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112076370|State Specialist (General) Hospital, Ondo State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Òndó Town|Òndó]] | {{Coord|7.091207|4.825788|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112077233|Tim-Unity Specialist Hospital, Ondo State]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Òndó Town|Òndó]] | {{Coord|7.240201|5.197502|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q30253917|Ile-iwosan Ikọkọ LAUTECH (Bayi Ile-iwosan Ikẹkọ UNIOSUN)]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.778456|4.551859|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552371|Faith specialist hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.770826|4.550641|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101999767|Faith Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.770629|4.550573|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102000452|Olaoluwa Maternity Home]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.899499|4.692242|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102001215|Adebare Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.75714|4.527762|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102001847|Abake Medical Centre nad Surgical Consultancy]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.772192|4.545145|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102037762|Victory Specialist Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.782685|4.541835|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102037766|Moring Star Medical Center]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|4.801473|7.002572|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102037772|Eso Brain And Spine Center]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.746439|4.575398|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102172988|Onward Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.808355|4.527917|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102173346|Ayomide Women's Health Specialist Hospital &IVF Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.80334|4.580665|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105733076|State Hospital Asubiaro]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.763872|4.547631|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q114681901|Honest medical center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.765142|4.57798|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128886511|Emmanuel Medical Center]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.783513|4.52924|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133297560|Lifeline Hospital Osogbo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.791855|4.548681|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133297689|Onward Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.808065|4.528398|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133298813|The Pathway Medical Centre, Osogbo]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.761155|4.583802|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133299377|Akede Iyaloja Primary Health Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.757011|4.585041|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133504435|ACE SPECIALIST HOSPITAL AND FERTILITY CENTER]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.815082|4.535784|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136763364|Ilé ìwòsan Halleluyah]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.813622|4.54562|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136763415|Peacelife Medical Center and Specialist Clinics]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.776395|4.538646|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136763450|Ifeoluwa Hospital Osogbo]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.785156|4.573393|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136763487|Oroki Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.887085|4.482448|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136763505|Grace and Glory Specialist Hospital]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.800016|4.54974|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136763573|Bethesda Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.819064|4.542873|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136763618|Gloryland Specialist hospital]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.782668|4.530313|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136767648|Royal City Specialist Hospital]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]]<br/>[[Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun|Osun State]] | {{Coord|7.796693|4.578211|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q136776091|Ilé ìwòsan Westland]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.833823|4.572396|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137040839|Living Hope Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.795153|4.507892|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137040863|Crystal Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.820346|4.552557|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137045125|To Nash Hospital]]'' | Ilé ìwòsan Aladani ni òṣogbo | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.786171|4.519134|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137045179|Ilé ìwòsan Goshen]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.769701|4.540136|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137381336|Highway Laparoscopy]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.790349|4.537822|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137386198|Piket Hospital]]'' | Ilé ìwòsan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Òṣogbo]] | {{Coord|7.62|4.75|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q30254171|University of Nigeria Teaching Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹnúgu]] | {{Coord|6.43631|7.479795|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105706131|Parklane General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹnúgu]] | {{Coord|6.457587|7.50131|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q105758288|Coal Camp Medical Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹnúgu]] | {{Coord|6.425448|7.481932|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q106033766|Rosa Mystica Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹnúgu]] | {{Coord|6.463619|7.495888|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q112967803|National Orthopaedic Hospital, Enugu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹnúgu]] | {{Coord|6.465042|7.52505|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115024148|ANNUNCIATION HOSPITAL, ENUGU]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹnúgu]] | {{Coord|6.452678|7.510373|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115024163|LIVINGSTON SPECIALIST HOSPITAL]]'' | Ajo Ilera ni Ipinle Enugu | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹnúgu]] | {{Coord|6.460292|7.5298|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115024255|MOUNT ZION MEDICAL CENTRE, ENUGU]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹnúgu]] | {{Coord|6.423881|7.405319|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115024267|Unity Hospital & Maternity, Enugu]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹnúgu]] | {{Coord|6.432403|7.518863|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q115024515|EASTERN NIGERIA MEDICAL CENTRE (DR NLOGHA OKEKE MEMO MED. FOUNDATION)]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹnúgu]] | {{Coord|6.430825|7.48969|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q123513437|Adonai International Hospital Enugu State Nigeria]]'' | Ile iwosan ni Naijeria | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹnúgu]] | {{Coord|6.435402|7.524798|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q128895070|St. Mary's Hospital & Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹnúgu]] | {{Coord|6.458083|7.50669|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130444683|Blessed Children Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹnúgu]] | {{Coord|46.492758|7.516285|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130458042|Julius Ezenyirioha Memorial Hospital and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹnúgu]] | {{Coord|6.485211|7.517609|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130458803|Julius Ezenyirioha Memorial Hospital and MaternityTender Hospital and Maternity]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹnúgu]] | {{Coord|6.484939|7.517642|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130458934|Blessed Children Clinic]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹnúgu]] | {{Coord|6.440224|7.462387|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q130464097|Divine Favour Children'S Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹnúgu]] | {{Coord|6.80245|7.353332|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q131343615|Niger Foundation Hospital and Diagnostic Centre]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹnúgu]] | {{Coord|6.443347|7.513763|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137044159|General Hospital Oji River]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ẹnúgu]] | {{Coord|6.452667|7.510333|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101552802|Epe General Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Epe, Nàìjíríà|Ẹ̀pẹ́]] | {{Coord|6.586855|3.97003|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q101962881|Ketu Ejinrin Health Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Epe, Nàìjíríà|Ẹ̀pẹ́]] | {{Coord|6.612919|3.895201|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102245408|Truecare Model HospitalEpe]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Epe, Nàìjíríà|Ẹ̀pẹ́]] | {{Coord|6.448832|3.364619|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133456231|Consultant Hospital Obalende]]'' | | [[Nàìjíríà]]<br/>[[Èkó]] | [[Ọbáléndé]] | {{Coord|6.449537|3.408858|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q30260327|Bowen University Teaching Hospital]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ọ̀yọ́]] | {{Coord|8.135834|4.232705|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q102170928|Vine Branch Medical Centre]]'' | ilé ìwòsàn ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà | [[Nàìjíríà]] | [[Ọ̀yọ́]] | {{Coord|7.387942|3.899529|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133455948|Oyo Mesi Specialist Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ọ̀yọ́]] | {{Coord|3.91382|3.91382|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q133456043|Opabode Memorial Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ọ̀yọ́]] | {{Coord|7.866146|3.914655|display=inline}} | | |- | ''[[:d:Q137219912|Goodwill Hospital]]'' | | [[Nàìjíríà]] | [[Ọ̀yọ́]] | {{Coord|7.81846|3.933467|display=inline}} | | |} {{Wikidata list end}} d1y6s7ser4qpbeefavoxfjpsua9pom8 Bello Hassan Shinkafi 0 77053 637604 619906 2026-09-20T01:27:38Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637604 wikitext text/x-wiki '''Bello Hassan Shinkafi''' je olóṣèlú ọmọ orílè-èdè Nàìjíríà lati [[Ìpínlẹ̀ Zamfara]] . O ṣiṣẹ bi Akowe si Ijọba Ìpínlẹ̀ (SSG) lati ọdun 2019 si 2023 ati bi kọmisana ni ipinlẹ naa. O tun ṣe aṣoju àgbègbè [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Shinkafi|Shinkafi]] / [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Zurmi|Zurmi]] ni Ile Awọn Aṣoju ni ọdun 2019 labẹ ipilẹ ti [[All Progressives Congress|All Progressive Congress]] (APC).<ref>{{Cite web |title=ShineYourEye |url=https://www.shineyoureye.org/person/bello-hassan-shinkafi |access-date=2025-01-07 |website=www.shineyoureye.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=National Assembly {{!}} Federal Republic of Nigeria |url=https://nass.gov.ng/mps/single/473 |access-date=2025-01-07 |website=nass.gov.ng}}</ref><ref>{{Cite web |title=Legislator Details - ConsTrack Track and Report on Governement Funded Projects in Nigeria |url=https://www.constrack.ng/legislator_details?id=358 |access-date=2025-01-07 |website=www.constrack.ng }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=2024-01-19 |title=Zamfara Speaker condoles fed lawmaker Bello Shinkafi over death of brother |url=https://www.mediasmartsnews.com/zamfara-speaker-condoles-fed-lawmaker-bello-shinkafi-over-death-of-brother/ |access-date=2025-01-07 |website=Mediasmarts News |language=en-US |archive-date=2025-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250107051710/https://www.mediasmartsnews.com/zamfara-speaker-condoles-fed-lawmaker-bello-shinkafi-over-death-of-brother/ |dead-url=yes }}</ref><ref>{{Cite web |last=David |date=2024-05-14 |title=Zamfara: Over 500 People in Bandit Captivity in Zurmi: House Member |url=https://thesun.ng/zamfara-over-500-people-in-bandit-captivity-in-zurmi-house-member/?amp |access-date=2025-01-07 |website=The Sun Nigeria |language=en-US}}</ref> == Awọn itọkasi == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè]] 8rwlooix1y4p9i1yhdaaswqxnr2mbxo Marylize Biubwa 0 77658 637625 613464 2026-09-20T05:03:18Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637625 wikitext text/x-wiki [[Fáìlì:Marylize_Biubwa_03.jpg|thumb| Marylize Biubwa ti kii ṣe alakomeji, Ọkọnrin, abo abo dudu dudu lati Kenya]] '''Marylize Biubwa''' jẹ abo ati ajafitafita láàrin ara orílè-èdè [[Kẹ́nyà|Kenya]]. Akitiyan Biubwa da lori idajọ òdòdó láwùjọ pẹlu tcnu lori aidogba akọ-abo, lákòókò ti abo wọn jẹ ìkòríta ati itọsọna si [[Àwọn ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn|awọn ẹtọ eniyan]].<ref>{{Cite web |last=Philips |first=Priscilla |date=14 August 2020 |title=Interview feature with Marylize Biubwa |url=https://thelgbtafrica.com/interview-feature-with-marylize-biubwa/ |access-date=14 June 2022 |website=The LGBT Africa |language=en-US |archive-date=15 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615033855/https://thelgbtafrica.com/interview-feature-with-marylize-biubwa/ |dead-url=yes }}</ref> Wọn ti wa ni dúdú ati ki o kan ti kii-alakomeji Ọkọnrin ati ki o lo wọn / wọn arọpò orúkọ.<ref name=":0">{{Cite web |title=10 Amazing African LGBTQ+ Activists You Need to Know |url=https://www.globalcitizen.org/en/content/African-lgbtq-activists-who-changed-africa/ |first=Aaron|last=Rakhetsi|date=30 June 2021|access-date=14 June 2022 |website=Global Citizen |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=I'm A Lesbian And A Human Rights Activist |url=https://yazakenya.com/news/i-m-a-lesbian-and-a-human-rights-activist |first=Joan |last=Thatiah |date=11 May 2021 |access-date=14 June 2022 |website=YAZA Kenya |language=en |archive-date=15 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615030857/https://yazakenya.com/news/i-m-a-lesbian-and-a-human-rights-activist |dead-url=yes }}</ref> == Ìgbésí àyè ibẹrẹ == Biubwa dàgbà ni [[Nairobi|ìlú Nairobi]] ati Taita Taveta . Wọn jẹ ọkan nínú awọn ọmọ mẹfa, pẹlu arábìnrin mẹta ati arákùnrin meji. Ìyá wọn jẹ ẹlẹsin, ati pe wọn le jáde kúrò ni ile awọn arákùnrin wọn ni Oṣu Kẹjọ ọdun 2018 lẹhìn ti o ti jade.<ref name=":0">{{Cite web}}</ref> Wọn ti ni àyẹ̀wò pẹlu aibalẹ awujọ..<ref name=":0" /><ref name=":1" /> They have been diagnosed with social anxiety.<ref>{{Cite news |last=Akeyo |first=Millicent |date=10 March 2020 |title=Marylize Biubwa was diagnosed with social anxiety |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/p0865m6m |access-date=25 June 2022}}</ref> == Awujo ijafafa == Biubwa di alakitiyan àkókò ni ọdún 2015. Wọn ṣe ipilẹṣẹ Bi Kind Initiative ni ọdun 2016, èyítí o ṣe alamọran awọn ọmọbìnrin ti o jẹ ọmọ ile-iwe ati ṣeto awọn awakọ̀ láti gbà òwò ati ounjẹ fún àwọn obìnrin aini ile. <ref name=":1" /> Wọn jẹ oluyọọda pẹlu ActionAid, Ìdàgbàsókè Awọn Obirin Afirika ati Nẹtiwọọki Ìbáraẹnisọ̀rọ̀ ati Àwọn aṣojú Alafia Kenya. <ref>https://cynthiauntamed.com/2017/08/marylize-biubwa-from-strength-to-strength-healing-after-rape/</ref> Wọ́n lo [[Twitter]] ati àwọn iru ẹrọ media àwùjọ míìràn lati debunk awọn arosọ nipa ìbálòpọ̀ obìnrin ati àwùjọ LGBT. Wọn ṣe iṣẹ àkànṣe iwadi Oju lori Project. == Awọn itọkasi == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè]] 1t2gl30dawsuvs33b31r0fpe81maqn5 Abigail Ashley 0 78365 637597 621330 2026-09-20T00:36:06Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637597 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Abigail Ashley|image=|image_size=180px|caption=|birth_date=|birth_place=|occupation=Television presenter, radio host, health advocate|parents=}}{{Reflist}} '''Abigail Ashley''' jẹ olùsètò orí amuohunmuaworan ra ilu Ghana kan, sọ̀rọ̀ sọ̀rọ̀ orí redio, agbawi elétò ìlera ati adarí iṣẹ agbese fun Behind My Smiles Foundation - àjọ ti kii ṣe ti ijọba (NGO) ti o dá lóri ìlera kidinrin. O tun jẹ onkọwe ti iwe “A Decade of my Life” Behind My Smiles. <ref>https://web.archive.org/web/20180404201121/https://www.ghanagrio.com/ghana-latest-news/424115-utv%E2%80%99s-abigail-ashley-launches-%E2%80%98the-behind-my-smile-project%E2%80%99.html</ref> <ref name=":0">https://web.archive.org/web/20180404202112/https://www.ghanacrusader.com/ghanaian-tv-presenter-abigail-ashley-can-never-give-birth-and-this-is-why/</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.modernghana.com/entertainment/41962/hundreds-attend-abigail-ashleys-book-launch.html|title=Hundreds Attend Abigail Ashley's Book Launch|access-date=2018-04-04}}</ref> == Ẹkọ == Ashley lọ si Ile-iwe GH Fashion ni [[Aakrá|Accra]] . <ref>https://coverghana.com.gh/abigail-ashley-tv-radio-personality-and-health-advocate-graduates-as-the-best-valedictorian/{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>https://yen.com.gh/people/237142-ghanaian-tvradio-personality-abigail-ashley-graduates-gh-fashion-school-student-4-awards/</ref> == Iṣẹ-ṣiṣe == Ashley ni olutayo ati agbàlejò fun "My Health, My Life" lori United Television Ghana . <ref name=":0"/> <ref>https://www.modernghana.com/entertainment/48800/utvs-abigail-ashley-launches-foundation-to-suppor.html</ref> O tun jẹ agbalejo ''Mo Ho Y3'' lori Okay FM . <ref>https://web.archive.org/web/20230731204057/https://www.peacefmonline.com/pages/videos/202307/84387.php</ref> === Àwárí === * ''Aseda Ndwom'' ti n ṣe àwárí TMI <ref name=":1">https://web.archive.org/web/20230731202730/https://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/music/202207/470066.php</ref> == Ìgbésí ayé ara ẹni == Ni Oṣu Kẹjọ ọdun 2007, o ṣe iwadii ati ye ìpele àrùn kidirin onibaje lẹhìn ti o fun ni ọdún márún lati gbe. <ref>https://www.ghanaiantimes.com.gh/from-deadline-to-health-line-the-story-of-a-kidney-failure-survivor/</ref> O ṣe abẹ fun isọdọtun kidinrin. <ref>https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/new-kidney-new-life-for-utv-s-abigail-ashley.html</ref> <ref>http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/The-surviving-story-of-UTV-Presenter-Abigail-Ashley-517305?gallery=2</ref> == Àmì ẹ̀yẹ ati yiyan == Ni ọdun 2016, 2017 ati 2018, wọn fun un ni Ààmì ẹ̀ye Awọn Lejendi Ilera <ref name=":1"/> Ni ọdun 2017 wọn yán fun “ Awọn ọdọ àádọta ti o ni ipa julọ ni Ghana”. <ref>{{Cite news|url=https://buzzghana.com/most-influential-young-ghanaians-2017/|title=Most Influential Young Ghanaians 2017: See Full List and Categories|date=2017-12-19|work=BuzzGhana|access-date=2018-04-04}}</ref> <ref>https://web.archive.org/web/20180404200923/http://www.peacefmonline.com/pages/local/social/201712/338968.php</ref> Ni Oṣu kọkànlá ọdún 2019, wọn bu ọla fun ni Ẹya kẹsan ti Awọn ẹbun 3G ni Bronx ni [[New York]] ni [[Orílẹ̀ èdè America|AMẸRIKA]] . Wọn fún ní ẹbun fun awọn ifunni rẹ si awọn eniyan kọọkan ati awọn ipolongo rẹ lori gbígbé àwọn ìgbésí ayé ìlera. <ref>https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/utv-s-abigail-ashley-to-be-honoured-at-3g-awards.html</ref> Ni ọdún 2020, wọn bu ọla fun pẹlu ẹbun Awujọ Media Health Advocate ti Odun ni ìdánimọ̀ fun lilo media awujọ lati ṣe àgbéga itọju ilera ati ìgbésí ayé ìlera. <ref name=":1"/> Ni Oṣu Keje ọdún 2023, o gba awọn àmì ẹ̀yẹ mẹrin ni Ile-iwe GH Fashion ni Accra. Awọn àmì ẹ̀yẹ náà jẹ Ọmọ ile-iwe ti o dara julọ ni Iṣowo imura, Ọmọ ile-iwe ti o dara julọ ni Ẹrọ, Ọmọ ile-iwe imura ti o ni ileri pupọ julọ, ati Ọmọ ile-iwe ti o dara julọ ni ìwọ̀ Aṣọ. <ref>https://citinewsroom.com/2023/07/media-personality-abigail-ashley-bags-4-awards-at-gh-fashion-school/</ref> <ref>{{Cite web |title=Ẹda pamosi |url=https://ghheadlines.com/agency/daily-guide/20230721/161835186/utvs-abigail-ashley-wins-best-student-award |access-date=2025-09-22 |archive-date=2024-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241227211043/https://ghheadlines.com/agency/daily-guide/20230721/161835186/utvs-abigail-ashley-wins-best-student-award |dead-url=yes }}</ref> == Awọn itọkasi == [[Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè]] ohpzhnf38e8h23vgv60euhzwg6qnpdq Sopona 0 79533 637593 633282 2026-09-19T21:32:16Z InternetArchiveBot 22272 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260919sim)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 637593 wikitext text/x-wiki [[Fáìlì:Sopona.jpg|thumb|Ère onígi tí a gbẹ́ yìí ti Sopona jẹ́ ọ̀kan lára nǹkan bí àádọ́ta (50) tí oníṣègùn ìbílẹ̀ kan ṣe gẹ́gẹ́ bí ohun ìrántí fún CDC, [[Àjọ Ìlera Àgbáyé|WHO]], àti àwọn ògbógi ìlera gbogbogbòò mìíràn tí wọ́n lọ sí ìpàdé kan ní ọdún 1969 lórí pípa àrùn kòkòrò àrùn jẹjẹrẹ. Wọ́n fi àwọn ohun pàtàkì bíi agbárí [[ọ̀bọ]], ìkarawun cowrie, àti [[Èkánná|ìṣó ṣe é lọ́ṣọ̀ọ́]] .]] '''Ṣọ́pọ̀nà''' (tàbí '''Shapona''' ) ni òrìsà àrùn ìgbóná nínú ìgbàgbọ́ àwọn Yorùbá . Àwọn Yorùbá gbé àṣà wọn nípa Shapona lọ sí ayé tuntun nígbà tí wọ́n kó wọn lérú ni àkọ́kọ́ isòwò ẹrú . Lára àwọn ẹṣin Orisha tí àwọn ẹrú kò lọ sí òkè òkun, òrìṣà sonponna padà di oun ti wọn npe ni, tàbí mò sì Nínú ìgbàgbọ́ àtijó àwọn [[Ìran Yorùbá|ará Yorùbá]] ní [[Nàìjíríà]], ni pé aarun igbona je òun ti oun kọlu ọmọ ènìyàn látàrí ìbínú òrìṣà sonponna to sì jẹ́ wipe bíbo òrìṣà òún loje ounkan tí ó pamo jọjọ. Àwọn Àṣàyàn atokun ni wọn má nfi sì ojúbo òrìṣà na. Ko to di bí àkọ́kọ́ ibere ọ̀rúndún seyin, àwọn ènìyàn ara agbègbè yìí ni wón gbàgbó pé bí wọ́n bá mú inú bí àwọn atókùn òrìṣà sonponna, wọ́n agbára láti dá aarun igbona síta látàrí bi won ṣe jẹ́ sì òrìṣà sonponna. Orúkọ Shapona, tí wọ́n tún lè kó, tàbí pé ní saponna, Shapona àti bèbè lọ je orúkọ tí ó pamo tí ó sì tún jẹ́ òun èèwò tí wọ́n ó kó lè pé Já kè látàrí ìbèrù-bojo àti òwò tí wọ́n bù fún òrìṣà alagbára ìgbóná. Látàrí ìdí èyí, òrìṣà na ni àwọn orúkọ apọnle mìíràn òtò tí wọ́n má npe láti ìgbà ayé dáyé gẹgẹbi Omolu. Sapona ni orúkọ ìbílẹ̀, tó jẹ́ mímọ́ ti wọn tún fún Orisha tí a mọ̀ sí [[Babalú-Ayé]] tàbí Omolu. A kò gbọdọ̀ sọ orúkọ rẹ̀ lèyí tí ó jẹ́ tòótọ́ kí a má baà fi ẹnu wá pe agbára àrùn igbona sì inú ilé wa. Dókítà [[Oguntola Sapara]] fura pé àwọn àlùfáà náà mọ̀ọ́mọ̀ ń tan àrùn náà kálẹ̀, lèyí tí ó mu fi ìkọ̀kọ̀ dara pọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ ìsìn náà. Ó ṣàwárí pé àwọn Olúṣìn náà ń tan àrùn náà nípa fífi àwọn èèpo ara ẹni ti ó ní àrùn igbona yí pa èlò mìíràn lara. Gẹ́gẹ́ bí ìròyìn yìí, àwọn aláṣẹ ìjọba ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì fòfin de ìjọsìn Shapona ní ọdún 1907. Síbẹ̀síbẹ̀, ìjọsìn ń tẹ̀síwájú pẹ̀lú àwọn onígbàgbọ́ tí wọ́n ń bọ̀wọ̀ fún orisa náà kódà lẹ́yìn tí wọ́n ti fòfin de irú àwọn iṣin be lòdì sí òfin ó. ọn ní w == Ẹ̀sìn Dahomey/Ẹ̀sìn Gbe == Nínú ẹ̀sìn Dahomean, a mọ Sopono sí ''Sakpata'', ''Shakpana'' tàbí ''Sopono'' . Òun ni òrìṣà ayé, ìlera, àrùn ìgbóná, ó sì lè wo ènìyàn sàn tàbí kí ó fa wèrè àti àrùn. A mọ̀ ọ́n sí Sakpata láàrín àwọn ènìyàn mìíràn tí wọ́n ń sọ èdè Gbe bíi Ewe, Fon àti Adja. Agbègbè wọn gun láti gúúsù ìwọ̀ oòrùn Nàìjíríà títí dé agbègbè Volta ti Ghana. Ìtàn ẹnu sọ pé àrùn yìí pa àwọn baba ńlá wọn nígbà tí wọ́n ń gbé ní Adja Tado títí tí ọkùnrin Yorùbá kan tí a mọ̀ sí Torgbui Anyi fi wò wọ́n sàn. Sakpata jẹ́ ọ̀kan lára àwọn òrìṣà tí wọ́n ń sìn jùlọ láàrín wọn. == Candomblé == ìgbónái A mọ Sopona nínú àṣà ìbílẹ̀ Afro-Brazil ti [[Kandomblé|Candomblé]] gẹ́gẹ́ bí ''Sakpata'' tàbí ''Sakpata-Omolu'' ní orílẹ̀-èdè Jejé . Ó ní àwọ̀ pupa, dúdú, àti funfun, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí ní Áfíríkà. [[Kòkòrò|Àwọn kòkòrò]] tí ó ní í ṣe pẹ̀lú rẹ̀ ni [[Ọbọnbon|àwọn kòkòrò]] Sakpata-Omolu, labalábá dúdú, [[eṣinṣin]], àti [[Ẹ̀fọn|efon]] . Aṣọ ìbora àti ìbòrí tí a fi koríko ṣe tí ó bo gbogbo ara ni aṣọ tí ó ní í ṣe pẹ̀lú àwọn ọmọlẹ́yìn Sakpata-Omolu àti ìjọsìn. Nínú àṣà ìbílẹ̀ Jejé, Kpo àti Loko tún ní í ṣe pẹ̀lú aṣọ koríko. ''Xaxará,'' ìgbálẹ̀ tí ó ní ọpẹ́ tàbí ìgbọ̀nsẹ̀ koríko, ni a ń lò nínú àwọn àṣà ìbílẹ̀ Sakpata-Omolu. Àwọn igi kéékèèké, ìkarawun funfun, ẹ̀gbà ọrùn dúdú ( ''lagidigbá'' ) jẹ́ gbogbo àwọn ohun èlò tí ó ní í ṣe pẹ̀lú Sakpata-Omolu. A rí i pé ó ní agbára láti fa àrùn awọ ara, èyii àti àwọn àrùn mìíràn tí ó lè ranni. Ní àkókò ìgbàlódé òní, ó lè ní àrùn [[AIDS|HIV/AIDS]] nínú. == Òrìsà Trinidad == Nínú àṣà òrìṣà Trinidad , a mọ Sopona sí Shakpana tàbí Ṣakpanna, <ref name=":03">{{Cite book|last=Salamone|first=Frank A.|title=Encyclopedia of Religious Rites, Rituals, and Festivals|url=https://archive.org/details/encyclopediaofre00sala|publisher=[[Routledge]]|year=2004|isbn=0-415-94180-6|editor-last=Levinson|editor-first=David|location=New York|pages=[https://archive.org/details/encyclopediaofre00sala/page/25 24]}}</ref> ó sì jẹ́ òrìṣà oníwà ipá tí a so mọ́ àrùn ìgbóná. Nínú ìwádìí kan tí a ṣe lórí àwọn ibi mímọ́ Orisha ní [[Trínídád|Trinidad]], James Houk rí i pé a rí àwọn àsíá [[Ògún Lákáayé|Ogun]] ní gbogbo ibikíbi. Àwọn èyí tí ó wà fún Shakpana àti Osain ( Osanyin ) gbajúmọ̀ dáadáa. == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist|2|refs=<ref name="BMed1956">{{cite journal |title=Treatment of Intracranial Metastases |journal=British Medical Journal |date=Oct 13, 1956 |pmc=2035631 |volume=2 |issue=4997|pages=881–882 |last1=Hilton |first1=G |doi=10.1136/bmj.2.4997.881 }}</ref> <ref name="h">{{Citation | last1 = Henderson | first1 = D. A. | author-link =Donald Henderson | last2 = Preston | first2 = Richard | author2-link = Richard Preston | title = Smallpox- the Death of a Disease: The Inside Story of Eradicating a Worldwide Killer | publisher = Prometheus Books | date = 23 June 2009 | edition = 1st | page = 32 | url = https://www.amazon.com/o/ASIN/1591027225/sciencefriday/#reader_1591027225 | isbn = 978-1591027225}}</ref> <ref name="ho">{{cite book | last = Houk | first = James | title = Spirits, Blood, and Drums: the Orisha Religion in Trinidad | url = https://archive.org/details/spiritsblooddrum0000houk | publisher = Temple University Press | location = Philadelphia | year = 1995 | isbn = 978-1439903766 | page = [https://archive.org/details/spiritsblooddrum0000houk/page/150 150]}}</ref> <ref name=Hopkins_2002>{{cite book | author = Hopkins DR | title = The Greatest Killer: Smallpox in history | publisher = University of Chicago Press | year = 2002 | isbn = 978-0-226-35168-1 | url-access = registration | url = https://archive.org/details/greatestkillersm0000hopk }} Originally published as ''Princes and Peasants: Smallpox in History'' (1983), {{ISBN|0226351777}}</ref> <ref name="p">{{cite book | last = Parés | first = Luis Nicolau | title = The Formation of Candomblé : Vodun History And Ritual in Brazil | url = https://archive.org/details/formationofcando0000pars | publisher = The University of North Carolina Press | location = Chapel Hill | year = 2013 | isbn = 978-1469610924 | page = [https://archive.org/details/formationofcando0000pars/page/230 230]}}</ref> <ref name="w">{{Cite journal |title=JAMA -- The Greatest Killer: Smallpox in History, March 5, 2003, Wear 289 (9): 1171 |url=https://archive.org/details/sim_jama_2003-03-05_289_9/page/1171 |journal=JAMA: The Journal of the American Medical Association |volume=289 |issue=9 |pages=1171 |doi=10.1001/jama.289.9.1171-a |year=2003 |last1=Bennett |first1=J. L. }}</ref>}} == Àwọn ìwé Lítíréṣọ̀ == * Bader, Richard-Ernst: Sopono, Pocken und Pockengottkult der Yoruba. Erster Teil. Iwe akọọlẹ Medizinhistorisches 20 (1985) 363-390 (German) * Bader, Richard-Ernst: Sopono, Pocken und Pockengottkult der Yoruba. Zweiter Teil. Iwe akọọlẹ Medizinhistorisches 21 (1986) 31-91 (German) * Idowu, E. Bolaji. 1962. ''Olodumare: God in Yoruba Belief'' . London: Longmans, Green, ati Co. * McKenzie, Peter. 1997. ''Ẹ kú Orisha! Ìṣẹ̀lẹ̀ ẹ̀sìn ìwọ̀ oòrùn Áfíríkà ní àárín ọ̀rúndún kọkàndínlógún'' . Leiden, Netherlands: Brill. 5zafa6sste4l863fxbrjvbz2mqu1hnt Ìlera Àyíká (Environmmental health) 0 80816 637646 625189 2026-09-20T07:20:51Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637646 wikitext text/x-wiki [[File:2016 EPI Environmental Health Objective (26170609558).jpg|thumb|350px|Environmental health indicator (2016). It consists of three categories: health impacts, air quality, and water and sanitation. The health impacts category includes the environmental risk exposure indicator.]] [[File:Conceptual-map-illustrating-the-connections-among-nonhuman-nature-ecosystem-services-environmental-ethics-environmental.jpg|thumb|350px|Conceptual map illustrating the connections among nonhuman [[nature]], [[ecosystem services]], [[environmental ethics]], [[environmental justice]], and public health]]Ìlera àyíká jẹ́ ẹ̀ka kan nínú ìlera gbogbogbò tí ó ń bójú tó gbogbo àwọn apá àyíká tí ó jẹ́ àdámọ́ àti àyíká àgbélẹ̀rọ, àti ipa tí wọ́n ń kó l lórí ìlera ọmọnìyàn. Ìkẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀ ń ṣàwárí àwọn ohun tí ó yẹ kí àyíká tó ní ìlera ní, pẹ̀lú ète láti ṣàkóso àwọn nǹkan tí ó ń ní ipa lórí ìlera ènìyàn ní ọ̀nà tó munadoko. Àwọn ẹ̀ka pàtàkì tí ìlera àyíká pín sí ni: sáyẹ́ǹsì àyíká, ẹ̀kọ́ nípa májèlé (toxicology), ẹ̀kọ́ àjàkálẹ̀-àrùn àyíká (environmental epidemiology), àti ìṣègùn àyíká àti ti ibi iṣẹ́ (environmental and occupational medicine).<ref>{{Citation |last1=Dovjak |first1=Mateja |chapter=Health Outcomes Related to Built Environments |year=2019 |title=Creating Healthy and Sustainable Buildings |pages=43–82 |place=Cham |publisher=Springer International Publishing |language=en |doi=10.1007/978-3-030-19412-3_2 |isbn=978-3-030-19411-6 |s2cid=190160283 |last2=Kukec |first2=Andreja |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Kelley |first=Timothy |date=2008-07-21 |title=The ecology of environmental health |journal=Environmental Health Insights |volume=2 |issue=1 |pages=25–26 |doi=10.1177/117863020800200001 |issn=1178-6302 |pmc=3091335 |pmid=21572828|bibcode=2008EnvHI...200200K }}</ref> ===Ìtumọ̀ Àjọ Ìlera Àgbáyé=== Àjọ Ìlera Àgbáyé (WHO)<ref>{{Cite web |title=What is environmental health? |url=https://www.ehinz.ac.nz/indicators/overview/what-is-environmental-health/#:~:text=Environmental%20health%20refers%20to%20aspects,psychosocial%20factors%20in%20the%20environment |access-date=2023-10-19 |website=ehinz.ac.nz |language=en-US |archive-date=2023-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231211064151/https://ehinz.ac.nz/indicators/overview/what-is-environmental-health/#:~:text=Environmental%20health%20refers%20to%20aspects,psychosocial%20factors%20in%20the%20environment |dead-url=yes }}</ref> Ní ìwé kan tí Àjọ Ìlera Àgbáyé (WHO) tẹ̀ jáde ní ọdún 1989, wọ́n túmọ̀ ìlera àyíká sí: > “Àwọn apá kan nínú ìlera àti àìsàn ènìyàn tí àwọn nǹkan inú àyíká ń pinnu.” Wọ́n tún ṣàlàyé pé ìlera àyíká jẹ́ ẹ̀kọ́ àti ìṣe tí ó ní í ṣe pẹ̀lú àyẹ̀wò àti ìṣàkóso àwọn nǹkan inú àyíká tí ó lè ní ipa lórí ìlera ènìyàn.<ref>{{Cite book |last=von Schirnding |first=Yasmin E.R. |url=https://academic.oup.com/book/35585 |title=Oxford Textbook of Global Public Health |date=February 2015 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-966175-6 |editor-last=Detels |editor-first=Roger |edition=6 |pages=1523–1541 |chapter=11.5 Environmental health practice |doi=10.1093/med/9780199661756.003.0240 |access-date=2024-08-12 |editor-last2=Gulliford |editor-first2=Martin |editor-last3=Karim |editor-first3=Quarraisha Abdool |editor-last4=Tan |editor-first4=Chorh Chuan |chapter-url=https://academic.oup.com/book/35585/chapter-abstract/306374236}}</ref> Títí di ọdún ìbílẹ̀ 2016, ojú-òpó wẹẹbù WHO nípa ìlera àyíká sọ pé: > “Ìlera àyíká ń bójú tó gbogbo àwọn nǹkan ti ara, ti kẹ́míkà àti ti ẹ̀dá alààyè tí ó wà níta ara ènìyàn, pẹ̀lú gbogbo àwọn nǹkan tó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìhùwàsí. Ó tún kan àyẹ̀wò àti ìṣàkóso àwọn nǹkan inú àyíká tí ó lè ní ipa lórí ìlera. Ète rẹ̀ ni láti dènà àìsàn àti láti dá àyíká tó ń gbé ìlera lárugẹ sílẹ̀. Ìtumọ̀ yìí kò fi ìhùwàsí tí kò ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àyíká sí i, bẹ́ẹ̀ náà ni kò fi àwọn ìhùwàsí tí ó ní í ṣe pẹ̀lú àyíká àwùjọ àti àṣà tàbí àbùdá ìran (genetics) sí i.”<ref>{{Cite web|title=Health topics: Environmental health |url=https://www.who.int/topics/environmental_health/en/ |access-date=10 January 2015}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Brooks |first1=Bryan W. |last2=Gerding |first2=Justin A. |last3=Landeen |first3=Elizabeth |last4=Bradley |first4=Eric |last5=Callahan |first5=Timothy |last6=Cushing |first6=Stephanie |last7=Hailu |first7=Fikru |last8=Hall |first8=Nancy |last9=Hatch |first9=Timothy |last10=Jurries |first10=Sherise |last11=Kalis |first11=Martin A. |last12=Kelly |first12=Kaitlyn R. |last13=Laco |first13=Joseph P. |last14=Lemin |first14=Niki |last15=McInnes |first15=Carol |year=2019 |title=Environmental Health Practice Challenges and Research Needs for U.S. Health Departments |journal=Environmental Health Perspectives |volume=127 |issue=12 |page=125001 |doi=10.1289/EHP5161 |issn=1552-9924 |pmc=6957286 |pmid=31799881 |last16=Olsen |first16=Greg |last17=Stratman |first17=Robert |last18=White |first18=Carolyn |last19=Wille |first19=Steven |last20=Sarisky |first20=John|bibcode=2019EnvHP.127l5001B }}</ref><ref name="i386">{{Cite journal |last1=MacArthur |first1=I. |last2=Bonnefoy |first2=X. |year=1997 |title=Environmental health services in Europe. 1. An overview of practice in the 1990s |journal=WHO Regional Publications. European Series |volume=76 |pages=vii–xii, 1–177 |issn=0378-2255 |pmid=9557583}}</ref> Ìlera àyíká tún ń ṣe àyẹ̀wò bí ìfarahàn sí àwọn nǹkan bí ìdòtí afẹ́fẹ́, ìdòtí omi, àti àwọn kẹ́míkà ṣe lè ní ipa lórí ìlera àwọn ènìyàn ní pípẹ́.<ref>{{Cite web |last=CDC |date=2025-05-09 |title=Environmental Hazards and Risks |url=https://www.cdc.gov/yellow-book/hcp/environmental-hazards-risks/index.html |access-date=2026-02-10 |website=Yellow Book |language=en-us}}</ref> Ìlera àyíká tún ń ṣe àyẹ̀wò bí ìfarahàn sí àwọn nǹkan bí ìdòtí afẹ́fẹ́, ìdòtí omi, àti àwọn kẹ́míkà ṣe lè ní ipa lórí ìlera àwọn ènìyàn ní ìwọ̀n àkókò pípẹ́. Ọ̀rọ̀ ìṣègùn àyíká (environmental medicine) lè jẹ́ ìtọ́ka sí ẹ̀ka amọ̀ràn kan nínú iṣẹ́ ìṣègùn tàbí sí ẹ̀ka kan lábẹ́ ẹ̀ka gbòòrò tí a mọ̀ sí ìlera àyíká. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyí ń jọra gan-an ní ìtumọ̀, ìlò wọn kò tíì ní ìdíwọ̀n tàbí ìtẹ́wọ́gbà kan náà káàkiri ayé. Ní ọ̀pọ̀ àwọn orílẹ̀-èdè ilẹ̀ Yúróòpù, a máa ń lò wọ́n ní ìtumọ̀ kan náà.<ref>{{Cite web |title=Experts See Growing Importance of Adding Environmental Health Content to Medical School Curricula |url=https://www.aamc.org/news-insights/experts-see-growing-importance-adding-environmental-health-content-medical-school-curricula |access-date=2021-08-02 |website=AAMC |language=en}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Schwartz |first1=Brian S. |last2=Rischitelli |first2=Gary |last3=Hu |first3=Howard |date=September 2005 |title=Editorial: The Future of Environmental Medicine in Environmental Health Perspectives: Where Should We Be Headed? |journal=Environmental Health Perspectives |volume=113 |issue=9 |pages=A574–A576 |doi=10.1289/ehp.113-1280414 |issn=0091-6765 |pmc=1280414 |pmid=16140601}}</ref>.<ref>{{Cite web |title=environmental medicine — European Environment Agency |url=https://www.eea.europa.eu/help/glossary/eea-glossary/environmental-medicine |access-date=2021-08-02 |publisher=Europa (web portal) |language=en}}</ref> Àwọn ọ̀rọ̀ mìíràn tí wọ́n tún ń tọ́ka sí tàbí tí wọ́n ní í ṣe pẹ̀lú ìlera àyíká ni ìlera gbogbogbò àyíká (environmental public health) àti ààbò ìlera (health protection).<ref>{{Citation |last=Jennings |first=Bruce |chapter=Environmental and Occupational Public Health |year=2016 |title=Public Health Ethics: Cases Spanning the Globe |volume=3 |pages=177–202 |editor-last2=H. Barrett |editor-first2=Drue |editor-last=W. Ortmann |editor-first=Leonard |editor-last3=Dawson |editor-first3=Angus |editor-last4=Saenz |editor-first4=Carla |chapter-url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK435781/ |access-date=2023-06-13 |series=Public Health Ethics Analysis |place=Cham (CH) |publisher=Springer |doi=10.1007/978-3-319-23847-0_6 |isbn=978-3-319-23846-3 |pmid=28590693 |s2cid=168480156|doi-access=free}}</ref> ==Àwọn Ẹ̀ka Ìmọ̀== Àwọn ẹ̀ka ìmọ̀ pàtàkì márùn-ún ló máa ń ṣèrànwọ́ sí ẹ̀ka ìlera àyíká, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn iṣẹ́ wọn máa ń bá ara wọn mu ní àwọn apá kan. ===Ẹ̀kọ́ Àjàkálẹ̀-àìsàn Àyíká (Environmental Epidemiology)=== Ẹ̀kọ́ àjàkálẹ̀-àìsàn àyíká ń ṣe ìwádìí ìbáṣepọ̀ tó wà láàárín ìfarahàn ènìyàn sí àwọn nǹkan inú àyíká—gẹ́gẹ́ bí àwọn kẹ́míkà, ìtọ́júmọ́ (radiation), àwọn ohun alààyè kéékèèké (microorganisms), àti àwọn nǹkan míì—àti bí wọ́n ṣe ń ní ipa lórí ìlera ènìyàn. Nínú ẹ̀kọ́ yìí, a sábà máa ń lo àwọn ìwádìí àkíyèsí (observational studies), èyí tí àwọn olùṣèwádìí fi ń ṣe àkíyèsí àwọn ènìyàn tí wọ́n ti fara hàn sí àwọn nǹkan wọ̀nyí tẹ́lẹ̀. Ìdí ni pé kò bófin mu, kò sì bá ìwà rere mu láti fi mọ̀ọ́mọ̀ fara àwọn ènìyàn hàn sí àwọn ohun tí a mọ̀ tàbí tí a fura pé wọ́n lè fa àìsàn. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àìlò àwọn ìdánwò ìṣàdánwò (experimental studies) jẹ́ àìlera kan fún ẹ̀ka yìí, ó ní àǹfààní pé ó ń wo ipa gidi tí àwọn nǹkan inú àyíká ń ní lórí ìlera ènìyàn, dípò kí ó máa fi àwọn àbájáde láti inú ìdánwò ẹranko ṣírò. Ní ìtumọ̀ gbòòrò, ẹ̀kọ́ àjàkálẹ̀-àìsàn àyíká jẹ́ ẹ̀kọ́ nípa bí àwọn nǹkan ti ara, ti ẹ̀dá alààyè, àti ti kẹ́míkà tó wà ní àyíká ṣe ń ní ipa lórí ìlera ènìyàn. Ó tún ń ṣe ìwádìí àwọn àwùjọ tàbí ẹgbẹ́ ènìyàn tó ń gbé ní àwọn àyíká tó yàtọ̀ síra, kí ó lè ṣàlàyé ìbáṣepọ̀ tó wà láàárín àwọn nǹkan wọ̀nyí àti ìlera ènìyàn. Ẹ̀kọ́ Májèlé (Toxicology) Ẹ̀kọ́ májèlé ń ṣe ìwádìí bí ìfarahàn sí àwọn nǹkan inú àyíká ṣe ń fa àwọn àbájáde ìlera kan. Ní ọ̀pọ̀ ìgbà, a máa ń lo àwọn ẹranko fún irú ìwádìí bẹ́ẹ̀, kí a lè lóye bí àwọn nǹkan wọ̀nyí ṣe lè ní ipa lórí ènìyàn. Àǹfààní pàtàkì tí ẹ̀kọ́ májèlé ní ni pé ó lè lo àwọn ìdánwò ìṣàdánwò tó ní ìṣàkóso pípé, nítorí pé a lè ṣe irú ìdánwò bẹ́ẹ̀ lórí ẹranko. Síbẹ̀, ẹ̀kọ́ yìí ní àìlera kan náà, torí pé ẹ̀dá ara ẹranko àti ti ènìyàn kò jọ pátápátá. Nítorí ná *Ẹ̀rọ Ìmọ̀ Àyíká (Environmental Engineering) à, ó lè ṣòro láti fi gbogbo àbájáde tí a rí nínú ẹranko hàn gbangba pé yóò rí bẹ́ẹ̀ gan-an ní ara ènìyàn. *Ẹ̀kọ́ Ìfarahàn (Exposure Science) Ẹ̀kọ́ ìfarahàn ń ṣe ìwádìí bí ènìyàn ṣe ń fara hàn sí àwọn ohun èlò tó ń ba àyíká jẹ́. Ó ń mọ ibi tí ìfarahàn náà ti wá, ó sì tún ń díwọ̀n iye ìfarahàn náà. Ẹ̀ka yìí ń ṣèrànwọ́ fún ẹ̀kọ́ àjàkálẹ̀-àìsàn àyíká nípa fífi àlàyé tó péye hàn nípa àwọn ìfarahàn tó lè fa àìsàn. Ó tún lè tọ́ka sí àwọn ìfarahàn tí ó yẹ kí a ṣe ìwádìí sí i nínú ẹ̀kọ́ májèlé. Bákan náà, a lè lò ó nínú àyẹ̀wò ewu (risk assessment) láti mọ bóyá iye ìfarahàn sí kẹ́míkà kan ti kọjá ààlà tí a gbà pé ó dáàbò bo ìlera. Àǹfààní rẹ̀ ni pé ó lè ṣe ìwọ̀n ìfarahàn sí àwọn kẹ́míkà pẹ̀lú ìṣedéédé gíga. Síbẹ̀, kò lè sọ taara bí ìfarahàn náà ṣe ń ní ipa lórí ìlera. *Ẹ̀rọ Ìmọ̀ Àyíká (Environmental Engineering) Ẹ̀rọ ìmọ̀ àyíká ń lo àwọn ìlànà sáyẹ́ǹsì àti ẹ̀rọ láti dáàbò bo ènìyàn kúrò nínú ipa búburú àwọn nǹkan inú àyíká. Ó tún ń ṣiṣẹ́ láti dáàbò bo àyíká fúnra rẹ̀ kúrò nínú ipa búburú tí ìṣẹ̀dá àti iṣẹ́ ènìyàn lè fa, pẹ̀lú ète láti mú kí àyíká túbọ̀ mọ́, dára, kí ó sì yẹ fún ìgbé ayé. *Òfin Àyíká (Environmental Law) Òfin àyíká ni àkójọpọ̀ àwọn àdéhùn àgbáyé, òfin, ìlànà, àṣà òfin, àti àwọn ìlànà mìíràn tí wọ́n ń ṣàkóso ipa tí iṣẹ́ ènìyàn ń ní lórí àyíká àdánidá. Ète rẹ̀ ni láti dáàbò bo àyíká àti ìlera gbogbo ènìyàn. *Àyẹ̀wò Ewu àti Ìlànà Ìlera Àyíká A lè ṣàpapọ̀ ìmọ̀ láti inú ẹ̀kọ́ àjàkálẹ̀-àìsàn àyíká, ẹ̀kọ́ májèlé, àti ẹ̀kọ́ ìfarahàn láti ṣe àyẹ̀wò ewu àwọn kẹ́míkà, àdàlù kẹ́míkà, tàbí àwọn nǹkan mìíràn tó lè fa ewu. Ète àyẹ̀wò yìí ni láti mọ bóyá ìfarahàn sí àwọn nǹkan wọ̀nyí lè fa ewu tó ṣe pàtàkì sí ìlera ènìyàn tàbí kí ó yọrí sí àwọn àìsàn tó ní í ṣe pẹ̀lú ìdòtí. Àbájáde irú àyẹ̀wò bẹ́ẹ̀ lè jẹ́ ìpìlẹ̀ fún ṣíṣe àti mímú àwọn ìlànà ìlera àyíká ṣiṣẹ́, bíi fífi òfin sílẹ̀ lórí bí a ṣe ń tú kẹ́míkà sí àyíká tàbí ṣíṣe àwọn ìlànà tó yẹ fún ìmọ́tótó. Ní àfikún, a lè darapọ̀ ìmọ̀ ẹ̀rọ àti òfin láti ṣe àbójútó ìfarahàn sí àwọn ewu, láti ṣàkóso ewu wọ̀nyí, àti láti dáàbò bo ìlera ènìyàn ní ọ̀nà tó munadoko. *Ìlera Àyíká Ọmọ (Pediatric Environmental Health) Ìlera àyíká ọmọ jẹ́ ẹ̀ka ìmọ̀ tó ń ṣe ìwádìí bí ìfarahàn àwọn ọmọ sí àwọn nǹkan inú àyíká láti ìgbà ìkókó ìgbésí ayé wọn—gẹ́gẹ́ bí àwọn kẹ́míkà, àwọn ohun alààyè, oúnjẹ àti àyíká àwùjọ—ṣe ń ní ipa lórí ìlera àti ìdàgbàsókè wọn, kì í ṣe ní àkókò ìkókó nìkan, ṣùgbọ́n títí dé ìgbà tí wọ́n bá di àgbà. Ẹ̀ka yìí dá lórí òye pé **ọmọ kì í ṣe àgbà kékeré**. Àwọn ọmọ ọwọ́ àti àwọn ọmọde ní ọ̀nà tí wọ́n fi ń fara hàn sí àwọn ewu àyíká tó yàtọ̀ sí ti àgbàlagbà, wọ́n sì tún rọrùn láti fara pa síi. Nítorí náà, àwọn ewu àyíká tí wọ́n dojú kọ yàtọ̀ sí ti àgbà ní ìrísí àti ní ìwọ̀n. Ìlera àyíká ọmọ jẹ́ ẹ̀ka ìmọ̀ tó ń ṣọ̀kan ọ̀pọ̀ ẹ̀ka amọ̀ràn. Ó ń darapọ̀ ẹ̀kọ́ ìlera ọmọ gbogbogbò pẹ̀lú ọ̀pọ̀ ẹ̀ka amọ̀ràn ìṣègùn ọmọ, ẹ̀kọ́ àjàkálẹ̀-àìsàn, ìṣègùn ibi iṣẹ́, ìṣègùn àyíká, ẹ̀kọ́ májèlé ìṣègùn, ìmọ́tótó ilé iṣẹ́, àti ẹ̀kọ́ ìfarahàn. ==Ìlera àyíká àwọn ọmọdé== Ìlera àyíká ọmọ jẹ́ ẹ̀ka ẹ̀kọ́ tó ń ṣe ìwádìí bí ìfarahàn àwọn ọmọ sí àwọn nǹkan inú àyíká láti ìbẹ̀rẹ̀ ìgbésí ayé wọn—gẹ́gẹ́ bí àwọn kẹ́míkà, àwọn ohun alààyè, oúnjẹ àti oúnjẹ àìpé, àti àwọn nǹkan tó ní í ṣe pẹ̀lú àwùjọ—ṣe ń ní ipa lórí ìlera àti ìdàgbàsókè wọn ní àkókò ìkókó, àti ní gbogbo ìgbésí ayé ènìyàn.{{Cite book |last=Landrigan PL and Etzel RA. |title=Textbook of Children's Environmental Health |publisher=Oxford University Press |year=2014 |isbn=978-0-19-992957-3 |location=New York |page=3}} Ìlera àyíká ọmọ dá lórí ìmọ̀ pé àwọn ọmọ kì í ṣe “àgbà kékeré.” Àwọn ọmọ ọwọ́ àti àwọn ọmọde ní ọ̀nà àrà ọ̀tọ̀ tí wọ́n fi ń fara hàn sí àwọn nǹkan inú àyíká, wọ́n sì tún ní àìlera tàbí àìlera ìfaradà (vulnerability) tó yàtọ̀ sí ti àgbàlagbà. Nítorí náà, àwọn ewu inú àyíká tí wọ́n dojú kọ yàtọ̀ sí ti àgbàlagbà, kì í ṣe ní irú ewu náà nìkan, ṣùgbọ́n pẹ̀lú ní ìwọ̀n ipa tí ewu náà lè ní lórí wọn. Ìlera àyíká ọmọ jẹ́ ẹ̀ka ẹ̀kọ́ tó ń ṣọ̀kan ọ̀pọ̀ ẹ̀ka ìmọ̀. Ó ń ṣàkópọ̀ ìmọ̀ ìṣègùn ọmọ gbogbogbò pẹ̀lú ọ̀pọ̀ ẹ̀ka amọ̀ràn ìṣègùn ọmọ, pẹ̀lú ẹ̀kọ́ àjàkálẹ̀-àìsàn (epidemiology), ìṣègùn ibi iṣẹ́ (occupational medicine), ìṣègùn àyíká (environmental medicine), ẹ̀kọ́ májèlé ìṣègùn (medical toxicology), ìmọ̀ nípa ìmọ́tótó ilé iṣẹ́ (industrial hygiene), àti ẹ̀kọ́ ìfarahàn (exposure science). ==Àwọn ohun tí ìlera àyíká rọkiriká== Àwọn ọ̀ràn pàtàkì tí ìlera àyíká ń dojú kọ ni wọ̀nyí: *Ààbò ẹ̀dá alààyè (Biosafety). *Ìmúrasílẹ̀ àti ìdáhùn sí àjálù, láti dín ipa búburú àwọn àjálù kù. *Ààbò oúnjẹ, tó ní í ṣe pẹ̀ ìṣàkóso àti ìtúpalẹ̀ egbin olómi, pẹ̀lú àwọn ilé ìtọ́jú omi ìdọ̀tí ìlú, àwọn ètò ìsọ egbin olómi ní ilé, bíi tánkì septic àti ilé ìgbọ̀nsẹ kemika. lú iṣẹ́ àgbẹ̀, ìrìnàjò tàbí ìgbékalẹ̀ oúnjẹ, ìṣètò àti ìṣètò ilé-iṣẹ́ tó ń ṣe oúnjẹ, pínpín oúnjẹ ní ọjà ńlá àti kékeré, àti títà oúnjẹ. *Ilé ìgbé, pẹ̀lú ìmúkúrò àwọn ilé tí kò bójú mu àti àyẹ̀wò àwọn ẹ̀wọ̀n àti ilé ìtìmọ́lé. *Ìdènà ìfarapa àwọn ọmọ sí májèlé lédè (lead poisoning). *Ìṣètò lílo ilẹ̀, pẹ̀lú ìlànà ìdàgbàsókè ìlú tó péye (smart growth). *Ààbò oúnjẹ, tó ní í ṣe pẹ̀ ìṣàkóso àti ìtúpalẹ̀ egbin olómi, pẹ̀lú àwọn ilé ìtọ́jú omi ìdọ̀tí ìlú, àwọn ètò ìsọ egb *Ààbò oúnjẹ, tó ní í ṣe pẹ̀ ìṣàkóso àti ìtúpalẹ̀ egbin olómi, pẹ̀lú àwọn ilé ìtọ́jú omi ìdọ̀tí ìlú, àwọn ètò ìsọ egbin olómi ní ilé, bíi tánkì septic àti ilé ìgbọ̀nsẹ kemika. lú iṣẹ́ àgbẹ̀, ìrìnàjò tàbí ìgbékalẹ̀ oúnjẹ, ìṣètò àti ìṣètò ilé-iṣẹ́ tó ń ṣe oúnjẹ, pínpín oúnjẹ ní ọjà ńlá àti kékeré, àti títà oúnjẹ. Ìṣàkóso àti ìtúpalẹ̀ egbin olómi, pẹ̀lú àwọn ilé ìtọ́jú omi ìdọ̀tí ìlú, àwọn ètò ìsọ egbin olómi ní ilé, bíi tánkì Ààbò oúnjẹ, tó ní í ṣe pẹ̀ ìṣàkóso àti ìtúpalẹ̀ egbin olómi, pẹ̀lú àwọn ilé ìtọ́jú omi ìdọ̀tí ìlú, àwọn ètò ìsọ egb Ààbò oúnjẹ, tó ní í ṣe pẹ̀ ìṣàkóso àti ìtúpalẹ̀ egbin olómi, pẹ̀lú àwọn ilé ìtọ́jú omi ìdọ̀tí ìlú, àwọn ètò ìsọ egbin olómi ní ilé, bíi tánkì septic àti ilé ìgbọ̀nsẹ kemika. lú iṣẹ́ àgbẹ̀, ìrìnàjò tàbí ìgbékalẹ̀ oúnjẹ, ìṣètò àti ìṣètò ilé-iṣẹ́ tó ń ṣe oúnjẹ, pínpín oúnjẹ ní ọjà ńlá àti kékeré, àti títà oúnjẹ. Ìṣàkóso àti ìtúpalẹ̀ egbin olómi, pẹ̀lú àwọn ilé ìtọ́jú omi ìdọ̀tí ìlú, àwọn ètò ìsọ egbin olómi ní ilé, bíi tánkì septic àti ilé ìgbọ̀nsẹ kemika. in olómi ní ilé, bíi tánkì septic àti ilé ìgbọ̀nsẹ kemika. lú iṣẹ́ àgbẹ̀, ìrìnàjò tàbí ìgbékalẹ̀ oúnjẹ, ìṣètò àti ìṣètò ilé-iṣẹ́ tó ń ṣe oúnjẹ, pínpín oúnjẹ ní ọjà ńlá àti kékeré, àti títà oúnjẹ. Ìṣàkóso àti ìtúpalẹ̀ egbin olómi, pẹ̀lú àwọn ilé ìtọ́jú omi ìdọ̀tí ìlú, àwọn ètò ìsọ egbin olómi ní ilé, bíi tánkì septic àti ilé ìgbọ̀nsẹ kemika. eptic àti ilé ìgbọ̀nsẹ kemika. in olómi ní ilé, bíi tánkì septic àti ilé ìgbọ̀nsẹ kemika. lú iṣẹ́ àgbẹ̀, ìrìnàjò tàbí ìgbékalẹ̀ oúnjẹ, ìṣètò àti ìṣètò ilé-iṣẹ́ tó ń ṣe oúnjẹ, pínpín oúnjẹ ní ọjà ńlá àti kékeré, àti títà oúnjẹ. Ìṣàkóso àti ìtúpalẹ̀ egbin olómi, pẹ̀lú àwọn ilé ìtọ́jú omi ìdọ̀tí ìlú, àwọn ètò ìsọ egbin olómi ní ilé, bíi tánkì septic àti ilé ìgbọ̀nsẹ kemika. *Ìṣàkóso àti ìtúpalẹ̀ egbin ìṣègùn. *Ìlera ibi iṣẹ́ àti ìmótótó ilé iṣẹ́. *Ìlera tó ní í ṣe pẹ̀lú ìtọ́júmọ́ (radiation), pẹ̀lú ìfarahàn sí ìtọ́júmọ́ ionizing láti inú ẹ̀rọ X-ray tàbí àwọn ohun èlò radioactive. *Ìdènà àwọn àìsàn tó ń tan ní ibi ìwẹ̀, gẹ́gẹ́ bí adágún ìwẹ̀, ibi ìsinmi omi (spa), òkun àti àwọn ibi ìwẹ̀ omi tút *Ìṣàkóso àwọn ẹranko tàbí kòkòrò tó ń gbé àrùn ká (vector control), pẹ̀lú ìṣàkóso ẹ̀fọn, eku, eṣinṣin, àkèkèé ilé (cockroach), àti àwọn ẹranko míì tí wọ́n lè gbé àwọn kòkòrò àrùn (pathogens) ká. ù. *Ìṣàkóso egbin líle, pẹ̀lú ibi ìkó egbin (landfill), ilé ìtúnlò (recycling), ìṣelọpọ àjílẹ̀ (composting), àti àwọn ibùdó ìkó egbin. *Ìfarahàn sí àwọn kẹ́míkà tó ní májèlé, bóyá nínú àwọn ohun èlò tí àwọn oníbàárà ń lò, ilé ìgbé, ibi iṣẹ́, afẹ́fẹ́, omi tàbí ilẹ̀. *Ìṣàkóso àwọn ẹranko tàbí kòkòrò tó ń gbé àrùn ká (vector control), pẹ̀lú ìṣàkóso ẹ̀fọn, eku, eṣinṣin, àkèkèé ilé (cockroach), àti àwọn ẹranko míì tí wọ́n lè gbé àwọn kòkòrò àrùn (pathogens) ká. Májèlé tó ń wá láti inú àwọn mó́ọ̀ *Ìṣàkóso àwọn ẹranko tàbí kòkòrò tó ń gbé àrùn ká (vector control), pẹ̀lú ìṣàkóso ẹ̀fọn, eku, eṣinṣin, àkèkèé ilé (cockroach), àti àwọn ẹranko míì tí wọ́n lè gbé àwọn kòkòrò àrùn (pathogens) ká. lù (molds) àti ìdàgbàsókè algae tó pọ̀ jù (algal blooms) *Ìṣàkóso àwọn ẹranko tàbí kòkòrò tó ń gbé àrùn ká (vector control), pẹ̀lú ìṣàkóso ẹ̀fọn, eku, eṣinṣin, àkèkèé ilé (cockroach), àti àwọn ẹranko míì tí wọ́n lè gbé àwọn kòkòrò àrùn (pathogens) ká. Gẹ́gẹ́ bí àwọn ìṣírò tuntun ní ilẹ̀ Yúróòpù, ó lé ní ìdá márùn-ún sí mẹ́wàá nínú ọgọ́rùn-ún (5–10%) àwọn ọdún ìgbésí ayé tí a pàdánù nítorí àìlera tàbí ikú àìpé (Disability-Adjusted Life Years – DALYs) ni àwọn nǹkan inú àyíká ń fa. Nínú gbogbo àwọn nǹkan wọ̀nyí, ìdòtí afẹ́fẹ́ tó ní àwọn patíkù kéékèèké (fine particulate matter) ní àwọn ìlú ló ní ipa tó lágbára jù lọ. Lágbàáyé, a ti fojú díwọ̀n rẹ̀ pé ìfarahàn sí àwọn nǹkan inú àyíká ló ń fa ìkú tó tó mílíọ̀nù 4.9 (ìdá 8.7%) àti mílíọ̀nù 86 ọdún ìgbésí ayé tí a pàdánù nítorí àìlera (DALYs), tó jẹ́ ìdá 5.7% nínú àpapọ̀. Ní orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, àwọn ibi ìkó egbin olóró tí a mọ̀ sí Superfund sites, tí ọ̀pọ̀ ilé iṣẹ́ dá sílẹ̀, ni a ti rí i pé wọ́n lèwu fún ìlera ènìyàn àti àyíká àwọn àdúgbò tó yí wọn ká. Ìbẹ̀rù pé àwọn ibi wọ̀nyí lè fa ìṣẹ́yún, àìdàgbàsókè àbùdá (mutations), àbùkù ìbí (birth defects), àti àrùn jẹjẹrẹ (cancer), ló mú kí ọ̀pọ̀ ènìyàn bẹ̀rù gan-an. ==Àwọn ìtọ́kasí== {{Reflist}} cujx0wvv41qev2a3a9atbdqngaxhkh9 Èpò 0 82800 637586 632621 2026-09-19T18:48:08Z InternetArchiveBot 22272 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260919sim)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 637586 wikitext text/x-wiki [[File:Stairs with weed.jpg|right|thumb|Àwọn ewéko tí a kà sí èpò tí ń dàgbà láàárín àwọn àlàfo inú àtẹ̀gùn kọnkírẹ́ẹ̀tì''[[Epilobium roseum]]'', ''[[Chelidonium majus]]'', ''[[Oxalis corniculata]]'', ''[[Plantago major]]'')]] '''Èpò''' ni a ń pè ní [[ewéko]] tí a kà sí ohun tí kò yẹ ní ipò tàbí àyíká kan pàtó, tí ó sì ń dàgbà ní ibi tí ó ń tako ohun tí [[ènìyàn]] fẹ́, nílò, tàbí ète rẹ̀. <ref name="bridge">{{cite journal |last1=Bridges |first1=David C. |title=Impact of Weeds on Human Endeavors |url=https://archive.org/details/sim_weed-technology_april-june-1994_8_2/page/392 |journal=Weed Technology |date=1994 |volume=8 |issue=2 |pages=392–395 |doi=10.1017/S0890037X00038987 |jstor=3988124 |bibcode=1994WeedT...8..392B |s2cid=90116503 }}</ref><ref name="JRHarlan">Harlan, J. R., & deWet, J. M. (1965). Some thoughts about weeds. ''Economic botany'', ''19''(1), 16-24.</ref><ref>{{cite web |title=Define the term weed. |url=https://forages.oregonstate.edu/nfgc/eo/onlineforagecurriculum/instructormaterials/availabletopics/weeds/definition |website=forages.oregonstate.edu |date=June 2009 |publisher=Oregon State University Forage Information System}}</ref><ref name="SnohomishEx">{{cite web |title=What is a Weed |url=https://extension.wsu.edu/snohomish/garden/gardening-resources/weed-id-and-management/what-is-a-weed/ |publisher=Snohomish County Extension Office}}</ref> Àwọn ewéko tí àwọn [[àbùdá]] wọn mú kí wọ́n léwu, tí [[ojú]] [[ènìyàn]] kò fẹ́ràn, tí ó ṣòro láti ṣàkóso ní àwọn àyíká tí ènìyàn ń bójú tó, tàbí tí a kò fẹ́ fún ìdí mìíràn, lè jẹ́ ewéko. Èyí lè kan àwọn [[ilẹ̀]] [[oko]], ọgbà èso, ọgbà ilé,koríko [[pápá]], [[ọgbà]] ¿ìtura, àwọn ibi eré àti ìdárayá, àwọn agbègbè ilé, àti àwọn agbègbè ilé-iṣẹ́.<ref name="SnohomishEx" /><ref name="JRHarlan"/><ref name="Bio&EcoWeeds">Holzner, W., & Numata, M. (Eds.). (2013). ''Biology and ecology of weeds'' (Vol. 2). Springer Science & Business Media.{{pn|date=July 2022}}</ref> Ìṣàmójútó èpò ṣe pàtàkì gan-an an-nínú ètò ògbìn nítorí pé wíwà ewéko tí a kò fẹ́ nínú oko tí a ti gbin irè oko lè fa ìdíwọ̀n tàbí ìpadánù ńlá nínú iye irè oko tí a ń retí.<ref name="GrandChallenge">{{cite journal |last1=Chauhan |first1=BS |title=Grand Challenges in Weed Management |journal=Front. Agron. |date=2020 |volume=1 |issue=3 |article-number=3 |doi=10.3389/fagro.2019.00003 |bibcode=2020FrAgr...1....3C |doi-access=free }}</ref> Àwọn ewéko àfọwọ́kọ, ìyẹn àwọn ewéko tí a mú wá sí àyíká tí kì í ṣe [[ibùdó]] [[ìbílẹ̀]] wọn, tí wíwà wọn sì ń ba ìṣiṣẹ́ àti onírúurú ẹ̀dá inú àyíká jẹ́ lè tún jẹ́ kí a kà wọ́n sí èpò ní àwọn [[ìgbà]] mìíràn.<ref>{{cite book |last1=Nakano |first1=Michelle |title=Red Seal Landscape Horticulturist Identify Plants and Plant Requirements |publisher=Kwantlen Polytechnic University |url=https://kpu.pressbooks.pub/plant-identification/chapter/characteristics-of-weedy-species/ |chapter=21: Characteristics of weedy species|date=13 February 2020 }}</ref><ref name="Janick 1979 308">{{cite book | isbn = 0-7167-1031-5 | last = Janick | first = Jules | title = Horticultural Science | location = San Francisco | publisher = W.H. Freeman | year = 1979 | page = [https://archive.org/details/horticulturalsci0000jani_x4s4/page/308 308] | edition = 3rd | url = https://archive.org/details/horticulturalsci0000jani_x4s4/page/308 }}</ref> [[File:Pusteblume (66278071).jpeg|right|thumb| [[dandelion]] jẹ́ ohun ọ̀gbìn tí ó wọ́pọ̀ [[káàkiri ayé]] , pàápàá jù lọ ní [[Europe]], [[Asia]] àti [[America]]. Ní àwọn àyè kan, bíi nínú pápá koríko ilé, a máa kà á sí ewéko àìfẹ́ (èpò ), ṣùgbọ́n ní àwọn ipò mìíràn, bíi nígbà tí a bá ń gbìn ín gẹ́gẹ́ bí ẹ̀fọ́ tàbí fún lílo rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ògùn àgbo, a kì í kà á sí èpò.]] [[File:Kanadische Goldrute, Solidago canadensis - Invasives Unkraut.jpg|right|thumb|Invasive [[Solidago canadensis|Canada Goldenrod]] as a roadside weed in Poland]] [[File:Cattle poison.jpg|thumb|Australia, 1907: Cattlemen survey 700 carcasses of cattle that were killed overnight by a poisonous plant.<ref>{{cite book | editor-last = Coupe | editor-first = Sheena | title = Frontier country: Australia's outback heritage | volume = 1 | page = 298 | publisher = [[Weldon Russell]] | location = Willougby | year = 1989 }}</ref>]] [[File:MIGRANTS WEED SUGAR BEETS FOR $2.00 AN HOUR - NARA - 543858.jpg|thumb|A field of [[beets]] being weeded in Colorado, United States, in 1972]] == Àwọn Ìtọ́kasí == h8q9r5qn3kqpvby3zrag03hspr8jwmo Maggie Aderin-Pocock 0 83258 637579 635036 2026-09-19T17:18:42Z InternetArchiveBot 22272 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260919sim)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 637579 wikitext text/x-wiki <nowiki>short description|British space scientist and science educator (born 1968)}}</nowiki> {{Use dmy dates|date=October 2021}} {{Use British English|date=November 2013}}{{Infobox scientist|honorific_prefix=[[Dame]]|name=Maggie Aderin|honorific_suffix={{post-nominals|country=GBR|size=100%|DBE|HonFREng}}|image=Dr Maggie Aderin at SXSW London 2026 (cropped).jpg|image_size=|caption=Aderin in 2026|birth_name=Margaret Ebunoluwa Aderin|birth_date={{birth date and age|1968|03|09|df=y}}<ref name=:0 />|birth_place=[[Islington]], London, England|death_date=|death_place=|resting_place=|residence=|fields=[[Engineering]]|workplaces=[[University College London]]|education=[[La Sainte Union Catholic School]]|alma_mater=[[Imperial College London]] (BSc, PhD)|thesis_year=1995|thesis_url=https://catalogue.libraries.london.ac.uk/record=b1631226|thesis_title=Interferometric Studies of Very Thin Lubricant Films in Concentrated Contacts|doctoral_advisor=Prof Philippa Cann|known_for=''[[The Sky at Night]]''|awards=Honorary degree, [[Staffordshire University]] (2009)<br />Honorary Fellow, [[British Science Association]] (2010)<br />Honorary Doctor of Science, [[University of Bath]] (2014)|footnotes=|spouse={{marriage|Martin Pocock|2002|2025|reason=sep}}|children=1}}'''Dame Margaret Ebunoluwa Aderin''' {{post-nominals|DBE|HonFREng|country=GBR|size=100%}} (tí a mọ̀ tẹ́lẹ̀ sí Aderin-Pocock; tí a bí ní ọjọ́ kẹsàn-án oṣù Kẹta ọdún 1968) jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì tí ó jẹ́ olóòtú ètò rédíò àti tẹlifíṣọ̀n, òǹkọ̀wé, olùkọ́ni nípa ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì, àti onímọ̀-ẹ̀rọ. Ó jẹ́ ẹni tí wọ́nß fi ọlá yàn gẹ́gẹ́ bí alábàáṣiṣẹ́pọ̀ nínú iṣẹ́ ìwádìí ní Ẹ̀ka ìmọ̀ Físíìsì àti Ìmọ̀ nípa Àwọn Ohun Ojú-ọ̀run (Astronomy) ní University College London, ó sì ti jẹ́ Aláṣẹ Gíga Jùlọ (Chancellor) ní University Leicester láti ọjọ́ kìíní oṣù Kẹta ọdún 2023.[1] Láti oṣù Kejì ọdún 2014, ó ti jẹ́ ọ̀kan lára ​​àwọn olóòtú ètò tẹlifíṣọ̀n tí ó ti pẹ́ tí wọ́n ń pè ní *The Sky at Night* (èyí tí ó dá lórí ìmọ̀ nípa àwọn ohun ojú-ọ̀run) pẹ̀lú Chris Lintott.<ref name=":2">{{cite web|title=Are we alone? The search for life on uranus|url=https://www.imperial.ac.uk/media/imperial-college/be-inspired/magazine/public/imperialmatters33.pdf|access-date=27 May 2020}}</ref><ref name=":3">{{cite web|url=https://www.imperial.ac.uk/news/164223/dr-maggie-aderin-pocock-science-your-career/|title=Dr Maggie Aderin-Pocock: 'Science and your career'|website=Imperial News &#124; Imperial College London|date=3 March 2015|access-date=1 November 2025}}</ref> Ní ọdún 2020, wọ́n fi àmì-ẹ̀yẹ àti ẹ̀bùn William Thomson, Lord Kelvin Medal fún Aderin láti ọwọ́ Institute of Physics[1] nítorí ipa rẹ̀ nínú mímú ìmọ̀ nípa ìmọ̀-ìjìnlẹ̀ físíìsì dé ọ̀dọ̀ gbogbo ènìyàn.[2] Òun ni obìnrin aláwọ̀ dúdú àkọ́kọ́ tí ó gba àmì-ẹ̀yẹ wúrà nínú Physics News Award, ó sì tún ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Ààrẹ ti British Science Association láàárín ọdún 2021 sí 2022..<ref name="botwc">{{Cite web|title=Meet Dr. Maggie Aderin, The First Black Woman To Win A Gold Medal In The Physics News Awards|url=https://www.becauseofthemwecan.com/blogs/botwc-firsts/meet-dr-maggie-aderin-pocock-the-first-black-woman-to-win-a-gold-medal-in-the-physics-news-awards|access-date=20 December 2020|website=BOTWC|date=8 November 2020}}</ref><ref name=":4">{{cite web|url=http://www.ucl.ac.uk/maps-faculty/maps-news-publication/maps1301|title=Dr Maggie Aderin-Pocock recognised at Suffrage Science event|archive-url=https://web.archive.org/web/20131024042016/http://www.ucl.ac.uk/maps-faculty/maps-news-publication/maps1301|archive-date=24 October 2013|website=UCL|date=27 February 2013}}</ref> == Ìgbà èwe àti ètò-ẹ̀kọ́ == A bí Margaret Ebunoluwa Aderin ní London ní ọjọ́ kẹsàn-án oṣù Kẹta ọdún 1968 sí àwọn òbí ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Caroline Philips àti Justus Adebayo Aderin; ó sì gbé pẹ̀lú àwọn arábìnrin rẹ̀ méjì tí wọ́n dàgbà jù ú lọ àti ọ̀kan tí ó kéré sí i. Wọ́n tọ́ ọ dàgbà ní apá kan ní Hastings àti ní Camden, nítorí pé àwọn òbí rẹ̀ pínyà nígbà tí ó wà ní ọmọ ọdún mẹ́rin. Ìyá rẹ̀ tún ṣe ìgbéyàwó pẹ̀lú Barry, ẹni tí ó jẹ́ olùṣọ́-àgùntàn (vicar) tí ilé-ìgbé rẹ̀ sì wà ní Hastings.[1][2][3][4][5] Orúkọ àárín rẹ̀, Ebunoluwa, wá láti inú àwọn ọ̀rọ̀ èdè Yorùbá: 'ebun' (tí ó túmọ̀ sí ẹ̀bùn) àti 'Oluwa' (tí ó túmọ̀ sí Ọlọ́run); ó sì jẹ́ ọ̀nà mìíràn láti sọ ọ̀rọ̀ bíi Oluwabunmi tàbí Olubunmi, èyí tí ó túmọ̀ sí 'ẹ̀bùn láti ọ̀dọ̀ Ọlọ́run' ní èdè Yorùbá.[6] Ó lọ sí ilé-ìwé mẹ́tàdínlógún, títí kan ilé-ìwé La Sainte Union Convent ní àríwá London (North London) nígbà tí ó wà ní ọmọ ọdún mẹ́rìnlá, nígbà tí ó sì ń tọ́jú bàbá rẹ̀ tí ojú rẹ̀ ń kú lọ.[1][7] Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ní ìṣòro 'hyperfixation' (ìfọkànsí púpọ̀ lórí ohun kan) àti 'dyslexia' (ìṣòro nípa kíkàwé), ó wọlé sí kíláàsì àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tó dára jùlọ, ó sì kẹ́kọ̀ọ́ pẹ̀lú ìtara gíga.[1][8] Nígbà tí ó ṣì jẹ́ ọmọdé, nígbà tí ó sọ fún olùkọ́ kan pé òun fẹ́ di onímọ̀ nípa ìrìn-àjò sí òfuurufú (astronaut), wọ́n dámọ̀ràn pé kí ó gbìyànjú iṣẹ́ nọ́ọ̀sì (ìtọ́jú aláìsàn), "nítorí pé iṣẹ́ sáyẹ́ǹsì náà ni ìyẹn pẹ̀lú".[9] Ó ṣe ohun-èlò 'telescope' (ohun-èlò láti fi wo àwọn ohun tó jìnnà ní ojú ọ̀run) fún ara rẹ̀, ó sì gba àmì-ẹ̀yẹ 'A-Levels' nínú ìmọ̀ ìṣirò (mathematics), físíìsì (physics), kémísítírì (chemistry), àti báyọ́lọ́jì (biology)..<ref name=":5">[https://www.independent.co.uk/life-style/health-and-families/children-phd-bbc4-sun-elizabeth-day-b2887564.html "Space scientist Dame Maggie Aderin-Pocock: ‘Children should reach for the stars’"], ''The Independent'', 19 December 2025</ref><ref name=":1">{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=jkerJPDm49g|title=Dame Maggie Aderin {{!}} Space, Neurodiversity & A Turbulent Childhood|date=2026-08-14|last=The Rosebud Podcast|access-date=2026-08-15|via=YouTube}}</ref><ref name="telegraph">{{cite web|last=Aderin-Pocock|first=Maggie|title=Let's inspire the next generation of scientists|work=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]|date=13 March 2009|access-date=1 November 2025|url=https://www.telegraph.co.uk/technology/4985076/Lets-inspire-the-next-generation-of-scientists.html}}</ref> Ó kẹ́kọ̀ọ́ ní Imperial College London, ó sì gba oyè BSc nínú ìmọ̀ físíìsì ní ọdún 1990; lẹ́yìn náà, ó parí ìwádìí fún oyè PhD nínú ìmọ̀ ẹ̀rọ (mechanical engineering) lábẹ́ ìtọ́sọ́nà Hugh Spikes ní ọdún 1994.[1][2] Ìwádìí rẹ̀ dá lórí ṣíṣe àgbékalẹ̀ ètò kan láti wọn sísanrí (tàbí tẹ́rẹ́) àwọn fíìmù tó tẹ́rẹ́ gan-an (ultra-thin film) nípa lílo àwọn ọ̀nà spectroscopy àti interferometry, títí dé ìwọ̀n 2.5 nm.[3] Èyí ní nínú mímú kí iṣẹ́-ìṣiṣẹ́ ètò náà nípa lílo ìmọ́lẹ̀ (optical performance) àti àpẹẹrẹ ẹ̀rọ rẹ̀ sunwọ̀n sí i, pẹ̀lú ṣíṣe àgbékalẹ̀ sọfitiwia fún ìṣàkóso àti ṣíṣe àtúnṣe àwòrán. Àwọn ọ̀nà mìíràn tí wọ́n ń lò ní àkókò yẹn kì í lè wọn nǹkan ju ìwọ̀n micron lọ, pẹ̀lú àwòrán tí kò ṣe kedere tó bẹ́ẹ̀ gẹ́gẹ́. Iṣẹ́ àgbékalẹ̀ yìí yọrí sí títà ohun-èlò náà nípasẹ̀ PCS Instruments, ilé-iṣẹ́ kan tí ó ti wà tẹ́lẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹ̀ka tí ó yà sọ́tọ̀ láti Imperial College..<ref name=":2" /><ref name=":0">{{Who's Who|title=Aderin-Pocock, Dr Margaret Ebunoluwa|id=U256280|year=2017|doi=10.1093/ww/9780199540884.013.U256280|edition=online|publisher=[[Oxford University Press]]}}</ref> == Iṣẹ́ àti ìwádìí == Aderin ti ṣiṣẹ́ lórí ọ̀pọ̀lọpọ̀ iṣẹ́-àkànṣe ní ẹ̀ka aládàáni, ilé-ẹ̀kọ́ gíga, àti ní ìjọba.[1] Láàrin ọdún 1996 sí 1999, ó ṣiṣẹ́ ní Defence Evaluation and Research Agency, èyí tí í ṣe ẹ̀ka kan lára ​​Ilé-iṣẹ́ Olùtọ́jú Ọ̀rọ̀ Ààbò (Ministry of Defence).[2] Ní ìbẹ̀rẹ̀, ó jẹ́ onímọ̀-ìjìnlẹ̀ nípa àwọn ètò ìkìlọ̀ nípa ohun-ìjà-ogun afẹ́fẹ́-sí-afẹ́fẹ́ (missile) fún ọkọ̀-òfuurufú; láàrin ọdún 1997 sí 1999, ó jẹ́ olùdarí iṣẹ́-àkànṣe láti ṣe àgbékalẹ̀ àwọn ohun-èlò tí a lè mú ní ọwọ́ láti wá àwọn ohun-ìjà-ogun tí a sin sínú ilẹ̀ (landmines).[3][4] Ní ọdún 1999, Aderin padà sí Imperial College pẹ̀lú ìtìlẹ́yìn owó-ìwádìí láti ọ̀dọ̀ Science and Technology Facilities Council láti bá ẹgbẹ́ kan ṣiṣẹ́ lórí ṣíṣe àgbékalẹ̀ ohun-èlò 'spectrograph' tí ó ní agbára ìwò-súùkùn gíga (high-resolution spectrograph)[5] fún ohun-èlò ìwò-sánmà Gemini ní orílẹ̀-èdè Chile. Agbára gíga tí ohun-èlò náà ní láti ṣe àyẹ̀wò àwọn ìtànṣán (spectral resolution) jẹ́ kí ó ṣeé ṣe láti ṣe ìwádìí lórí àwọn àkójọpọ̀ ìràwọ̀, àyíká àárín àwọn ìràwọ̀ (interstellar medium), àti àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ kan tí ó jẹ mọ́ ìwà àwọn ìràwọ̀ tí wọ́n kéré ní ìwọ̀n-ara..<ref name=":6">{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-56592331|title=Campaigners criticise government race report|work=BBC News|date=31 March 2021|access-date=1 November 2025}}</ref><ref name=":7">{{cite web|url=http://www.gemini.edu/sciops/instruments/hros/hrosComponents.html|title=bHROS Components|access-date=1 November 2025}}</ref><ref>[http://www.gemini.edu/node/10002 Instruments | Gemini Observatory] : [http://www.gemini.edu/sciops/instruments/hros/hrosIndex.html bHROS], a high-resolution optical spectrograph, has been retired</ref><ref>{{cite web|url=https://www.star.ucl.ac.uk/~osl/projects/bhros/default.htm|title=bHROS A bench-mounted High Resolution Optical Spectrograph for Gemini South|access-date=29 August 2026|archive-date=29 August 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260829142056/https://www.star.ucl.ac.uk/~osl/projects/bhros/default.htm|dead-url=yes}}</ref> Ó kópa nínú iṣẹ́ àti ìṣàkóso àwọn ohun èlò ìwádìí fún satẹ́láìtì Aeolus, èyí tí ó máa ń wọn iyàsára afẹ́fẹ́ láti ṣe ìrànlọ́wọ́ fún ìwádìí nípa ìyípadà ojú-ọjọ́.[1] Ó jẹ́ aṣáájú nínú mímú ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì dé ọ̀dọ̀ àwọn ènìyàn, pàápàá jùlọ àwọn ọmọ ilé-ìwé. Ilé-iṣẹ́ rẹ̀, Science Innovation Ltd, máa ń kó àwọn ọmọdé àti àwọn àgbàlagbà lọ́wọ́ nínú ètò kan tí wọ́n pè ní "Tours of the Universe" (Ìrìn-àjò Ayé àti Àgbáálá-ayé), èyí tí ó ṣàlàyé nípa ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì nípa àgbáálá-ayé.<ref>{{cite web|url=http://www.battleofideas.org.uk/index.php/2009/speaker_detail/3064/|title=Dr Maggie Aderin-Pocock|archive-url=https://web.archive.org/web/20100315105954/http://www.battleofideas.org.uk/index.php/2009/speaker_detail/3064|archive-date=15 March 2010|website=Battle of Ideas|url-status=live|access-date=1 November 2025}}</ref><ref name=":3" /><ref name=":8">{{cite web|url=http://www.rigb.org/contentControl?action=displayContent&id=00000002323|title=Dr Maggie Aderin-Pocock|website=Royal Institution of Great Britain|archive-url=https://web.archive.org/web/20100625232135/http://www.rigb.org/contentControl?action=displayContent&id=00000002323|archive-date=25 June 2010}}</ref><ref name=":9">[https://www.independent.co.uk/life-style/health-and-families/children-phd-bbc4-sun-elizabeth-day-b2887564.html "Space scientist Dame Maggie Aderin-Pocock: ‘Children should reach for the stars’"], ''The Independent'', 19 December 2025</ref> Aderin ti pinnu lati fun awọn iran tuntun ti awọn onimọ-jinlẹ nipa aaye-aye (astronauts), awọn onimọ-ẹrọ, ati awọn onimọ-jinlẹ miiran ni iyanju. O ti ba awọn ọmọde to to 25,000 sọrọ—pẹlu ọpọlọpọ lati awọn ile-iwe ni awọn agbegbe ilu ti ko ni anfani pupọ—nibi ti o ti n ṣalaye bi o ṣe di onimọ-jinlẹ ati idi ti o fi yan ipa-ọna yẹn, ti o si n koju awọn ero ti a ti ni tẹlẹ nipa awọn iṣẹ-ṣiṣe, ipo awujọ, ati iyatọ laarin ọkunrin ati obinrin.[1] O n ṣe atilẹyin fun awọn iṣẹ imọ-jinlẹ ti awọn ọdọ nipa ṣiṣe gẹgẹbi adajọ ni Idije ti Orilẹ-ede fun Imọ-jinlẹ ati Imọ-ẹrọ (National Science + Engineering Competition). A maa n ṣe ipele ikẹhin idije yii ni ibi ayẹyẹ 'The Big Bang Fair' ni oṣu Kẹta ọdọọdun, nibi ti wọn ti n fun awọn ọdọ ti wọn ti ṣe aṣeyọri nla ninu awọn iṣẹ akanṣe ti o ni ibi-mọ imọ-jinlẹ, imọ-ẹrọ, imọ-ẹrọ-ẹrọ (engineering), tabi imọ-iṣiro ni ẹbun..<ref name=":9" /><ref name="ind">{{Cite news|date=21 March 2014|title=Scientist (PhD in astrophysics) shocked by reference to her ethnicity|language=en-GB|work=The Independent|url=https://www.independent.co.uk/news/media/tv-radio/scientist-phd-in-astrophysics-shocked-by-reference-to-her-ethnicity-as-daily-mail-accused-of-9208841.html|access-date=12 December 2017|quote=A Mail spokesman said the paper fully accepted that the women were highly qualified in their field and that that was the reason they were chosen for interview. Yesterday's Ephraim Hardcastle column stated: "I accept without questions that both ladies are highly qualified."}}</ref> Aderin ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùgbàmọ̀ràn lórí ọ̀rọ̀ sáyẹ́ǹsì fún eré onípele kúkúrú ti ọdún 2009 tí àkọlé rẹ̀ jẹ́ *Paradox*, ó sì tún farahàn nínú ètò *Doctor Who Confidential*.[1] Ní oṣù Kejì ọdún 2011, ó ṣe aṣojú ètò *Do We Really Need the Moon?* lórí ikẹ́ẹ̀nì BBC Two.[2] Ó sì tún ṣe aṣojú ètò *In Orbit: How Satellites Rule Our World* lórí BBC Two ní ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù Kẹta ọdún 2012.<ref name=":10">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/p00q85bw|title=The Trick is to Keep Moving ..., In Orbit: How Satellites Rule Our World|website=BBC Two|date=20 March 2012|publisher=.bbc.co.uk|access-date=4 February 2017}}</ref><ref name=":9" /> Yàtọ̀ sí ṣíṣe ètò *The Sky at Night* pẹ̀lú Chris Lintott,[1] Aderin ti ṣe àfihàn ètò *Stargazing* lórí CBeebies pẹ̀lú Chris Jarvis, àti *Out of This World* lórí CBBC pẹ̀lú ọmọbìnrin rẹ̀, Lauren. Ó tún ti kópa nínú àwọn ètò bíi *Would I Lie to You?*, *Dara O Briain's Go 8 Bit*, *Richard Osman's House of Games*, àti *QI*. Ó sì tún ṣiṣẹ́ ní apá "Dictionary Corner" fún ìṣẹ̀lẹ̀ kẹtàdínlọ́gọ́ta-ó-lé-ọgọ́rùn-ún (136th episode) nínú eré-ìdíje *Countdown* ti ọdún 2023.<ref name=":8" /><ref name=":10" /> Lati ọdun 2006, Aderin ti ṣiṣẹ gẹgẹbi oluwadi ni Ẹka ti Iṣẹ-ẹkọ nipa Imọ-jinlẹ ati Imọ-ẹrọ ni UCL; iṣẹ rẹ ni atilẹyin nipasẹ eto 'Science in Society fellowship' ti ọdun 2010–13, eyiti Igbimọ ti Awọn Ohun-elo Imọ-jinlẹ ati Imọ-ẹrọ (STFC) ṣe inawo rẹ. O ti ni awọn ipo iwadii meji miiran tẹlẹ ti o ni ibatan si sisọ nipa imọ-jinlẹ fun gbogbo eniyan, pẹlu awọn eto 'science and society fellowship' ti ọdun 2006–08 labẹ Igbimọ Iwadii nipa Fisiksi Awọn Patikulu ati Imọ-jinlẹ nipa Awọn Irawo (PPARC) ati ti ọdun 2008–10 labẹ STFC.[1] Ni ọdun 2006, o wa lara awọn obinrin mẹfa ti wọn gba ami-eye "Women of Outstanding Achievement" (Awọn Obinrin ti wọn ṣe Awọn Aṣeyọri Pataki) lati ọdọ ẹgbẹ GetSET Women.<ref name=":8" /><ref name=":11">{{Cite web|title=Space podcast returns with special season, 13 Minutes Presents: Artemis II|url=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/2026/bbc-space-podcast-returns-13-minutes-presents-artemis-2|date=13 February 2026|access-date=2026-07-15|website=[[BBC]]|language=en}}</ref> [[Fáìlì:Women_And_Power_Baroness_Shirley_Williams_and_Maggie_Aderin-Pocock_(12990014104).jpg|left|thumb|Baroness [[Shirley Williams]] and Maggie Aderin, with Aderin's daughter Lauren, discussing Women and Power at the WOW Festival in London in 2014 Between 2014 & 2019, she appeared as an expert in the channel 5 series, ''Duck Quacks Don't Echo'']] {{anchor|EH-attack2014}}[[Hiranya Peiris#EH-attack2014|In 2014]], Nínú ìwé ìròyìn *Daily Mail*, òǹkọ̀wé kan tí ó ń lo orúkọ àfàwòṣe (pseudonym) lábẹ́ orúkọ ìwé-ìròyìn náà "Ephraim Hardcastle" sọ pé wọ́n yan Aderin (pẹ̀lú Hiranya Peiris) láti lọ sọ̀rọ̀ lórí èsì ìwádìí *Background Imaging of Cosmic Extragalactic Polarization 2* (BICEP-2) ní ètò *Newsnight* nítorí pé obìnrin ni wọ́n àti nítorí ẹ̀yà wọn. Àwọn ilé-iṣẹ́ ìròyìn pàtàkì, àjọ *Royal Astronomical Society*, àti ilé-ẹ̀kọ́ gíga tí àwọn obìnrin méjèèjì wà, ìyẹn *University College London*, tako àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyí gidigidi.[1][2][3] Láàrin ọjọ́ díẹ̀, *Daily Mail* fa ọ̀rọ̀ wọn sẹ́yìn, wọ́n sì jẹ́wọ́ pé nítorí pé àwọn obìnrin náà ní ìmọ̀ àti agbára tó ga jùlọ nínú iṣẹ́ wọn ni wọ́n fi yan wọn..<ref name="ind" /><ref name="Guardian2014-03-21a">{{Cite news|last=Meikle|first=James|date=21 March 2014|title=Daily Mail accused of insulting top female scientists|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/media/2014/mar/21/daily-mail-accused-of-insulting-top-female-scientists|access-date=12 December 2017|issn=0261-3077|quote=A Mail spokesman made it clear that the paper fully accepts that the women were highly qualified in their field and that was the reason they were chosen for interview. The Mail is in contact with Professor Price.}}</ref><ref name=":10" /><ref name=":10" /> Aderin jẹ́ ẹni tí wọ́n fi ọlá yan gẹ́gẹ́ bí alábàáṣiṣẹ́ nínú ìwádìí ní Ẹ̀ka ìmọ̀ Físíìsì àti Ìmọ̀ Sánmà ti University College London.<ref name=":4" /><ref name=":10" /><ref name=":10" /> Láàárín ọdún 2020 sí 2021, ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ ìgbìmọ̀ ìjọba ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì kan tí a mọ̀ sí 'Commission on Race and Ethnic Disparities' (CRED).[1][2][3][4][5] Àròyé tó fa ariwo wá nípa ìròyìn ìgbìmọ̀ náà ni pé ó sọ pé "ẹ̀sùn pé ìwà ìkórìíra sí ẹ̀yà ènìyàn ṣì wà nínú àwọn ètò àti ilé-iṣẹ́ ìjọba kò ní ẹ̀rí tó dúró ṣinṣin láti ṣe àtìlẹ́yìn fún un"; síbẹ̀, àwọn ògbógi sọ pé ìròyìn náà yí òtítọ́ àwọn ẹ̀rí padà, wọ́n sì kọbi-ara-sí àwọn àbá tí àwọn aṣáájú nínú ètò òwò ṣe.[6] Lẹ́yìn tí wọ́n ti tẹ ìròyìn náà jáde, Aderin sọ pé kò sọ pé irú ìwà ìkórìíra sí ẹ̀yà ènìyàn yẹn kò sí rárá, ṣùgbọ́n ó tẹnu mọ́ ọn pé ìgbìmọ̀ náà kò rí ẹ̀rí kankan nípa rẹ̀ nínú àwọn apá ibi tí wọ́n ti ṣe àyẹ̀wò.<ref name=":6" /><ref name="telegraph" /> Lati oṣu Kejila ọdun 2021, Aderin ti n ṣiṣẹ gẹgẹbi ẹni ti n pese awọn ibeere fun eto ere ori tẹlifisiọnu Channel 4 ti a n pe ni *I Literally Just Told You*.[1] Ni ọdun 2025, o ṣe agbejade awọn ẹkọ igba Keresimesi ti Royal Institution, nibi ti wọn ti jiroro lori boya "aye wa ni ita aye wa yii?".[2] A gbe awọn ẹkọ wọnyi sita lori BBC. <ref name=":9" /><ref name=":6" /> Ní ọdún 2026, Aderin bá àwọn ẹlòmíràn gbé ètò ìpele kẹrin ti àkọsílẹ̀ ohùn (podcast) BBC tí àkọlé rẹ̀ jẹ́ "13 Minutes to the Moon" jáde; ètò yìí dá lórí iṣẹ́ àkànṣe Artemis II.<ref name=":11" /><ref name=":7" /> == Àwọn ọlá àti àmì-ẹ̀yẹ == Aderin gba ipo 'Member of the Order of the British Empire' (MBE) ninu atokọ awọn ẹni ti a bu ọla fun ni Ọdun Titun 2009 fun awọn iṣẹ rẹ ninu ẹkọ imọ-jinlẹ,[1] a si gbe e ga si ipo 'Dame Commander of the Order of the British Empire' (DBE) ninu atokọ awọn ẹni ti a bu ọla fun ni Ọdun Titun 2024 fun awọn iṣẹ rẹ ninu ẹkọ imọ-jinlẹ ati igbega oniruuru eniyan.[2][3] 2005 – O gba "Iwe-ẹri Didara Tayọ" (Certificate of Excellence) lati ọdọ Champions Club UK[4] 2009 – O gba oye Dokita ti Imọ-jinlẹ (Honorary Doctor of Science) lati Staffordshire University[5] fun awọn ipa ti o ko ninu ẹkọ imọ-jinlẹ 2011 – O gba ami-eye "New Talent" (Talenti Tuntun) lati ọdọ WFTV (Women in Film and Television)[6] 2012 – UK Powerlist, a fi orukọ rẹ kun atokọ awọn eniyan dudu 100 ti wọn ni ipa julọ ni UK[7] 2013 – UK Powerlist, a fi orukọ rẹ kun atokọ awọn eniyan dudu 10 ti wọn ni ipa julọ ni UK[8] 2013 – Yale University Centre for Dyslexia fun ami-eye "Out of the box thinking award" (fun ironu ti o yatọ si ti iṣe deede)[7] 2014 – O gba oye Dokita ti Imọ-jinlẹ (Honorary Doctor of Science) lati University of Bath[7] 2016 – UK Powerlist, o wa ni ipo kẹfa ninu awọn eniyan dudu ti ilẹ UK ti wọn ni ipa julọ[9][10] 2017 – O gba oye Dokita ti Imọ-jinlẹ (Honorary Doctor of Science) lati Loughborough University[11] 2018 – O gba oye Dokita ti Imọ-jinlẹ (Honorary Doctor of Science) lati University of Leicester[12] 2020 – O gba ami-eye ati ẹbun William Thomson, Lord Kelvin Medal lati Institute of Physics, fun awọn iṣẹ rẹ lati mu imọ-jinlẹ physics sunmọ awọn eniyan[13] 2022 – A yan an gẹgẹbi igbakeji-aarẹ ti Royal Central School of Speech and Drama[14] 2023 – Ile-iṣẹ Mattel ṣe ere Barbie ti o jọ Aderin lati ṣe ayẹyẹ Ọjọ Awọn Obinrin Agbaye.[15] 2025 – A yan an gẹgẹbi ọmọ ẹgbẹ ọlọla (honorary fellow) ti Royal Academy of Engineering (HonFREng)[16] 2025 – Olugbe-ọrọ (presenter) fun awọn ẹkọ apakan-mẹta ti Royal Institution Christmas Lectures, nibi ti o ti n jiroro lori ibeere naa "Ṣe igbesi aye wa ni ita aye (Earth)?"[17] A gbe awọn ẹkọ wọnyi jade lori BBC. * <ref name=":5" /><ref name=":7" /><ref name=":8" /> == Ìgbésí ayé ara-ẹni == Aderin sọ̀rọ̀ nípa ìgbésí ayé rẹ̀ lórí ètò 'Desert Island Discs' ti BBC Radio 4 ní oṣù Kẹta ọdún 2010, ó sì ti jẹ́ ẹni tí wọ́n ti kọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ àpilẹ̀kọ nípa ìtàn ìgbésí ayé rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí obìnrin tó wà ní ẹ̀ka ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì.<ref name="telegraph" /><ref name="Guardian2014-03-21a" /> Ó pàdé ọkọ rẹ̀ ọjọ́-iwájú, Martin Pocock, ní ilé-ìwé gíga, wọ́n sì ṣe ìgbéyàwó ní ọdún 2002; wọ́n ní ọmọbìnrin kan, Lauren, tí a bí ní ọdún 2010. Ó jẹ́ kí Gyles Brandreth mọ̀ nígbà tí wọ́n ń ṣe ètò podcast "Rosebud" wọn ní ọdún 2026 pé àwọn ti pínyà ní ọdún 2025 lẹ́yìn ogún-ó-dín-mẹ́ta ọdún tí wọ́n ti wà nínú ìgbéyàwó; ó ń gbé ní Guildford, ní Surrey, pẹ̀lú ọmọbìnrin rẹ̀.<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref name="ft.com">{{cite news|last=Baker|first=Tamzin|title=At home: Maggie Aderin-Pocock|url=https://www.ft.com/content/d467e260-13c0-11e2-9ac6-00144feabdc0|newspaper=[[Financial Times]]|date=19 October 2012|access-date=15 January 2014}}</ref><ref name=":8" /> == Àwọn Àtẹ̀jáde == * Maggie Aderin, ''Starchild: My Life Under the Night Sky'', [[BBC Books]], 2026 {{isbn|978-1785949449}} * (as Maggie Aderin-Pocock), ''The Story of the Solar System: A Visual Journey'', BBC Books, 2024 {{ISBN|978-1785949203}} * (as Maggie Aderin-Pocock), ''Dr. Maggie's Grand Tour of the Solar System'', [[Michael O'Mara Books#Buster Books|Buster Books]], 2019, {{ISBN|978-1780555751}} * (as Maggie Aderin-Pocock), Chelen Ecija, ''The Knowledge: Stargazing'', Quadrille Publishing, 2015, {{ISBN|978-1849496216}} * Aderin, M. "Space Instrumentation: Physics and Astronomy in Harmony?" Paper presented at the Engineering and Physics – Synergy for Success, 5 October 2006, UK. * {{cite journal|last=Aderin|first=Maggie|title=A Different Sort of School Run|journal=Astronomy & Geophysics|volume=48|issue=5|pages=10–11|year=2007|bibcode=2007A&G....48e..10.|doi=10.1111/j.1468-4004.2007.48510.x|doi-access=free}} * Barlow, M. J., A. S. Hales, P. J. Storey, X. W. Liu, Y. G. Tsamis, and M. E. Aderin. "Bhros High Spectral Resolution Observations of Pn Forbidden and Recombination Line Profiles." ''Proceedings of the International Astronomical Union'' 2, no. Symposium S234 (2006): 367–68. * Aderin, M. E. "Bhros Installation and System Performance." Paper presented at the Ground-based Instrumentation for Astronomy, 21–25 June 2004, USA. * Aderin, M., I. Crawford, P. D'Arrigo, and A. Charalambous. "High Resolution Optical Spectrograph (Hros): A Summary of Progress." Paper presented at the Conference on Optical and IR Telescope Instrumentation and Detectors, 27–31 March 2000, Munich, Germany. * Aderin, M. E., and I. A. Burch. "Countermine: Hand Held and Vehicle Mounted Mine Detection." Paper presented at the Second International Conference on Detection of Abandoned Land Mines, 12–14 October 1998, London, UK. {{doi|10.1049/cp:19980719}} * Aderin, Margaret Ebunoluwa. "Interferometric Studies of Very Thin Lubricant Films in Concentrated Contacts."<ref name="mphd">{{cite thesis|title=Interferometric Studies of Very Thin Lubricant Films in Concentrated Contacts|year=1995|degree=PhD|first=Margaret Ebunoluwa|last=Aderin|id={{copac|29536860}}|url=https://catalogue.libraries.london.ac.uk/record=b1631226|website=london.ac.uk|oclc=940348526|publisher=University of London}}</ref> * {{cite journal|last1=Gunsel|first1=S.|author2=H. A. Spikes|author3=M. Aderin|year=1993|title=In-Situ Measurement of Zddp Films in Concentrated Contacts|url=https://archive.org/details/sim_tribology-transactions_1993-04_36_2/page/276|journal=Tribology Transactions|volume=36|issue=2|pages=276–82|doi=10.1080/10402009308983159}} * {{cite journal|last1=Aderin|first1=M. E.|author2=G. J. Johnston|author3=H. A. Spikes|author4=T. G. Balson|author5=M. G. Emery|year=1993|title=Film-Forming Properties of Polyalkylene Glycols|journal=Journal of Synthetic Lubrication|volume=10|issue=1|pages=23–45|doi=10.1002/jsl.3000100103}} * Cann, P. M., M. Aderin, G. J. Johnston, and H. A. Spikes. "An Investigation into the Orientation of Lubricant Molecules in EHD Contacts." In ''Wear Particles: From the Cradle to the Grave'', edited by D. Dowson, G. Dalmaz, T. H. C. Childs, C. M. Taylor and M. Godet. 209–18: Elsevier Science Publishers, 1992. * {{cite journal|last1=Aderin|first1=M.|author2=G. J. Johnston|author3=H. A. Spikes|author4=G. Caporiccio|year=1992|title=The Elastohydrodynamic Properties of Some Advanced Hydrocarbon-Based Lubricants|journal=Lubrication Engineering|volume=48|issue=8|pages=633–38}} == References == {{reflist}} == External links == {{sister project links||d=Q6730175|c=Category:Maggie Aderin-Pocock|n=no|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|s=no|wikt=no|species=no}} * {{IMDb name|id=3724483|name=Maggie Aderin-Pocock}} * [https://www.imperial.ac.uk/mechanical-engineering/people/meet-our-alumni/dr-maggie-aderin-pocock/ Academic webpage] {{Authority control}} 21hlwy21y3rrkerwlnr717v25xdyghv Nubia 0 83547 637582 636052 2026-09-19T18:02:04Z InternetArchiveBot 22272 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260919sim)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 637582 wikitext text/x-wiki {{Short description|Region in northern Sudan and southern Egypt}}{{about|the region in Africa||||Nubia (disambiguation)}}{{Use dmy dates|date=November 2025}}{{multiple image|perrow=1|total_width=270|align=right|direction=vertical|header=Nubia|image1=Rulers of Kush, Kerma Museum.jpg|caption1={{center|Statues of several Nubian rulers of the late [[25th Dynasty]]–early [[Napata|Napatan period]], 7th century BC. From left to right: [[Tantamani]], [[Taharqa]] (rear), [[Senkamanisken]], again [[Tantamani]] (rear), [[Aspelta]], [[Anlamani]], again [[Senkamanisken]]. [[Kerma Museum]].<ref>{{cite web|last1=Elshazly |first1=Hesham |title=Kerma and the royal cache |url=https://www.academia.edu/3714044 |language=en}}</ref>}}|image2=Outline of Nubia.png|caption2=Outline of Nubia|footer=|alt1=}} '''Nubia''' ({{IPAc-en|ˈ|n|j|uː|b|i|ə}} {{respell|NEW|bee|uh}}; [[Nobiin language|Nobiin]]: Nⲟ̅ⲩ̅ⲃⲁ; {{Langx|ar|النُوبَة|translit=an-Nūba}}) O jẹ agbegbe kan lẹba odò Nile ti o wa laarin ibi ti odò Blue Nile ati White Nile ti n darapọ mọ ara wọn (nitosi Khartoum ni aarin ilẹ Sudan) ati ibi ti a n pe ni 'First Cataract' (ni guusu ilu Aswan ni guusu ilẹ Egypt).[1][2][3] Agbegbe yii jẹ ibi ti ọkan ninu awọn ọlaju ti o ti pẹ julọ ni ilẹ Afirika ti igbaanni ti gbilẹ si, eyini ni ọlaju Kerma; ọlaju yii wa titi di igba ti Ijọba Egypt ti a mọ si 'New Kingdom' (labẹ aṣẹ Pharaoh Thutmose I) fi ṣẹgun wọn ni nkan bii ọdun 1500 BC. Lẹhin eyi, awọn oludari ilẹ Egypt ni wọn ṣakoso pupọ julọ agbegbe Nubia fun ọdun mẹrin-ọgọrun (400) ti o tẹle e.<ref name=":0" /> Nubia jẹ́ ibi tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìjọba ńlá ti wà, pàápàá jùlọ Ìjọba Kush. Ìjọba yìí ṣẹ́gun ilẹ̀ Egypt ní ọ̀rúndún kẹjọ ṣáájú ìgbà tí wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí ní ka ọdún ti ìgbàlódé (BC), lábẹ́ àkóso Piye, ó sì ṣe àkóso gẹ́gẹ́ bí Ìdílé Ọba (Dynasty) kẹẹdọ́gbọ̀n rẹ̀. Láti ọ̀rúndún kẹta ṣáájú ìgbà ti ìgbàlódé (BC) títí dé ọ̀rúndún kẹta lẹ́yìn ìgbà ti ìgbàlódé (AD), ilẹ̀ Egypt gba apá àríwá Nubia mọ́ra lẹ́yìn tí wọ́n ti gbógun ti ibẹ̀; nígbà yẹn, àwọn Gíríìkì ló ń ṣàkóso, tí àwọn ará Róòmù sì wá gba ipò náà mú nígbà tó yá; ní àgbègbè àwọn Gíríìkì àti Róòmù, wọ́n máa ń pe agbègbè yìí ní Dodekaschoinos.<ref name="Morris" /> Ṣáájú ìṣubú ìjọba Kush ní ọ̀rúndún kẹrin lẹ́yìn ikú Kristi, ìjọba Aksum ti gbógun ti í; lẹ́yìn náà, àwọn ìjọba Kristiani mẹ́ta—Nobatia, Makuria, àti Alodia—wá gbilẹ̀. Àwọn ìjọba Makuria àti Alodia wà fún ohun tó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó ẹgbẹ̀rún ọdún kan. Bí wọ́n ṣe wá ń dínkù nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín ló fa pínpín ilẹ̀ Nubia sí méjì ní ọ̀rúndún kẹrìndínlógún—apá àríwá tí Ìjọba Ottoman gbà, àti apá gúúsù tí Ìjọba Sultanate ti Sennar gbà—pẹ̀lú bí ẹ̀sìn Islam àti àṣà àwọn ará Arabia ṣe bẹ̀rẹ̀ sí í tàn kálẹ̀ láàrín àwọn ènìyàn Nubia. Nígbà tó yá, ní ọ̀rúndún kọkàndínlógún, wọ́n tún so ilẹ̀ Nubia pọ̀ lábẹ́ ìjọba Khedivate ti ilẹ̀ Egypt. Lónìí, ilẹ̀ náà ti pín sí méjì láàrín orílẹ̀-èdè Egypt àti Sudan.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/lifestyle/travel/2025/Dec/14/the-united-colours-of-nubia|title=The United Colours of Nubia|first=Veidehi|last=Gite|date=14 December 2025|website=The New Indian Express|access-date=22 June 2026}}</ref> Awọn ara Nubia ti igijọ́un ni wọn kọ́kọ́ ṣe àwọn oògùn apani-kokoro (antibiotics), wọ́n sì tún ṣẹ̀dá ètò ìṣirò oní-ìwọ̀n (geometrics) tí ó jẹ́ ìpìlẹ̀ fún àwọn àkọ́kọ́ agogo-oòrùn. Bákan náà, àwọn ara Nubia máa ń lo ọ̀nà ìṣirò oní-igun (trigonometry) tí ó jọ èyí tí àwọn aládùúgbò wọn, ìyẹn àwọn ará Egipti, ń lò.<ref name=":1">{{Cite journal|author=Armelagos, George|date=2000|title=Take Two Beers and Call Me in 1,600 Years: Use of Tetracycline by Nubians and Ancient Egyptians|url=https://digitallibrary.amnh.org/items/482bd90a-de71-49b3-9bbc-d8ff0ab974b3|journal=Natural History|volume=109|issue=5|pages=50–3|s2cid=89542474}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Gnomons at Meroë and Early Trigonometry|first=Leo|last=Depuydt|date=1 January 1998|journal=The Journal of Egyptian Archaeology|volume=84|pages=171–180|doi=10.2307/3822211|jstor=3822211}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://archive.archaeology.org/online/news/nubia.html|title=Neolithic Skywatchers|date=27 May 1998|first=Andrew|last=Slayman|website=Archaeology Magazine Archive|access-date=17 April 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110605234044/http://www.archaeology.org/online/news/nubia.html|archive-date=5 June 2011|url-status=live}}</ref><ref name=":2">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=vO5FCVIxz2YC&q=nubia&pg=PA744|title=A History of Ancient Mathematical Astronomy|last=Neugebauer|first=O.|date=2004-09-17|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-3-540-06995-9|language=en}}</ref> Ìkẹ́kọ̀ọ́ nípa ilẹ̀ Nubia ti ìgbàanì, èyí tí ó ní í ṣe pẹ̀lú àwọn ẹ̀ka ìmọ̀ onírúurú bíi ìmọ̀ nípa àwọn ohun ìṣẹ̀ǹbáyé (archaeology), ìmọ̀ nípa ìtàn, àti ìmọ̀ nípa èdè àti ìwé-kíkọ (philology), ni a mọ̀ sí Nubiology.<ref name=":3" /> {{History of Nubia}} == Ẹ̀kọ́ èdè == {{Main|Nubian languages}}A ti bẹ̀rẹ̀ sí í lo ọ̀rọ̀ náà "Nubian" láti tọ́ka sí àwọn èdè kan—tó ṣeé ṣe kí wọ́n jẹ́ ara àwọn èdè Eastern Sudanic—tí wọ́n gbajúmọ̀ ní agbègbè tí a mọ̀ báyìí sí Orílẹ̀-èdè Sudan, pàápàá jùlọ ní àwọn agbègbè tí ó wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ odò Nile, ní àkókò ìbẹ̀rẹ̀ àsìkò òde-òní. Ní ti ìtàn, àwọn onírúurú èdè Nubian tí wọ́n ń sọ ní agbègbè yìí pẹ̀lú Nobiin (èyí tí ó ti ara èdè Old Nubian wá), Dongolawi, àti Kenzi. Àwọn èdè Nubian mìíràn pẹ̀lú Midob, èyí tí wọ́n sábà máa ń sọ ní North Darfur; Birgid, èdè kan tí ó ti parẹ́ báyìí, tí wọ́n sì máa ń sọ ní àríwá ìlú Nyala (ní Darfur pẹ̀lú); àti àwọn onírúurú èdè Hill Nubian tí wọ́n ń sọ ní agbègbè àwọn òkè Nuba ní Sudan<ref name=":4" />. Bótilẹ̀jẹ́pé àwọn èdè Nubia ṣe pàtàkì gan-an ní agbègbè náà nígbàanì, kì í ṣe àwọn nìkan ni wọ́n ń lò, àríyànjiyàn sì wà nípa irúfẹ́ èdè tí àwọn ẹgbẹ́ ènìyàn ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ tí wọ́n ti gbé níbẹ̀ tẹ́lẹ̀ rí ń sọ. A kò fi ìdánilójú mọ̀ irú èdè tí àwọn ènìyàn àtijọ́ ti àṣà Kerma—tí wọ́n wà ní gúúsù àti àárín gbùngbùn Nubia (tí a tún ń pè ní Upper Nubia)—ń sọ; àwọn olùwádìí kan dámọ̀ràn pé ó jẹ́ ara ẹ̀ka èdè Cushitic lábẹ́ ìdílé èdè Afroasiatic,[1][2] bótilẹ̀jẹ́pé àwọn ìwádìí tuntun sábà máa ń tì í lẹ́yìn pé ó jẹ́ ti ẹ̀ka èdè Eastern Sudanic (èyí tí ó jẹ́ ara ìdílé èdè Nilo-Saharan). A gbàgbọ́ pé àwọn ènìyàn mìíràn ní àríwá Nubia (tí a tún ń pè ní Lower Nubia)—bíi àwọn tí wọ́n ní àṣà C-Group àti àwọn Blemmyes—ń sọ èdè Cushitic kí èdè Eastern Sudanic tó dé láti Upper Nubia.<ref name="Rilly2010">{{cite web|vauthors=Rilly C|title=Recent Research on Meroitic, the Ancient Language of Sudan|date=2010|url=http://www.ityopis.org/Issues-1_files/ITYOPIS-I-Rilly.pdf}}</ref><ref name="Rilly200162">{{cite journal|vauthors=Rilly C|title=The Wadi Howar Diaspora and its role in the spread of East Sudanic languages from the fourth to the first millennia BCE|journal=Faits de Langues|volume=47|date=January 2016|pages=151–163|url=https://brill.com/view/journals/fdl/47/1/article-p151.xml|doi=10.1163/19589514-047-01-900000010|s2cid=134352296|url-access=subscription}}</ref><ref name="Rilly2008">{{cite book|vauthors=Rilly C|title=Between the Cataracts. Proceedings of the 11th International Conference for Nubian Studies Warsaw University 27 August-2 September 2006. Part 1. Main Papers|chapter=Enemy brothers. Kinship and relationship between Meroites and Nubians (Noba)|publisher=Polish Centre for Mediterranean Archaeology|date=2008|chapter-url=https://www.academia.edu/36487671|doi=10.31338/uw.9788323533269.pp.211-226|isbn=978-83-235-3326-9}}</ref><ref name="Cooper">{{cite journal|vauthors=Cooper J|title=Toponymic Strata in Ancient Nubian placenames in the Third and Second Millennium BCE: a view from Egyptian Records|journal=Dotawo: A Journal of Nubian Studies|volume=4|date=2017|url=https://ora.ox.ac.uk/objects/uuid:7d8a387b-f850-4d56-8105-f84a30bf121a/download_file?file_format=pdf&safe_filename=Cooper%252C%2BToponymic%2BStrata%2Bin%2BAncient%2BNubian%2BPlacenames%252C%2BDotawo%2B4.pdf&type_of_work=Journal+article|archive-url=https://web.archive.org/web/20200523123606/https://ora.ox.ac.uk/objects/uuid:7d8a387b-f850-4d56-8105-f84a30bf121a/download_file?file_format=pdf&safe_filename=Cooper%252C%2BToponymic%2BStrata%2Bin%2BAncient%2BNubian%2BPlacenames%252C%2BDotawo%2B4.pdf&type_of_work=Journal+article|archive-date=23 May 2020}}</ref> <ref>{{cite book|last1=Edwards|first1=David|title=The Nubian Past|date=2004|publisher=Routledge|location=Oxon|isbn=978-0-415-36988-6|pages=2,90,106}}</ref>A pín Nubia sí agbègbè pàtàkì mẹ́ta: Nubia ti Oke (Upper), ti Àárín (Middle), àti ti Isàlẹ̀ (Lower), ní ìbámu pẹ̀lú ipò wọn lẹ́gbẹ̀ẹ́ odò Nile. "Isàlẹ̀" (Lower) ń tọ́ka sí àwọn agbègbè tí ó wà ní ìhà ìṣàn omi (ní ìhà àríwá), nígbà tí "Oke" (Upper) ń tọ́ka sí àwọn agbègbè tí ó wà ní ìhà òkè odò (ní ìhà gúúsù). Nubia ti Isàlẹ̀ wà láàrin ibi tí omi ti ń ṣàn pẹ̀lú agbára (cataract) àkọ́kọ́ àti èkejì, láàrin ààlà ilẹ̀ Egypt ti òde-òní; Nubia ti Àárín wà láàrin ibi tí omi ti ń ṣàn pẹ̀lú agbára kejì àti kẹta; nígbà tí Nubia ti Oke wà ní ìhà gúúsù ibi tí omi ti ń ṣàn pẹ̀lú agbára kẹta. == Ìtàn == === Prehistory (before 6000–3500 BC) === [[Fáìlì:Megaliths_Aswan_Nubia_museum.JPG|thumb|Megaliths from Nabta Playa displayed in the Aswan Nubian museum]] Àwọn ẹ̀rí láti ọ̀dọ̀ àwọn oníwádìí nípa ìtàn àtijọ́ jẹ́rìí sí ìtàn pípẹ́ ti ṣíṣe ọdẹ, pípa ẹja, àti kíkó oúnjẹ láti inú igbó, àti ti dídá ẹran nígbà tó yá, ní gbogbo agbègbè Àfonífojì Odò Nile..<ref>{{Cite book|last=Garcea|first=Elena A.A.|title=The Prehistory of the Sudan|series=SpringerBriefs in Archaeology|date=2020|url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-030-47185-9|language=en|doi=10.1007/978-3-030-47185-9|isbn=978-3-030-47187-3|s2cid=226447119|issn=1861-6623|url-access=subscription}}</ref> Affad 23 jẹ́ ibi ìwádìí nípa àwọn ohun ìgbàanì tí ó wà ní agbègbè Affad ní apá gúúsù Dongola Reach ní àríwá Sudan,[1] ibi tí ó ní "àwọn ìyókù ibi tí àwọn ènìyàn ti ń gbé ní àkókò ìgbàanì (àwọn ohun ìrántí ilé-àgọ́ tí a kọ́ sí gbangba tí ó ti pẹ́ jùlọ lágbàáyé) àti àwọn ibi onírúurú fún sísẹdẹ àti kíkó oúnjẹ jọ, tí wọ́n ti pé ọdún bíi 50,000.".<ref name="Osypiński II">{{cite web|last1=Osypiński|first1=Piotr|date=2020|title=Unearthing Pan-African crossroad? Significance of the middle Nile valley in prehistory|url=https://projekty.ncn.gov.pl/opisy/480275-en.pdf|publisher=National Science Centre}}</ref><ref name="Osypińska">{{cite book|last1=Osypińska|first1=Marta|title=From Faras to Soba: 60 years of Sudanese–Polish cooperation in saving the heritage of Sudan|date=2021|publisher=Polish Centre of Mediterranean Archaeology/University of Warsaw|isbn=978-83-953362-5-6|page=460|chapter=Animals in the history of the Middle Nile|oclc=1374884636|chapter-url=https://depot.ceon.pl/bitstream/handle/123456789/21580/Katalog%20wystawy%20From%20Faras%20to%20Soba%20-%20ONLINE%20o2.pdf?sequence=1&isAllowed=y}}</ref><ref name="Osypińska II">{{cite book|last1=Osypińska|first1=Marta|title=From Faras to Soba: 60 years of Sudanese–Polish cooperation in saving the heritage of Sudan|last2=Osypiński|first2=Piotr|date=2021|publisher=Polish Centre of Mediterranean Archaeology/University of Warsaw|isbn=978-83-953362-5-6|pages=187–188|chapter=Exploring the oldest huts and the first cattle keepers in Africa|oclc=1374884636|chapter-url=https://depot.ceon.pl/bitstream/handle/123456789/21580/Katalog%20wystawy%20From%20Faras%20to%20Soba%20-%20ONLINE%20o2.pdf?sequence=1&isAllowed=y}}</ref> Ni nǹkan bii ọdun 5000 BC, awọn eniyan ti wọn n gbe ni agbegbe ti a n pe ni Nubia loni kopa ninu Iyipada Neolithic. Agbegbe Sahara bẹrẹ si ni gbẹ si i, awọn eniyan si bẹrẹ si ni sin awọn ẹranko bii agutan, ewurẹ, ati malu.[1] Awọn aworan ti a ya sori apata ni Sahara fihan awọn iṣẹlẹ ti a gbagbọ pe o tọka si wiwa ẹgbẹ ẹsin ti o n bọwọ fun malu, iru eyi ti a tun ri ni awọn apakan Ila-oorun Afirika ati afonifoji Nile titi di oni.[2] Awọn aworan apata ti awọn ara Nubia fihan awọn ọdẹ ti wọn n lo ọrun ati ọfa ni akoko Neolithic; eyi si jẹ ipilẹ fun aṣa awọn ọmọ ogun ti n ta ọfa ti awọn ara Nubia ni nigba ti o ya. Awọn okuta nla ti a ri ni Nabta Playa jẹ apẹẹrẹ kutukutu ti ohun ti o dabi ọkan ninu awọn ohun-elo akọkọ agbaye fun ṣiṣe akiyesi awọn nkan oju-ọrun; wọn si ti wa ṣaaju Stonehenge pẹlu aafo ti o fẹrẹ to ẹgbẹrun meji ọdun.[1] Ipo idiju yii, gẹgẹ bi a ti ri ninu awọn ipele aṣẹ oriṣiriṣi laarin awujọ ti o wa nibẹ, ṣee ṣe ki o ti jẹ ipilẹ fun eto ti awọn awujọ mejeeji—iyẹn ni awujọ akoko Neolithic ni Nabta ati Ijọba Atijọ ti Egipti..<ref name=":5">[https://web.archive.org/web/20110806140123/http://www.comp-archaeology.org/WendorfSAA98.html Late Neolithic megalithic structures at Nabta Playa] – by Fred Wendorf (1998)</ref> Joseph Vogel, onímọ̀ nípa ẹ̀dá ènìyàn àti àṣà láti Amẹ́ríkà, kọ̀wé pé: "Àkókò tí agbègbè Áfíríkà tí ó wà ní gúúsù agbègbè Sahara ní ipa tó lágbára jùlọ lórí ilẹ̀ Egypt jẹ́ àkókò kan tí ilẹ̀ Egypt—gẹ́gẹ́ bí a ṣe mọ̀ ọ́ nípa ti àṣà—àti agbègbè Sahara—gẹ́gẹ́ bí a ṣe mọ̀ ọ́ nípa ti àyíká—kò tíì sí rárá. Àwọn ènìyàn àti àwọn àṣà tí a ń rí ní gúúsù agbègbè aṣálẹ̀ náà ní àkókò yìí máa ń rìn dé àwọn agbègbè tó jìnnà sí àríwá. A lè sọ pẹ̀lú òtítọ́ pé àṣà ilẹ̀ Egypt ti apá òkè (Upper Egypt)—èyí tí ó wá di ọ̀làjú ilẹ̀ Egypt tí ó ní ìtàn àwọn ìran ọba—jẹ́ èyí tí a gbé wá láti ilẹ̀ Sudan."<blockquote></blockquote>Basil Davidson, onímọ̀ nípa ilẹ̀ Áfíríkà láti ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, ṣàlàyé pé àwọn ará Íjíbítì ìgbàanì kì í ṣe ti agbègbè kan pàtó ní Íjíbítì tàbí ti àṣà àwọn ènìyàn agbègbè "Near East" (agbègbè tí ó wà ní ìsúnmọ́ Ààrin Gbùngbùn Ìlà-oòrùn), ṣùgbọ́n wọ́n jẹ́ ara àwùjọ gbòòrò àwọn ènìyàn tí wọ́n ń gbé láàrin Òkun Pupa (Red Sea) àti Òkun Atlántíìkì; wọ́n ní àṣà kan náà tí a lè pè ní "àṣà Sahara-Sudan," wọ́n sì ń fa agbára àti ìtìlẹ́yìn láti orísun ńlá kan náà, bótilẹ̀jẹ́pé bí àkókò ti ń lọ, wọ́n tún gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn arìnrìn-àjò tí wọ́n wá láti agbègbè "Near East" sínú àwùjọ wọn.<ref>{{cite book|last1=Davidson|first1=Basil|title=Africa in history: themes and outlines|date=1991|publisher=Collier Books|location=New York|isbn=0-684-82667-4|pages=15|edition=Rev. and expanded}}</ref> Àwọn onímọ̀ nípa ẹ̀dá ènìyàn (biological anthropologists) Shomarka Keita àti A.J. Boyce ti sọ pé àwọn ìwádìí lórí àwọn agbárí láti gúúsù ilẹ̀ Íjíbítì ti àkókò ṣáájú ìgbà àwọn ìjọba aláṣẹ (àkókò ìpilẹ̀ṣẹ̀, láàrin ọdún 4000 sí 3100 B.C.) fi hàn pé wọ́n sábà máa ń jọ àwọn agbárí àwọn ará Nubia, Kush, tàbí Sahara ti ìgbàanì, tàbí ti àwọn ẹ̀yà òde-òní láti agbègbè Horn of Africa, ju bí wọ́n ṣe jọ ti àwọn ará àríwá Íjíbítì ti àkókò ìjọba aláṣẹ tàbí ti àwọn ará gúúsù Yúróòpù ti ìgbàanì tàbí ti òde-òní lọ."<ref>{{cite book|last1=Keita, Shomarka and Boyce, A.J.|title="The Geographical Origins and Population Relationships of Early Ancient Egyptians", In Egypt in Africa, Theodore Celenko (ed).|date=December 1996|publisher=Indiana University Press|isbn=978-0-253-33269-1|pages=20–33}}</ref> Àwọn ẹ̀rí láti inú iṣẹ́ ìwádìí nípa àwọn ohun ìgbàanì ti fi hàn pé àwọn ènìyàn ti ń gbé ní agbègbè Nubia láti ìgbà ayé "Late Pleistocene" àti láti ẹgbẹ̀rún ọdún karùn-ún ṣáájú àsìkò Kristi (5th millennium BC) lọ, nígbà tí kò sí ẹ̀rí rárá tàbí tí ẹ̀rí náà kéré gan-an nípa wíwà àwọn ènìyàn ní Àfonífojì Odò Naili ní ilẹ̀ Egypt láàárín àwọn àkókò wọ̀nyí; èyí sì lè jẹ́ nítorí àwọn ìṣòro tó jẹ mọ́ bí a ṣe ń tọ́jú àwọn ibi ìwádìí náà. Àwọn ọ̀mọ̀wé mélòó kan ti sọ pé ìpilẹ̀ṣẹ̀ ilẹ̀ Áfíríkà fún ọ̀làjú ilẹ̀ Egypt wá láti ọ̀dọ̀ àwọn àwùjọ olùtọ́jú ẹran tí wọ́n yọjú ní àwọn agbègbè ilẹ̀ Egypt àti Sudan ní Àfonífojì Odò Naili ní ẹgbẹ̀rún ọdún karùn-ún ṣáájú àsìkò Kristi.<ref>{{cite journal|last1=Wengrow|first1=David|last2=Dee|first2=Michael|last3=Foster|first3=Sarah|last4=Stevenson|first4=Alice|last5=Ramsey|first5=Christopher Bronk|title=Cultural convergence in the Neolithic of the Nile Valley: a prehistoric perspective on Egypt's place in Africa|url=https://archive.org/details/sim_antiquity_2014-03_88_339/page/95|journal=Antiquity|date=March 2014|volume=88|issue=339|pages=95–111|doi=10.1017/S0003598X00050249|s2cid=49229774|language=en|issn=0003-598X|doi-access=free}}</ref><ref name="academia.edu">{{cite book|last1=Smith|first1=Stuart Tyson|chapter=Gift of the Nile? Climate Change, the Origins of Egyptian Civilization and Its Interactions within Northeast Africa|title=Across the Mediterranean – Along the Nile: Studies in Egyptology, Nubiology and Late Antiquity Dedicated to László Török. Budapest|date=1 January 2018|pages=325–345|url=https://www.academia.edu/43275151}}</ref> Onímọ̀ nípa àwọn ohun ìṣẹ̀dá àtijọ́ (archaeologist), Bruce Williams, ti gbé èrò kalẹ̀ pé àwọn ọlọ́lá ilẹ̀ Nubia kópa pẹ̀lú àwọn olùṣàkóso ilẹ̀ Egypt ti ìgbàanì nínú ìdàgbàsókè ọ̀làjú àwọn Pharaoh.[1] Ní ọdún 1987, Williams tún ṣàlàyé pé ìwádìí rẹ̀ nípa ohun èlò tí wọ́n fi ń sun tùràrí ní Qustul kò túmọ̀ sí pé ó ń sọ pé ilẹ̀ Nubia ni ìjọba àwọn Pharaoh ti bẹ̀rẹ̀ tàbí pé ó ti ibẹ̀ wá; kàkà bẹ́ẹ̀, ó fi hàn pé àwọn àjọṣe àti ipa pàtàkì wà láàrin Nubia àti ìjọba yẹn.[1] Ó tẹnu mọ́ ọn pé àwọn ẹ̀rí tó péye tí wọ́n rí nípasẹ̀ ìwádìí ti fi hàn pé àwọn ibi ìsìnkú àti ibojì wà ní Qustul, ní Nubia, èyí tí wọ́n ṣàpèjúwe gẹ́gẹ́ bí èyí tí ó ní ọrọ̀ púpọ̀ tí ó sì tóbi ju àwọn ibojì ní Abydos ti àwọn olùṣàkóso ìdílé ọba àkọ́kọ́ lọ.<ref name="jstor.org">{{cite journal|last1=Williams|first1=Bruce|title=Forebears of Menes in Nubia: Myth or Reality?|journal=Journal of Near Eastern Studies|date=1987|volume=46|issue=1|pages=15–26|url=https://www.jstor.org/stable/544188|issn=0022-2968}}</ref> Dietrich Wildung (2018) ṣe àyẹ̀wò àwọn ọ̀nà ṣíṣe ohun èlò amọ̀ ní agbègbè ìlà-oòrùn Sahara àti àwọn ère òkúta ti ilẹ̀ Sudan; ó sì dámọ̀ràn pé àwọn ohun ìṣẹ̀dá wọ̀nyí kọjá gba àfonífojì odò Nile, wọ́n sì ní ipa lórí àṣà ìgbàanì ilẹ̀ Egypt (ní àkókò Neolithic) kí ìjọba àwọn Fáráò tó bẹ̀rẹ̀..<ref>{{cite book|last1=Budka|first1=Julia|last2=Pischikova|first2=Elena|last3=Griffin|first3=Kenneth|title=Thebes in the First Millennium BC: Art and Archaeology of the Kushite Period and Beyond|date=2018|location=London|isbn=978-1-906137-59-5|pages=300–380}}</ref> === Pre-Kerma; A-Group (3500-3000 BC) === [[Fáìlì:Nubian_A_group.jpg|thumb|"[[Nubian A-Group|A-Group]]" style, Nubian pottery, [[Musee du Louvre]]]] ==== Upper Nubia ==== Àṣà "pre-Kerma" tí a kò fi bẹ́ẹ̀ mọ̀ dáadáa wà ní agbègbè Upper Nubia (ní apá Gúúsù), lórí ilẹ̀ ọlọ́ràá kan ní gúúsù gan-an sí ibi tí a ń pè ní "Third Cataract" (ibi tí omi Odò Nílíì ti ń ṣàn láàárín àwọn àpáta ńlá).<ref name=":6" /> ==== Lower Nubia ==== [[Fáìlì:Qustul_Incense_Burner,_Qustal,_Nubia,_Cemetery_L,_tomb_24,_A-Group,_3200-3000_BC,_limestone_-_Oriental_Institute_Museum,_University_of_Chicago_-_DSC08007.JPG|thumb|[[Qustul]] incense burner, 3200–3000 BC]] Ni nǹkan bii ọdun 3500 BC, aṣa "Nubia" keji, ti a mọ si aṣa "Early A-Group", bẹrẹ ni agbegbe Lower Nubia.[1] Awọn eniyan Nubia ti ẹgbẹ A-Group jẹ awọn oluṣọ-agutan ti wọn maa n rin kiri lati ibi kan si ekeji, ati awọn agbe ti wọn n lo ọna ti o rọrun lati gbin irugbin; wọn tun maa n ṣe ipeja, ọdẹ, ati ikojọpọ awọn ounjẹ lati inu igbó.[2] Ẹri iṣẹ-ogbin kọkọ farahan ni akoko "Terminal A-Group", eyi ti o wa laarin ọdun 3200–3000 BC (ti o si ba akoko Naqada IIIB mu).[3][4]:6 Aṣa A-Group tun ni ibatan iṣowo pẹlu awọn ara Egipti, wọn si maa n ta wura fun wọn.[5] Awọn ẹri lati inu iwadii nipa awọn ohun atijọ (archaeology) fidi iṣowo yii mulẹ nipasẹ wiwa ọpọlọpọ awọn ọja ara Egipti ninu awọn iboji ti ẹgbẹ A-Group. Awọn ọja ti wọn gbe wọle pẹlu awọn ohun-ọṣọ wura, awọn irinṣẹ bàbà, awọn ohun-ọṣọ aabo (amulets) ati awọn ilẹkẹ ti a fi amọ pataki (faience) ṣe, awọn ami-idanimọ (seals), awọn pátákó okuta fun kikun tabi lilọ nkan, awọn ohun-elo ti a fi okuta ṣe, ati oniruuru ikoko.[6] Ni akoko yii, awọn ara Nubia bẹrẹ si ni ṣe awọn ikoko ti o ni awọ pupa ṣugbọn ti oke rẹ jẹ dudu. A ti ṣapejuwe awọn eniyan ẹgbẹ A-Group gẹgẹbi awọn ti o jọra pupọ pẹlu awọn ara Egipti ti igba atijọ (ti ṣaaju akoko awọn ijọba ọba tabi "pre-dynastic") ni ti irisi ara.<ref>{{cite book|last1=Mohktar|first1=Gamal|title=General History of Africa volume 2: Ancient Civilizations of Africa: (Unesco General History of Africa|date=1981|publisher=Heinemann Educational Books|location=London|isbn=978-0-435-94805-4|page=148}}</ref> Awọn ibugbe ti ẹgbẹ́ A-Group jẹ́ pàápàá jùlọ àwọn ilé tí a fi èèkàn tàbí koríko kọ́ àti àwọn ibi ààbò lábẹ́ àpáta; ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ibugbe wọ̀nyí sì jẹ́ irúfẹ́ ibi tí a kò dúró sí pẹ́ tàbí ibi tí a ń pàgọ́ sí.[1] Afyeh, ní agbègbè Lower Nubia, jẹ́ ibi tí ibugbe pàtàkì kan ti ẹgbẹ́ A-Group wà, níbi tí wọ́n ti rí àwọn ìyókù ilé tí wọ́n ní ìpìlẹ̀ tí a fi pátákó òkúta ṣe.<ref name=":13">{{cite book|last=Bard|first=Kathryn|url=https://books.google.com/books?id=ovU1BgAAQBAJ|title=An introduction to the archaeology of Ancient Egypt|date=2015|publisher=Blackwell|isbn=9780470673362|pages=110}}</ref><ref>{{cite journal|last=Stevenson|first=Alice|date=2012|title=Social Complexity set in Stone? The A-Group Site of Afyeh|url=https://www.academia.edu/1815892|url-status=dead|journal=Sudan & Nubia|publisher=The Sudan Archaeological Research Society|volume=16|pages=13–19|archive-url=https://web.archive.org/web/20241227151141/https://www.academia.edu/1815892|archive-date=2024-12-27|access-date=2024-02-29|archivedate=27 December 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241227151141/https://www.academia.edu/1815892|deadurl=yes}}</ref> Ni nǹkan bii ọdun 3100 BC, ẹgbẹ́ "A-group" yí láti ipele ibẹrẹ lọ sí ipele ti ó pegedé (Classical phase). "A lè sọ pé ní Qustul àti bóyá Sayala nìkan ni a ti mọ̀ nípa àwọn ibi-isinku àwọn ọba."[1]:8 Láàrin àkókò yìí, ọrọ̀ àwọn ọba ẹgbẹ́ A-group tóbi tó ti àwọn ọba ilẹ̀ Egypt. Àwọn ibi-isinku àwọn ọba ẹgbẹ́ A-group ní wúrà àti àwọn ohun èlò amọ̀ tí a fi ọgbọ́n ṣe lọ́ṣọ̀ọ́ nínú wọn.[2]:19 Àwọn ọ̀mọ̀wé kan gbàgbọ́ pé àwọn olórí ẹgbẹ́ A-Group ti Nubia àti àwọn Fáráò ilẹ̀ Egypt ti ìgbàanì lo àwọn àmì ọba tí ó jọra; àwọn ohun tí ó jọra nínú àwọn àwòrán tí a ya sára àpáta ní agbègbè A-Group ti Nubia àti ní Upper Egypt tì èrò yìí lẹ́yìn. Àwọn ọ̀mọ̀wé láti Oriental Institute ti University of Chicago ṣe iṣẹ́ àwárí ní Qustul (tó wà nítòsí Abu Simbel ní Sudan) láàrin ọdún 1960 sí 1964, wọ́n sì rí àwọn ohun ìgbàanì tí ó ní àwọn àwòrán tí ó ní í ṣe pẹ̀lú àwọn Fáráò ilẹ̀ Egypt nínú wọn.<ref name=":7" /> Onímọ̀ nípa àwọn ohun ìṣẹ̀dá àtijọ́, Bruce Williams, ṣe àyẹ̀wò àwọn ohun-ìní àtijọ́ wọ̀nyí, ó sì parí èrò sí pé "àṣà àwọn ènìyàn ilẹ̀ Egypt àti ti Nubia (tí a mọ̀ sí A-Group) jọ ní àṣà ìṣàkóso kan náà", wọ́n "kópa nínú àwọn ìdàgbàsókè ìjọba alágbára tí ó ní ìlànà dídíjú", àti pé "Nubia àti Egypt jẹ́ apá kan ìpìlẹ̀ àṣà àtijọ́ ti agbègbè Ìlà-oòrùn Áfíríkà".[1] Williams tún kọ̀wé pé ó ṣeé ṣe kí Qustul jẹ́ "ibi tí ìdílé ọba tí ó dá ìjọba Egypt sílẹ̀ ti bẹ̀rẹ̀".[2][3] David O'Connor kọ̀wé pé ohun èlò tí wọ́n fi ń sun tùràrí ní Qustul jẹ́ ẹ̀rí tó fi hàn pé àṣà àwọn ènìyàn Nubia (A-group) ní Qustul ló mú "ìyípadà pàtàkì" wá láti àkókò tí kò tíì sí ìjọba ọba sí àkókò ìjọba ọba, níbi tí wọ́n ti bẹ̀rẹ̀ sí ní ṣe àwọn iṣẹ́ ọnà ńláǹlà tí ó jẹ́ àmì ìjọba Egypt.[4] Síbẹ̀síbẹ̀, "púpọ̀ nínú àwọn onímọ̀ kò fara mọ́ èrò yìí",[5] nítorí pé àwọn ohun tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ rí ní Egypt fi hàn pé láti Egypt ni àwọn àmì àti àwòrán wọ̀nyí ti bẹ̀rẹ̀, kì í ṣe láti Nubia, àti pé àwọn olùṣàkóso Qustul ló gba àwọn àmì àwọn ọba Egypt (pharaohs) wọlé tàbí tí wọ́n fara wé wọn.<ref>{{cite book|author=D. Wengrow|url=https://books.google.com/books?id=W9OFBw7yGZkC&q=qustul%2C+burner&pg=PA167|title=The Archaeology of Early Egypt: Social Transformations in North-East Africa …|date=25 May 2006|isbn=978-0-521-83586-2|page=167|publisher=Cambridge University Press|author-link1=David Wengrow|access-date=28 May 2016}}</ref><ref>{{cite book|author=Peter Mitchell|url=https://books.google.com/books?id=4QGV7Eiy3PsC&q=qustul%2C+baines&pg=PA69|title=African Connections: An Archaeological Perspective on Africa and the Wider World|year=2005|isbn=978-0-7591-0259-0|page=69|publisher=Rowman Altamira|access-date=28 May 2016}}</ref><ref>{{cite book|author=László Török|url=https://books.google.com/books?id=irbP2hHqDAwC&q=qustul%2C+grave&pg=PA577|title=Between Two Worlds: The Frontier Region Between Ancient Nubia and Egypt …|year=2009|isbn=978-90-04-17197-8|page=577|publisher=BRILL|access-date=28 May 2016}}</ref><ref>{{cite book|last1=Bianchi|first1=Robert Steven|url=https://books.google.com/books?id=Ui9Qwtp-LV4C&q=Qustul+burner&pg=PA38|title=Daily Life of the Nubians|year=2004|publisher=Bloomsbury Academic|isbn=978-0-313-32501-4|access-date=28 May 2016}}</ref> Gẹ́gẹ́ bí David Wengrow ṣe sọ, a kò fi bẹ́ẹ̀ lóye ètò ìṣàkóso ti àwọn ènìyàn "A-Group" ní òpin ẹgbẹ̀rún ọdún kẹrin ṣáájú àsìkò Kristi (BC) dáadáa, nítorí pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ohun ìṣẹ̀dá àtijọ́ tí wọ́n fi sílẹ̀ ló ti wà lábẹ́ omi Adágún Nasser.[1] Frank Yurco tún ṣàkíyèsí pé àwọn àwòrán tí ó ní í ṣe pẹ̀lú àwọn ọba ilẹ̀ Egypt (Pharaohs)—bíi adé ọba, ẹyẹ "falcon" tí ó dúró fún ọlọ́run Horus, àti àwọn àwòrán tí ó ṣàpèjúwe ìṣẹ́gun—wà ní pàtàkì ní agbègbè Naqada ní apá Gúúsù ilẹ̀ Egypt àti agbègbè Nubia tí àwọn ènìyàn "A-Group" ń gbé. Ó tún ṣàlàyé síwájú sí i pé, bí ètò ìkọ̀wé ilẹ̀ Egypt ṣe bẹ̀rẹ̀ ní agbègbè Naqada (ní Gúúsù Egypt) àti Nubia (níbi àwọn "A-Group" wà), dípò kí ó bẹ̀rẹ̀ ní àwọn agbègbè Delta—níbi tí wọ́n ti ní ìbáṣepọ̀ tààrà pẹ̀lú àwọn ènìyàn apá Ìwọ̀-Oòrùn ilẹ̀ Asia—ń sọ àríyànjiyàn nípa ipa tí àwọn ará Mesopotamia ní lórí wọn di asán..<ref name=":7">{{cite book|last1=Frank J.Yurco|title="The Origin and Development of Ancient Nile Valley Writing," in Egypt in Africa, Theodore Celenko (ed).|date=1996|publisher=Indianapolis Museum of Art|location=Indianapolis, Ind.|isbn=0-936260-64-5|pages=34–35}}</ref> Awọn ibi-isinku ti o ni iye itan-akọọlẹ ni Qustul ko ṣee ṣe lati wa awọn ohun-elo atijọ ninu wọn mọ nitori iṣan-omi ti o bo agbegbe naa lẹhin ti a ṣẹda Adagun Nasser.[1] A ti wa awọn aworan ati aami ti o jẹ ti awọn Farao ti o si ti pẹ́ julọ jade lati Nag el-Hamdulab ni Aswan—agbegbe ti o wa ni guusu-pinnu orilẹ-ede Egypt ti o si wa ni aala pẹlu Sudan—eyiti a si ṣe iṣiro pe wọn ti wa lati igba ti o wa laarin ọdun 3200 ati 3100 BC.<ref>{{cite journal|last1=Hendrickx|first1=Stan|last2=Darnell|first2=John Coleman|author2-link=John Coleman Darnell|last3=Gatto|first3=Maria Carmela|title=The earliest representations of royal power in Egypt: the rock drawings of Nag el-Hamdulab (Aswan)|journal=[[Antiquity (journal)|Antiquity]]|date=December 2012|volume=86|issue=334|pages=1068–1083|doi=10.1017/S0003598X00048250|s2cid=53631029|url=https://www.cambridge.org/core/journals/antiquity/article/abs/earliest-representations-of-royal-power-in-egypt-the-rock-drawings-of-nag-elhamdulab-aswan/5DB2326AD5659EF652D1F77C2B713729|language=en|issn=0003-598X|url-access=subscription}}</ref> ==== Egypt and Nubia ==== Ọ̀nà ìkọ̀wé bẹ̀rẹ̀ ní ilẹ̀ Egypt ní nǹkan bí ọdún 3300 ṣááju ìgbà tí wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí í ka ọdún ti ìgbà tiwa (BC). Nínú àwọn àkọsílẹ̀ wọn, àwọn ará Egypt máa ń pe ilẹ̀ Nubia ní "Ta-Seti" tàbí "Ilẹ̀ ti Ọrun" (The Land of the Bow), nítorí pé wọ́n mọ àwọn ará Nubia gẹ́gẹ́ bí àwọn tí ó ní ọgbọ́n àrà-ọ̀tọ̀ nínú lílo ọrun fún ìbọn-ọfà.[1] Àwọn ìwádìí tí ó ṣe tuntun tí ó sì ní ìbú-gbòòrò ti fi hàn pé àwọn ọ̀nà ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ tí wọ́n fi ń ṣe àwọn ohun èlò amọ̀, àwọn ìlànà ìsìnkú tí ó yàtọ̀ síra, àwọn ohun èlò tí wọ́n máa ń fi sínú ibojì, àti bí wọ́n ṣe pín àwọn ibi tí wọ́n ti ń gbé káàkiri—gbogbo wọ̀nyí fi hàn pé àwọn ènìyàn Naqada àti àwọn ènìyàn Nubian A-Group jẹ́ àwọn tí ó wá láti inú àṣà tí ó yàtọ̀ síra..{{citation needed|reason=Which "more recent and broader studies"? You cannot reference studies and not cite.|date=August 2026}} Kathryn Bard sọ pe "awọn ibi isinku ti aṣa Naqada ko ni ọpọlọpọ awọn ọja iṣẹ-ọwọ Nubia ninu, eyi ti o fihan pe bi o tilẹ jẹ pe a n gbe awọn ọja Egipti lọ si Nubia ti a si n sin wọn pẹlu awọn oku ni awọn ibi isinku ẹgbẹ A-Group, awọn ọja ẹgbẹ A-Group ko fa ifojusi pupọ ni awọn agbegbe ti o wa ni ariwa siwaju sii."[1] Gẹgẹbi onimọ-jinlẹ nipa ẹda eniyan Jane Hill, ko si ẹri kankan ti o fihan pe awọn Farao ti Ijọba Egipti ti Akọkọ (First Dynasty), ti a sin ni Abydos, jẹ eniyan ti o wa lati Nubia.[2] Sibẹsibẹ, ọpọlọpọ awọn iwadii nipa ẹda ati ipilẹṣẹ eniyan ti fihan pe awọn eniyan Badarian ati Naqada ni ibatan to sunmọ pẹlu awọn eniyan Nubia ati awọn olugbe miiran ni agbegbe ilẹ-gbigbona ti Afirika.[3][4][5][6][7][8] Pẹlupẹlu, awọn ọba ti akoko ti o ṣaju idasile ijọba nla (proto-dynastic kings) wa lati agbegbe Naqada..<ref>{{cite book|title=The Cambridge history of Africa|date=1975–1986|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=978-0-521-22215-0|pages=500–509}}</ref><ref>{{cite book|title=The Oxford history of ancient Egypt|date=2003|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=0-19-280458-8|pages=479|edition=New}}</ref>{{Relevance inline|date=August 2026|reason=This article is about NUBIA. Why does the reader care of the origin point of proto-dynastic [[Ancient Egypt|Egyptian]] kings?}}{{non-sequitur|date=August 2026}} Gẹ́gẹ́ bí èrò Gamal Mokhtar, tí í ṣe ọ̀mọ̀wé ọmọ ilẹ̀ Egypt àti olóòtú ìwé *UNESCO General History of Africa Volume II* (1981), àwọn agbègbè Upper Egypt àti Nubia ní "ìpìlẹ̀ ẹ̀yà tí ó jọra" pẹ̀lú àṣà ìgbésí-ayé àti àwọn ohun-ìní tí ó jọra.[1] Mokhtar ṣe àpèjúwe ìyàtọ̀ pàtàkì kan láàárín àwọn àwùjọ méjèèjì wọ̀nyí: àwọn ará Upper Egypt gba ètò ìkọ̀wé wọlé ní ìbẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú nítorí àwọn ohun tí ó pọn dandan ní agbègbè Àfonífojì Odò Nile, nígbà tí àwọn ará Nubia kò fi bẹ́ẹ̀ ṣe bẹ́ẹ̀ nítorí pé wọ́n gbẹ́kẹ̀lé iṣẹ́ ìsìn-ẹran tí ó nílò rírìn kiri gẹ́gẹ́ bí apá pàtàkì nínú ètò ọrọ̀-ajé wọn.<ref name="unesdoc.unesco.org">{{cite book|last1=Mokhtar|first1=Gamal|title=General history of Africa, II: Ancient civilizations of Africa|pages=20–25|url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000184265}}</ref> === Early Kerma (3000–2400 BC) === Àṣà kan tí ó jọra láàárín àwọn olùtọ́jú ẹran tí ń ṣí kiri—tí a mọ̀ sí ẹgbẹ́ Gash—wà ní ìhà ìlà-oòrùn àti ìwọ̀-oòrùn Nubia láàárín ọdún 3000 sí 1500 ṣááju ìgbà tí wọ́n bí Kristi..<ref name="OConnor">{{cite book|last1=O'Connor|first1=David|title=Ancient Nubia: Egypt's Rival in Africa|date=1993|publisher=University Museum of Archaeology and Anthropology|location=University of Pennsylvania, USA|isbn=0-924171-28-6|pages=1–112}}</ref>{{rp|8}} Ni agbegbe Lower Nubia, ẹgbẹ́ "A-Group" yí padà láti ìpele "Classical" sí ìpele "Terminal". Ní àkókò yìí, ó ṣeé ṣe kí àwọn ọba ní Qustul ti máa ṣàkóso gbogbo agbegbe Lower Nubia, èyí sì fi hàn pé àwọn ará Nubia ti ní ètò ìṣàkóso kan ṣoṣo tí ó so gbogbo wọn pọ̀.[1]:21 Àṣà àti ìgbésí-ayé ẹgbẹ́ "A-Group" wá sí òpin láàárín ọdún 3100 sí 2900 BC, nígbà tí ó jọ pé àwọn olùṣàkóso ìdílé ọba àkọ́kọ́ (First Dynasty) ti ilẹ̀ Egypt pa á run.[2] Kò sí àkọsílẹ̀ kankan nípa ìgbé-ní-ibi-kan ní Lower Nubia fún ọdún 600 tí ó tẹ̀lé e. Àwọn ìdílé ọba ti àkókò "Old Kingdom" ní Egypt (láti ìdílé kẹrin sí èyí tí ó jẹ́ kẹfà) ló ṣàkóso agbegbe Lower Nubia tí kò ní olùgbé, wọ́n sì máa ń kọlu agbegbe Upper Nubia.<ref name=":8" /> === Early Kerma; C-Group (2400–1550 BC) === ==== Upper Nubia ==== [[Fáìlì:Kerma_1.jpg|thumb|Kerma style pottery (2500–1500 BC)]] Àwọn ènìyàn àkókò "pre-Kerma" (àkókò ṣáájú Kerma) wá di ẹgbẹ́ Kerma ti àkókò àárín. Àwọn ènìyàn kan láti inú ẹgbẹ́ "A-group" (tí wọ́n ń yípadà sí ẹgbẹ́ "C-group") wá tẹ̀dó sí agbègbè náà, wọ́n sì ń gbé pẹ̀lú àwọn ènìyàn ẹgbẹ́ "pre-Kerma" náà.[1]:25 Gẹ́gẹ́ bí àwọn ẹgbẹ́ mìíràn ní Nubia, àwọn ẹgbẹ́ méjèèjì yìí máa ń ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ohun èlò amọ̀ tí ó jẹ́ pupa pẹ̀lú òkè dúdú, bótilẹ̀jẹ́pé ẹgbẹ́ kọ̀ọ̀kan máa ń ṣe wọ́n ní onírúurú àpéjúwe tàbí ìrísí.[1]:29 Àwọn àmì nípa ẹgbẹ́ "C-group" ní agbègbè Upper Nubia (apá òkè Nubia) parẹ́ ní nǹkan bí ọdún 2000 BC, àṣà Kerma sì bẹ̀rẹ̀ sí ní jọba lórí agbègbè Upper Nubia.[1]:25 Agbára agbègbè Upper Nubia gẹ́gẹ́ bí ilẹ̀ tí ó dúró fúnra rẹ̀ pọ̀ sí i ní nǹkan bí ọdún 1700 BC, wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí ní ṣàkóso agbègbè Lower Nubia (apá ìsàlẹ̀ Nubia).[1]:25 Òṣìṣẹ́ ìjọba ilẹ̀ Egypt kan tí a ń pè ní Harkhuf sọ pé àwọn agbègbè Irtjet, Setjet, àti Wawat wá lábẹ́ àkóso ọba kan ṣoṣo. Ní ọdún 1650 BC, àwọn àkọsílẹ̀ ilẹ̀ Egypt bẹ̀rẹ̀ sí ní mẹ́nu ba ìjọba méjì péré ní Nubia: Kush àti Shaat.[1]:32,38 Ilé-iṣẹ́ pàtàkì ìjọba Kush wà ní Kerma, ti Shaat sì wà ní erékùṣù Sai.[1]:38 Bonnet sọ pé Kush ló ní agbára lórí gbogbo agbègbè Upper Nubia ní ti gidi, nítorí pé àwọn ibojì "ọba" tó wà ní Kush tóbi ju èyí tí ó wà ní Shaat lọ, àti pé àwọn àkọsílẹ̀ ilẹ̀ Egypt—yàtọ̀ sí àwọn àkọsílẹ̀ tí a mọ̀ sí "Execration lists"—kì í mẹ́nu ba nǹkan kan nípa Shaat, bí kò ṣe Kush nìkan.<ref name="OConnor" />{{rp|38–39}} ==== Lower Nubia ==== Àwọn ará Nubia ti ẹgbẹ́ "C-group" tún ibi tí a ń pè ní Lower Nubia (apá ìsàlẹ̀ Nubia) gbé ní nǹkan bí ọdún 2400 ṣááju ìgbà Kristi (BC).[1]:25 Bí òwò láàrin ilẹ̀ Egypt àti Nubia ṣe ń pọ̀ sí i, bẹ́ẹ̀ náà ni ọrọ̀ àti àlàáfíà ṣe ń pọ̀ sí i. A pín Nubia sí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìjọba kékeré. Àríyànjiyàn wà nípa bóyá àwọn ènìyàn ẹgbẹ́ "C-group",[2] tí wọ́n gbilẹ̀ láàrin ọdún 2500 BC sí 1500 BC, jẹ́ àbájáde ìyípadà láti inú àwọn ènìyàn tẹ́lẹ̀ tàbí pé àwọn olùgbóguntì ni wọ́n. O'Connor sọ pé, "a lè rí ipa ọ̀nà ìyípadà láti inú ẹgbẹ́ 'A-group' lọ sí àṣà tí ó tẹ̀lé e, ìyẹn 'C-group'," àti pé àṣà "C-group" yìí jẹ́ èyí tí ó wọ́pọ̀ ní Lower Nubia láàrin ọdún 2400 sí 1650 BC.[1]:25 Bótilẹ̀jẹ́pé wọ́n ń gbé nítòsí ara wọn, àwọn ará Nubia kò gba àṣà àwọn ará Egypt mọ́ra gidigidi. Àwọn àyàfi tó ṣe pàtàkì pẹ̀lú àwọn ará Nubia ti ẹgbẹ́ "C-group" ní àkókò ìjọba "15th Dynasty", àwọn àdúgbò àwọn ará Nubia tí ó wà ní ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ní Egypt, àti àwọn àdúgbò àwọn oníta-ọfà kan.[1]:56 Àwọn ohun èlò amọ̀ ti ẹgbẹ́ "C-group" máa ń ní àwọn àpẹẹrẹ onígun tàbí onílà tí a fi nǹkan ya sí ara wọn pẹ̀lú àwọ̀ funfun nínú àwọn là wọ̀nyẹn, àti àwọn àpẹẹrẹ tí ó jọ ti iṣẹ́ híhun agbọ̀n. Ilẹ̀ Egypt ló ń ṣàkóso Lower Nubia láàrin ọdún 2000 sí 1700 BC, wọ́n sì tún ṣàkóso Upper Nubia (apá òkè Nubia) láàrin ọdún 1700 sí 1525 BC.<ref name=":5" /> Láàárín ọdún 2200 sí 1700 ṣááju Sàìkíìlì Kristi (BC), àṣà ìsìnkú tí a mọ̀ sí "Pan Grave" farahàn ní agbègbè Lower Nubia.[1]:20 Ó ṣeé ṣe kí àwọn kan lára ​​àwọn ènìyàn wọ̀nyí jẹ́ àwọn Medjay (mḏꜣ,[2]) tí wọ́n wá láti agbègbè aṣálẹ̀ ní ìhà ìlà-oòrùn odò Naili. Ọ̀kan lára ​​àwọn ànímọ́ àṣà Pan Grave ni ṣíṣe ibojì tí kò jinlẹ̀ fún òkú. Ó dájú pé àṣà Pan Grave àti ti C-Group ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ara wọn: àwọn ohun èlò amọ̀ ti Pan Grave máa ń ní àwọn líla díẹ̀ tí a fi ṣe ọ̀ṣọ́ lórí wọn (ní ìfiwéra pẹ̀lú ti C-Group), wọ́n sì sábà máa ń ní àwọn ààyè tí kò ní àwòrán tàbí ọ̀ṣọ́ kankan láàárín àwọn àpẹẹrẹ oní-ìrí (geometric schemes) tí ó wà lórí wọn..<ref>de Souza, A.M. 2019. "New Horizons: The Pan-Grave Ceramic Tradition in Context. London: Golden House"</ref> ==== Egypt in Nubia ==== {{multiple image|perrow=2|total_width=400|caption_align=center|align=right|direction=horizontal|image1=Nubian Archers.jpg|caption1=[[11th Dynasty]] model of Nubian archers in the Egyptian army, from a tomb in [[Asyut]] (c. 2130–1991 BC).|image2=Mesehtisoldiers.JPG|caption2=11th Dynasty model of Egyptian soldiers from the tomb of Mesehti.}} Ní ọdún 2300 ṣáájú Sàìkí Kristi (BC), wọ́n kọ́kọ́ mẹ́nu ba Nubia nínú àwọn àkọsílẹ̀ ti ìgbà "Old Kingdom" ní ilẹ̀ Egypt nípa àwọn ìrìn-àjò fún ète òwò. Àwọn ará Egypt máa ń pe agbègbè Lower Nubia ní Wawat, Irtjet, àti Setju, nígbà tí wọ́n sì ń pe agbègbè Upper Nubia ní Yam. Àwọn òǹkọ̀wé kan gbà gbọ́ pé ó ṣeé ṣe kí Irtjet àti Setju náà wà ní agbègbè Upper Nubia.[1]:32 Wọ́n pe àwọn ará Nubia tí wọ́n ń gbé ní etí odò—àwọn tí wọ́n ní àṣà "C-Group"—ní Nehasyu; orúkọ yìí jẹ́ èyí tí ó ṣeé ṣe kí àwọn ará C-Group fúnra wọn lò gẹ́gẹ́ bí orúkọ ìdánimọ̀ ẹ̀yà wọn, tí àwọn ará Egypt sì wá gbà á lò nígbà tó yá láti fi pe ẹnikẹ́ni tí ó ń gbé ní apá gúúsù ilẹ̀ Egypt.<ref name="OConnor" />{{rp|26}}<ref>{{cite web|url=https://digitalcommons.fairfield.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1042&context=djns|title=Toponymic Strata in Ancient Nubia Until the Common Era|author=Julien Cooper|date=2015|website=Digitalcommons.fairfield.edu|access-date=2026-06-22}}</ref> Lati Aswan, eyi ti o jẹ opin guusu agbegbe ti awọn ara Egipti n ṣakoso ni akoko yẹn, awọn ara Egipti n gbe wọle lati agbegbe ilẹ gbigbona ti Afirika nipasẹ Nubia iru awọn nkan bii wura, turari, igi dudu (ebony), bàbà, eyin erin, ati awọn ẹranko ti ko wọpọ. Ibasepo laarin awọn ara Egipti ati awọn ara Nubia fihan paṣipaarọ aṣa ni alaafia, ifowosowopo, ati igbeyawo laarin wọn. Awọn ọmọ-ogun Nubia ti wọn n ta ọfà, ti wọn si yan lati gbe ni Gebelein lakoko Akoko Aarin Akọkọ (First Intermediate Period), fẹ awọn obinrin ara Egipti, wọn si ni isinku ni ọna ti awọn ara Egipti n ṣe; nikẹhin, ko si iyatọ kankan mọ laarin wọn ati awọn ara Egipti..<ref name="OConnor" />{{rp|56}} Awọn onímọ̀ ìtàn ti sọ tẹ́lẹ̀ pé ó ṣeé ṣe kí àwọn Fáráò ilẹ̀ Íjíbítì kan ní ìpilẹ̀ṣẹ̀ láti ilẹ̀ Nubia.[1][2] Richard Loban sọ èrò rẹ̀ pé Mentuhotep Kejì (Mentuhotep II) ti ìran ọba kọkànlá (11th Dynasty) "ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ ẹni tí ó ní ìpilẹ̀ṣẹ̀ láti Nubia," ó sì tọ́ka sí àwọn ẹ̀rí ìtàn tí ó fi hàn pé Amenemhet Kìíní (Amenemhet I), ẹni tí ó dá ìran ọba kejìlá (12th Dynasty) sílẹ̀, "ní ìyá tí ó jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Ta Seti tàbí Nubia".[3][4][5] Dietrich Wildung ti sọ pé àwọn ànímọ́ ara àwọn ará Nubia sábà máa ń hàn nínú àwọn àwòrán àti ère àwọn ọba Íjíbítì láti ìgbà àtijọ́ kí ìjọba àwọn Fáráò tó bẹ̀rẹ̀, àti pé wọ́n fi àwọn ànímọ́ Nubia wọ̀nyí hàn nínú àwòrán àwọn Fáráò bíi Khufu àti Mentuhotep Kejì..<ref name=":6">{{cite book|last1=Wildung|first1=Dietrich|title=About the autonomy of the arts of ancient Sudan. In M. Honegger (Ed.), Nubian archaeology in the XXIst Century.|pages=105–112}}</ref> [[Fáìlì:Guardian_Figures_Middle_Kingdom_(12th_Dynasty)_ca._1919–1885_BCE._Egyptian_Museum,_Cairo,_JE_44951._Metropolitan_Museum_of_Art,_14.3.17.jpg|left|thumb|Pair of guardian statuettes, depicting Middle Kingdom pharaohs, presumably [[Senusret I]] or [[Amenemhat II]], with the white crown of Upper Egypt (left), the other with the red crown of [[Lower Egypt]].<ref>{{cite web|title=Guardian Figure|url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/543864|publisher=Metropolitan Museum of Art|date=2025}}</ref> The 12th dynasty had origins in [[Ta-Seti]], Upper Egypt/[[Lower Nubia]].<ref>{{cite book|last1=Lobban|first1=Richard A. Jr.|title=Historical Dictionary of Ancient Nubia|url=https://books.google.com/books?id=pRUYEAAAQBAJ&dq=amenemhat+textual+evidence+nubian+mother&pg=PA28|publisher=Rowman & Littlefield|language=en|date=10 April 2021|isbn=9781538133392}}</ref><ref name=":0">{{cite book|last1=Van de Mieroop|first1=Marc|title=A history of ancient Egypt|date=2021|location=Chichester, West Sussex|isbn=978-1119620877|page=99|edition=Second}}</ref>]] Frank Yurco kọ̀wé pé "àwọn olùṣàkóso ilẹ̀ Egypt tí wọ́n ní ìpilẹ̀ṣẹ̀ láti Nubia ti di ọmọ ilẹ̀ Egypt ní ti àṣà; gẹ́gẹ́ bí àwọn Fáráò, wọ́n máa ń hùwà bíi ti àwọn ará Egypt, wọ́n sì máa ń lo àwọn ètò ìṣàkóso tí ó wọ́pọ̀ láàrín àwọn ará Egypt." Yurco ṣàkíyèsí pé àwọn olùṣàkóso kan lákòókò 'Middle Kingdom' (Ìjọba Àárín), pàápàá jùlọ àwọn Fáráò kan láti ìran ọba kejìlá (Twelfth Dynasty), ní àwọn ànímọ́ ojú àti ara tí ó jọ ti àwọn ará Nubia gan-an; èyí sì jẹ́ nítorí pé ìran ọba yẹn bẹ̀rẹ̀ láti agbègbè Aswan ní gúúsù ilẹ̀ Egypt. Ó tún tọ́ka sí Fáráò Sequenre Tao ti ìran ọba kejìdínlógún (Seventeenth Dynasty) gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó ní àwọn ànímọ́ ará Nubia.[1] Ní àwọn ọdún àìpẹ́ yìí, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ògbógi nínú ìmọ̀ ti sọ pé ìyá Amenemhat Kìíní (Amenemhat I)—ẹni tí ó dá ìran ọba kejìlá sílẹ̀—ní ìpilẹ̀ṣẹ̀ láti Nubia.<ref>{{cite book|title=General History of Africa Volume II – Ancient civilizations of Africa (ed. G Moktar)|publisher=UNESCO|page=152}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Crawford|first1=Keith W.|title=Critique of the "Black Pharaohs" Theme: Racist Perspectives of Egyptian and Kushite/Nubian Interactions in Popular Media|journal=African Archaeological Review|date=1 December 2021|volume=38|issue=4|pages=695–712|doi=10.1007/s10437-021-09453-7|s2cid=238718279|language=en|issn=1572-9842|doi-access=free}}</ref><ref name="Rowman & Littlefield">{{cite book|last1=Lobban|first1=Richard A. Jr.|title=Historical Dictionary of Ancient Nubia|url=https://books.google.com/books?id=pRUYEAAAQBAJ&dq=amenemhat+textual+evidence+nubian+mother&pg=PA28|publisher=Rowman & Littlefield|language=en|date=10 April 2021|isbn=978-1-5381-3339-2}}</ref><ref name="Morris">{{cite book|last1=Morris|first1=Ellen|title=Ancient Egyptian Imperialism|date=6 August 2018|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-1-4051-3677-8|page=72|url=https://books.google.com/books?id=jyRgDwAAQBAJ&dq=Amenemhat+I+%22nubian+origin%22&pg=PA72|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Van de Mieroop|first1=Marc|title=A history of ancient Egypt|date=2021|location=Chichester, West Sussex|isbn=978-1-119-62087-7|page=99|edition=Second}}</ref><ref>{{cite book|last1=Fletcher|first1=Joann|title=The story of Egypt: the civilization that shaped the world|date=2017|location=New York|isbn=978-1-68177-456-5|pages=Chapter 12|edition=First Pegasus books paperback}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Smith|first1=Stuart Tyson|title=Ethnicity: Constructions of Self and Other in Ancient Egypt|journal=Journal of Egyptian History|date=8 October 2018|volume=11|issue=1–2|pages=113–146|doi=10.1163/18741665-12340045|s2cid=203315839|url=https://brill.com/view/journals/jeh/11/1-2/article-p113_6.xml|issn=1874-1665}}</ref> Lẹ́yìn àkókò kan tí wọ́n ti yọ́ra wọn kúrò níbẹ̀, ìjọba "Middle Kingdom" ti ilẹ̀ Egypt gba agbègbè Lower Nubia láàrín ọdún 2000 sí 1700 BC.[1]:8, 25 Ní nǹkan bí ọdún 1900 BC, Ọba Sesostris I bẹ̀rẹ̀ sí ní kọ́ àwọn ìlú ní ìsàlẹ̀ ibi tí omi Odò Nile ti ń ṣàn pẹ̀lú agbára (tí a mọ̀ sí Second Cataract); àwọn ìlú wọ̀nyí ní àwọn odi agbára gidi tí ó ní ààlà àti àwọn afárá tí a lè gbé sókè tàbí sọ̀kalẹ̀.[2]:19 Sesostris III tẹ̀síwájú láti fẹ̀ ìjọba rẹ̀ gboòrò sí agbègbè Nubia (láàrín ọdún 1866 sí 1863 BC) ó sì kọ́ àwọn odi ńlá lẹ́gbẹ̀ẹ́ odò náà—pẹ̀lú Buhen, Semna, Shalfak, àti Toshka ní Uronarti—láti lè ní àkóso tó pọ̀ sí i lórí àwọn ọ̀nà ìṣòwò ní Lower Nubia. Àwọn ibi wọ̀nyí tún fún wọn ní àǹfààní láti ṣe ìṣòwò tààrà pẹ̀lú Upper Nubia, èyí tí ó jẹ́ ilẹ̀ olómìnira tí agbára rẹ̀ sì ń pọ̀ sí i ní àkókò yẹn. Ó jọ pé àwọn ẹgbẹ́ ọmọ-ogun Egypt wọ̀nyí ń gbé ní àlàáfíà pẹ̀lú àwọn ènìyàn Nubia tí wọ́n jẹ́ ọmọ-ìbílẹ̀ ibẹ̀, bótilẹ̀jẹ́pé wọn kò fi bẹ́ẹ̀ ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú wọn.<ref name=":3">{{Cite book|last1=Hafsaas|first1=Henriette|chapter=Between Kush and Egypt: The C-Group people of Lower Nubia during the Middle Kingdom and Second Intermediate Period|chapter-url=https://www.academia.edu/2393840|title=Between the Cataracts|date=January 2010|access-date=8 June 2016}}</ref> Medjay ni orukọ ti awọn ara Egipti igbani-n-tijọ́ fi pe awọn eniyan ti n rin kiri ni agbegbe aṣálẹ́ ni apa ila-oorun Odò Nile. A lo ọrọ̀ yii ni ọpọlọpọ ọna lati tọka si ibi kan, awọn eniyan Medjay funra wọn, tabi ipa ati iṣẹ́ wọn ninu ijọba naa. Wọn kọkọ darapọ̀ mọ́ ẹka ologun Egipti gẹgẹbi awọn aṣawakiri ati awọn oṣiṣẹ ti n ṣe awọn iṣẹ́ kekere, ki wọn to di apakan kikun ti ẹgbẹ́ ọmọ-ogun Egipti. Ninu ẹgbẹ́ ọmọ-ogun naa, awọn Medjay ṣiṣẹ́ gẹgẹbi awọn ọmọ-ogun ti n ṣọ́ awọn ibi aabo Egipti ni agbegbe Nubia, wọn si n ṣọ́ aṣálẹ́ gẹgẹbi iru ẹgbẹ́ ọlọpaa pataki tabi ẹgbẹ́ aabo ti o ni agbara ologun, lati dena awọn ẹlẹgbẹ́ wọn ninu ẹya Medjay lati tẹsiwaju ninu ikọlu awọn ohun-ini Egipti ni agbegbe naa.<ref name="Wilkinson">Wilkinson, ''op.cit.'', p. 147</ref> Wọ́n sábà máa ń lo àwọn Medjay láti dáàbò bo àwọn agbègbè tí ó ṣe pàtàkì, pàápàá jùlọ àwọn àgbègbè ààfin ọba àti àwọn ibi ìjọsìn. Bótilẹ̀jẹ́pé wọ́n gbajúmọ̀ jùlọ fún iṣẹ́ ìdáàbòbò àwọn ààfin ọba àti àwọn ibi ìsìnkú ní Thebes àti àwọn agbègbè tí ó yí i ká, wọ́n lo àwọn Medjay káàkiri gbogbo agbègbè Upper Egypt àti Lower Egypt; wọ́n tilẹ̀ lò wọ́n nígbà ìpolongo ogun Kamose lòdì sí àwọn Hyksos, wọ́n sì kó ipa pàtàkì nínú sísọ ilẹ̀ Egypt di agbára ológun tí ó lágbára.[1][2] Lẹ́yìn àkókò tí a mọ̀ sí "First Intermediate Period" ní Egypt, a kò tún rí àkọsílẹ̀ kankan nípa agbègbè àwọn Medjay mọ́.<ref>Gardiner, ''op.cit.'', p. 76*</ref> === Kerma; Egyptian Empire (1550–1100 BC) === ==== Upper Nubia ==== {{Main|Kerma culture}} [[Fáìlì:Western_Deffufa_-_Kerma.jpg|right|thumb|The Western Deffufa of Sudan]] [[Fáìlì:Daggers_of_bone_and_copper,_1750-1450_BCE,_Kerma,_British_Museum_EA55442.jpg|thumb|Daggers of bone and copper, 1750–1450 BC, Kerma, British Museum EA55442]] Láti àkókò Middle Kerma, ìjọba Nubia àkọ́kọ́ tí ó ṣọ̀kan apá pàtàkì nínú agbègbè náà wá sí ìwààyè. Àṣà Classic Kerma, èyí tí a sọ lórúkọ olú-ìlú rẹ̀ ní Kerma, jẹ́ ọ̀kan lára ​​àwọn ibi tí ó ti kọ́kọ́ di ìlú ńlá ní agbègbè odò Nile, ó sì jẹ́ ìlú tí ó ti pẹ́ jùlọ ní Áfíríkà yàtọ̀ sí ti ilẹ̀ Egypt.[1][2]:50–51 Àwọn ènìyàn Kerma máa ń sọ èdè láti inú ẹ̀ka Cushitic[3][4] tàbí, gẹ́gẹ́ bí àwọn ìwádìí tuntun ṣe fi hàn, àwọn èdè Nilo-Saharan láti inú ẹ̀ka Eastern Sudanic.<ref name="Rilly2010" /><ref name="Rilly200162" /><ref name="Rilly2008" /><ref name="Cooper" /> Ni nnkan bii ọdun 1650 BC (akoko Kerma ti a mọ̀ si 'Classic Kerma'), awọn ọba Kerma ti ni agbara to lati ṣeto iṣẹ́ ikọ́ awọn odi ilu ti o tobi pupọ ati awọn ile nla ti a fi biriki amọ́ kọ́, gẹgẹbi awọn ile 'Deffufa' ti Ila-oorun ati ti Iwọ-oorun (ti wọn ni iwọn mita 50 ni gigun, 25 ni fife, ati 18 ni giga). Wọn tun ni awọn ibi-isinku ti o kun fun ọrọ̀ ati awọn ohun-ini fun aye lẹhin iku, pẹlu ṣiṣe awọn ẹbọ eniyan ti o pọ̀. George Andrew Reisner ṣe iwadii ati khai-ilẹ ni ilu ọba Kerma, o si ri awọn ọna ikọ́-ile ti o jẹ́ ti awọn ara Nubia pato, gẹgẹbi awọn ibi-isinku nla ti a fi okuta kekere bo (ti wọn ni iwọn ila-opin mita 90), ile nla kan ti o ni apẹrẹ yika, ati ile kan ti o jọ aafin ọba.[1]:41 Gẹgẹbi awọn iwe-kikọ Egipti ti a mọ̀ si 'Execration texts' ṣe fihan, awọn oludari akoko 'Classic Kerma' maa n gba ọpọlọpọ awọn ara Egipti si iṣẹ́.<ref name="OConnor" />{{rp|57}} [[Fáìlì:Exposition_Nubia,_Land_of_the_Black_Pharaohs_–_Mirror._Kerma_Period,_1700-1550_BC.jpg|thumb|Mirror. Kerma Period, 1700–1550 BC.]] Àṣà àwọn ènìyàn Kerma ní ìtẹ́tẹ̀sí sí iṣẹ́ ológun, gẹ́gẹ́ bí ó ṣe hàn nínú bí wọ́n ṣe ń sin àwọn ọ̀jáfáfá nínú lílo ọfà pẹ̀lú àwọn ọ̀bẹ tàbí idà idẹ tí wọ́n rí nínú ibojì wọn.[1]:31 Àwọn ẹ̀rí mìíràn tó fi agbára ológun Nubia hàn ni bí wọ́n ṣe máa ń lo àwọn ọmọ Nubia nínú iṣẹ́ ológun ilẹ̀ Egypt, àti bí ilẹ̀ Egypt ṣe ní láti kọ́ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ibi ìdáàbòbò (fortresses) láti dáàbò bo ààlà gúúsù rẹ̀ lọ́wọ́ àwọn ọmọ Nubia.[1]:31 Láìka bí wọ́n ṣe ń darapọ̀ mọ́ àwọn ará Egypt sí, àwọn ọlọ́lá ilẹ̀ Nubia ṣì máa ń ṣe ọ̀tẹ̀ nígbà tí ilẹ̀ Egypt ń ṣàkóso wọn. Àwọn ìṣọ̀tẹ̀ pọ̀ gan-an, "àwọn ìjà ológun sì máa ń wáyé lábẹ́ ìṣàkóso ọba kọ̀ọ̀kan títí dé ìgbà ìjọba ti ìran ogún (20th dynasty)".[2]:102–103 Ní àkókò kan, ilẹ̀ Kerma fẹ́rẹ̀ẹ́ ṣẹ́gun ilẹ̀ Egypt pátápátá: ilẹ̀ Egypt jìyà ìṣẹ́gun ńlá kan lọ́wọ́ Ìjọba Kush.<ref>Tomb Reveals Ancient Egypt's Humiliating Secret ''The Times'' (London, 2003)</ref><ref>{{cite news|title=Elkab's hidden treasure|url=http://weekly.ahram.org.eg/2003/649/he1.htm|newspaper=[[Al-Ahram]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090215024748/http://weekly.ahram.org.eg/2003/649/he1.htm|archive-date=15 February 2009|access-date=2 September 2026|archivedate=15 February 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090215024748/http://weekly.ahram.org.eg/2003/649/he1.htm|deadurl=yes}}</ref> Gẹ́gẹ́ bí Davies, olórí ẹgbẹ́ àjọpọ̀ àwọn oníwádìí nípa ìtàn àtijọ́ láti British Museum àti ilẹ̀ Egypt ṣe sọ, ìkọlù náà le débi pé tí àwọn ọmọ-ogun Kerma bá ti pinnu láti dúró kí wọ́n sì gba ilẹ̀ Egypt, wọ́n ìbá ti pa àwọn ará Egypt run pátápátá, tí orílẹ̀-èdè náà ìbá sì ti parẹ́ kúrò lórí ilẹ̀ ayé. Ní àkókò tí a mọ̀ sí "Second Intermediate Period" ní Egypt, àwọn ará Kush dé góńgó agbára wọn ní àsìkò "Bronze Age," wọ́n sì ní àkóso kíkún lórí iṣẹ́-òwò ní apá gúúsù ilẹ̀ Egypt.[1]:41 Wọ́n ní àjọṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn ará Thebes àti Hyksos títí di ìgbà tí àwọn ọba (pharaohs) ti àsìkò "New Kingdom" fi gbogbo agbègbè Nubia sábẹ́ ìṣàkóso Egypt láàárín ọdún 1500 sí 1070 BC.[1]:41 Lẹ́yìn ọdún 1070 BC, ìforígbárí tẹ̀síwájú pẹ̀lú Egypt, èyí sì mú kí àwọn ará Nubia kó ara wọn jọ sí agbègbè Upper Nubia.[1]:58 Láàárín ọdún igba (200), ìjọba àwọn ará Kush tí ó ti dúró dáadáa, tí ó sì ní olú-ìlú rẹ̀ ní Napata, bẹ̀rẹ̀ sí ní lo agbára àti ipa rẹ̀ lórí apá Gúúsù (Upper) ilẹ̀ Egypt.<ref name="OConnor" />{{rp|58–59}} ==== Lower Nubia ==== Nígbà tí àwọn ará Íjíbítì ti àsìkò "Middle Kingdom" kúrò ní agbègbè Napata ní nǹkan bí ọdún 1700 ṣáájú Sàkókò Tiwa (BC), wọ́n fi ogún àṣà tí ó wà pẹ́ títí sílẹ̀, èyí tí ó wá dàpọ̀ mọ́ àwọn àṣà àbínibí ti àwọn ènìyàn ẹgbẹ́ "C-group". Àwọn ará Íjíbítì tí wọ́n ṣẹ́kù ní àwọn ìlú ológun bẹ̀rẹ̀ sí ní dara pọ̀ mọ́ àwọn ará Nubia ti ẹgbẹ́ "C-group" ní agbègbè Lower Nubia. Àwọn ènìyàn ẹgbẹ́ "C-group" yára gba àwọn àṣà àti ìṣe àwọn ará Íjíbítì, gẹ́gẹ́ bí a ṣe lè rí nínú àwọn ibojì wọn, wọ́n sì gbé pẹ̀lú àwọn ará Íjíbítì tí wọ́n ṣẹ́kù ní àwọn ìlú ológun náà.[1]:41 Lẹ́yìn tí agbègbè Upper Nubia ti gba Lower Nubia mọ́ ara rẹ̀ ní nǹkan bí ọdún 1700 BC, Ìjọba Kush bẹ̀rẹ̀ sí ní ṣàkóso agbègbè náà. Ní àkókò yìí, àwọn ará Nubia ti ẹgbẹ́ "C-group" àti àwọn ará Íjíbítì bẹ̀rẹ̀ sí ní fi hàn nínú àwọn àkọsílẹ̀ wọn pé àwọn jẹ́ olóòótọ́ sí Ọba Kush.[1]:41 Íjíbítì gba Lower Nubia àti Upper Nubia ní àárín ọdún 1500 sí 1070 BC. Síbẹ̀síbẹ̀, Ìjọba Kush pẹ́ ju Íjíbítì lọ ní àkókò ìwàláàyè rẹ̀..<ref name="Osypiński II" /> ==== Egypt in Nubia ==== [[Fáìlì:Nubian_Prince_Hekanefer_bringing_tribute_for_King_Tut,_18th_dynasty,_Tomb_of_Huy.jpg|thumb|Nubian Prince [[Heqanefer]] bringing tribute for King [[Tutankhamun]], 18th dynasty, Tomb of Huy. Circa 1342 – c. 1325 BC]] [[Fáìlì:TurinPapyrus1.jpg|right|thumb|The Turin Papyrus Map, dating to about 1160 BC]] Lẹ́yìn tí ìjọba Theban 17th ti ìjọba Íjíbítì (tó wà ní nǹkan bí ọdún 1532–1070 ṣáájú Sànmánì Kristẹni) lé àwọn ará Kénáánì Hyksos kúrò ní Íjíbítì, wọ́n yí ìfẹ́ ọkàn wọn padà sí Nubia. Nígbà tí ó fi máa di òpin ìjọba Thutmose Kìíní (ọdún 1520 ṣáájú Sànmánì Kristẹni), gbogbo ilẹ̀ Nubia ti di èyí tí a ti gbà. Lẹ́yìn ogun gígùn kan, Íjíbítì tún ṣẹ́gun ìjọba Kerma ní Upper Nubia, ó sì di agbègbè méjèèjì títí di ọdún 1070 ṣáájú Sànmánì Kristẹni.[1]:101–102[2]:25 Ìjọba Íjíbítì gbòòrò sí Cataract Kẹrin, wọ́n sì kọ́ ilé ìṣàkóṣo tuntun kan ní Napata, èyí tí ó di ibi tí wọ́n ti ń ṣe wúrà àti tùràrí.[3][4] Íjíbítì di orísun wúrà pàtàkì ní Àárín Gbùngbùn Ìlà Oòrùn. Diodorus Siculus kọ àwọn ipò iṣẹ́ ìpilẹ̀ṣẹ̀ fún àwọn ẹrú sílẹ̀.[5] Ọ̀kan lára ​​àwọn àwòrán ilẹ̀ tó pẹ́ jù tí a mọ̀ ni ti ibi ìwakùsà wúrà ní Nubia: Máàpù Turin Papyrus tó wà ní nǹkan bí ọdún 1160 ṣáájú Sànmánì Kristẹni; ó tún jẹ́ ọ̀kan lára ​​àwọn àwòrán ilẹ̀ tó pẹ́ jù lọ tí ó wà.<ref name=":4">[[James R. Akerman]]; Robert W. Karrow (2007). Maps: Finding Our Place in the World. University of Chicago Press. {{ISBN|978-0-226-01075-5}}.</ref> Àwọn ará Nubia jẹ́ apá pàtàkì nínú àwùjọ àwọn ará Egypt tí ó wà ní New Kingdom. Àwọn ọ̀mọ̀wé kan sọ pé àwọn ará Nubia wà nínú ìdílé ọba Egypt ní ọdún 18th.[1] Àwọn ọ̀mọ̀wé bíi Flinders Petrie rò pé Ahmose-Nefertari, “obìnrin tí a bọ̀wọ̀ fún jùlọ nínú ìtàn Egypt”,[2] jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Nubia nítorí pé wọ́n sábà máa ń fi awọ dúdú ṣe àwòrán rẹ̀.[3][4]:17[5] Wọ́n ti ṣàpèjúwe ìyá baba Ahmose-Nefertari, Seqenenre Tao, gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó ní “irun tí ó dì, tí ó ní irun àgùntàn,” pẹ̀lú “ìrísí díẹ̀ àti àwọn ẹ̀yà ara Nubia tí ó lágbára”.[6] Àwọn ọ̀mọ̀wé òde òní kan tún gbàgbọ́ pé nínú àwọn àwòrán kan, àwọ̀ ara rẹ̀ ń fi ipa rẹ̀ hàn gẹ́gẹ́ bí abo-ọlọ́run àjíǹde, nítorí pé dúdú jẹ́ àwọ̀ ilẹ̀ ọlọ́ràá ti Íjíbítì àti ti ayé abẹ́ ilẹ̀.[7][8]:90[9][2][10]:125 Ṣùgbọ́n, kò sí àwòrán tí a mọ̀ nípa rẹ̀ nígbà ayé rẹ̀ (a fi awọ funfun kan náà ṣojú rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àwọn ènìyàn mìíràn tí a ṣojú fún nínú ibojì TT15, kí ó tó di òrìṣà); àwòrán awọ dúdú àkọ́kọ́ farahàn nínú ibojì TT161, c. Ọdún 150 lẹ́yìn ikú rẹ̀.:11–12, 23, 74–5[10]:125 Onímọ̀ nípa ilẹ̀ Íjíbítì Barbara Lesko kọ̀wé ní ​​ọdún 1996 pé “àwọn ìran tó ń bọ̀ máa ń fi Ahmose-Nefertari hàn gẹ́gẹ́ bí ẹni tó jẹ́ dúdú nígbà míì, bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwòrán àpótí rẹ̀ fún un ní awọ aláwọ̀ pupa fẹ́ẹ́rẹ́fẹ́ bíi ti àwọn obìnrin.”[11] Ní ọdún 2009, onímọ̀ nípa ilẹ̀ Íjíbítì Elena Vassilika, nígbà tó ń ṣàkíyèsí pé nínú ère onígi tí wọ́n fi ṣe ayaba (tó wà ní Museo Egizio báyìí) ojú rẹ̀ dúdú ṣùgbọ́n apá àti ẹsẹ̀ rẹ̀ fúyẹ́, ó jiyàn pé ìdí tí wọ́n fi ṣe àwọ̀ dúdú náà ni ẹ̀sìn kì í ṣe ti ìran.<ref>{{cite book|last=Vassilika|first=Elena|title=I capolavori del Museo Egizio di Torino|date=2009|publisher=Fondazione Museo delle antichità egizie di Torino|isbn=978-88-8117-950-3|location=Florence|language=it}}</ref>{{rp|78–9}} [[Fáìlì:Ramses_II_charging_Nubians.jpg|right|thumb|[[Ramesses II]] in his war chariot charging into battle against the Nubians. [[New Kingdom of Egypt|New Kingdom]] reliefs as seen in Rameses II temple, [[Beit el-Wali]], represented Nubians with dark reddish brown and jet black skin tones.<ref>{{cite book|last=Emberling|first=Geoff|title=Nubia: Ancient Kingdoms of Africa|year=2011|publisher=The Institute for the Study of the Ancient World|location=New York|isbn=978-0-615-48102-9|pages=22–23, 36–37}}</ref>]] Ní ọdún 1098–1088 ṣáájú Sànmánì Kristẹni, Thebes jẹ́ “ibi tí ìjà ogun abẹ́lé ti ṣẹlẹ̀ láàárín Àlùfáà Àgbà ti Amun ti Thebes, Amenhotep àti Igbákejì Kush Panehesy (= Nubian)”. Ó jẹ́ rúdurùdu, ọ̀pọ̀lọpọ̀ ibojì sì ni wọ́n kó lẹ́rù. Dípò kí wọ́n rán àwọn ọmọ ogun láti mú kí ètò padà bọ̀ sípò, Ramesses XI fi Panehesy sí àkóso ẹgbẹ́ ọmọ ogun agbègbè náà, ó sì yàn án gẹ́gẹ́ bí Olùdarí Àgbà. Panehesy fi àwọn ọmọ ogun rẹ̀ sí Thebes láti dáàbò bo ìlú náà lọ́wọ́ àwọn olè, ṣùgbọ́n ó dàbí ìgbà tí wọ́n gba ìlú Thebes lọ́wọ́ Àlùfáà Àgbà, èyí tí ó yọrí sí Ogun Abẹ́lé ní Thebes lẹ́yìn náà.[1]:104–105 Nígbà tí ó fi di ọdún 1082 ṣáájú Sànmánì Kristẹni, Ramesses XI fi ìrànlọ́wọ́ ránṣẹ́ sí Àlùfáà Àgbà. Panehesy tẹ̀síwájú nínú ìṣọ̀tẹ̀ rẹ̀, ìlú Thebes sì jìyà “ogun, ìyàn, àti ìkógun” [1]:106 Panehesy kọ́kọ́ ṣe àṣeyọrí, Àlùfáà Àgbà sì sá kúrò ní Thebes. Panehesy lépa Àlùfáà Àgbà títí dé Àárín Gbùngbùn Íjíbítì kí àwọn ọmọ ogun Íjíbítì tó lé Panehesy àti àwọn ọmọ ogun rẹ̀ kúrò ní Íjíbítì sí Ìsàlẹ̀ Nubia.[1]:106 Ramesses rán àwọn olórí tuntun sí Thebes: Wọ́n pe Herihor ní Àlùfáà Àgbà tuntun ti Thebes (àti pé ó jẹ́ Ọba Gúúsù Íjíbítì) àti Paiankh ni Igbákejì tuntun ti Kush. Paiankh gba àwọn ohun ìní Íjíbítì tẹ́lẹ̀ ní Ìsàlẹ̀ Nubia títí dé ìṣàn omi Náílì kejì, ṣùgbọ́n kò lè ṣẹ́gun Panehesy ní Ìsàlẹ̀ Nubia, ẹni tí ó jọba ní agbègbè náà títí di ìgbà ikú rẹ̀.[1]:106 Àwọn ọmọ Herihor di alákòóso àwọn Ìbílẹ̀ 21 àti 22 ti Íjíbítì.<ref name="Osypiński II" /> === Napatan Empire (750–542 BC) === {{Main|Kingdom of Kush}} [[Fáìlì:Pyramids_of_Nuri_(cropped).jpg|right|thumb|Pyramids of Kushite rulers at [[Nuri]]]] [[Fáìlì:Pyramid_of_Taharqa_at_Nuri.jpg|thumb|Pyramid of Taharqa at Nuri, 51.75m in side length and possibly as much as 50m high, was the largest built in Sudan.[https://www.academia.edu/37204924/Taharqa_Routed_by_Assarhaddon_Memphis_Sacked_Kush_Ethiopia_Driven_from_Lower_Egypt_Part_VIII_2010_]]] [[Fáìlì:Pharaoh_Taharqa_of_Ancient_Egypt's_25th_Dynasty.jpg|thumb|Pharaoh Taharqa of Ancient Egypt's 25th Dynasty. Ashmolean Museum, Oxford UK]] Àwọn ẹ̀kọ́ tó ń tako ara wọn wà lórí ìpilẹ̀ṣẹ̀ àwọn ọba Kushite ti ìjọba ọba 25th:[1] àwọn ọ̀mọ̀wé kan gbàgbọ́ pé àwọn ni àwọn aláṣẹ Nubian tí wọ́n kọ́ “ìṣètò ìpele ìjọba” nípa ṣíṣàkóso Nubia tí àwọn ará Egypt ń ṣàkóso láti ọdún 1500 sí 1070 BC,[2]:59 bíi Viceroy ti Kush, Panehesy, tí ó ṣàkóso Upper Nubia àti díẹ̀ lára ​​àwọn ọmọ ogun ilẹ̀ Egypt lẹ́yìn tí àwọn ọmọ ogun ilẹ̀ Egypt ti kúrò.[3]:110 Àwọn ọ̀mọ̀wé mìíràn gbàgbọ́ pé wọ́n wá láti ìdílé àwọn ọmọ ogun Nubian ará Egypt tí wọ́n ti di ará Egypt tí àwọn àlùfáà tàbí àwọn olùgbé ilẹ̀ Egypt ń tọ́jú.[4][5][6][1] Àwọn ọmọ ìdílé Nubian tí wọ́n jẹ́ ọmọ ogun ni wọ́n rán lọ sí Íjíbítì láti kọ́ ẹ̀kọ́, lẹ́yìn náà ni wọ́n dá wọn padà sí Kush láti yan wọ́n sí ipò ìjọba láti rí i dájú pé wọ́n jẹ́ olóòótọ́. Nígbà tí àwọn ará Egypt ń ṣàkóso Nubia, àwọn ìlú tẹ́ḿpìlì wà pẹ̀lú àwọn ẹgbẹ́ ìsìn ará Egypt, ṣùgbọ́n “ìṣẹ̀dá àti pípínpín” dá lórí àwọn ètò àwùjọ onílẹ̀.<ref name="Torok">{{cite book|author=Török, László|title=The Kingdom of Kush: Handbook of the Napatan-Meroitic Civilization|publisher=BRILL|location=Leiden|year=1998|isbn=90-04-10448-8|pages=132–133, 153–184}}</ref>{{rp|111}} Ó ṣeé ṣe kí ìjọba El Kurru kó ipa pàtàkì nínú ìdàgbàsókè Ìjọba Kush nítorí wíwọlé sí àwọn agbègbè tí wọ́n ń ṣe wúrà, ìṣàkóso àwọn ipa ọ̀nà ọkọ̀ akẹ́rù,[1]:112 ilẹ̀ oko tí ó túbọ̀ dára sí i, àti ìkópa nínú ìṣòwò àgbáyé.[1]:121 "Kò sí iyèméjì pé el-Kurru ni ibi ìsìnkú àwọn baba ńlá ti Ìjọ́ba Karùndínlọ́gbọ̀n."[1]:112 Àwọn ìsìnkú el-Kurru ìṣáájú jọ àṣà Nubian Kerma/C-group (ara tí a fọwọ́ sí, àwọn ilé òkúta yíká, ìsìnkú lórí ibùsùn).[1]:121 Ṣùgbọ́n, ní ọdún 880–815 ṣáájú Sànmánì Kristẹni, ìsìnkú Nubian ní el-Kurru di àṣà àwọn ará Íjíbítì pẹ̀lú "mastabas, tàbí pírámìdì lórí mastabas, àwọn ilé ìjọsìn, àti àwọn ibi ìpamọ́ onígun mẹ́rin".[1]:117,121–122 Alara, ọmọ-aládé el-Kurru àkọ́kọ́, àti ẹni tí ó tẹ̀lé e, Kashta, ni wọ́n sin sí el-Kurru..<ref name="Torok" />{{rp|123}} Àwọn ìwé tó tẹ̀lé e mẹ́nu ba Alara gẹ́gẹ́ bí olùdásílẹ̀ Oba 25th àti “olórí ìtàn àròsọ nípa ìpilẹ̀ṣẹ̀ ìjọba náà”.[1]:124–126 Arábìnrin Alara ni àlùfáà Amun, èyí tó dá ètò ìyàsọ́tọ̀ ọba sílẹ̀ àti “èrò nípa agbára ọba níbi tí àwọn èrò àti ìṣe Kushite ti so pọ̀ mọ́ àwọn èrò ìjọba Íjíbítì òde òní”.[1]:144 Lẹ́yìn náà, wọ́n fi ọmọbìnrin Kashta, ọmọ ọba Kushite Amenirdis, jẹ aya Ọlọ́run ti Amun Elect àti lẹ́yìn náà Divine Adoratrice (tó jẹ́ gómìnà Upper Egypt), èyí tó fi hàn pé àwọn ará Kushite ṣẹ́gun àwọn ilẹ̀ Íjíbítì.<ref name="Torok" />{{rp|148}} Ilẹ̀ Ọba Napatan mú ìgbà ayé àwọn ará Íjíbítì, tàbí ìpadà sí ìtàn àtijọ́, èyí tí a fi ìsapá pàtàkì ṣe láti tún ìsìn ṣe àti láti tún àwọn ibi mímọ́ Íjíbítì ṣe.[1]:169 Piye fẹ̀ sí Tẹ́ḿpìlì Amun ní Jebel Barkal[2] nípa fífi “àgbàlá iwájú ńlá kan tí ó ní àwọn ilé ìṣọ́” kún un.[1]:163–164 Shabaka tún àwọn ohun ìrántí àti tẹ́ḿpìlì ńlá Íjíbítì ṣe, “láìdàbí àwọn tí ó ṣáájú rẹ̀ ní Libya”.[1]:167–169 Taharqa sọ Thebes di ọlọ́rọ̀ ní ìwọ̀n ńlá kan.”[1] Ní Karnak, àwọn ilé Adágún Mímọ́, kíóstì ní àgbàlá àkọ́kọ́, àti àwọn ìloro ní ẹnu ọ̀nà tẹ́ḿpìlì ni Taharqa àti Mentuemhet kọ́ gbogbo wọn. Yàtọ̀ sí àwọn ilé ìkọ́lé, àṣà Íjíbítì ní ipa lórí Ìjọba Kush gidigidi.[3][4][5] Ní ọdún 780 ṣáájú Sànmánì Kristẹni, Amun ni ọlọ́run pàtàkì ti Kush àti pé “àwọn ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú Thebes” ni a ń tọ́jú.[1]:144 Kush lo àwọn ọ̀nà iṣẹ́ ọnà àti ìkọ̀wé Íjíbítì.[6] Àwọn ọ̀jọ̀gbọ́n Nubian Wọ́n gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ àṣà àwọn ará Íjíbítì, wọ́n sì fún àwọn ọmọ wọn ní orúkọ àwọn ará Íjíbítì. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn àṣà àti ìgbàgbọ́ àwọn ará Nubia kan (fún àpẹẹrẹ ìsìnkú) ṣì ń tẹ̀síwájú láti máa ṣe é,[1]:111 Ìsìn àwọn ará Egypt ló gbajúmọ̀ nínú àwọn èrò, ìṣe, àti àwòrán.[7] Ìsìn àwọn ará Egypt ti Nubia wà ní ipò gíga jùlọ ní àkókò Kashta àti Piye..<ref name="ReferenceA">{{Cite web|title=Nubia {{!}} Definition, History, Map, & Facts|url=https://www.britannica.com/place/Nubia|access-date=23 July 2020|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}</ref> ==== Nubia in Egypt ==== {{main|Twenty-fifth Dynasty of Egypt}} [[Fáìlì:Kushite_heartland_and_Kushite_Empire_of_the_25th_dynasty_circa_700_BCE.jpg|thumb|Kushite heartland, and Kushite Empire of the [[Twenty-fifth Dynasty of Egypt]], circa 700 BC.<ref>{{cite journal|title=Dive beneath the pyramids of Sudan's black pharaohs|journal=National Geographic|date=2 July 2019|url=https://www.nationalgeographic.com/culture/2019/07/dive-ancient-pyramid-nuri-sudan/|archive-url=https://web.archive.org/web/20190702180435/https://www.nationalgeographic.com/culture/2019/07/dive-ancient-pyramid-nuri-sudan/|archive-date=2 July 2019|language=en}}</ref><ref>{{cite web|title=The Kushite Conquest of Egypt|website=SudanHistory.org|date=2 July 2022|url=https://sudanhistory.org/history_06_nubconegypt.htm/|language=en}}</ref>]] [[Fáìlì:Taharqa's_kiosk._Karnak_Temple.jpg|right|thumb|Taharqa's [[kiosk]] and column, Karnak temple]] Kashta di ọba ilẹ̀ òkè àti ìsàlẹ̀ Íjíbítì ní àlàáfíà pẹ̀lú ọmọbìnrin rẹ̀ Amenirdis gẹ́gẹ́ bí Àṣà Àtọ̀runwá ti Amun ní Thebes.[1]:144–146 Àwọn alákòóso ìjọba ọba 23 kúrò ní Thebes sí Heracleopolis, èyí tí ó yẹra fún ìjà pẹ̀lú àwọn alákòóso Kushite tuntun ti Thebes. Láàárín ìjọba Kashta, àwọn ọ̀jọ̀gbọ́n àti àwọn òṣìṣẹ́ Kushite di àwọn ará Íjíbítì ní pàtàkì.<ref name="Rilly2008" /> Ìlú Napata ni olú ìlú ẹ̀mí ti Kush, láti ibẹ̀ ni Piye (tí a kọ ní ìkọ̀wé Piankhi tàbí Piankhy nínú àwọn iṣẹ́ àtijọ́) ti gbógun ti Íjíbítì, tí ó sì gba ìṣàkóso rẹ̀.[1] Piye fúnra rẹ̀ ló ṣáájú ìkọlù sí Íjíbítì, ó sì kọ ìṣẹ́gun rẹ̀ sílẹ̀ nínú àwòrán gígùn kan tí a pè ní "Stéèlì Ìṣẹ́gun".[2]:166 Àṣeyọrí Piye ní ṣíṣe ìjọba méjì lẹ́yìn ìran àwọn ọmọ Kushite tí wọ́n ti ṣètò láti inú "ìfẹ́ Kushite, ọgbọ́n ìṣèlú, àti ìpinnu àwọn Theban láti tún Íjíbítì ṣe ní ọ̀nà yìí", kì í ṣe àárẹ̀ Íjíbítì, "gẹ́gẹ́ bí a ṣe sábà máa ń dámọ̀ràn nínú àwọn ìwádìí nípa Íjíbítì."[3] Nítorí ìwà àtijọ́, Piye lo orúkọ ọba Tuthmosis III, ṣùgbọ́n ó yí orúkọ Horus padà láti "Àkọ màlúù alágbára tí ó farahàn (adé) ní Thebes" sí "Àkọ màlúù alágbára tí ó farahàn ní Napata" láti kéde pé àwọn ará Kushite ti yí ìtàn padà wọ́n sì ti ṣẹ́gun àwọn ará Egypt tí wọ́n ti ṣẹ́gun Thebaid tẹ́lẹ̀.[2]:154 Ó tún mú ọ̀kan lára ​​àwọn ohun tó dára jùlọ nínú àwọn ìjọba àtijọ́ àti àárín padà: ìkọ́lé pírámìdì. Gẹ́gẹ́ bí akọ́lé alágbára, ó kọ́ pírámìdì tó pẹ́ jùlọ tí a mọ̀ ní ibi ìsìnkú ọba El-Kurru..<ref name=":2" /> Gẹ́gẹ́ bí àkọsílẹ̀ ìtàn tí a tún ṣe, Shebitku “mú gbogbo Àfonífojì Náílì dé Delta lábẹ́ ìjọba Kush, wọ́n sì ‘gbà pé’ Bocchoris, ọmọ ọba Sais, ni wọ́n fi iná sun”.[1][2]:166–167 Shabaka “gbé olú ìlú lọ sí Memphis”.[2]:166 Arọ́pò Shebitku, Taharqa, ni wọ́n fi jẹ ọba ní Memphis ní ọdún 690 ṣáájú Sànmánì Kristẹni[2][3], ó sì ṣàkóso Upper àti Lower Egypt gẹ́gẹ́ bí Farao láti Tanis ní Delta.[4][1] Àwọn ìwalẹ̀ ní el-Kurru àti ìwádìí nípa egungun ẹṣin fihàn pé àwọn ẹṣin tó dára jùlọ tí wọ́n lò nínú ogun Kushite àti Assiria ni wọ́n ń gbìn síta láti Nubia. Àwọn ẹṣin àti kẹ̀kẹ́ ẹṣin ló ṣe pàtàkì nínú ẹ̀rọ ogun Kushite.<ref name="Torok" />{{rp|157–158}} Ìjọba Taharqa jẹ́ àkókò aláásìkí ní ìjọba náà, pẹ̀lú ìkún omi odò Náílì tó pọ̀ gan-an àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ èso àti wáìnì.[1][2] Àwọn àkọsílẹ̀ Taharqa fihàn pé ó fún tẹ́ḿpìlì Amun ní Kawa ní wúrà púpọ̀.[3] Ẹgbẹ́ ọmọ ogun rẹ̀ ṣe àwọn ìpolongo ológun tó yọrí sí rere, gẹ́gẹ́ bí a ti jẹ́rìí sí "àkójọ àwọn ìjọba Asia tó ṣẹ́gun" láti tẹ́ḿpìlì Mut ní Karnak àti "ó ṣẹ́gun àwọn ènìyàn àti orílẹ̀-èdè (àwọn ará Libya, àwọn ará Shasu, àwọn ará Phoenicians?, Khor ní Palestine)" láti inú àkọsílẹ̀ tẹ́ḿpìlì Sanam.[2] László Török sọ pé àṣeyọrí ológun jẹ́ nítorí ìsapá Taharqa láti fún ẹgbẹ́ ọmọ ogun lágbára nípasẹ̀ ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ojoojúmọ́ nípa sísáré ọ̀nà jíjìn àti àníyàn Assiria pẹ̀lú Bábílónì àti Élámù.[2] Taharqa tún kọ́ àwọn ibùdó ológun ní àwọn odi Semna àti Buhen àti ibi olódi Qasr Ibrim..<ref name="Torok" /> Àwọn ìfẹ́ ọkàn ìjọba ọba ti Ilẹ̀ Ọba Asiria tí ó wà ní Mesopotamia mú kí ogun pẹ̀lú Ìlú Ọba 25 jẹ́ ohun tí kò ṣeé yẹ̀ sílẹ̀. Taharqa dìtẹ̀ mọ́ àwọn ìjọba Lefi láti lòdì sí Asiria:[1] ní ọdún 701 ṣáájú Sànmánì Kristẹni, Taharqa àti àwọn ọmọ ogun rẹ̀ ran Juda àti Ọba Hesekiah lọ́wọ́ láti kojú ìdókòwò láti ọwọ́ Senakéríbù ọba Asiria (2 Àwọn Ọba 19:9; Isaiah 37:9).[2] Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn èrò ló wà (ọmọ ogun Taharqa,[3] àrùn, ìdásí àtọ̀runwá, ìyọ̀nda Hesekiah, ẹ̀kọ́ àwọn eku Herodotus) nípa ìdí tí àwọn ará Asiria fi kùnà láti gba Jerusalẹmu tí wọ́n sì sá lọ sí Asiria.[4] Àkọsílẹ̀ ìtàn Sennakéríbù ni wọ́n fipá mú Juda láti san owó orí lẹ́yìn ìdókòwò náà, Sennakéríbù sì di alákòóso agbègbè náà.[5] Ṣùgbọ́n, èyí lòdì sí lílo ètò ìwọ̀n ara Egipti nígbà gbogbo àti ìdádúró ogún ọdún nínú àpẹẹrẹ Assiria ti gbígbógun Khor leralera (gẹ́gẹ́ bí àwọn ará Assiria ti ṣe ṣáájú ọdún 701 àti lẹ́yìn ikú Sennakéríbù).[6][7] Ní ọdún 681 ṣáájú Sànmánì Kristẹni, àwọn ọmọ rẹ̀ pa Sennakéríbù ní Bábílónì.<ref name=":1" /> Ní ọdún 679 ṣáájú kí á tó bí Kristi, ọba Esarhaddon, tó gba ipò Sennakeribu, gbógun ní Khor, ó pa Sídónì run, ó sì fipá mú Tírè láti san owó orí ní ọdún 677–676 ṣáájú kí á tó bí Kristi. Esarhaddon gbógun ti Íjíbítì ní ọdún 674 ṣáájú kí á tó bí Kristi, ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí àkọsílẹ̀ Bábílónì ṣe sọ, Taharqa àti ẹgbẹ́ ọmọ ogun rẹ̀ ṣẹ́gun àwọn ará Ásíríà ní tààrà.[1] Ní ọdún 672 ṣáájú kí á tó bí Kristi, Taharqa mú àwọn ọmọ ogun ìpamọ́ wá láti Kush, gẹ́gẹ́ bí a ti sọ nínú àwọn àkọsílẹ̀ àpáta.[2] Íjíbítì ti Taharqa ṣì ní ipa lórí Khor ní àsìkò yìí bí Ba'lu, ọba Tírè, ṣe “gbé ìgbẹ́kẹ̀lé rẹ̀ lé ọ̀rẹ́ rẹ̀ Taharqa”. Ẹ̀rí mìíràn ni àjọṣepọ̀ Ashkelon pẹ̀lú Íjíbítì àti àkọsílẹ̀ Esarhaddon tí ó béèrè pé “bóyá àwọn ọmọ ogun Kushite-Egypt ‘ń gbèrò àti gbìyànjú láti jagun ní ọ̀nàkọnà’ àti bóyá àwọn ọmọ ogun Íjíbítì yóò ṣẹ́gun Esarhaddon ní Ashkelon”.[3] Síbẹ̀síbẹ̀, wọ́n ṣẹ́gun Taharqa ní Íjíbítì ní ọdún 671 ṣáájú kí á tó bí Kristi nígbà tí Esarhaddon ṣẹ́gun Àríwá Íjíbítì, ó gbà Memphis, ó sì fi owó orí lé wọn kí ó tó jáde.[4] Fáráò Taharqa sá lọ sí gúúsù, ṣùgbọ́n Esarhaddon kó ìdílé Fáráò, títí kan “Ọmọ-aládé Nes-Anhuret àti àwọn ìyàwó ọba”,[2] ó sì rán wọn lọ sí Ásíríà. Ní ọdún 669 ṣáájú kí ó tó di ọdún Kérésìmesì, Taharqa tún gba Mẹ́físì àti Delta, ó sì tún bẹ̀rẹ̀ ìdìtẹ̀ pẹ̀lú ọba Tírè..<ref name="Welsby">{{cite book|last1=Welsby|first1=Derek A.|title=The Kingdom of Kush|date=1996|publisher=British Museum Press|location=London, UK|isbn=0-7141-0986-X|pages=64–65|language=en}}</ref> Esarhaddon tún darí àwọn ọmọ ogun rẹ̀ lọ sí Íjíbítì, lẹ́yìn ikú rẹ̀ ní ọdún 668 ṣáájú Sànmánì Kristẹni, àṣẹ rẹ̀ dé ọ̀dọ̀ Ashurbanipal. Ashurbanipal àti àwọn ará Asíríà tún ṣẹ́gun Taharqa, wọ́n sì tẹ̀síwájú títí dé gúúsù bíi Thebes, ṣùgbọ́n wọn kò tíì fìdí ìṣàkóso Asíríà múlẹ̀.[1] Wọ́n dá ìṣọ̀tẹ̀ náà dúró, Ashurbanipal sì yan Necho Kìíní, ẹni tí ó ti jẹ́ ọba ìlú Sais, gẹ́gẹ́ bí alákòóso ọmọ ogun rẹ̀ ní Íjíbítì. Ọmọ Neko, Psamtik Kìíní, gba ẹ̀kọ́ ní ìlú Nineveh ti Asiria nígbà ìjọba Esarhaddon. [àmì tí a nílò] Ní ọdún 665 ṣáájú Sànmánì Kristẹni, àwọn alákòóso ọmọ ogun Sais, Mendes, àti Pelusium ṣì ń ṣe àtìlẹ́yìn [ìsàlẹ̀ alpha 1] sí Taharqa ní Kush.[2] Ashurbanipal àti gbogbo àwọn ọlọ̀tẹ̀ ló tú àṣírí ète àwọn ọmọ ogun náà, ṣùgbọ́n wọ́n pa Necho ti Sais.<ref name="Torok" /> Tantamani, ẹni tó gba ipò Taharqa, rìnrìn àjò lọ sí àríwá láti Napata pẹ̀lú ẹgbẹ́ ọmọ ogun ńlá kan sí Thebes, níbi tí wọ́n ti “fi í sí ipò ọba Íjíbítì gẹ́gẹ́ bí ọba.”[1]:185 Láti Thebes, Tantamani bẹ̀rẹ̀ ìṣẹ́gun rẹ̀ ó sì gba ìṣàkóso Íjíbítì títí dé àríwá Memphis.[1]:185[2] Àlá Tantamani sọ pé ó dá ìṣètò padà láti inú ìrúkèrúdò náà, níbi tí wọn kò ti ń ṣe àtúnṣe àwọn tẹ́ḿpìlì ọba àti àwọn ìsìn.[1]:185 Lẹ́yìn tí ó ṣẹ́gun Sais tí ó sì pa Necho I, ọmọ ogun Assiria ní Memphis, “àwọn ọba kan ní agbègbè náà juwọ́ sílẹ̀ ní tààràtà, nígbà tí àwọn mìíràn padà sí àwọn odi agbára wọn.”.<ref name="Torok" />{{rp|185}} Àwọn ará Kushite ní ipa lórí àwọn aládùúgbò wọn ní àríwá fún nǹkan bí ọgọ́rùn-ún ọdún títí tí àwọn ará Asiria tí wọ́n gbógun tì wọ́n fi lé wọn kúrò. Àwọn ará Assiria fi ìjọba ọba 26 ti Íjíbítì sílẹ̀ lábẹ́ Psamtik I, wọ́n sì lé àwọn ará Kushite kúrò ní Íjíbítì ní nǹkan bí ọdún 590 BC.[1]:121–122 Àwọn ajogún ìjọba Kushite fi ìlú tuntun wọn sílẹ̀ ní Napata, èyí tí àwọn ará Egypt tún gbà ní ọdún 592 BC. Ìjọba Kushite náà wà fún ọdún 900 lẹ́yìn tí wọ́n ti gbé wọn lọ sí gúúsù sí Meroë. Àṣà ìbílẹ̀ Nubia ti ilẹ̀ Egypt ń di ti àwọn ará Africa lẹ́yìn ìṣubú ìjọba ọba 25 títí tí Ayaba Amanishakhete fi gba ipò rẹ̀ ní ọdún 45 BC. [ìtọ́kasí tí a nílò] Ó dá ìpàdánù àṣà ìbílẹ̀ Íjíbítì dúró fún ìgbà díẹ̀, ṣùgbọ́n lẹ́yìn náà kò ṣe àtúnṣe..<ref name="ReferenceA" /> === Meroitic (542 BC–400 AD) === {{Main|Meroë}} [[Fáìlì:Sudan_Meroe_Pyramids_2001.JPG|thumb|Aerial view at [[Nubian pyramids]], [[Meroe]]]] [[Fáìlì:Archaeological_Sites_of_the_Island_of_Meroe-114987.jpg|thumb|Apedemak Temple at [[Naqa]]]] Nítorí ìfúngun láti ọ̀dọ̀ àwọn ará Ásíríà àti àwọn ará Íjíbítì, Meroë (800 BC – nǹkan bí 350 AD) di olú ìlú gúúsù ti Ìjọba Kush.[1] Gẹ́gẹ́ bí àwọn ìwé Meroitic tí a ti túmọ̀ díẹ̀, orúkọ ìlú náà ni Medewi tàbí Bedewi. Meroë wà ní gúúsù Nubia ní etíkun ìlà-oòrùn Nile, ní nǹkan bí 6 km sí àríwá-ìlà-oòrùn ibùdó Kabushiya nítòsí Shendi, Sudan, àti ní nǹkan bí 200 km sí àríwá-ìlà-oòrùn Khartoum. Wọ́n mẹ́nu ba Meroë ní ọ̀rúndún kìn-ín-ní AD Periplus ti Òkun Erythraean: "ní àárín gbùngbùn ilẹ̀, ní orílẹ̀-èdè náà sí ìwọ̀-oòrùn, ìlú kan wà tí a ń pè ní Meroe". Ní ọ̀rúndún karùn-ún BC, òpìtàn ará Gíríkì Herodotus ṣàpèjúwe rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí "ìlú ńlá kan...tí a sọ pé ó jẹ́ ìlú ìyá àwọn ará Etiopia mìíràn."[2][3] Papọ̀, Musawwarat es-Sufra, Naqa, àti Meroë dá ​​Erékùsù Meroe sílẹ̀..<ref name=":9" /> Ìjẹ́pàtàkì ìlú náà pọ̀ sí i díẹ̀díẹ̀ láti ìbẹ̀rẹ̀ Àkókò Meroitic, pàápàá jùlọ láti ìgbà ìjọba Arakamani (tó jẹ́ nǹkan bí ọdún 280 ṣáájú Sànmánì Kristẹni) nígbà tí wọ́n gbé ilẹ̀ ìsìnkú ọba lọ sí Meroë láti Napata (Jebel Barkal). Àwọn ìwakùsà fi ẹ̀rí hàn pé àwọn ìsìnkú Kushite pàtàkì, tí ó ga jùlọ láti Àkókò Napatan (tó jẹ́ nǹkan bí ọdún 800 – tó jẹ́ ọdún 280 ṣáájú Sànmánì Kristẹni) wà ní àyíká ibi tí wọ́n ń pè ní ibi ìsìnkú ìwọ̀ oòrùn. Wọ́n sin àwọn ọba wọn sí àwọn pírámìdì kéékèèké pẹ̀lú àwọn ẹ̀gbẹ́ gíga tí wọ́n dá lórí àwọn àwòrán Ìjọba Tuntun.[1] Nígbà tí ó ga jùlọ, àwọn alákòóso Meroë ń ṣàkóso Àfonífojì Náílì lórí ìjìnnà ìlà gígùn àríwá sí gúúsù tí ó ju 1,000 km (620 mi) lọ.<ref name="Adams1977">{{cite book|last=Adams|first=William Yewdale|title=Nubia: Corridor to Africa|url=https://books.google.com/books?id=f84VAQAAIAAJ|year=1977|publisher=[[Princeton University Press]]|isbn=978-0-691-09370-3|page=302}}</ref> Àwọn ènìyàn ìgbà Meroitiki pa ọ̀pọ̀lọpọ̀ àṣà ìgbàanì mọ́ ní Íjíbítì, ṣùgbọ́n wọ́n yàtọ̀ ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọ̀nà. Èdè Meroitiki ni wọ́n ń sọ ní Meroë àti Sudan ní àkókò Meroitiki (tí a jẹ́rìí sí láti ọdún 300 ṣáájú Sànmánì Kristẹni) kí ó tó di pé ó parẹ́ ní nǹkan bí ọdún 400 Sànmánì Kristẹni. Wọ́n ṣe àgbékalẹ̀ ìkọ̀wé tiwọn nípa lílo àwọn àwòrán ara Íjíbítì kí wọ́n tó yípadà sí ìkọ̀wé aláfọwọ́kọ pẹ̀lú àmì 23.[1] Wọ́n pín sí oríṣi méjì: Meroitic Cursive, èyí tí a fi stylus kọ tí a sì lò fún ìtọ́jú gbogbogbòò; àti Meroitic Hieroglyphic, èyí tí a gbẹ́ sínú òkúta tàbí tí a lò fún àwọn ìwé ọba tàbí ìsìn. Kò yé e dáadáa nítorí àìtó àwọn ìwé èdè méjì. Àdàkọ́: Ṣàlàyé Àkọsílẹ̀ àkọ́kọ́ nínú ìkọ̀wé Meroitic bẹ̀rẹ̀ láti láàrín ọdún 180 sí 170 ṣáájú Sànmánì Kristẹni. Àwọn àwòrán ara Meroitic wọ̀nyí ni a gbẹ́ sórí tẹ́ḿpìlì Ayaba Shanakdakhete. A kọ Meroitic Cursive ní ìlà, a sì ń kà á láti ọ̀tún sí òsì gẹ́gẹ́ bí gbogbo àwọn ìwé ara Semitic.[2] Àwọn ènìyàn Meroitik ń jọ́sìn àwọn òrìṣà Íjíbítì àti tiwọn, bíi Apedemak àti ọmọ kìnnìún Sekhmet (tàbí Bast)<ref name=":10" />. Meroë ni ipilẹ ijọba kan ti o n gbilẹ ti ọrọ rẹ da lori ile-iṣẹ irin ti o lagbara ati iṣowo kariaye pẹlu India ati China.[1] A gbagbọ pe iṣẹ irin ti waye ni Meroë, boya nipasẹ awọn ile-iṣẹ blooms ati awọn ile ina gbigbo.[2] Iṣakoso aarin ti iṣelọpọ laarin ijọba Meroitic ati pinpin awọn iṣẹ ọwọ ati awọn ile-iṣẹ kan le jẹ pataki ni iṣelu. Awọn aaye pataki miiran ni Musawwarat es-Sufra ati Naqa. Musawwarat es-Sufra, eyiti o jẹ Aaye Ajogunba Agbaye UNESCO bayi, ni a kọ ni okuta iyanrin. Awọn ẹya pataki rẹ ni Ile-itọju Nla, Tẹmpili Kiniun ti Apedemak (mita 14×9×5), ati Ile-itọju Nla. Ile-itọju Nla ni ile akọkọ ti aaye naa. Pupọ ninu ile nla ti o dabi labyrinth, eyiti o bo to 45,000 m2, ni a kọ ni ọrundun kẹta BC.<ref>{{Cite web |title=Ẹda pamosi |url=http://www.musawwarat.com/about-musawwarat/the-great-enclosure/ |access-date=2 September 2026 |archive-date=21 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160121171520/http://www.musawwarat.com/about-musawwarat/the-great-enclosure/ |dead-url=yes }}</ref> Ètò ibi tí wọ́n ń lò kò tíì jọra ní Nubia àti Íjíbítì ìgbàanì. Gẹ́gẹ́ bí Hintze ti sọ, "ètò ilẹ̀ tó díjú ti ilé gbígbòòrò yìí kò ní ìbáramu ní gbogbo àfonífojì Náílì".[1] Àwọn àgbàlá náà ní tẹ́ḿpìlì mẹ́ta (tó ṣeé ṣe), ọ̀nà àbáwọlé, àwọn ògiri ìsàlẹ̀ tí kò ní jẹ́ kí ohunkóhun kan ayé òde, nǹkan bí ogún ọ̀wọ̀n, àwọn gígun àti àwọn ibi ìdáná omi méjì.[2][3] Àríyànjiyàn kan wà nípa ète àwọn ilé náà, pẹ̀lú àwọn àbá ìṣáájú pẹ̀lú kọ́lẹ́ẹ̀jì, ilé ìwòsàn, àti àgọ́ ìdánilẹ́kọ̀ọ́ erin.[4] Arnekhamani ló kọ́ Tẹ́ḿpìlì Kìnnìún, ó sì ní àwọn àkọsílẹ̀ nínú àwọn àwòrán ara Íjíbítì, àwọn àwòrán erin àti kìnnìún ní ẹ̀yìn ògiri inú, àti àwọn àwòrán Apedemak tí a fi ṣe àfihàn gẹ́gẹ́ bí ọlọ́run orí mẹ́ta lórí ògiri òde.[5] Idáná Ńlá náà jẹ́ ohun pàtàkì láti pa òjò tó pọ̀ tó ní àsìkò kúkúrú àti òjò. Ó jẹ́ 250 m ní ìwọ̀n ìlà àti 6.3 m ní jíjìn.<ref>Claudia Näser; The Great Hafir at Musawwarat as-Sufra. Fieldwork of the Archaeological Mission of Humboldt University Berlin in 2005 and 2006. On: Between the Cataracts. Proceedings of the 11th Conference of Nubian Studies. Warsaw University, 27 August – 2 September 2006; In: Polish Centre of Mediterranean Aerchaeology University of Warsaw. PAM Supplement Series 2.2./1-2.</ref> Kandake (ti a maa n pe ni Candace ni ede Latin) jẹ ọrọ ti awọn eniyan Meroe n lo fun arabinrin ọba ilẹ Kush; nitori eto ajogunba ti o da lori ila idile iya, obinrin yii ni yoo bi ẹni ti yoo jẹ ọba ti o tẹle e, eyi si jẹ ki o di iya ọba. Gẹgẹbi oniwadi Basil Davidson ṣe sọ, o kere tan awọn ayaba ilẹ Kush mẹrin — Amanirenas, Amanishakheto, Nawidemak ati Amanitore — ni o ṣee ṣe ki wọn ti lo apakan igbesi aye wọn ni Musawwarat es-Sufra.[1] Pliny kọwe pe "Ayaba awọn ara Ethiopia" ni wọn n pe ni Candace, o si tọka si pe awọn ara Ethiopia ti ṣẹgun ilẹ Syria atijọ ati agbegbe Okun Mediterranean.[2] Ni ọdun 25 BC, Kandake ilẹ Kush ti a n pe ni Amanirenas — gẹgẹbi Strabo ṣe royin rẹ — kọlu ilu Syene (ti a mọ si Aswan loni) ti o wa labẹ iṣakoso Ijọba Romu; gẹgẹbi igbese lati gbẹsan, Emperor Augustus pa ilu Napata run.[3][4] Ninu itan Bibeli ti Majẹmu Titun, oṣiṣẹ kan ti o n ṣakoso iṣura "Candace, ayaba awọn ara Ethiopia", ti o n pada lati irin-ajo rẹ si Jerusalemu, pade Filipi Onihinrere, o si gba baptisi..<ref>{{bibleverse||Isaiah|53:7–8|131}}</ref><ref>{{bibleverse||Acts|8:39|ESV}}</ref> ==== Achaemenid period ==== [[Fáìlì:Xerxes_detail_Ethiopian.jpg|thumb|''Kušiya'' soldier of the [[Achaemenid army]], circa 480 BC. [[Xerxes I]] tomb relief.]] [[Fáìlì:Marble_head_of_Nubian_denizen.jpg|thumb|200x200px|Marble portrait of a Nubian ca. 120–100 BC<ref>{{Cite web|title=Head of a Man with Tight, Curly Hair|url=https://www.brooklynmuseum.org/objects/3790|access-date=18 October 2025|website=Brooklyn Museum|language=en-US}}</ref>]] Herodotus mẹnuba igbiyanju Cambyses II, ọba ilẹ Persia (ti idile Achaemenid), lati kọlu ilẹ Kush; sibẹsibẹ, o sọ pe "igbiyanju rẹ kuna patapata ninu aginju".[1]:65–66 Derek Welsby sọ pe "awọn ọjọgbọn ti ṣiyemeji boya irin-ajo ogun Persia yii tii waye ri, ṣugbọn... awọn ẹri lati ibi iwakusa fihan pe ile-iṣọ Dorginarti, ti o wa nitosi ibi isubu omi keji (second cataract), ni o ṣiṣẹ gẹgẹbi aala guusu ilẹ Persia.""<ref name="Welsby" />{{rp|65–66}}<ref>{{cite book|last1=Dandamaev|first1=M. A.|title=A Political History of the Achaemenid Empire|date=1989|publisher=BRILL|isbn=90-04-09172-6|pages=80–81|url=https://books.google.com/books?id=ms30qA6nyMsC&pg=PA80|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Curtis|first1=John|last2=Simpson|first2=St John|title=The World of Achaemenid Persia: History, Art and Society in Iran and the Ancient Near East|date=2010|publisher=I.B.Tauris|isbn=978-0-85771-801-3|page=222|url=https://books.google.com/books?id=IoQAAwAAQBAJ&pg=PA222|language=en}}</ref><ref name=":11">{{cite book|last1=Brosius|first1=Maria|title=A History of Ancient Persia: The Achaemenid Empire|date=2021|publisher=John Wiley & Sons|url=https://books.google.com/books?id=gJCUzQEACAAJ|isbn=978-1444350920}}</ref> ==== Ptolemaic period ==== Ìjọba Ptolemy ti ilẹ̀ Gíríìsì, lábẹ́ àkóso Ptolemy Kejì Philadelphus, gbógun ti ilẹ̀ Nubia ní ọdún 275 ṣááju ìgbà tí wọ́n ń pè ní Sàkánì Àkókò Tiwa (BC), wọ́n sì gba apá àríwá ilẹ̀ náà tí ó gùn tó máìlì méjìlá sí abẹ́ àkóso wọn; agbègbè tí wọ́n wá ń pè ní 'Dodekaschoinos' (tó túmọ̀ sí 'ilẹ̀ tí ó gùn tó máìlì méjìlá') lẹ́yìn náà.[1] Ní àwọn ọdún 160s àti 150s ṣááju ìgbà tí wọ́n ń pè ní Sàkánì Àkókò Tiwa (BC), Ptolemy Kẹfà náà tún fi agbára ìjọba Ptolemy mú ipò àkóso rẹ̀ le lórí apá àríwá ilẹ̀ Nubia.<ref name=":12">{{cite book|last=Török|first=László|title=Between Two Worlds: The Frontier Region Between Ancient Nubia and Egypt, 3700 BC-AD 500|publisher=Brill|year=2009|location=Leiden, New York, Köln|url=https://books.google.com/books?id=irbP2hHqDAwC|isbn=978-90-04-17197-8|pages=400–404}}</ref><ref name="G325">{{harvnb|Grainger|2010|p=325}}</ref> Ko si igbelesilẹ kankan ti o fihan pe ija wa laarin awọn eniyan Kush ati awọn Ptolemy. Sibẹsibẹ, iṣọtẹ nla kan waye ni opin akoko ijọba Ptolemy Kẹrin, o si ṣee ṣe ki awọn eniyan Kush gbiyanju lati dabọ si awọn ọrọ ijọba Ptolemy.[1]:67 A gbagbọ pe eyi ni o fa ki Ptolemy Karun pa orukọ Arqamani rẹ kuro lori awọn akọsilẹ ni Philae.[1]:67 "Arqamani kọ yara iwọle kekere kan si tẹmpili ti Ptolemy Kẹrin kọ ni Pselchis, o si tun kọ tẹmpili kan ni Philae nibi ti Ptolemy ti ṣe iranlọwọ lati kọ yara iwọle kan."[1]:66 Ẹri wa ti o fihan pe awọn Ptolemy gba agbegbe kan ti o jinna si guusu titi de ibi ti a n pe ni 'Second Cataract' (ibi ti omi Odò Nile ti n ṣan laarin awọn apata nla ni ipele keji), ṣugbọn awọn ohun ti a ṣẹṣẹ ri ni Qasr Ibrim, gẹgẹbi "ai si awọn ohun elo amọ ti awọn Ptolemy rara," ti mu ki a ṣiyemeji nipa bi iṣakoso wọn ṣe munadoko to.[1]:67 Awọn ija nipa ẹni ti yoo jọba fa ki awọn Ptolemy fi agbegbe naa silẹ, nitorinaa "awọn eniyan Kush tun gba agbegbe naa pada labẹ iṣakoso wọn... pẹlu gbigba Qasr Ibrim" (ti awọn eniyan Kush gba) ati fifi awọn ọmọ-ogun si awọn ibi miiran..<ref name="Welsby" />{{rp|67}} ==== Roman period ==== Gẹ́gẹ́ bí Welsby ṣe sọ, lẹ́yìn tí àwọn ará Róòmù ti gba ìṣàkóso ilẹ̀ Egypt, wọ́n ṣe àdéhùn pẹ̀lú àwọn ará Kush ní Philae, wọ́n sì fi ìpínelẹ̀ gúúsù ilẹ̀ Egypt lábẹ́ àkóso Róòmù sí Aswan.[1]:67 Theodore Mommsen àti Welsby sọ pé Ìjọba Kush di ìjọba tí ó wà lábẹ́ àkóso tàbí ìtọ́sọ́nà Róòmù, èyí tí ó jọ ipò tí ó wà nígbà ìṣàkóso àwọn Ptolemy ní Egypt. Ìfẹ́-ọkàn àwọn ará Kush láti gbòòrò sí i àti owó-orí tí ó pọ̀ jù tí Róòmù ń gba jẹ́ àwọn ìdí méjì tí wọ́n rò pé ó fa ìdìtẹ̀ tí àwọn ọmọ-ogun Kush ṣe àtìlẹ́yìn fún.[1]:67–68 Àwọn òpìtàn ìgbàanì, Strabo àti Pliny, ṣe àlàyé nípa ìforígbárí náà pẹ̀lú ilẹ̀ Egypt lábẹ́ àkóso Róòmù.<ref name=":14" /> [[Fáìlì:Relief_of_Arikankharer_slaying_his_enemies_(Worcester_Art_Mus_1922.145)_01.jpg|right|thumb|Meroitic prince Arikhankharer smiting his enemies, first century AD ([[Worcester Art Museum]], Worcester, MA)]] Strabo ṣe apejuwe ogun kan pẹlu awọn ara Romu ni ọrundun akọkọ ṣaaju akoko Kristi (BC). O sọ pe awọn ara Kush "kọlu ilu Aswan pẹlu ọmọ-ogun ti o ni awọn ọkunrin 30,000, wọn si fọ awọn ere ọba Romu... ni Philae."[1]:68 Wọn ri ori ere idẹ ti o tobi ju ti eniyan lọ, ti o jẹ ti ọba Augustus, ti a sin si ilẹ ni Meroë ni iwaju tẹmpili kan.[1]:68 Lẹhin awọn iṣẹgun akọkọ ti Kandake (tabi "Candace") Amanirenas lori ilẹ Egipti ti awọn Romu n ṣakoso, awọn ara Kush padanu ogun naa, wọn si kọlu ilu Napata.[2] Isubu Napata ko mu iparun nla ba awọn ara Kush, bẹẹ si ni ko dẹruba Amanirenas to lati da a duro lati tun ba awọn ọmọ-ogun Romu ja. Ni ọdun 22 BC, ẹgbẹ ọmọ-ogun nla ti awọn ara Kush gbe lọ si ariwa pẹlu ero lati kọlu Qasr Ibrim.[3] Nigbati wọn fun Petronius ni iroyin nipa gbigbe wọn yii, o tun rin irin-ajo lọ si guusu, o si ṣaṣeyọri lati de Qasr Ibrim ki o si mu aabo rẹ lagbara ṣaaju ki awọn ara Kush ti n bọ fun ogun to de. Welsby sọ pe lẹhin ikọlu awọn ara Kush lori Primis (Qasr Ibrim),[1]:69–70 awọn ara Kush ran awọn aṣoju lati wa ọna fun adehun alaafia pẹlu Petronius, eyi si ṣaṣeyọri pẹlu awọn ipo ti o dara fun wọn.[2] Iṣowo laarin awọn orilẹ-ede mejeeji pọ si, wọn si fa aala laarin Romu ati Egipti gbooro titi de "Hiera Sykaminos (Maharraqa)."[172]:149[1]:70 Eto yii "mu alaafia wa fun pupọ julọ ninu ọdun 300 ti o tẹle e," ko si si "ẹri ti o daju nipa awọn ija miiran ti o waye lẹhin rẹ."[1]:70<ref name="NubianFoundation" /> Ni akoko yii, a pin awọn apakan oriṣiriṣi agbegbe naa si awọn ẹgbẹ kekere pẹlu awọn oludari (tabi awọn olori ogun) tiwọn, ti olukuluku wọn n dari awọn ẹgbẹ kekere ti awọn ọmọ-ogun agbanisi-ṣiṣẹ. Wọn ja fun iṣakoso agbegbe ti a mọ ni bayi gẹgẹbi Nubia ati awọn agbegbe ti o wa ni ayika rẹ, eyi si jẹ ki gbogbo agbegbe naa di alailagbara ati ni ewu ikọlu. Ni ipari, Ijọba Aksum ti o ṣẹṣẹ n dagbasoke ni guusu, ti Ọba Ezana n ṣe akoso rẹ, ṣẹgun Meroë. Wọn ri okuta iranti kan ti o ni kikọ ni ede Ge'ez, ti o jẹ ti oludari Aksum kan ti a ko darukọ orukọ rẹ ṣugbọn ti a gbagbọ pe o jẹ Ezana, ni ibi ti ilu Meroë ti wa tẹlẹ. Gẹgẹbi apejuwe ti a kọ ni ede Giriki, oun ni "Ọba awọn ara Aksum ati awọn ara Omerite" (iyẹn ni, Ọba Aksum ati Himyar). Ó ṣeé ṣe kí ọba yìí ti jọba ní àkókò kan ní nǹkan bí ọdún 330 Sànmánì Tiwa (AD). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ògbógi kan túmọ̀ àwọn àkọsílẹ̀ wọ̀nyí gẹ́gẹ́ bí ẹ̀rí pé àwọn ará Axum pa ìjọba Meroë run, àwọn mìíràn tọ́ka sí pé àwọn ẹ̀rí láti ibi ìwádìí nípa àwọn ohun ìgbàanì fi hàn pé ìṣubú wáyé ní ti ọrọ̀-ajé àti òṣèlú ní Meroë ní nǹkan bí ọdún 300 Sànmánì Tiwa. Pẹ̀lúpẹ̀lù, àwọn kan ka òkúta ìrántí náà sí ìrànlọ́wọ́ ní ti ogun láti ọ̀dọ̀ Aksum sí Meroë láti dènà ìṣọ̀tẹ̀ àti ìdìtẹ̀. Láti àkókò yẹn lọ, àwọn ará Róòmù bẹ̀rẹ̀ sí ní pe agbègbè náà ní Nobatia<ref name=":15" />. === Christian Nubia === {{Main|Makuria|Nobadia|Alodia}} [[Fáìlì:Autor_nieznany,_Biskup_Marianos_pod_opieką_Chrystusa_i_Matki_Boskiej._Malowidło_ścienne.jpg|thumb|Wall painting from [[Faras]], first half of 11th c AD, [[National Museum, Warsaw|National Museum in Warsaw]]]]<!--[[File:A post-Meroitic era Nubian royal crown from Ballana Tomb 118 by John Campana.jpg|thumb|The crown of a local [[Nubian kings|Nubian king]] who ruled between the collapse of the [[Meroitic period|Meroitic dynasty]] in 350 or 400 CE and the founding of the Christian kingdom of Nubia in 600 CE. It was found in Tomb 118 at [[Ballana]] in Lower Nubia by the British Egyptologist [[Walter Bryan Emery|W.B. Emery]]]]--> Ni nkan bii ọdun 350 AD, Ijọba Aksum kọlu agbegbe yii, ijọba Meroitic si ṣubu. Awọn ijọba kekere mẹta ti awọn Kristiani rọpo rẹ: eyi ti o wa ni ariwa julọ ni Nobatia (ilu nla rẹ jẹ Pachoras; ti a mọ si Faras ni Egipti ode-oni) ti o wa laarin ibi isubu omi (cataract) akọkọ ati keji ti Odò Nile; ni aarin ni Makuria (ilu nla rẹ jẹ Old Dongola), ati ni guusu julọ ni Alodia (ilu nla rẹ jẹ Soba). Ọba Silky ti Nobatia ṣẹgun awọn Blemmyes, o si kọ akọsilẹ iṣẹgun rẹ sinu ogiri tẹmpili Talmis (ti a mọ si Kalabsha ni ode-oni) ni ede Giriki ni nkan bii ọdun 500 AD.<ref name=":16" /> A ti mu ẹsin Kristiani wá si agbegbe yii ni ọrundun kẹrin: Bishop Athanasius ti Alexandria yan Marcus gẹgẹbi Bishop ti Philae ṣaaju ki o to ku ni ọdun 373 AD. John ti Ephesus ṣe akọsilẹ pe alufaa Miaphysite kan ti a npè ni Julian yi ọba ati awọn ọlọla ilẹ Nobatia pada si ẹsin Kristiani ni nkan bii ọdun 545 AD. O tun kọwe pe ijọba Alodia yi pada si ẹsin naa ni nkan bii ọdun 569. Sibẹsibẹ, John ti Biclarum kọwe pe ijọba Makuria yi pada si ẹsin Catholic ni ọdun kanna, eyi ti o fihan pe o ṣee ṣe ki John ti Ephesus ti ṣe aṣiṣe. Iyemeji si wa nipa ẹri John nitori akọsilẹ kan ninu itan ti Patriarch ti Greek Orthodox ti Alexandria, Eutychius ti Alexandria, ṣe; eyi ti o sọ pe ni ọdun 719 AD, ijọba Nubia yi ifaramọ rẹ pada lati ọdọ Greek Orthodox Church si Coptic Orthodox Church. Lẹhin ti Nubia ti gba ẹsin Kristiani ni ifowosi, ẹsin Isis ti Philae tun wa fun awọn eniyan Nubia. Aṣẹ Theodosius I (ọdun 390 AD) ko ni imuse ni Philae. Awọn igbiyanju nigba ti o ya lati fopin si ẹsin Isis fa ija pẹlu ohun ija laarin awọn eniyan Nubia ati awọn ara Romu. Nikẹhin, ni ọdun 453 AD, wọn fowo si adehun kan ti o mọ awọn ẹtọ ẹsin ibile ti awọn eniyan Nubia ni Philae.<ref name=":17" /> Ni ọrundun keje, ijọba Makuria gbooro sii, o si di agbara ti o jọba lori agbegbe naa. O lagbara to lati da idagbasoke ẹsin Islam duro ni guusu lẹhin ti awọn Arabu ti gba ilẹ Egipti. Lẹhin ọpọlọpọ igbiyanju lati gba ilẹ naa ti ko ṣaṣeyọri, awọn oludari Musulumi tuntun ṣe adehun pẹlu Dongola, ti a mọ si *Baqt*, lati gba laaye fun ifọkanbalẹ ati iṣowo; eyi da lori sisan owo-ori lododun ti awọn eniyan Nubia yoo san fun Gomina Musulumi ni Aswan, eyi ti o ni awọn ẹrú ati awọn ohun miiran ninu; adehun naa tun ṣe idaniloju pe a o da eyikeyi ẹrú ti o sa lọ pada si Nubia.[1] Wọn tẹle adehun yii fun ọgọrun-un mẹfa ọdun.[1] Ni gbogbo akoko yii, awọn ohun akọkọ ti Nubia n ta si okeere ni eso *date* ati awọn ẹrú, botilẹjẹpe wọn tun n paṣipaarọ eyin erin ati wura fun awọn ohun elo amọ, aṣọ, ati gilasi lati Egipti.[2] Bi akoko ti n lọ, wiwa awọn oniṣowo Arabu mu ẹsin Islam wa si Nubia, o si rọpo ẹsin Kristiẹni diẹ diẹ. Lẹhin idaduro ninu sisan owo-ori ẹrú lododun, oludari Mamluk ti Egipti kọlu ilẹ naa ni ọdun 1272, o si kede ara rẹ gẹgẹbi oludari lori idaji ilẹ Nubia.[1] Botilẹjẹpe awọn igbasilẹ wa nipa Biṣọọbu Timothy ni Qasr Ibrim ni ọdun 1372, agbegbe iṣẹ rẹ pẹlu Faras. O tun han gbangba pe wọn ti yi ile ijọsin nla ti Dongola pada si mọṣalaṣi ni ọdun 1317.[3]<ref name=":17" /> Wiwa awọn Arabu ati awọn eniyan Nubia si Egipti ati Sudan ti ṣe alabapin si piparẹ idanimọ awọn eniyan Nubia lẹhin ti ijọba Nubia ti o kẹhin wo lulẹ ni ayika ọdun 1504. Pupọ julọ ninu awọn eniyan Nubia jẹ Musulumi ni akoko yii, ati pe ede Arabu ni ede akọkọ ti wọn n lo fun ibaraẹnisọrọ, ni afikun si ede abinibi wọn, eyi tii ṣe ede Nubia. A le rii ẹya pataki ti o ya awọn eniyan Nubia sọtọ ninu aṣa wọn (bi wọn ṣe n wọ aṣọ, ijó, awọn aṣa ati ilana, ati orin)..<ref name="G325" /> === Islamic Nubia === {{main|Islamization of Sudan}}{{further|Turco-Egyptian conquest of Sudan (1820–1824)#Invasion of Nubia}}Ni ọrundun kẹrinla, ijọba Dongola ṣubu, agbegbe naa si pinya, awọn Larubawa si gba a mọra labẹ iṣakoso wọn. Awọn igba pupọ wa ti awọn Larubawa kọlu agbegbe naa, ti wọn si da awọn ijọba kekere silẹ ni awọn ọrundun ti o tẹle e. Apa ariwa Nubia wa labẹ iṣakoso Egipti, nigba ti apa gusu wa labẹ iṣakoso Ijọba Sennar ni ọrundun kẹrindilogun. Gbogbo agbegbe naa wa labẹ iṣakoso Egipti lakoko ijọba Muhammad Ali ni ibẹrẹ ọrundun kọkandinlogun, nigba ti o wa di agbegbe ti Ilu Gẹẹsi ati Egipti n ṣakoso pọ ni igba ti o ya.<ref name=":12" /> == Ìwádìí ìṣẹ̀dálẹ̀ ayé àtijọ́ ti ọ̀rúndún kọkànlélógún == Paleo-demografi ti Nubians lati Oke Paleolithic si ipari 16th orundun BC ni Aleksandra Pudlo ṣe atupale. Awọn olugbe akoko Mesolithic ni a ṣe afihan bi logan ati giga, pẹlu asọtẹlẹ alveolar to lagbara. Lakoko Neolithic, Nubians ko logan ati kukuru, ni idaduro diẹ ninu asọtẹlẹ, ṣugbọn nini awọn iyipada apẹrẹ oju ati itọka imu dín. Lori akoko ti ọdun 8,500, awọn ẹya naa ti yi alefa akude kan. Awọn oriṣiriṣi awọn fọọmu ti ara ẹni ti o waye ni a kà ni abajade ti apapọ awọn ami-ara ọtọtọ meji, pẹlu Pudlo ti pari: "Awọn ara ilu Nubian ko jẹ olugbe isokan. Bẹni oju-ọjọ tabi awọn ipo agbegbe kan pato ni agbegbe ti wọn gbe ni o ṣe iranlọwọ fun iru isokan." O ṣee ṣe pe awọn olugbe ni ipa nipasẹ awọn igbi ijira ti n bọ lati ariwa, ṣugbọn awọn agbeka wọnyi ko ṣe idiwọ awọn olubasọrọ leralera ti awọn eniyan Nubia pẹlu awọn agbegbe miiran siwaju guusu ni Afirika..<ref name=":16">{{Cite journal|last=Pudło|first=Aleksandra|date=1999|title=Population of Nubia up to the 16th century BC|url=https://www.academia.edu/33460334|journal=Anthropological Review|volume=62|pages=57–66|doi=10.18778/1898-6773.62.07|issn=2083-4594|doi-access=free|hdl=10593/3408|hdl-access=free}}</ref> Wọn ṣe àkọsílẹ̀ àwọn àbájáde ìwádìí kan ní ọdún 2016 lórí àwọn ìyókù egungun àwọn ará Nubia tí ó wà fún àkókò tí ó tó ẹgbẹ̀rún lọ́nà mọ́kànlá (11,000) ọdún: "Ní àpapọ̀, àwọn àbájáde wa fi hàn pé ìyípadà ńlá wáyé nínú ìrísí egungun orí láàrin àkókò Mesolithic àti ti àwọn ènìyàn tí a mọ̀ sí 'A-group', nígbà tí kò sí ìyípadà pàtàkì kankan nínú ìrísí egungun orí láàrin àwọn 'A-group' àti àwọn ẹgbẹ́ àwọn àgbẹ̀ tí ó wá lẹ́yìn wọn. Ní ti egungun erékùn (ẹ̀rẹ̀kẹ́ ìsàlẹ̀), a rí ìyípadà tí ó tóbi jùlọ nínú ìrísí rẹ̀ láàrin àkókò Mesolithic àti ti 'A-group', ṣùgbọ́n a tún rí ìyàtọ̀ nínú ìrísí láàrin àwọn àgbẹ̀ àkọ́kọ́ (àwọn ẹgbẹ́ A àti C) àti àwọn ẹgbẹ́ àwọn àgbẹ̀ tí ó wá lẹ́yìn wọn (àwọn tí ó jẹ́ ti àkókò Pharaonic àti Meroitic)." Wọn sọ pé àwọn ìyípadà wọ̀nyí jẹ́ nítorí àwọn nǹkan bíi bí àwọn ènìyàn ṣe ń bá ipò àyíká wọn mu (adaptation), wíwọlé àwọn ènìyàn tuntun, àti ìṣípò àwọn àgbẹ̀. Síbẹ̀síbẹ̀, àwọn òǹkọ̀wé náà parí ọ̀rọ̀ wọn nípa sísọ pé ó pọn dandan láti ṣe àfikún ìwádìí pẹ̀lú àwọn àpẹẹrẹ (samples) tí ó pọ̀ sí i, àti nípa lílo àpapọ̀ àwọn ọ̀nà ìtúpalẹ̀ ìrísí (morphometric analyses) àti ìwádìí nípa DNA àtijọ́..<ref name=":15">{{Cite journal|last1=Galland|first1=Manon|last2=Van Gerven|first2=Denis P.|last3=Von Cramon-Taubadel|first3=Noreen|last4=Pinhasi|first4=Ron|date=9 August 2016|title=11,000 years of craniofacial and mandibular variation in Lower Nubia|journal=Scientific Reports|language=en|volume=6|issue=1|article-number=31040|doi=10.1038/srep31040|doi-access=free|pmid=27503560|issn=2045-2322|pmc=4977491|bibcode=2016NatSR...631040G}}{{Creative Commons text attribution notice|cc=by4|from this source=yes}}</ref> Ni ọdun 2003, onimọ-jinlẹ nipa awọn ohun-elo atijọ Charles Bonnet dari ẹgbẹ kan ti awọn onimọ-jinlẹ lati Switzerland lati ṣe iwakiri nitosi Kerma, wọn si ṣawari akojọpọ awọn ere nla ti a fi okuta granite dudu ṣe, ti n ṣe afihan awọn Farao ti Ijọba kẹkar dinlọgọrun (25th Dynasty) ti Egipti; awọn ere wọnyi wa ni ifihan ni Ile-iṣọ Aworan Kerma (Kerma Museum) ni bayi. Lara awọn ere naa ni awọn ti awọn Farao meji ti o kẹhin ninu ijọba yẹn, Taharqa ati Tanoutamon; a si ṣapejuwe awọn ere wọn gẹgẹbi "awọn iṣẹ-ọnà ti o ga julọ ti o wa laarin awọn ti o ṣe pataki julọ ninu itan-akọọlẹ iṣẹ-ọnà".[1] Iwadi lori iwọn ati apẹrẹ agbarkari (craniometric analysis) ti awọn egungun atijọ lati Kerma, eyiti o fi wọn wé awọn ẹgbẹ eniyan miiran ti o ti gbe ni Afonifoji Nile ati agbegbe Maghreb tẹlẹ, fihan pe wọn jọ awọn eniyan Egipti ti igba atijọ ti agbegbe Naqada (4000–3200 BC) ni apẹrẹ ara.[2] Iwadi lori awọn abuda eyin ti awọn egungun Kerma fihan ibatan pẹlu ọpọlọpọ awọn ẹgbẹ eniyan ti o ngbe ni Afonifoji Nile, agbegbe Horn of Africa, ati Ariwa-ila-oorun Afirika, paapaa julọ pẹlu awọn ẹgbẹ eniyan atijọ miiran lati aarin ati ariwa Sudan. Lara awọn ẹgbẹ eniyan ti a ṣe iwadi lori wọn, awọn eniyan Kerma ni o sunmọ julọ si awọn eniyan Kush ni agbegbe Upper Nubia, awọn ti o ni aṣa A-Group ni Lower Nubia, ati awọn ara Ethiopia.<ref name=":9">{{cite web|last1=Haddow|first1=Scott Donald|title=Dental Morphological Analysis of Roman Era Burials from the Dakhleh Oasis, Egypt|url=http://discovery.ucl.ac.uk/1370585/1/HADDOW_PHD_THESIS.pdf|publisher=Institute of Archaeology, University College London|access-date=2 June 2017}}</ref> == Awọn ọran ode oni == {{Further|Nubian people}}A pín agbegbe Nubia láàárín ilẹ̀ Egypt àti Sudan lẹ́yìn tí àkókò ìṣàkóso àwọn òkèèrè parí, tí wọ́n sì dá Orílẹ̀-èdè Olómìnira ti Egypt sílẹ̀ ní ọdún 1953; lẹ́yìn náà, Orílẹ̀-èdè Olómìnira ti Sudan ya ara rẹ̀ sọ́tọ̀ kúrò ní ọ̀dọ̀ Egypt ní ọdún 1956.<ref name=":11" /> Ni ibẹrẹ awọn ọdun 1970, a fi agbara mu ọpọlọpọ awọn eniyan Nubia lati Egipti ati Sudan lati kuro ni ibi ti wọn n gbe, lati le pese aaye fun Adagun Nasser lẹyin ti a kọ awọn idido omi ni Aswan.[1] A le ri awọn abule awọn eniyan Nubia ni apa ariwa Aswan, ni eti iwọ-oorun odo Nile ati ni Erekusu Elephantine. Ni bayi, ọpọlọpọ awọn eniyan Nubia n gbe ni awọn ilu nla bii Cairo ati Khartoum.<ref name="NubianFoundation">{{Cite web|url=http://nubianfoundation.org/about-nubia/|title=About Nubia|date=2018|website=Nubian Foundation|access-date=31 July 2019}}</ref> == DNA àtijọ́ == Ní ọdún 2014, wọ́n rí egungun ọmọdékùnrin kékeré kan nígbà tí wọ́n ń ṣe iṣẹ́ àwárí ní agbègbè tí a mọ̀ lónìí sí Wadi Halfa—èyí tí ó jẹ́ ti Àkókò Kristiani (ọdún 500-1400 AD)—tí ó sì wà ní nítòsí ibi tí a ń pè ní 'Second Cataract' ti Odò Nile ní Orílẹ̀-èdè Sudan. Àwọn àbájáde láti inú ìtúpalẹ̀ tí a mọ̀ sí Principal Component Analysis (PCA) fi hàn pé ẹni náà wà láàrin àwọn ẹgbẹ́ àwọn ará Áfíríkà àti àwọn ará Yúróòpù. Pẹ̀lúpẹ̀lú, wọ́n fi ẹni náà sínú ẹgbẹ́ 'mitochondrial haplogroup L5a1a', èyí tí í ṣe ẹ̀ka kan lára ​​ẹgbẹ́ 'haplogroup L5' àtijọ́ tí ó ní ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀ ní Ìlà-oòrùn Áfíríkà.<ref name=":8">{{Cite web|url=https://www.researchgate.net/publication/275031788|publisher=Emory University and Trinity College Dublin|last1=Sirak|first1=K.|last2=Armelagos|first2=G.|last3=Bradley|first3=D.|last4=Gamba|first4=C.|last5=Jones|first5=E.|last6=Pinhasi|first6=R.|date=2014|title=Ancient DNA analysis of an infant from Sudanese Nubia (ca 500–1400 C.E.)|s2cid=173527929}}</ref> Ìwádìí mìíràn ní ọdún 2015 ṣe àyẹ̀wò ẹni kan tí ó jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Nubia láti ibi ìwakùsà kan ní Kulubnarti. Wọ́n fojú díwọ̀n pé ìpilẹ̀ṣẹ̀ agbègbè ẹni náà súnmọ́ ti àwọn ènìyàn agbègbè Àárín Gbùngbùn Ìlà-oòrùn (Middle East) àti ti àwọn ará Àárín Gbùngbùn àti Gúúsù Ásíà jù ti àwọn ènìyàn ilẹ̀ Áfíríkà lọ.<ref name=":17">{{Cite web|last1=Sirak|first1=K.|last2=Fernandes|first2=D.|last3=Connell|first3=Sarah|last4=Pinhasi|first4=R.|date=2015|title=No longer the 1%: Optimizing ancient DNA yield from Saharan African samples|url=https://www.researchgate.net/publication/275031861|publisher=Department of Anthropology, Emory University, Atlanta, School of Archaeology, University College Dublin, Ireland}}</ref> Sirak àti àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ (ní ọdún 2021) gba àti ṣe àyẹ̀wò gbogbo àkópọ̀ àbùdá apilẹ̀-ẹ̀dá (genome) ti àwọn ènìyàn mẹ́rìndínláàádọ́ta (66) láti ibi ìwalẹ̀-tẹ́lẹ̀ ní Kulubnarti, ní àríwá agbègbè Nubia láàrin ibi tí omi odò Náílì ti ń ṣàn pẹ̀lú ìṣòro (ti a mọ̀ sí 'cataract') kejì àti kẹta, nítòsí ààlà ilẹ̀ Egypt ti òde-òní; àwọn ènìyàn wọ̀nyí sì gbé ní àkókò ìgbàlódé Kristẹni, láàrin ọdún 650 sí 1000 AD. A gba àwọn àpẹẹrẹ wọ̀nyí láti ibi ìsìnkú méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Àyẹ̀wò fi hàn pé àkópọ̀ apilẹ̀-ẹ̀dá wọn jẹ́ àdàpọ̀ láàrin àwọn ẹ̀yà ìran West Eurasian (láti apá ìwọ̀-oòrùn Eurasia) àti àwọn ẹ̀yà ìran Sub-Saharan tí ó jẹ mọ́ àwọn Dinka; níbi tí ó ti jẹ́ pé nǹkan bíi ìdá ọgọ́ta nínú ọgọ́rùn-ún (60%) jẹ́ ìran West Eurasian—èyí tí ó ṣeé ṣe kí ó ti ọ̀dọ̀ àwọn ará Egypt ìgbàanì wá, ṣùgbọ́n tí ó jọ ti àwọn ènìyàn agbègbè Levant ní Àkókò Bronze tàbí Iron—nígbà tí nǹkan bíi ìdá ogójì nínú ọgọ́rùn-ún (40%) jẹ́ ìran tí ó jẹ mọ́ àwọn Dinka. Awọn ibi-isinku mejeeji ko fi iyatọ nla han ninu ipin awọn ohun-ini ajogunba wọn lati agbegbe West Eurasia tabi lati ọdọ awọn eniyan Dinka. Awọn awari wọnyi, pẹlu wiwa awọn ibatan ti o wa laarin awọn eniyan ti a sin ni awọn ibi-isinku mejeeji gẹgẹ bi awọn itupalẹ ṣe fi han, fihan pe awọn eniyan ti o wa ni ibi-isinku R ati S jẹ apakan ẹgbẹ eniyan kan naa; eyi si ri bẹẹ laika awọn iyatọ ninu ọna isinku ati awọn ẹri ti a ri nipa igbesi-aye wọn—eyiti o fihan pe awọn ipele awujọ wa—si. Bótilẹ́jẹ́pé àwọn ọmọ Nubia ti ìgbàlódé jọ àwọn ọmọ Nubia ti Kulubnarti ní ìrísí lójú-òkè (gẹ́gẹ́ bí àbájáde PCA ṣe fi hàn), a rí i pé wọn kì í ṣe àwọn tí wọ́n wá tààrà láti ọ̀dọ̀ àwọn ọmọ Nubia ti Kulubnarti láìsí àfikún àdàpọ̀ ẹ̀yà mìíràn tó wáyé nígbà tó yá. A ṣàkíyèsí pé àwọn ọmọ Nubia ti ìgbàlódé ní ìpín tó pọ̀ sí i nínú ìran agbègbè Sub-Saharan, pẹ̀lú ìyípadà nínú ìran wọn ti apá ìwọ̀-oòrùn Eurasia (West Eurasian) ní ìfiwéra pẹ̀lú èyí tí a rí nínú àwọn àpẹẹrẹ àtijọ́..<ref name=":14">{{cite journal|last1=Sirak|first1=Kendra A.|last2=Fernandes|first2=Daniel M.|last3=Lipson|first3=Mark|last4=Mallick|first4=Swapan|last5=Mah|first5=Matthew|last6=Olalde|first6=Iñigo|last7=Ringbauer|first7=Harald|last8=Rohland|first8=Nadin|last9=Hadden|first9=Carla S.|last10=Harney|first10=Éadaoin|last11=Adamski|first11=Nicole|last12=Bernardos|first12=Rebecca|last13=Broomandkhoshbacht|first13=Nasreen|last14=Callan|first14=Kimberly|last15=Ferry|first15=Matthew|last16=Lawson|first16=Ann Marie|last17=Michel|first17=Megan|last18=Oppenheimer|first18=Jonas|last19=Stewardson|first19=Kristin|last20=Zalzala|first20=Fatma|last21=Patterson|first21=Nick|last22=Pinhasi|first22=Ron|last23=Thompson|first23=Jessica C.|last24=Van Gerven|first24=Dennis|last25=Reich|first25=David|title=Social stratification without genetic differentiation at the site of Kulubnarti in Christian Period Nubia|journal=Nature Communications|date=14 December 2021|volume=12|issue=1|page=7283|doi=10.1038/s41467-021-27356-8|doi-access=free|pmid=34907168|pmc=8671435|bibcode=2021NatCo..12.7283S}}</ref> Àpẹẹrẹ kan láti agbègbè Lower Nubia tí ó ní ìtàn pípẹ́, ní ibi ìwakùsà Sayala ní Nubia láàárín ọ̀rúndún kẹta sí kẹfà (AD), jẹ́ ti ẹgbẹ́-ẹ̀yà-àbùdá (haplogroup) mtDNA J1c..<ref>{{Cite journal|last1=Loufouma Mbouaka|first1=Alvie|last2=Gamble|first2=Michelle|last3=Wurst|first3=Christina|last4=Jäger|first4=Heidi Yoko|last5=Maixner|first5=Frank|last6=Zink|first6=Albert|last7=Noedl|first7=Harald|last8=Binder|first8=Michaela|date=2021|title=The elusive parasite: comparing macroscopic, immunological, and genomic approaches to identifying malaria in human skeletal remains from Sayala, Egypt (third to sixth centuries AD)|journal=Archaeological and Anthropological Sciences|volume=13|issue=7|page=115|doi=10.1007/s12520-021-01350-z|issn=1866-9557|pmc=8202054|pmid=34149953|bibcode=2021ArAnS..13..115L}}</ref> Ní ọdún 2022, wọ́n ṣe àyẹ̀wò DNA láti ara irun ẹni kan tí ó gbé ní àkókò Kerma (ní nǹkan bíi 4000 ọdún sẹ́yìn), àwọn àbájáde rẹ̀ sì fi hàn pé ó ní ìbáṣepọ̀ jíjinlẹ̀ nípa apilẹ̀-ẹ̀dá (genetic affinity) pẹ̀lú àwọn olùtọ́jú ẹran àkọ́kọ́ láti agbègbè Rift Valley ní ìlà-oòrùn Áfíríkà ní àkókò Pastoral Neolithic; àwọn ènìyàn wọ̀nyí ní nǹkan bíi ìdá 40 nínú ọgọ́rùn-ún (40%) àbínibí láti apá ìwọ̀-oòrùn Eurasia, èyí tí ó wá láti ọ̀dọ̀ àwọn ènìyàn àkókò Levant Chalcolithic. Àbájáde yìí bá ìtàn ìṣí lọ sí gúúsù ti àwọn ènìyàn olùtọ́jú ẹran lẹ́gbẹ̀ẹ́ odò Nile mu, lẹ́yìn tí wọ́n ti fi ìdí kalẹ̀ sí agbègbè Kadruka láti ìbẹ̀rẹ̀ ẹgbẹ̀rún ọdún karùn-ún ṣááju ìgbà tí a wà yìí (5th millennium BC).<ref>{{Cite journal|last1=Wang|first1=Ke|last2=Bleasdale|first2=Madeleine|last3=Le Moyne|first3=Charles|last4=Freund|first4=Cacilia|last5=Krause|first5=Johannes|last6=Boivin|first6=Nicole|last7=Schiffels|first7=Stephan|date=3 December 2022|title=4000-year-old hair from the Middle Nile highlights unusual ancient DNA degradation pattern and a potential source of early eastern Africa pastoralists|journal=Scientific Reports|language=en|volume=12|issue=1|page=20939|doi=10.1038/s41598-022-25384-y|doi-access=free|pmid=36463384|pmc=9719486|bibcode=2022NatSR..1220939W|issn=2045-2322}}</ref><ref name=":10">{{Cite journal|last1=Prendergast|first1=Mary E.|display-authors=etal|date=2019-07-05|title=Ancient DNA reveals a multistep spread of the first herders into sub-Saharan Africa|journal=Science|language=en|volume=365|issue=6448|article-number=eaaw6275|doi=10.1126/science.aaw6275|pmid=31147405|pmc=6827346|bibcode=2019Sci...365.6275P}}</ref> == Nubian Images == <gallery> Fáìlì:Nubian._Female_Figurine,_ca._3500-3100_B.C.E.jpg|Nubian [[terracotta]] female figurine from the Neolithic period ca. 3500–3100 BC [[Brooklyn Museum]] Fáìlì:Nubian_king_with_bow,_Buhen_Fortress.jpg|Nubian king with bow, Buhen Fortress, 1650 BC, Univ. of Chicago Museum Fáìlì:Nubian_Tribute_Presented_to_King_Tutankhamun,_Tomb_of_Huy_MET_DT221112.jpg|Nubian Tribute Presented to the King, Tomb of Huy MET DT221112 Fáìlì:Nubians_bringing_tribute_for_King_Tut,_Tomb_of_Huy.jpg|Nubians bringing tribute for King Tut, Tomb of Huy Fáìlì:Gebel_Barkal_Amun_temple_(B500).JPG|Temple of Amun, Jebel Barkal Fáìlì:Nubia-_2008-_Piramidi_Khartoum-2.jpg|Entrance to Great Enclosure, [[Musawwarat es-Sufra]] Fáìlì:Archaeological_Sites_of_the_Island_of_Meroe-114985.jpg|Column and elephant – part of temple complex in [[Musawwarat es-Sufra]] Fáìlì:A_great_pyramid_at_Meroe_in_1821.jpg|Pyramid of Amanishakheto Fáìlì:Amanishakheto_Jewellery_03.jpg|Jewelry of [[Kandake]] [[Amanishakheto]] Fáìlì:Lion_temple_relief,_Naga_(Sudan).jpg|Copy of relief from [[Naqa]] depicting [[Amanitore]] (second from left), [[Natakamani]] (second from right) and two princes approaching a three-headed [[Apedemak]]. Fáìlì:The_Archer_King,_National_Museum_of_Sudan,_Khartoum,_Sudan,_North-East_Africa_(cropped).jpg|The "Archer King", an unknown king of Meroe, 3rd century BC. [[National Museum of Sudan]]. Fáìlì:Nieznany_-_Malowidło_ścienne_-_Biskup_Petros_pod_opieką_Św._Piotra-1.jpg|Bishop Petros, Christian Nubia Fáìlì:Jebel_Sheikh_Suleiman.jpg|The [[Relief of Gebel Sheikh Suleiman]] probably shows the victory of an early Pharaoh, possibly [[Djer]], over A-Group Nubians circa 3000 BC. Fáìlì:Christian_wall_painting_from_Kalabsha,_Nubia.png|Now gone Christian Nubian wall painting in the [[Temple of Kalabsha]] </gallery> == See also == * [[Doukki Gel]] * [[Kerma culture]] * [[List of monarchs of Kerma]] * [[Kingdom of Kush]] * [[List of monarchs of Kush]] * [[Napata]] * [[Twelfth Dynasty of Egypt]] * [[Twenty-fifth Dynasty of Egypt]] * [[Twenty-fifth Dynasty of Egypt family tree]] * [[Meroë]] * [[Kandake]], Queens of Meroe * [[Military of ancient Nubia]] * [[Nubian pyramids]] * [[Nubiology]] * [[Merowe Dam]] * [[Aethiopia]] == Notes == {{Reflist}} == Further reading == * Adams, William Y. (1977): ''Nubia: Corridor to Africa'', London. * {{Cite journal|last=Adams|first=William Y.|date=February–March 1980|title=Nubia's corridor of time: From the kingdom of Kush to the triumph of Islam|url=https://unesdoc.unesco.org/in/documentViewer.xhtml?v=2.1.196&id=p::usmarcdef_0000074755&file=/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_5f9b266d-d651-4d81-bff4-4e38018bc57e%3F_%3D074755engo.pdf&locale=en&multi=true&ark=/ark:/48223/pf0000074755/PDF/074755engo.pdf#%5B%7B%22num%22%3A151%2C%22gen%22%3A0%7D%2C%7B%22name%22%3A%22XYZ%22%7D%2Cnull%2Cnull%2C0%5D|journal=UNESCO Courrier|volume=Victory in Nubia: The greatest archaeological rescue operation of all time|pages=25–29}} * Bell, Herman (2009): ''Paradise Lost: Nubia before the 1964 Hijra'', DAL Group. * "Black Pharaohs", ''National Geographic'', Feb 2008 * Bulliet et al. (2001): ''Nubia, The Earth and Its Peoples'', pp.&nbsp;70–71, Houghton Mifflin Company, Boston. * Drower M. (1970): ''Nubia A Drowning Land'', London: Longmans. * Emberling, Geoff (2011): ''Nubia: Ancient Kingdoms of Africa''. New York: Institute for the Study of the Ancient World. * Fisher, Marjorie, et al. (2012): ''Ancient Nubia: African Kingdoms on the Nile''. The American University in Cairo Press. * {{cite book|last1=Grainger|first1=John D.|title=The Syrian Wars|url=https://archive.org/details/syrianwars00grai|url-access=limited|date=2010|isbn=978-90-04-18050-5|pages=[https://archive.org/details/syrianwars00grai/page/n299 281]–328|publisher=Brill}} * Hassan, Yusuf Fadl (1973): ''The Arabs and the Sudan'', Khartoum. * Jennings, Anne (1995) ''The Nubians of West Aswan: Village Women in the Midst of Change'', Lynne Reinner Publishers. * O'Connor, David (1993): ''Ancient Nubia: Egypt's Rival in Africa'', Philadelphia, The University Museum, University of Pennsylvania. * Schellinger, Sarah M. (2022). ''Nubia''. London, UK: Reaktion Books Ltd. * {{cite book|author-last=Raue|author-first=Dietrich|title=Elephantine und Nubien vom 4.-2. Jahrtausend v. Chr.|publisher=Walter de Gruyter|location=Berlin/Boston|year=2019|isbn=978-3-11-050105-6}} * Thelwall, Robin (1982) 'Linguistic Aspects of Greater Nubian History', in Ehret, C. & Posnansky, M. (eds.) ''[https://web.archive.org/web/20050403072826/http://thenubian.net/aspect.php The Archeological and Linguistic Reconstruction of African History].'' Berkeley/Los Angeles, 39–56. * Török, László (1997): ''The Kingdom of Kush: Handbook of the Napatan-Meroitic Civilization''. Brill Academic Publishers. * Valbelle, Dominique, and [[Charles Bonnet (archeologist)|Bonnet, Charles]] (2006): ''The Nubian Pharaohs''. New York: The American University in Cairo Press. == Notes == {{notelist}} == External links == {{commons category-inline|Nubia}} {{EB1911 poster|Nubia}} * [https://web.archive.org/web/20190519102901/http://www.africankingdoms.com/ African Kingdoms] * {{usurped|[https://web.archive.org/web/20051027005838/http://www.ancientsudan.org/ Ancient Sudan Website]}} * [https://www.pbs.org/wonders/Episodes/Epi1/1_retel1.htm Racism and the Rediscovery of Ancient Nubia] * [http://medievalsaiproject.wordpress.com/ Medieval Sai Project] * [http://www.wdl.org/en/item/2550 "Journey to Ethiopia, Eastern Sudan, and Nigritia"] was written by [[Pierre Trémaux]] in 1862–63. It features extensive descriptions and drawings of Nubia. * [http://digitalcollections.aucegypt.edu/cdm/ref/collection/p15795coll11/id/3125 1960s Nubia Scrapbook] * [http://nubianfoundation.org/ Nubian Foundation for Preserving a Cultural Heritage] {{History of Nubia footer|state=collapsed}}{{Kushite Monarchs footer|state=collapsed}}{{Kushite religion footer|state=collapsed}} {{Authority control}}{{Regions of the world}} 0v4mwaondtng27pb8bye34kj57dx0fp Ẹ̀lú 0 83598 637595 635314 2026-09-19T21:57:59Z InternetArchiveBot 22272 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260919sim)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 637595 wikitext text/x-wiki {{short description|Blue color}} {{about|the color|the dye|Ẹ̀lú|other uses}} {{redirect|Violet-blue|| Ẹ̀lú (disambiguation)}} {{distinguish|Indego|IndiGo|IndyGo}} {{pp-pc}} {{Use dmy dates|date=October 2019}} {{infobox color |title=Indigo | image = {{photomontage |photo1a=Indian indigo dye lump.jpg |photo1b=Passerina cyanea Sam Smith Park Toronto.jpg |photo3a=Indigo crocus.jpg |photo2a=Lactarius_indigo_(Schwein.)_Fr_939963.jpg |photo2b=1923ca Quarter anna Bundi indigo SG26a Mi18.jpg | size = 243 | color_border = #AAAAAA | color = #000000 | foot_montage = }} | caption = Clockwise, from top left:<br>plant dye from [[India]]; ''[[indigo bunting|Passerina cyanea]]''; a 1923 [[Bundi State]] stamp; [[crocus|crocuses]]; ''[[Lactarius indigo]]''. |wavelength=420–450<ref name="EoF">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=HQWNJyRV6kMC&q=%22Indigo%22+++%22450-420%22&pg=PA189|title=Encyclopedia of Physics|first=Joe|last=Rosen|date=26 June 2017|publisher=Infobase Publishing|via=Google Books|isbn=978-1-4381-1013-4}}</ref> |frequency=≈714–670 |hex=4000FF |source=[[CAM16|CIECAM16 248:2022]]<ref name="css3-color">[https://cie.co.at/publications/cie-2016-colour-appearance-model-colour-management-systems-ciecam16 CIECAM16 248:2022] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240420151156/http://cie.co.at/publications/cie-2016-colour-appearance-model-colour-management-systems-ciecam16 |date=20 April 2024 }}. J = 41, C = 74, h = 289</ref> |isccname=Vivid purplish blue}} '''Ẹ̀lú''' ni ọ̀rọ̀ tí a ń lò fún onírúurú [[Àwọ̀]] tí ó wà ní agbègbè aró. Orúkọ náà jẹyọ láti inú àwọ̀ ìṣẹ̀dá kan tí ó wà lára àwọn àwọ̀ òṣùmàrè tí ó máa ń fara hàn ní ojú ọ̀run. “Ẹ̀lú” lè tọ́ka sí àwọ̀ ìṣẹ̀dá náà, oríṣiríṣi [[àwọ̀]] [[aṣọ]] tí wọ́n fi àwọ̀ ẹ̀lú ṣe, àwọ̀ inú [[àwòrán]] [[ìmọ́lẹ̀]], ọ̀kan lára àwọn [[àwọ̀]] méje inú [[òṣùmàrè]] ni ẹ̀lú jẹ́ gẹ́gẹ́ bí [[Isaac Newton|Sir Isaac Newton]] ṣe ṣàpèjúwe rẹ̀, ó sì lè ní onírúurú òjìji aró, ultramarine, títí tó fi mọ́ àwọ̀ [[arówé]]. Láti ìgbà tí ìtàkùn amáyélujára ti bẹ̀rẹ̀, a tún ti ń lo orúkọ ẹ̀lú fún àwọn àwọ̀ [[èsèédú]] àti [[àlùkò]], nítorí bí a ṣe lo ọ̀rọ̀ náà nínú àwọn ìlànà [[HTML]] fún àwọn ojú-ìwò ìtàkùn. == Ìtàn == === Ẹ̀lú gẹ́gẹ́ bí aró === {{Main|ìtàn nípa aró ẹ̀lú }} [[File:Indigo plant extract sample.jpg|thumb|left|Àwọ̀ ẹ̀lú aláìlábàwọ́n tí wọ́n gbà sára ìwé]] Àwọ̀ '''ẹ̀lú''' jẹ́ àwọ̀ aró tó jinlẹ̀, tí wọ́n ń yọ jáde láti inú oríṣiríṣi irúgbìn. Ó ti pẹ́ tí àwọn [[ènìyàn]] ti ń lo àwọn irúgbìn wọ̀nyí láti ṣe àwọ̀ aṣọ, nípa yíyọ èròjà àwọ̀ tó wà nínú ewé wọn jáde, kí wọ́n sì lò ó láti fi fún aṣọ ní àwọ̀ ẹ̀lú. Lára àwọn irúgbìn tó ṣe pàtàkì jù lọ ni Indigofera tinctoria, tí a sábà ń pè ní “ẹ̀lú tòótọ́” (true indigo). Irúgbìn yìí ni a mọ̀ sí orísun ẹ̀lú tó dára gan-an, nítorí pé ó lè mú àwọ̀ [[aró (Blue)]] tó jinlẹ̀, tó sì lágbára jáde. Síbẹ̀, Indigofera tinctoria kì í ṣe irúgbìn kan ṣoṣo tí a lè fi ṣẹ̀dá àwọ̀ ẹ̀lú. Wọ́n a tún máa lo àwọn irúgbìn mìíràn láti ṣẹ̀dá àwọ̀ tó jọra, bí indigo Japan (Polygonum tinctoria), indigo Natal (Indigofera arrecta), indigo Guatemala (Indigofera suffruticosa), indigo China (Persicaria tinctoria) àti woad (Isatis tinctoria). Wọ́n máa ń gbin egbò igi tí a ti máa ń ṣe àfàyọ àwọ̀ ẹ̀lú àti àwọn irúgbìn tó fara pẹ́ ẹ ní [[West Africa]],<ref name=":0">{{Cite web |title=Uncovering a Women's History of African Indigo |url=https://www.brooklynmuseum.org/stories/uncovering_a_womens_history_of_african_indigo |access-date=2025-08-01 |website=Brooklyn Museum |language=en-US |archive-date=9 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250909110412/https://www.brooklynmuseum.org/stories/uncovering_a_womens_history_of_african_indigo |url-status=dead }}</ref>, [[East Asia]], [[Egypt]], [[India]], [[Bangladesh]] àti [[Peru]]. Ẹ̀rí tààràtà àkọ́kọ́ tó fi hàn pé ènìyàn ti ń lo àwọ̀ ẹ̀lú ṣe ń tọpa padà sí nǹkan bí 4000 ṣáájú kí wọ́n tó bí Jésù, ẹ̀rí náà sì wá láti Huaca Prieta, ní Peru títí di òní.<ref>{{cite journal |last1=Splitstoser |first1=Jeffrey C. |last2=Dillehay |first2=Tom D. |last3=Wouters |first3=Jan |last4=Claro |first4=Ana |date=September 2016 |title=Early pre-Hispanic use of indigo blue in Peru |journal=Science Advances |volume=2 |issue=9 |article-number=e1501623 |doi=10.1126/sciadv.1501623 |pmid=27652337 |pmc=5023320 |bibcode=2016SciA....2E1623S }}</ref> Pliny the Elder mẹ́nu kàn Íńdíà gẹ́gẹ́ bí orísun àwọ̀ náà, èyí ló fà á ìdí tí wọ́n fi sọ orúkọ rẹ̀ di indigo nínú èdè [[Gẹ̀ẹ́sì]] .<ref>{{cite web |title=Night of the Indigo |url=https://www.harappa.com/blog/night-indigo |website=harappa.com |access-date=20 May 2016 |archive-date=14 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190114153312/https://www.harappa.com/blog/night-indigo |url-status=live }}</ref> It was imported from there in small quantities via the [[Silk Road]].<ref>{{cite journal | first1=Robin J. H. | last1=Clark | first2=Christopher J. | last2=Cooksey | first3=Marcus A. M. | last3=Daniels | first4=Robert | last4=Withnall | title=Indigo, woad, and Tyrian Purple: important vat dyes from antiquity to the present | url=https://archive.org/details/sim_endeavour_1993-12_17_4/page/191 | journal=Endeavour | volume=17 | issue=4 | date=1993 | pages=191–199| doi=10.1016/0160-9327(93)90062-8 }}</ref> Láti ibẹ̀ ni wọ́n ti ń kó [[àwọ̀]] náà wọlé ní òdiwọ̀n kékeré, nípasẹ̀ ọ̀nà òwò ìgbàanì tí a ń pè ní Silk Road. === Àwọn Àwòrán Ẹ̀lú === <gallery class="center" widths="180px" heights="180px" > File:Indigo Bunting.jpg|[[Ẹyẹ]] Ẹ̀lú File:Lactarius indigo 48568 edit.jpg|Mushroom tó dojú délẹ̀ File:Eastern Indigo Snake.jpg|[[Ejò]] tó ní [[àwọ̀]] ẹ̀lú </gallery> == Àwọn Ìtọ́kasí == 4gr8259frusrla1ysig1kxmkz81wgbm Àwọn ilé ìkọ́lé Yorùbá 0 84095 637580 636427 2026-09-19T17:29:36Z InternetArchiveBot 22272 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260919sim)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 637580 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>  '''Iṣẹ́-ilé kíkọ́ ti àwọn Yorùbá ń ṣàpèjúwe àwọn ọ̀nà tí àwọn ènìyàn Yorùbá ní Ìwọ̀-Oòrùn Áfíríkà fi ń kọ́ ilé wọn; èyí bẹ̀rẹ̀ ní nǹkan bí ọ̀rúndún kẹjọ[1][2] ó sì tẹ̀síwájú títí dé àkókò ìṣàkóso àwọn aláwọ̀-funfun (ìgbà ìjọba amúnisìn) tí ó bẹ̀rẹ̀ ní ọ̀rúndún kọkàndínlógún, ó sì tún kọjá àkókò yẹn.''' Awọn ile ti o wọpọ jẹ́ ilé yàrá kan ṣoṣo tí ó ní ìrísí onígun mẹ́rin, tí kò sì ní fèrèsé; wọ́n sì sábà máa ń kọ́ wọn yíká àgbàlá àárín gbùngbùn kan tí àwọn ọ̀nà ìrìn tí ó ní òrùlé (veranda) yíká.[1][2] Ọ̀nà tí wọ́n fi ń kọ́ wọn jọ ti àwọn ènìyàn Ashanti; wọ́n máa ń lo erùpẹ̀, igi, òróró ọ̀pẹ[2] àti koríko láti kọ́ wọn, pẹ̀lú àtìlẹ́yìn láti ọ̀dọ̀ àwọn igi tí wọ́n fi ṣe ìpìlẹ̀ ilé náà, wọ́n sì máa ń fi ewé tàbí igi ṣe òrùlé rẹ̀, tàbí kí wọ́n wá lo irin pẹlẹbẹ (aluminum) àti irin tí wọ́n fi ṣe òrùlé (corrugated iron) nígbà tí ó yá. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ibùgbé àwọn ará Yorùbá ìgbà àtijọ́/kí wọ́n tó di ìgbà ìjọba amúnisìn ni wọ́n fi àwọn odi ẹ̀rọ ààbò yí ká. <ref>{{Cite book|last=Noble|first=Allen G.|title=Traditional buildings : a global survey of structural forms and cultural functions|date=2007|publisher=I.B. Tauris|isbn=978-1-4356-3489-3|location=London|oclc=216931397}}</ref> <ref name=":2">{{Cite news|date=2020-02-23|title=Pre-colonial Traditional Architectures of Nigeria|location=Lagos, Nigeria}}</ref> Eredo ti Sungbo, iru awọn odi bẹẹ ti a fi awọn ile aabo ati awọn iho omi ṣe, ni a ti kà si iranti ti o tobi julọ ṣaaju ijọba amunisin ni Afirika, ti o tobi ju [[Pírámídì Nínlá ti Gísà|Pyramid ti Khufu]] ni Egipti tabi Great Zimbabwe lọ . <ref name=":3">{{Cite news|date=2018-10-01|title=10 Amazing Facts You Probably Don't Know About Nigeria|location=Lagos, Nigeria}}</ref> <ref>{{Cite book|last=Asante|first=Molefi Kete|title=The history of Africa : the quest for eternal harmony|publisher=[[Routledge]]|isbn=978-0-415-84454-3|location=New York|oclc=879329853}}</ref> <ref>{{Cite book|title=Cultural heritage, ethics, and the military|date=2011|isbn=978-1-84615-944-2|location=Woodbridge, Suffolk|publisher=Boydell Press|oclc=801440701}}</ref> Lẹ́yìn ìjọba ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, àwọn ilé ìkọ́lé ní [[Èkó|ìlú Èkó]] ní pàtàkì ní ipa lórí iṣẹ́ ilé ní ìlú Èkó, èyí tí Agudas mú wá ní pàtàkì, ẹni tí ó ṣe àwọn ohun èlò bíi òkúta, stucco, fèrèsé àti ìlẹ̀kùn tí a fi ṣe ọṣọ́, tí ó sì fi kún àwọn ilé onípele púpọ̀ . == Ìtàn == [[File:Shango,_Shango,_Shango.png|thumb|300x300px| Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó jẹ́ ohun ìyanu, àwòrán àárín ọdún 1900 yìí láti ọwọ́ Charles A. Gollmer ṣàpèjúwe ìlú àwọn ará Yorùbá kan ní àkókò náà.]] Àwọn ará Yorùbá tí wọ́n wà ṣáájú ìgbà ìjọba amúnisìn máa ń gbé ní àwọn ìlú tí ó dàbí ìlù. Àwọn ìdílé ń gbé ní àwọn ilé onígun mẹ́rin tí a kọ́ láti fi yí àwọn àgbàlá ká, àwọn ààfin [[Oba (ruler)|àwọn ọba]] sì sábà máa ń ní ibi ọjà tí ó ṣí sílẹ̀ tí ó jẹ́ àárín gbùngbùn ìlú. <ref name="vlach">{{Cite journal|last=Vlach|first=John Michael|date=1976|title=Affecting Architecture of the Yoruba|url=https://archive.org/details/sim_african-arts_1976-10_10_1/page/48|journal=African Arts|volume=10|issue=1|pages=48–99|doi=10.2307/3335257|jstor=3335257}}</ref> Irú ìpele ìpele kan ni wọ́n ń ṣàkóso ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìlú Yorùbá, níbi tí ọba tàbí aláṣẹ mìíràn ti ní àgbàlá tó tóbi jùlọ àti àgbàlá tó pọ̀ jùlọ. Àwọn ilé gbígbé àwọn olórí ẹ̀ka tàbí ìdílé ìlú náà ń tẹ̀lé wọn ní ìwọ̀n àti ààyè, èyí tí wọ́n sábà máa ń fi àgbàlá àárín kan ṣe. Ìwọ̀n ilé àwọn àgbà ìlú ti ìdílé àdúgbò tẹ̀lé e. <ref name="vlach" /> [[File:Entrance_to_the_Afin_or_Palace_of_the_Alaafin_of_Oyo.jpg|left|thumb|302x302px| Ààfin [[Aláàfin Ìlú Ọ̀yọ́|Alaafin]] ti [[Ọ̀yọ́|Oyo]], gẹ́gẹ́ bí Frobenius ṣe yà á]] Àwọn ìrísí ìkọ́lé àtijọ́ ti Yorùbá ni a lè rí gẹ́gẹ́ bí àwọn onígun mẹ́rin tàbí àwọn yípo tí ó ní ihò, a sì lè wo àwọn ilé gẹ́gẹ́ bí àwọn ìdàpọ̀ tí ó ní onírúurú àwọn ìpín kéékèèké tí a ṣètò ní àwọn ìrísí onígun mẹ́rin tí ó yí àgbàlá tí ó ṣí sílẹ̀ ká. Ààyè gbangba náà ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ibi ìbáṣepọ̀ láàárín àwọn olùgbé, wọ́n sì tún lò ó fún sísè oúnjẹ àti ṣíṣe iṣẹ́ ọwọ́. <ref name="afolabi">{{Cite journal|last=Ojo|first=G. J. Afolabi|date=1968|title=Traditional Yoruba Architecture}}</ref> A ṣe àwọn àyè tàbí àgbàlá tí ó ṣí sílẹ̀ fún wọn láti jẹ́ kí ó tóbi ju àwọn àyè inú ilé lọ láti fún àwọn mẹ́ḿbà ìdílé níṣìírí láti bá ara wọn sọ̀rọ̀. Ní ọwọ́ kejì ẹ̀wẹ̀, àwọn àyè tí a há mọ́ tí ó jẹ́ kí ó kéré sí i tí ó sì ṣókùnkùn ni a sábà máa ń lò fún oorun. <ref name="vlach" /> Ohun èlò pàtàkì tí wọ́n fi ń kọ́ ògiri ilé ni ẹrẹ̀ tí wọ́n fi ṣe pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́, tí wọ́n rí láti inú ilẹ̀ laterite . Àwọn ilé Yorùbá ni wọ́n kọ́ láìsí fèrèsé. <ref name="afolabi" /> Àwọn ipò àyíká ló ní ipa lórí àwọn ohun èlò ìbora. Ní àwọn agbègbè tí ó sún mọ́ etíkun Atlantic, wọ́n sábà máa ń lo ewé ọ̀pẹ raffia fún òrùlé, nígbà tí ní àwọn agbègbè àríwá, wọ́n máa ń lo igi fún igi ọ̀pẹ. <ref name="afolabi" /> Àwọn ààfin àti ilé àwọn olórí ní àgbàlá gígùn. Àwọn àwòrán ẹranko àti àwọn òpó tí a gbẹ́ ni wọ́n ṣe àwọn ààfin àti ilé ní pàtàkì, èyí tí ó tún jẹ́ ibi ìjọ́sìn pàtàkì fún ìyàsímímọ́ sí [[Òrìṣà|àwọn Orishas]] . <ref name="afolabi" /> Ọgbà gbajúmọ̀ nínú iṣẹ́ ọnà àti ilé Yorùbá. Àwọn ààfin ilẹ̀ Yorùbá sábà máa ń ní ọgbà. Fún àpẹẹrẹ, ní ààfin Olowo, oríṣiríṣi ọgbà ló wà, bíi oko, tẹ́ḿpìlì, ibi mímọ́, ibi ìdáná, àti ọgbà ewéko. Wọ́n tún lo àwọn Implivium nínú àwọn àdàpọ̀ Yorùbá láti kó omi òjò jọ. <ref>{{Cite journal|last=Falade|first=J. B.|title=Yoruba Palace Gardens|date=1990}}</ref><gallery mode="packed" widths="200px" heights="200px" perrow="4"> File:Vue_de_la_place_du_roi_dans_la_cour_du_peuple_du_Musée_Honmè.jpg|alt=Old palace of porto Novo built in the Yoruba style featuring a central courtyard which also serves as an impluvium.| Ààfin àtijọ́ ti Porto Novo ni a kọ́ ní ọ̀nà Yorùbá pẹ̀lú àgbàlá àárín gbùngbùn kan tí ó tún ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ohun èlò ìgbádùn . File:La_cour_du_Musée_Honmè_à_Porto_Novo.jpg| Àgbàlá àárín gbùngbùn ààfin ọba àtijọ́ tí a kọ́ ní ọ̀nà àṣà àwọn Yorùbá.(Aafin Oba) ti awọn ọba Porto Novo, ti o ni Egungun ati ọpá kan fun Ogun ninu rẹ File:Vue_de_l’extérieur_du_Musée_Honmè.jpg|alt=View of a part of the exterior walls of the old Porto Novo (Ajaṣe, Hogbonu) palace.| Ìwòran apá kan lára ògiri ìta ààfin Porto Novo (Ajaṣe, Hogbonu) àtijọ́. </gallery> === Àwọn ọ̀wọ̀n, òpó, àwọn pánẹ́lì àti àwọn ìdì === <gallery mode="packed" widths="200px" heights="200px" perrow="4"> File:Carved_planks_and_beams_from_Yoruba_Temples.jpg|alt=Carved planks and beams obtained from Yoruba Temples.| Àwọn pákó àti igi tí a gbẹ́ tí a rí láti inú Tẹ́ḿpìlì Yorùbá. Fáìlì:Veranda_posts_at_the_royal_palace_of_Ikere_Ekiti.jpg|alt=Veranda entrance posts (Opo Ogoga) depicting a royal horseman, a woman with twin daughters from Ikere-Ekiti.| Àwọn òpó ẹnu ọ̀nà veranda (Opo Ogoga) tí ó ṣàfihàn ẹlẹ́ṣin ọba kan, obìnrin kan tí ó ní àwọn ọmọbìnrin ìbejì láti [[Ikerre|Ikere-Ekiti]] . </gallery><gallery mode="packed" widths="200px" heights="400px" perrow="4"> File:Palace_door_and_lintel-Yoruba_(British_Museum).jpg|alt=Palace door wooden panel from Ikere| Pẹpẹ igi ti ilẹkun aafin lati [[Ikerre|Ikere]] Fáìlì:Traditional_pillars_from_the_interior_of_a_building_in_Ode_Ondo,_capital_of_the_Ondo_kingdom.jpg|alt=The interior of a building in Ode Ondo, capital of the Ondo Kingdom.| Inu ile kan ni [[Òndó Town|Ode Ondo]], olu-ilu ijọba Ondo . File:Oyo_pillar_15th_century.jpg|alt=Brass supporting pillars from the Old Oyo royal palace, 2 meters in height.| Àwọn òpó idẹ láti ààfin ọba [[Ilú-ọba Ọ̀yọ́|Oyo àtijọ́]], gíga rẹ̀ tó mítà méjì. </gallery> == Ìtúnsọ Yorùbá tàbí Ìgbékalẹ̀ Èdè Yorùbá Tuntun == A ti tún ara wa ninu awọn aṣa ile Yoruba kan ni Iwọ-oorun Afirika, ati ni Amẹrika. [[File:Oduduwa_Templo.jpg|left|thumb| Tẹmpili Oduduwa ni [[Sao Paulo (ìpínlẹ̀)|Ipinle Sao Paulo]], Brazil ti a kọ ni aṣa Yoruba]] [[File:Templo_Oduduwa.jpg|right|thumb| Àwọn àwòrán ilẹ̀ Yorùbá lórí ògiri tẹ́ḿpìlì Oduduwa, Sao Paulo, Brazil]] [[File:Documenting_Yoruba_Warlords_43.jpg|thumb| Ilé ìdílé Balogun Kuku ní [[Ìjẹ̀bú-Òde|Ijebu Ode]], àpẹẹrẹ àwòrán ilé Yoru-Brazil]] [[File:Osun,_Oshogbo.jpg|thumb| Ilé Susanne Wenger ní [[Òṣogbo|Osogbo]], àdàpọ̀ àwọn ilé ìṣẹ̀dá Yorùbá àti Afro-Brazil/ ilé ìṣẹ̀dá Yorùbá ti Brazil]] Lẹ́yìn tí àwọn ará Gẹ̀ẹ́sì ṣẹ́gun ìlú Èkó, ìlú náà di ìlú tí onírúurú ènìyàn pọ̀ sí. Àwọn ènìyàn wọ̀nyí ni àwọn ará ìbílẹ̀ ''Isale Eko'' ( [[Lagos Island|Erékùsù Èkó]] ), àwọn ará Yorùbá [[Yoruba People in the Atlantic slave trade|tí wọ́n padà]] láti Brazil, Trinidad àti [[Kúbà|Cuba]], tí wọ́n ti kọjá Atlantic lẹ́ẹ̀mejì, àwọn oníṣòwò ará Europe àti àwọn amúnisìn ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, àti àwọn Creole onírúurú. <ref name="cunha">{{Cite book|last1=Cunha|first1=Marianno Carneiro da|title=Da senzala ao sobrado: arquitetura brasileira na Nigéria e na República Popular do Benim = From slave quarters to town houses : Brazilian architecture in Nigeria and the People's Republic of Benin|last2=Verger|first2=Pierre|date=1985|publisher=Nobel : EDUSP|isbn=9788521301738|location=São Paulo, SP|pages=24–34|language=en|oclc=14241928}}</ref> Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ará Áfíríkà tí wọ́n padà láti Brazil ti kọ́ ẹ̀kọ́ nípa iṣẹ́ ilé, wọ́n sì ṣe àwọn ilé onípele àti àwọn ilé onípele púpọ̀ pẹ̀lú àwọn fèrèsé àti ìlẹ̀kùn onígun mẹ́ta, tí àwọn ilé ilẹ̀ Brazil nípa lórí. Aṣa yii bẹrẹ si jẹ gaba lori Eko amunisin, paapaa ni Olowogbowo, Popo Aguda, [[Ebute Metta]] ati [[Yaba|Yaba.]] <ref name="cunha" /> Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí àwọn tí wọ́n padà wá kọ́ lẹ́kọ̀ọ́ lẹ́yìn náà tan àyípadà kan kárí agbègbè náà. Àwọn ilé onírú Brazil yìí ni a kọ́ pẹ̀lú àwọn àyè ṣíṣí sílẹ̀ fún afẹ́fẹ́ láàrín àwọn orí ògiri àti àwọn òrùlé àti [[Fàrándà|àwọn veranda]] ní iwájú ẹnu ọ̀nà ẹ̀yìn. Àwọn ilé ìtura onípele méjì, tí wọ́n ní igun mẹ́rin pẹ̀lú àwọn agbègbè àárín gbùngbùn tí ó lè gba àwọn ibi ìtura, àwọn ilé ìjọsìn àti àwọn àtẹ̀gùn pẹ̀lú àwọn ọ̀nà tí ó tẹ̀lé wọn, di ohun tí ó gbajúmọ̀. Ẹnìkan lára àwọn ará Sardinian dá ilé iṣẹ́ bíríkì àti táìlì sílẹ̀ ní Èkó, èyí sì mú kí wọ́n ní àwọn ilé onípele tí wọ́n lè fi bíríkì ṣe. <ref name="Alan">{{Cite book|last1=Akinsemoyin|first1=ʼKunle|title=Building lagos|date=1977|publisher=F. & A. Services : Pengrail Ltd., Jersey|language=en|oclc=26014518}}</ref> A fi ohun ọ̀ṣọ́ rẹ́ àwọn òpó bíríkì àti ògiri náà, <ref name=":1">{{Cite book|title=Nigeria since independence : the first twenty-five years|last1=Adeyemi|first1=Ekundayo|date=1989|publisher=Heinemann Educational Books|isbn=9781294736|location=Ibadan, Nigeria|pages=322–340|oclc=24911400}}</ref> a sì fi àwọn ohun ọ̀ṣọ́ míì kún àwọn plinths, àwọn ọ̀wọ́n, àwọn ọ̀pá àti ìpìlẹ̀. <ref>{{Cite journal|last1=Idowu|first1=Ajibade-Samuel|title=Maxwell Fry and Jane Drew Partners: The Contributions of British Architects to Built Environment in Colonial Nigeria, 1946‑1959|date=June 2016|pages=269–288|language=en}}</ref> Àwọn ọmọ ilẹ̀ Yorùbá tí wọ́n padà láti ayé tuntun sí ìlú Èkó ni wọ́n kọ́ àwọn ilé olókìkí, tí wọ́n sì tún ṣe àtúnṣe wọn ní onírúurú ìrísí àti ìtóbi. Àwọn àpẹẹrẹ wọ̀nyí ni: ilé Andrew Thomas, ilé onípele méjì ti àwọn ará Brazil tí wọ́n fi àwọn iṣẹ́ ọnà pílásítà ṣe; ilé bíríkì Joaquim Devonde Branco, pẹ̀lú àwọn fèrèsé irin tí wọ́n fi irin ṣe; àti Ilé Caxton ní Marina, tí wọ́n fi ilé onípele méjì kọ́, àwọn yàrá ìfihàn méjì ní ẹ̀gbẹ́ méjèèjì ilé pàtàkì náà, àwọn ibi ìjókòó ẹṣin, àti ọgbà kan. <ref name="Alan" /> == Àwọn ìtọ́kasí == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[Ẹ̀ka:A kò tí ì ṣe àgbéyẹwò sí sí ojú-ewé ògbufọ̀ rẹ]] hwdghcgvb2e7vhvebu0qfyuhqy6d2pd Hamza Abdelkarim 0 84243 637612 637135 2026-09-20T03:11:24Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637612 wikitext text/x-wiki <nowiki>{short description|Egyptian footballer (born 2008)}}</nowiki>{{Infobox football biography|name=Hamza Abdelkarim|image=Hamza Abdelkarim Argentina v Egypt 7 July 2026-005.jpg|caption=Abdelkarim with [[Egypt national football team|Egypt]] in 2026|full_name=Hamza Mohamed Abdelkarim Elsayed Selim<ref name="La Liga"/><ref name="FIFA">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/pdf/SquadLists-English.pdf |title=FIFA World Cup 2026™ – Squad List: Egypt (EGY) |publisher=FIFA |page=17 |date=19 July 2026 |access-date=21 July 2026 |archive-date=21 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260721042044/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/pdf/SquadLists-English.pdf |url-status=live |dead-url=no }}</ref>|birth_date={{Birth date and age|2008|1|1|df=y}}<ref name="FIFA"/>|birth_place=[[Cairo]], Egypt|currentclub=[[FC Barcelona|Barcelona]]|clubnumber=29<ref name="La Liga"/><ref name="FC Barcelona" />|height=1.82 m<ref name="FC Barcelona" />|position=[[Striker (association football)|Striker]]|youthyears1=2020–2026|youthclubs1=[[Al Ahly SC|Al Ahly]]|youthyears2=2026|youthclubs2=→ [[FC Barcelona (youth)|Barcelona]] (loan)|years1=2025–2026|clubs1=[[Al Ahly SC|Al Ahly]]|caps1=1|goals1=0|years2=2026–|clubs2=[[FC Barcelona Atlètic|Barcelona B]]|caps2=0|goals2=0|years3=2026–|clubs3=[[FC Barcelona|Barcelona]]|caps3=1|goals3=0|nationalyears1=2024–2025|nationalteam1=[[Egypt national under-17 football team|Egypt U17]]|nationalcaps1=19|nationalgoals1=12|nationalyears2=2025|nationalteam2=[[Egypt national under-20 football team|Egypt U20]]|nationalcaps2=2|nationalgoals2=0|nationalyears3=2026–|nationalteam3=[[Egypt national football team|Egypt]]|nationalcaps3=6|nationalgoals3=0|club-update=31 August 2026|nationalteam-update=7 July 2026}}'''Hamza Mohamed Abdelkarim Elsayed Selim''' ({{langx|ar|حمزة محمد عبد الكريم سليم}};(tí a bí ní ọjọ́ kìíní oṣù Kínní ọdún 2008) jẹ́ agbábọ́ọ̀lù ọjọ́gbọ́n láti ilẹ̀ Egypt, ẹni tí ó ń gbá bọ́ọ̀lù gẹ́gẹ́ bí agbá-bọ́ọ̀lù-wọlé-àfojùsùn (striker) fún ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù La Liga tí í ṣe Barcelona[1][2] àti ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù orílẹ̀-èdè Egypt.. == Iṣẹ́ ní ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù == === Al Ahly === Abdelkarim darapọ̀ mọ́ ilé-ẹ̀kọ́ bọ́ọ̀lù ti Al Ahly ní ọdún 2020, lẹ́yìn tí ó ṣe àṣeyọrí nínú ìdánwò pẹ̀lú ẹgbẹ́ náà. Wọ́n pe e sínú ẹgbẹ́ àwọn agbábọ́ọ̀lù àgbà fún ìgbà àkọ́kọ́ ní oṣù Kínní ọdún 2025, ṣáájú eré kan nínú Lígì Premier ti Egypt lòdì sí ẹgbẹ́ Pharco..<ref>{{cite web|url=https://www.egypttelegraph.com/article/112526/%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%84%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%88%D9%84%D9%89-%D9%81%D9%8A-%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%87%D9%84%D9%8A|title=بعد ظهوره للمرة الأولى في قائمة الأهلي.. من هو حمزة عبدالكريم؟|trans-title=After his first appearance on Al-Ahly's roster... Who is Hamza Abdelkarim|date=21 January 2025|access-date=19 May 2025|website=egypttelegraph.com|language=ar}}</ref> Bótilẹ̀jẹ́pé kò tíì kópa nínú eré náà, ìpinnu láti pè é wọlé nígbà tó ṣì kéré gan-an yìí gba ìyìn láti ọ̀dọ̀ olùkọ́ni ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù àwọn ọ̀dọ́ orílẹ̀-èdè Egypt, Tamer Hassan, ẹni tí ó sọ pé Abdelkarim yóò di agbábọ́ọ̀lù pàtàkì fún ẹgbẹ́ Al Ahly..<ref>{{cite web|url=https://elcaptain.dostor.org/216657|title=مدرب منتخب الشباب يشيد بقرار انضمام حمزة عبدالكريم لقائمة الأهلى أمام فاركو|trans-title=The youth team coach praises the decision to include Hamza Abdelkarim in Al-Ahly's squad against Pharco|date=21 January 2025|access-date=19 May 2025|website=elcaptain.dostor.org|language=ar}}</ref> Ni oṣu ti o tẹle e, ni ọjọ kẹfa oṣu Keji ọdun 2025, Abdelkarim ṣe ere akọkọ rẹ gẹgẹbi agbabọọlu alamọdaju fun ẹgbẹ naa, nigba ti o wọle lati rọpo Emam Ashour ni ipari ere ti wọn fi ami ayo meji si ọkan (2–1) bori Petrojet..<ref>{{cite web|url=https://www.egypttelegraph.com/article/117461/%D8%AF%D8%AE%D9%84-%D8%A8%D8%AF%D9%8A%D9%84%D9%8B%D8%A7-%D9%84%D8%A5%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D9%85%D9%86-%D9%87%D9%88-%D8%AD%D9%85%D8%B2%D8%A9|title=دخل بديلًا لإمام عاشور.. من هو حمزة عبد الكريم ناشئ الأهلي الجديد؟|trans-title=He replaced Emam Ashour.. Who is Hamza Abdelkarim, Al-Ahly's new junior|date=6 February 2025|access-date=19 May 2025|website=egypttelegraph.com|language=ar}}</ref> Ní ṣíṣe bẹ́ẹ̀, ó di agbábọ́ọ̀lù tó kéré jùlọ ní ọjọ́-orí láti ṣojú ẹgbẹ́ náà ní ọ̀rúndún kọkànlélógún, ó sì borí àkọsílẹ̀ Ramadan Sobhi pẹ̀lú àfikún ọjọ́ mẹ́sàn-án..<ref>{{cite web|url=https://www.almasryalyoum.com/news/details/3371647|title=حمزة عبدالكريم أصغر لاعب يشارك مع الأهلي|trans-title=Hamza Abdelkarim is the youngest player to play for Al-Ahly|date=6 February 2025|access-date=19 May 2025|website=almasryalyoum.com|language=ar}}</ref> Ni ọsẹ ti o tẹle e, a royin pe ẹgbẹ agbabọọlu Dutch ti a n pe ni Feyenoord, eyi ti o wa ni liigi Eredivisie, nifẹ si gbigba Abdelkarim wọle fun idanwo..<ref>{{cite web|url=https://sport.elfagr.org/5119168|title=فاينورد الهولندي يطلب ضم حمزة عبدالكريم.. والأهلي يدرس القرار|trans-title=Dutch club Feyenoord requests to sign Hamza Abdelkarim, and Al-Ahly is studying the decision|date=10 February 2025|access-date=19 May 2025|website=sport.elfagr.org|language=ar}}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ní oṣù Kínní ọdún 2026, ó fa àdéhùn rẹ̀ pẹ̀lú Al Ahly gùn sí ọdún 2028..<ref>{{cite web|url=https://www.ysscores.com/en/news/13901093/Hamza-Abdel-Karim-Extends-Contract-with-Al-Ahly-Before-Moving-to-Barcelona|title=Hamza Abdel Karim Extends Contract with Al Ahly Before Moving to Barcelona|publisher=ysscores.com|date=30 January 2026}}</ref> === Barcelona === Ni ọjọ́ kìíní oṣù Kejì ọdún 2026, Abdelkarim darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Barcelona ti Ligi La Liga nípasẹ̀ àdéhùn yíyà-lò títí di òpin àsìkò ìdíje ọdún 2025–26, pẹ̀lú àǹfààní láti ra á ní kíkún..<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/barca-b/news/4442438/hamza-abdelkarim-joins-barca-atletic|title=Hamza Abdelkarim joins Barça Atlètic|publisher=FC Barcelona|date=1 February 2026}}</ref> Awọn ọrọ ti o jẹ mọ iṣakoso ni o ṣe idiwọ fun un lati gba bọọlu titi di ọjọ kẹjọ oṣu Kẹta, ṣugbọn ninu ere akọkọ rẹ pẹlu ẹgbẹ agbabọọlu ti awọn ti ko tii pe ọmọ ọdun mọkandinlogun (U-19), o gba ami-ayo kan wọle ni papa-iṣere Huesca..<ref>{{cite web|url=https://www.panafricafootball.com/article/video-hamza-abdelkarim-scores-first-barcelona-youth-goal-on-debut-against-huesca|title=Video: Hamza AbdelKarim scores first Barcelona youth goal on debut against Huesca|publisher=Pan-Africa Football|date=8 March 2026}}</ref> Ní àsìkò kan ní ọdún yẹn, láàárín ìfẹ́ tí àwọn ẹgbẹ́ Sporting CP àti Bologna ní sí i, ní ọjọ́ kẹwàá oṣù Kẹfà, Barcelona sọ ìyípadà Abdelkarim láti Al Ahly di èyí tí ó dúró ṣinṣin; èyí wáyé lẹ́yìn tí wọ́n lo ẹ̀tọ́ wọn láti ra ẹrö-gbá-bọ́ọ̀lù náà nípa lílo àdéhùn tí iye owó rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ láti €1.5 mílíọ̀nù, pẹ̀lú àwọn owó àfikún tí ó dá lórí bí ó ṣe ń ṣe dáadáa nínú eré..<ref>{{cite news|last=Sanderson|first=Tom|title=FC Barcelona Activates Release Clause And Completes Permanent Transfer|url=https://www.forbes.com/sites/tomsanderson/2026/06/10/fc-barcelona-activates-release-clause-and-completes-permanent-transfer/|work=Forbes|date=10 June 2026|access-date=11 June 2026}}</ref><ref name="Monfort">{{cite web|url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/secretos-fichaje-hamza-abdelkarim-convencio-131311671|title=Los secretos del fichaje de Hamza Abdelkarim|language=es|date=12 June 2026}}</ref> Ni ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù Keje ọdún 2026, Abdelkarim ṣe ìfarahàn àkọ́kọ́ rẹ̀ fún ẹgbẹ́ àgbà ti Barcelona nínú eré ọ̀rẹ́ ṣááju àsìkò ìdíje lòdì sí CE Europa, èyí tí Barcelona fi ayò mẹ́rin sí ọ̀kan (4–1) borí. Lẹ́yìn náà, ó bẹ̀rẹ̀ eré ọ̀rẹ́ tó tẹ̀lé e lòdì sí Birmingham City ní ọ̀sẹ̀ kan lẹ́yìn náà, ó sì gba àwọn góòlù méjèèjì nínú eré tí ó parí sí ìdọ́gba ayò méjì sí méjì (2–2), kí Barcelona tó wá pàdánù pẹ̀lú àmì ayò mẹ́ta sí méjì (3–2) nígbà tí wọ́n ń ta àwọn ìyà-ẹ̀tọ́ (penalty shootout)..<ref>{{Cite web|last=|first=|url=https://www.beinsports.com/en-us/soccer/friendlies/articles/birmingham-city-defeats-fc-barcelona-on-penalties-after-a-thrilling-2-2-draw-in-an-international-friendly-2026-07-31|title=Birmingham city defeats fc barcelona on penalties after a thrilling 2-2 draw in an international friendly|access-date=2026-08-01|website=beIN SPORTS|language=en-us}}</ref> Abdelkarim kópa nínú àwọn eré ìgbá-mú-ra-sílẹ̀ fún àsìkò tuntun ti Barcelona lòdì sí Nottingham Forest, Udinese, Basel, àti Al Ahly; ó gba àpapọ̀ àmì-ayò mẹ́rin wọlé láàrin àkókò ooru náà, ó sì gba ìyìn gíga lọ́wọ́ olùkọ́ni Hansi Flick..<ref>{{cite web|url=https://www.goal.com/en/news/ahead-of-the-al-ahly-match-a-message-from-barcelona-regarding-hamza-abdelkarim/blt39ef55bc0cc10924|title=Ahead of the Al-Ahly match: a message from Barcelona regarding Hamza Abdelkarim|publisher=Goal.com|date=17 August 2026|access-date=20 August 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.goal.com/en/lists/a-narrow-win-hamza-s-brilliance-and-the-raphinha-surprise-how-the-spanish-press-saw-the-al-ahly-and-barcelona-match/blt83de6da771e678ca|title=A narrow win, Hamza's brilliance and the Raphinha surprise: How the Spanish press saw the Al Ahly and Barcelona match|publisher=Goal.com|date=20 August 2026|access-date=20 August 2026}}</ref> Lẹ́yìn iṣẹ́ ribiribi tó ṣe ní àkókò ìgbá-múra-sílẹ̀ fún sáà bọ́ọ̀lù, Flick gbé Abdelkarim lọ sí ẹgbẹ́ àkọ́kọ́ ti Barcelona fún sáà La Liga ti ọdún 2026–27, ó sì fún un ní aṣọ eré tí ó ní nọ́mbà 29 lára ​​rẹ̀.<ref name="GoalReward">{{cite web|url=https://www.goal.com/en/news/decisive-decision-barcelona-officially-reward-hamza-abdelkarim/blta43716a1cab4485e|title=Decisive decision: Barcelona officially reward Hamza Abdelkarim|publisher=Goal.com|date=25 August 2026|access-date=26 August 2026}}</ref>, Bótilẹ̀jẹ́pé wọ́n forúkọ rẹ̀ sílẹ̀ pẹ̀lú ẹgbẹ́ 'B' pẹ̀lú aṣọ eré tí ó ní nọ́ńbà 19..<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.es/es/futbol/barca-b/noticias/4572051/los-dorsales-del-barca-atletic-para-la-temporada-202627|title=Los dorsales del Barça Atlètic para la temporada 2026/27|publisher=FC Barcelona Atlètic|date=30 August 2026}}</ref> Wọn fi orukọ Hamza sinu atokọ awọn agbabọọlu ti yoo wa lori ijoko fun ere akọkọ ti Barcelona ninu idije La Liga ti ọdun 2026–27 lodi si Elche ni ọjọ kẹtalelogun oṣu Kẹjọ ọdun 2026..<ref>{{cite web|url=https://koorabreak.com/en/330207/|title=Egyptian Forward Hamza Abdelkarim Included in Barcelona Squad for Elche Clash|publisher=Koora Break|date=23 August 2026|access-date=26 August 2026}}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ni ọjọ́ kọkànlélọ́gbọ̀n oṣù Kẹjọ, ó ṣe ìṣàfihàn àkọ́kọ́ rẹ̀ fún ẹgbẹ́ àgbà gẹ́gẹ́ bí ẹni tí wọ́n fi rọ́pò ẹlòmíràn nínú ìṣẹ́gun 5–2 lórí Rayo Vallecano..<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4569791/hamza-abdelkarim-makes-competitive-debut-for-fc-barcelona|title=Hamza Abdelkarim makes competitive debut for FC Barcelona|publisher=FC Barcelona|date=31 August 2026}}</ref> Ni ọjọ́ kẹsan-an oṣù Kẹsan ọdún 2026, Hamza gba ìpè àkọ́kọ́ rẹ̀ sí ìdíje UEFA Champions League, wọ́n sì fi orúkọ rẹ̀ sínú àtòjọ àwọn agbábọ́ọ̀lù tí yóò jókòó sí ìjókòó àwọn aropo nígbà tí Barcelona ṣẹ́gun Feyenoord pẹ̀lú àmì-ayò 5–1 nínú eré ìbẹ̀rẹ̀ ìdíje UEFA Champions League ti ọdún 2026–27..<ref>{{cite news|last1=|title=What about Hamza Abdelkarim? Flick announces squad to open the Champions League campaign|url=https://www.goal.com/en/news/what-about-hamza-abdelkarim-flick-announces-squad-to-open-the-champions-league-campaign/blt2cb6be8f0b7c878a|website=Goal.com|date=2026-09-09|access-date=2026-09-10}}</ref> Lẹ́yìn ọjọ́ méjì, Barcelona kéde pé àwọn ti dé àdéhùn pẹ̀lú Abdelkarim lórí àdéhùn kan tí yóò jẹ́ kí ó wà ní ẹgbẹ́ náà títí di ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù Kẹfà ọdún 2030. Wọ́n ṣètò láti fọwọ́ sí àdéhùn náà lọ́nà tí ó bófin mu ní ọjọ́ kẹẹ̀dógún oṣù Kẹsàn-án ní ọ́fíìsì ààrẹ ẹgbẹ́ Barcelona, ​​Joan Laporta..<ref>{{cite web|title=Agreement for new contract for Hamza Abdelkarim|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4575138/agreement-for-new-contract-for-hamza-abdelkarim|publisher=FC Barcelona|date=11 September 2026|access-date=11 September 2026}}</ref> == Iṣẹ́ ní ìpele àgbáyé == Abdelkarim ṣoju fun orilẹ-ede Egypt ninu idije UNAF fun awọn agbabọọlu ti ko tii pe ọmọ ọdun mẹtadinlọgun (U17) ti ọdun 2024, eyi ti o waye ni Algeria ati Morocco; o si gba ami-ayò mẹta wọle ninu awọn idije mejeeji lati ṣe iranlọwọ fun orilẹ-ede rẹ lati gba awọn ife-eye mejeeji naa..<ref>{{cite web|url=https://trend.elwatanplus.com/%d8%ad%d9%85%d8%b2%d9%87-%d8%b9%d8%a8%d8%af%d8%a7%d9%84%d9%83%d8%b1%d9%8a%d9%85/|title=حمزه عبدالكريم يصعد ضمن صفوف نادي الأهلي بعد تلاقيه رجال المباراة مرتين متتاليتين في منتخب مصر للناشئين|trans-title=Hamza Abdelkarim is promoted to the Al Ahly squad after facing the men of the match twice in a row in the Egyptian youth national team|date=13 February 2025|access-date=19 May 2025|website=trend.elwatanplus.com|language=ar}}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Wọ́n tún pè é wá fún ìdíje U17 Africa Cup of Nations ti ọdún 2025, ṣùgbọ́n kò lè ran orílẹ̀-èdè Egypt lọ́wọ́ láti kọjá ìpele àkọ́kọ́ (group stage), bótilẹ̀jẹ́pé ó gba góòlù méjì wọlé. Iṣẹ́ ribiribi tó ṣe nínú eré wọn lòdì sí Angola—tó fi mọ́ góòlù kan tó gbà wọlé nínú ìṣẹ́gun 2–1 tí Egypt ní—ló mú kí orílẹ̀-èdè rẹ̀ ní àǹfààní láti kópa nínú ìdíje FIFA U17 World Cup ti ọdún 2025..<ref>{{cite web|url=https://sport.elwatannews.com/ar/1/1/1227065/%D8%AD%D9%85%D8%B2%D8%A9-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%B1%D9%8A%D9%85-%D9%8A%D8%AD%D8%B5%D8%AF-%D8%AC%D8%A7%D8%A6%D8%B2%D8%A9-%D8%A3%D9%81%D8%B6%D9%84-%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A8-%D9%81%D9%8A-%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D9%85%D8%B5%D8%B1-%D9%88%D8%A3%D9%86%D8%AC%D9%88%D9%84%D8%A7|title=حمزة عبدالكريم يحصد جائزة أفضل لاعب في مباراة مصر وأنجولا|trans-title=Hamza Abdelkarim wins the best player award in the Egypt-Angola match|date=12 April 2025|access-date=19 May 2025|website=sport.elwatannews.com|language=ar}}</ref> Ni ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù Karùn-ún ọdún 2026, wọ́n yan Abdelkarim sínú ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù ilẹ̀ Egypt fún ìdíje Ife Àgbáyé FIFA ti ọdún 2026..<ref>{{cite web|url=https://www.efa.com.eg/ar/%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%D9%8BD-%D9%8A%D8%B9%D9%84%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%87%D9%84%D9%8A/|title=حسام حسن يعلن قائمة المنتخب الوطني المبدئية استعداداً لكأس العالم|trans-title=Hossam Hassan announces the preliminary squad for the national team in preparation for the World Cup|publisher=[[Egyptian Football Association]]|date=20 May 2026|access-date=20 May 2026|language=ar}}</ref> Ó ṣe ìṣàfihàn àkọ́kọ́ rẹ̀ fún ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù orílẹ̀-èdè Egypt ní ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù Karùn-ún, nígbà tí wọ́n fi í rọ́pò ẹlòmíràn ní ìṣẹ́jú kẹtàlélọ́gọ́rin ó lé mẹ́fà (86th minute) nínú eré ọ̀rẹ́ kan tí wọ́n fi góòlù kan sí òdo (1–0) ṣẹ́gun Russia..<ref>{{cite web|last=Rzouki|first=Mina|url=https://www.thenationalnews.com/sport/football/2026/06/09/world-cup-2026-five-young-arab-talents-who-could-light-up-the-tournament/|title=World Cup 2026: Five young Arab talents who could light up the tournament|publisher=The National News|date=9 June 2026}}</ref> Ni ọjọ́ kẹẹ̀dógún oṣù Kẹfà, ó ṣe ìṣàfihàn àkọ́kọ́ rẹ̀ nínú ìdíje Ife Àgbáyé gẹ́gẹ́ bí ẹni tí wọ́n fi rọ́pò ẹlòmíràn nínú eré tí ó parí sí ìdọ́gba (1–1) pẹ̀lú orílẹ̀-èdè Belgium; èyí sì sọ ọ́ di agbábọ́ọ̀lù ọmọ orílẹ̀-èdè Egypt tó kéré jùlọ ní ọjọ́-orí láti kópa nínú Ife Àgbáyé, nígbà tí ó wà ní ọmọ ọdún méjìdínlógún àti ọjọ́ ọgọ́rùn-ún mẹ́rìndínláàádọ́ta (165)..<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/49077523/fifa-world-cup-2026-stats-june-15-day-wc-draws-spain-734-south-america-0-4|title=FIFA World Cup 2026 stats: June 15 day of WC draws, Spain's 734, South America 0/4|publisher=ESPN|date=15 June 2026}}</ref> == Ìgbésí ayé ara-ẹni == Ó mọ èdè Lárúbáwá ti ilẹ̀ Egypt àti èdè Gẹ̀ẹ́sì dáadáa, ó sì ti ń kọ́ èdè Spanish nígbà tí ó di ọdún 2026..<ref name="Monfort" /> == Awọn iṣiro iṣẹ == === Club === {{updated|match played 31 August 2026}}<ref>{{Soccerway|hamza-abdel-karim/1019710}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Appearances and goals by club, season and competition ! rowspan="2" |Club ! rowspan="2" |Season ! colspan="3" |League ! colspan="2" |National cup{{efn|Includes [[Egypt Cup]]}} ! colspan="2" |League cup{{efn|Includes [[Egyptian League Cup]]}} ! colspan="2" |Continental ! colspan="2" |Other ! colspan="2" |Total |- !Division !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals |- | rowspan="3" |[[Al Ahly SC|Al Ahly]] |[[2024–25 Al Ahly SC season|2024–25]] |[[Egyptian Premier League]] |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |1 |0 |- |[[2025–26 Al Ahly SC season|2025–26]] |Egyptian Premier League |0 |0 |1 |0 |6 |0 |1{{efn|Appearance in [[CAF Champions League]]}} |0 |0 |0 |8 |0 |- ! colspan="2" |Total !1 !0 !1 !0 !6 !0 !1 !0 !0 !0 !9 !0 |- |[[FC Barcelona|Barcelona]] |[[2026–27 FC Barcelona season|2026–27]] |[[La Liga]] |1 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |1 |0 |- ! colspan="3" |Career total !2 !0 !1 !0 !6 !0 !1 !0 !0 !0 !10 !0 |} {{notelist}} == Àwón ólà == '''Al Ahly''' * [[Egyptian Premier League]]: [[2024–25 Egyptian Premier League|2024–25]] == Àwón ítókasi == {{Notelist}}{{reflist}} == External links == {{Commons category}} * [https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players/572280/hamza-mohamed-abdelkarim-elsayed-selim Profile] at the FC Barcelona website * [https://www.laliga.com/en-GB/player/hamza-abdelkarim Profile] at La Liga website * {{UEFA player}} {{FC Barcelona Atlètic squad}} {{Egypt squad 2026 FIFA World Cup}} hjueef8x3r0aqgivgsfgrijp8kh2iqd Eweka II 0 84249 637587 636692 2026-09-19T19:10:34Z InternetArchiveBot 22272 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260919sim)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 637587 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|image=File:Eweka II, Oba of Benin (r.1914-1933).jpg}}'''Eweka Kejì''' (Aiguobasinwin Ovonramwen; (ó kú ní oṣù Kejì ọdún 1933) jẹ́ Oba Benin kẹtàdínlógójì, ó sì jọba láti ọdún 1914 sí 1933. Ó jẹ́ ọmọ Ovonramwen (tí ó jọba láàárín ọdún 1888 sí 1897), ẹni tí àwọn Gẹ̀ẹ́sì yọ lórí oyè tí wọ́n sì lé lọ sí Calabar lẹ́yìn ìgbésẹ̀ ìjìyà tí àwọn Gẹ̀ẹ́sì gbé ní ìlú Benin ní ọdún 1897. Aiguobasin Ovonramwen ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ìjọba àwọn amúnisìn gẹ́gẹ́ bí olórí láti ọdún 1902 lọ. <ref>{{Cite journal|last=Blackmun|first=Barbara|date=1997|title=Continuity and Change: The Ivories of Ovonramwen and Eweka II|url=https://archive.org/details/sim_african-arts_summer-1997_30_3/page/68|journal=African Arts|volume=30|issue=3|pages=68–79|jstor=3337502|doi=10.2307/3337502}}</ref> Ovonramwen kú ní oṣù kìíní ọdún 1914, wọ́n sì fi Aiguobasinwin Ovonramwen jọba gẹ́gẹ́ bí [[Oba of Benin|Ọba ti Benin]] ní ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù keje ọdún 1914. Ó gba orúkọ Eweka Kejì lẹ́yìn olùdásílẹ̀ ìjọba ọba ní ọ̀rúndún kẹtàlá àti Oba àkọ́kọ́ ti Benin, Eweka I. <ref>{{Cite book|chapter-url=https://books.google.com/books?id=aYFHAQAAQBAJ&dq=eweka+ii&pg=PA233|title=History and Social Anthropology|last=Bradbury|first=R. E.|publisher=Routledge|year=2013|isbn=978-1-136-54137-7|editor-last=White|editor-first=I. M.|language=en|chapter=Pre-colonial and Colonial Benin Politics}}</ref> Eweka Kejì tún ààfin ọba kọ́, èyí tí àwọn ará Gẹ̀ẹ́sì ti parun tí wọ́n sì ti kó ní ìkógun ní ọdún 1897. Ó tún gbé ètò ìbílẹ̀ ìjọba náà kalẹ̀. Wọ́n dá àwọn aṣọ ìbora ọba ti Ovonramwen tí àwọn ará Gẹ̀ẹ́sì gbà padà. Eweka II tún ṣe àtúnṣe àwọn ẹgbẹ́ iṣẹ́ ọwọ́, ó yan àwọn nǹkan láti rọ́pò àwọn tí àwọn ará Britain jí, ó sì dá Ilé-ẹ̀kọ́ Ọnà àti Iṣẹ́ Ọnà Benin sílẹ̀. <ref>{{Cite book|title=Royal Art of Benin: The Perls Collection in the Metropolitan Museum of Art|last=Ezra|first=Kate|publisher=Metropolitan Museum of Art|year=1992|isbn=978-0-87099-633-7|language=en}}</ref> Ó kú ní oṣù kejì ọdún 1933, ọmọ rẹ̀ Godfrey Edokparhogbuyunmwun Aguobasimwin Ovonramwen sì gba ipò rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Oba Akenzua II ní ọjọ́ karùn-ún oṣù kẹrin ọdún 1933. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=_1J0AAAAMAAJ&q=eweka|title=Concise Lives of the Famous Iyases of Benin|last=Egharevba|first=Jacob U.|publisher=Kraus Reprint|year=1946|language=en}}</ref> Ọ̀kan lára àwọn ọmọ rẹ̀ ni '''Sidney Deon Bruce Friede''', ẹni tó ti jẹ́ agbábọ́ọ̀lù agbábọ́ọ̀lù tẹ́lẹ̀.  == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1933]] 4ci1pr42ejbeoq0v0yks05z7n30avwo Mercedes mi tóbi ju tìrẹ lọ 0 84377 637589 636923 2026-09-19T19:15:32Z InternetArchiveBot 22272 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260919sim)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 637589 wikitext text/x-wiki '''''Ìtàn Mercedes Mi Tobi Ju Tirẹ lọ'''''Jẹ́ ìwé ìtàn-àròsọ tí òǹkọ̀wé ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, Nkem Nwankwo, kọ ní ọdún 1975. Wọ́n tẹ̀ ẹ́ jáde lábẹ́ àkòjọ ìwé *African Writers Series* tí ó ní ipa pàtàkì. <ref>{{Cite journal|last=Okeke-Ezigbo|first=Emeka|date=July 1, 1984|title=The Automobile as Erotic Bride: Nkem Nwankwo's My Mercedes Is Bigger Than Yours|url=https://archive.org/details/sim_critique_summer-1984_25_4/page/199|journal=Critique: Studies in Contemporary Fiction|volume=25|issue=4|pages=199–208|doi=10.1080/00111619.1984.9937802|issn=0011-1619}}</ref> <ref>{{Cite journal|title=NKEM NWANKWO: My Mercedes is Bigger than Yours London: Heinemann, 1975. Pp. 171|date=1975|last=Fletcher, John|journal=University of New Brunswick Libraries Journal}}</ref> == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} 49kqzxg1joywwq3darm8lejqw5g1tb7 Zimbabwe Ńlá 0 84477 637584 637281 2026-09-19T18:12:18Z InternetArchiveBot 22272 Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260919sim)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 637584 wikitext text/x-wiki   Great Zimbabwe jẹ́ ìlú kan ní agbègbè àwọn òkè ní apá gúúsù-ìlà-oòrùn orílẹ̀-èdè Zimbabwe ti òde-òní, nítòsí Masvingo. Àwọn ènìyàn bẹ̀rẹ̀ sí ní gbé níbẹ̀ láti nǹkan bí ọdún 1000 AD, ó sì ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olú-ìlú fún Ìjọba Great Zimbabwe láti ọ̀rúndún kẹtàlá. Òun ni ilé tàbí ètò-ilé tí a fi òkúta kọ́ tí ó tóbi jùlọ ní Gúúsù Áfíríkà kí àwọn aláìlẹ́gbẹ́-òfin-ìjọba (àwọn amúnisìn) tó dé. Iṣẹ́ ìkọ́lé pàtàkì ní ìlú náà bẹ̀rẹ̀ ní ọ̀rúndún kọkànlá títí dé ọ̀rúndún kẹèẹ́dógún, wọ́n sì kọ̀ ọ́ sílẹ̀ ní ọ̀rúndún kẹrìndínlógún tàbí kẹtàdínlógún.[1][2][3] Àwọn baba-ńlá àwọn ènìyàn Shona, tí wọ́n ń gbé ní Zimbabwe àti àwọn orílẹ̀-èdè tó wà ní àyíká rẹ̀ ní báyìí, ló kọ́ àwọn ilé wọ̀nyí.[4] Ìlú òkúta náà gba ààyè tí ó tó 7.22 square kilometres (2.79 mi²). Àwọn ìṣirò iye àwọn ènìyàn tí ó wà níbẹ̀ yàtọ̀ síra wọn. Àwọn ìṣirò àtijọ́ fi hàn pé iye àwọn ènìyàn lè ti tó 20,000 ní àkókò tí ó pọ̀ jùlọ. Ìwádìí kan láìpẹ́ yìí, tí ó lo àwọn ẹ̀rí nípa iṣẹ́ àwọn onímọ̀ nípa ohun ìṣẹ̀ḿbáyé (archaeology), ẹ̀kọ́ nípa àṣà àti ìgbésí-ayé àwọn ènìyàn (ethnography), àti ìtàn, pẹ̀lú àwọn ọ̀nà ìṣirò, fi hàn pé iye àwọn ènìyàn ní ibi náà kò ju 10,000 lọ.[5] Ó ṣeé ṣe kí agbègbè tí ìjọba Zimbabwe tí ó dá lórí ìlú yìí bò ó tó 50,000 km² (19,000 sq mi).[3] UNESCO ti dá a mọ̀ gẹ́gẹ́ bí Ibùdó Ààbò Ohun-ìní Àgbáyé (World Heritage Site). Aaye Great Zimbabwe ni awọn apakan mẹta ninu: Hill Complex, Valley Complex, ati Great Enclosure (eyiti a kọ ni awọn akoko oriṣiriṣi); o tun ni awọn agbegbe fun ile awọn ara-ilu lasan laarin awọn odi ti o yi i ka. Awọn oniwadi ni ero ti o yatọ si ara wọn nipa iṣẹ ti awọn apakan wọnyi n ṣe. Awọn kan gbagbọ pe awọn ibi wọnyi jẹ ibugbe fun awọn ọmọ-ọba ati awọn ọlọla ni awọn akoko oriṣiriṣi, nigba ti awọn miiran ro pe iṣẹ ti o yatọ si ara wọn ni wọn n ṣe. Great Enclosure, pẹlu awọn odi rẹ ti a fi okuta kọ laisi lilo simenti tabi amọ (ti giga rẹ to mita 11 tabi ẹsẹ-bata 36), ni a kọ ni ọrundun kẹtala ati kẹrinla; o ṣee ṣe ki o jẹ ibugbe fun awọn ọba, pẹlu awọn aaye ti a ya sọtọ fun awọn ayẹyẹ tabi iṣe ẹsin ti gbogbo eniyan le kopa ninu rẹ.[1] Àwọn ìbẹ̀wò àkọ́kọ́ tí àwọn ará Yúróòpù ti fìdí múlẹ̀ wáyé ní ìparí ọ̀rúndún kọkàndínlógún, pẹ̀lú àwọn ìwádìí lórí ibi tí a ti ṣe é bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 1871. <ref>{{Cite book|last=Fleminger|first=David|title=Mapungubwe Cultural Landscape|year=2008|publisher=30 Degrees South|isbn=978-0-9584891-5-7|url=https://books.google.com/books?id=pp2VcW9_Z4QC&q=white+great+zimbabwe&pg=PA61|page=57}}</ref> Àwọn oníṣòwò ohun ìṣẹ̀ǹbáyé ilẹ̀ Yúróòpù jí àwọn ohun ìṣẹ̀ǹbáyé ilẹ̀ Zimbabwe àti àwọn ibi tí ó yí i ká láàárín ọdún 1890 sí 1920. Àwọn ìwádìí díẹ̀ nípa ìrántí náà lẹ́yìn náà jẹ́ àríyànjiyàn, nítorí pé ìjọba àwọn aláwọ̀ funfun ti Rhodesia fipá mú àwọn onímọ̀ nípa ìtàn ilẹ̀ ayé láti sẹ́ pé àwọn aláwọ̀ dúdú ará Áfíríkà kọ́ ọ. Ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀ ní Áfíríkà di ohun tí gbogbo ènìyàn gbàgbọ́ ní ọdún 1950. Láti ìgbà náà ni ìjọba Zimbabwe ti gba orílẹ̀-èdè náà gẹ́gẹ́ bí ibi ìrántí orílẹ̀-èdè, wọ́n sì sọ orúkọ orílẹ̀-èdè olómìnira òde òní ní orúkọ rẹ̀. Ọ̀rọ̀ náà ''Great'' fi ìyàtọ̀ hàn láàárín àwọn àwókù kéékèèké tí a mọ̀ sí " ''zimbabwes'' ", tàbí "àwọn ilé òkúta", tí ó tàn káàkiri Zimbabwe Highveld . <ref name="sibanda">M. Sibanda, H. Moyana et al. 1992. ''The African Heritage. History for Junior Secondary Schools. Book 1''. Zimbabwe Publishing House. {{ISBN|978-0-908300-00-6}}</ref> A ti ṣàwárí àwọn ibi tó lé ní 400 jákèjádò Gúúsù Áfíríkà, bíi Bumbusi ní Zimbabwe àti Manyikeni ní Mozambique, pẹ̀lú àwọn ògiri ńláńlá tí kò ní àmọ̀. <ref name="antiquity">{{Cite journal|title=Inside and outside the dry stone walls: revisiting the material culture of Great Zimbabwe|url=free}}</ref> == Orúkọ ==   [[File:Conical_tower.jpg|left|thumb| Ilé gogoro onígun mẹ́rin tó wà nínú Ààbò Ńlá ní Great Zimbabwe]] Orúkọ àwọn àwókù ìlú Sónà ni ''Sònà'', Vicente Pegado, olórí ẹgbẹ́ ọmọ ogun Sofala ti ilẹ̀ Portugal ló kọ́kọ́ kọ sílẹ̀ ní ọdún 1531. Pegado ṣe akiyesi pe "Awọn ọmọ ilu orilẹ-ede naa pe awọn ile wọnyi {{Lang|pt|Symbaoe}}, èyí tí gẹ́gẹ́ bí èdè wọn ṣe túmọ̀ sí 'ààfin ' . <ref name="Newitt 2002 39">{{Cite book|author=Newitt|publisher=Ashgate|isbn=0-7546-0181-1}}</ref> Orúkọ náà ní {{Lang|sn|dzimba}} nínú, ọ̀rọ̀ Shona fún 'ilé'. Àwọn ìlànà méjì ló wà fún ìtumọ̀ orúkọ náà. Ni igba akọkọ ti o tanmo wipe ọrọ ti wa ni yo lati {{Lang|sn|Dzimba-dze-mabwe}}, tí a túmọ̀ láti Shona gẹ́gẹ́ bí “àwọn ilé ńlá tí a fi òkúta ṣe” ( {{Lang|sn|dzimba}} = ọpọ ti {{Lang|sn|imba}}, 'ilé'; {{Lang|sn|mabwe}} = ọpọ ti {{Lang|sn|ibwe}}, 'òkúta'). <ref>{{Cite journal|title=Shona Class 5 revisited: a case against *ri as Class 5 nominal prefix|url=http://archive.lib.msu.edu/DMC/African%20Journals/pdfs/Journal%20of%20the%20University%20of%20Zimbabwe/vol21n1/juz021001005.pdf}}. See also {{Cite journal|title=Mediated monuments and national identity}}</ref> Èkejì fihàn pé ''Zimbabwe'' jẹ́ irú àdéhùn ti {{Lang|sn-ZW|dzimba-hwe}}, èyí tí ó túmọ̀ sí ‘àwọn ilé tí a bọ̀wọ̀ fún’ ní èdè Zezuru ti Shona, gẹ́gẹ́ bí a ṣe sábà máa ń lò ó fún àwọn ilé tàbí ibojì àwọn olórí. == Ìtàn àti àpèjúwe == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[File:Great-Zimbabwe.jpg|right|thumb| Àkótán nípa Nlá Zimbabwe. Ilé ìkọ́lé ńlá tí a fi ògiri ṣe ni Àpótí Ńlá. A lè rí àwọn àṣẹ́kù àfonífojì náà níwájú rẹ̀.]] [[File:140_of_'The_Ruined_Cities_of_Mashonaland-_being_a_record_of_excavation_and_exploration_in_1891_..._With_a_chapter_on_the_orientation_and_mensuration_of_the_temples_by_R._M._W._Swan._(With_plates.)'_(11217936264).jpg|thumb| Ètò ilé náà (a kọ́kọ́ tẹ̀ ẹ́ jáde nínú ìwé JT Bent’s ''Ruined Cities of Mashonaland'', London, 1892, lẹ́yìn ojú ìwé 121).]] Agbègbè Great Zimbabwe ni [[Bushmen|San]] ti gbé tẹ́lẹ̀, tí ó ti wà ní nǹkan bí ẹgbẹ̀rún ọdún 100,000, {{Efn|Some scholars contest that cultures and identities cannot be considered fixed or invariable, especially over such a long time period.<ref>{{cite journal |url=https://www.cambridge.org/core/journals/antiquity/article/abs/primordialism-and-the-pleistocene-san-of-southern-africa/45D6E61597C34A496AB5A0B6FA1C7632 |last1=Pargeter |first1=Justin |last2=Mackay |first2=Alex |last3=Mitchell |first3=Peter |last4=Shea |first4=John |last5=Stewart |first5=Brian |title=Primordialism and the 'Pleistocene San' of southern Africa |year=2016 |journal=Antiquity |volume=90 |issue=352}}</ref>}} àti, bẹ̀rẹ̀ ní nǹkan bí ọdún 150 ṣáájú Sànmánì Kristẹni, láti ọwọ́ [[Bàntú|àwọn ènìyàn tí wọ́n ń sọ èdè Bantu]], tí wọ́n dá àwọn olórí àgbẹ̀ sílẹ̀ láti ọ̀rúndún kẹrin Sànmánì Kristẹni. <ref name=":2">{{Cite book|last=Mlambo|first=A. S.|url=https://archive.org/details/historyofzimbabw0000mlam/mode/2up?view=theater|title=A history of Zimbabwe|date=2014}}</ref> : 11–12 Láàárín ọ̀rúndún kẹrin sí ìkeje, àwọn agbègbè àṣà Gokomere tàbí Ziwa ló ń ṣe oko ní àfonífojì náà, wọ́n sì ń wa igi, wọ́n sì ń ṣiṣẹ́ irin, ṣùgbọ́n wọn kò kọ́ àwọn ilé òkúta kankan. <ref name="antiquity" /> Àwọn wọ̀nyí ni àwọn ibùgbé ìgbàanì Iron ní agbègbè tí a dá mọ̀ láti inú àwọn ìwakùsà ohun ìṣẹ̀ǹbáyé, àti pé [[Gumanye people|àwọn ènìyàn Gumanye]] tí ó tẹ̀lé e ni a kà sí àwọn baba ńlá Karanga (gúúsù-ààrin Shona ), {{Efn|The term ''Karanga'' began as an exonym of the Shona used by outsiders, however in the modern day it refers to a dialect of Shona in south-central Zimbabwe.<ref>{{cite book |title=Becoming Zimbabwe: a history from the pre-colonial period to 2008 |year=2009 |url=https://archive.org/details/becomingzimbabwe0000unse |last1=Raftopoulos |first1=Brian |last2=Mlambo |first2=Alois|isbn=978-1-77922-083-7 }}</ref>{{rp|page=4}}}} tí yóò kọ́ Great Zimbabwe. <ref>{{Cite journal|last=Chirikure|first=Shadreck|date=2013-12-01|title=New Pathways of Sociopolitical Complexity in Southern Africa|url=https://link.springer.com/article/10.1007/s10437-013-9142-3}}</ref> === Ìkọ́lé àti ìdàgbàsókè === Kíkọ́ àwọn ilé òkúta bẹ̀rẹ̀ ní ọ̀rúndún kọkànlá, ó sì tẹ̀síwájú fún ohun tó lé ní ọgọ́rùn-ún mẹ́ta (300) ọdún. Iṣẹ́ àgbẹ̀ àti màlúù kó ipa pàtàkì nínú ìdàgbàsókè àjọṣepọ̀ àwùjọ pàtàkì kan, wọ́n sì ṣiṣẹ́ láti "mú kí ìṣàkóso àwọn ọjà àti iṣẹ́ tí a pín gẹ́gẹ́ bí àǹfààní láàrín àwọn ilé ìṣèlú àti àwùjọ ìbílẹ̀", nígbà tí ìṣòwò jíjìnnà réré ṣe pàtàkì fún ìyípadà àwọn àjọ agbègbè sí àwọn ti agbègbè. <ref name="Pikirayi-2020">{{Citation|title=Great Zimbabwe, 1100–1600 AD, Rise, Development, and Demise of}}</ref> Àwọn ọmọ ìjọba lo ọrọ̀ wọn láti fi {{Lang|sn|daga}} tó nípọn kọ́ ilé ( amọ̀ ilẹ̀), dípò {{Lang|sn|daga}} àti àwọn òpó, wọ́n sì kọ́ àwọn ògiri òkúta láti dáàbò bò ara wọn kúrò lọ́wọ́ àwọn ènìyàn. <ref>{{Cite book|author=Beach|url=https://books.google.co.uk/books/about/The_Shona_Zimbabwe_900_1850.html?id=Wzx1AAAAMAAJ&redir_esc=y|title=The Shona & Zimbabwe 900-1850: An Outline of Shona History|publisher=Pearson Education|isbn=978-0-435-94505-3}}</ref> : 42 Iṣẹ́ tí a mẹ́nu kàn lókè yìí yára tẹ̀síwájú ní ọ̀rúndún kẹtàlá, wọ́n sì kọ́ àwọn ògiri ńláńlá tí a fi òkúta gbígbẹ kọ́. <ref name="Pikirayi-20202">{{Citation|title=Great Zimbabwe, 1100–1600 AD, Rise, Development, and Demise of}}</ref> Àwọn àwókù tó wà ní Great Zimbabwe jẹ́ díẹ̀ lára àwọn ilé tó ti pẹ́ jùlọ àti tó tóbi jùlọ tó wà ní Gúúsù Áfíríkà. Ilé rẹ̀ tó lágbára jùlọ, tí wọ́n sábà máa ń pè ní Ààbò Ńlá, ní àwọn ògiri tó ga tó {{Convert|11|m|ft}} tó ń gùn tó nǹkan bí {{Convert|250|m|ft}} . Ìdàgbàsókè rẹ̀ ni a ti so mọ́ ìdínkù Mapungubwe láti nǹkan bí ọdún 1300, tàbí wíwà wúrà ní agbègbè Great Zimbabwe. <ref name="Zambezia">{{Cite journal|author=Gilbert Pwiti|pages=119–129}}</ref> Ṣíṣe àgbékalẹ̀ èrò ìṣèlú àti ẹ̀sìn ti Great Zimbabwe ṣiṣẹ́ láti fi ìdí ipò ọba múlẹ̀ ( {{Lang|sn|[[mambo (title)|mambo]]}} ), pẹ̀lú ìsopọ̀ láàárín àwọn olórí, àwọn baba ńlá wọn, àti Ọlọ́run . <ref name=":62">{{Cite journal|author=Kim|pages=1–34}}</ref> <ref name=":72">{{Cite journal|author=Huffman|pages=4–39}}</ref> Gẹ́gẹ́ bí Ken Mufuka ti sọ, ibi ìsìnkú ní Òkè Complex ni ilé àwọn abẹ́mìílò ( {{Lang|sn|[[svikiro]]}} ) tí wọ́n yàn láti máa ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ẹ̀rí ọkàn ìjọba, àti láti máa pa àṣà àwọn olùdásílẹ̀ mọ́, tí ó sọ pé [[Chigwagu Rusvingo]] ( {{Lang|sn|mambo}} àkọ́kọ́) ni ), [[Chaminuka]], Chimurenga, [[Tovera]], ati [[Soro-rezhou]] laarin awọn miiran (wo {{Lang|sn|[[mhondoro]]}} ) <ref>{{Cite encyclopedia|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-45670-2}}</ref> Àwọn ìṣirò àtọwọ́dọ́wọ́ ni pé Great Zimbabwe ní tó ẹgbẹ̀rún méjìdínlógún (18,000) olùgbé ní àkókò tí ó ga jùlọ. <ref name="contested">{{Cite book|last=Kuklick|first=Henrika|title=Colonial situations: essays on the contextualization of ethnographic knowledge}}</ref> Sibẹsibẹ, iwadi tuntun kan pari pe iye awọn eniyan ko le kọja 10,000. <ref name="Chirikure 2017">{{Cite journal|last=Chirikure, S.|title=What was the population of Great Zimbabwe (CE1000 – 1800)|url=free}}</ref> Àwọn àwókù tó ṣẹ́kù ni wọ́n fi òkúta kọ́ pátápátá; wọ́n gùn tó {{Convert|1800|acre|ha}} . Orílẹ̀-èdè Zimbabwe Ńlá kan náà ní agbègbè kan náà pẹ̀lú ìlú London ìgbàanì ; nígbà tí iye àwọn ilé tó wà nínú àwọn ibi tí wọ́n fi òkúta sí pọ̀, ní àwọn agbègbè tó wà níta wọn, ó kéré gan-an. <ref name="Pikirayi 2020">{{Citation|title=Great Zimbabwe, 1100–1600 AD, Rise, Development, and Demise of}}</ref> Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ènìyàn ló ń gbé nínú àwọn ilé tí a fi ẹrẹ̀ ṣe lórí àwọn ilé onígi, <ref name=":62" /> ṣùgbọ́n a lè ṣírò iye wọn nìkan. A gbà pé àwọn ilé olókìkí tàbí ilé ọba ni àwọn ilé olókìkí àti àwọn ilé olókìkí. A kò rí ìsìnkú kankan ní ibi ìsìnkú náà láti fúnni ní ìpìlẹ̀ mìíràn láti ṣírò iye àwọn ènìyàn tí wọ́n wà níbẹ̀. <ref name="Chirikure 2017" /> === Àwọn ẹ̀yà ara ìdọ̀tí náà === Ni 1531, Vicente Pegado, Balogun Garrison Portuguese ti Sofala, ṣapejuwe Zimbabwe bayi: <ref name="Newitt 2002 39" />   [[File:Eastern-enclosure-great-zimbabwe.jpg|right|thumb| Wo ìwọ̀ oòrùn láti Eastern Enclosure of the Hill Complex, tí ó fi òkúta granite tí ó jọ ẹyẹ Zimbabwe àti bálíkónì hàn.]] Àwọn àlàpà náà para pọ̀ di ẹgbẹ́ mẹ́ta ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ tí wọ́n ń kọ́ ilé. Wọ́n mọ̀ wọ́n sí Hill Complex, Valley Complex àti Great Enclosure. Ilé ìgbìmọ̀ òkè ni ó pẹ́ jùlọ, wọ́n sì ń gbé ibẹ̀ láti ọ̀rúndún kọkànlá sí ìkẹtàlá. Wọ́n gbé Ààbò Ńlá náà láti ọ̀rúndún kẹtàlá sí ìkẹẹ̀ẹ́dógún, àti Ààbò Àfonífojì láti ọ̀rúndún kẹrìnlá sí ìkẹrìndínlógún. <ref name="antiquity" /> Àwọn ohun pàtàkì tó wà nínú Ilé Ìtajà Òkè náà ni Ilé Ìtajà Òkè, níbi tí wọ́n ti rò pé àwọn Ẹyẹ Zimbabwe dúró sí, ibi ìtajà bànkóló gíga kan tó ń wo Ilé Ìtajà Òkè, àti àpáta ńlá kan tó rí bíi ti Ẹyẹ Zimbabwe. Àpótí Ńlá náà jẹ́ ògiri inú, tí ó yí àwọn ilé kan ká àti ògiri òde kékeré kan. Ilé Gogoro Konika, {{Convert|18|ft|m}} ní ìwọ̀n iwọ̀n àti {{Convert|30|ft|m|0}} gíga, ni a kọ́ láàrín àwọn ògiri méjèèjì. A pín Àfonífojì sí Àwókù Àfonífojì Òkè àti Ìsàlẹ̀, pẹ̀lú àwọn àkókò ìṣiṣẹ́ ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. <ref name="antiquity" /> [[File:Great-zim-aerial-looking-SE.JPG|thumb| Ìwò ojú ọ̀run tí ó ń wo gúúsù ìlà-oòrùn, Hill Complex ní iwájú]] Oríṣiríṣi ìtumọ̀ àwọn ohun ìṣẹ̀ǹbáyé ló wà fún àwọn ẹgbẹ́ wọ̀nyí. Wọ́n ti dámọ̀ràn pé àwọn ilé iṣẹ́ náà dúró fún iṣẹ́ àwọn ọba tó tẹ̀lé e: àwọn kan lára àwọn alákòóso tuntun náà dá ilé tuntun sílẹ̀. <ref name="current">{{Cite journal|title=Cognitive Archaeology and Imaginary History at Great Zimbabwe}}</ref> Agbára ìdarí náà gbéra láti Ilé-iṣẹ́ Òkè ní ọ̀rúndún kejìlá, sí Àgọ́ Ńlá, Àfonífojì Òkè àti ní ìparí Àfonífojì Ìsàlẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. <ref name="antiquity" /> Ìtumọ̀ mìíràn tí a tún mọ̀ sí "olùkọ́ ilé" ni pé àwọn ilé tó yàtọ̀ síra ní iṣẹ́ tó yàtọ̀ síra: Ilé Òkè gẹ́gẹ́ bí agbègbè fún àwọn ààtò, bóyá tó ní í ṣe pẹ̀lú bí òjò ṣe ń rọ̀, ilé Àfonífojì náà wà fún àwọn aráàlú, ọba sì lo Àpótí Ńlá náà. Àwọn ilé tí ó ṣe pàtàkì jù bẹ́ẹ̀ lọ ni a ṣe fún àwọn ọba, bó tilẹ̀ jẹ́ pé a ti jiyàn pé ọjọ́ tí a rí àwọn ohun tí ó wà nínú àwọn ilé náà kò ṣe àtìlẹ́yìn fún ìtumọ̀ yìí. <ref>{{Cite journal|title=The chronology of the Valley Enclosures: implications for the interpretation of Great Zimbabwe}}</ref> [[Dhaka pits|Àwọn ihò Dhaka]] jẹ́ àwọn ihò tí a ti sé tí àwọn olùgbé Great Zimbabwe ń lò gẹ́gẹ́ bí orísun ìṣàkóso omi ní ìrísí àwọn adágún omi, kànga àti àwọn ìsun omi. Ó ṣeé ṣe kí wọ́n ti ń lo àwọn ihò Dhaka láti àárín ẹgbẹ̀rún ọdún kejì Sànmánì Tiwa, ètò náà sì lè gba ohun tó ju {{Convert|18000|m3|cuft}} lọ. ti ibi ipamọ omi. <ref>{{Cite journal|last=Innocent|first=Pikirayi|title=Climate-smart harvesting and storing of water: The legacy of dhaka pits at Great Zimbabwe}}</ref> [[File:Zim-bird.jpg|right|thumb| Àwòrán ère òkúta ọṣẹ ẹyẹ Zimbabwe]] Àwọn ohun ìṣẹ̀ǹbáyé pàtàkì jùlọ tí a rí láti inú ìrántí náà ni àwọn ẹyẹ mẹ́jọ ti Zimbabwe . Wọ́n gbẹ́ ìwọ̀nyí láti inú òkúta onígun mẹ́ta (micaceous schist ) lórí orí àwọn monoliths gíga ènìyàn. Àwọn ihò tó wà ní pátákó kan ní Eastern Enclosure of the Hill Complex dàbí èyí tí a ṣe láti gbé àwọn ẹyẹ Zimbabwe mọ́ra, ṣùgbọ́n nítorí pé wọn kò rí wọn níbẹ̀, a kò le mọ ibi tí gbogbo ẹyẹ àti ẹyẹ tó wà nínú pátákó náà wà tẹ́lẹ̀. Àwọn ohun ìṣẹ̀dá mìíràn pẹ̀lú àwọn ère òkúta oníṣẹ́ ọwọ́ (ọ̀kan nínú wọn wà ní Ilé Ìkóhun-Ìṣẹ̀dá Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì ), àwọn ohun ìṣẹ̀dá amọ̀, àwọn irin gong, eyín erin tí a fi ọgbọ́n ṣe, wáyà irin àti bàbà, àwọn ọkọ́ irin, àwọn ọ̀kọ̀ idẹ, àwọn ingot bàbà àti àwọn ohun ìkòkò, àti àwọn ìlẹ̀kẹ̀ wúrà, àwọn ẹ̀gbà ọwọ́, àwọn ohun ìkọ́ àti àpò. Àwọn ilẹ̀kẹ̀ dígí àti porcelaini láti orílẹ̀-èdè China àti Persia pẹ̀lú àwọn ohun ìṣẹ̀dá àjèjì mìíràn ni a tún rí, èyí tí ó jẹ́rìí sí àjọṣepọ̀ ìṣòwò kárí-ayé ti ìjọba náà. Àwọn àwókù òkúta ńláńlá tó ṣẹ́kù ní ìlú ńlá náà ní àwọn ẹyẹ onípele mẹ́jọ tí wọ́n ní ohun èlò orin. A gbàgbọ́ pé wọ́n dúró fún idì bateleur - àmì rere, ẹ̀mí ààbò àti ìránṣẹ́ Ọlọ́run nínú àṣà Shona. <ref name="Nelson 2019 10">{{Cite book|title=Historium}}</ref> === Iṣowo === Orílẹ̀-èdè Zimbabwe Ńlá di ibi ìtajà, lẹ́yìn tí ó ti rọ́pò Mapungubwe ní nǹkan bí ọdún 1300. <ref name=":5">{{Cite book|last=Chirikure|first=Shadreck|url=https://books.google.com/books?id=3pa7CgAAQBAJ&dq=kingdom+of+mapungubwe&pg=PT6|title=Mapungubwe Reconsidered: A Living Legacy: Exploring Beyond the Rise and Decline of the Mapungubwe State|date=2015-10-01}}</ref> Àwọn nẹ́tíwọ́ọ̀kì agbègbè náà gbòòrò sí i, a sì ń tà iyọ̀, màlúù, ọkà, àti bàbà títí dé àríwá títí dé Kundelungu Plateau ní [[Orílẹ̀-èdè Olómìnira Òṣèlú ilẹ̀ Kóngò|DR Congo]] òde òní. Apá pàtàkì kan lára ọrọ̀ Great Zimbabwe wá láti ìjẹgàba àwọn ọ̀nà ìṣòwò láti pápá wúrà ti Zimbabwe Plateau sí etíkun Swahili . <ref name=":2" /> : 17 Àwọn oníṣòwò rìnrìn àjò lọ sí àwọn odò Save àti Runde, ó ṣeé ṣe kí wọ́n lo àwọn ọkọ̀ ojú omi tí wọ́n ń ṣe ní agbègbè wọn. <ref>{{Cite book|last=Hawarden|first=Rosanne|url=https://www.jstor.org/stable/j.ctv1zcm2p4|title=Early Maritime Cultures in East Africa and the Western Indian Ocean|date=2018}}</ref> : 65, 77 Nípasẹ̀ àwọn ìlú Swahili bíi Sofala, wọ́n kó wúrà àti eyín erin jáde sínú ìṣòwò Òkun Íńdíà . <ref name=":4">{{Cite journal|last=Delius|first=Peter|date=2024|title=Turning South African History Upside Down: Ivory and Gold Production, the Indian Ocean Trading System and the Shaping of Southern African Society, 600–1900 AD|url=free}}</ref> Àwọn ìlú ìṣòwò etíkun Swahili ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí alárinà tí ó so àwọn nẹ́tíwọ́ọ̀kì ìṣòwò àárín ilẹ̀ Áfíríkà pọ̀ mọ́ àwọn oníṣòwò tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ ní gbogbo Òkun Íńdíà. Iṣòwò àgbáyé yẹn jẹ́ àfikún sí iṣòwò àgbẹ̀ àdúgbò, níbi tí màlúù ṣe pàtàkì jùlọ. <ref name="Zambezia" /> Àwọn agbo màlúù ńlá tí wọ́n ń pèsè fún ìlú náà máa ń ṣí lọ ní àkókò, ilé ẹjọ́ sì ń ṣàkóso wọn. Àwọn ègé ìkòkò ilẹ̀ China, owó láti Arabia, àwọn ìlẹ̀kẹ̀ dígí àti àwọn nǹkan mìíràn tí kìí ṣe ti ìlú ni wọ́n ti gbẹ́ jáde ní Zimbabwe. <ref name="Webber" /> Àwọn ẹ̀rí nípa ìṣẹ̀dá ilẹ̀ ayé fihàn pé díẹ̀ lára àwọn ohun èlò amọ̀ tí wọ́n kó wọlé ni òkúta Longquan tí wọ́n fi gẹ́lẹ́ aláwọ̀ ewé ṣe àti pílásínì aláwọ̀ búlúù àti funfun tí wọ́n ti wà láti ọ̀rúndún kẹrìnlá sí ìkẹẹ̀ẹ́dógún. <ref name=":3" /> Ó ṣeé ṣe kí àwọn ohun ìṣẹ̀ǹbáyé wọ̀nyí dé Great Zimbabwe nípasẹ̀ àwọn nẹ́tíwọ́ọ̀kì ìpínkiri tí a so pọ̀ mọ́ àwọn èbúté etíkun Swahili, bíi Kilwa Kisiwani. <ref name=":3" /> Láìka àwọn ìsopọ̀ tó lágbára tó wà láàárín àwọn orílẹ̀-èdè tó wà ní orílẹ̀-èdè yìí sí, kò sí ẹ̀rí tó fi hàn pé wọ́n ń pàṣípààrọ̀ àwọn èrò ìkọ́lé láàárín Great Zimbabwe àti àwọn ìlú bíi Kilwa . === Iṣẹ́ wúrà === Nínú ìwádìí nípa àwọn ohun ìgbàanì, Great Zimbabwe jẹ́ ibi pàtàkì fún iṣẹ́ wúrà ní Gúúsù Áfíríkà. Irú àwọn àwárí bẹ́ẹ̀ fi hàn bí iṣẹ́ ṣíṣe wúrà ṣe jẹ́ ọgbọ́n àti àṣà tí a nílò dípò iṣẹ́ tí a sábà máa ń ṣe. Àwọn ìwádìí tuntun fi ẹ̀rí hàn pé àwọn ìdọ̀tí tí wọ́n fi sílẹ̀ láti inú iṣẹ́ wúrà ni wọ́n fi hàn pé wọ́n ṣe iṣẹ́ wúrà ní àwọn agbègbè kan ní ibi náà. Èyí jẹ́rìí sí i pé iṣẹ́ wúrà jẹ́ apá pàtàkì nínú àṣà iṣẹ́ ọwọ́ àti ìníyelórí rẹ̀ nínú ọrọ̀ ajé. <ref name=":02">{{Cite journal|last=Vieri|first=Jasmine|date=2023-08-03|title=Archaeological science, globalisation, and local agency: gold in Great Zimbabwe}}</ref> Àwọn ìwakùsà náà fi àwọn àpótí amọ̀, àwọn ohun èlò ìkòkò, àti àwọn irinṣẹ́ tí wọ́n lò láti mú wúrà gbóná kí wọ́n sì sọ ọ́ di wáyà, ìlẹ̀kẹ̀, tàbí àwọn ohun ọ̀ṣọ́. <ref name=":02" /> Àwọn ohun èlò àti ohun èlò wọ̀nyí ló jẹ́ kí a mọ àwọn oníṣẹ́ ọwọ́ tó mọṣẹ́ tí wọ́n ń gbé ní Great Zimbabwe àti ipa pàtàkì tí wúrà ń kó nínú àṣà àti ìgbésí ayé wọn ojoojúmọ́. <ref name=":12" /> A kò mọ ohun tó fa ìparun Great Zimbabwe àti bí wọ́n ṣe fi í sílẹ̀ nígbẹ̀yìn gbẹ́yín. {{Efn|A major factor involves the actions of European [[antiquarian]]s and prospectors during the colonial period in the looting of the site, destroying its [[stratigraphy]].}} Kò ṣe kedere bí ìyípadà ojúọjọ́ ṣe kó ipa tó, síbẹ̀ ipò Great Zimbabwe ní agbègbè òjò tó dára mú kí èyí má ṣeé ṣe kí ó jẹ́ ìdí pàtàkì kan. Ijọba Zimbabwe Nla lori agbegbe naa da lori itẹsiwaju ati ifihan agbara rẹ nigbagbogbo, bi iye eniyan rẹ ti n pọ si nilo ilẹ ogbin diẹ sii ati awọn oniṣowo diẹ sii wura. <ref name="Pikirayi 2020" /> Àṣà àtọwọ́dọ́wọ́ Shona sọ pé àìtó iyọ̀ ló fa ìparun ilẹ̀ ní Zimbabwe, èyí tó lè jẹ́ ọ̀nà àpèjúwe láti fi sọ̀rọ̀ nípa ìbàjẹ́ ilẹ̀ fún àwọn àgbẹ̀ tàbí ìbàjẹ́ àwọn ohun àlùmọ́nì pàtàkì fún àwùjọ. <ref name="auto">{{Cite book|last=Silva|first=Alberto da Costa|url=https://books.google.com/books?id=yLTrAAAAMAAJ|title=A enxada e a lança: a África antes dos Portugueses|location=Rio de Janeiro}}</ref> <ref>{{Cite book|last=Pikirayi|first=Innocent|title=Cities in the World: 1500-2000: v. 3|date=2006}}</ref> : 10 Ó ṣeé ṣe kí omi adágún omi Great Zimbabwe jókòó lórí omi tí ó ti tán, tàbí kí iye àwọn ènìyàn tí ń pọ̀ sí i ba omi náà jẹ́. <ref name=":8">{{Cite journal|last=Pikirayi|first=Innocent|date=2024-05-01|title=Granite Landforms and Water Storage at Great Zimbabwe|url=https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/09719458241258551}}</ref> Láti ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kẹẹ̀ẹ́dógún, ìṣòwò kárí ayé bẹ̀rẹ̀ sí í dínkù láàárín ìdààmú ọrọ̀ ajé kárí ayé, èyí tí ó dín ìbéèrè fún wúrà kù, èyí tí ó ní ipa búburú lórí Great Zimbabwe. Ní ìdáhùn sí èyí, ó ṣeé ṣe kí àwọn ọ̀mọ̀wé fẹ̀ síi àwọn nẹ́tíwọ́ọ̀kì ìṣòwò agbègbè, èyí tí ó yọrí sí aásìkí púpọ̀ síi fún àwọn ibùgbé mìíràn ní agbègbè náà. Nígbà tí ó fi máa di ìparí ọ̀rúndún kẹẹ̀ẹ́dógún, àbájáde ìpinnu yìí yóò ti bẹ̀rẹ̀ sí í hàn gbangba, bí àwọn ọmọ ìdílé ọba Zimbabwe Great Zimbabwe ṣe ń dá àwọn ìdílé tuntun sílẹ̀, ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ àbájáde àìròtẹ́lẹ̀ àwọn àríyànjiyàn ìtẹ̀lé. <ref>{{Citation|title=Southern Zambezia States and Indian Ocean Trade, 1450–1900}}</ref> Gẹ́gẹ́ bí àṣà àtọwọ́dọ́wọ́, Nyatsimba Mutota, ọmọ ẹgbẹ́ ìdílé ọba Zimbabwe Ńlá, ṣe olórí àwọn ènìyàn ní àríwá láti wá iyọ̀, ó sì dá ìjọba Mutapa sílẹ̀. {{Efn|According to tradition, the move came about because the king was tired of eating salt made from goat's dung.<ref>{{Cite journal |last=Huffman |first=T. N. |date=1972 |title=The Rise and Fall of Zimbabwe |url=https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-african-history/article/abs/rise-and-fall-of-zimbabwe/DF9B15B96E63ADFFC62967F9F2801703 |journal=The Journal of African History |language=en |volume=13 |issue=3 |pages=353–366 |doi=10.1017/S0021853700011683 |issn=1469-5138|url-access=subscription }}</ref>}} <ref name="Pikirayi 2020" /> Wọ́n gbàgbọ́ pé àwọn baba ńlá wọn tó ṣẹ̀ṣẹ̀ dé nìkan ló máa tẹ̀lé wọn, pẹ̀lú àwọn baba ńlá tó ti dàgbà tí wọ́n ń gbé ní Great Zimbabwe tí wọ́n sì ń dáàbò bò wọ́n níbẹ̀. <ref name=":72" /> Àwọn oníṣòwò Angoche ṣí ọ̀nà tuntun kan ní ẹ̀bá Zambezi nípasẹ̀ Mutapa àti Ingombe Ilede láti dé àwọn pápá wúrà ní ìwọ̀ oòrùn Great Zimbabwe, èyí tó mú kí ó dínkù, tí Khami, olú ìlú ìjọba Butua sì sì dìde. <ref name=":122">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=u1SqMwEACAAJ|title=Butua and the End of an Era: The Effect of the Collapse of the Kalanga State on Ordinary Citizens: an Analysis of Behaviour Under Stress|date=2012}}</ref> : 50 Nígbà tí ó fi máa di ọ̀rúndún kẹrìndínlógún, agbára ìṣèlú àti ti ọrọ̀ ajé ti kúrò ní Zimbabwe Ńlá sí àríwá àti ìwọ̀ oòrùn. Ó ṣeé ṣe kí wọ́n tẹ̀síwájú láti máa gbé ibẹ̀ títí di ọ̀rúndún kẹtàdínlógún, kí wọ́n tó fi sílẹ̀ nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín. <ref name="Pikirayi 2020" /> == Ìtàn ìwádìí àti ìpilẹ̀ṣẹ̀ àwọn ahoro náà == [[File:Cefala_Manich_Simbaoe.png|thumb| Zimbabwe Nla farahan lori maapu Abraham Ortelius '1570 ''Africae Tabula Nova'', ti a tumọ si "Simbaoe".]] Àríyànjiyàn púpọ̀ ló ti wà nípa ìpilẹ̀ṣẹ̀ Great Zimbabwe, tí a ń pè ní " [[Zimbabwe controversy|àríyànjiyàn Zimbabwe]] ". <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/silenceofgreatzi0000font|title=The silence of Great Zimbabwe: contested landscapes and the power of heritage|date=2006}}</ref> Nítorí ẹ̀tanú ẹ̀yà tí wọ́n ní, àwọn ará Rhodesia rí i pé kò ṣeé ṣe láti ronú pé àwọn ọmọ ìbílẹ̀ Áfíríkà ló lè kọ́ àwọn ilé náà, wọ́n sọ pé àwọn ohun ìṣẹ̀ǹbáyé tí wọ́n rí nínú àwọn abọ́ ilẹ̀ Persia àti celadon ti ilẹ̀ China jẹ́ àbájáde ìbílẹ̀ ṣáájú ìgbà tí Bantu ti dé. Ìjọba ìjọba amúnisìn fipá mú àwọn onímọ̀ nípa ohun abẹ̀mí láti sẹ́ pé àwọn ọmọ ìbílẹ̀ Áfíríkà ló kọ́ ilé náà, nítorí pé gbígbà pé ó lè ba “ iṣẹ́ àkànṣe wọn” jẹ́. Ìkọ̀sílẹ̀ onírúurú àwọn àbá àti àbùkù ènìyàn tí ó sọ pé àwọn Júù, àwọn ará Lárúbáwá, àwọn ará Fòníṣíà, àti ẹnikẹ́ni yàtọ̀ sí àwọn Shona, pẹ̀lú àwọn ìgbòkègbodò mìíràn ti àwọn onímọ̀ nípa ìgbàanì, ló gbajúmọ̀ ìtàn ìlú Nlá Zimbabwe jálẹ̀ ọ̀rúndún ogún. <ref name="Pikirayi 2020" /> <ref>{{Cite encyclopedia|title=Great Zimbabwe: Colonial historiography|url=https://www.taylorfrancis.com/books/mono/10.4324/9780203483862/encyclopedia-african-history-3-volume-set-kevin-shillington}}</ref> Ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀ ní Áfíríkà di ohun tí gbogbo ènìyàn gbàgbọ́ ní ọdún 1950. <ref name="Frederikse 1990 10–11">{{Cite book|title=None But Ourselves|location=Harare}}</ref> === Láti àwọn oníṣòwò ilẹ̀ Portugal sí Karl Mauch === Ó ṣeé ṣe kí arìnrìn-àjò ará Portugal náà, António Fernandes, ṣe ìbẹ̀wò àkọ́kọ́ ní Yúróòpù ní ọdún 1513–1515, ẹni tí ó kọjá lẹ́ẹ̀mejì, ó sì ròyìn ní kíkún agbègbè Zimbabwe òde òní (pẹ̀lú àwọn ìjọba Shona) àti àwọn ibùdó olódi tí a fi òkúta tí kò ní àmọ̀ ṣe. Sibẹsibẹ, nigbati o kọja ''ni ipa ọna'' ni awọn ibuso diẹ si ariwa, ati nipa {{Convert|35|mi|km}} ní gúúsù ibi náà, kò tọ́ka sí Great Zimbabwe. <ref>{{Cite journal|url=http://www.rhodesia.nl/rhodesiana/volume19.pdf|date=December 1968|title=The Pioneer Head}}</ref> Àwọn oníṣòwò ará Portugal gbọ́ nípa àṣẹ́kù ìlú ìgbàanì ní ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kẹrìndínlógún, àwọn àkọsílẹ̀ sì wà láàyè nípa àwọn ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò àti àkọsílẹ̀ tí àwọn kan lára wọn ṣe, tí ó so Great Zimbabwe pọ̀ mọ́ iṣẹ́ ṣíṣe wúrà àti ìṣòwò jíjìnnà. <ref name="Kaarsholm">{{Cite journal|last=Kaarsholm|first=Preben|title=The past as battlefield in Rhodesia and Zimbabwe|url=http://sas-space.sas.ac.uk/4213/1/Preben_Kaarsholm_-_The_past_as_battlefield_in_Rhodesia_and_Zimbabwe.pdf}}</ref> Méjì lára àwọn ìtàn wọ̀nyẹn mẹ́nu kan àkọsílẹ̀ kan lókè ẹnu ọ̀nà sí Great Zimbabwe, tí a kọ pẹ̀lú àwọn ohun kikọ tí àwọn oníṣòwò ará Arab tí wọ́n rí i kò mọ̀. <ref name="Barros">{{Cite book|last=McCall-Theal, G.|title=Records of South-eastern Africa|location=Cape Town}}</ref> <ref>{{Cite book|last=McCall-Theal, G.|title=Records of South-eastern Africa|location=Cape Town}}</ref> Ní ọdún 1506, olùṣàwárí Diogo de Alcáçova ṣàpèjúwe àwọn ilé náà nínú lẹ́tà kan sí Manuel I ti Portugal, ó sì kọ̀wé pé wọ́n jẹ́ ara ìjọba ńlá ti Ucalanga (ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ Karanga, èdè àwọn ènìyàn Shona tí wọ́n ń sọ ní pàtàkì ní àwọn ìpínlẹ̀ Masvingo àti Midlands ti Zimbabwe). <ref>{{Cite book|last=Randles|first=W. G. L.|title=The Empire of Monomotapa: From the Fifteenth to the Nineteenth Century|date=1981|url=https://books.google.com/books?id=68pBAAAAYAAJ|access-date=16 July 2016}}</ref> João de Barros tún fi irú àpèjúwe mìíràn sílẹ̀ nípa Great Zimbabwe ní ọdún 1538, gẹ́gẹ́ bí àwọn oníṣòwò Moorish tí wọ́n ti ṣèbẹ̀wò sí agbègbè náà tí wọ́n sì ní ìmọ̀ nípa ilẹ̀ òkèèrè ṣe ròyìn fún un. Ó tọ́ka sí i pé àwọn ilé náà ni a mọ̀ sí ''Symbaoe'' ní agbègbè, èyí tí ó túmọ̀ sí "ààfin ọba" ní èdè ìbílẹ̀. <ref name="Pikirayi">{{Cite web|archivedate=9 August 2016}}</ref> Nípa ìdámọ̀ gidi àwọn tó kọ́ ìlú Great Zimbabwe, de Barros kọ̀wé pé: <ref>{{Cite book|last=Böhmer-Bauer|first=Kunigunde|title=Great Zimbabwe: eine ethnologische Untersuchung|date=2000|url=https://books.google.com/books?id=V9EwAQAAIAAJ|access-date=16 June 2016}}</ref>   Ní àfikún, nípa ète àwọn àwókù Great Zimbabwe, de Barros sọ pé: “Ní èrò àwọn ará Moor tí wọ́n rí i [Great Zimbabwe] ó jẹ́ ìgbàanì gan-an, a sì kọ́ ọ láti pa àwọn ohun ìní àwọn iwakusa mọ́, èyí tí ó ti pẹ́ gan-an, tí a kò sì tíì rí wúrà nínú wọn fún ọ̀pọ̀ ọdún, nítorí àwọn ogun náà.&nbsp;... ó dàbí ẹni pé ọmọ <ref name="Pikirayi" /> kan tí ó ní àwọn ohun ìwakùsà wọ̀nyí pàṣẹ pé kí a kọ́ ọ gẹ́gẹ́ bí àmì rẹ̀, èyí tí ó pàdánù lẹ́yìn náà ní àkókò àti nítorí wíwà wọn jìnnà sí ìjọba rẹ̀. De Barros tún sọ pé “ọlọ́lá kan ló ń ṣọ́ ''Symbaoe'', gẹ́gẹ́ bí olórí alcaide, wọ́n sì ń pè é ní ọ̀gá yìí ní Symbacayo.”&nbsp;... àti pé àwọn ìyàwó Benomotapa kan wà níbẹ̀ nígbà gbogbo tí Symbacayo ń tọ́jú wọn.” Nítorí náà, ó dà bíi pé wọ́n ṣì ń gbé Great Zimbabwe ní àìpẹ́ yìí bíi ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. <ref name="Pikirayi" /> === Àtúnṣe ìṣáájú ti àwọn ará Yúróòpù àti àwọn ìtumọ̀ Bíbélì === Àwọn ará Yúróòpù tún rí àwọn àwókù náà nígbà ìrìn àjò ọdẹ ní ọdún 1867 láti ọwọ́ Adam Render, ọdẹ ará Jámánì-Amẹ́ríkà kan, olùwá omi àti oníṣòwò ní gúúsù Áfíríkà, <ref>{{Cite book|title=Southern African Dictionary of National Biography|location=London}}</ref> tí ó ti ń gbé pẹ̀lú ẹ̀yà kan ní àdúgbò náà. Ní ọdún 1871, ó fi àwọn àwókù náà hàn Karl Mauch, olùwádìí àti olùṣèwádìí ilẹ̀ Áfíríkà ará Jámánì kan. Karl Mauch kọ àwọn àwókù náà sílẹ̀, ó sì kọ̀ láti ṣe àgbékalẹ̀ ìkọ́lé ìbílẹ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ <ref name=":1" />, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í ronú nípa ìbáṣepọ̀ Bíbélì pẹ̀lú Ọba Sólómọ́nì àti Ayaba Ṣébà, àlàyé tí àwọn òǹkọ̀wé ìṣáájú bíi João dos Santos ti ilẹ̀ Potogí dábàá. Mauch lọ dé ibi tí ó ti fẹ́ràn ìtàn àròsọ kan pé wọ́n kọ́ àwọn ilé náà láti ṣe àwòkọ ààfin Ayaba Ṣébà ní Jerúsálẹ́mù, <ref>{{Cite news|title=Vast Ruins in South Africa- The Ruined Cities of Mashonaland|date=18 December 1892}}</ref> wọ́n sì sọ pé igi kédárì ti Lebanoni ni wọ́n fi ṣe àtẹ̀gùn igi tí àwọn ará Phoenicia mú wá. Àròsọ Sheba, gẹ́gẹ́ bí Mauch ṣe gbé lárugẹ rẹ̀, di ohun tó wọ́pọ̀ ní àwùjọ àwọn aláwọ̀ funfun tó bẹ́ẹ̀ tí ó fi mú kí ọ̀mọ̀wé akẹ́kọ̀ọ́jinlẹ̀ tó gbẹ̀yìn James Theodore Bent sọ pé,   Àwọn olè jíjà kan tẹ̀lé ìbẹ̀wò Mauch sí àwọn àwókù náà, àwọn kan sì ni WG Neal, ẹni tí ó mọ̀ nípa iṣẹ́ Àtijọ́, gbà síṣẹ́. Ẹni àkọ́kọ́ tó bá lọ sí ibi tí wọ́n ti ń kó nǹkan náà, Willi Posselt, yọ ẹyẹ oníṣẹ́ ọnà tí wọ́n fi ṣe àgbélébùú jáde, ó sì fi àwọn ẹlòmíràn pamọ́ láti rí i gbà nígbà tó yá. Láàárín ọdún díẹ̀ tó tẹ̀lé e, Neal àti ilé iṣẹ́ rẹ̀ kó àwọn àwókù náà jọ, wọ́n kó gbogbo ohun ìníyelórí rẹ̀ kúrò nínú rẹ̀, wọ́n sì ba ohun tí wọ́n rò pé wọn kò lè tà jẹ́, títí kan àwọn ilé náà. Kò ṣe kedere iye àwọn ohun èlò ìkòkò, àwọn ère àti àwọn ohun èlò mìíràn tí wọ́n sọnù tàbí tí wọ́n jí. === Àwọn ìwakùsà ìṣáájú àti àwọn ìpilẹ̀ṣẹ̀ tí kìí ṣe ti Áfíríkà === [[File:Great_Zimbabwe_Ruins2.jpg|thumb| Ilé Òkè]] Carl Peters kó ohun èlò ìṣẹ́ amọ̀ kan jọ ní ọdún 1905. Flinders Petrie yẹ̀ wò ó, ó sì rí káàtì kan lórí àyà rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ohun ìní ìjọba 18th ti Fáráò [[Thutmose 3k|Thutmose Kẹta ti]] Íjíbítì, ó sì dábàá pé ó jẹ́ ère ọba, ó sì tọ́ka sí i gẹ́gẹ́ bí ẹ̀rí àjọṣepọ̀ ìṣòwò láàárín àwọn alákòóso ní agbègbè náà àti àwọn ará Íjíbítì ìgbàanì nígbà Ìjọba Tuntun (ní nǹkan bí ọdún 1550–1077 ṣáájú Sànmánì Kristẹni), bí kì í bá ṣe ohun ìrántí ibùdó ìgbàanì ti Íjíbítì nítòsí àwọn ibi ìwakùsà wúrà àdúgbò. <ref>{{Cite book|last=Peters|first=Carl|title=The Eldorado of the Ancients|pages=393–394|publisher=C. Pearson|url=https://archive.org/stream/eldoradoofancien00pete#page/392/mode/2up|year=1902}}</ref> Lẹ́yìn náà, Johann Heinrich Schäfer ṣe àyẹ̀wò ère náà, ó sì jiyàn pé ó jẹ́ ti ẹgbẹ́ àwọn oníṣẹ́-afẹ́de tí a mọ̀ dáadáa. Lẹ́yìn tí ó ti gba ushabti, Felix von Luschan dábàá pé ó ti bẹ̀rẹ̀ láìpẹ́ ju Ìjọba Tuntun lọ. Ó sọ pé dípò bẹ́ẹ̀, àwòrán náà farahàn láti ìgbà Ptolemaic tí ó tẹ̀lé e (ní nǹkan bí ọdún 323–30 ṣáájú Sànmánì Kristẹni), nígbà tí àwọn oníṣòwò ará Gíríìsì tí wọ́n wà ní Alexandria yóò kó àwọn ohun ìṣẹ̀ǹbáyé àti àwọn ohun ìṣẹ̀ǹbáyé Íjíbítì jáde sí gúúsù Áfíríkà. <ref>{{Cite book|last=Griffith|first=Francis Llewellyn|title=Archæological Report|publisher=Egypt Exploration Fund|url=https://books.google.com/books?id=m3PSvXWaH5YC}}</ref> J. Theodore Bent, pẹ̀lú ìyàwó rẹ̀ Mabel, bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe àkóso ní Zimbabwe pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ àti owó ìrànlọ́wọ́ Cecil Rhodes láti ọwọ́ Royal Geographical Society àti British Association for the Advancement of Science. Èyí, àti àwọn iṣẹ́ ìwakùsà mìíràn tí a ṣe fún Rhodes, yọrí sí ìwé kan tí ó fi àwọn àwókù náà hàn fún àwọn òǹkàwé èdè Gẹ̀ẹ́sì. Bent kò ní ẹ̀kọ́ nípa àwọn ohun ìgbàanì, ṣùgbọ́n ní ọdún 1891 ó ti rìnrìn àjò púpọ̀ ní [[Gíríìsì|Greece]] àti Asia Minor ó sì ti wa àwọn Òkè A'ali, Bahrain (1889). Àìní ìdánilẹ́kọ̀ọ́ yìí ló ṣeé ṣe kó jẹ́ kí ó pinnu láti fi àìbìkítà wa ilé gogoro onígun mẹ́rin ti Ààbò Ńlá náà, èyí tí yóò ba àyíká náà jẹ́ lẹ́yìn náà. Èyí sì mú kí ó má ṣeé ṣe fún àwọn awalẹ̀pìtàn èyíkéyìí tí ó wá lẹ́yìn rẹ̀ láti mọ ọjọ́ orí ilé gogoro náà. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ohun ìṣẹ̀ǹbáyé ló sọnù nígbà ìbẹ̀wò yìí pẹ̀lú, ní àkókò yìí wọ́n sọ wọ́n nù gẹ́gẹ́ bí ohun tí kò ṣe pàtàkì. <ref name=":1" /> Onímọ̀ nípa àwòrán àti ìwádìí [https://aim25.com/cgi-bin/vcdf/detail?coll_id=6569&inst_id=10 Robert MW Swan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210927003059/https://aim25.com/cgi-bin/vcdf/detail?coll_id=6569&inst_id=10 |date=2021-09-27 }} ló ran Bent lọ́wọ́. Wọ́n ti Archived (1858–1904), ẹni tí ó tún ṣèbẹ̀wò àti ṣe ìwádìí lórí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àwókù òkúta tí ó jọra nítòsí. Bent sọ nínú àtẹ̀jáde àkọ́kọ́ ìwé rẹ̀ ''The Ruined Cities of Mashonaland'' (1892) pé àwọn àwókù náà fi àwọn ará Phoenicia tàbí àwọn [[Àwọn Áràbù|ará Arab]] hàn gẹ́gẹ́ bí àwọn olùkọ́lé, ó sì gbà pé ó ṣeé ṣe kí odi náà jẹ́ ìgbàanì. Nínú ìwé ìṣáájú sí àtẹ̀jáde kejì rẹ̀ (1893), ó ṣe pàtó sí i, pẹ̀lú ẹ̀kọ́ pàtàkì rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí “ẹ̀yà àwọn Júù àti láti orísun àwọn ará Arabia” ti àwọn oníṣòwò “tí wọ́n jẹ́ oníṣòwò gidigidi” tí wọ́n ń gbé ní ìlú kan ní Áfíríkà. [[File:Exterior_of_great_enclosure,G.Zimbabwe.JPG|right|thumb| Ògiri òde ti Àpótí Ńlá náà. David Randall-MacIver ya àwòrán náà ní ọdún 1906.]] === Lemba === Lemba náà ló sọ pé kíkọ́ ìlú Great Zimbabwe, gẹ́gẹ́ bí William Bolts ṣe kọ ọ́ sílẹ̀ ní ọdún 1777 (sí àwọn aláṣẹ ìlú Austrian Habsburg), àti AA Anderson (tó ń kọ nípa ìrìn àjò rẹ̀ sí àríwá [[Odò Límpopó|Odò Limpopo]] ní ọ̀rúndún kọkàndínlógún).  Àwọn Lemba ń sọ [[Àwọn èdè Bàntú|èdè Bantu]] tí àwọn aládùúgbò wọn ń sọ, ṣùgbọ́n wọ́n ní àwọn àṣà àti ìgbàgbọ́ ìsìn kan tí ó jọ ti ẹ̀sìn Júù àti [[Ẹ̀sìn Islam|Ìsìláàmù]], èyí tí wọ́n sọ pé àṣà àtọwọ́dọ́wọ́ ni a fi ránṣẹ́. <ref name="VanWarmelo">{{Cite journal|author=van Warmelo, N.J.|title=Zur Sprache und Herkunft der Lemba|journal=Hamburger Beiträge zur Afrika-Kunde|volume=5|year=1966|pages=273, 278, 281–282|publisher=Deutsches Institut für Afrika-Forschung}}</ref> === Àwọn ìwakùsà sáyẹ́ǹsì àkọ́kọ́ === Àwọn ìwakùsà ìjìnlẹ̀ sáyẹ́ǹsì àkọ́kọ́ ní ibi náà ni David Randall-MacIver ṣe fún ẹgbẹ́ British Association ní ọdún 1905–1906. Ní ''ìgbà àtijọ́ Rhodesia'', ó kọ̀ àwọn ẹ̀sùn tí Adam Render, Carl Peters àti Karl Mauch sọ, ó sì kọ̀wé nípa wíwà ní ibi tí àwọn nǹkan tí ó jẹ́ ti Bantu ti wá. Randall-MacIver parí èrò sí pé gbogbo ẹ̀rí tó wà ló mú kó gbàgbọ́ pé àwọn baba ńlá àwọn ará Shona ló kọ́ àwọn ilé Zimbabwe. <ref>{{Cite news|title=Solomon's Mines|date=14 April 1906}}</ref> <ref>{{Cite journal|title=The Rhodesia Ruins: their probable origins and significance|url=https://zenodo.org/record/1449252}}</ref> Èyí tó ṣe pàtàkì jùlọ ni pé ó dábàá ọjọ́ àtijọ́ pátápátá fún àwọn odi àti tẹ́ḿpìlì tí wọ́n fi ògiri ṣe. Wọn kò gba ẹ̀tọ́ yìí lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, ní pàtàkì nítorí àkókò kúkúrú àti àkókò tí kò fi bẹ́ẹ̀ tó láti walẹ̀. === Ìjẹ́rìísí Ìwádìí Àtilẹ̀wá ti Àwọn Orísun Áfíríkà === [[File:Great_Zimbabwe_Ruins2.jpg|thumb| Ilé Òkè]] Ní àárín ọdún 1929, Gertrude Caton Thompson parí èrò sí, lẹ́yìn ìbẹ̀wò ọjọ́ méjìlá ti ẹgbẹ́ mẹ́ta àti wíwá àwọn ihò ọ̀gbun púpọ̀, pé Bantu ló dá ibi náà sílẹ̀ ní tòótọ́. Ó kọ́kọ́ rì ihò ìdánwò mẹ́ta sínú ohun tí ó ti jẹ́ òkìtì ìdọ̀tí ní òkè àwọn ibi gíga òkè náà, èyí sì mú àdàpọ̀ àwọn ohun èlò amọ̀ àti iṣẹ́ irin tí kò láfiwé jáde. Lẹ́yìn náà, ó kó lọ sí Ilé Gogoro Conical, ó sì gbìyànjú láti gbẹ́ ilẹ̀ lábẹ́ ilé gogoro náà, ó ń jiyàn pé ilẹ̀ ibẹ̀ kò ní dí, ṣùgbọ́n kò sí ohun tí a ṣí payá. Lẹ́yìn náà, wọ́n tún gbé àwọn ihò ìdánwò míì síta Great Enclosure àti nínú Valley Ruins, èyí tí wọ́n ti rí àwọn irin ilé, àwọn ìlẹ̀kẹ̀ dígí, àti ẹ̀gbà wúrà kan. Lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ni Caton Thompson kéde ìlànà ìbílẹ̀ Bantu rẹ̀ sí ìpàdé ẹgbẹ́ British Association ní Johannesburg. <ref>{{Cite news|title=Ascribes Zimbabwe to African Bantus}}</ref>   Ẹ̀sùn Caton Thompson kò hàn lójúkan náà, bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ní ìtìlẹ́yìn tó lágbára láàárín àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì nítorí ọ̀nà ìgbàlódé rẹ̀. Àfikún pàtàkì rẹ̀ ni láti fìdí ẹ̀kọ́ nípa ìpilẹ̀ṣẹ̀ ìgbàanì múlẹ̀ fún iṣẹ́ ilé tí a ṣe ní ọ̀rúndún kẹrìnlá àti ìkarùndínlógún. Ní ọdún 1931, ó ti yí ìlànà Bantu rẹ̀ padà díẹ̀, èyí sì mú kí àwọn ará Arabia ní ipa lórí àwọn ilé gogoro náà nípa ṣíṣe àfarawé àwọn ilé tàbí iṣẹ́ ọnà tí a rí ní àwọn ìlú ìṣòwò Arabia ní etíkun. === Ìfohùnṣọ̀kan àwọn ohun ìṣẹ̀ǹbáyé ìgbàlódé àti ẹ̀rí ọjọ́ orí === Láti ọdún 1950, àwọn onímọ̀ nípa ohun abẹ̀mí ti gbàgbọ́ nípa ìpilẹ̀ṣẹ̀ ilẹ̀ Áfíríkà ti Great Zimbabwe. <ref>{{Cite book|title=The Lost Cities of Africa|url=https://archive.org/details/lostcitiesofafri00davi|location=Boston}}</ref> <ref>{{Cite book|title=Africa from the twelfth to the sixteenth century|location=London}}</ref> Àwọn ohun ìṣẹ̀ǹbáyé àti ìwádìí lórí radiocarbon fi hàn pé àwọn ènìyàn ti gbé ibẹ̀ ní ọ̀rúndún karùn-ún ó kéré tán, pẹ̀lú ìtẹ̀dó sí Great Zimbabwe láàárín ọ̀rúndún kejìlá àti ìkẹẹ̀ẹ́dógún àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ohun tí wọ́n rí láti ọ̀rúndún karùn-ún. <ref name="SAAB">{{Cite journal|title=The chronology of Great Zimbabwe}}</ref> Ẹ̀rí radiocarbon jẹ́ àpapọ̀ ìwọ̀n 28, èyí tí gbogbo àyàfi mẹ́rin àkọ́kọ́, láti ìgbà ìbẹ̀rẹ̀ lílo ọ̀nà yẹn tí a sì ti rí i pé kò péye nísinsìnyí, ti ṣètìlẹ́yìn fún ìtàn ọ̀rúndún 12 sí 15. <ref name="Garlake-dates" /> <ref name="Huffman2009">{{Cite journal|title=Mapungubwe and Great Zimbabwe: The origin and spread of social complexity in southern Africa}}</ref> Ní àwọn ọdún 1970, a tún ṣe àtúnyẹ̀wò ìtànṣán kan tí ó mú àwọn ọjọ́ àìdáa kan jáde ní ọdún 1952, ó sì fúnni ní ọjọ́ ọ̀rúndún kẹrìnlá. Àwọn ohun tí a rí tí wọ́n ti lò fún ìgbà pípẹ́ bíi àwọn ohun ìṣẹ̀dá ilẹ̀ China, Persia àti Syria tún ṣe àtìlẹ́yìn fún àwọn ọjọ́ ọ̀rúndún kejìlá àti ìkẹẹ̀ẹ́dógún. === Gokomere === Àwọn onímọ̀ nípa ohun abẹ̀mí gbà pé àwọn akọ́lé náà sọ ọ̀kan lára àwọn èdè Shona, <ref>{{Cite journal|title=Pastoralism and Zimbabwe}}</ref> <ref>{{Cite journal|title=Archaeology and early Venda history}}</ref> ní ìbámu pẹ̀lú ẹ̀rí ìkòkò, <ref>{{Cite journal|title=On why pots are decorated the way they are}}</ref> àṣà àtọwọ́dá <ref name="SAAB" /> àti ìmọ̀ nípa ẹ̀dá ènìyàn <ref name="current" /> àti ẹ̀rí DNA <ref>{{Cite journal|date=2019|title=Ancient DNA Analysis of the Thulamela Remains: Deciphering the Migratory Patterns of a Southern African Population}}</ref> àti ìmọ̀ ẹ̀kọ́ tuntun ṣètìlẹ́yìn fún kíkọ́ Great Zimbabwe (àti ìpilẹ̀ṣẹ̀ àṣà rẹ̀) láti ọwọ́ àwọn ènìyàn Shona àti Venda, <ref name="Huffman20092">{{Cite journal|title=Mapungubwe and Great Zimbabwe: The origin and spread of social complexity in southern Africa}}</ref> <ref name="Nelson 2019 102">{{Cite book|title=Historium}}</ref> tí ó ṣeé ṣe kí wọ́n jẹ́ àtọmọdọ́mọ àṣà Gokomere . <ref name="Huffman2009" /> Àṣà Gokomere, ẹgbẹ́ Bantu ti ìlà-oòrùn, wà ní agbègbè náà láti nǹkan bí ọdún 200 AD, ó sì gbilẹ̀ láti ọdún 500 AD sí nǹkan bí ọdún 800 AD. Àwọn ẹ̀rí nípa ìgbàanì fihàn pé ó jẹ́ ìpele ìbẹ̀rẹ̀ àṣà ìbílẹ̀ Zimbabwe Ńlá. <ref name="antiquity" /> <ref name="SAAB" /> <ref name="Chikuhwa2013">{{Cite book|title=Zimbabwe: The End of the First Republic|url=https://books.google.com/books?id=zQ49AQAAQBAJ&pg=PR19|date=October 2013}}</ref> Àṣà Gokomere ló ṣeé ṣe kí ó jẹ́ kí àwọn ènìyàn Mashona òde òní, <ref name="Copson2006">{{Cite book|title=Zimbabwe: Background and Issues|url=https://books.google.com/books?id=2AM7XUBrrqkC&pg=PA43|date=1 January 2006}}</ref> ẹgbẹ́ ẹ̀yà kan tí ó ní àwọn ẹ̀yà tó yàtọ̀ síra bíi ìdílé Karanga tí ó wà ní àdúgbò náà.{{Citation needed|date=October 2015}} àti àṣà Rozwi, èyí tí ó bẹ̀rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìpínlẹ̀ Shona . <ref>Isichei, Elizabeth Allo, ''A History of African Societies to 1870'' Cambridge University Press, 1997, {{ISBN|978-0521455992}} page 435</ref> Ó ṣeé ṣe kí àwọn ènìyàn Gokomere náà ní ìbátan pẹ̀lú àwọn ẹgbẹ́ Bantu ìjímìjí kan tí ó wà nítòsí bíi Mapungubwe ti Àríwá ìlà-oòrùn Gúúsù Áfíríkà tí ó wà ní àdúgbò, èyí tí a gbàgbọ́ pé ó jẹ́ àṣà ìjímìjí tí àwọn ènìyàn ń sọ èdè Venda, àti pẹ̀lú àwọn ará Sotho tí ó wà nítòsí. === Àwọn ìwádìí tuntun === [[File:Great_zimbabwe_2.jpg|thumb| Ọ̀nà Àbáwọlé ní Ààfin Ńlá]] Peter Garlake ti ṣe iṣẹ́ ìwádìí ìgbàlódé tuntun, ẹni tí ó ti ṣe àpèjúwe gbogbogbò nípa ibi náà, David Beach <ref name="current" /> àti Thomas Huffman, <ref name="SAAB" /> tí wọ́n ti ṣiṣẹ́ lórí ìtòlẹ́sẹẹsẹ àti ìdàgbàsókè Great Zimbabwe àti Gilbert Pwiti, ẹni tí ó ti tẹ̀jáde púpọ̀ lórí àwọn ìsopọ̀ ìṣòwò. <ref name="Zambezia" /> <ref name="Pwiti2004">{{Cite journal|last1=Gilbert Pwiti|year=2004|title=Economic change, ideology and the development of cultural complexity in northern Zimbabwe|journal=Azania: Archaeological Research in Africa|volume=39|pages=265–282|doi=10.1080/00672700409480403}}</ref> Lónìí, ìfohùnṣọ̀kan tuntun yìí fi hàn pé àwọn ènìyàn Shona ( [[Bàntú|ẹgbẹ́ Bantu]] ) ló kọ́ ìlú Great Zimbabwe. Àwọn ẹ̀rí kan tún fi hàn pé àwọn ènìyàn tí wọ́n wà ní Mapungubwe ní ipa ìṣáájú. <ref name="Huffman2009" /> === Ìbàjẹ́ sí àwọn ahoro náà === Awọn ibajẹ ti waye si awọn ahoro wọnyi ni gbogbo ọrundun to kọja. Awọn oniwadi ohun-elo atijọ lati Yuroopu ja Great Zimbabwe ati awọn ile ti o jọ ọ lẹkun ni akoko laarin awọn ọdun 1890 ati 1920; eyi si ṣe idiwọ nla fun iṣẹ awọn onimọ-jinlẹ nipa awọn ohun-elo atijọ (archaeologists) ni ọjọ iwaju nitori wọn ba eto ipele ilẹ (stratigraphy) ibẹ jẹ. Iṣẹ wiwa wura ati awọn ohun-elo atijọ ti awọn oluwadi akọkọ ti akoko ijọba amunisin ṣe laisi imọ to peye fa ibajẹ nla,[1] paapaa julọ awọn iṣẹ ti Richard Nicklin Hall ṣe.[2] Ibajẹ ti o pọ si tun waye nitori wiwa wura ninu awọn ahoro naa.[1] Awọn igbiyanju lati tun ibi naa kọ lati ọdun 1980 wa fa ibajẹ siwaju sii, eyi si jẹ ki awọn eniyan agbegbe naa ni imọlara pe ibi naa ko kan wọn mọ.[3][4] Ohun miiran ti n fa ibajẹ si awọn ahoro naa ni awọn alejo ti n bẹ ibẹ wo; ọpọlọpọ igba ni awọn eniyan maa n gun awọn odi, rin lori awọn ohun-elo atijọ ti o wa ni ilẹ, ti wọn si n lo awọn ọna ibẹ ju bi o ti yẹ lọ—gbogbo eyi si ti ni ipa buburu lori awọn ile ti o wa ni ibi naa.[3] Iru ibajẹ ti eniyan fa yii ti darapọ mọ ibajẹ ti o n waye lati ọdọ iseda, gẹgẹbi iṣan-omi ti n gbe ile lọ (erosion), rirọ tabi gbigbe ipilẹ ile, ati ibajẹ lati ọdọ awọn eweko ti n dagba lori rẹ.[3] == Àwọn ìtumọ̀ ìṣèlú == [[File:Great_Zimbabwe_Closeup.jpg|right|thumb| Àkójọpọ̀ àwọn àwókù ìlú Great Zimbabwe, ọdún 2006]] Martin Hall kọ̀wé pé ìtàn ìwádìí ìgbà ayé Iron ní gúúsù Zambezi fi ipa tí àwọn èrò ìṣèlú ìjọba amúnisìn ní lórí rẹ̀ hàn, nínú àwọn àbá ìṣáájú nípa ìrísí ìgbà àtijọ́ ilẹ̀ Áfíríkà àti nínú àwọn àtúnṣe tí a ti ṣe sí àwọn ọ̀nà ìgbàlódé ìgbàlódé. <ref>{{Cite journal|last=Hall|first=Martin|author-link=Martin Hall (academic)|year=1984|title=The Burden of Tribalism: The Social Context of Southern African Iron Age Studies|jstor=280354|journal=American Antiquity|volume=49|issue=3|pages=455–467|doi=10.2307/280354|url=https://usir.salford.ac.uk/id/eprint/7487/}}</ref> Preben Kaarsholm kọ̀wé pé àwọn ẹgbẹ́ amúnisìn àti àwọn ẹgbẹ́ aláwọ̀ dúdú lo ìgbà àtijọ́ ti Great Zimbabwe láti ṣe àtìlẹ́yìn fún ìran wọn nípa ìsinsìnyí orílẹ̀-èdè náà, nípasẹ̀ àwọn ìròyìn ìtàn àti ìtàn àròsọ. Àwọn àpẹẹrẹ ìtàn olókìkí bẹ́ẹ̀ ni ìwé [[Alexander Wilmot]] tí a ń pè ní ''Monomotapa (Rhodesia)'' àti Dzimbahwe ti Ken Mufuka tí a ń pè ní ''Dzimbahwe: Life and Politics in the Golden Age'' ; àwọn àpẹẹrẹ láti inú ìtàn àròsọ ni ìwé Wilbur Smith tí a ń pè ní ''The Sunbird'' àti ìwé Stanlake Samkange tí a ń pè ní ''Year of the Uprising'' . <ref name="Kaarsholm" /> Nígbà tí àwọn aláwọ̀ funfun bíi Cecil Rhodes kọ́kọ́ rí àwọn àwókù náà, wọ́n rí wọn gẹ́gẹ́ bí àmì ọrọ̀ ńlá tí agbègbè náà yóò fi fún àwọn ọ̀gá tuntun rẹ̀. <ref name="Kaarsholm" /> Pikirayi ati Kaarsholm daba pe ifihan yii ti Great Zimbabwe jẹ apakan lati ṣe iwuri fun gbigbe ati idoko-owo ni agbegbe naa. <ref name="Kaarsholm" /> Gertrude Caton-Thompson gbà pé àwọn ọmọ ilẹ̀ Áfíríkà ni àwọn tó kọ́ ilé náà, àmọ́ ó pe ibi náà ní “àbájáde ọpọlọ ọmọ kékeré” tí àwùjọ tí wọ́n ń ṣàkóso kọ́. <ref>{{Cite book|last=Caton-Thompson|title=The Zimbabwe Culture: ruins and reactions|year=1931}}</ref> Ọ̀rọ̀ tí wọ́n fi ń sọ ní Rhodesia ní ọdún 1960 sí 1970 ni pé àwọn tí kì í ṣe aláwọ̀ dúdú ló kọ́ àwọn ilé náà. Àwọn onímọ̀ nípa ohun archaeo tí wọ́n tako ọ̀rọ̀ náà ni ìjọba ṣe àyẹ̀wò rẹ̀. Gẹ́gẹ́ bí Paul Sinclair, tí wọ́n fọ̀rọ̀ wá lẹ́nu wò fún ''None But Ourselves'' : <ref name="Frederikse 1990 10–11" />   Ìpalára yìí lórí ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ ayélujára ló yọrí sí ìṣípò kúrò ní orílẹ̀-èdè àwọn onímọ̀ ìjìnlẹ̀ ayélujára tó gbajúmọ̀ ní Great Zimbabwe, títí kan Peter Garlake, Olùṣàyẹ̀wò Àgbà fún Àwọn Àmì Ìrántí fún Rhodesia, àti Roger Summers ti Ilé Ìkóhun-Ìṣẹ̀dá Orílẹ̀-èdè. <ref>{{Cite book|last=De Baets|first1=Antoon|title=Censorship of Historical Thought: a World Guide 1945–2000|year=2002|pages=621–625|publisher=Greenwood Press|place=London|url=http://arts.eldoc.ub.rug.nl/FILES/publications/general/Historical/2002/debaets_zimbabwe/zimbabwe.pdf|isbn=0-313-31193-5|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090327114818/http://arts.eldoc.ub.rug.nl/FILES/publications/general/Historical/2002/debaets_zimbabwe/zimbabwe.pdf|archivedate=27 March 2009}}</ref> [[File:Flag_of_Zimbabwe.svg|right|thumb| Ẹyẹ Zimbabwe, tí a yàwòrán rẹ̀ sí orí àsíá Zimbabwe]] [[File:Coat_of_arms_of_Rhodesia.svg|right|thumb| Ẹyẹ Zimbabwe, tí a yàwòrán rẹ̀ sí ara àmì ìbòjú Rhodesia]] Fún àwọn ẹgbẹ́ aláwọ̀ dúdú, Great Zimbabwe di àmì pàtàkì ti àṣeyọrí láti ọ̀dọ̀ àwọn ará Áfíríkà: gbígbà ìtàn rẹ̀ padà jẹ́ ète pàtàkì fún àwọn tí wọ́n ń wá ìjọba púpọ̀ jùlọ. Ní ọdún 1980, wọ́n yí orúkọ orílẹ̀-èdè tuntun tí wọ́n mọ̀ ní orílẹ̀-èdè [[Ìtàn ilẹ̀ Sìmbábúè|olómìnira]] kárí ayé padà sí ibi tí wọ́n ń gbé, wọ́n sì fi àwọn ère ẹyẹ olókìkí rẹ̀ pamọ́ láti inú àsíá Rhodesia àti [[Àmì ọ̀pá àṣẹ ilẹ̀ Sìmbábúè|Àṣọ Ìjà]] gẹ́gẹ́ bí àmì orílẹ̀-èdè tí wọ́n sì yàwòrán rẹ̀ nínú [[Àsìá ilẹ̀ Sìmbábúè|àsíá tuntun Zimbabwe]] . Lẹ́yìn ìdásílẹ̀ orílẹ̀-èdè [[Zimbabwe]] òde òní ní ọdún 1980, wọ́n ti lo Great Zimbabwe láti ṣàfarawé àti láti fi àwọn ìlànà ìyípadà ìjọba aláṣẹ sí òfin. Ní àkọ́kọ́, wọ́n jiyàn pé ó dúró fún irú “socialism ti Áfíríkà” ṣáájú ìgbà ìjọba amúnisìn, lẹ́yìn náà, àfiyèsí yí sí fífi ìdàgbàsókè àdánidá ti ìkójọpọ̀ ọrọ̀ àti agbára láàrín àwọn olórí ìjọba kan hàn. Àpẹẹrẹ kan lára àwọn ìwé àkọ́kọ́ ni ìwé kékeré Ken Mufuka, <ref>{{Cite book|title=Dzimbahwe: Life and Politics in the Golden Age, 1100–1500 A.D.|publisher=Harare Publishing House|year=1983|page=58|last=K. Nyamayaro Mufuka|last2=K. Muzvidzwa|last3=J. Nemerai}}</ref> bó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n ti ṣe àríwísí iṣẹ́ náà gidigidi. <ref name="Kaarsholm" /> <ref>{{Cite journal|last=Garlake|first1=Peter|title=Ken Mufuka and Great Zimbabwe|url=https://archive.org/details/sim_antiquity_1984-07_58_223/page/121|journal=Antiquity|volume=58|year=1984|pages=121–23}}</ref> Wọ́n tún fi ilé gogoro kan ti Nla Zimbabwe hàn lára àmì ẹ̀yẹ Zimbabwe. Wọ́n ti kó àwọn iṣẹ́-ọnà gbígbẹ́ kan kúrò ní Great Zimbabwe ní nǹkan bí ọdún 1890, wọ́n sì tà wọ́n fún Cecil Rhodes; ó nífẹ̀ẹ́ sí wọn gan-an, ó sì ní kí wọ́n ṣe àwọn àwòkọṣe wọn tí ó fi fún àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀. Púpọ̀ nínú àwọn iṣẹ́-ọnà náà ti padà sí Zimbabwe báyìí, ṣùgbọ́n ọ̀kan ṣì wà ní ilé àtijọ́ Rhodes, ìyẹn Groote Schuur, ní Cape Town. == Àwọn ìwòye láti àgbègbè == Fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn agbègbè ìbílẹ̀, a kò kàn rí Great Zimbabwe gẹ́gẹ́ bí ohun ìṣẹ̀ǹbáyé tàbí ìtàn lásán, ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí ibi ìṣẹ̀ǹbáyé tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ìgbésí ayé ẹ̀mí àti ọrọ̀ ajé wọn. <ref name=":6">{{Cite journal|last=Buren|first1=Frida|title=Great Zimbabwe as Illustrated|url=https://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:1443457/FULLTEXT01.pdf|journal=}}</ref> Sibẹsibẹ, awọn oluwadi kan ṣe akiyesi pe niwọn igba ti awọn onimọ-jinlẹ igba ni aṣẹ nitori lilo ọna imọ-jinlẹ ati pe wọn sọ pe wọn jẹ otitọ, awọn oju-iwoye wọn ni o ṣe pataki julọ, ti o ya awọn oju-iwoye agbegbe kuro. <ref name=":6" /> Nítorí náà, a sábà máa ń wo ohun ìrántí náà gẹ́gẹ́ bí ibi ìtàn àròsọ dípò ibi àṣà tí ó ṣì ní ìtumọ̀ fún àwọn agbègbè. <ref name=":6" /> == Hótẹ́ẹ̀lì Ńlá Zimbabwe == Ní ọdún 1902, ní àsìkò ìjọba àmúnisìn, wọ́n kọ́ Hótéẹ̀lì Great Zimbabwe láti pèsè ibùgbé fún àwọn ará Rhodesia àti àwọn ará Europe mìíràn tí wọ́n ń ṣèbẹ̀wò sí àwọn ibi ìrántí Great Zimbabwe Monuments. Ótẹ́ẹ̀lì náà wà láàárín àṣà ìbílẹ̀ Great Zimbabwe, ó sì ti jẹ́ kókó ọ̀rọ̀ ìdààmú láàárín àwọn olùṣàkóso hótẹ́ẹ̀lì náà, Àwọn Ilé Ìkóhun-Ìṣẹ̀ǹbáyé àti Àwọn Ààmì-ìṣẹ̀ǹbáyé ti Zimbabwe (NMMZ), àti àwọn agbègbè agbègbè tí ó yí i ká. <ref name=":7" /> Ní àkọ́kọ́, àwọn ará Yúróòpù nìkan ni wọ́n yà sọ́tọ̀ fún ní hótéẹ̀lì náà, wọn kò sì fún àwọn ará Áfíríkà ní àǹfààní láti wọ inú hótéẹ̀lì náà àti àwọn ohun ìrántí náà. Wọn kò gbà kí àwọn ará ìlú rìn kiri ní gbọ̀ngàn ilé ìtura náà, nítorí pé wọ́n sábà máa ń kọ̀ láti wọlé nítorí aṣọ, aṣọ, tàbí ipò wọn láwùjọ. Àwọn ará ìlú tí wọ́n gbé àpò, tí wọ́n wọ ṣókí (àwọn ọkùnrin), bàtà, aṣọ tí ó ti ya, tàbí aṣọ ìbílẹ̀ fún ìṣeré àṣà ni wọ́n sábà máa ń kọ̀ láti bá wọn lọ. <ref name=":7" /> Àjọṣepọ̀ láàárín hótẹ́ẹ̀lì náà àti àwọn ohun ìrántí náà jẹ́ ti ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ní ọdún 1980 àti 1990, nígbà tí àwọn òṣìṣẹ́ ilẹ̀ Yúróòpù ń ṣàkóso àwọn ilé-ẹ̀kọ́ méjèèjì. Ní àkókò yìí, wọ́n gbà àwọn òṣìṣẹ́ ìrántí náà ní hótéẹ̀lì, wọ́n sì máa ń fún wọn ní àǹfààní láti jẹun àti láti lo àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara lọ́fẹ̀ẹ́ nígbà míì. Sibẹsibẹ, awọn wahala pọ si lẹhin ti iṣakoso awọn ohun iranti ti yipada si awọn alakoso Afirika. Àríyànjiyàn wáyé lórí àwọn ọ̀nà tí a lè gbà wọlé, lílo àwọn ohun àlùmọ́nì, àti àwọn ìdàgbàsókè láàárín agbègbè ìwádìí ìgbàanì, títí kan kíkọ́ àwọn ibi ìpàgọ́ àti àwọn táǹkì septic láìsí ìwádìí lọ́wọ́ NMMZ. <ref name=":7" /> Wọ́n tún darí àwọn bọ́ọ̀sì tí wọ́n gbé àwọn àlejò ìrántí sí láti yẹra fún rírìn kọjá ní gbọ̀ngàn hótéẹ̀lì nítorí pé àwọn arìnrìn-àjò “ń pariwo púpọ̀” tàbí wọ́n máa ń kọrin nígbà tí wọ́n bá dé nítorí ìdùnnú. <ref name=":7" /> == Ile-ẹkọ giga giga Zimbabwe ==   Ní ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkànlélógún, ìjọba Zimbabwe fọwọ́ sí ìdásílẹ̀ yunifásítì kan ní agbègbè àwọn àwókù náà. Ilé-ẹ̀kọ́ gíga yìí jẹ́ ilé-ẹ̀kọ́ gíga tí ó dá lórí iṣẹ́ ọnà àti àṣà tí ó fa ìtàn ọlọ́rọ̀ ti àwọn ohun ìrántí náà. Ibùdó pàtàkì ti yunifásítì náà wà nítòsí àwọn ibi ìrántí pẹ̀lú àwọn ilé-ẹ̀kọ́ mìíràn ní àárín ìlú àti Mashava. Awọn ile-iwe pẹlu Herbet Chitepo Law School, Robert Mugabe School of Education, Gary Magadzire School of Agriculture and Natural Science, Simon Muzenda School of Arts, ati Munhumutapa School of Commerce. == Àwòrán ibi ìkópamọ́ ==   == Àwọn Àkíyèsí == {{Main|Great Zimbabwe University}}<gallery widths="200px" heights="200px" class="center"> File:Great_Zimbabwe_(Donjon).jpg|alt=The Conical Tower| Ilé Gogoro Konika File:Soapstone_birds_on_pedestals.jpg|alt=Soapstone Zimbabwe Birds found in the ruins, photographed c. 1891 (from J.T. Bent's Ruined Cities of Mashonaland, London, 1892, p.181)| Àwọn ẹyẹ Soapstone Zimbabwe tí a rí nínú àwọn àwókù náà, tí a yàwòrán wọn ''ní nǹkan bí'' ọdún 1891 (láti inú ìwé JT Bent's ''Ruined Cities of Mashonaland'', London, 1892, ojú ìwé 181) File:Wood_Carving_in_Zimbabwe_01.jpg|alt=Modern wood carving at the entrance of the Great Zimbabwe| Gígé igi òde òní ní ẹnu ọ̀nà Great Zimbabwe File:Zimbabwe_wall.jpg|alt=The Great Enclosure| Ààbò Ńlá File:Wall_of_the_great_enclosure,_Great_Zimbabwe.JPG|alt=The Great Enclosure (close)| Àpótí Ńlá (tí a ti sún mọ́) File:Wall_of_the_great_enclosure_(far),_Great_Zimbabwe.JPG|alt=The Great Enclosure (far)| Ààbò Ńlá (jìnnà) File:Great-Zimbabwe-3.jpg|alt=The Hill Complex from the Valley| Ilé Òkè láti Àfonífojì File:Zimbabwe_wooden_lintel.jpg|alt=Wooden lintel in doorway| Ààmì igi ní ẹnu ọ̀nà </gallery> == Wo tun == * Àwọn àlàpà míràn ní Zimbabwe ** Bumbusi ** Danangómbe ** Naletale ** Khami ** Ziwa ** Kopje Àmọ̀tẹ́kùn ** Mapela, Zimbabwe * Àwọn àlàpà tó jọra níta Zimbabwe ** Manyikeni – ibi ìṣẹ̀dálẹ̀ ohun ìgbàanì ará Mozambique tí a gbàgbọ́ pé ó jẹ́ ara àṣà ìkọ́lé ní Zimbabwe Ńlá * Àwọn àlàpà tó jọra níta Zimbabwe ** Àwọn àwókù òkúta Blaauboschkraal ní [[Mpumalanga]], [[Gúúsù Áfríkà|South Africa]] ** Machadodorp baKoni ahoro ni [[Mpumalanga]], [[Gúúsù Áfríkà|South Africa]] ** Engaruka ni [[Agbègbè Arusha|Arusha Region]], [[Tanzania]] ** Awọn ahoro Kweneng ni [[Gauteng]], [[Gúúsù Áfríkà|South Africa]] ** Mapungubwe in [[Limpopo]], [[Gúúsù Áfríkà|South Africa]] ** Thimlich Ohinga okuta dabaru ni Migori County, [[Kenya]] * Àwọn Megaliths * Iṣowo ọkọ ayọkẹlẹ agbegbe ni Ila-oorun Afirika == Àwọn ìtọ́kasí == {{Notelist}} == Àwọn Orísun == == Àwọn ìjápọ̀ òde == [[Ẹ̀ka:A kò tí ì ṣe àgbéyẹwò sí sí ojú-ewé ògbufọ̀ rẹ]] f0lckrcq00vcitt15ilrybqw4kiz3im Keresimesi n bọ (fiimu) 0 84494 637620 637187 2026-09-20T04:10:49Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637620 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Christmas Is Coming|image=Christmas_Is_Coming_Poster.jpg|caption=Theatrical release poster|director=[[Ufuoma McDermott]]|writer=Ufuoma McDermott|producer=Ufuoma McDermott|starring=Ufuoma McDermott<br />[[Chioma Chukwuka]]<br />Zack Orji<br />[[Sola Sobowale]]<br />[[Deyemi Okanlawon]]<br />Mary Lazarus<br />Odenike Odetola<br />Gregory Ojefua|cinematography=|editing=Jude Legemah|music=Kolade Morakinyo|studio=The USM Company|distributor=Silverbird Distribution Company|released={{Film date|2017|11|24|df=yes}}|runtime=102 minutes|country=Nigeria|language=English|budget=|gross=}}   '''''Christmas Is Coming''''' jẹ́ fíìmù eré ìfẹ́ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ọdún 2017 tí Ufuoma McDermott, [[Chioma Chukwuka]], [[Deyemi Okanlawon]], [[Zack Orji]] àti [[Sola Sobowale]] kópa nínú rẹ̀. Ufuoma McDermott ló kọ fíìmù náà, òun náà ló sì darí rẹ̀. <ref>{{Cite news|url=http://www.informationng.com/2017/10/christmas-coming-sola-sobowale-chioma-akpotha-others.html|title=‘CHRISTMAS IS COMING’ FOR SOLA SOBOWALE, CHIOMA AKPOTHA, OTHERS|date=22 October 2017|work=InformationNG|accessdate=5 March 2018|location=Lagos, Nigeria}}</ref> == Àkótán == Henri Atta jẹ́ ọmọbìnrin tí ó ní ìwà bíi ti ọmọkùnrin; ó bá ara rẹ̀ nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìṣòro lẹ́yìn tí àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ tí wọ́n jọ ń gbé — Avia àti Nene — ti ṣe àtúnṣe sí ìrísí rẹ̀ ní ọjọ́ díẹ̀ ṣáájú Kérésìmesì, èyí tí ó tún jẹ́ àkókò tí ó ní láti ṣe àfihàn iṣẹ́ pàtàkì kan ní ibi iṣẹ́ rẹ̀. Wọ́n fi ọ̀rọ̀ nira fún Henri nígbà tó ń ṣe àfihàn èrò rẹ̀, ipò náà sì túbọ̀ burú sí i nítorí àwọn ìwà tí ẹlẹgbẹ́ rẹ̀, Lola Makinde, ń hù. Ìtàn náà yí padà, nígbà tí Henri nífẹ̀ẹ́ ọ̀gá rẹ̀ Koko Williams láìmọ̀ọ́mọ̀. == Àwọn òṣèré == {{div col|colwidth=30em}} *[[Ufuoma McDermott]] as Henri Atta *[[Sola Sobowale]] as Mrs. Atta *[[Chioma Akpotha]] as Lola Makinde *[[Zack Orji]] as General Atta *[[Deyemi Okanlawon]] as Koko Williams *Mary Lazarus as Avia *[[Gregory Ojefua]] as Mr. Esan *Michael Okon as Harry *Izzie Otaigbe as Izzie Otaigbe *Odenike Odetola as sales clerk *Amanda Oruh as Chika Eze *Ray Adeka as Osaretin Ida {{div col end}}   == Iṣelọpọ ati itusilẹ == Ufuoma McDermott fi hàn pé òun bẹ̀rẹ̀ sí í kọ ìtàn fún fíìmù náà ní ọdún 2013, <ref name="pulse">{{Cite news|url=http://www.pulse.ng/communities/bloggers/movies-christmas-is-coming-premieres-at-imax-cinemas-in-a-grand-style-review-id7622931.html|title=Movies "Christmas is coming" premieres at Imax cinemas in a grand style [Review]|date=28 November 2017|accessdate=5 March 2018|location=Lagos, Nigeria|archivedate=23 September 2018|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180923200739/https://www.pulse.ng/communities/bloggers/movies-christmas-is-coming-premieres-at-imax-cinemas-in-a-grand-style-review-id7622931.html|deadurl=yes}}</ref> nígbà tí fọ́tò pàtàkì bẹ̀rẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún 2017 àti pé wọ́n gbé àwo tí wọ́n fi ṣe fíìmù náà jáde ní ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù kẹwàá ọdún 2017. <ref>{{Cite news|url=http://www.pulse.ng/entertainment/movies/watch-trailer-for-new-nollywood-movie-christmas-is-coming-id7504403.html|title=Watch Ufuoma McDermott, Chioma Chukwuka, Deyemi Okanlawon in trailer|date=24 October 2017|accessdate=5 March 2018|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|archivedate=25 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171025151808/http://www.pulse.ng/entertainment/movies/watch-trailer-for-new-nollywood-movie-christmas-is-coming-id7504403.html|deadurl=yes}}</ref> Fíìmù náà bẹ̀rẹ̀ ní Filmhouse IMAX Cinemas, Lekki ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù kọkànlá ọdún 2017, <ref>{{Cite news|url=http://www.stelladimokokorkus.com/2017/11/christmas-is-coming-movie-premiere.html|title=Christmas Is Coming Movie Premiere Photos...|date=21 November 2017|newspaper=SDK|accessdate=5 March 2018|location=Lagos, Nigeria}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://leadership.ng/2017/11/16/christmas-hampers-grabs-christmas-coming-movie-premiere/|title=Christmas Hampers For Grabs At ‘Christmas `Is Coming’ Movie Premiere|date=11 December 2017|accessdate=5 March 2018|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Leadership (newspaper)|Leadership]]}}</ref> ta àwọn tíkẹ́ẹ̀tì tí wọ́n ti jáde ṣáájú kí wọ́n tó gbé fíìmù náà jáde ní àwọn sinimá jákèjádò Nàìjíríà ní ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù kọkànlá ọdún 2017. == Gbigbawọle pataki == Pulse Nigeria ròyìn pé òṣèré [[Richard Mofe Damijo|Richard Mofe-Damijo]] sọ nígbà tí ó wo fíìmù náà pé “Mo nífẹ̀ẹ́ rẹ̀! Mo nífẹ̀ẹ́ fíìmù náà.” <ref name="pulse" /> Gbogbo èrò tí wọ́n gbà lórí ojú òpó wẹ́ẹ̀bù náà ni pé ''Christmas Is Come'' “yóò mú kí ẹ̀rín máa gbọ̀n rìrì, yóò sì tún mú kí ọkàn rẹ dàrú nítorí ìdààmú ọkàn tí gbogbo rẹ̀ kún fún àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ìkẹyìn.” <ref>{{Cite news|url=http://www.pulse.ng/communities/bloggers/christmas-is-coming-an-epic-end-to-a-hilarious-beginning-id7711991.html|title=Movie Review: Christmas is coming; an epic end to a hilarious beginning|date=11 December 2017|accessdate=5 March 2018|location=Lagos, Nigeria|archivedate=20 December 2017|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171220002646/http://www.pulse.ng/communities/bloggers/christmas-is-coming-an-epic-end-to-a-hilarious-beginning-id7711991.html|deadurl=yes}}</ref> == Wo tun == * Àkójọ àwọn fíìmù Nàìjíríà ti ọdún 2017 == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} ticf1t0bxgrn87koy0xq9ov3v8j3mbf Gba Ọkunrin kan 0 84508 637609 637203 2026-09-20T02:59:34Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637609 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Hire a Man|director=[[Desmond Elliot]]|image=Hire a Man.jpg|caption=|producer=[[Chinneylove Eze]]|writer=Writers Ink|story=[[Chinneylove Eze]]|cinematography=Isaac Garland|starring=[[Zynnell Zuh]]<br/>[[Enyinna Nwigwe]]<br/>[[IK Ogbonna]]<br/>[[Nancy Isime]]<br/>[[Bayray McNwizu]]<br/>[[Daniel Lloyd (Nigerian actor)|Daniel Lloyd]]|music=Just Beats|editing=[[Shola Ayorinde]]|distributor=Film One|released={{Film date|2016|02|10|df=y}}|runtime=101 minutes|country=Nigeria|language=English}}   '''''Hire a Man''''' jẹ́ fíìmù eré ìfẹ́ ará Nàìjíríà ti ọdún 2016 tí Temitope Bolade, Diche Enunwa, àti Chinneylove Eze kọ, [[Desmond Elliot]] ló darí rẹ̀, [[Chinneylove Eze]] ló sì ṣe àgbékalẹ̀ rẹ̀. Fíìmù náà ló kópa òṣèrébìnrin ará Ghana Zynnell Zuh àti àwọn òṣèré [[Nollywood]] bíi [[Enyinna Nwigwe]], IK Ogbonna, [[Nancy Isime]], [[Bayray McNwizu]] àti Daniel Lloyd . <ref name="Pulse">{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/hire-a-man-romantic-comedy-gets-2017-release-date/0zh17xl|title=Romantic comedy gets 2017 release date|date=11 September 2016}}</ref> <ref name="Sun">{{Cite news|url=https://www.sunnewsonline.com/movie-hire-a-man-breezy-refreshingly-predictable/|location=Lagos, Nigeria|title=MOVIE : Hire a Man: Breezy, refreshingly predictable|date=3 March 2017}}</ref> Fíìmù náà ṣàfihàn ìkìmọ́lẹ̀ tí a fi ń gbé àwọn obìnrin láti ṣe ìgbéyàwó nígbà tí ọjọ́ orí bá bẹ̀rẹ̀ sí í wọlé, láti ọ̀dọ̀ àwùjọ. <ref>{{Cite web|archivedate=29 October 2020}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/hire-a-man-romantic-comedy-reportedly-grosses-n8m-in-3-days/bhce6qr|title=Romantic comedy reportedly grosses N8M in 3 days|date=14 February 2017|access-date=17 September 2026|archivedate=29 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201029062747/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/hire-a-man-romantic-comedy-reportedly-grosses-n8m-in-3-days/bhce6qr|deadurl=yes}}</ref> == Ìtàn ìtàn náà == Nínú fíìmù náà, lẹ́yìn tí àbúrò rẹ̀ obìnrin—tí ó rẹwà jù ú lọ, tí ó sì tẹ́ẹ́rẹ́ jù ú lọ ìyẹn Tinu (Nancy Isime), ti kéde pé òun fẹ́ ṣe ìgbéyàwó, Tishe Lawson (Zynnell Zuh)—ẹni tí ó jẹ́ oníṣirò owó (accountant) tí ó ti ní àṣeyọrí, tí ó sì jẹ́ ọlọ́rọ̀ tí wọ́n sì ti máa ń tọ́jú púpọ̀ gbà Jeff (Enyinna Nwigwe) síṣẹ́ láti ṣe bí ẹni pé òun ni ọkọ tí ó fẹ́ fẹ́ ẹ. Eré ìdíje àti ìforígbárí ti fẹ́ bẹ̀rẹ̀ báyìí! <ref name="Pulse" /> <ref name="Sun" /> == Àwọn òṣèré == * Zynnell Zuh gẹ́gẹ́ bí Teshi Lawson * [[Enyinna Nwigwe]] gẹ́gẹ́ bí Jeff * IK Ogbonna gẹ́gẹ́ bí Benjamin * [[Nancy Isime]] gẹ́gẹ́ bí Teni Lawson * [[Bayray McNwizu]] gẹ́gẹ́ bí Sonia * Daniel Lloyd gẹ́gẹ́ bí Mike * [[Shafy Bello-Akinrimisi|Shaffy Bello]] gẹ́gẹ́ bí Ìyáàfin Lawson * Keppy Ekpenyong Bassey gẹ́gẹ́ bí Ọ̀gbẹ́ni Lawson * Atew Raphael gẹ́gẹ́ bí Victor * Simon M. Sichert gẹ́gẹ́ bí Steve * Olasimbo Yetunde gẹ́gẹ́ bí Tara * Dáfídì Uzoma Aboy, gẹ́gẹ́ bí Dáfídì * [[Desmond Elliot]] == Ìtújáde == Wọ́n gbé fíìmù náà jáde ní ọjọ́ kẹwàá oṣù kejì ọdún 2016 wọ́n sì kéde pé wọ́n á gbé e jáde ní àwọn sinimá jákèjádò Nàìjíríà ní ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù kejì ọdún 2017. <ref name="Pulse" /> == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} rq79u0iiyd44qk1gbovxaybhj8hqym4 Gba Obìnrin kan (fíìmù) 0 84509 637608 637204 2026-09-20T02:59:27Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637608 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Hire a Woman|image=Hire a Woman.jpeg|caption=Movie poster|director=Ifeanyi Ikpoaneyi|producer=[[Chinneylove Eze]]|writer=|screenplay=Writers Ink|story=|starring=[[Uzor Arukwe]]<br>[[Nancy Isime]]<br>[[Alexx Ekubo]]|music=|cinematography=|editing=|studio=|distributor=FilmOne Distribution|released={{Film date|2019|03|29|df=y}}|runtime=109 minutes|country=Nigeria|language=English|budget=|gross=[[Nigerian naira|₦]]20.8 million}}   '''''Hire a Woman''''' jẹ́ fíìmù eré ìfẹ́ orílẹ̀- èdè Nàìjíríà ti ọdún 2019 tí [[Chinneylove Eze]] ṣe, tí Ifeanyi Ikpoenyi sì darí rẹ̀, Uzor Arukwe, [[Nancy Isime]], àti [[Alex Ekubo|Alexx Ekubo]] ló kópa nínú rẹ̀. <ref name="This">{{Cite news|title=Romantic Comedy, 'Hire A Woman', Dazzles|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/04/13/romantic-comedy-hire-a-woman-dazzles/|access-date=2022-05-15}}</ref> Ó jẹ́ àṣeyọrí nínú fíìmù oníṣẹ́ fíìmù, èyí tí ó gba owó tó ga jùlọ ní Nàìjíríà ní oṣù kẹta ọdún 2019 . == Àkópọ̀ ìtàn náà == Wọ́n pe Jide síbi ìpàdé àtúnpàdé pẹ̀lú àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀ láti ilé-ìwé gíga. Láti mú kí ọ̀rẹ́bìnrin rẹ̀ àtijọ́ ṣe ìlara, àti pẹ̀lú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀ obìnrin mìíràn, ó gba Teni, tí í ṣe ọ̀rẹ́ rẹ̀ tímọ́tímọ́, láti ṣe bí ẹni pé òun ni ọ̀rẹ́bìnrin òun. Ètò yìí kò lọ bí wọ́n ṣe fẹ́, ó sì yọrí sí pé àwọn méjèèjì bẹ̀rẹ̀ sí ní nífẹ̀ẹ́ ara wọn. <ref name="This" /> == Àwọn òṣèré == * Uzor Arukwe as Jide * [[Nancy Isime]] gẹ́gẹ́ bí Teni * [[Belinda Effah]] gẹ́gẹ́ bí Zainab * [[Alex Ekubo|Alexx Ekubo]] gẹ́gẹ́ bí Emeka * Ifu Enadda gẹ́gẹ́ bí Jane * Mike Godson gẹ́gẹ́ bí Nat * [[Erica Nlewedim]] gẹ́gẹ́ bí Nifemi * Uche Nwaefuna gẹ́gẹ́ bí Toyosi * Taiwo Hassan gẹ́gẹ́ bí Olùtọ́jú Ilé Ìtura * Bamike Olawunmi gẹ́gẹ́ bí Toyosi == Ìṣẹ̀dá == ''Hire a Woman'' tẹ̀lé ''Hire a Man'' ti ọdún 2017, tí Eze náà ṣe àgbékalẹ̀ rẹ̀, tí Isime sì kópa nínú rẹ̀; Eze sọ pé kì í ṣe àtẹ̀lé rẹ̀, ṣùgbọ́n ó dá lórí ìbádọ́rẹ̀ẹ́, nígbà tí fíìmù ìṣáájú dá lórí ìdílé. Ibọn yíyìn náà wáyé ní Whispering Palms Resort ní [[Badagry]] . <ref name="This" /> == Àkókò ìgbalejò == Wọ́n gbé fíìmù náà jáde jákèjádò orílẹ̀-èdè náà ní ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n oṣù kẹta ọdún 2019, ó sì gba ₦20.8 owó tí wọ́n gbà.&nbsp;mílíọ̀nù àti àṣeyọrí nínú fíìmù tó ga jùlọ ní oṣù náà láàárín àwọn fíìmù Nàìjíríà àti fíìmù tó ga jùlọ ní gbogbo àwọn fíìmù Nàìjíríà. <ref name="This" /> <ref>{{Cite news|first=Enzo|last=Pepple|title=Youngest Boxoffice Queen Who Made N36 million at the cinemas is Number One again with Hire A Woman|url=https://kpokonews.com/2019/04/youngest-boxoffice-queen-who-made-n36-million-at-the-cinemas-is-number-one-again-with-hire-a-woman/amp/|archivedate=2020-07-22|date=April 2019|access-date=2026-09-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200722022010/https://kpokonews.com/2019/04/youngest-boxoffice-queen-who-made-n36-million-at-the-cinemas-is-number-one-again-with-hire-a-woman/amp/|deadurl=yes}}</ref> == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} ky9q5rrbm0yymrnmfafxo0sd77g80od Mo jẹ́ Nazzy 0 84510 637626 637205 2026-09-20T05:11:43Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637626 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|director=[[Kayode Peters]]|writer=Pearl Agwu|producer=[[Chinonso Arubayi]]|starring=Jidekene Achufusi, Jimmy Odukoya, Denrele Edun, IK Ogbonna, and Ada Jesus|studio=Arubayi’s Film City Studios and Blue Pictures Entertainment.|released={{Film date|2022}}|country=Nigeria|language=English}}   '''''I Am Nazzy''''' jẹ́ fíìmù àkọ́kọ́ ti Chinonso Arubayi ti ọdún 2022 ní Nollywood tí Kayode Peters darí lábẹ́ ilé-iṣẹ́ ìṣelọ́pọ́ ti Film City Studios àti Blue Pictures Entertainment ti Arubayi. <ref>{{Cite news|date=2022-03-19|title=Chinonso Arubayi makes bold debut with I am Nazzy|url=https://editor.guardian.ng/saturday-magazine/weekend-beats/chinonso-arubayi-makes-bold-debut-with-i-am-nazzy/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2022-07-20|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US|archivedate=2022-07-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220720165812/https://editor.guardian.ng/saturday-magazine/weekend-beats/chinonso-arubayi-makes-bold-debut-with-i-am-nazzy/|deadurl=yes}}</ref> <ref name=":0">{{Cite news|date=2022-04-30|title=Movie Review: 'I am Nazzy', falls below benchmark|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/527065-movie-review-i-am-nazzy-falls-below-benchmark.html|access-date=2022-07-20|newspaper=[[Premium Times]]|language=en-GB}}</ref> <ref name=":1">{{Cite news|date=2022-03-30|title=I Am Nazzy: Chinonso Arubayi's debut production to premiere in April|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/i-am-nazzy-chinonso-arubayis-debut-production-to-premiere-in-april/b4gyj1j|access-date=2022-07-20|newspaper=[[Pulse Nigeria]]}}</ref> Fiimu ti o da lori iyipada idanimọ yii ṣe afihan awọn oṣere bii Jidekene Achufusi, Jimmy Odukoya, Denrele Edun, IK Ogbonna, Ada Jesus, ati awọn miiran. <ref>{{Cite news|title=Chinonso Arubayi's I am Nazzy dwells on mental health|url=https://www.sunnewsonline.com/chinonso-arubayis-i-am-nazzy-dwells-on-mental-health/|location=Lagos, Nigeria}}</ref> == Ìtàn ìtàn náà == Fíìmù kan tí ó tẹnu mọ́ ìtẹ́lọ́rùn ni “I am Nazzy.” Ó fihàn pé kìí ṣe gbogbo ẹ̀rín músẹ́ ló túmọ̀ sí ayọ̀. Nínú fíìmù náà, gbajúmọ̀ Nazzy fẹ́ kúrò nínú ìgbésí ayé gbajúmọ̀ rẹ̀. Ìgbésí ayé tó kún fún àrékérekè àti ìwà ìbàjẹ́. Ọ̀rẹ́kùnrin rẹ̀, tí ó yẹ kí ó mú inú rẹ̀ dùn, fẹ́ràn àwọn ìfẹ́ lórí ìkànnì ayélujára ju àfiyèsí rẹ̀ lọ. Ó pàdé onímọ̀ nípa ìlera kan tó gbà á nímọ̀ràn láti kúrò nínú ìgbésí ayé tó kún fún ìmọ́lẹ̀ àti ìdùnnú. Ó ṣe tán, ó rí ìrísí rẹ̀, ó sì pinnu láti yí ìgbésí ayé padà pẹ̀lú rẹ̀. Fíìmù náà fi àwọn olùwòran sílẹ̀ ní ìdààmú nípa bí àwọn méjèèjì yóò ṣe kojú ìbáṣepọ̀ àti iṣẹ́ wọn <ref name=":0" /> == Àfihàn àkọ́kọ́ == Wọ́n ṣe àfihàn fíìmù náà ní ọjọ́ kìíní oṣù Kẹrin ọdún 2022, wọ́n sì kọ́kọ́ gbé e jáde ní EbonyLife Cinemas ní ọjọ́ Àìkú, ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù Kẹta ọdún 2022, pẹ̀lú wíwà níbẹ̀ àwọn ènìyàn pàtàkì. Lára wọn ni Bolanle Ninalowo, Stan Eze àti Blessing Nze, Elozonam, Denrele Edun, Nons Miraj, Tomi Odunsi, Simi Drey àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn mìíràn. <ref name=":1" /> == Àwọn òṣèré == * [[Swanky JKA|Jide Kene Achufusi]] * Chinonso Arubayi * [[Denrele Edun]] * Kaycee George * Ada Jesu * Chioma Nwosu * [[Jimmy Odukoya]] * IK Ogbonna * Onyebuchi Ojieh * Blessing Onwukwe * Jay Rammal == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} o4nwitt3hqssva8eppo6efak9h1gdyr Irọ́ tó rọrùn (fíìmù) 0 84518 637618 637215 2026-09-20T03:34:15Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637618 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|image=|director=Biodun Stephen|writer=Mannie Oiseomaye|producer=[[Biodun Stephen]]|starring={{plainlist| *[[Bisola Aiyeola]] *[[Emmanuel Ikubese]] *[[Bolaji Ogunmola]] *Oluwabukunmi Adeaga-Ilori *Kachi Nnochiri }}|cinematography=Ladipo Abiola Lawrence Morgan|editing=Adesuwa Omon Adio Solanke|released={{Film date|2021|07}}}}   '''''A Simple Lie''''' jẹ́ fíìmù eré ìfẹ́ ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ọdún 2021. [[Biodun Stephen]] àti David Wade Production ló ṣe é papọ̀. <ref name="Nwogu">{{Cite news|date=25 February 2022|title=Here's the official trailer for Biodun Stephen's 'A Simple Lie'|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/heres-the-official-trailer-for-biodun-stephens-a-simple-lie/h37xkm6|access-date=20 July 2022|newspaper=[[Pulse Nigeria]]}}</ref> <ref name=":1">{{Cite news|date=15 January 2021|title=Here's a first look at Biodun Stephen's 'A Simple Lie'|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/a-simple-lie-movie-directed-by-biodun-stephen/wst1pef|access-date=20 July 2022|newspaper=[[Pulse Nigeria]]}}</ref> <ref name=":0">{{Cite news|date=26 March 2022|title=Bisola Aiyeola, Ikubese, others star in A Simple Lie|url=https://editor.guardian.ng/saturday-magazine/bisola-aiyeola-ikubese-others-star-in-a-simple-lie/|location=Lagos, Nigeria|access-date=20 July 2022|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US|archivedate=5 June 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220605094311/https://editor.guardian.ng/saturday-magazine/bisola-aiyeola-ikubese-others-star-in-a-simple-lie/|deadurl=yes}}</ref> Fiimu naa jade ni oṣu mẹrin lẹhin ifaramọ rẹ pẹlu Anthill Studio's ''Progressive Tailors Club'', ati pe o ṣe [[Bisola Aiyeola]], Emmanuel Ikubese, [[Bolaji Ogunmola]], Bukunmi Adeaga-ilori ati Kachi Nnochiri. <ref name=":0" /> <ref name="Nwogu" /> == Àkótán == Àwọn ọ̀rẹ́ márùn-ún ń bá ara wọn ṣe àdéhùn ní ìkọ̀kọ̀. Ó yà wọ́n lẹ́nu nígbà tí wọ́n rí i nípasẹ̀ àìsàn tó le koko ti ọ̀kan lára wọn. Wọ́n rò pé irọ́ kékeré ni, ṣùgbọ́n wọ́n wá mọ̀ pé irọ́ kékeré pàápàá ṣe pàtàkì. <ref name=":0" /> == Àwọn òṣèré == * Bukunmi Adeaga-ilori bi Fade * [[Bisola Aiyeola]] gẹ́gẹ́ bí Boma * Emmanuel Ikubese gẹ́gẹ́ bí Azeem * Kachi Nnochiri gẹ́gẹ́ bí Xavier * [[Bolaji Ogunmola]] gẹ́gẹ́ bí Donna * Daniel Abua gẹ́gẹ́ bí Nosa * Tope Ajao gẹ́gẹ́ bí aṣojú Better Half * Sarah Ebegbe gege bi akowe Azeem * Claudia Thomas gẹ́gẹ́ bí òṣìṣẹ́ Buka * Biodun Stephen gẹ́gẹ́ bí ìyá Boma == Ìtújáde == Fíìmù náà bẹ̀rẹ̀ ní àwọn sinimá ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n oṣù kẹta ọdún 2021 kí ó tó di pé wọ́n tú u jáde ní oṣù keje ọdún 2021. <ref>{{Cite news|date=23 March 2022|location=Lagos, Nigeria}}</ref> == Ọ́fíìsì títà àpótí == Gẹ́gẹ́ bí Ẹgbẹ́ Àwọn Olùfihàn Sínímà ti Nàìjíríà (CEAN) ti sọ, nǹkan bí ₦346.6 mílíọ̀nù ni wọ́n rí gbà láti inú títà tíkẹ́ẹ̀tì ní ilé iṣẹ́ [[Nollywood]] ní oṣù kẹta ọdún 2021. ''Fíìmù A Simple Lie'' ni fíìmù kejì tó gba owó tó ga jùlọ láàárín ọjọ́ 25 sí 27 oṣù kẹta, ó sì gba owó tó tó ₦9,809,900. <ref>{{Cite news|date=5 April 2022|title=Hollywood dominates as Nigerian cinemas record N347 million revenue in March|url=https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/521885-hollywood-dominates-as-nigerian-cinemas-record-n347-million-revenue-in-march.html|access-date=27 July 2022|newspaper=[[Premium Times]]|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Batman highest grossing movie in Nigeria, N346m earned on all films|url=https://pmnewsnigeria.com/2022/04/05/batman-highest-grossing-movie-in-nigeria-n346m-earned-on-all-films/|location=Lagos, Nigeria|access-date=27 July 2022|language=en-US|newspaper=[[P.M. News]]}}</ref> == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} q0j5p9lj66zlrq2vcuwvirgd0pttqbc Olùfọ̀ 0 84525 637631 637225 2026-09-20T05:39:50Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637631 wikitext text/x-wiki  {{Infobox film|image=The Washerman (Film Poster).png|director=[[Charles Uwagbai]]|producer=Etinosa Idemudia|starring=Ik Ogbonna, Frank Donga, Mc Abbey, Bryan Okwara, Mofe Duncan, Judith Audu, Sound Sultan, Sexy Steel and Mercy Isoyip.|released={{Film date|2018}}|country=Nigeria|language=English}}Fíìmù eré ìfẹ́ ará Nàìjíríà '''''The Washerman''''' jẹ́ fíìmù eré ìfẹ́ ará Nàìjíríà ti ọdún 2018 tí Etinosa Idemudia gbé jáde, Charles Uwagbai sì darí rẹ̀. <ref name=":0" /> Àwọn tí ó kópa nínú rẹ̀ ni Ik Ogbonna, [[Frank Donga]], Mc Abbey, [[Bryan Okwara]], Mofe Duncan, [[Judith Audu]], Sound Sultan, [[Irin Sexy|Sexy Steel]] àti Mercy Isoyinp. <ref name=":1" /> == Àkótán == Ìtàn yìí dá lórí olùgbé-fídíò-sórí-ayélujára kan tí ń wá ọ̀nà láti rí ìfẹ́ tòótọ́ pẹ̀lú gbogbo agbára rẹ̀. Nípasẹ̀ àdúrà rẹ̀, ó borí àwọn ìjákilẹ̀, ó sì rí ìfẹ́, bótilẹ̀jẹ́pé kì í ṣe irú èyí tí ó retí. <ref>{{Cite news|date=6 July 2018|title=Watch Etinosa Idemudia, IK Ogbonna, Frank Donga in trailer for romantic comedy|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/the-washerman-watch-etinosa-idemudia-ik-ogbonna-frank-donga-in-trailer-for-romantic/rnvp5k4|access-date=25 July 2022|newspaper=[[Pulse Nigeria]]}}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Judith Audu]] gẹ́gẹ́ bí Juliana * Stephen Damian gẹ́gẹ́ bí Gambo * Sani Danja gẹ́gẹ́ bí ara rẹ̀ * [[Frank Donga]] gẹ́gẹ́ bí Baba Landlord * Etinosa Idemudia gẹ́gẹ́ bí KC * Mercy Isoyinp gẹ́gẹ́ bí Mimi * Jaywon gẹ́gẹ́ bí Abbey * IK Ogbonna gẹ́gẹ́ bí Boniface * Chris Okagbue gẹ́gẹ́ bí Duke * [[Bryan Okwara]] gẹ́gẹ́ bí Ric * [[Genny Uzoma]] as Akweke <ref name=":0">{{Cite news|date=26 June 2018|title=Actress, Etinosa Idemudia restores hope to the hopeless in 'The Washerman'|url=https://www.vanguardngr.com/2018/06/actress-etinosa-idemudia-restores-hope-hopeless-washerman/|location=Lagos, Nigeria|access-date=25 July 2022|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref> <ref name=":1">{{Cite news|date=13 July 2018|title=Fans endorse Etinosa Idemudia's The Washerman|url=https://thenationonlineng.net/fans-endorse-etinosa-idemudias-the-washerman-2/|location=Lagos, Nigeria|access-date=25 July 2022|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|language=en-US}}</ref> == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} npqqcbtippr3h5byj9niwuth7cn8d49 Bound (fíìmù ọdún 2018) 0 84526 637605 637231 2026-09-20T01:31:02Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637605 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Bound|image=Bound (2018 film) poster.jpg|alt=|caption=|director=[[Frank Rajah Arase]]|producer=[[Lilian Afegbai]]|story=|writer=Neye Balogun|starring=[[Rita Dominic]] <br> [[Enyinna Nwigwe]] <br> Joyce Kalu<br> [[Nicole Banner]]<br> Duke Emmanuel<br> Neye Balogun|music=|cinematography=Austin Nwaolie|editing=Angel Alake|studio=EEP Enterteriment|distributor=EEP Enterteriment|released={{Film date|df=y|2018|3|16}} (Nigeria)|runtime=125 minutes|country=Nigeria|language=English|gross=|budget=}}   '''''Bound''''', jẹ́ fíìmù ìfẹ́ orílẹ̀-èdè [[Nàìjíríà]] ti ọdún 2018 tí [[Frank Rajah Arase]] darí tí Lilian Afegbai sì ṣe àgbékalẹ̀ rẹ̀. <ref>{{Cite news|title=Lilian Afegbai makes production debut with ‘Bound’|url=https://punchng.com/lilian-afegbai-makes-production-debut-with-bound/|access-date=2021-10-04|language=en-US}}</ref> [[Rita Dominic]] àti [[Enyinna Nwigwe]] ló kópa nínú fíìmù náà, nígbà tí Joyce Kalu, Nicole Banner, Duke Emmanuel, àti Neye Balogun kópa nínú fíìmù náà. Fíìmù náà dá lórí Chinenye, obìnrin arẹwà mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n tí kò lè ṣe ìgbéyàwó, àmọ́ ó pàdé Elochukwu, ó sì ní ìfẹ́ àìnídí sí i. A ya fíìmù náà ní Enugu, Nàìjíríà. Wọ́n ṣe àfihàn àkọ́kọ́ rẹ̀ ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù Kẹta, ọdún 2018 ní Filmhouse IMAX Cinema ní Lekki, Èkó.<ref>{{Cite news|date=2018-03-17|title=Lilian Afeghai debut movie, bound, hits the cinemas|url=https://m.guardian.ng/art/lilian-afeghai-debut-movie-bound-hits-the-cinemas/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-10-04|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> Fiimu naa gba awọn ero ti o yatọ si ara wọn lati ọdọ awọn oluyẹwo, a si ṣe afihan rẹ ni gbogbo agbaye. <ref>{{Cite news|date=2018-03-14|title=Star showdown as Lilian Afegbai’s ‘Bound’ premieres|url=https://www.vanguardngr.com/2018/03/star-showdown-lilian-afegbais-bound-premieres/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-10-04|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-US}}</ref> Fiimu naa gba ami-eye fun Fiimu ti a fi Ede Abinibi (Igbo) ṣe ti o dara julọ ni ayẹyẹ Africa Magic Viewers Choice Awards ti ọdun 2018.. <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/amvca-2018-tatu-banana-island-ghost-isoken-odunlade-adekola-dakore-akande-among/bcbqj3x|title="Tatu," "Banana Island Ghost," "Isoken," Odunlade Adekola, Dakore Akande among nominees|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|access-date=2026-09-17|archivedate=2020-11-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201119151205/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/amvca-2018-tatu-banana-island-ghost-isoken-odunlade-adekola-dakore-akande-among/bcbqj3x|deadurl=yes}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://punchng.com/amvca-2018-full-list-of-winners/|title=AMVCA 2018: Full list of winners|newspaper=[[The Punch]]}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Rita Dominic]] gẹ́gẹ́ bí Chineye * [[Enyinna Nwigwe]] gẹ́gẹ́ bí Elochukwu * [[Joyce Kalu]] * [[Nichole Banna]] * Dọ́kì Emmanuel * Nye Balogun * Stan K. Amandi * Ọmọ-alade Nwafor == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} ea4z8dl08cvz1pnpfnf4yp11wceebvh FMA Architects 0 84537 637607 637311 2026-09-20T02:38:45Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637607 wikitext text/x-wiki   '''FMA Architects Ltd''' jẹ́ ilé-iṣẹ́ àgbáyé kan tí ó ní ilé ìṣètò, ètò àti àwòrán inú ilé tí ó jẹ́ olú ilé-iṣẹ́ rẹ̀ ní [[Èkó|Èkó, Nàìjíríà]] . == Ìtàn == Olufemi Majekodunmi da ile-iṣẹ FMA Architects Ltd silẹ ni ọdun 1973 gẹgẹbi Femi Majekodunmi Associates. Ile-iṣẹ yii jẹ ọkan lara awọn ile-iṣẹ ti o gbajumọ julọ ni aaye iṣẹ ayaworan ile ni orilẹ-ede Naijiria.[1] Ni ibẹrẹ, o wa ni opopona Odunlami ṣaaju ki o to ṣipopada lọ si ile St Nicholas ni agbegbe Lagos Island. Lati igba naa wa, ile-iṣẹ naa ti gbooro si, o si ti mu awọn iṣẹ rẹ pọ si, paapaa julọ ni Naijiria. Ile-iṣẹ naa ti wọ awọn apa oriṣiriṣi ti iṣẹ ayaworan ile, apẹrẹ, ati ikọle nipasẹ awọn iṣẹ akanṣe pẹlu ijọba Naijiria ati awọn ile-iṣẹ nla. Lọwọlọwọ, ile-iṣẹ naa ni awọn ọfiisi ni awọn ilu bii Eko (Lagos) ati Abuja ni Naijiria, Pretoria ni South Africa, ati Gaborone ni Botswana.[2] == Àwọn iṣẹ́ tí a ti parí == {{Expand list|date=September 2015}} * Ile-iwosan St. Nicholas, Eko Erékùsù Eko * Ile-iwe ọlọpa Botswana, Otse * Ilé Ọ́fíìsì Olórí Bank PHB, Victoria Island, Lagos * Àwọn Ilé Gogoro Sterling, Èkó * Ọ́fíìsì Olórí Gbogbogbò, Erékùsù Victoria, Èkó * Ọ́fíìsì Olú-ìlú Renaissance, Victoria Island, Lagos * Igbimọ giga ti South Africa, [[Àbújá|Abuja]] * Ilé IBRU, Apapa, Èkó <ref>{{Cite journal|url=http://desmo.biz/images/Architecture.pdf|volume=1|issue=6|publisher=AARCHES|title=Classification of Nigerian Architecture|last=Pruscnal-Ogunsote|first=Bugda|accessdate=July 23, 2013}}</ref> * Hótẹ́ẹ̀lì Protea, Erékùsù Victoria, Èkó * Àwọn Ilé Ìṣọ́ NAL, Marina, Èkó <ref>{{Cite journal|url=http://desmo.biz/images/Architecture.pdf|volume=1|issue=6|publisher=AARCHES|title=Classification of Nigerian Architecture|last=Pruscnal-Ogunsote|first=Bugda|accessdate=July 23, 2013}}</ref> * Ilé-iṣẹ́ Ìnáwó Àpapọ̀, Abuja * Ìdàgbàsókè Ọ́fíìsì LandMark fún Àwọn Àmì Ìṣòwò Ńlá, Èkó * Hótẹ́ẹ̀lì Wheatbaker, Ikoyi, Èkó * Ilé-iṣẹ́ GZ, Èkó * ICC Office Park Garborone, Botswana * Chevron Texaco, Nàìjíríà Ltd * Ilé Iṣẹ́ Banki Standard Chartered, Erékùsù Victoria, Èkó <ref>{{Cite news|url=http://www.ngrguardiannews.com/property/property/58539--n72b-new-standard-chartered-bank-head-office-building-takes-off-in-lagos|location=Lagos, Nigeria|title=N7.2b new Standard Chartered Bank head office building takes-off in Lagos|first=Chinedum|last=Uwaegbulam|accessdate=July 20, 2013|archivedate=October 5, 2013}}</ref> * Ile-iṣẹ Yipada MTN, Ile-iṣẹ Data, Ojota, Lagos * MTN Switch & Call Center, Asaba, Delta State. * Ile-iṣẹ Yipada MTN, Enugu * Idagbasoke Lilo Adalu ni Lekki, Lagos * Awọn Idagbasoke Ile ni Adiva Plain Fields, Lekki-Epe, Lagos * Idagbasoke Ile ni FBN Mortgages, Abuja * Awọn Idagbasoke Ile, Erekusu Banana, Erekusu Ikoyi, Lagos * Àwọn Ilé Ìkópamọ́ Olókìkí, Twin Lake Estates, Lekki, Lagos * UPDC Estates, Lekki, Lagos * Ilé-ẹ̀kọ́ Àgbáyé Christ the Cornerstone, Ìpínlẹ̀ Ogun, Nàìjíríà * Esowofina Limited, Victoria Island, Lagos * Nicon Town Estates, Lekki Masterplan * Ètò Ohun-ini Golf Summerville, Lekki, Lagos * Ṣọ́ọ̀ṣì All Souls, Lekki, Lagos * Ìjọ Àwọn Olùgbàlà Wa, Tafawa Balewa Square, Lagos == Àwọn ìtọ́kasí == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist|30em}} == Àwọn ọ̀nà-ìsopọ̀ sí ìta == * [http://www.fmaarchitects.com/ Oju opo wẹẹbu osise FMA Architects Ltd] * [http://www.architectureweek.com/directory/firms.cgi?n2514 Ọ̀sẹ̀ Àwọn Àwòrán Ilé]{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} tnp8gekzud1t9fpauq4xboo8cg7wsr7 Àwọn Òṣèré Àpapọ̀ fún Ráàpù Áfíríkà 0 84541 637641 637315 2026-09-20T07:12:17Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637641 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Multiple issues/styles.css"></templatestyles>'''United Awọn oṣere fun Rap Afirika''' ( '''{{Lang|fr|Artistes Unis pour le Rap Africain}}, AURA)''' jẹ́ àpapọ̀ àwọn òṣèré [[Orin hip hop|hip hop]] mẹ́tàdínlógún (pẹ̀lú ọ̀kan lára àwọn akọrin griot ) tí wọ́n wá láti orílẹ̀-èdè mẹ́wàá ní ìwọ̀ oòrùn Áfíríkà (Benin, Burkina Faso, Gambia, Guinea, Ivory Coast, Niger, Mali, Mauritania, Senegal àti Togo) tí wọ́n sì ti pinnu láti lo ohùn àti orin wọn fún ìdàgbàsókè Áfíríkà. Pẹ̀lú àtìlẹ́yìn láti ọ̀dọ̀ Àjọ Àjọ Àìní Ìjọba PLAN International, wọ́n ń kópa nínú ìpolongo ìmòye gbogbogbòò nípa ẹ̀tọ́ àwọn ọmọdé àti àwọn ìṣòro ọ̀dọ́. <ref>{{Cite journal|title=Poto Poto|journal=Plan International Youth Media and Development|accessdate=September 6, 2010|url=http://www.plan-childrenmedia.org/spip.php?page=library2&type=106&page_en_cours=mediaproject&id_article=640&id_rubrique=2|archive-date=2011-07-27|archivedate=2011-07-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110727175142/http://www.plan-childrenmedia.org/spip.php?page=library2&type=106&page_en_cours=mediaproject&id_article=640&id_rubrique=2|deadurl=yes}}</ref> Ní ọdún 2006, wọ́n ṣe àfihàn eré apanilẹ́rìn-ín àkọ́kọ́ tí wọ́n pè ní “Àwọn Ìtàn Àrà Ọ̀tọ̀ ti Àwọn Ọmọdé Poto-Poto”. == Àwọn ọmọ ẹgbẹ́ == [[File:West-Africa.svg|alt=Map of West African countries|right|thumb| Àwọn orílẹ̀-èdè ìwọ̀-oòrùn Áfíríkà.]] Àwọn ọmọ ẹgbẹ́ AURA mẹ́tàdínlógún ló wà lọ́wọ́lọ́wọ́, láti orílẹ̀-èdè mẹ́wàá ní Ìwọ̀ Oòrùn Áfíríkà: {| class="wikitable" |'''[[Benin|Bẹ́nínì]]''' | Mouna (tí ó ti wà lára ẹgbẹ́ akọrin DCH tẹ́lẹ̀) |- | '''[[Burkina Faso|Bùríkínánì Fásò]]''' | Smockey àti Smarty (Yeleen) |- | '''[[Gámbíà|Gambia]]''' | Dídọ́gba |- | '''[[Guinea]]''' | Moussa (Degg J Force 3) |- | '''[[Côte d'Ivoire|Etíkun Ivory]]''' | Priss K |- | '''[[Mali]]''' | JoDama (Tatapound) |- | '''[[Mauritania]]''' | Waraba |- | '''[[Niger (country)|Nijer]]''' | Pheno B àti Safia (méjèjì láti ẹgbẹ́ akọrin Kaidan Gaskia) |- | '''[[Senegal|Sẹ́nélà]]''' | * Didier Awadi ( Ọkàn Aláwọ̀ Dúdú Rere ) * Xuman * Myriam ( ALIF (Ìkọlù Àwọn Ọmọ-ogun Obìnrin) ) * Baay Sooley (Coreograph) * Ńlá D * Keyti |- | '''[[Tógò|Togo]]''' | Bobby (Djantakan) |} Ìmọ̀lára ìpìlẹ̀ àwọn òṣèré ni ti ìrètí àwọn ará Áfíríkà; wọ́n gbàgbọ́ pé Áfíríkà ní agbára láti borí gbogbo ìpèníjà rẹ̀, wọ́n sì gbájúmọ́ gidigidi láti fún àwọn ọ̀dọ́ níṣìírí láti ṣe èyí. Wọ́n jiyàn pé àwọn ọ̀dọ́ ló ń ṣojú fún àwọn aṣáájú ọ̀la, àti pé nípa mímú àwọn ọ̀dọ́ tí wọ́n ti di aláìlágbára ní Áfíríkà lọ́wọ́lọ́wọ́ nìkan ni ilẹ̀ adúláwọ̀ náà fi lè ní àǹfààní láti dàgbàsókè. == Ipolongo Poto-Poto == AURA n kopa ninu ipolongo kan ti a ṣe lati mu ki awọn eniyan mọ nipa ẹtọ awọn ọmọde ati awọn iṣoro ti awọn ọmọde n koju lojoojumọ. Wọ́n pe ìpolongo náà ní “ Poto-Poto ”; “Poto-Poto” túmọ̀ sí “ẹrẹ̀” ó sì tún jẹ́ orúkọ tí wọ́n sábà máa ń pe ọjà ńlá ní Áfíríkà. Ó dúró fún ilé àwọn ọmọdé; ọ̀pọ̀lọpọ̀ wọn ni wọ́n fipá mú láti rìn kiri ní òpópónà, wọ́n sùn ní ọjà, wọ́n sì ń jẹ oúnjẹ tí wọ́n bá rí níbẹ̀. Ìpolówó Poto-Poto dá lórí ṣíṣe àwo orin kan: “Àwọn ìtàn àrà ọ̀tọ̀ nípa àwọn ọmọ Poto-Poto” (“Les histoires extraordinaires des enfants de Poto-Poto”). Nínú àwo orin yìí, gbogbo olórin rap ló ń kó ipa ọmọ kan pàtó, ìbáà ṣe ọmọ ogun kékeré, aṣẹ́wó ọmọdé, ẹni tí wọ́n fipá mú láti ṣe [[Igbeyawo Ipa|ìgbéyàwó]], oníṣòwò oògùn olóró àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Nínú àwọn orin náà, àwọn ọmọdé máa ń pàdé láti pa ìtàn wọn pọ̀, láti dá àwọn ọ̀rẹ́ wọn lẹ́bi tàbí láti fàyè gba ìgbésí ayé wọn àti láti béèrè ìbéèrè nípa bí irú àwọn ipò bẹ́ẹ̀ ṣe wáyé. Lílo rap lọ́nà yìí mú kí a lè sọ̀rọ̀ nípa àwọn kókó ọ̀rọ̀ tó ṣe pàtàkì ní ọ̀nà tí àwọn ọ̀dọ́ lè lóye àti láti bá lò. Awọn orin naa kii ṣe pe wọn n sọrọ nipa awọn iṣoro ti wọn si n mu ki eniyan mọ nipa wọn nikan, ṣugbọn wọn tun n ṣafihan igboya ati ẹmi ere-inurere ti awọn ọmọ wọnyi ni. Bi o tilẹ jẹ pe wọn n koju ọpọlọpọ inira lojoojumọ, wọn maa n ni iṣesi ayọ, wọn si n pejọ pọ lati gba agbara lati ọdọ ara wọn ati lati bori awọn iṣoro wọn.[1] Ní ọdún 2007, àwọn orin méjì láti inú àwo orin náà jáde: “Bienvenue a Poto-Poto” (“Welcome to Poto-Poto”) àti “Poto-Poto Dancing”. Àwọn orin tó gbajúmọ̀ lójúkan náà ni wọ́n, wọ́n sì gba ipò pàtàkì nínú àtẹ orin ní gbogbo agbègbè Francophone West Africa. “Bienvenue a Poto-Poto” ti dé ipò kejì nínú àtẹ orin lórí RFI ( Redio France Internationale ). Orin AURA wa fun gbigbọ ọfẹ ni oju opo wẹẹbu wọn ti a ṣe agbekalẹ tuntun: aurahiphop.com. == Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ == Yàtọ̀ sí àwo orin "Poto-Poto," àwọn òṣèré náà ti ṣe àwọn ìṣẹ̀fihàn orin ní onírúurú ibi ní agbègbè náà. Wọ́n máa ń gbé ìṣẹ̀fihàn kọ̀ọ̀kan karí ọ̀rọ̀ pàtó kan tó jẹ mọ́ ẹ̀tọ́ àwọn ọmọdé. Fún àpẹẹrẹ, níbi ayẹyẹ orin "St Louis Jazz Festival" ní oṣù Karùn-ún ọdún 2007, àwọn òṣèré náà kọrin nípa ipò àwọn "talibé" ní Senegal (àwọn ọmọdé tí wọ́n ń tọrọ oúnjẹ). Ní ​​ọdún 2007, wọ́n ṣe àwọn ìṣẹ̀fihàn orin ní àwọn ayẹyẹ orin ní Senegal (bíi St. Louis Festival àti Dakar Banlieue Rhythmes Festival) wọ́n sì tún ṣe àwọn ìṣẹ̀fihàn ní orílẹ̀-èdè Burkina Faso àti Niger. AURA tún kópa nínú ìrìn-àjò lọ sí àwọn ilé-ìwé ní ​​Netherlands, èyí tí àjọ Plan Holland ṣètò rẹ̀; àwọn òṣèré náà pàdé àwọn akẹ́kọ̀ọ́ níbẹ̀, wọ́n sì kọ àwọn orin wọn láti inú àwo "Poto-Poto," èyí tí ó fa àfiyèsí sí àwọn ìṣòro pàtàkì tí ó ń kojú ilẹ̀ Áfíríkà. Ìrìn àjò orin kan wáyé ní ọdún 2008 ní Mali, Senegal, Mauritania, Togo, Benin, Ivory Coast àti Gambia. <ref>{{Cite journal|date=June 16, 2008|url=http://www.maliweb.net/category_reply.php?NID=32325&page=1&cid=67948&fromname=patriee&}}</ref> <ref>{{Cite journal|date=April 29, 2008|url=http://www.afrik.com/article14200.html}}</ref> == Àkójọ àwọn iṣẹ́ orin == * 2007 – AURA – '''Àwọn Ìtàn Àrà Ọ̀tọ̀ ti Àwọn Ọmọdé Poto-Poto''' (CD) * 2010 – AURA – '''Bienvenue a Poto-Poto''' – Afrolution (akopọ) <ref>{{Cite journal|title=Afrolution Vol.2 : Les artistes|journal=Kingsize Magazine|url=http://www.kingsize.sn/News.aspx?ArtNo=15605|access-date=2026-09-17|archivedate=2012-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120308185239/http://www.kingsize.sn/News.aspx?ArtNo=15605|deadurl=yes}}</ref> == Wo tun == * Didier Awadi (PBS) * Myriam ( ALIF ) * Keyti (Rap'Adio) * Moona * Baay Soley (PBS) == Àwọn ìtọ́kasí == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Àwọn ìjápọ̀ òde == * {{Official website|https://web.archive.org/web/20110202141725/http://afrolution.com/|Afrolution official website}} * [https://web.archive.org/web/20080308213345/http://www.aurahiphop.com/ AURA official website in French] 56m2wc04j1hud3lnhxfi5n460b1yxo0 Nàìjíríà, Àwa ń kí ọ 0 84542 637628 637316 2026-09-20T05:32:09Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637628 wikitext text/x-wiki {{Infobox anthem|title=Nigeria, We Hail Thee|image=|country=[[Nigeria]]|music_date=1959}}" '''Nàìjíríà, A Gbà Yín''' " ni [[Orin-ìyìn orílẹ̀-èdè|orin orílẹ̀-èdè]] [[Nàìjíríà]] . Láti ọdún 1959 ni Lillian Jean Williams ti kọ àwọn ọ̀rọ̀ orin náà, Frances Benda sì ló kọ orin náà. Wọ́n kọ́kọ́ lò ó nígbà tí wọ́n gba òmìnira ní ọdún 1960. Wọ́n sọ pé ìjọba ológun kò gba orin náà mọ́ títí tí wọ́n fi fi “ [[Dìde, Èyin Ará|Dìde, O Compatriots]] ” rọ́pò rẹ̀ ní ọdún 1978. <ref name="gn">{{Cite news|title=Nigeria's National Anthem Composer, Pa Ben Odiase, Dies|url=http://www.thegazellenews.com/2013/06/12/nigerias-national-anthem-composer-pa-ben-odiase-dies/|work=Gazelle News|date=2013-06-12|access-date=2013-07-08|archivedate=2017-09-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170927112428/http://www.thegazellenews.com/2013/06/12/nigerias-national-anthem-composer-pa-ben-odiase-dies/|deadurl=yes}}</ref> Wọ́n tún yí orúkọ “Nigeria, We Hail Thee” padà ní ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n oṣù karùn-ún ọdún 2024 lẹ́yìn tí wọ́n ti fọwọ́ sí ìwé òfin kan tí ó jẹ́ ti irú èyí láti ọwọ́ àwọn aṣòfin orílẹ̀-èdè, tí Ààrẹ sì fọwọ́ sí i. <ref>{{Cite news|date=29 May 2024|title=Tinubu signs bill returning old national anthem into law|url=https://www.thecable.ng/breaking-tinubu-signs-bill-to-reintroduce-old-national-anthem-into-law/|access-date=29 May 2024|work=[[TheCable]]}}</ref> == Ìtàn == Wọ́n gba orin "Nigeria, We Hail Thee" gẹ́gẹ́ bí orin orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ọjọ́ kìíní oṣù kẹwàá ọdún 1960. A ṣe ìdíje kan láti yan orin àti ọ̀rọ̀ orin náà. Lillian Jean Williams, ọmọ ilẹ̀ [[Ilẹ̀ọba Aṣọ̀kan|Gẹ̀ẹ́sì]] kan tó ń gbé ní Nàìjíríà nígbà tí wọ́n gba òmìnira ló kọ àwọn ọ̀rọ̀ orin tó gbajúmọ̀. <ref>{{Cite news|last=Odeniyi|first=Solomon|date=5 June 2024|title=Standardised lyrics of reintroduced National Anthem released|url=https://punchng.com/breaking-standardised-lyrics-of-reintroduced-national-anthem-released/|access-date=25 November 2025|newspaper=[[The Punch]]}}</ref> Williams ṣiṣẹ́ fún Ilé Iṣẹ́ Àpapọ̀ fún Iṣẹ́ Ààbò àti Àlàáfíà, ó sì fi owó ẹ̀bùn rẹ̀ fún Red Cross ti Nàìjíríà . <ref name=":0">{{Cite news|last=Omosola|first=Friday|date=2024-05-31|title=Nigeria: How Frances Benda, Not Frances Berda, Composed 'Nigeria We Hail Thee'|url=https://allafrica.com/stories/202405310048.html|access-date=2024-09-19|newspaper=Premium Times}}</ref> Frances Benda ló kọ orin fún "Nigeria, We Hail Thee." <ref name="dmirror">{{Cite news|title=Goodnight, Pa Benedict Odiase (1934 – 2013)|url=http://nationalmirroronline.net/new/goodnight-pa-benedict-odiase-1934-2013/|accessdate=2013-07-08|archivedate=2013-07-04|journal=[[National Mirror]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130704153543/http://nationalmirroronline.net/new/goodnight-pa-benedict-odiase-1934-2013/|deadurl=yes}}</ref> <ref>{{Cite news|title=How Frances Benda, not Frances Berda, composed 'Nigeria We Hail Thee'|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/naija-fashion/699183-how-frances-benda-not-frances-berda-composed-nigeria-we-hail-thee.html|accessdate=2024-06-03|journal=[[Premium Times]]}}</ref> Ní ọdún 2024, [[Tolu Ogunlesi]] dámọ̀ràn pé Benda ni orúkọ ìkọ̀wé fún Arábìnrin Charles Kernot, olùkọ́ orin aládàáni àti olùdarí duru ní Carol Hill School of Classical Ballet ní London. <ref name=":0" /> Àwọn adájọ́ ló yan àwọn akọrin rẹ̀, títí bí [[Fẹlá Ṣówándé|Ọ̀jọ̀gbọ́n Fela Sowande]], O. Omideyi, [[Thomas King Ekundayo Phillips]], [[Wilberforce Echezona]], MC Majekodunmi àti H Lawson. <ref>{{Cite news|title=National Anthem and the Military Legacy|journal=This Day|location=Lagos}}</ref> Wọ́n lo orin náà gẹ́gẹ́ bí orin orílẹ̀-èdè títí tí wọ́n fi fi “Arise, O Compatriots” rọ́pò rẹ̀ ní ọdún 1978. <ref name="dmirror" /> Ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù karùn-ún ọdún 2024, Ilé [[Ilé-ìgbìmọ̀ Aṣòfin Oníbínibí ilẹ̀ Nàìjíríà|ìgbìmọ̀ aṣòfin orílẹ̀-èdè]] gbé òfin kan kalẹ̀ láti fi “Rise, O Compatriots” sílẹ̀ kí wọ́n sì tún kọ “Nigeria, We Hail Thee”. Ààrẹ [[Bọ́lá Tinúbú|Bola Tinubu]] ló fọwọ́ sí ìwé òfin náà ní ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n oṣù karùn-ún ọdún 2024. [[Mohammed Monguno|Mohammed Tahir Monguno]], alága ìgbìmọ̀ aṣòfin tó darí àṣàyàn orin náà, sọ pé ìyípadà náà “báramu, ó tó àkókò, ó sì ṣe pàtàkì”, nígbà tí Tinubu sọ pé orin náà dúró fún onírúurú ènìyàn ní Nàìjíríà. <ref name="bbc">{{Cite news|date=29 May 2024|title=Outrage as Nigeria changes national anthem|url=https://www.bbc.com/news/articles/c3gg7z0n4jxo|access-date=29 May 2024|language=en-UK}}</ref> <ref name="ap">{{Cite news|date=30 May 2024|title=Nigeria's new anthem, written by a Briton, sparks criticism after a contentious law is passed|url=https://apnews.com/article/nigeria-new-national-anthem-6baee249c05b22d506873d42d9eebdec|access-date=30 May 2024|language=en-US}}</ref> {| class="wikitable" !English original !Yoruba translation !Igbo translation !Hausa translation |- style="vertical-align:top; white-space:nowrap;" |<poem>'''I''' Nigeria, we hail thee, Our own dear native land, Though [[List of ethnic groups in Nigeria|tribes]] and [[Languages of Nigeria|tongues]] may differ, In brotherhood we stand [[Demographics of Nigeria|Nigerians all]], are proud to serve Our sovereign Motherland. '''II''' Our [[Flag of Nigeria|flag]] shall be a symbol That truth and justice reign, In peace or battle honoured, And this we count as gain, To hand on to our children A banner without stain. '''III''' O God of all creation, Grant this our one request: Help us to build a nation Where no man is oppressed, And so with peace and plenty Nigeria may be blessed.</poem> |<poem>{{lang|yo|italics=no|'''I''' Nàìjíríà a kí ọ, Ilẹ̀ ìbí wa ọ̀wọ́n, Ẹyà àti èdè le yàtọ̀, A dúró ní 'ṣọ̀kan, Gbogbo wa la ó fayọ̀ sin, Ilẹ̀ 'bí wa ọ̀wọ́n. '''II''' Àsìá wa yóò j'ámì, Pé òtító àti ìse dédé ló ń jọba Nígbà àlàáfíà, Tàbi ogun, èyí yóò j'ẹ́rè wa, Láti fi lé ọmọ lọ́wọ́, Àsìá 'làìlábàwọ́n. '''III''' Ọlọ́run gbogbo ẹ̀dá, Gbọ́ àdúrà wa yìí, Jẹ̀ ká ní orílẹ̀-èdè, Níbi ìrẹ́jẹ kòsí, K'àlàfíà àti ọ̀pọ̀, Jẹ́' 'bùkún Nàìjíríà.}}</poem> |<poem>{{lang|ig|italics=no|'''I''' Nigeria, anyi ekene gi, Ala nna anyị nke ọma, Ọ bụ ezie na ebo na asụsụ nwere ike ịdị iche. Na òtù ụmụnna anyị na-eguzo Ndi Naijiria nile, Obi dị anyị ụtọ ijere ala nna anyị ozi. '''II''' Ọkọlọtọ anyị ga-abụ akara Na eziokwu na ikpe ziri ezi na-achị, N'udo ma ọ bụ agha a na-asọpụrụ, Na nke a anyị na-agụ dị ka uru, Iji nyefee ụmụ anyị Ọkọlọtọ na-enweghị ntụpọ. '''III''' Chineke nke ihe nile, Nye nke a otu arịrịọ anyị: Nyere anyi aka wuo mba Ebe a na-emegbu mmadụ, Ya mere, udo na ụbara Nigeria nwere ike gọzie.}}</poem> |<poem>{{lang|ha|italics=no|'''I''' Najeriya muna jinjina muku Namu masoyi ƙasar haihuwa Ko da yake kabilanci da harshe na iya bambanta A cikin 'yan uwantaka mun tsaya 'Yan Najeriya duka, suna alfahari da yin hidima. Mahaifiyar mu mai martaba. '''II''' Tutar mu za ta zama alama Wannan gaskiya da adalci suna mulki A cikin aminci ko yaƙi girmama', Kuma wannan muna ƙidaya a matsayin riba, Don mika wa yaranmu Tuta ba tare da tabo ba. '''III''' Ya Allah dukkan halitta Ka ba da wannan buƙatunmu ɗaya. A taimake mu mu gina kasa Inda ba a zaluntar mutum ba Haka kuma da zaman lafiya da yalwa Najeriya na iya samun albarka.}}</poem> |} Wọ́n máa ń ka ìlérí ìdúróṣinṣin àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lẹ́yìn tí wọ́n ti lu orin orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. [[Felicia Adeyoyin|Felicia Adebola Adeyoyin]] ni o kọ ọ ni ọdun 1976. {| class="wikitable" !Àtilẹ̀wá Gẹ̀ẹ́sì ! Ìtumọ̀ èdè Hausa ! Ìtumọ̀ Èdè Yorùbá ! Ìtumọ̀ Tyap |- |<poem>I pledge to Nigeria, my country To be faithful, loyal and honest To serve Nigeria with all my strength To defend her unity and uphold her honour and glory So help me, God.<ref>{{Cite web|title=Nigerian National Anthem|url=http://nhcuk.dreamhosters.com/anthem|access-date=2022-02-19|website=Nigeria High Commission UK}}</ref></poem> |<poem>Na yi wa Najeriya ƙasata alƙawarin Zan zama mai imani, mai biyayya da gaskiya Zan yiwa Najeriya hidima da dukkan ƙarfina Don kare hadin kanta da kuma kare mutuncinta da daukakarta Ya Allah ka taimake ni.</poem> |<poem>Mo ṣeleri fun Nàìjíríà orilẹ-ede mi Lati jẹ ol loyaltọ aduroṣinṣin ati otitọ Lati fi gbogbo ipa sin Nigeria Lati daabobo isokan rẹ Ki o si gbe iyi ati ogo rẹ ga Nitorina ran mi lọwọ Ọlọrun.</poem> |<poem>N da̱p a̱nu ma̱ng Naijeriya, a̱byin nung ka. N nyia̱ a̱cucuk, n nwuak a̱pyia̱ nung, n nyia̱ tsotswat. N nyia̱ Naijeriya ta̱m ma̱ng a̱lyia̱ a̱nyiung. N cok mun a̱pyia̱ nji hu. A̱wot, n di̱n a̱ma shi nji hu ma̱ng yet nji hu, Mat a̱nia, A̱gwaza beang nung.</poem> |} == Àríwí == Nígbà tí wọ́n kọ́kọ́ gba orin orílẹ̀-èdè "Nigeria, We Hail Thee" wọlé ní ọdún 1960, orin náà kojú àwọn àríwí fún onírúurú ìdí. Ìwé-ìròyìn *Daily Service*, èyí tí àjọ àwọn ọmọ Yorùbá kan tí ń jẹ́ "Ẹgbẹ́ Ọmọ Odùduwà" ń ṣàkóso rẹ̀, bẹ̀rẹ̀ ìpolongo lòdì sí orin orílẹ̀-èdè náà; èyí sì yọrí sí dídá ìgbìmọ̀ kan sílẹ̀ láti gba àwọn ìwé-ẹ̀bẹ̀ tí ó ní àwọn ìfọwọ́sí àwọn ènìyàn. Wọ́n ti kà orin náà sí èyí tí ó ń fa àríyànjiyàn, nítorí pé ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìjọba àwọn aráàlú. Lẹ́yìn tí wọ́n tún gba orin náà padà gẹ́gẹ́ bí orin orílẹ̀-èdè ní ọdún 2024, wọ́n tún ṣàríwísí rẹ̀ nítorí àìsí ìjumọ̀sọ̀rọ̀pọ̀ nígbà tí wọ́n ń ṣe òfin láti sọ ọ́ di orin orílẹ̀-èdè, àti nítorí ohun tí wọ́n rí gẹ́gẹ́ bí àìtọ́ nínú àwọn ohun tí ìjọba Ààrẹ Bola Tinubu fi sí ipò pàtàkì. Àtijọ́ mínísítà fún ètò ẹ̀kọ́, Oby Ezekwesili, ṣàríwísí bóyá orin náà yẹ fún ipò yẹn, níwọ̀n bí ó ti ní àwọn ọ̀rọ̀ tí ó lè jẹ́ ẹ̀gàn tàbí tí kò dára, bíi "native land" (ilẹ̀ ìbílẹ̀) àti "tribes" (ẹ̀yà); ó sì sọ pé òun yóò máa bá a lọ láti máa kọ "Arise, O Compatriots" gẹ́gẹ́ bí orin orílẹ̀-èdè.[1][2][3] Fídíò kan tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ajìjàgbara nínú ọ̀rọ̀ òṣèlú, Aisha Yesufu, tàn káàkiri lórí ayélujára, níbi tí ó ti kọ̀ láti kọ "Nigeria, We Hail Thee" gẹ́gẹ́ bí orin orílẹ̀-èdè tuntun náà.[4] == Àwọn ìtọ́kasí == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}{{National Anthems of Africa}} [[Ẹ̀ka:Àwọn àmì-ìdámọ̀ oníbínibí ilẹ̀ Nàìjíríà]] [[Ẹ̀ka:A kò tí ì ṣe àgbéyẹwò sí sí ojú-ewé ògbufọ̀ rẹ]] e1bi6f6623frbnqlxchezm2xfhj38xg Odò Kada 0 84546 637629 637328 2026-09-20T05:33:50Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637629 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> {{Infobox film|name=Kada River|director=[[Toka McBaror]]|cinematography=|screenplay={{hlist |Tunray Femi |Smart Conrade |Robert Ruben}}|image=Kada_River_poster.jpeg|caption=Film poster|producer={{hlist |Forinclay Ejeh |Toka McBaror}}|writer=|starring={{hlist |[[Joke Silva]] |[[Keppy Ekpenyong]] |[[Rachel Oniga]] |[[Bayray McNwizu]] |TBoss |Chris Okagbue |James Blessing |[[Fella Makafui]] |Rakiya Attah |Oluchi Madubuko}}|music=|editing={{hlist |Toka McBaror|Mr. Size}}|distributor=|released={{Film date|2017|09}}|runtime=105 minutes|country=[[Nigeria]]|language={{hlist |[[English language|English]] |[[Hausa language|Hausa]]}}|budget=}} '''''Kada River''''' jẹ́ fíìmù ìfẹ́ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ọdún 2017 tí [[Toka McBaror]] darí, òun náà sì ṣe àgbékalẹ̀ rẹ̀ pẹ̀lú Forinclay Ejeh pẹ̀lú olùdarí tí Olakunle Churchill ṣe àgbékalẹ̀ rẹ̀. Fíìmù náà ní àwọn òṣèré àti òṣèré [[Nollywood]] bíi [[Joke Silva]], Keppy Ekpenyong, [[Rachel Oniga]] àti [[Bayray McNwizu]] . Miiran ohun akiyesi omo egbe ni ex-housemate ni Big Brother Naija 2017 - TBoss (Tokunbo Badmus), <ref>{{Cite web|archivedate=October 19, 2021}}</ref> Ghana oṣere - [[Fella Makafui]], Chris Okagbue, James Blessing, Rakiya Attah ati Oluchi Madubuko. <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/kada-river-rachael-oniga-bayray-mcnwizu-olakunle-churchill-attend-press-conference/mp3zpd3|title=Rachael Oniga, Bayray McNwizu, Olakunle Churchill attend press conference|access-date=October 26, 2020}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/tboss-reality-tv-star-makes-acting-debut-in-kada-river/9egf43w|title=Reality TV star makes acting debut in "Kada River"|access-date=October 26, 2020|archivedate=October 19, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211019095520/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/tboss-reality-tv-star-makes-acting-debut-in-kada-river/9egf43w|deadurl=yes}}</ref> <ref name="To">{{Cite news|url=https://m.guardian.ng/saturday-magazine/a-huge-world-premiere-for-toka-mcbarors-kada-river-in-toronto/|location=Lagos, Nigeria|title=A huge world premiere for Toka Mcbaror's 'Kada River' in Toronto|access-date=October 26, 2020}}</ref> Fíìmù náà jẹ́ àṣeyọrí tó ń ṣàfihàn àwọn ìṣòro tó ń ṣẹlẹ̀ ní [[ìpínlẹ̀ Kaduna]], orúkọ mìíràn tí wọ́n kọ sí Odò Kaduna ni orúkọ odò Kaduna . <ref name="BC">{{Cite news|url=https://thenationonlineng.net/big-church-foundation-unveils-kada-river/|location=Lagos, Nigeria|title=Big Church Foundation unveils Kada River|access-date=October 26, 2020}}</ref> == Ìtàn ìtàn náà == Fíìmù náà ṣàfihàn ìjà àtijọ́ láàárín àwọn Boduas àti Shawlains, èyí tí ó ti di rúkèrúdò onígbà díẹ̀ àti oníjẹ̀jẹ̀. Láàárín wàhálà yìí, àwọn ọ̀dọ́mọkùnrin méjì tí wọ́n fẹ́ràn, Jerome (Chris Okagbue) àti Nadia ( [[Fella Makafui]] ), ìjàkadì yí ìkórìíra tó lágbára tí wọ́n ń gbìn láàrín àwọn ẹ̀yà wọn padà. <ref name="To" /> == Àwọn òṣèré == * Chris Okagbue gẹ́gẹ́ bí Jerome * [[Fella Makafui]] gẹ́gẹ́ bí Nadia * [[Joke Silva]] gẹ́gẹ́ bí Ìyá-ìyá Nadia * Keppy Ekpenyong * [[Rachel Oniga]] gẹ́gẹ́ bí Ìyáàfin Ekon * [[Bayray McNwizu]] * TBoss * Ìbùkún Jákọ́bù * Rakiya Attah * Oluchi Madubuko == Ìṣẹ̀dá == Wọ́n ya fíìmù náà ní Kafanchan àti Kagoro, àwọn ibi tí ìṣẹ̀lẹ̀ gidi ti ṣẹlẹ̀ ní ọjọ́ kọkànlélógún oṣù kejì, ọdún 2000 gẹ́gẹ́ bí a ti sọ láti ojú ìwòye olùdarí. <ref name="X">{{Cite web|archivedate=October 19, 2021}}</ref> Ìpìlẹ̀ Ṣọọṣi Nla ló ṣe onígbàwọ́ fún ṣíṣe rẹ̀. <ref name="BC" /> == Ìtújáde == Fíìmù náà farahàn pẹ̀lú àwọn fíìmù mẹ́sàn-án mìíràn níbi ayẹyẹ Ayẹyẹ Fiimu Irin-ajo ti Nollywood, tí a ṣe ní gbọ̀ngàn gíga Yunifásítì ti Toronto, [[Toronto]], [[Kánádà|Canada]] . <ref name="To" /> Fíìmù ìbẹ̀rẹ̀ ni èyí tí a ṣe ní ìbẹ̀rẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ náà tí ó wáyé ní Foju inu wo awọn sinima àti Ile-iṣẹ Awọn Iṣẹlẹ ti Orilẹ-eder ní Toronto láàárín ọjọ́ kejìlá oṣù kẹsàn-án sí ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kẹsàn-án ọdún 2017. <ref>{{Cite news|url=https://lifestyle.thecable.ng/nollywood-travel-film-festival-movies/|title=Alter Ego, Kada River… Movies to be screened at Nollywood Travel Film Festival|date=August 31, 2017|access-date=October 26, 2020}}</ref> == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} rpou86ijuhbcdc6deb2xur5k274mazo Ìdàrúdàpọ̀ 0 84551 637643 637333 2026-09-20T07:16:56Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637643 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Jumbled|image=Jumbled.jpg|caption=Film poster|director=Saheed Apanpa|producer=[[Bami Gregs]]|writer=|starring=[[Wale Ojo]]<br>[[Femi Adebayo]]<br>[[Lilian Esoro]]|music=|cinematography=|editing=|studio=|distributor=|released={{Film date|2019|04|12|df=y}}|runtime=115 minutes|country=Nigeria|language=English|budget=|gross=|based_on=}}   '''''Jumbled''''' Ó jẹ́ fíìmù ìtàn ìfẹ́ àti ti ìdílé ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ọdún 2019, èyí tí Saheed Apanpa darí. Wọ́n ya fíìmù náà ní pàtàkì ní ìlú Èkó. Orúkọ àkọ́kọ́ tí wọ́n fún fíìmù náà ni "Entangled," ṣùgbọ́n wọ́n yí i padà ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún 2019 láti yẹra fún lílo orúkọ tí ó jọ ti ẹlòmíràn tí ó ti ṣe fíìmù tẹ́lẹ̀.<ref>{{Cite news|title='Jumbled' by Bami Gregs Pushes Sensitive Issues|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/04/20/jumbled-by-bami-gregs-pushes-sensitive-issues/|date=2019-04-20|newspaper=[[This Day]]|language=en-US|access-date=2020-05-03}}</ref> Àwọn òṣèré bíi Wale Ojo, Femi Adebayo, àti Lilian Esoro ló kó ipa pàtàkì nínú rẹ̀. <ref>{{Cite news|title=Lilian Esoro says it was amazing working with Femi Adebayo on the set of 'Jumbled'|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/lilian-esoro-speaks-on-working-with-femi-adebayo-on-jumbled/llb033g|date=2019-04-13|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|language=en-US|access-date=2020-05-03|archive-date=2019-04-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20190414123830/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/lilian-esoro-speaks-on-working-with-femi-adebayo-on-jumbled/llb033g|url-status=dead|archivedate=2019-04-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190414123830/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/lilian-esoro-speaks-on-working-with-femi-adebayo-on-jumbled/llb033g|deadurl=yes}}</ref>Wọ́n gbé fíìmù náà jáde ní ọjọ́ kejìlá oṣù Kẹrin ọdún 2019, ó sì gba àwọn èrò ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ láti ọ̀dọ̀ àwọn olùtúpalẹ̀ fíìmù. == Àkótán == Ọmọbìnrin kékeré kan tó wà ní ìbẹ̀rẹ̀ ọgbọ̀n ọdún rẹ̀ ń ní ìbànújẹ́ ọkàn títí tó fi rí ọkùnrin tó yẹ fún ìbáṣepọ̀, àmọ́ ó wá mọ̀ pé ó lè jẹ́ ẹni tó burú jù nínú gbogbo àwọn ọkùnrin mìíràn. == Àwọn òṣèré == * [[Lilian Esoro]] gẹ́gẹ́ bí Adaeze * Airebamen Irene gẹ́gẹ́ bí Uju * [[Beverly Naya]] gẹ́gẹ́ bí Jasmine * [[Fẹ́mi Adébáyọ̀|Femi Adebayo]] gẹ́gẹ́ bí Yinka * [[Eucharia Anunobi]] bi Iyaafin Ezenwa * [[Wale Ojo]] gẹ́gẹ́ bí Ọ̀gbẹ́ni Sagoe * Kemigisha Harriet gẹ́gẹ́ bí Yemisi * [[Kenneth Okolie]] gẹ́gẹ́ bí Damilola * Emem Ufot gẹ́gẹ́ bí Ayo == Ìtújáde == Wọ́n fi àwọn òṣèré àti àwọn òṣìṣẹ́ náà hàn àwọn oníròyìn ní ọjọ́ kọkànlá oṣù kẹrin ọdún 2019, ọjọ́ kan ṣáájú ìtújáde fíìmù náà níbi ìfihàn fíìmù pàtàkì kan tí wọ́n ṣe ní Silverbird Cinema. <ref>{{Cite news|title=Femi Adebayo, Eucharia Anunobi, others star in new movie 'Jumbled'|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/325101-femi-adebayo-eucharia-anunobi-others-star-in-new-movie-jumbled.html|last=Augoye|first=Jayne|date=2019-04-12|access-date=2020-05-03}}</ref> == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} 089tpf4jmbr74v4ul5910cbomk3v2wv Àríwá Ìlà Oòrùn (fíìmù) 0 84552 637637 637334 2026-09-20T07:03:13Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637637 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |North East |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:North_East_(2016_film).jpeg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:North_East_(2016_film).jpeg|frameless]]<div class="infobox-caption">Release Poster</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |Muyiwa Aluko |- ! scope="row" class="infobox-label" |Produced by | class="infobox-data" |Mary Njoku |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * [[:en:Ini_Dima-Okojie|Ini Dima-Okojie]] * [[:en:OC_Ukeje|OC Ukeje]] * [[:en:Carol_King_(actress)|Carol King]] * Gbenga Titiloye, Unanka Ikechukwu, Sandra Stevens, Alex Ayalogu, Tope Sadiq, Umem Umoh, Belinda Agedah </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Music by | class="infobox-data" |Capital FEMI |- ! scope="row" class="infobox-label" |Distributed by | class="infobox-data" |[[:en:IROKO_Partners|Iroko Partners Limited]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * June&nbsp;23,&nbsp;2016&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2016-06-23</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Running time</div> | class="infobox-data" |113 minutes |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |Nigeria |- ! scope="row" class="infobox-label" |Languages | class="infobox-data" |English [[:en:Hausa_language|Hausa]]Alex Ayalogu |} '''''Àríwá Ìlà Oòrùn''''' jẹ́ fíìmù ìfẹ́ orílẹ̀- èdè Nàìjíríà ti ọdún 2016, tí Muyiwa Aluko ṣe àgbékalẹ̀ rẹ̀, tí ó sì darí rẹ̀. Fiimu naa ṣe [[Ini Dima-Okojie]] ati [[OC Ukeje]] . Wọ́n gbé e jáde ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù kẹfà, ọdún 2016, ní Nàìjíríà ní Genesis Deluxe Cinemas. <ref>{{Cite news|url=http://www.pulse.ng/lifestyle/events/nollywood-thursdays-north-east-movie-premiere-id5189245.html|title=OC Ukeje, Gbenro Ajibade, Lala Akindoju, others attend "North East" movie premiere|last=Adiele|first=Chiedu|date=June 24, 2016|access-date=2017-12-25|archivedate=2017-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171225150448/http://www.pulse.ng/lifestyle/events/nollywood-thursdays-north-east-movie-premiere-id5189245.html|deadurl=yes}}</ref> Fún ipa rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí "Hadiza" nínú fíìmù náà, wọ́n yan Dima-Okojie fún òṣèrébìnrin tó dára jùlọ ní ìdíje Nigerian Entertainment Awards ti ọdún 2017. <ref>{{Cite web|archivedate=2017-12-25}}</ref> Ìtàn yìí dá lórí ìbáṣepọ̀ láàárín àwọn ènìyàn méjì tí àṣà wọn yàtọ̀ síra, àti àwọn ìpèníjà tí wọ́n dojú kọ láti gba ìtẹ́wọ́gbà àwọn òbí wọn fún ìgbéyàwó tí ó kan ẹ̀yà àti ẹ̀sìn tí ó yàtọ̀ síra nínú àwùjọ Nàìjíríà ti òde òní. == Ìtàn ìtàn náà == Fiimu naa bẹrẹ pẹlu Hadiza ati baba rẹ, Musa Ahmed, ti wọn n ṣe adura ojoojumọ gẹgẹbi ilana ẹsin Islam. Musa jẹ olufọkansin ninu ẹsin Islam, o si maa n gbiyanju nigbagbogbo lati fi ero rẹ sinu ọkan ọmọbinrin rẹ pe ọkunrin Hausa ti o jẹ Musulumi nikan ni o le jẹ ọkọ ti o dara julọ. Hadiza ni ero ti o gbooro sii nipa ọrọ igbeyawo, o si maa n ka iwe itan-aye ti akọle rẹ jẹ "There was a Country" nigbagbogbo; iwe yii jẹ apejuwe awọn iṣẹlẹ ti o waye lakoko Ogun Abele Naijiria, ti onkọwe ọmọ ẹya Igbo, Chinua Achebe, si kọ ọ. Lati rii daju pe ẹbi rẹ tẹle awọn ilana ẹya ati ẹsin wọn, Musa ṣeto fun Aliyu, ọkunrin Musulumi kan lati Ariwa orilẹ-ede naa, lati bẹrẹ ibatan pẹlu Hadiza; sibẹsibẹ, Hadiza ko ni itara tabi ifẹ si i rara nigbakugba ti ọkunrin naa ba wa ni ẹgbẹ rẹ. Ọmọ ilẹ̀ Gúúsù ìlà-oòrùn Nàìjíríà ni Emeka Okafor. Ó ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí onímọ̀ nípa ara ní ilé ìwòsàn kan tí a kò dárúkọ. Nígbà ìrìn àjò oko kan tí Hadiza ṣe sí ibi kan, ó pàdánù àtẹ̀gùn kan, ó sì jábọ́ láti orí ilé náà. Wọ́n gbà á sílé ìwòsàn, wọ́n sì gbà á sí ilé ìwòsàn tí Emeka ti ń ṣiṣẹ́. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwàdà rẹ̀ kò jẹ́ kí wọ́n rí i ní àkọ́kọ́, wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí í ní àjọṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn ẹ̀yà tó yàtọ̀ síra. Lẹ́yìn náà ni wọ́n fi hàn pé Musa ń fẹ́ ìyá Emeka, Ifeoma, láìmọ̀, àwọn méjèèjì sì jẹ́ opó lẹ́yìn tí wọ́n ti pàdánù àwọn aya wọn nínú ìgbéyàwó àkọ́kọ́ wọn. A ti ṣètò alẹ́ alẹ́ fún àwọn tọkọtaya mẹ́rin láti pàdé. Nígbà tí ó rí i pé ọmọbìnrin rẹ̀ ń fẹ́ ọmọ olólùfẹ́ rẹ̀, Musa tako bí ìbáṣepọ̀ náà ṣe ń tẹ̀síwájú, ó ṣàlàyé pé ó tako ìgbàgbọ́ ẹ̀sìn àti ìlànà tirẹ̀. Ó tún gbìyànjú láti fi àbẹ̀tẹ́lẹ̀ fún Emeka láti fi àjọṣepọ̀ rẹ̀ rú ẹbọ fún ire ńlá. Lẹ́yìn tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn tẹ̀lé ìpinnu rẹ̀, Emeka àti Hadiza nígbẹ̀yìn gbẹ́yín fi ìbùkún ìdílé wọn ṣe ìgbéyàwó. == Àwọn òṣèré == * [[Ini Dima-Okojie]] bi Hadiza Ahmed * [[OC Ukeje]] gẹ́gẹ́ bí Emeka Okafor * [[Carol King (actress)|Carol King]] gẹ́gẹ́ bí Ifeoma Okafor * Saeed "Funky Mallam" Muhammed gẹ́gẹ́ bí Aliyu * Gbenga Titiloye gẹ́gẹ́ bí Musa Ahmed * FEMI Olú-ìlú gẹ́gẹ́ bí ara rẹ̀ * Tope Sadiq gẹ́gẹ́ bí Ọ̀gbẹ́ni Remi * Umem Umoh gẹ́gẹ́ bí Tunde * Belinda Ageda gẹ́gẹ́ bí Nọ́ọ̀sì Jane * Alex Ayalogu gẹ́gẹ́ bí Dókítà Toristhe * Sandra Stevens gẹ́gẹ́ bí Cynthia * Unanka Ikechukwu gẹ́gẹ́ bí Bulus == Àkókò ìgbalejò == Wọ́n gbé ìròyìn náà jáde lórí [[Nollywood Reinvented tàbí ìsọdọ̀tun (isodotun Nollywood)|Nollywood Reinvented]], ẹni tó ṣe àríwísí dídára ìṣeré àti ohùn rẹ̀. Pẹ̀lú ìdíyelé 41%, ìfohùnṣọ̀kan ojú-òpó wẹ́ẹ̀bù náà kà pé " ''Àríwá Ìlà-Oòrùn'' jẹ́ ìfẹ́ onídùnnú tí ó ń borí nítorí àwọn kókó tó yẹ tí ó ń sọ àti ìjíròrò tí ó ń bẹ̀rẹ̀." Lórí ReviewNaija, ó gba ìdíyelé 5/10. Ìtàn àti ìṣeré náà jẹ́ ohun tó gbajúmọ̀ nínú fíìmù náà, ṣùgbọ́n a lè sọ àsọtẹ́lẹ̀ rẹ̀ àti gígùn rẹ̀ tó ga jù gẹ́gẹ́ bí àbájáde nínú fíìmù náà. <ref>{{Cite web|archivedate=2020-08-14}}</ref> ''Pencil Movie Pencil'' fún un ní "A+", ó ṣàpèjúwe rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára àwọn fíìmù ìfẹ́ tó rọrùn jùlọ ní Nàìjíríà pẹ̀lú ìtẹ̀síwájú tó dára àti ìṣe tó tayọ láti ọ̀dọ̀ àwọn òṣèré pàtàkì. <ref>{{Cite web|archivedate=2019-01-05}}</ref> == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] f8phssyyp73cphxjboyuic3lu8wpmr1 Àwọn Ìpàdé (fíìmù ọdún 2020) 0 84558 637638 637368 2026-09-20T07:12:08Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637638 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|director=[[Judith Audu]]|writer=Judith Audu|producer={{ubl|Omowumi Dada|Uyoyou Adia|Morten Foght|Judith Audu}}|starring={{ubl|[[Efa Iwara]]|[[Omowumi Dada]]|Judith Audu|[[Tunbosun Aiyedehin]]}}|released={{film date|2020}}|country=Nigeria|language=English}} {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |The Sessions |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |[[:en:Judith_Audu|Judith Audu]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Written by | class="infobox-data" |Judith Audu |- ! scope="row" class="infobox-label" |Produced by | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * Omowumi Dada * Uyoyou Adia * Morten Foght * Judith Audu </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * [[:en:Efa_Iwara|Efa Iwara]] * [[:en:Omowumi_Dada|Omowumi Dada]] * Judith Audu * [[:en:Tunbosun_Aiyedehin|Tunbosun Aiyedehin]] </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 2020&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2020</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |Nigeria |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |English |} '''''Awọn Sessions''''' jẹ fiimu ere ere alafẹfẹ ọmọ orilẹ-ede Naijiria ti ọdun 2020 ti [[Judith Audu]] kọ ati oludari ni Audu, [[Omowumi Dada]], [[Uyoyou Adia]] ati Morten Foght ṣe ṣe. <ref name=":1">{{Cite news|date=22 November 2020|title=Judith Audu's The Sessions gets 11 award nominations|url=https://thenationonlineng.net/judith-audus-the-sessions-gets-11-award-nominations/|location=Lagos, Nigeria|access-date=21 July 2022|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite news|date=30 August 2019|title=Judith Audu, Omowumi Dada, Uyoyou Adia team up for 'The Sessions'|url=https://www.vanguardngr.com/2019/08/judith-audu-omowumi-dada-uyoyou-adia-team-up-for-the-sessions/|location=Lagos, Nigeria|access-date=21 July 2022|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref> Wọ́n ya fíìmù náà ní òpópónà ìlú [[Èkó]] . <ref name=":0">{{Cite news|date=24 August 2019|title=Fred Amata, Judith Audu, others star in 'The Sessions'|url=https://thenationonlineng.net/fred-amata-judith-audu-others-star-in-the-sessions/|location=Lagos, Nigeria|access-date=21 July 2022|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|language=en-US}}</ref> It stars Audu, Efa Iwara, [[Omowumi Dada|Omowunmi Dada]], Okey Uzoeshi, [[Tunbosun Aiyedehin]], [[Fred Amata]], [[Ada Ameh]] and Tony Akposheri. <ref>{{Cite news|date=9 April 2020|title=Here's all you need to know about upcoming Nollywood film 'The Sessions' starring Efa Iwara, Omowunmi Dada|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/heres-all-you-need-to-know-about-sessions-starring-efa-iwara-omowunmi-dada/1vy9bj6|access-date=21 July 2022|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|archivedate=21 July 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220721190112/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/heres-all-you-need-to-know-about-sessions-starring-efa-iwara-omowunmi-dada/1vy9bj6|deadurl=yes}}</ref> == Àkótán == Fiimu naa sọ itan tọkọtaya kan ti igbeyawo wọn bẹrẹ ni irọrun, titi ti awọn nkan ti o ti kọja fi bẹrẹ si ni da wọn laamu. Awọn ọna oriṣiriṣi ti wọn gba lati tọju igbeyawo naa mu ki ifura ati ifọkanbalẹ-ai-balẹ wa ninu itan naa titi de opin. <ref name=":0" /> == Àwọn òṣèré == * [[Tunbosun Aiyedehin]] as Mrs. Oghenekaro * Tony Akposeri gẹ́gẹ́ bí Uncle Maro * [[Fred Amata]] gẹ́gẹ́ bí Ọ̀gbẹ́ni Oghenekaro * [[Ada Ameh]] gẹ́gẹ́ bí Aunty Rose * [[Judith Audu]] gẹ́gẹ́ bí Elohor * [[Omowumi Dada|Omowunmi Dada]] gẹ́gẹ́ bí Onome * Efa Iwara gẹ́gẹ́ bí Banjo * [[Okey Uzoeshi]] <ref>{{Citation|title=The Sessions (2020) - IMDb}}</ref> gẹ́gẹ́ bí Ejiro == Àwọn ẹ̀bùn àti yíyàn == Wọ́n yan ''àwọn Sessions'' fún àmì-ẹ̀yẹ mọ̀kànlá níbi ayẹyẹ ẹ̀bùn Nollywood tó dára jùlọ ní ọdún 2020, títí bí fíìmù tó dára jùlọ fún ọdún náà, olùdarí tó dára jùlọ fún Judith Audu, òṣèré tó dára jùlọ fún Efa Iwara, àti òṣèré tó dára jùlọ fún Omowumi Dada. Wọ́n tún yàn án fún fíìmù pẹ̀lú ìròyìn àwùjọ tó dára jùlọ, eré ìtàgé tó dára jùlọ, àtúnṣe tó dára jùlọ, lílo ojú tó dára jùlọ, orin tó dára jùlọ, lílo oúnjẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tó dára jùlọ, àti ìfẹnukonu tó dára jùlọ nínú fíìmù. <ref name=":1" /> == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:2020 àwọn fílmù]] [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] lsai5esvc2vhuf2nhij6zxlbz3ywybr Stalker (fíìmù ọdún 2016) 0 84561 637634 637371 2026-09-20T06:10:12Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637634 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Stalker |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Stalker_(2016_film)_poster.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Stalker_(2016_film)_poster.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">FilmPoster</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |Moses Inwang |- ! scope="row" class="infobox-label" |Written by | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * Moses Inwang * Patrick Nnamani </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Produced by | class="infobox-data" |Moses Inwang Caroline Danjuma |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * [[:en:Jim_Iyke|Jim Iyke]] * [[:en:Nse_Ikpe_Etim|Nse Ikpe Etim]] * [[:en:Caroline_Danjuma|Caroline Danjuma]] * [[:en:Ayo_Makun|Ayo Makun]] </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Cinematography | class="infobox-data" |Olawale Adebayo |- ! scope="row" class="infobox-label" |Edited by | class="infobox-data" |Moses Inwang |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Production companies </div> | class="infobox-data" |<div>Sneeze Films Kinetic Media </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 26&nbsp;February&nbsp;2016&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2016-02-26</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Running time</div> | class="infobox-data" |109 minutes |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |Nigeria |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |English |} '''''Stalker''''' Ó jẹ́ fíìmù eré onífẹ̀ẹ́ ti Nàìjíríà ti ọdún 2016, èyí tí Moses Inwang darí, tí wọ́n sì kópa nínú rẹ̀ ni Nse Ikpe Etim, Jim Iyke, Caroline Danjuma àti Ayo Makun.<ref>{{Cite news|url=https://thenet.ng/trailer-watch-nse-ikpe-and-jim-iyke-in-stalker/|location=Lagos, Nigeria|title=Trailer: Watch Nse Ikpe and Jim Iyke in ‘Stalker’|access-date=23 June 2016|newspaper=[[The Netng|The NET]]}}</ref> Wọ́n kọ́kọ́ ṣe àfihàn rẹ̀ ní Nàìjíríà ní ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù Kejì ọdún 2016.<ref>{{cite web|url=http://soundcity.tv/award-winning-nollywood-movie-stalker-will-be-hitting-the-cinemas-in-february-2016/|title=AWARD WINNING NOLLYWOOD MOVIE, ‘STALKER’ WILL BE HITTING THE CINEMAS IN FEBRUARY, 2016….|publisher=soundcity.tv|accessdate=23 June 2016|archive-date=15 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160615043733/http://soundcity.tv/award-winning-nollywood-movie-stalker-will-be-hitting-the-cinemas-in-february-2016/|dead-url=yes}}</ref> Ó gba àǹfàní láti wà lára ​​àwọn tí wọ́n yàn fún àmì-ẹ̀yẹ ní ẹ̀ka méjìlá, ó sì gba àmì-ẹ̀yẹ mẹ́ta níbi ayẹyẹ Golden Icons Academy Movie Awards ti ọdún 2015 ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. == Ìtàn ìtàn náà == Kaylah jẹ́ oníṣẹ́-ọ̀nà tó ń ṣètò aṣọ àti ìrísí fún àwọn ènìyàn pàtàkì (fashion stylist) tí ó sì ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn gbajúmọ̀ gẹ́gẹ́ bí oníbàárà. Nígbà tó ń padà sílé lẹ́yìn tó ti ṣètò aṣọ fún ọ̀kan lára ​​àwọn oníbàárà rẹ̀, ọkọ̀ rẹ̀ ní ìṣòro tírà tó ti fọ́ ní abúlé kan tó jìnnà sí ìlú. Ó ṣàdédé pàdé àwọn oníṣe-oògùn ìbílẹ̀ kan tí wọ́n ń wá obìnrin láti fi rúbọ sí àwọn òrìṣà wọn. Michael gbà á là lọ́wọ́ àwọn oníṣe-oògùn náà. Lẹ́yìn tí wọ́n ti kí ara wọn, Michael bẹ̀rẹ̀ sí ní tẹ̀lé Kaylah kiri níbi gbogbo, èyí tí kò dùn mọ́ Kaylah lára ​​rárá. Nígbẹ̀yìn, pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ ẹ̀gbọ́n rẹ̀ kan tó jẹ́ ọlọ́pàá, Kaylah gba àṣẹ láti ọ̀dọ̀ ọlọ́pàá tí ó fi òfin de Michael láti súnmọ́ tàbí wà ní àyíká rẹ̀. Kaylah wá ṣàwárí pé ọkùnrin tó ń bá a ṣe ọ̀rẹ́fẹ́, Dickson, ti ní ìyàwó àti àwọn ọmọ tẹ́lẹ̀. Ó fi omijé lójú fòpin sí ìbáṣepọ̀ náà lẹ́yìn tó mọ òtítọ́ yìí, ó sì ní ìbànújẹ́ tó jinlẹ̀. Àbúrò obìnrin Kaylah fún un ní àwọn ẹ̀bùn àti àwọn lẹ́tà tí Michael ti fún òun tẹ́lẹ̀, èyí tí ó ṣe láti tù ú nínú nítorí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà tí ọkàn rẹ̀ ti gbọgbẹ́. Lẹ́yìn tí ó ka lẹ́tà náà, èrò láti tún ní Michael padà bẹ̀rẹ̀ sí ní jẹ gàba lórí èrò inú Kaylah, ó sì pinnu láti wá a kí ó sì bẹ̀bẹ̀ fún àforíjìn. Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ àtijọ́ fi hàn pé kì í ṣe pé Michael ń tẹ̀lé e rárá, ṣùgbọ́n pé ọ̀nà wọn máa ń pàdé ní àìròtẹ́lẹ̀ ní ọ̀pọ̀ ìgbà. Kaylah gbìyànjú láti fa ọkàn Michael mọ́ra ní ọ̀nà ìfẹ́, ṣùgbọ́n Michael sọ fún un pé òun ti fẹ́ ẹni tí òun yóò fẹ́ gẹ́gẹ́ bí aya (ó ti ṣe àdéhùn ìgbéyàwó pẹ̀lú Ella). Láìmọ̀ fún Michael, Kaylah di ọ̀rẹ́ pẹ̀lú Ella, lẹ́yìn náà ó sì fi ọgbọ́n lọ sí ilé Michael nígbà tí ó rò pé Ella ti lọ sí Abuja. Ó ṣàdédé pé Ella wọlé dé lójijì, ìjà sì bẹ̀rẹ̀ láàrin àwọn obìnrin méjèèjì. Wọ́n pa Ella kí Michael tó padà dé ilé. == Àwọn òṣèré == * [[Jim Iyke]] gẹ́gẹ́ bí Michael * [[Nse Ikpe-Etim|Nse Ikpe Etim]] as Kaylah * [[Caroline Danjuma]] gẹ́gẹ́ bí Ella * Anthony Monjaro gẹ́gẹ́ bí Dickson * Emem Inwang gẹ́gẹ́ bí Cassandra * [[Niyola]] gẹ́gẹ́ bí ara rẹ̀ * [[Ayo Makun]] gẹ́gẹ́ bí ọlọ́pàá * Lionel Esabe gẹ́gẹ́ bí Jerry * Solomon Danjuma gẹ́gẹ́ bí Ralph * Adekunle Obawunmi as Oro Priest * Christopher Udie gẹ́gẹ́ bí Salami * Grace Ojete Uguoma gẹ́gẹ́ bí Olùtajà * Omawunmi Megbele bi Nene (Iyawo Dickson) * Bùkún fún James gẹ́gẹ́ bí Olùtọ́jú Bútíkì * Jerry Akpowomare gẹ́gẹ́ bí Vulcanizer * Oddman Emeka Aneke bi Ounjẹ afikun * Abiola Atanda gẹ́gẹ́ bí obìnrin afọ̀mọ́ * Samuel Dibal gẹ́gẹ́ bí Olùtọ́jú * Amaka Enekwaizu bi Oluduro * Rachael Ikechwame gẹ́gẹ́ bí òṣèré == Àkókò ìgbalejò == Ó ti gba àmì-ẹ̀yẹ mẹ́ta àti ìdìbò méjìlá. == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] 6mpc3acak7g1wy3i92mrcbprwdzkfsd Ó ṣì ń ṣubú 0 84562 637651 637372 2026-09-20T07:36:36Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637651 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Still Falling|image=Still Falling Poster.jpg|caption=|director=Karachi Atiya<br>Dimbo Atiya|producer=|writer=|starring=[[Daniel Etim Effiong]]<br>[[Sharon Ooja]]<br>[[Kunle Remi]]|music=|cinematography=|editing=|studio=|distributor=|released={{Film date|2021|02|12|df=y}}|runtime=|country=Nigeria|language=English|budget=|gross=₦27.7 million<ref name="Top 20 films 5th 7th February 2021 - Cinema Exhibitors Association of Nigeria">{{Cite web|url=https://www.ceanigeria.com/box-office/194-top-20-films-report-19th-21st-february-2021|title=Top 20 Films Report 19th 21st February 2021|access-date=2026-09-18|archive-date=2025-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20250120105426/https://www.ceanigeria.com/box-office/194-top-20-films-report-19th-21st-february-2021|dead-url=yes}}</ref>}}   "Still Falling" jẹ́ fíìmù ìfẹ́ àti eré oníṣe ti Nàìjíríà ti ọdún 2021, èyí tí Karachi Atiya àti Dimbo Atiya jọ darí rẹ̀. Àwọn òṣèré bíi Daniel Etim Effiong, Sharon Ooja, àti Kunle Remi ló kó ipa pàtàkì nínú fíìmù náà. Wọ́n ṣe àfihàn fíìmù náà ní àwọn sinimá ní ọjọ́ kejìlá oṣù Kejì, ọdún 2021, ní àkókò tí ó ṣáájú òpin-ọ̀sẹ̀ ọjọ́ àwọn olólùfẹ́ (Valentine's Day). Wọ́n ya fíìmù náà ní ìlú Abuja, ibi tí ìtàn inú rẹ̀ sì ti wáyé. <ref>{{Cite news|date=2021-01-30|title=Sharon Ooja Thrills in 'Still Falling'|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2021/01/30/sharon-ooja-thrills-in-still-falling/|accessdate=2021-03-01|journal=[[This Day]]|language=en-US}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Sharon Ooja]] gẹ́gẹ́ bí Bono * [[Daniel Etim Effiong]] gẹ́gẹ́ bí Lagi * Bethel Njoku gẹ́gẹ́ bí Eric * Laura Fidel gẹ́gẹ́ bí Intoh * Eddy Madaki gẹ́gẹ́ bí Olùdarí Truemoney * Lulu Okonkwo gẹ́gẹ́ bí Kore * Panam Percy Paul gẹ́gẹ́ bí Bíṣọ́ọ̀bù Gowon * Chavala Yaduma gẹ́gẹ́ bí Xo * [[Liz Benson|Liz Ameye]] bi iya Bono / Iyaafin Kuku * [[Kunle Remi]] gẹ́gẹ́ bí Tunde * Àpọ̀jù Effiong gẹ́gẹ́ bí Olùtọ́jú Àgùntàn * Frank Abumere gẹ́gẹ́ bí ọlọ́pàá * Clara Chapp-Jumbo bi Oluranlọwọ Bono * Innocent Enefola gẹ́gẹ́ bí Bartender * Lebechi Olorunfemi Miwa as Air Hostess * Bally O. Nosike gẹ́gẹ́ bí ọlọ́pàá Constable * Ann Ogiehor gẹ́gẹ́ bí akọ̀ròyìn * Adetoro Okide gẹ́gẹ́ bí MD Ilé Iṣẹ́ Afẹ́fẹ́ == Àwọn ẹgbẹ́ ọkọ̀ == * Directed by Dimbo Atiya - Karachi Atiya * Ìtàn láti ọwọ́ Dimbo Atiya * Ọmọ-alade Aboki ló gbé e jáde * Fíìmù láti ọwọ́ Tom Robson * Àtúnṣe láti ọwọ́ Johnson Awolola * Àwọn òṣèré láti ọwọ́ Mnena Akpera * Ṣádí Justin tí a ṣe àtúnṣe sí orin == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} 85raagyb89yyy38uwt91n0c9hus47nq Lábẹ́ Kápẹ́ẹ̀tì 0 84564 637623 637374 2026-09-20T04:47:15Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637623 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Under the Carpet|image=Under the Carpet Poster.jpg|caption=|director=Tope Alake|producer=|writer=|starring=[[Iyabo Ojo]]<br>[[Deyemi Okanlawon]]<br>[[Tana Adelana]]|music=|cinematography=|editing=|studio=|distributor=|released={{Film date|2021|03|12|df=y}}|runtime=139 minutes|country=Nigeria|language=English|budget=|gross=}}   Àwòrán eré ìfẹ́ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ọdún 2021 tí Tope Alake kọ tí ó sì darí rẹ̀ jẹ́ '''''Under the Carpet''''' . [[Iyabo Ojo]], [[Deyemi Okanlawon]] ati Tana Adelana ni fiimu naa kopa ninu awọn ipa olori. <ref>{{Cite news|title=Here's a first look at Iyabo Ojo in upcoming Nollywood movie 'Under The Carpet'|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/heres-a-first-look-at-iyabo-ojo-in-upcoming-nollywood-movie-under-the-carpet/njnyyq7|access-date=2021-04-07}}</ref> Wọ́n ṣe àfihàn fíìmù náà ní ọjọ́ keje oṣù kẹta ọdún 2021 ní IMAX Cinema, wọ́n sì ṣe àtẹ̀jáde rẹ̀ ní ọjọ́ kejìlá oṣù kẹta ọdún 2021. <ref>{{Cite news|title='Ponzi', 'La Femme Anjola', here is a list of Nigerian movies coming to cinemas in March|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/nigerian-movies-in-cinemas-this-march/32yg1he|access-date=2021-04-07|archivedate=2021-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210222131316/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/nigerian-movies-in-cinemas-this-march/32yg1he|deadurl=yes}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Iyabo Ojo]] bi Tiana * [[Deyemi Okanlawon]] * Tana Adelana * [[Femi Jacobs]] gẹ́gẹ́ bí Ayodeji Lawson * Lydia Lawrence Nze * Tosin Abiola * Roxy Antak * Moyinoluwa Olutayo * [[Wasiu Alabi Pasuma|Alabi Pasuma]] == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} qej1i33lhqrspkbijfdviwmfi3cempg Ẹ̀rọ ìfárí tàbí Ohun èlò ìgé irun 0 84568 637654 637458 2026-09-20T07:41:22Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637654 wikitext text/x-wiki {{Short description|Personal grooming tool}} [[File:BeardClipSqueeze.jpg|thumb|Èro ìfárí aláfọwọ́tẹ̀ tí wọ́n ń fín gé irùngbọ̀n]] '''Ẹ̀rọ ìfárí''', tí a sábà máa ń pè ní '''àwọn òun ìgé irun''' ''tantum'' (ní ọ̀nà kan náà pẹ̀lú ''Ṣísọ̀sì'' (Àlùmọ́gàjí) ), jẹ́ òun èlò pàtàkì kan tí a ń lò láti gé [[:en:Human_hair|irun ènìyàn]] . Ẹ̀rọ ìfárí ń ṣiṣẹ́ lábé ìlànà kan náà gẹ́gẹ́ bí Alùmọ́gàjí, ṣùgbọ́n wọ́n yàtọ̀ sí Ṣísọ̀sì àti Abe ìfárí. Àwọn ohun èlò tó jọ Alùmọ́gàjí ṣùgbọ́n tó wúwo jù lọ ní a ń lò láti gé irun àgùntàn, ṣùgbọ́n a máa ń pè wọ́n ní àwọn ohun èlò ọwọ́ tàbí Ẹ̀rọ ìfárí. ==Ìlànà tí ó fí ń ṣiṣẹ́ == Ẹ̀rọ ìfárí òun ni wón ṣe pẹ̀lú ẹnu abẹ méjì tí wọ́n dáàbí Òòyà "[[:en:Comb|comb]]" tí ó sì mú dáadáa "[[:en:Sharpening|sharpened]]" tí wọ́n fi ẹnu ko arawon pẹ́kípẹ́kí, pẹ̀lú àyè láti lè mọ ń sún sì ọ̀tún àti òsì, yálà, pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ iná ẹ̀lẹ́tíríìkì tàbí kí a má fi ọwọ́ yíì. Lílọ bíbò àwọn ẹnu tí ó ko arawon yí ni ó jẹ́ ìṣe ìmọ̀ ẹ̀rọ ([[:en:Mechanism_(engineering)|mechanism]]) tí ó fún àwọn ẹnu náà ní àyè láti má yí lọ sí ọ̀tún àti òsì "[[:en:Oscillation|oscillate]]" . Ẹ̀rọ ìfárí òun ni wón yio gbé ní ọ̀nà tí yíò je ki irun wà ní àárín ẹnu abẹ tí ó dàbí Òòyà, tí yíò sì gé irun bí ó bá ti ń lọ sí ọ̀tún àti òsì gẹgẹbí Àlùmógàjí na ti ń gé irun. Ìfi-aragbo-ara "<nowiki>[[Friction]]</nowiki>" làárin àwọn ẹnu abẹ yìí ni ó ní láti wà ní sepé, lèyí tí ìmúnádóko rẹ sì wà lọ́wọ́ àwọn òun ti wọn fi pèlò wọn àti bí wọn ba n se fi epo sì ẹnu rẹ sí "[[:en:Lubrication|lubrication]]". ==Ẹ̀rọ ìfárí aláfọwọ́tẹ̀== [[File:Manual hair clippers.JPG|thumb|Ẹ̀rọ ìfárí aláfọwọ́tẹ̀]] Ẹ̀rọ-ìfárí òun ni wón ń lò láti fi gé irun ni ìgbà tí wón bá pa ẹnu ọwọ́ rẹ méjèèjì papò tí wọ́n sì tún fi sílẹ̀ láti padà sí ẹ̀yìn. Àwọn onígbàjámò tàbí Onífárí "[[:en:Barber|Barber]]" ma ń lò wọ́n láti gé irun mọ́lẹ̀ kíákíá. Irúfé irun bẹ́ẹ̀ jẹ́ gbajúmọ̀ láàrin àwọn ọkùnrin, pápá jùlọ ní àárín àwọn ọmọ ilé ìwé, àwọn ọ̀dọ́ ọkùnrin nínú iṣẹ́ ológun "[[military]]" tàbí tí wọ́n wà ní èwòn "[[:en:Prison|prison]]". Ẹ̀rọ ìfárí aláfọwọ́tẹ̀ òun ni [[:en:Nikola_Bizumić|Nikola Bizumić]], ẹni tí ó jẹ́ onígbàjámò ara ile Serbian ṣe ni ọdun 1855. <ref>{{cite book|last1=Scali-Sheahan|first1=Maura|last2=Roste|first2=Leslie|last3=Linquest|first3=Linnea|last4=Burness|first4=Amy|last5=Mitchell|first5=Dennis|title=Milady Standard Barbering|date=2017|publisher=Cengage Learning|location=New York City|isbn=978-1-3051-0055-8|page=20|edition=6th}}</ref> Bótilèjépé won gbajúmọ̀ ni ìgbàanì, ìdásílẹ̀ àwọn ẹ̀rọ ìfárí oníná ẹ̀lẹ́tíríìkì tí so wọn di òun ìgbàgbé. Àwọn onígbàjámò kòkan ni apá Ile ìwò-òòrùn [[:en:Western_countries|(Western countries]]) sì ń lọ wọn láti gé irun. Wọn ń sì ń tún lọ wọn nínú ikò ológun ilé Russia ([[:en:Russian_army|Russian army]]) : bi ènìyàn bá kókó darapọ̀ mọ́ ikò ọmọ ológun Russia ni ibùdó ẹ̀kọ́ wọn ([[:en:Recruit_training|boot camp]]), wọn ó gé irun orí wọn mọ́lẹ̀, nígbà míràn, pẹ̀lú Ẹ̀rọ ìfárí aláfọwọ́tẹ̀<ref>{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=uJyFatel8D4 |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211213/uJyFatel8D4 |archive-date=2021-12-13 |url-status=live|title=Coupes d'incorporation dans l'armée russe|date=17 October 2007|work=YouTube}}{{cbignore}}</ref> ==Ásà Àti Ẹ̀sìn== Ní ilè Gíríìkì [[Greece]], orí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ wọn ní wón má ń fà [[:en:Head_shaving|heads shaved]] Pẹ̀lú Ẹ̀rọ ìfárí aláfọwọ́tẹ̀ ni àwọn ǹkan àkókò ọ̀rúndún kí wọ́n tó dá ọwọ́ rẹ dúró ní ọdún 1982. Irúfé àṣà bé na wa nínú iṣẹ́ ológun níbi tí àwọn tí wọ́n ba ni èrò ń gbá láti darapọ̀ mọ́ ìṣe ológun yio tí fà orí won kodoro bí wọn ba ti dá ẹsẹ̀ wo Ibùdó Ìdánilẹ́kọ̀ọ́ Ológun. Ní àwọn ọdún 1950 sí 1960s, orile-ede Gíríìkì fi òfin kan lólè, lábé rẹ ni àwọn ọlọ́pàá tí ni ànfàní àti lọ Ẹ̀rọ ìfárí aláfọwọ́tẹ̀ fi ṣe irun fún àwọn ọ̀dọ́ tí ọwọ́ òfin bá á bà tí òun ṣe àgbèrè tàbí òun kégbé-kégbé bí àwọn [[:en:Teddy_Boy|teddyboys]].{{citation needed|date=July 2015}} ọwọ́jà òfin nàá ọwọ́ de ọ̀dọ́ àwọn ẹ̀yà hippies tí wọ́n ń gbé ní ilé Gíríìkì àti àwọn ẹgbẹ́ àwọn ọ̀dọ́langba ni àkókò Ìsèjoba ológun ọdún 1967-73. Wón fi òpin sí Ìkànípá àti sísọ irun gígé di dandan ni ọrílé-èdè Gíríìkì ni ọdun 1982.<ref>{{cite book|last1=Miller|first1=D. Gary|title=English Lexicogenesis|date=2014|isbn=978-0199689880|page=113|publisher=OUP Oxford |url=https://books.google.com/books?id=oNfQAgAAQBAJ}}</ref> Àwọn onígbàjámò ni orile Èdè [[India]] ní wón ń sì ń lọ Ẹ̀rọ ìfárí aláfọwọ́tẹ̀ láti ṣe irúfé irun bí "[[:en:Short_back_and_sides|short back and sides]] [[:en:Haircuts|haircuts]]." {{Citation needed|reason=seems like this had to be in the early 80s, because since that time it has become common in the usa and the uk as well|date=June 2011}} àwọn ẹlẹ́sìn "[[:en:Orthodox_Jews|Orthodox Jews]]" kò sábà faramó àṣà fífá ègbé irun orí wọn kì wọn fi òkè sílẹ̀. <ref>{{cite book|last1=Farmer|first1=Bryan|title=American Conservatism|date=18 December 2008|isbn=978-1443802765|page=53|publisher=Cambridge Scholars }}</ref> Ní àárín àwọn ọkùnrin ẹlẹ́sìn mùsùlùmí "[[Muslim]]", àwọn kan nínú wọn ka fífá èkúwó irùngbọ̀n wọn gẹ́gẹ́bi ẹ̀ṣè" [[:en:Haram|haram]]" .<ref>{{cite book|last1=Ali|first1=Ashraf|title=Hair Laws in the Islam|isbn=9789699390005|page=223|publisher=Al Naffe Marketings }}</ref> ==Ẹ̀rọ ìfárí oníná == [[File:Electric hair clipper (1).jpg|thumb|upright|left|An electric trimmer]] '''Ẹ̀rọ ìfárí oníná''' ṣiṣẹ́ gẹgẹbi Ẹ̀rọ ìfárí aláfọwọ́tẹ̀, ṣùgbọ́n àwọn ẹ̀rọ iná ẹ̀lẹ́tíríìkì ni òun gbé àwọn ẹnu abé òòyà rẹ láti lè má fì sí ọ̀tún àti òsì.<ref>{{cite AV media|url=https://clipphub.com/how-do-hair-clippers-work/ | title=How do hair clippers work }}</ref> Àwọn Ẹ̀rọ ìfárí oníná òun ni wón ti mú àwọn ẹ̀rọ ìfárí aláfọwọ́tẹ̀ kúrò ní orí ìgbá òpò orílè èdè. Oríṣi èrò mótò mẹ́ta ní wón ń lò nínú ìpèsè Ẹ̀rọ ìfárí oníná: agbérin, Ẹ̀rọ amúyípo, àti Ojú-àyípo. Ẹ̀rọ ìfárí oníná tí òun ló èrò mótò amúyípo lè lọ iná tààràtà láti orí òpó. Irufe ẹ̀yà Ẹ̀rọ ìfárí oníná tí òun ló èrò mótò agbérin àti Ojú-àyípo ni wọn ń mú agbára wọn láti ara ara Wáyà(bàbà) iná tí ó yípo irin.Iná tí ó ń paradà ni òun pèsè agbára tí òun gbé àwọn ẹnu abẹ tí òun gé irun nínú àwọn Ẹ̀rọ ìfárí oníná gbọgbọ. [[Leo J. Wahl]] ni ó ṣe Ẹ̀rọ ìfárí oníná àkọ́kọ́. Ó kọ́kọ́ ṣe Ẹ̀rọ itura-ara aláfọwọ́mú fun àbúrò bàbá rè, Dr. Frank Wahl. Frank Wahl sí ilé iṣẹ́ èro kalè ni [[:en:Sterling,_Illinois|Sterling, Illinois]] láti máa pèsè àti láti tún má taa àwọn Ẹ̀rọ itura-ara aláfọwọ́mú Leo. Ní àkókò yí, Leo yíò taa àwọn Ẹ̀rọ itura-ara aláfọwọ́mú fun awọn ọní gbàjámọ̀ níbi tí ó ti ní ìmísí láti ṣe àtúnṣe sí irinṣẹ́ tí àwọn òní gbàjámò ńlò ni ìgbàanì.<ref>{{cite web|url=http://www.wahl.com/about/|title=About Wahl|work=wahl.com|access-date=2014-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160808235700/http://www.wahl.com/about|archive-date=2016-08-08|url-status=dead}}</ref> [[File:Haircut in ISS ISS026-E-017741.jpg|thumb|upright|One astronaut trims the hair of another on the International Space Station (ISS). A Wahl clipper attached to a [[vacuum cleaner]] was used to remove the free-floating hair clippings.<ref name=NASA>{{cite web|title=Spaceflight gallery|url=http://spaceflight.nasa.gov/gallery/images/station/crew-26/html/iss026e017741.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20110401234048/http://spaceflight.nasa.gov/gallery/images/station/crew-26/html/iss026e017741.html|url-status=dead|archive-date=2011-04-01}}</ref>]] Leo Wahl tẹ̀síwájú níbi Ìṣàkóso iṣé àbúrò bàbà rẹ lẹ́yìn tí Frank lọ sí orílẹ̀ èdè Spain láti lọ ja ogun [[Spanish–American War]] ní ọdún 1898. Leo tẹ̀síwájú láti má sisé lórí mímu àyípadà dé bá èrò igerun, ní ìgbà tí ó di ọdún 1921, ó gba ìwé Ẹ̀tọ́ àṣẹ òfin lórí ohun àwárí rẹ̀ tí ó ti ń ṣe láti àìmọye ọdún sẹ́yìn, àkókò irú rẹ̀, èrò ìgérun oníná. Láàrin gbèdéke ọdún kan, ilé iṣẹ́ Wahl tí pèsè, tí ó sì ti taa ẹgbẹ̀rún èrò ìgérun oníná káàkiri orilẹede United States, ní ọdún 1921, Leo yí orúkọ ilé iṣẹ́ na padà sí [[:en:Wahl_Clipper_Corporation|Wahl Clipper Corporation]]. Ní ìgbà tí Leo J. Wahl kú ní ọgúnjó, oṣù karùn-ún ọdún 1957, ó ti ní ìwé Ẹ̀tọ́ àṣẹ òfin lórí ohun àwárí [[:en:Patent|patent]] bí ọgọ́rùn ni orúkọ rẹ. Àwọn ọmọ rẹ̀ sì ń tẹ̀síwájú nínú àmójútó ilé iṣẹ́ rẹ̀ títí di òní. Ní ìgbà tí ó di ọdún 1921, [[Mathew Andis Sr.]] na bèrè sí ń ṣe Ẹ̀rọ ìfárí oníná. Ìgbéjáde àwọn ẹ̀rọ ìfárí rẹ bèrè ni inu ilé rẹ pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ ìyàwó rè, Anna. Andis taa Ẹ̀rọ ìfárí oníná rẹ àkókò lójúlé sì ojúlé tí ó sì ṣe ìdásílẹ̀ Andis O M Manufacturing Pẹ̀lú John Oster áti Henry Meltzer lẹ́yìn ọdún kan. Lẹ́yìn tí àwọn ọkùnrin mẹ́ta yí túká, ní ọdún tí ó tẹ́èle, Mathew ṣe ìdásílẹ̀ Andis Clipper Company. Ni òní, ilé isé [[Andis Company]] jẹ́ ilé iṣẹ́ tí ajùmònì ẹbí.<ref>{{cite web|url=http://www.andis.com/USA/aboutAndis/|title=Andis Company History|work=andis.com|access-date=2009-03-10|archive-date=2007-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20070328080136/http://www.andis.com/USA/aboutAndis/|url-status=dead}}</ref> Ní ọdún 1928, ilé iṣẹ́ John Oster Manufacturing Company na darapọ̀ no àwọn ilé isé tí wọ́n ń pèsè èrò ìfárí oníná. Ní ọdún 1960, Sunbeam Corporation ra ilé iṣẹ́ John Oster Manufacturing Co. Oster si tẹ̀síwájú pẹ̀lú ìpèsè Ẹ̀rọ ìfárí oníná títí di òní.<ref>{{cite web|url=http://www.oster.ca/about.aspx|title=Oster|work=Oster Canada|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140407061845/http://www.oster.ca/about.aspx|archive-date=2014-04-07}}</ref> ===Àtúnṣe àti Àmójútó Ẹ̀rọ ìfárí oníná === Àwọn ẹ̀rọ ìfárí oníná òun kì wọn sábà má ń fi epo ra ẹnu wọn ní ọ̀rèkórè. Àwọn ilé iṣẹ́ tí wọ́n ń pèsè àwọn ẹ̀rọ ìfárí oníná ni wọn tún ń ta epo fún èrò ìfárí wọn. Ẹ̀rọ ìfárí ni a tún lè ṣe àmójútó rẹ pẹlu afẹ́fẹ́ gáàsì apakòkòrò fún ẹ̀rọ ìfárí lèyí tí ó tún ṣiṣẹ́e anórí-tutù, apakòkòrò, epo ẹ̀rọ ìfárí, àti òun ti kìí je ki irin dóógun. Ó ṣeé ṣe láti mọ ohun tí ó wà nínú àwọn iké ọjà wọ̀nyí nípa àwọn Ìtọ́ka tí wọ́n lè mọ ara wọn," [[:en:Safety_data_sheet|safety data sheet]]" ní orí ẹ̀rọ ayélujára wọn. Wahl Hair Clipper Oil, fún àpẹẹrẹ je Epo ẹ̀rọ ìfárí[[:en:Mineral_oil|mineral oil]] tí wọ́n ro sínú ike pẹ̀lú ẹnu rí róboto tí ó ní ihò. Àwọn ẹ̀yà Ẹ̀rọ ìfárí oníná kan wà tí àwọn ó nílò ìtọ́jú tàbí àmójútó púpò látàrí wipe ni ìrìn gidi tí ó le ni wọn fi ṣeé tí kò sì nílò fífi epo paá lára ni gbogbo ìgbà. Ọ̀pọ̀ àwọn ẹ̀rọ ìfárí ni wọ́n ń lọ mótò agbérin tí ó má ń mú kí ẹnu abẹ èrò ìfárí ṣiṣẹ́ kíá kíá. Ní ìgbà mìíràn, látàrí agbára tí òun fi ń gbọ̀n, àwọn ariwo mótò a má dá ètò isé àwọn Ẹ̀rọ ìfárí yí rú. Ẹnu Ìlòòrọ́ kan wà ní ègbé èrò ìfárí yí tí wọ́n lè lò láti tún ìṣe èrò ìfárí ṣe tí isé rẹ̀ bá dàrú.<ref>{{Cite web|url=https://wahlpro.com/how-to-tune-your-wahl-vibrator-clipper/|title=How To Tune Your Wahl Vibrator Clipper.}}</ref> ===Àwọn Eyín Ẹnu Ẹ̀rọ ìfárí === {| class="wikitable" |- ! rowspan="2" | Cutting blade type ! rowspan="2" | Oster blade size ! rowspan="2" | Common guard size ! colspan="3" | Hair remaining |- ! Inches ! Millimetres ! Growth |- | rowspan="7" | Fine cutting blades<br />(also referred to as zero blades) |- | #000000 | | {{cvt|1/250|in|disp=table}} | 5 hours |- | #00000 | | {{cvt|1/125|in|disp=table}} | 10 hours |- | #0000 | | {{cvt|1/100|in|disp=table}} | 15 hours |- | #0000A | | {{cvt|1/75|in|disp=table}} | 20 hours |- | #000 | | {{cvt|1/50|in|disp=table}} | 1 day |- | #0A | | {{cvt|3/64|in|disp=table}} | 1.75 days |- | rowspan="4" | Medium coarse cutting blades<br />(#1, #1A, #1.5) |- | #1 | 0.5 | {{cvt|1/16|in|disp=table}} | 3.5 days |- | #1A | 1 | {{cvt|1/8|in|disp=table}} | 1 week |- | #1.5 | | {{cvt|5/32|in|disp=table}} | 8.75 days |- | rowspan="5" | Full coarse cutting blades<br />(#1.75, #2, #3.5 and #3.75) |- | #1.75 | 1.5 | {{cvt|3/16|in|disp=table}} | 10.5 days |- | #2 | 2 | {{cvt|1/4|in|disp=table}} | 2 weeks |- | #3.5 | 3 | {{cvt|3/8|in|disp=table}} | 3 weeks |- | #3.75 | 4 | {{cvt|1/2|in|disp=table}} | 4 weeks |- | rowspan="3" | Longer cutting blades |- | 5/8 H/T | 5 | {{cvt|5/8|in|disp=table}} | 5 weeks |- | 3/4 H/T | 6 | {{cvt|3/4|in|disp=table}} | 6 weeks |} <ref name="Eow">{{citation|url=http://www.osterstyle.com/Options.aspx?link=16&line=CLASSIC|title=Classic 76 Clipper Blades|author=Oster|year=2013|access-date=2026-09-18|archive-date=2013-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20130520161241/http://www.osterstyle.com/Options.aspx?link=16&line=CLASSIC|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite book |last=Thorpe |first=S.C. |year=1967 |title=Practice and Science of Standard Barbering |publisher=Milady Publishing Corporation |page=54}}</ref> ==Àwọn òun ti wọn fi pèlò Ẹnu Abẹ Èro ìfárí == Àwọn abe tí wọ́n fi ṣe ẹnu ẹ̀rọ ìfárí ni ó sábà maá ń jẹ Ìrìn "[[:en:Stainless_steel|stainless steel]]" èyí tí kò lè dóògún . Wọ́n sì tún má ń lọ àwọn amò alááwo "[[:en:Ceramic_blade|Ceramic]]" , àwọn na kìí dóògun, tí ẹnu wọn sì tún má ń mú pé bí abání kí agbéwọn sì ìfègbé-kègbë ẹ àwọn èyí tí wọ́n fi irin ṣe. Àmọ́, àwọn ẹnu tí wọ́n fi àwọ amò ṣe, (ceramic blades) má ń tètè fó, tí wọ́n sì wọ́n láti rà tí ó bá fó. {{citation needed|date=July 2015}} ==Tún yẹ àwọn eléyi náà wò == * [[:en:Flowbee|Flowbee]] * [[:en:Regular_haircut|Regular haircut]] ==Ìtọ́kasí== 9ibxe1v3lsq39izfwy6vqk3xmayw24h Gidi Blues 0 84571 637610 637387 2026-09-20T03:01:44Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637610 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Gidi Blues|image=|producer={{plainlist| *[[Femi Odugbemi]] *[[Mayowa Oluyeba]] *[[Hauwa Allahbura]] }}|starring={{plainlist| *[[Gideon Okeke]] *[[Hauwa Allahbura]] *[[Lepacious Bose]] *[[Daniel Lloyd (Nigerian actor)|Daniel Lloyd]] *[[Nancy Isime]] *[[Bukky Wright]] *[[Tina Mba]] }}|released={{Film date|2016}}|country=Nigeria|language=English language}}   '''''Gidi Blues''''' tí a mọ̀ sí '''''Lagos Love Story''''' jẹ́ fíìmù ìfẹ́ [[Nollywood|orílẹ̀-èdè Nàìjíríà]] tí àwọn olùṣe fíìmù Nàìjíríà Femi Odugbemi àti Hauwa Allahbura ṣe àti darí rẹ̀ ní ọdún 2016. <ref name=":0">{{Cite news|title=Gidi Blues... Odugbemi's Lagos love story on big screen|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/gidi-blues-odugbemis-lagos-love-story-on-big-screen/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2022-07-19|language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite news|title=Femi Odugbemi's Gidi Blues for Ghana, Uganda film fests|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/femi-odugbemis-gidi-blues-for-ghana-uganda-film-fests/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2022-07-19|language=en-US}}</ref> Àwọn olùkópa nínú fíìmù náà ni Gideon Okeke, Hauwa Allahbura, Lepacious Bose, Daniel Lloyd, Nancy Isime, Bukky Wright, Tina Mba, Segun Obadare-Akpata, Toyin Oshinaike, William Ekpo, Banky W, Aduke Anikulapo and Jahman Anikulapo. <ref name=":1" /> <ref name=":0" /> <ref name=":2">{{Cite news|title=Gideon Okeke, Lepacious Bose, Nancy Isime star in a Lagos love story|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/gidi-blues-gideon-okeke-lepacious-bose-nancy-isime-star-in-a-lagos-love-story/b3hvfm4|access-date=2022-07-19|archivedate=2022-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220719015626/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/gidi-blues-gideon-okeke-lepacious-bose-nancy-isime-star-in-a-lagos-love-story/b3hvfm4|deadurl=yes}}</ref> == Àfihàn àkọ́kọ́ == Fíìmù náà bẹ̀rẹ̀ ní oṣù kẹfà ọdún 2016 pẹ̀lú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú [[African magic|African Magic]] ní The Federal Palace Hotel & Casino, Victoria Island, Lagos. Yatọ si awọn atukọ naa, awọn eeyan miiran ti wọn lọ ni [[Olu Jacobs]] ati iyawo [[Joke Silva]], Patrick Doyle, Meg Otanwa, [[Yeni Kuti]], [[Tunde Kelani]], [[Olisa Adibua]], [[Toyin Akinosho]], [[Jahman Anikulapo]], [[Awam Amkpa]] . <ref name=":0" /> <ref name=":1" /> == Àkótán == Fíìmù ìfẹ́ náà dá lórí ọmọ eré kan—Akin—láti ìdílé ọlọ́rọ̀ àti ọ̀dọ́mọbìnrin arẹwà kan tó jẹ́ olùfọkànsìn. Wọ́n pàdé ní ibi tí a kò lè sọ tẹ́lẹ̀, ìpàdé wọn sì dá ìrírí ìjì líle kan sílẹ̀ tí ó ń tú ayé Akin ká. <ref name=":2" /> == Àwọn òṣèré&nbsp; == * Hauwa Allahbura bi Nkem Nochiri * [[Jahman Anikulapo]] gẹ́gẹ́ bí Concert MC * [[Lepacious Bose|Bose Lepacious]] gẹ́gẹ́ bí Simbi * Ibeh Breakthrough bi Jerry * Ibrahim Drago gẹ́gẹ́ bí Sodiq * William Ekpo as Bishop Onilude * [[Nancy Isime]] gẹ́gẹ́ bí Carmen Onilude * Folashade Kareem bi Iya Sodiq * Daniel Lloyd gẹ́gẹ́ bí Jaiye Thomas * [[Tina Mba]] gẹ́gẹ́ bí Ìyáàfin Onilude * Segun Obadare-Akpata as Big Bald Guy * Steve Ogundele gẹ́gẹ́ bí Dókítà * [[Gideon Okeke]] gẹ́gẹ́ bí Akinola Kuti * [[Shade Omoniyi]] bi Oti Tita ati Lepa Shandy * Toyin Oshinaike gẹ́gẹ́ bí Olùdarí Ọkọ̀ ojú omi * Babatunde Sanni bi Baba Sodiq * [[Bukky Wright]] gẹ́gẹ́ bí Ìyáàfin Kuti == Àwọn ẹ̀bùn àti yíyàn == Ní ọdún 2017, wọ́n yan fíìmù náà fún ẹ̀bùn Nollywood Paris Award. == Àwọn ìtọ́kasí == <references /> dtdobag47pnsdsjzb8dng8ohvgtjmfv Àwọn Ìtàn Juju 0 84573 637639 637395 2026-09-20T07:12:11Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637639 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Juju Stories |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Juju_Stories.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Juju_Stories.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">First film poster</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |[[:en:C.J._Obasi|C.J. Obasi]] [[:en:Abba_Makama|Abba Makama]] [[:en:Michael_Omonua|Michael Omonua]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Written by | class="infobox-data" |C.J. Obasi Abba Makama Michael Omonua |- ! scope="row" class="infobox-label" |Produced by | class="infobox-data" |Oge Obasi |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * Belinda Agedah Yanga * [[:en:Paul_Utomi|Paul Utomi]] * Elvis Poko * Don Ekwuazi * [[:en:Nengi_Adoki|Nengi Adoki]] * [[:en:Bukola_Oladipupo|Bukola Oladipupo]] * [[:en:Timini_Egbuson|Timini Egbuson]] </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Cinematography | class="infobox-data" |Femi Awojide |- ! scope="row" class="infobox-label" |Edited by | class="infobox-data" |Chinedum Okerengwor |- ! scope="row" class="infobox-label" |Music by | class="infobox-data" |Philippe Razol |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Production companies </div> | class="infobox-data" |<div>iFind Pictures Fiery Film Company Osiris Creatives Cine9ja 20 Pounds Production</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 12&nbsp;August&nbsp;2021&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2021-08-12</span>)&#x20;([[:en:Locarno_Festival|Locarno Festival]])<ref><cite class="citation web cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="185">[https://www.locarnofestival.ch/LFF/locarno-74/films-sections/concorso-internazionale.html "Films Sections - Concorso internazionale"].</span></cite></ref> </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Running time</div> | class="infobox-data" |84 minutes |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |Nigeria |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |English |} '''''Juju Stories,''''' eyi jẹ́ fíìmù tí ó ní apá mẹ́ta, tí ó sì ń ṣàyẹ̀wò àwọn ìtàn nípa oògùn àti idán tí ó wá láti inú àwọn ìtàn àròsọ àti àlọ́-ní-àlọ́ ti ilẹ̀ Nàìjíríà; àwọn tí ó kọ ọ́ tí wọ́n sì darí rẹ̀ ni C.J. Obasi, Abba Makama, àti Michael Omonua. Fíìmù yìí, tí ẹgbẹ́ Surreal16 Collective ṣe, ní àwọn ìtàn mẹ́ta nínú: "Love Potion" láti ọwọ́ Omonua, "Yam" láti ọwọ́ Makama, àti "Suffer the Witch" láti ọwọ́ Obasi. <ref name=":1">{{Cite news|title=Anthology film 'Juju Stories' to world premiere at Locarno Film Festival|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/juju-stories-to-world-premiere-at-locarno-film-festival/6ete234|access-date=2021-07-08|archivedate=2021-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210709003853/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/juju-stories-to-world-premiere-at-locarno-film-festival/6ete234|deadurl=yes}}</ref> Wọ́n gbé e jáde ní eré orí ìtàgé ní Nàìjíríà ní ọjọ́ kọkànlélógún oṣù kìíní ọdún 2022. <ref>{{Cite news|title='Juju Stories' lands 2022 Nigerian theatrical release|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/juju-stories-lands-2022-nigerian-theatrical-release/0kcklkz|access-date=2022-01-01}}</ref> == Àwọn òṣèré == * Belinda Agedah Yanga gẹ́gẹ́ bí Àánú * Paul Utomi gẹ́gẹ́ bí Leonard * Elvis Poko gẹ́gẹ́ bí Tohfik * Don Ekwuazi gẹ́gẹ́ bí Amos * [[Nengi Adoki]] gẹ́gẹ́ bí Ayọ̀ * [[Adebukola Oladipupo|Bukola Oladipupo]] gẹ́gẹ́ bí Chinwe * [[Timini Egbuson]] gẹ́gẹ́ bí Ikenna * Seun Kentebe gẹ́gẹ́ bí Laolu * Sarah Joe gẹ́gẹ́ bí Simi * Oluwabunmi Sogade gẹ́gẹ́ bí Ìgbàgbọ́ * [[Uzoamaka Aniunoh]] gẹ́gẹ́ bí Obìnrin Àgbà * Michael O. Ejoor gẹ́gẹ́ bí ọkùnrin tó ga jùlọ * Eric Nwanso gẹ́gẹ́ bí Edet * Ebuka Mike Uzoma Abiodun * Mene Sodjie gẹ́gẹ́ bí Eunice * Valerie Satelaiti gẹ́gẹ́ bí Deborah * Rhoda Albert gẹ́gẹ́ bí Sùúrù * Chisom Coco Ofor gẹ́gẹ́ bí Binta * Elvis Duke gẹ́gẹ́ bí Ebele * Donald Ndubuisi gẹ́gẹ́ bí Mark * Saheed David gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ * Roseanne Adenuga bi Mortician / Madwoman / Alagbe == Àkópọ̀ ìtàn náà == ''Juju Stories'' tackles juju in Èkó ode oni nipasẹ awọn itan mẹta. Nínú "Love Potion" tí Omonua kọ, obìnrin kan tí kò tíì ṣe ìgbéyàwó gbà láti lo juju láti wá ẹni tí ó fẹ́. Nínú ìwé "Yam" tí Makama kọ, àbájáde rẹ̀ máa ń wáyé nígbà tí ọmọlangidi kan bá kó owó tí ó jọ pé ó wà ní ẹ̀gbẹ́ ọ̀nà jọ. Nínú ìwé "Suffer the Witch" tí Obasi kọ, ìfẹ́ àti ìbádọ́rẹ̀ẹ́ di ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ nígbà tí ọmọbìnrin ilé-ẹ̀kọ́ gíga kan bá fa ìfẹ́ ọkàn rẹ̀ mọ́ra. == Àkókò ìgbalejò == A kọ́kọ́ ṣe àfihàn ''Juju Stories'' ní àtúnse fíìmù Locarno ti ọdún 2021. <ref name=":1" /> Ó gba àmì-ẹ̀yẹ Boccalino d'Oro fún fíìmù tó dára jùlọ. <ref name=":4">{{Cite web|archivedate=2021-10-16}}</ref> A ti ṣètò fún ìtújáde eré ní orílẹ̀-èdè méjìlá ní ọjọ́ kọkànlélọ́gbọ̀n oṣù kẹwàá ọdún 2021. <ref>{{Cite news|date=2021-09-02|title='Juju Stories' to premiere on Halloween of 2021|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/juju-stories-to-premiere-on-halloween-of-2021/eehevrj|access-date=2021-09-11|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|language=en}}</ref> Wọ́n kọ ọ́ sí ọ̀kan lára àwọn fíìmù tó dára jùlọ ní Áfíríkà ní ọdún 2022. === Àwọn àmì-ẹ̀yẹ àti ìdámọ̀ === {| class="wikitable" !Ọdún ! Ẹ̀bùn ! Ẹ̀ka ! Olùgbà ! Àbájáde ! |- | rowspan="7" | 2021 | rowspan="7" | Ayẹyẹ Fíìmù Locarno | Àmọ̀tẹ́kùn Wúrà | rowspan="6" | ''Àwọn Ìtàn Juju''|{{Nom}} | |- | Idije Kariaye: A mẹnuba pataki|{{Nom}} | |- | Ẹ̀bùn Àwọn Adájọ́ Pàtàkì |{{Nom}} | |- ||{{Nom}} | |- | Àmọ̀tẹ́kùn fún Òṣèré Tó Dáa Jùlọ |{{Nom}} | |- | Boccalino d'oro fún Fíìmù Tó Dáa Jùlọ|{{Won}} | <ref name=":4" /> |- | Àmọ̀tẹ́kùn fún Ìtọ́sọ́nà Tó Dáa Jùlọ | [[C. J. Obasi|CJ Obasi]], Abba Makama, Michael Omonua|{{Nom}} | |} == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] eqmytxvuulc0xrvwke3rk5onxvkmoo6 Ìsìnkú Ìkẹyìn 0 84576 637647 637399 2026-09-20T07:26:17Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637647 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=The Last Burial|image=The Last Burial.jpeg|alt=|caption=|director=[[Lancelot Oduwa Imasuen]]|producer=[[Emeka Ani|Prince Emeka Ani]]|writer=|screenplay=Reginald Ebere|story=[[Chukwuka Emelionwu]]|narrator=|based_on=Life and death of Ogbuefi Nnamani|starring=Clement Ohameze <br> Eucharia Anunobi <br> Sam Dede <br> Chika Anyanwu <br> Larry Koldsweat <br> Amaechi Muonagor <br> Tony Niemanze <br> Chinwetalu Agu <br> Andy Chukwu|music=[[Stanley Okorie]]|cinematography=Ngozi Nkebakwu|editing=Fidelis Ewata|studio=Kas-Vid International Limited <br> Mosco International Limited|distributor=|released={{Film date|2000}}|runtime=103 minutes|country=Nigeria|language=English|budget=|gross=}}   '''''Fíìmù The Last Burial''''' jẹ́ fíìmù àgbélébùú tó gbajúmọ̀ ní Nàìjíríà ní ọdún 2000, tí Lancelot Oduwa Imasuen darí. == Ìtàn ìtàn náà == Fiimu yii sọ itan ọkunrin kan ti o ni iṣoro nipa ọrọ-owo. Nitori ipo ti o wa yii, awọn ọrẹ rẹ mu u darapọ mọ ẹgbẹ aṣiri kan. Eyi mu ki o ni lati ṣe awọn ẹbọ ti o kan pipa eniyan. Fun ọpọlọpọ ọdun, ọkunrin naa gbadun igbesi aye ti o dara, lẹhinna akoko to fun un lati ku. Nigba ti o ku, eto isinku rẹ fa ọpọlọpọ iṣoro. <ref>{{Citation|title=THE LAST BURIAL - Classic Nollywood Film}}</ref> Fíìmù náà dá lórí àwọn ohun tó ṣẹlẹ̀ ní ìgbésí ayé gidi tó yí ikú Ogbuefi Nnamani ká. <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/3-things-you-missed-while-watching-classic-movie-last-burial-id7514777.html|title=3 things we bet you missed while watching this classic movie [Video]|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|access-date=2018-11-17|archivedate=2018-11-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181118035234/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/3-things-you-missed-while-watching-classic-movie-last-burial-id7514777.html|deadurl=yes}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Clem Ohameze]] gẹ́gẹ́ bí Ogbuefi * [[Eucharia Anunobi]] gẹ́gẹ́ bí Susan * [[Amaechi Muonagor]] * [[Sam Dede]] gẹ́gẹ́ bí Nnado * [[Bimbo Manuel]] * [[Chiwetalu Agu]] * Ndifreke Ukpong gẹ́gẹ́ bí ọ̀rẹ́ * Chika Anyanwu * Okey Igwe * Ernest Asuzu * Andy Chukwu * Ifeanyi Ikpoenyi * Larry Koldsweat * Tony Niemanze == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} 8u38zatihffe8xeyt2owvzig1ks7z5t Sugar Rush (fiimu) 0 84579 637635 637404 2026-09-20T06:12:36Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637635 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Sugar Rush|image=Sugar Rush 2019 poster.jpg|caption=Theatrical release poster|director=[[Kayode Kasum]]|producer=Jade Osiberu <br> [[Abimbola Craig]]|writer=Bunmi Ajakaiye<br>Jade Osiberu|screenplay=|story=|starring=[[Adesua Etomi]]<br>[[Bisola Aiyeola]]<br>[[Bimbo Ademoye]] <br>[[Uzor Arukwe]]<br>[[Lateef Adedimeji]]<br>[[Banky W]] <br>[[D'Banj]] <br>[[Tobi Bakre]] <br>[[Mawuli Gavor]] <br>[[Jide Kosoko]]<br>[[Toke Makinwa]] <br>[[Omoni Oboli]]|music=Gray Jones Ossai|cinematography=Femi Awojide|editing=Kayode Kasum <br> Jadesola Osiberu|studio=GreOH Media <br> [[Empire Mates Entertainment]] <br> Jungle FilmWorks|distributor=FilmOne Entertainment|released={{Film date|2019|12|25|df=y}}|runtime=122 minutes|country=Nigeria|language=English <br> [[Yoruba language|Yoruba]]|budget=|gross=₦287 million}}   '''''Sugar Rush''''' Ó jẹ́ fíìmù ilẹ̀ Nàìjíríà ti ọdún 2019 tí ó dá lórí ìwà ọ̀daràn, ìṣe, àti àwàdà; àwọn tí ó kọ ọ́ ni Jadesola Osiberu àti Bunmi Ajakaiye, nígbà tí Kayode Kasum sì jẹ́ olùdarí rẹ̀. Àwọn òṣèré pàtàkì nínú fíìmù náà ni Adesua Etomi, Bisola Aiyeola, àti Bimbo Ademoye.<ref>{{Cite web|url=https://www.nollywoodreinvented.com/2019/10/coming-soon-sugar-rush.html|title=COMING SOON: Sugar Rush|last=nollywoodreinvented|date=2019-10-30|website=Nollywood REinvented|language=en-US|access-date=2020-01-08}}</ref>Wọ́n ṣe àfihàn fíìmù náà ní àwọn sinimá ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n oṣù Kejìlá ọdún 2019, ní àkókò Kérésìmesì, ó sì gba àwọn àríwí onírúurú láti ọ̀dọ̀ àwọn olùtúpalẹ̀ fíìmù.<ref>{{Cite news|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/371285-box-office-review-sugar-rush-serves-just-laughter-and-nothing-else.html|title=Box Office Review: 'Sugar Rush' serves just laughter and nothing else|date=2020-01-05|language=en-GB|access-date=2020-01-08|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://sodasandpopcorn.com/movie-review-sugar-rush-landing-applause/|title=Sugar Rush review: Worth a watch, but dips at the end|last=Ajao|first=Kunle|date=2019-12-28|website=Sodas 'N' Popcorn Blog|language=en-US|access-date=2020-01-08|archive-date=2020-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20200518010909/https://sodasandpopcorn.com/movie-review-sugar-rush-landing-applause/|dead-url=yes}}</ref>Láìka àwọn àríwí onírúurú wọ̀nyí sí, fíìmù náà ṣe àṣeyọrí ńlá ní ọjà, ó sì di fíìmù ilẹ̀ Nàìjíríà kẹrin tí ó ti ṣe owó tó pọ̀ jùlọ nínú ìtàn ní ọdún 2020; ní ọdún 2024, ó wá di fíìmù ilẹ̀ Nàìjíríà kọkànlá tí ó ti ṣe owó tó pọ̀ jùlọ nínú ìtàn. == Ìtàn ìtàn náà == Àwọn arábìnrin Sugar rí $800,000 ní ilé ọkùnrin oníwà ìbàjẹ́ kan, Olórí Douglas, láìròtẹ́lẹ̀. Ní ọjọ́ méjì tó tẹ̀lé e, wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí í ná owó náà kí wọ́n tó pàdé Waterloo wọn nígbà tí àwọn ọ̀daràn bá dé láti gba owó náà. Sibẹsibẹ, iroyin naa de ọdọ EFCC (Igbimọ Iwa-ọdaran Eto-ọrọ ati Iṣuna) nibiti wọn ti fi aṣẹ wiwa fun awọn arabinrin Sugar, nitori wọn ko le ri owo naa. Láìmọ̀ sí àwọn arábìnrin náà, ọ̀rẹ́kùnrin Sola, Andy ti jí owó tó kù. Bí àwọn arábìnrin náà ṣe ń gbìyànjú láti gba owó náà padà lọ́wọ́ rẹ̀, ó pàdánù ẹ̀mí rẹ̀ nínú iṣẹ́ náà, ẹlòmíràn sì jí owó náà. Gina, olórí ẹgbẹ́ òṣèlú ọ̀daràn tó ń wá owó náà, rán àwọn ọkùnrin rẹ̀ láti jí àwọn arábìnrin Sugar gbé kí wọ́n sì fipá mú wọn jí owó púpọ̀ lọ́wọ́ “The White Lion”, Anikulapo, ọkùnrin olókìkí kan tí a mọ̀ fún ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ dúkìá Nàìjíríà tó tún jẹ́ ọkọ Gina tẹ́lẹ̀. Àwọn arábìnrin Sugar para pọ̀ pẹ̀lú àwọn òṣìṣẹ́ EFCC kan, wọ́n sì jí owó náà dáadáa. Gina pàdé wọn ní ibi ìpamọ́ kan, ó sì béèrè owó rẹ̀, níbi tí ó ti pàdé olórí EFCC, ẹni tí ó hàn gbangba pé ó jẹ́wọ́ pé ó pa Olórí Douglas nítorí pé owó náà jẹ́ tirẹ̀. Anikulapo bá wọn, ó sì béèrè owó rẹ̀. Nǹkan bẹ̀rẹ̀ sí í gbóná janjan, wọ́n sì ń yìnbọn. Gina padanu ẹmi rẹ̀ ninu ilana naa. Oriire ni pe awọn arabinrin Sugar ati awọn oṣiṣẹ EFCC le salọ pẹlu owo naa. Anikulapo bá wọn, ó gba owó náà, ó sì ní kí wọ́n pa wọ́n nínú iná, ṣùgbọ́n wọ́n sá àsálà. Ó parí sí ibi tí Anikulapo ti rí i pé owó náà kò pé, àti pé ó jẹ́ èké, nígbà tí àwọn ará Sugar ti pòórá. == Àwọn òṣèré == * [[Bimbo Ademoye]] gẹ́gẹ́ bí Bola Sugar * [[Bisola Aiyeola]] gẹ́gẹ́ bí Sola Sugar * Iya Rainbow gẹ́gẹ́ bí Rhoda Sugar * [[Adesua Etomi|Adesua Etomi-Wellington]] bi Susie Sugar * [[Ìdòwú Philips|Idowu Philips]] gẹ́gẹ́ bí Rhoda Sugar * Uzor Arukwe gẹ́gẹ́ bí Knight * [[Tobi Bakre]] gẹ́gẹ́ bí Andy * Mawuli Gavor gẹ́gẹ́ bí Dan * Jide Kosoko gẹ́gẹ́ bí Olórí Douglas * [[Toke Makinwa]] gẹ́gẹ́ bí Gina * [[Lateef Adedimeji]] gẹ́gẹ́ bí Kpala * [[Omoni Oboli]] gẹ́gẹ́ bí Arabinrin Madueke * [[Banky W]] gẹ́gẹ́ bí Anikulapo, tí a mọ̀ sí White Lion * Uchemba Williams gẹ́gẹ́ bí Obum * [[D'banj|D'Banj]] gẹ́gẹ́ bí ara rẹ̀ (ìfarahàn pàtàkì) == Ìṣẹ̀dá == Fọ́tò pàtàkì ti fíìmù náà wáyé fún ọjọ́ mẹ́rìnlá ní àwọn ibi ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ní [[Èkó]] . <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/jade-osiberu-completes-sugar-rush-featuring-dbanj/71kjpky|title=Jade Osiberu completes 'Sugar Rush' featuring D'Banj ahead of Christmas release|date=2019-10-25|journal=[[Pulse Nigeria]]|language=en-US|accessdate=2020-01-08}}</ref> == Ọ́fíìsì títà àpótí == Fíìmù náà gba ₦40 mílíọ̀nù ní ìparí ọ̀sẹ̀ àkọ́kọ́ láti ìgbà tí wọ́n ti ṣe àtúnṣe Kérésìmesì, ó sì di fíìmù Nollywood tó gba owó tó ga jùlọ ní ọdún 2019 pẹ̀lú ₦58.76 mílíọ̀nù. <ref name=":0">{{Cite news|title=Top 5 Nollywood movies that won at the box office in 2019|url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/top-5-nollywood-movies-that-won-at-the-box-office-in-2019/20kjlsk|access-date=2020-01-08}}</ref> Fíìmù náà wọ ẹgbẹ́ ₦100 mílíọ̀nù ní oṣù kìíní ọdún 2020. == Àkókò ìgbalejò == Nollywood Reinvented fún fíìmù náà ní 51% ní sísọ pé fíìmù náà jẹ́ “ìlànà tuntun nollywood yẹn ní agbára tó ga jùlọ: àwọn ẹ̀rọ ìmọ̀-ẹ̀rọ gíga pẹ̀lú àwọn gbajúmọ̀ olókìkí àti eré apanilẹ́rìn-ín tó dọ́gba pẹ̀lú àwọn ohun tó gbajúmọ̀”. Ó yin àwọn ìṣeré Bimbo Ademoye àti olùdarí láti ọ̀dọ̀ Kayode Kasum, ṣùgbọ́n ó parí ọ̀rọ̀ rẹ̀ pé "Sugar Rush ni a ṣàpèjúwe gẹ́gẹ́ bí eré ìnàjú tí kò ní èrò tí ó dùn mọ́ni jùlọ". Nínú àtúnyẹ̀wò rẹ̀, <ref>{{Cite news|title=Sugar Rush Movie Review|url=https://www.nollywoodpost.com/2020/07/08/sugar-rush-movie-a-lively-delivery/|newspaper=Nollywood Post|date=8 July 2020|access-date=2020-07-08}}</ref> Nollywood Post sọ pé "Ìgbìyànjú súgà gba àfiyèsí àwọn olùgbọ́ rẹ̀ láti ìbẹ̀rẹ̀. Ó jẹ́ àṣàyàn rere láti bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìṣẹ̀lẹ̀ ìyà. Ẹnìkan lè fẹ́ mọ ohun tó fà á tí ìṣẹ̀lẹ̀ náà fi wáyé, èyí sì jẹ́ ìyìn. Kì í ṣe pé ó bẹ̀rẹ̀ dáadáa nìkan ni, ṣùgbọ́n àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ apanilẹ́rìn-ín nínú ìtàn náà tún dùn mọ́ni gan-an." Nigerian Entertainment Today sọ pé " ''Sugar Rush'' kò pé, ṣùgbọ́n bí àwọn fíìmù apanilẹ́rìn-ín ṣe ń lọ, ó jẹ́ àkójọpọ̀ tó péye ju gbogbo àwọn fíìmù apanilẹ́rìn-ín ńláńlá mìíràn tí wọ́n ti gbé jáde ní ọdún mẹ́wàá sẹ́yìn lọ. Ó dájú pé ó ń ṣe eré ìdárayá dáadáa, ó ń ṣe àgbékalẹ̀ dáadáa, ó sì ń ṣe àgbékalẹ̀ àwọn ìjíròrò àti àwọn ìtàn kékeré. Ó ń ṣe àgbékalẹ̀ ẹwà ojú tí ó tọ́ láìsí pé ó ní ìrísí tí kò yẹ, èyí tí a kò lè sọ nípa àwọn fíìmù apanilẹ́rìn-ín ńláńlá mìíràn ní ọdún mẹ́wàá tó kọjá." <ref>{{Cite news|date=2020-02-15|title=A Review of Sugar Rush, The Best Nollywood Comedy Film of The Last Decade|url=https://thenet.ng/review-sugar-rush-best-nollywood-comedy-film-last-decade/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-03-27|newspaper=[[The Netng|The NET]]|language=en-US}}</ref> == Àwọn ẹ̀bùn àti yíyàn == {| class="wikitable" !Ọdún ! Ẹ̀bùn ! Ẹ̀ka ! Àbájáde ! Ìtọ́kasí |- | rowspan="9" | 2020 | rowspan="9" | Àwọn Ẹ̀bùn Nollywood Tó Dáa Jùlọ | Òṣèré Àtìlẹ́yìn Tó Dáa Jùlọ – Gẹ̀ẹ́sì|{{won}} | rowspan="9" |<ref>{{Cite news|last=Augoye|first=Jayne|date=2020-12-07|title=BON Awards: Laura Fidel, Kunle Remi win Best Kiss (Full List of Winners)|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/429916-bon-awards-laura-fidel-kunle-remi-win-best-kiss-full-list-of-winners.html|access-date=2021-06-13|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref> |- | Òṣèrébìnrin Tó Dáa Jùlọ Nínú Ipò Olórí – Gẹ̀ẹ́sì |{{Nom}} |- | Òṣèré Àtìlẹ́yìn Tó Dáa Jùlọ – Gẹ̀ẹ́sì |{{Nom}} |- | Fíìmù pẹ̀lú eré apanilẹ́rìn-ín tó dára jùlọ |{{Nom}} |- | Òṣèré Tó Ní Ìlérí Jùlọ |{{Nom}} |- | Fíìmù pẹ̀lú Àtúnṣe Tó Dáa Jùlọ |{{Nom}} |- | Fíìmù pẹ̀lú Fíìmù Àwòrán Tó Dáa Jùlọ |{{Nom}} |- | Fíìmù Àgbáyé Ọdún |{{Nom}} |- | Olùdarí Ọdún|{{Nom}} |} == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} toio17ocfvazxsmk29wssx3czqjkwmk Kóòdù Wilo 0 84582 637622 637407 2026-09-20T04:19:12Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637622 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" style="font-size: 125%; font-style: italic;" |Kóòdù Wilo ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Oludari ni | class="infobox-data" | Mike-Steve Adeleye |- class="infobox-data" ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Olùgbéjáde láti ọwọ́ | class="infobox-data" | [[Hauwa Allahbura]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Àwọn olùkópa | class="infobox-data" | [[Zack Orji]], [[Eucharia Anunobi]], Yaw Comedian, [[Uzo Arukwe]] and [[Gabriel Afolayan]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Fíìmù sínímátíkì | class="infobox-data" | Píndémù Loti |- class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0;"> Ìṣẹ̀dá<br /><br /><br /><br /> ilé-iṣẹ́</div> | class="infobox-data" |<div style="vertical-align: middle;"> Iṣelọpọ Cut24</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; white-space: normal;"> Ojo ifisile </div> | class="infobox-data" | |} '''''Fíìmù Code Wilo''''' jẹ́ fíìmù ọdún 2019 ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà nípa ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣèlú ní ìdìbò gómìnà Nàìjíríà ọdún 2019 . Ó ṣe àgbékalẹ̀ ìdí tí a fi nílò láti fún àwọn obìnrin àti àwọn ọ̀dọ́ ní ààyè nínú ìdìbò orílẹ̀-èdè náà. <ref>{{Cite news|title=On Hauwa Allahbura's political thriller "Code Wilo"|url=https://www.vanguardngr.com/2019/09/on-hauwa-allahburas-political-thriller-code-wilo/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2022-07-19|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref> <ref name=":0">{{Cite news|last1=Oyewobi|first1=Akin|title=New Nollywood political thriller 'Code Wilo' hits cinemas|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/348336-new-nollywood-political-thriller-code-wilo-hits-cinemas.html|access-date=2022-07-19|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref> ''Code Wilo'' ni Hauwa Allahbura gbe jade, Mike-Steve Adeleye lo dari rẹ; it stars [[Zack Orji]], [[Eucharia Anunobi]], Yaw Comedian, Uzo Arukwe and [[Gabriel Afolayan]] <ref name=":0" /> <ref name=":1">{{Cite news|last1=Bada|first1=Gbenga|title=Movie Review: 'Code Wilo' makes a good attempt at a political thriller|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/code-wilo-makes-a-good-attempt-at-a-political-thriller/1x2wg96|access-date=2022-07-19|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|archivedate=2022-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220719220356/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/code-wilo-makes-a-good-attempt-at-a-political-thriller/1x2wg96|deadurl=yes}}</ref> == Àkótán == Fiimu naa da lori ọdọbinrin kan ti a n pe ni Nimi, ẹni ti o n wa ipo gomina ipinle. Wọn ji i gbe, ibaraẹnisọrọ rẹ pẹlu awọn ti o ji i gbe naa si fi han pe kii ṣe fun owo-irapada nikan ni wọn fi ṣe bẹẹ. Fiimu naa tun koju ọrọ nipa ipa ti awọn "agba-oludari" (tabi "godfathers") n ko ninu oṣelu Naijiria, nipasẹ ipinnu ti baba Nimi nikan ṣe lati sọ ọ di oludije fun ipo gomina. <ref name=":0" /> <ref name=":1" /> == Àfihàn àkọ́kọ́ == Wọ́n kọ́kọ́ ṣe àfihàn fíìmù náà ní ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú Heritage Bank ní ọjọ́ keje oṣù kẹta ọdún 2019 ní Terra Kulture, Victoria Island, Lagos. <ref>{{Cite news|last1=Rapheal|title=Glitz, glamour as Code Wilo premieres|url=https://www.sunnewsonline.com/glitz-glamour-as-code-wilo-premieres/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2022-07-19|newspaper=[[The Sun (Nigeria)|The Sun]]}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Gabriel Afolayan]] * Eucharia Abinibi Ekwu * [[Bikiya Graham-Douglas|Bikiya Graham Douglas]] * [[Kalu Ikeagwu]] * Alex Usifo Omiagbo * Steve Onu (Yaw) * [[Zack Orji]] * Gbenga Titiloye <ref>{{Citation|title=Code Wilo (2019) - IMDb}}</ref> <ref>{{Cite news|title=The Dark, Twisted Plot of 'Code Wilo'|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/08/31/the-dark-twisted-plot-of-code-wilo/amp/|access-date=2022-07-19}}</ref> == Àwọn ìtọ́kasí == <references /> [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] 93u3wcfsv0yp9wiv8biz9db7u62n323 Ìfipágbà '93 0 84583 637644 637409 2026-09-20T07:17:15Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637644 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|italic_title=|name=Hijack 93|image=Hijack'93.jpg|caption=Theatrical release poster|director=[[Robert O. Peters]]|writer=|screenplay={{Plainlist| * Musa Jeffery David }}|story=|producer={{Plainlist| * [[Rogers Ofime]] * [[Charles Okpaleke]] }}|starring={{Plainlist| * Allison Emmanuel * Adam Garba * [[Nnamdi Agbo]] * Oluwaseyi Akinsola * Akash Singh * Jessica Loraine * [[Bob-Manuel Udokwu|Bob Manuel]] * [[Nancy Isime]] * [[Sam Dede]] * [[John Dumelo]] * [[Sharon Ooja]] }}|cinematography=|editing=Johan Venter|music=Gray Jones Ossai|studio={{Plainlist| * [[Netflix]] * Play Network Studios * [[Native Media]] }}|distributor=Netflix|released={{Film date|2024|10|25|df=y}}|runtime=86 minutes|country=[[Nigeria]]|language={{Plainlist| * English * French }}|budget=|gross=}}   '''''Fiimu Hijack '93''''' Ó jẹ́ fíìmù Nàìjíríà ti ọdún 2024 tó dá lórí ìṣẹ̀lẹ̀ jàǹbá tàbí wàhálà ńlá, èyí tí Robert O. Peters darí tí Musa Jeffery David sì kọ ìtàn rẹ̀. Ó dá lórí ìṣẹ̀lẹ̀ jíjí ọkọ̀ òfuurufú Nigerian Airways gbé ní ọdún 1993. Àwọn òṣèré tó kópa nínú fíìmù náà ni Nnamdi Agbo, Adam Garba, Allison Emmanuel, Oluwaseyi Akinsola, Sam Dede, Bob Manuel, John Dumelo, Idia Aisien, Nancy Isime, Efa Iwara, àti Sharon Ooja. Ó sọ nípa àwọn ọ̀dọ́ mẹ́rin kan tí wọ́n jí ọkọ̀ òfuurufú Nàìjíríà kan gbé, tí wọ́n sì ń béèrè pé kí Ibrahim Babangida, ẹni tí ó jẹ́ Minisita fún Ètò Ààbò orílẹ̀-èdè náà nígbà yẹn, fi ipò rẹ̀ sílẹ̀. ''Hijack 93'' ti bẹ̀rẹ̀ sí í jáde lórí [[Netflix]] ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n oṣù kẹwàá ọdún 2024. <ref>{{Cite news|last=Azeez|first=Kareem|date=3 October 2024|title=Netflix unveils trailer for Hijack '93|url=https://guardian.ng/life/film/netflix-unveils-trailer-for-hijack-93/|location=Lagos, Nigeria|access-date=27 October 2024|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> Nígbà tí wọ́n gbé e jáde, wọ́n gba àwọn olùwòran tó pọ̀, wọ́n sì kó àwọn ènìyàn tó tó mílíọ̀nù mẹ́ta àti méjì dọ́là wọlé, wọ́n sì gba ipò kẹsàn-án nínú àkójọ àwọn mẹ́wàá tó ga jùlọ ní Netflix ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ọ̀sẹ̀ àkọ́kọ́ rẹ̀, èyí tó fi hàn pé ó jẹ́ àkọlé kẹrin [[Nollywood]] ní ọdún 2024 láti ṣe àṣeyọrí pàtàkì yìí. == Ìtàn ìtàn náà == <templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>Àwọn ọmọkùnrin mẹ́rin, Skipper, Eruku, Owiwi, àti Iku, wakọ̀ lọ sí pápákọ̀ òfurufú wọ́n sì wọ ọkọ̀ òfurufú Boeing 747 ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Àwọn awakọ̀ ọkọ̀ òfurufú ni Captain Ambrose àti Odion, wọ́n sì ti ṣètò láti gbéra láti ìlú Èkó lọ sí Abuja ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n oṣù kẹwàá ọdún 1993. Láìpẹ́ lẹ́yìn tí wọ́n gbéra, àwọn ọ̀dọ́langba mẹ́rin tí wọ́n ní ìhámọ́ra gba ìṣàkóso ọkọ̀ òfurufú náà, wọ́n sì kéde pé àwọn jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ MAD (Movement for the Actualization of Democracy). Wọ́n ní kí àwọn awakọ̀ ọkọ̀ òfurufú yí ibì kan padà sí Frankfurt ní Germany. Bí àwọn arìnrìn-àjò ṣe ń bẹ̀rù, ẹgbẹ́ náà fi èrò wọn hàn pé wọ́n fẹ́ kí Sani Abacha, Mínísítà Ààbò ti Nàìjíríà, fi ipò sílẹ̀. Lẹ́yìn náà, ọkọ̀ òfurufú náà gúnlẹ̀ sí [[Niamey]] nítorí pé epo díẹ̀ ló wà níbẹ̀, àmọ́ ìjígbé ọkọ̀ náà ti gba àfiyèsí àwọn oníròyìn àti àwọn oníròyìn kárí ayé. Àwọn aláṣẹ Nàìjíríà bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ìgbàlà. Owiwi bínú pé ọkọ̀ òfurufú náà gúnlẹ̀ sí [[Niger (country)|Niger]], ó sì halẹ̀ láti pa ọ̀kan lára àwọn èrò ọkọ̀ náà láti fi hàn. Kápítẹ́nì Kenneth Dokunbo, olórí àwọn ọmọ ogun pàtàkì, ló gba ipò náà. Òun àti àwọn mìíràn rí Lee Zhang, ọmọ aṣojú ilẹ̀ China sí Nàìjíríà, nínú ọkọ̀ òfurufú náà. Ó mọ̀ pé iṣẹ́ ìgbàlà kan lè borí àwọn ajínigbé náà, ṣùgbọ́n wọn kò lè fi ẹ̀mí Rong Yiren, igbákejì ààrẹ orílẹ̀-èdè China, sínú ewu. Àwọn ajínigbé náà tú àwọn obìnrin àti àwọn ọmọdé sílẹ̀, wọ́n sì fihàn pé àwọn yóò fi ara wọn sílẹ̀ tí a bá ṣe ohun tí wọ́n fẹ́. == Àwọn òṣèré == === Àwọn olè jíjà === * Nnamdi Agbo gẹ́gẹ́ bí Omar (Skipper) * Adam Garba gẹ́gẹ́ bí Kayode (Eruku) * Allison Emmanuel bi Ben (Owiwi) * Oluwaseyi Akinsola as Dayo (Iku) === Àwọn ẹgbẹ́ ọkọ̀ === <templatestyles src="Multiple image/styles.css" wrapper=".tmulti"></templatestyles> {{Multiple image|perrow=4/5|total_width=380|image1=Sharon Ooja on Ndanitv.png|image2=Nancy Isime at AMVCA 2020 24 (cropped).jpg|image3=Efe Iwara at the 2021 AMA Award 01.jpg|footer={{Plainlist| * '''Crew Members:''' (left to right) [[Sharon Ooja]], [[Nancy Isime]] and [[Efa Iwara]] }}}} * [[Sharon Ooja]] gẹ́gẹ́ bí Ada * [[Nancy Isime]] gẹ́gẹ́ bí Iyabo * [[Jemima Osunde]] gẹ́gẹ́ bí Temitope * Idia Aisien gẹ́gẹ́ bí Ese * [[John Dumelo]] gẹ́gẹ́ bí Kapítéńpì Ambrose * Efa Iwara gẹ́gẹ́ bí Kapítẹ́nì Odion === Àwọn ohun kikọ tó ń ṣètìlẹ́yìn === * [[Bob-Manuel Udokwu|Bob Manuel]] bi Lieutenant Dokunbo * Jessica Lorraine gẹ́gẹ́ bí Marie * [[Sam Dede]] gẹ́gẹ́ bí Mallam Jerry * Ego Nwosu gẹ́gẹ́ bí Rev Sis Lola * [[Kalu Ikeagwu]] gẹ́gẹ́ bí Ben Senior * Pasha Bay gẹ́gẹ́ bí Captain Gana * David A. Obasa gẹ́gẹ́ bí Dókítà Moussa * Akash Singh gẹ́gẹ́ bí Lee Zhang * Freddie George as Mazi Igbokwe * Sani Mua'za gẹ́gẹ́ bí [[Ibrahim Tanko|Adájọ́ Tanko]] * Yakubu Mohammed gẹ́gẹ́ bí Usman == Ìṣẹ̀dá == === Ìdàgbàsókè === Ní oṣù karùn-ún ọdún 2021, wọ́n kéde pé àwọn olùṣe fíìmù mẹ́ta ní Nàìjíríà , Rogers Ofime, Charles Okpaleke, àti Agozie Ugwu pẹ̀lú Play Network Studios, Native Media TV, àti olùṣe fíìmù Femi Oyeniran tí ó wà ní UK, ti dara pọ̀ láti ṣe fíìmù tuntun kan, ''Hijack 93'', <ref>{{Cite news|last=Nwogu|date=16 November 2021|title=Rogers Ofime & Agozie Ugwu to produce Play Network's 'Hijacked 93'|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/hijacked-93-play-network-unveil-rogers-ofime-and-agozie-ugwu-as-producers/16q9ly1|access-date=27 October 2024|language=en|archivedate=24 May 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230524003234/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/hijacked-93-play-network-unveil-rogers-ofime-and-agozie-ugwu-as-producers/16q9ly1|deadurl=yes}}</ref> tí ó dá lórí ìtàn òtítọ́ ti ìjí ọkọ̀ òfúrufú ọdún 1993. Àwọn iṣẹ́ náà gba ìrànlọ́wọ́ láti ọ̀dọ̀ Ẹ̀ka Ìṣòwò Àgbáyé ti United Kingdom (DIT) àti Ilé-ẹ̀kọ́ Fíìmù ti Britain (BFI), láti mú ìṣẹ̀lẹ̀ náà wá sí ìyè nípasẹ̀ sinimá. <ref>{{Cite news|last=Rapheal|date=21 July 2022|title=Rogers Ofime, Charles Okpaleke and Agozie Ugwu collaborate to produce 'The Hijack 93'|url=https://thesun.ng/rogers-ofime-charles-okpaleke-and-agozie-ugwu-collaborate-to-produce-the-hijack-93/|location=Lagos, Nigeria|access-date=27 October 2024|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Nollywood, UK Govt Partner in New Film 'Hijack 93: The Mad Men and the Aircraft'|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/07/15/nollywood-uk-govt-partner-in-new-film-hijack-93-the-mad-men-and-the-aircraft/|access-date=27 October 2024}}</ref> <ref>{{Cite news|last=Obinna|date=15 July 2022|title=Hijack 93: The Mad Men & The Aircraft|url=https://businessday.ng/life-arts/article/hijack-93-the-mad-men-the-aircraft/|location=Lagos, Nigeria|access-date=27 October 2024|language=en-US}}</ref> === Fífọ́tò === Fọ́tò pàtàkì bẹ̀rẹ̀ ní oṣù karùn-ún ọdún 2023 ní Play Network Studios ní Nàìjíríà, <ref>{{Cite news|last=Acho|first=Affa|date=24 July 2022|title=Play Network Studios, Native Media Collaborate For New Movie "The Hijack 93"|url=https://leadership.ng/play-network-studios-native-media-collaborate-for-new-movie-the-hijack-93/|access-date=27 October 2024|language=en-US}}</ref> ẹni tí ó ti bá Charles Okpaleke ṣiṣẹ́ tẹ́lẹ̀ lórí [[Nneka the Pretty Serpent (fiimu 2020)|''Nneka the Pretty Serpent'']], ''Living in Bondage: Breaking Free'', ''Rattle Snake: The Ahanna Story'', àti ''Glamour Girls'' . <ref>{{Cite news|title=Play Network Studios Set for 'Hijack 93'|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2023/06/03/play-network-studios-set-for-hijack-93/|access-date=27 October 2024}}</ref> Charles Okpaleke ló kéde ìròyìn náà, ó ní,<blockquote>Ṣé ẹ rántí ìtàn àwọn ọ̀dọ́langba tí wọ́n jí ọkọ̀ òfurufú Nigerian Airways kan gbé lọ sí Abuja tí wọ́n sì darí rẹ̀ lọ sí Niger ní ọdún 1993? Àwọn ọmọkùnrin mẹ́rin (tí wọ́n ti wà ní ọmọ ọdún àádọ́ta báyìí) ti lọ sí ẹ̀wọ̀n fún ohun tó lé ní ọdún mẹ́wàá. Mo ní àǹfààní láti fọ̀rọ̀ wá àwọn mẹ́ta nínú wọn lẹ́nu wò ní ọdún méjì sẹ́yìn, wọ́n sì fún mi ní àlàyé kíkún nípa bí wọ́n ṣe gbé ọkọ̀ òfúrufú àkọ́kọ́ ní Nàìjíríà. Ìtàn wọn ni a ń yí padà sí fíìmù pàtàkì fún gbogbo ayé láti rí nípasẹ̀ Play Network Studios àti Native media. </blockquote> === Lẹ́yìn-ìṣẹ̀dá === Ní ọdún 2023, Charles Okpaleke pín àwọn fọ́tò lẹ́yìn ìṣẹ̀lẹ̀ (BTS) láti inú àkójọ ''Hijack 93: The Mad Men & The Aircraft'' . Ó mẹ́nu ba lórí Instagram pé Efa Iwara ló ń ṣe iṣẹ́ atukọ̀ ọkọ̀ pẹ̀lú [[John Dumelo]] . Nínú ìfìwéránṣẹ́ rẹ̀, Okpaleke fi hàn pé àwọn òṣèré náà gba ìdánilẹ́kọ̀ọ́ oṣù mẹ́ta ní ilé-ẹ̀kọ́ ọkọ̀ òfúrufú àti pé yíyàwòrán ti parí, ó sì ti wọ inú ìpele gbígbòòrò lẹ́yìn iṣẹ́-ṣíṣe . <ref>{{Cite news|last=Udodiong|first=Inemesit|date=31 May 2023|title=Go behind the scenes of 'Hijack 93: The Mad Men & The Aircraft'|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/go-behind-the-scenes-of-hijack-93-the-mad-men-and-the-aircraft/qgt6hq3|access-date=27 October 2024|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|language=en}}</ref> == Iṣe deedee itan-akọọlẹ == [[File:Airbus_A310-222,_Nigeria_Airways_AN0424819.jpg|thumb|213x213px| Nọ́mbà ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ Nigerian Airways Airbus A310-221, tí a forúkọ sílẹ̀ 5N-AUH, ló wà nínú ìjàǹbá ọkọ̀ náà]] '''Ìjìbọ́ ọkọ̀ òfurufú Nigeria Airways 470''' jẹ́ ìṣẹ̀lẹ̀ ọkọ̀ òfurufú ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n oṣù kẹwàá ọdún 1993, tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ọkọ̀ òfurufú Nigerian Airways tí wọ́n ń lò ní orílẹ̀-èdè náà. Ọkọ̀ òfurufú Nigerian Airways Airbus A310-221, ọkọ̀ òfurufú WT-470, ń lọ láti Lagos sí Abuja, Nigeria, ó sì gbé àwọn èrò 132 àti àwọn òṣìṣẹ́ ọkọ̀ 11, <ref name="siteadmin2">{{Cite news|title='Our June 12 Plane hijack story'-Richard Ogunderu|url=https://saharareporters.com/2009/06/20/%E2%80%98our-june-12-plane-hijack-story%E2%80%99-richard-ogunderu|location=New York City, United States|access-date=15 June 2022}}</ref> nígbà tí àwọn ọ̀dọ́langba mẹ́rin tí wọ́n wà láàárín ọmọ ọdún mẹ́rìndínlógún sí méjìdínlógún gbé ọkọ̀ náà. Ìṣẹ̀lẹ̀ náà ṣẹlẹ̀ nígbà tí ìṣọ̀kan òṣèlú wáyé ní Nàìjíríà lẹ́yìn tí wọ́n fagilé ìdìbò ààrẹ ní ọjọ́ kejìlá oṣù kẹfà ọdún 1993, èyí tí wọ́n ti gbà pé ó jẹ́ òmìnira àti òdodo. Ìfagilé ìdìbò náà, láti ọwọ́ olórí ológun [[Ibrahim Babangida|, General Ibrahim Babangida]], yọrí sí àwọn ìwọ́de àti ìrúkèrúdò ìlú, èyí tó yọrí sí ipò òṣèlú tó kún fún wàhálà. Lẹ́yìn ìkọ̀sílẹ̀ Babangida, [[Ernest Shonekan|Olórí Ernest Shonekan]] ni ààrẹ ìgbà díẹ̀ ní oṣù kẹjọ ọdún 1993, ṣùgbọ́n ìjọba rẹ̀ dojúkọ àtakò ńlá. Fíìmù náà fi hàn pé Mallam Jerry Yusuf, olùkọ́ ìṣèlú àti ajìjàgbara, olórí ẹgbẹ́ Movement for the Advancement of Democracy (MAD),” ẹgbẹ́ ọlọ́tẹ̀ kan tí ń ṣiṣẹ́ ní orílẹ̀-èdè náà ló ṣètò ìjígbé náà. Àwọn ajínigbé náà ní èrò láti yí ọkọ̀ òfurufú náà padà sí [[Ìlu Frankfọrtì|Frankfurt, Germany]] tàbí Kotoko, Ghana, wọ́n sì ròyìn pé kò sí ẹni tó kú tàbí ẹni tó pàdánù ẹ̀mí àwọn arìnrìn-àjò. <ref>{{Cite news|last=Augoye|date=16 July 2022|title=29 years after, Nigerian filmmakers to produce movie on 1993 Nigerian Airways hijack|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/543050-29-years-after-nigerian-filmmakers-to-produce-movie-on-1993-nigerian-airways-hijack.html?tztc=1|access-date=27 October 2024}}</ref> Sibẹsibẹ, fiimu naa ṣe afihan awọn iṣẹlẹ naa, o ṣe afihan ibi ti ọkan ninu awọn ajija naa yinbọn pa ero kan. === Awọn ijiroro ati ipinnu === Ìjọba Nàìjíríà, pẹ̀lú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú àwọn aláṣẹ [[Niger (country)|Nàìjíríà]], bẹ̀rẹ̀ sí í bá àwọn ajínigbé náà sọ̀rọ̀. Lẹ́yìn ọ̀pọ̀ wákàtí ìjíròrò tó le koko, àwọn ajínigbé náà, Richard Ajibola Ogunderu, Kabir Adenuga, Benneth Oluwadaisi àti Kenny Razak-Lawal, gbà láti tú àwọn ajínigbé náà sílẹ̀ kí wọ́n lè kọjá láìléwu. Nígbà tí wọ́n ń ṣe àdéhùn náà, wọ́n ròyìn pé arìnrìn-àjò kan kú, bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn àlàyé nípa bí ikú náà ṣe rí kò yéni. Ija naa pari ni alaafia lẹyin ti wọn fi ara wọn fun awọn alaṣẹ orilẹ-ede Niger. Lẹ́yìn náà ni wọ́n gbé wọn lọ sí Nàìjíríà, níbi tí wọ́n ti dojú kọ ẹ̀sùn tó jẹ mọ́ jíjí nǹkan gbé. <ref name="Press">{{Cite news|date=26 October 1993|title=Foes of Nigeria Rulers Hijack Plane to Niger|url=https://www.nytimes.com/1993/10/26/world/foes-of-nigeria-rulers-hijack-plane-to-niger.html|access-date=15 June 2022|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331|agency=Associated Press}}</ref> == Ìtújáde == Ní ọjọ́ kẹta oṣù kẹwàá ọdún 2024, Netflix ṣe àgbékalẹ̀ àfihàn fíìmù náà. <ref>{{Cite news|last=Eti-Inyene|first=Brooks|date=3 October 2024|title=Netflix Unveils Trailer for Upcoming Film, 'Hijack '93,' premiering this October|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/netflix-unveils-trailer-for-upcoming-film-hijack-93coming-this-october/2rpw4ee|access-date=27 October 2024|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|language=en}}</ref> <ref>{{Cite news|last=Augoye|first=Jayne|date=3 October 2024|title=Watch trailer for Hijack '93, premiering October on Netflix (VIDEO)|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/741595-watch-trailer-for-hijack-93-premiering-october-on-netflix-video.html|access-date=27 October 2024|newspaper=[[Premium Times]]|language=en}}</ref> Wọ́n gbé fíìmù náà jáde ní àwọn ilé ìṣeré ní Nàìjíríà ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n oṣù kẹwàá ọdún 2024, láti ọwọ́ Play Network Studios, pẹ̀lú àjọṣepọ̀ pẹ̀lú [[Netflix]] . <ref>{{Cite news|last=Bada|first=Gbenga|date=26 October 2024|title=Hijack '93 debuts on Netflix|url=https://thenationonlineng.net/hijack-93-debuts-on-netflix/#google_vignette|location=Lagos, Nigeria|access-date=27 October 2024|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}}</ref> <ref>{{Cite news|last=Sulaimon|first=Muhibat|date=3 October 2024|title=TRAILER: 'Hijack '93' premieres Oct 25 — starring John Dumelo, Nancy Isime|url=https://lifestyle.thecable.ng/trailer-hijack-93-premieres-oct-25-starring-john-dumelo-nancy-isime/|access-date=27 October 2024|newspaper=[[TheCable]]|language=en-US}}</ref> == Àkókò ìgbalejò == === Àwọn olùwòran àwùjọ === Lẹ́yìn tí wọ́n kọ́kọ́ ṣe àfihàn rẹ̀ ní ọjọ́ karùndínlọ́gbọ̀n oṣù kẹwàá ọdún 2024, ''Hijack '93'' yára gba àwọn olùwòran tó pọ̀ lórí Netflix, ó sì kó àwọn ènìyàn tó tó mílíọ̀nù mẹ́ta àti ogún (3.2 million) jọ, ó sì wà lára àwọn mẹ́wàá tó ga jùlọ ní Netflix ní orílẹ̀-èdè Nigeria láàárín ọ̀sẹ̀ àkọ́kọ́ rẹ̀. Fíìmù náà ṣe àṣeyọrí tó ga jùlọ nípa dídé ipò kẹsàn-án nínú ipò Netflix ní Nàìjíríà, èyí tó mú kí ó jẹ́ àkọlé kẹrin Nollywood ní ọdún 2024 láti wọ inú àwọn ipò wọ̀nyí. Ní ọjọ́ kejìlá oṣù kọkànlá ọdún 2024, ''Hijack '93'' wà ní ipò kẹta lórí Netflix Global Chart fún àwọn fíìmù Gẹ̀ẹ́sì tí a wò jùlọ, ó sì gba àwọn ènìyàn mílíọ̀nù méje àti ààbọ̀ ìwòran. <ref>{{Cite news|last=Eti-Inyene|first=Brooks|date=12 November 2024|title=Historical drama, 'Hijack '93' ranks third on the Netflix Global Chart|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/historical-drama-hijack-93-ranks-third-on-the-netflix-global-chart/31jr21q|access-date=14 November 2024|language=en}}</ref> Ó gba ipò kan lára àwọn 10 tó ga jùlọ ní orílẹ̀-èdè 61, èyí tó fi hàn pé ó jẹ́ fíìmù kejì ní Nàìjíríà tó dé ibi tó gbòòrò kárí ayé. === Ìdáhùn pàtàkì === Noghama Ehioghae ti ''African Folder'' sọ pé ''Hijack '93'' jẹ́ 3.6 nínú 10, ó sì ṣàpèjúwe rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí “ìgbìyànjú tí kò já sí pàbó láti fi ìwọ̀n ìmọ̀lára àti ìtumọ̀ ìtàn àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ náà hàn.” Ehioghae sọ pé àìsí ìtàn àtẹ̀yìnwá fún àwọn ajínigbé fíìmù náà mú kí ó ṣòro fún àwọn olùwòran láti lóye àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ àti àwọn ìdí tí ó wà lẹ́yìn jíjí ọkọ̀ òfúrufú náà. Nerja Choudhuri ti ''Midgard Times'' ṣapejuwe ''Hijack '93'' gẹ́gẹ́ bí “apanilerin tí a ṣe dáadáa,” ó sì yin eré ìtàgé fíìmù náà. Ó sọ pé, “Ìtàn náà ṣe iṣẹ́ tó yẹ láti fi hàn pé àwọn èèyàn wà nínú ọkọ̀ òfurufú náà, pẹ̀lú wàhálà tó ń pọ̀ sí i bí wákàtí ṣe ń lọ.” Neerja tún gbóríyìn fún “àwọn ìṣe tó tayọ” tí àwọn òṣèré náà ṣe, ó sì fún fíìmù náà ní ìdíyelé 8 nínú 10. Omoleye Omoruyi ti ''Technext24'' fun ''Hijack '93'' ni ipo 2 ninu 10 irawọ, o si ṣe ẹlẹri si fiimu naa fun fifi “ẹtan itan” ṣugbọn ni ipari o ṣe afihan “awọn iṣẹlẹ ti o ni asopọ ti ko ni ibatan ati itan-akọọlẹ ti ko ni imọran.” Gẹ́gẹ́ bí Omoruyi ti sọ, bó tilẹ̀ jẹ́ pé fíìmù náà gbé ìṣẹ̀lẹ̀ ìtàn kan tó gbayì kalẹ̀, kò ṣe kedere nínú ìtàn rẹ̀, ó dà bí “fíìmù tí kò tó fíìmù, ó sì dà bí àkójọpọ̀ orin kíákíá.” Ó parí ọ̀rọ̀ rẹ̀ pé, “A wá láti ní ìrírí ìtàn; dípò bẹ́ẹ̀, àwọn onímọ̀ nípa ìtàn àròsọ ni wọ́n fipá gbà wá.” === Ìdáhùn láti ọ̀dọ̀ ìdílé àwọn ajínigbé === Ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kẹwàá ọdún 2024, Pa Yemi Ogunderu, baba Richard Ogunderu, ọ̀kan lára àwọn ajínigbé tó ní ipa nínú ìjínigbé Nigerian Airways ní ọdún 1993 láti tako ìfagilé ìdìbò ààrẹ ọdún 1993, <ref name="siteadmin2" /> tí gbogbo ènìyàn gbàgbọ́ pé [[M. K. O. Abíọ́lá|MKO Abiola]] ló borí—sọ èrò rẹ̀ nínú ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò kan nípa fíìmù náà. Ó ní, “Richard kò jẹ́ ọmọ oníwà ipá rí, mi ò sì lè retí irú ìwà bẹ́ẹ̀ láti ọ̀dọ̀ rẹ̀. Ó jẹ́ ẹni tí kò ní ìrẹ̀wẹ̀sì, kò sì kábàámọ̀. Àbámọ̀ kan ṣoṣo tó ní ni pé ó fẹ́ kí òun dúró sí orílẹ̀-èdè Niger Republic, níbi tí òun ti di orúkọ gbogbo gbòò.” <ref>{{Cite news|title=My son, three friends don't regret hijacking Nigerian Airways plane with toy guns over annulment of 1993 election – Pa Ogunderu|url=https://punchng.com/my-son-three-friends-dont-regret-hijacking-nigerian-airways-plane-with-toy-guns-over-annulment-of-1993-election-pa-ogunderu/|access-date=27 October 2024}}</ref> == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} == Àwọn ìjápọ̀ òde == [[Ẹ̀ka:A kò tí ì ṣe àgbéyẹwò sí sí ojú-ewé ògbufọ̀ rẹ]] plueroc3mp86n3809o0j6e3h03c4tmz Oloibiri (fíìmù) 0 84586 637630 637412 2026-09-20T05:38:23Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637630 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> {{Infobox film|name=Oloibiri|image=Oloibiri Poster.jpg|alt=|caption=|director=Curtis Graham|producer=Rogers Ofime|starring={{unbulleted list||[[Olu Jacobs]]|[[Richard Mofe Damijo]]}}, William R Moses, Taiwo Ajai Lycette|cinematography=|editing=|screenplay=Samantha Iwowo|studio=|distributor=|released={{Film date|2016|10|21}}|runtime=|country=Nigeria|budget=|gross=}} '''''Oloibiri''''' Eyi jẹ fiimu ti orilẹ-ede Naijiria ti ọdun 2016, ti o kun fun iṣe ati ifọkanbalẹ (action-thriller), ti Curtis Graham ṣe itọsọna rẹ, ti Rogers Ofime si ṣe agbejade rẹ; awọn oṣere pataki ninu rẹ pẹlu Olu Jacobs ati Richard Mofe Damijo. Fiimu naa sọ itan nipa bi awọn ile-iṣẹ ijọba ati awọn ile-iṣẹ epo ṣe lo anfani epo ti a ṣẹṣẹ ṣawari rẹ ni ilu Oloibiri.<ref>{{Cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2016/10/rmd-segun-arinze-olu-jacobs-others-in-oloibiri/|location=Lagos, Nigeria|title=RMD, Segun Arinze, Olu Jacobs, others in Oloibiri|last=EGOLE|first=ANOZIE|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|date=October 19, 2016}}</ref> eyi ti o ni itan pataki. Wọn kọkọ ṣe afihan fiimu naa ni ọjọ kọkandinlọgbọn Oṣu Kẹwa Ọdun 2016 ni gbongan Shell Nigeria ti o wa ni ile-iṣẹ Muson, Onikan. Aare orilẹ-ede tẹlẹri, General Yakubu Gowon, ati Akọwe Agba ti ajo Commonwealth tẹlẹri, Emeka Anyaoku, wa ni ibi ayẹyẹ naa.<ref>{{Cite web|url=http://pulse.ng/movies/oloibiri-gen-yakubu-gowon-emeka-anyaoku-rmd-olu-jacobs-attend-premiere-id5638161.html|title=Gen. Yakubu Gowon, Emeka Anyaoku, RMD, Olu Jacobs attend premiere|last=Izuzu|first=Chidumga|website=Pulse.ng|date=October 21, 2016|access-date=September 18, 2026|archive-date=December 27, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161227220200/http://pulse.ng/movies/oloibiri-gen-yakubu-gowon-emeka-anyaoku-rmd-olu-jacobs-attend-premiere-id5638161.html|dead-url=yes}}</ref> Nigba ti o n ba ile-iṣẹ iroyin Channels TV sọrọ lẹhin ti o wo fiimu naa, Minisita fun Alaye tẹlẹri, Ọjọgbọn Jerry Gana, ṣapejuwe fiimu naa gẹgẹbi eyi ti o ni "ifiranṣẹ ti o han gbangba ti o si lagbara" nipa ijiya awọn eniyan ni agbegbe Niger Delta. O tun gba awọn oluṣe fiimu miiran niyanju lati ṣe iru awọn fiimu bẹẹ siwaju sii.<ref>{{Cite web|url=https://www.channelstv.com/2016/10/28/nollywood-thriller-oloibiri-stirs-buzz/|title=New Movie: Nollywood Thriller 'Oloibiri', Stirs A Buzz|website=Channelstv.com|date=October 28, 2016}}</ref> Richard Mofe Damijo, ẹni ti o ko ipa ọmọ ilu ti ko ni itẹlọrun ti o si di jagunjagun (ti a mọ si "Gunpowder") ni ilu ti o ni ọrọ epo yii, ṣapejuwe ipa rẹ gẹgẹbi "Robin Hood ti igba oni". O tun sọ pe oun nireti pe ijọba ati awọn ajo kariaye yoo wa lati ran awọn eniyan agbegbe Niger Delta lọwọ. == Àwọn òṣèré == * [[Reeko Brooks]] gẹ́gẹ́ bí ọmọ ogun * [[Diana Colmar-Espinosa]] bi Newscaster * [[Payton Dunham]] gẹ́gẹ́ bí Anderson * [[Bradley Gordon]] gẹ́gẹ́ bí Dobra * William R. Moses gẹ́gẹ́ bí Powell * [[Segun Arinze]] * [[Olu Jacobs]] gẹ́gẹ́ bí Timipre * [[Richard Mofe Damijo]] gẹ́gẹ́ bí ẹ̀fọ́ ìbọn * [[Taiwo Ajai-Lycett]] gẹ́gẹ́ bí Ibiere * [[Ivie Okujaye]] gẹ́gẹ́ bí Chisom * [[Daniel K Daniel]] gẹ́gẹ́ bí Yisa * [[Clem Ohameze]] gẹ́gẹ́ bí Ààrẹ * Dennis Oglafa gẹ́gẹ́ bí Dogo == Ìtàn ìtàn náà == Nígbà tí wọ́n rí epo rọ̀bì ní Oloibiri ní ọdún 1956, Timipre (Olu Jacobs) tó kàwé kò lè ní ipa lórí àwọn ẹbí rẹ̀ láti béèrè pé kí wọ́n ní àkóso lórí bí ilé-iṣẹ́ epo ṣe ń yọ epo náà jáde, kí wọ́n sì rí i dájú pé àwọn ènìyàn wọn wà ní ipò tó dára nínú àwọn ilé-iṣẹ́ náà nítorí wọ́n ní ìtẹ́lọ́rùn pẹ̀lú àwọn ìlérí kékeré ti ilé-iṣẹ́ LESH - àṣojú àròsọ ti Shell-BP. Lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún, ó ti ń jìyà nítorí ìgbà àtijọ́ rẹ̀—ìjábá tó dé bá àwọn ènìyàn Oloibiri. Sibẹsibẹ, Boma, ti a tun mọ si Gunpowder (Richard Mofe-Damijo), ti o gboye ile-ẹkọ giga ni ẹkọ nipa ilẹ ati oṣiṣẹ tẹlẹ ni LESH, ati awọn ẹgbẹ rẹ ti di awọn ọmọ-ogun ni agbegbe ti o ni epo, ati pe wọn fihan pe awọn ile-iṣẹ funfun ati awọn ara ilu n wa lati tun lo agbegbe naa. Ẹ̀pà ìbọn pa Dogo, alábàáṣiṣẹpọ̀ rẹ̀ tẹ́lẹ̀, ẹni tí ó fi ẹ̀sùn ojúkòkòrò kàn. Sibẹsibẹ, awọn nkan di idakẹjẹ nigbati awọn iroyin de pe a ti gba aṣẹ fun Foreshaw lati fa epo jade lati Otuagbagi, agbegbe kan nitosi - adehun ti o to $300 milionu ni owo-wiwọle lododun. Ṣùgbọ́n ìlù ìlù ti wọ Forshaw, ó sì ní amí kan tí ó ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùrànlọ́wọ́ ara ẹni fún olùdásílẹ̀ àti olùdarí àjọ náà, Ọ̀gbẹ́ni Powell (William R. Moses). Amí náà, PA ti Powell, Azu (Dayton Sinkia) ran Gunpowder lọ́wọ́ láti fi lẹ́tà ránṣẹ́ sí Powell láti dẹ́kun Foreshaw láti má tẹ̀síwájú nínú ètò náà. Powell rí àwòrán àwọn ọmọdé Nàìjíríà tí kò ní oúnjẹ tó dára àti àwọn tí ó ní àrùn epo rọ̀bì nínú àpò ìwé náà. Síbẹ̀síbẹ̀, Powell ní èrò rere fún àwọn agbègbè náà, ó sì fẹ́ ran wọ́n lọ́wọ́ láti yanjú àwọn ìṣòro wọn, láìdàbí àwọn ilé-iṣẹ́ epo mìíràn. Ó pinnu láti ṣèbẹ̀wò sí Nàìjíríà láti rí àwọn nǹkan fúnra rẹ̀ pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ aṣojú wọn ní Nàìjíríà, Cyril Beke (TK Bello). Cyril kì í sábàá bìkítà nípa ipò àwọn àwùjọ, ó sì kàn ń fẹ́ láti sọ àpò rẹ̀ di ọlọ́rọ̀. Powell dé Nàìjíríà ṣùgbọ́n àwọn ọmọ ogun rẹ̀ tí wọ́n ní ohun ìjà ńlá àti àwọn ọmọ ogun rẹ̀ ti dìtẹ̀ mọ́ àwọn ọmọ ogun rẹ̀, títí kan Cyril, àti àwọn ọmọ ogun kan. Powell kọ́kọ́ sá lọ pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ ọmọ-ogun kan, ìfẹ́ ọmọ-ọmọ Timipre sì wà níbẹ̀, dókítà kan tó mú Powell lọ sí ilé Timipre. Timipre halẹ̀ mọ́lẹ̀ láti mú Powell lọ sí ọ̀dọ̀ Gunpowder, ṣùgbọ́n àwọn olólùfẹ́ rẹ̀ ṣe àṣeyọrí láti yí i lérò padà láti ran Powell lọ́wọ́. Níkẹyìn, ó gbà, ó sì bá ìyá Gunpowder ṣe àdéhùn láti wá ibi ààbò fún Powell. Nibayi, awọn oṣiṣẹ aabo ti mọ tẹlẹ nipa igbiyanju ijinigbe naa. Nígbà tí Azu àti Dobra, àwọn alábàáṣiṣẹ́pọ̀ Gunpowder ní Amẹ́ríkà ti jí ìdílé Powell àti ẹgbẹ́ kejì rẹ̀ (Ọ̀gbẹ́ni Sheen) gbé, wọ́n sì tún rà á padà láti bẹ̀rẹ̀ sí í fagilé Oil Mining Lease (OML). Sibẹsibẹ, ẹ̀rọ ìlù kan tí ó bínú mú Timipre, ọmọ-ọmọ rẹ̀, dókítà àti Powell nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín. Wọ́n ti fagilé OML báyìí, àmọ́ ẹ̀rọ Gunpowder kọ̀ láti gbà àdéhùn rẹ̀ pẹ̀lú Azu àti Dobra láti tú Powel sílẹ̀ nígbà tí wọ́n bá fagilé OML, ó tẹnumọ́ pé Powell àti àwọn bíi Cyril Beke gbọ́dọ̀ fi ẹ̀jẹ̀ wọn san án. Nítorí pé Azu bínú sí ìwà ọ̀dàlẹ̀ àti ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ ẹ̀jẹ̀ rẹ̀, ó fi ara rẹ̀ hàn fún àwọn ọlọ́pàá, ó sì tú àṣírí ibi tí ó fara pamọ́ sí. Ní àkókò yìí, Timipre, ọmọ ọmọ rẹ̀, dókítà, àti Powell ń sá àsálà ní ìgbèkùn lẹ́yìn tí Timipre pa ọ̀kan lára àwọn ọmọkùnrin Gunpowder. Àwọn ọmọ ogun tí wọ́n ní ìhámọ́ra gidigidi yóò wá kọlu ibi ìpamọ́ Gunpowder, wọ́n á pọ̀ ju àwọn ènìyàn lọ, wọ́n á sì borí wọn. Wọ́n ti ìyẹ̀fun ìbọn pa láti orí ilé ìṣọ́ rẹ̀, bí ó sì ti ń ṣubú, ife dígí kan jábọ́ ó sì fọ́ kúrò ní ọwọ́ ìyá rẹ̀, àmì pé ọmọ rẹ̀ ti kú. Lẹ́yìn náà a rí ẹ̀yà kékeré kan tí ó jẹ́ tirẹ̀ níwájú pẹpẹ kan pẹ̀lú Rosary, tí ó ń wí pé, “Bàbá, jọ̀wọ́ bùkún Rosary mi.” Nígbà tí ó sọ̀kalẹ̀, ara rẹ̀ wọ inú adágún epo rọ̀bì tí ó ń tú jáde láti òkè. Fíìmù náà parí pẹ̀lú ìròyìn kan tí ìwé ìròyìn kan sọ pé Timipre ti di aṣojú àwùjọ náà, yóò sì máa bá Foreshaw ṣiṣẹ́ pọ̀ fún àǹfààní àwọn ará ìlú náà. == Àkókò ìgbalejò == Wilfred Okitche ti 360nobs.com ṣe àkópọ̀ àtúnyẹ̀wò rẹ̀ nípa píparí pé fíìmù náà kò “sọ ìtàn Niger Delta lọ́nà tó gbéṣẹ́ tí ó sì dùn mọ́ni, ṣùgbọ́n ó jẹ́ ìbẹ̀rẹ̀ tó dára gan-an”. <ref>{{Cite web|archivedate=2016-10-28}}</ref> Chimdusa Izuzu ti Pulse Nigeria tẹnu mọ́ nínú àtúnyẹ̀wò rẹ̀ pé ìbéèrè nípa ẹni tí ó yẹ kí a fi ẹ̀sùn kan nítorí àìsí ìdàgbàsókè agbègbè náà bó tilẹ̀ jẹ́ pé ibẹ̀ ni agbègbè àkọ́kọ́ tí a ti rí epo. <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/pulse-movie-review-oloibiri-creatively-encapsulates-the-plight-of-the-niger-delta/zeqlbng|title="Oloibiri" creatively encapsulates the plight of the Niger Delta region|last=Izuzu|date=23 October 2016|access-date=22 November 2021|archivedate=22 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211122135703/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/pulse-movie-review-oloibiri-creatively-encapsulates-the-plight-of-the-niger-delta/zeqlbng|deadurl=yes}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%" |+Àwọn ẹ̀bùn àti yíyàn ! Ọdún ! Ẹ̀bùn ! Ẹ̀ka ! Àbájáde ! {{Abbr|Ref.|References}} |- | rowspan="6" | 2017 | rowspan="6" | Àwọn Ẹ̀bùn Nollywood Tó Dáa Jùlọ | Fíìmù pẹ̀lú ipa pàtàkì tó dára jùlọ|{{Nom}} | rowspan="6" |<ref>{{Cite news|title=BON Awards 2017: Kannywood's Ali Nuhu receives Special Recognition Award|url=https://dailytrust.com/bon-awards-2017-kannywood-s-ali-nuhu-receives-special-recognition-award|access-date=2021-10-07|archivedate=2021-10-07}}</ref> |- | Fíìmù pẹ̀lú eré ìtàgé tó dára jùlọ |{{Nom}} |- | Fíìmù pẹ̀lú Orin Àwo orin tó dára jùlọ |{{Nom}} |- | Fíìmù pẹ̀lú Apẹẹrẹ Ìṣelọ́pọ́ Tó Dáa Jùlọ |{{won}} |- | Fíìmù pẹ̀lú Fíìmù Àwòrán Tó Dáa Jùlọ |{{Nom}} |- | Fíìmù Àgbáyé Ọdún|{{Nom}} |} == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:A kò tí ì ṣe àgbéyẹwò sí sí ojú-ewé ògbufọ̀ rẹ]] ake9d6zqwx5o1pnxackxybqckc17wub Ọmọ Anchor (fíìmù) 0 84597 637655 637423 2026-09-20T07:42:30Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637655 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Anchor Baby|image=Anchor Baby.jpg|alt=|caption=Theatrical poster|director=[[Lonzo Nzekwe]]|producer={{unbulleted list|Lonzo Nzekwe|Jeremy Hood}}|writer=Lonzo Nzekwe|starring={{unbulleted list|[[Omoni Oboli]]|[[Sam Sarpong]]|Terri Oliver}}|music=Sean Baillie|cinematography=Ricardo Diaz <br> C.S.C.|editing={{unbulleted list|Matthew Johnson|Lonzo Nzekwe}}|studio=Alpha Galore Films|distributor=Alpha Galore Inc.|released={{Film date|df=y|2010|12|10|Nigeria|2011|1|27|US}}|runtime=95 minutes|country=Nigeria <br> Canada|language=English|budget=₦30 million<ref>{{cite web|url=http://businessdayonline.com/2013/08/movie-producers-beg-banks-for-cash-as-nollywood-goes-global/|title=Movie producers beg banks for cash as Nollywood goes global|publisher=Business Day|accessdate=21 February 2014|location=Lagos, Nigeria|date=13 August 2013}}</ref>|gross=₦18,000,000 (domestic gross)<ref>{{cite web|url=http://nigeriafilms.com/news/19756/52/nigerias-five-bankable-actresses.html |title=Nigeria's five bankable actresses |last=Olatunji |first=Samuel |work=NigeriaFilms.com |publisher=NigeriaFilms.com |accessdate=21 February 2014 |location=Lagos, Nigeria |date=9 December 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140309063158/http://nigeriafilms.com/news/19756/52/nigerias-five-bankable-actresses.html |archivedate=9 March 2014 }}</ref>}}   '''''Anchor Baby''''' jẹ́ fíìmù eré onídùn-ọkàn ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí Lonzo Nzekwe kọ, darí rẹ̀ àti gbé jáde, tí [[Omoni Oboli]], Sam Sarpong àti Terri Oliver kópa nínú rẹ̀. Níbi ayẹyẹ fiimu Harlem International ti ọdún 2010 ní ìlú New York, fíìmù náà gba ẹ̀bùn fún ''fíìmù tó dára jùlọ'' àti [[Omoni Oboli]], olórí ìtàn fíìmù náà, gba ẹ̀bùn ''fíìmù tó dára jùlọ'' . <ref>{{Cite web|location=Ney York, USA|archivedate=21 February 2011}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://sunday.tribune.com.ng/index.php/features/13831-can-anchor-baby-do-better-than-ije-and-figurine|title=Can Anchor Baby do better than Ije and Figurine?|date=23 November 2010|access-date=4 March 2011|location=Ibadan, Nigeria|archivedate=24 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110724143228/http://sunday.tribune.com.ng/index.php/features/13831-can-anchor-baby-do-better-than-ije-and-figurine|deadurl=yes}}</ref> Fíìmù náà gba àmì ẹ̀yẹ méjì ní ayẹyẹ 7th Africa Movie Academy Awards . <ref>{{Cite news|url=http://www.punchontheweb.com/Articl.aspx?theartic=Art2010121018553598|archivedate=15 July 2011|title=I got Omoni Oboli out of the blue for my first movie – Lonzo Nzekwe, Anchor Baby producer|last=Balogun|first=Adeola|date=10 December 2010|access-date=4 March 2011|location=Lagos, Nigeria|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110715135203/http://www.punchontheweb.com/Articl.aspx?theartic=Art2010121018553598|deadurl=yes}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.independentngonline.com/DailyIndependent/Article.aspx?id=26309|title=Nollywood's prospect is bright –Lonzo Nzekwe|last=Odulaja|first=Adedayo|date=31 December 2010|access-date=4 March 2011|location=Lagos, Nigeria}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.dailytrust.com.ng/weekly/index.php/entertainment/4608-anchor-baby-and-the-dark-underbelly-of-the-american-dream|title=Anchor Baby and the dark underbelly of the American Dream|date=12 February 2011|access-date=4 March 2011|location=Abuja, Nigeria|archivedate=4 March 2016}}</ref> == Ìtàn ìtàn náà == Àwọn arìnrìn-àjò láti orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ti pàṣẹ fún tọkọtaya ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà kan, Joyce àti Paul Unanga, tí wọ́n ń gbé ní [[Orílẹ̀ èdè America|orílẹ̀-èdè]] Amẹ́ríkà láìlófin láti fi orílẹ̀-èdè náà sílẹ̀. Wọ́n pinnu pé àwọn yóò lọ, ṣùgbọ́n lẹ́yìn tí Joyce, tí ó lóyún oṣù márùn-ún, bá bí ọmọ rẹ̀ ní Amẹ́ríkà láti fún ọmọ wọn ní àṣẹ láti jẹ́ ọmọ ìlú Amẹ́ríkà láìsí ìṣòro. Nítorí náà, wọ́n kọ etí ikún sí àṣẹ ìlékúrò, tọkọtaya náà sá lọ síbi ìpamọ́. Nígbà tí wọ́n mú Paul tí wọ́n sì lé e kúrò ní ìlú, tí ó fi Joyce sílẹ̀ láti tọ́jú ara rẹ̀, ó ń tiraka láti yè. Àwọn aláṣẹ ìjọba ń dí Joyce lọ́wọ́ láti dé ibi tí ó fẹ́ dé, bí ó sì ṣe fẹ́rẹ̀ juwọ́ sílẹ̀, ó pàdé Susan, òǹkọ̀wé olómìnira kan tí ó ti ṣe ìgbéyàwó, tí ó ń ṣe ìrànlọ́wọ́ láti fi ibùgbé tí ó ní ààbò àti ọ̀fẹ́ sílẹ̀ títí tí a ó fi bí ọmọ náà. Pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ ọ̀rẹ́ tuntun rẹ̀, Joyce bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe ohun tí àlá Amẹ́ríkà jẹ́ fún ọmọ tí a kò tíì bí. <ref>{{Cite news|url=http://www.tribune.com.ng/index.php/weekend-starter/8976-pregnant-star-actress-omoni-oboli-ordered-out-of-us-struggles-to-gain-citizenship-for-her-unborn-child|title=Pregnant star actress, Omoni Oboli, ordered out of US •Struggles to gain citizenship for her unborn child|last=Idowu|first=Ayo|date=30 July 2010|access-date=10 March 2011|location=Lagos, Nigeria|archivedate=24 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110724143233/http://www.tribune.com.ng/index.php/weekend-starter/8976-pregnant-star-actress-omoni-oboli-ordered-out-of-us-struggles-to-gain-citizenship-for-her-unborn-child|deadurl=yes}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Omoni Oboli]] gẹ́gẹ́ bí Joyce Unanga * Sam Sarpong gẹ́gẹ́ bí Paul Unanga * Terri Oliver gẹ́gẹ́ bí Susan Backley * Santiago Lopera gẹ́gẹ́ bí Joey * Mark Cassius gẹ́gẹ́ bí Agbẹjọ́rò John * Steve Rankine gẹ́gẹ́ bí Onílé * Colin Paradine gẹ́gẹ́ bí Tim * Rachael Ancheril gẹ́gẹ́ bí Aṣojú ICE Labinsky * Carl Bauer gẹ́gẹ́ bí Alábòójútó Ìṣíwọ̀lú * Cyrus Faird gẹ́gẹ́ bí Rosario == Wo tun == * Àkójọ àwọn fíìmù Nàìjíríà ti ọdún 2010 == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} fw1yx7dkuaubmb5f0nyu46zo5dixzie Amina (fíìmù ọdún 2021) 0 84605 637599 637462 2026-09-20T01:01:41Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637599 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Amina (2021 film)|image=Queen_Amina_Statue.jpg|alt=|caption=Statue of queen Amina|director=[[Izu Ojukwu]]|producer=|writer=|screenplay=|story=|starring=|music=|cinematography=|editing=|studio=|distributor=|released={{Film date|2021}}<br>|runtime=+105 minutes|country=Nigeria|language=|budget=|gross=}}   '''''Amina''''' jẹ́ fíìmù eré ìṣeré ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ọdún 2021 tí [[Izu Ojukwu]] darí. Ó dá lórí ìtàn ìgbésí ayé [[Queen Amina|Ayaba Amina]], jagunjagun ìjọba Zazzau ní ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. ''Amina'' ṣe afihan fiimu naa lori [[Netflix]] ni ọjọ kẹrin oṣu kọkanla, ọdun 2021. <ref>{{Cite news|last=Nwogu|first=Precious 'Mamazeus'|date=2021-11-04|title=''Amina'': Izu Ojukwu showers ''Living In Bondage'' writer Okey Ogunjiofor with accolades|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/amina-izu-ojukwu-reveals-okey-ogunjiofor-wrote-new-netflix-movie/cf7l3fb|access-date=2022-06-24|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|archivedate=2023-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231207214718/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/amina-izu-ojukwu-reveals-okey-ogunjiofor-wrote-new-netflix-movie/cf7l3fb|deadurl=yes}}</ref> Fíìmù náà gba àwọn tó pọ̀ jùlọ ní Africa Magic Viewers' Choice Awards, 2022. <ref>{{Cite news|title=Okechukwu Ogunjiofor's ''Amina'' leads AMVCA 2022 with 13 nominations|url=https://www.vanguardngr.com/2022/03/okechukwu-ogunjiofors-amina-leads-amvca-2022-with-13-nominations/amp/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref> == Ìtàn ìtàn náà == Fiimu naa bẹrẹ pẹlu idije ija laarin Kabarkai, akọni jagunjagun ilẹ Zazzau, ati Danjuma. Lẹyin ti Amina, ti o wa ni ọdọ ọmọbinrin, ti ri ija naa, o sọ fun baba rẹ, Emir ti Zazzau (Abu Chris Gbakann), pe oun fẹ lati di jagunjagun. Eyi pade atako lati ọdọ Magaji Mjinyawa, ẹni ti o tọka si pe awọn ọmọ-ogun Zazzau ko tii gba obinrin wọle ri. Itan fiimu naa da lori awọn iṣẹlẹ ti o yori si igba ti Amina gun ori itẹ ilẹ Zazzau.<ref>{{Cite news|last=Nwogu|first=Precious 'Mamazeus'|date=2021-10-14|title=Twitter critics react to ''Amina'' trailer over language choice|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/amina-twitter-critics-call-out-izu-ojukwu-over-language-choice/116v8w2|access-date=2022-06-24|newspaper=[[Pulse Nigeria]]}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Lucy Ameh]] gẹ́gẹ́ bí Amina * [[Ali Nuhu]] gẹ́gẹ́ bí Danjuma * [[Clarion Chukwura|Clarion Chukwurah]] gẹ́gẹ́ bí Zumbura * Paul Adubazi gẹ́gẹ́ bí Sarkin Busa * Okonkwo David Chibuzor bi Ogaga * Jennifer Ezekieli Ade gẹ́gẹ́ bí Ọmọ-binrin ọba Igala * Usman Tijani Abubakar bi Ibrahim * Victoria Nweke Ekene gẹ́gẹ́ bí Mero * Dan Chris Ebie gẹ́gẹ́ bí Galadima * Sani Danja gẹ́gẹ́ bí ọmọ ogun * Lawndi Bashir Datti as Young Danjuma * Ire Debua gẹ́gẹ́ bí Àlùfáà Igala * Abu Chris Gbakann gẹ́gẹ́ bí Sarki * Magaji Mijinyawa gẹ́gẹ́ bí Madaki * Habiba Ummi Mohammed gẹ́gẹ́ bí Zaria * Asabe Madaki as Aladi Ameh <ref>{{Cite news|date=2021-11-13|title=''Amina'' the movie: Backlash trails Nollywood movie on Zazzau Princess|url=https://dailytrust.com/amina-the-movie-backlash-trails-nollywood-movie-on-zazzau-princess|access-date=2022-06-24|newspaper=[[Daily Trust]]}}</ref> == Àkókò ìgbalejò == Wọ́n fẹ̀sùn kan fíìmù náà pé ó wà ní èdè Hausa àti pé òṣèré pàtàkì rẹ̀ kì í ṣe ọmọ ilẹ̀ Hausa. Wọ́n tún ti ṣe àríwísí rẹ̀ fún pípa ọ̀pọ̀lọpọ̀ àṣìṣe ìtàn mọ́. Ojukwu dáhùn pé àìsí àwọn àkójọ ìwé àti ìwádìí tó tó fún àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ìtàn Nàìjíríà ló mú kó ṣòro láti ṣe fíìmù náà. <ref>{{Cite news|date=2022-02-22|title=''Amina'' Movie: Absence of historical data, archives posed challenge – Filmmaker|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/513005-amina-movie-absence-of-historical-data-archives-posed-challenge-filmmaker.html|access-date=2022-06-24|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref> == Àwọn ẹ̀bùn àti yíyàn == {| class="wikitable" !Ọdún ! Ẹ̀bùn ! Ẹ̀ka ! Olùgbà ! Àbájáde ! Ìtọ́kasí |- | rowspan="13" | 2022 | rowspan="13" | Àwọn Ẹ̀bùn Àṣàyàn Àwọn Oníwòran Africa Magic | Òṣèré Àtìlẹ́yìn Tó Dáa Jùlọ | Clarion Chukwura|{{Nom}} | rowspan="13" |<ref>{{Cite news|title=2022 Africa Magic Awards Nominees don land- See who dey list|newspaper=BBC News Pidgin|url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-60818021|access-date=2022-03-26}}</ref> ''<ref name=":2">{{Cite news|title=Stan Nze, Osas Ighodaro win big - Full list of all di winners from 2022 AMVCA|newspaper=BBC News Pidgin|url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-61452928|access-date=2022-05-15}}</ref>'' <ref>{{Cite news|date=2022-05-15|title=Ramsey Noah wins Best director award at 8th edition of AMVCA|url=https://thenet.ng/ramsey-noah-wins-best-director-award-at-8th-edition-of-amvca/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2022-05-15|newspaper=[[The Netng|The NET]]}}</ref> |- | Òṣèré Àtìlẹ́yìn Tó Dáa Jùlọ | Magaji Mijinyawa |{{Nom}} |- | Olùdarí Àwòrán Tó Dáa Jùlọ | Tunji Afolayan |{{won}} |- | Olùṣètò Aṣọ Tó Dáa Jùlọ | Millicent T. Jack |{{won}} |- | Olùṣètò Ìmọ́lẹ̀ Tó Dáa Jùlọ | Stanley Ibegbu Okechukwu |{{Nom}} |- | Olóòtú Ohun Tó Dáa Jùlọ | Jim Lively àti James Nelson |{{won}} |- | Orin Ohùn Tó Dáa Jùlọ | Dabs Agwom |{{Nom}} |- | Àwọ̀ ara tó dára jùlọ | Dagogo Diminas And Gabriel Okorie Gabazzini |{{Nom}} |- | Òǹkọ̀wé Tó Dáa Jùlọ | Frank Chinedu Uba |{{Nom}} |- | Olùyàwòrán Sínímà Tó Dáa Jùlọ | Peter Kreil, Wale Adebayo, Samuel Jonathan ati Moruf Fadaro |{{Nom}} |- | Fíìmù Tó Dáa Jùlọ Ní Ìwọ̀ Oòrùn Áfíríkà | Okey Ogunjiofor |{{Nom}} |- | Fíìmù Àpapọ̀ Tó Dáa Jùlọ | Izu Ojukwu And Okey Ogunjiofor |{{won}} |- | Olùdarí Tó Dáa Jùlọ | Izu Ojukwu|{{Nom}} |} == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} tirw3n8gbsgjzxfcr46uay84unjcd7j 637600 637599 2026-09-20T01:01:43Z KiranBOT 31499 removed AMP tracking from URLs ([[:m:User:KiranBOT/AMP|details]]) ([[User talk:Usernamekiran|report error]]) v3.1.1-current 637600 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Amina (2021 film)|image=Queen_Amina_Statue.jpg|alt=|caption=Statue of queen Amina|director=[[Izu Ojukwu]]|producer=|writer=|screenplay=|story=|starring=|music=|cinematography=|editing=|studio=|distributor=|released={{Film date|2021}}<br>|runtime=+105 minutes|country=Nigeria|language=|budget=|gross=}}   '''''Amina''''' jẹ́ fíìmù eré ìṣeré ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ọdún 2021 tí [[Izu Ojukwu]] darí. Ó dá lórí ìtàn ìgbésí ayé [[Queen Amina|Ayaba Amina]], jagunjagun ìjọba Zazzau ní ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. ''Amina'' ṣe afihan fiimu naa lori [[Netflix]] ni ọjọ kẹrin oṣu kọkanla, ọdun 2021. <ref>{{Cite news|last=Nwogu|first=Precious 'Mamazeus'|date=2021-11-04|title=''Amina'': Izu Ojukwu showers ''Living In Bondage'' writer Okey Ogunjiofor with accolades|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/amina-izu-ojukwu-reveals-okey-ogunjiofor-wrote-new-netflix-movie/cf7l3fb|access-date=2022-06-24|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|archivedate=2023-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231207214718/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/amina-izu-ojukwu-reveals-okey-ogunjiofor-wrote-new-netflix-movie/cf7l3fb|deadurl=yes}}</ref> Fíìmù náà gba àwọn tó pọ̀ jùlọ ní Africa Magic Viewers' Choice Awards, 2022. <ref>{{Cite news|title=Okechukwu Ogunjiofor's ''Amina'' leads AMVCA 2022 with 13 nominations|url=https://www.vanguardngr.com/2022/03/okechukwu-ogunjiofors-amina-leads-amvca-2022-with-13-nominations/|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref> == Ìtàn ìtàn náà == Fiimu naa bẹrẹ pẹlu idije ija laarin Kabarkai, akọni jagunjagun ilẹ Zazzau, ati Danjuma. Lẹyin ti Amina, ti o wa ni ọdọ ọmọbinrin, ti ri ija naa, o sọ fun baba rẹ, Emir ti Zazzau (Abu Chris Gbakann), pe oun fẹ lati di jagunjagun. Eyi pade atako lati ọdọ Magaji Mjinyawa, ẹni ti o tọka si pe awọn ọmọ-ogun Zazzau ko tii gba obinrin wọle ri. Itan fiimu naa da lori awọn iṣẹlẹ ti o yori si igba ti Amina gun ori itẹ ilẹ Zazzau.<ref>{{Cite news|last=Nwogu|first=Precious 'Mamazeus'|date=2021-10-14|title=Twitter critics react to ''Amina'' trailer over language choice|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/amina-twitter-critics-call-out-izu-ojukwu-over-language-choice/116v8w2|access-date=2022-06-24|newspaper=[[Pulse Nigeria]]}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Lucy Ameh]] gẹ́gẹ́ bí Amina * [[Ali Nuhu]] gẹ́gẹ́ bí Danjuma * [[Clarion Chukwura|Clarion Chukwurah]] gẹ́gẹ́ bí Zumbura * Paul Adubazi gẹ́gẹ́ bí Sarkin Busa * Okonkwo David Chibuzor bi Ogaga * Jennifer Ezekieli Ade gẹ́gẹ́ bí Ọmọ-binrin ọba Igala * Usman Tijani Abubakar bi Ibrahim * Victoria Nweke Ekene gẹ́gẹ́ bí Mero * Dan Chris Ebie gẹ́gẹ́ bí Galadima * Sani Danja gẹ́gẹ́ bí ọmọ ogun * Lawndi Bashir Datti as Young Danjuma * Ire Debua gẹ́gẹ́ bí Àlùfáà Igala * Abu Chris Gbakann gẹ́gẹ́ bí Sarki * Magaji Mijinyawa gẹ́gẹ́ bí Madaki * Habiba Ummi Mohammed gẹ́gẹ́ bí Zaria * Asabe Madaki as Aladi Ameh <ref>{{Cite news|date=2021-11-13|title=''Amina'' the movie: Backlash trails Nollywood movie on Zazzau Princess|url=https://dailytrust.com/amina-the-movie-backlash-trails-nollywood-movie-on-zazzau-princess|access-date=2022-06-24|newspaper=[[Daily Trust]]}}</ref> == Àkókò ìgbalejò == Wọ́n fẹ̀sùn kan fíìmù náà pé ó wà ní èdè Hausa àti pé òṣèré pàtàkì rẹ̀ kì í ṣe ọmọ ilẹ̀ Hausa. Wọ́n tún ti ṣe àríwísí rẹ̀ fún pípa ọ̀pọ̀lọpọ̀ àṣìṣe ìtàn mọ́. Ojukwu dáhùn pé àìsí àwọn àkójọ ìwé àti ìwádìí tó tó fún àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ìtàn Nàìjíríà ló mú kó ṣòro láti ṣe fíìmù náà. <ref>{{Cite news|date=2022-02-22|title=''Amina'' Movie: Absence of historical data, archives posed challenge – Filmmaker|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/513005-amina-movie-absence-of-historical-data-archives-posed-challenge-filmmaker.html|access-date=2022-06-24|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref> == Àwọn ẹ̀bùn àti yíyàn == {| class="wikitable" !Ọdún ! Ẹ̀bùn ! Ẹ̀ka ! Olùgbà ! Àbájáde ! Ìtọ́kasí |- | rowspan="13" | 2022 | rowspan="13" | Àwọn Ẹ̀bùn Àṣàyàn Àwọn Oníwòran Africa Magic | Òṣèré Àtìlẹ́yìn Tó Dáa Jùlọ | Clarion Chukwura|{{Nom}} | rowspan="13" |<ref>{{Cite news|title=2022 Africa Magic Awards Nominees don land- See who dey list|newspaper=BBC News Pidgin|url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-60818021|access-date=2022-03-26}}</ref> ''<ref name=":2">{{Cite news|title=Stan Nze, Osas Ighodaro win big - Full list of all di winners from 2022 AMVCA|newspaper=BBC News Pidgin|url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-61452928|access-date=2022-05-15}}</ref>'' <ref>{{Cite news|date=2022-05-15|title=Ramsey Noah wins Best director award at 8th edition of AMVCA|url=https://thenet.ng/ramsey-noah-wins-best-director-award-at-8th-edition-of-amvca/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2022-05-15|newspaper=[[The Netng|The NET]]}}</ref> |- | Òṣèré Àtìlẹ́yìn Tó Dáa Jùlọ | Magaji Mijinyawa |{{Nom}} |- | Olùdarí Àwòrán Tó Dáa Jùlọ | Tunji Afolayan |{{won}} |- | Olùṣètò Aṣọ Tó Dáa Jùlọ | Millicent T. Jack |{{won}} |- | Olùṣètò Ìmọ́lẹ̀ Tó Dáa Jùlọ | Stanley Ibegbu Okechukwu |{{Nom}} |- | Olóòtú Ohun Tó Dáa Jùlọ | Jim Lively àti James Nelson |{{won}} |- | Orin Ohùn Tó Dáa Jùlọ | Dabs Agwom |{{Nom}} |- | Àwọ̀ ara tó dára jùlọ | Dagogo Diminas And Gabriel Okorie Gabazzini |{{Nom}} |- | Òǹkọ̀wé Tó Dáa Jùlọ | Frank Chinedu Uba |{{Nom}} |- | Olùyàwòrán Sínímà Tó Dáa Jùlọ | Peter Kreil, Wale Adebayo, Samuel Jonathan ati Moruf Fadaro |{{Nom}} |- | Fíìmù Tó Dáa Jùlọ Ní Ìwọ̀ Oòrùn Áfíríkà | Okey Ogunjiofor |{{Nom}} |- | Fíìmù Àpapọ̀ Tó Dáa Jùlọ | Izu Ojukwu And Okey Ogunjiofor |{{won}} |- | Olùdarí Tó Dáa Jùlọ | Izu Ojukwu|{{Nom}} |} == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} j8ny6k8o4w0sxehn401qfqn3s6g9aaw Àwọn Ìyẹ́ Idì 0 84606 637640 637463 2026-09-20T07:12:14Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637640 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Eagle Wings|image=Eagle Wings poster.jpg|caption=English|director=Paul Apel Papel|producer=Paul Apel Papel|writer=Paul Apel Papel|starring=Enyinna Nwigwe Femi Jacobs Yakubu Mohammed Francis Duru Sadiq Daba Keppy Ekpeyong Uzee Usman Saeed Muhammed Patience Ujah Jamila Ibrahim Abdul Zada|music=Chuck Okudo|cinematography=Pindem Lot|editing=Paul Apel Papel|studio=Papel Productions<br>Nigerian Airforce|distributor=|released={{Film date|2021|02|25|Abuja|2021|03|12|df=y}}|runtime=2h 7min|country=Nigeria|language=English <br> Hausa <br> Igbo <br> yoruba <br> Tiv|budget=N145,000,000|gross=}}   "Eagle Wings" (tí a tún mọ̀ sí "Eagle Wings: an Air Force Story") jẹ́ fíìmù eré oníṣe nípa ogun ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ó jáde ní ọdún 2021, tí Paul Apel Papel sì darí rẹ̀. Wọ́n ṣàpèjúwe rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí fíìmù àkọ́kọ́ ní Nàìjíríà tí ó dá lórí iṣẹ́ àwọn ọmọ-ogun. Ìṣẹ̀dá fíìmù yìí tún jẹ́ ìṣẹ̀lẹ̀ pàtàkì nítorí pé ó jẹ́ ìgbà àkọ́kọ́ tí àwọn ọmọ-ogun Nàìjíríà àti ilé-iṣẹ́ fíìmù Nollywood yóò ṣe ìfọwọ́sowọ́pọ̀ tó lágbára pọ̀.<ref>{{Cite news|url=https://m.guardian.ng/art/nollywood-nigerian-air-force-collaborates-on-eagle-wings/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-04-06|title=Nollywood, Nigerian Air Force collaborate on Eagle Wings|date=31 March 2021}}</ref> Ìtàn fíìmù náà dá lórí àwọn ìjàkadì, ìyàsímímọ́, àti ìrúbọ àwọn ọmọ-ogun Agbára Afẹ́fẹ́ ti Nàìjíríà (Nigerian Air Force) àti ìjà wọn lòdì sí àwọn ọlọ̀tẹ̀ ní apá Àríwá Nàìjíríà. <ref>{{Cite news|url=https://m.guardian.ng/news/at-launch-of-air-force-movie-minister-craves-support-for-military/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-04-06|title=At launch of Air Force movie, minister craves support for military|date=21 January 2021}}</ref> Wọ́n gbé fíìmù náà jáde ní ọjọ́ kejìlá oṣù kẹta ọdún 2021, àwọn olùṣe àkíyèsí sì bẹ̀rẹ̀ sí í wá sí oríṣiríṣi àtúnyẹ̀wò láti ọ̀dọ̀ àwọn olùṣe àkíyèsí. <ref>{{Cite news|date=2021-02-22|title='Ponzi', 'La Femme Anjola', here is a list of Nigerian movies coming to cinemas in March|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/nigerian-movies-in-cinemas-this-march/32yg1he|access-date=2021-03-14|language=en-US|archivedate=2021-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210222131316/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/nigerian-movies-in-cinemas-this-march/32yg1he|deadurl=yes}}</ref> <ref>{{Cite news|date=2021-01-08|title='Eagle Wings' release date confirmed|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/eagle-wings-release-date-confirmed/l40bszy|access-date=2021-04-06|language=en-US}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Enyinna Nwigwe]] gẹ́gẹ́ bí Nuru Yusuf * [[Femi Jacobs]] gẹ́gẹ́ bí Paul Dike * Yakubu Muhammed gẹ́gẹ́ bí Yisa Doko * [[Uzee Usman]] gẹ́gẹ́ bí Korinjo * Funky Mallam gẹ́gẹ́ bí 2Ic Zango * Sùúrù Ujah * Sadiq Daba gege bi Aare orile-ede Naijiria * Francis Duru gẹ́gẹ́ bí AVM Petinrin * Paul Apel Papel gẹ́gẹ́ bí John Femi * Abdul U. Zada gẹ́gẹ́ bí Baku * Jamila Ibrahim gẹ́gẹ́ bí Amina * Iyke Odiase * Násárẹ́tì Jésè * Sidney Idiala * Stephanie Apel == Ìṣẹ̀dá == Paul Apel Papel kede ise oludari naa, o si tun ṣe aṣaaju gẹgẹbi olupilẹṣẹ fiimu naa labẹ asia iṣelọpọ Papel Productions rẹ. Ọmọ ogun afẹ́fẹ́ ilẹ̀ Nàìjíríà náà dara pọ̀ mọ́ àwọn olùgbéjáde fíìmù náà, èyí sì mú kí ó jẹ́ àjọpọ̀ àkọ́kọ́ láàárín Nigerian Film Corporation àti Nigerian Air Force Investments Limited. <ref>{{Cite news|date=2021-03-14|title=Eagle Wings Thrills Cinema Lovers|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2021/03/14/eagle-wings-thrills-cinema-lovers/|access-date=2021-04-06|newspaper=[[This Day]]}}</ref> Gẹ́gẹ́ bí ìròyìn ti sọ; ní oṣù kọkànlá ọdún 2019 ni wọ́n ròyìn pé àwọn ọmọ ogun Nàìjíríà bá Nigerian Film Corporation ṣiṣẹ́ pọ̀ láti ṣe fíìmù ológun. <ref>{{Cite news|date=2020-03-08|title=Check out first photos from Nollywood and the Nigerian Military's first film collaboration|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/check-out-first-photos-from-nollywood-and-the-nigerian-militarys-first-film/5wd01sx|access-date=2021-04-06|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|archivedate=2021-10-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211017210315/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/check-out-first-photos-from-nollywood-and-the-nigerian-militarys-first-film/5wd01sx|deadurl=yes}}</ref> Ìtàn fíìmù náà ni a gbé kalẹ̀ láti inú ìtàn ìgbésí ayé gidi ti àwọn ọmọ ogun Nàìjíríà, Ilé Iṣẹ́ Ààbò Nàìjíríà sì fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ lórí [[Twitter]] . <ref>{{Cite news|date=2020-03-10|title=Everything you need to know about Nollywood and Nigerian military's film collaboration|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/everything-you-need-to-know-about-nollywood-and-nigerian-militarys-film-collaboration/n48ejx7|access-date=2021-04-06|newspaper=[[Pulse Nigeria]]}}</ref> Fọ́tò pàtàkì ti Eagle Wings bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n oṣù kejì ọdún 2020, èyí tí ó tún jẹ́ ọjọ́ ìbí Olùgbéjáde/Olùdarí Paul Apel Papel ní ìpínlẹ̀ [[Kàdúná|Kaduna]] . Fíìmù náà tẹ̀síwájú ní kíkún láti oṣù Kejì ọdún 2020 títí di oṣù Kẹrin ọdún 2020. <ref name=":0">{{Cite news|date=2021-03-09|title=Blockbuster film 'Eagle Wings' set to hit Nigerian cinemas|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/eagle-wings-blockbuster-film-set-to-hit-nigerian-cinemas/0bgmp64|accessdate=2021-04-06|journal=[[Pulse Nigeria]]|language=en-US}}</ref> Wọ́n tún dá fíìmù náà dúró díẹ̀ nítorí [[Àjàkáyé-àrùn èrànkòrónà ọdún 2019-2020|àjàkálẹ̀ àrùn COVID-19]], àmọ́ iṣẹ́ náà tẹ̀síwájú pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ àwọn ọmọ ogun Nàìjíríà. Wọ́n ròyìn pé ẹgbẹ́ ọmọ ogun ojú òfúrufú Nàìjíríà ti pèsè ìrànlọ́wọ́ owó àtinúwá, ohun èlò àti ètò ìrìnnà láti mú kí iṣẹ́ fíìmù náà rọrùn. <ref name=":1">{{Cite news|date=2021-03-16|title='Eagle Wings' Is A Love Letter From The Nigerian Air Force To Nigerians - A Fan Review|url=https://thenet.ng/eagle-wings-is-a-love-letter-from-the-nigerian-air-force-to-nigerians-a-fan-review/|place=Lagos, Nigeria|accessdate=2021-04-06|journal=[[The Netng|The NET]]|language=en-US}}</ref> Wọ́n lo ọkọ̀ òfúrufú àti ohun ìjà ti ẹgbẹ́ ọmọ ogun ojú òfúrufú Nàìjíríà láti ya fíìmù náà. <ref>{{Cite news|date=2021-01-01|title=Watch the official trailer for Papel Apel's 'Eagle Wings'|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/watch-the-official-trailer-for-papel-apels-eagle-wings/s5q4xny|accessdate=2021-04-06|journal=[[Pulse Nigeria]]|language=en-US}}</ref> Wọ́n ṣe fíìmù náà ní àwọn ilé iṣẹ́ ọmọ ogun afẹ́fẹ́ ní Kaduna, [[Maiduguri]] àti Abuja. <ref>{{Cite news|date=2020-07-01|title=Watch the official trailer 'Eagle Wings' directed by Paul Apel Papel|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/watch-the-official-trailer-eagle-wings-directed-by-paul-papel/ql8hmms|accessdate=2021-04-06|journal=[[Pulse Nigeria]]|language=en-US}}</ref> Wọ́n tún fi hàn pé ẹgbẹ́ ọmọ ogun ojú òfúrufú Nàìjíríà fún àwọn olùkópa nínú fíìmù náà ní ìdánilẹ́kọ̀ọ́. <ref name=":1" /> Àwọn kámẹ́rà tó gbajúmọ̀ àti àwọn ohun èlò ogun ni wọ́n lò fún fíìmù náà, ó sì di fíìmù àkọ́kọ́ ní Nàìjíríà tó lo àwọn ohun èlò ogun pàtàkì. Ó tún di fíìmù Nollywood àkọ́kọ́ tí wọ́n yà nípa lílo àwọn lẹ́ǹsì anamorphic Atlaslenses Orion 2x lórí àwọn kámẹ́rà kékeré Arri Alexa. Ní gidi, a ya àwọn ẹ̀yà fíìmù náà lórí kámẹ́rà fíìmù Arri pẹ̀lú ìrísí Open Gate ní 4444XQ codec nípa lílo àwọn lẹ́ńsì anamorphic. <ref name=":0" /> Iṣẹ́ lẹ́yìn iṣẹ́ náà ni wọ́n parí ní ilé iṣẹ́ ìròyìn Papel Image Tech ní Abuja. Fíìmù náà tún ṣe àmì ìtújáde Sadiq Daba lẹ́yìn ikú rẹ̀, ẹni tí wọ́n fi agbára mú láti kópa gẹ́gẹ́ bí Ààrẹ Nàìjíríà. <ref>{{Cite news|date=2021-03-19|title=Nollywood-Military movie, Eagle Wings premieres in Lagos|url=https://www.vanguardngr.com/2021/03/nollywood-military-movie-eagle-wings-premieres-in-lagos/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-04-06|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-US}}</ref> == Ìtújáde == Wọ́n ṣe àfihàn fíìmù náà ní Abuja ní ọdún kan gégé lẹ́yìn ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n oṣù kejì ọdún 2021, wọ́n sì ṣe àfihàn rẹ̀ ní ìlú Èkó ní ọjọ́ keje oṣù kẹta ọdún 2021 kí wọ́n tó tú fíìmù náà jáde ní orílẹ̀-èdè náà ní ọjọ́ kejìlá oṣù kẹta ọdún 2021. <ref>{{Cite news|date=2021-03-08|title=Nigeria's first-ever military movie 'Eagle Wings' premieres in Lagos|url=https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/447680-nigerias-first-ever-military-movie-eagle-wings-premieres-in-lagos.html|access-date=2021-04-06|language=en-GB|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref> <ref>{{Cite news|date=2021-03-04|title=Eagle Wings movie premieres in Lagos!|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/eagle-wings-movie-premieres-in-lagos/8kw2zgl|access-date=2021-04-06|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|language=en-US|archivedate=2021-04-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210423145953/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/eagle-wings-movie-premieres-in-lagos/8kw2zgl|deadurl=yes}}</ref> <ref>{{Cite news|date=2021-02-26|title=Nolly wood and Nigerian military's film collaboration 'Eagles Wings' premieres in Abuja|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/eagles-wings-premieres-in-abuja/mhgn590|access-date=2021-04-06|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|language=en-US|archivedate=2021-02-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210226195108/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/eagles-wings-premieres-in-abuja/mhgn590|deadurl=yes}}</ref> == Àwọn ẹ̀bùn àti yíyàn == {| class="wikitable" !Ọdún ! Ẹ̀bùn ! Ẹ̀ka ! Olùgbà ! Àbájáde ! Ìtọ́kasí |- | 2021 | Àwọn Ẹ̀bùn Ẹ̀ka fíìmù Áfíríkà | Àṣeyọrí nínú Ṣíṣe Àwòrán Aṣọ | ''Àwọn Ìyẹ́ Idì''|{{Nom}} | <ref name=":02">{{Cite news|last=Banjo|first=Noah|date=2021-10-29|title=FULL LIST: Ayinla, Omo Ghetto: The Saga bag multiple nominations at AMAA 2021|url=https://punchng.com/full-list-ayinla-omo-ghetto-the-saga-bag-multiple-nominations-at-amaa-2021/|access-date=2021-10-30|newspaper=[[The Punch]]|archivedate=2021-10-29}}</ref> |- | 2022 | [[Ayẹyẹ Fíìmù Ìrìnàjò Nollywood]] | Fíìmù Tó Dáa Jùlọ | ''Àwọn Ìyẹ́ Idì'' | Olùborí |} == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} 1ec86ly8c0ai7ihsy8gj9jzktfil680 Muna (fíìmù ọdún 2019) 0 84612 637627 637469 2026-09-20T05:15:53Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637627 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Muna|image=Muna (film) poster.jpg|caption=Film poster|director=[[Kevin Nwankwor]]|producer=Emmanuel Ojeah<br>Unoma Nwankwor|screenplay=Liam Parry<br>Joe Leone<br>Kevin Nwankwor|story=Unoma Nwankwor|starring=[[Adesua Etomi]]<br>[[Massi Furlan]]<br>[[Onyeka Onwenu]]|music=|cinematography=|editing=|studio=KevStel Productions|distributor=Silverbird Film Distribution|released={{Film date|2019|12|13|df=y}}|runtime=113 minutes|country=Nigeria<br>USA|language=English|budget=|gross=₦30.4[[million]]<ref name=cinema>{{Cite web|url=https://www.ceanigeria.com/box-office/121-top-20-films-3rd-5th-january-2020|title=Top 20 films of January 2020|publisher=Cinema Exhibitors Association of Nigeria}}</ref>|based_on=}}   '''''Muna''''' jẹ fiimu ere iṣere iwafin ti ọdun 2019 nipasẹ Kevin Nwankwor . Àwọn olùkópa nínú fíìmù náà ni [[Adesua Etomi]] kópa nínú ipa àkọ́lé náà. <ref>{{Cite news|title=Etomi-Wellington shines in action movie MUNA|url=https://thenationonlineng.net/etomi-wellington-shines-in-action-movie-muna/|location=Lagos, Nigeria|language=en-US|access-date=2020-05-07}}</ref> Wọ́n ya fíìmù náà ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti Amẹ́ríkà. Àwọn òṣèré pàtàkì láti [[Nollywood]] àti Hollywood ló wà nínú àwọn òṣèré náà. Wọ́n gbé e jáde ní ọjọ́ kẹtàlá oṣù Kejìlá ọdún 2019 ní Nàìjíríà, Lébéríà àti Gánà, wọ́n sì gba àwọn àtúnyẹ̀wò rere láti ọ̀dọ̀ àwọn alárìíwísí, ó sì tún ṣe dáadáa ní ọ́fíìsì ìpolówó. <ref>{{Cite news|title=Movie Review: 'Muna' suggests new career angle for Adesua Etomi-Wellington|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/367208-movie-review-muna-suggests-new-career-angle-for-adesua-etomi-wellington.html|language=en-GB|access-date=2020-05-07}}</ref> Wọ́n kà fíìmù náà sí ọ̀kan lára àwọn fíìmù tí wọ́n ń retí jùlọ kí wọ́n tó tú u jáde. <ref>{{Cite news|title=5 most anticipated films for December release|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/5-most-anticipated-films-for-december-release/25w52s1|language=en-US|access-date=2020-05-07|archivedate=2019-11-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191115125814/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/5-most-anticipated-films-for-december-release/25w52s1|deadurl=yes}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Adesua Etomi]] gẹ́gẹ́ bí Muna * Adam Huss gẹ́gẹ́ bí Tony * Massi Furlan gẹ́gẹ́ bí Adrian * Cesar d'La Torre gẹ́gẹ́ bí Alberto * Myles Cranford gẹ́gẹ́ bí Daniel * Robert Miano gẹ́gẹ́ bí Luca * Falz gẹ́gẹ́ bí ara rẹ̀ (ìfarahàn cameo) * [[Ebele Okaro]] * [[Onyeka Onwenu]] * Sharon Ifedi * Michael Cavalieri gẹ́gẹ́ bí Varrick * Jonny Williams * Mayling Ng gẹ́gẹ́ bí Brunildaa * Camille Winbush gẹ́gẹ́ bí Mindy * Steve Wilder gẹ́gẹ́ bí Oṣeto Oswald == Àkótán == Ìtàn náà dá lórí ọmọbìnrin Muna tí ìyá-ìyá rẹ̀ tọ́ dàgbà; ẹni tí ó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ ìkẹyìn tí ó yè nínú ìdílé náà. Ìfẹ́ Muna láti fún ara rẹ̀ àti ìyá-ìyá rẹ̀ ní ìgbésí ayé tó dára jù ní ilẹ̀ wàrà àti oyin yọrí sí àwọn ìwà àbùkù tí yóò yí ipa ọ̀nà padà. == Ìṣẹ̀dá == Àwọn àwòrán tí Adesua Etomi-Wellington ṣe àfihàn ìwà Muna tí ó ń ṣe eré ìjà ogun tàn kálẹ̀ lórí ojú ìwé àkọọ́lẹ̀ [[Instagram]] rẹ̀ ní oṣù Keje ọdún 2017. <ref>{{Cite news|title=Adesuwa Etomi Fierce, Furious in 'Muna'|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/06/15/adesuwa-etomi-fierce-furious-in-muna/|date=2019-06-14|journal=[[This Day]]|language=en-US|accessdate=2020-05-07}}</ref> <ref>{{Cite news|title=WATCH: Adesua Etomi shows off martial arts skills in 'Muna' trailer|url=https://lifestyle.thecable.ng/watch-adesua-etomi-shows-off-martial-arts-skills-in-muna-trailer/|date=2019-06-05|journal=[[TheCable]]|language=en-US|accessdate=2020-05-07}}</ref> Rapper Falz farahàn nínú ìfarahàn rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó ń ṣeré. Àwọn apá kan nínú fíìmù náà ni wọ́n yà ní [[California]] àti [[Los Angeles]], wọ́n sì parí yíya fíìmù náà ní oṣù kẹta ọdún 2017. <ref>{{Cite news|title=5 things you should know about movie featuring Adesua Etomi|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/muna-5-things-you-should-know-about-movie-featuring-adesua-etomi/0rcbxzq|date=2017-07-12|journal=[[Pulse Nigeria]]|language=en-US|accessdate=2020-05-07}}</ref> Sibẹsibẹ, a da itusilẹ fiimu naa duro fun ọdun meji siwaju ṣaaju ki o to jade ni ipari ni ọjọ 13 Oṣu kejila ọdun 2019. Wọ́n ṣí àfihàn fíìmù náà ní ọjọ́ kẹta oṣù kẹfà ọdún 2019. <ref>{{Cite news|title='Muna' official trailer proves that Adesua Etomi-Wellington is ready for global stage|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/muna-official-trailer-shows-that-adesua-etomi-is-ready-for-the-world/k7fdgen|date=2019-06-12|journal=[[Pulse Nigeria]]|language=en-US|accessdate=2020-05-07}}</ref> == Ọ́fíìsì títà àpótí == Fíìmù náà gba owó mílíọ̀nù mẹ́wàá ààbọ̀ ní ọjọ́ méjì àkọ́kọ́ rẹ̀ láti ìgbà tí wọ́n ti ṣe àgbékalẹ̀ rẹ̀. <ref>{{Cite news|title=3 female Nigerian filmmakers set to rule the box office in December 2019|url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/3-female-nigerian-filmmakers-set-to-rule-the-box-office-in-december-2019/0041j8q|date=2019-11-13|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|language=en-US|access-date=2020-05-07}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Nigerian Box Office: 'Muna' starring Adesua Etomi opens with N10 million|url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/nigerian-box-office-muna-starring-adesua-etomi-opens-with-n10-million/byt21nj|date=2019-12-11|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|language=en-US|access-date=2020-05-07}}</ref> Fíìmù náà kó gbogbo owó tó tó ₦30.4 mílíọ̀nù jọ ní ọ́fíìsì ìpolówó. == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} 58vtryl05uh2pukckf30hdtog7vyj88 Vuga 0 84617 637636 637475 2026-09-20T06:38:33Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637636 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" style="font-size: 125%; font-style: italic;" |Vuga ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Oludari ni | class="infobox-data" | Simi Opeodu |- class="infobox-data" ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Àwọn olùkópa | class="infobox-data" | Ramsey Nouah<br /><br /><br /><br /> Regina Askia<br /><br /><br /><br /> Segun Arinze<br /><br /><br /><br /> Jọ́ọ̀kì onírẹ̀lẹ̀<br /><br /><br /><br /> Chiwetalu Agu |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; white-space: normal;"> Ojo ifisile </div> | class="infobox-data" | |} '''''Vuga''''' jẹ́ fíìmù ìrìn-àjò oníṣe-ìyanu ti Nàìjíríà ti ọdún 2000, èyí tí Simi Opeodu darí rẹ̀. Ó sọ ìtàn ọkùnrin alágbára kan tí ó lo agbára àti ọgbọ́n rẹ̀ láti gba abúlé rẹ̀ là kúrò lọ́wọ́ ìhalẹ̀ àti ìpayà.<ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/throwbackthursday-do-you-remember-the-movie-vuga-id3357328.html|title=Do you remember the movie 'Vuga'?|date=January 12, 2016|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|access-date=November 10, 2018|archive-date=November 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181111133635/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/throwbackthursday-do-you-remember-the-movie-vuga-id3357328.html|url-status=dead|archivedate=November 11, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181111133635/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/throwbackthursday-do-you-remember-the-movie-vuga-id3357328.html|deadurl=yes}}</ref>Ní oṣù Kẹjọ ọdún 2018, wọ́n fi "Vuga", ẹni tí ó kó ipa pàtàkì nínú fíìmù náà, sínú àkójọ àwọn ohun-ìkópa mẹ́wàá tó dára jùlọ nínú àwọn fíìmù Nàìjíríà láàárín àwọn ọdún 1990 sí 2000. <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/10-memorable-nollywood-movie-characters-of-the-90s-and-2000s-id8708086.html|title=10 memorable Nollywood movie characters of the 90s & 2000s|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|date=9 August 2018|access-date=2018-11-10|archivedate=2018-11-11}}</ref> == Àwọn òṣèré == * Jọ́ọ̀kì onírẹ̀lẹ̀ * [[Chiwetalu Agu]] * [[Segun Arinze]] * [[Regina Askia-Williams|Regina Askia]] * Larry Koldsweat * [[Ramsey Nouah]] == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] ril2da5ty6zw6s7pec9kteh2ur77zss Awakọ Amẹrika 0 84621 637603 637479 2026-09-20T01:17:06Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637603 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |American Driver |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Poster_For_American_Driver.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Poster_For_American_Driver.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">American Driver Poster</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |[[:en:Moses_Inwang|Moses Inwang]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Screenplay by | class="infobox-data" |Patrick Nnamani |- ! scope="row" class="infobox-label" |Story by | class="infobox-data" |[[:en:Moses_Inwang|Moses Inwang]] Bode Ojo |- ! scope="row" class="infobox-label" |Produced by | class="infobox-data" |Bode Ojo |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |Evan King [[:en:Jim_Iyke|Jim Iyke]] [[:en:Nse_Ikpe_Etim|Nse Ikpe Etim]] [[:en:Ayo_Makun|Ayo Makun]] [[:en:Emma_Nyra|Emma Nyra]] [[:en:Nadia_Buari|Nadia Buari]] Anita Chris MCPC the Comedian Michael Tula Laura Heuston Johnny Dewan Melvin Oduah Andie Raven |- ! scope="row" class="infobox-label" |Cinematography | class="infobox-data" |[[:en:Okechukwu_Oku|Okechukwu Oku]] Tila Ben |- ! scope="row" class="infobox-label" |Edited by | class="infobox-data" |Tunde Bakare Obiajulu Coby Ejiagwa |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Production companies </div> | class="infobox-data" |<div>Sneeze Films Golden Icons Media Get Known Productions</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Distributed by | class="infobox-data" |Sneeze Films |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * February&nbsp;24,&nbsp;2017&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2017-02-24</span>)<ref><cite class="citation news cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="195">[https://thenet.ng/american-driver-starring-jim-iyke-ay-makun-and-nse-ikpe-etim-set-for-nigerian-cinemas/ "'American Driver' starring Jim Iyke, AY Makun and Nse Ikpe-Etim set for Nigerian cinemas"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="196">''[[The Netng|The NET]]''. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="198">Lagos, Nigeria. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="199">February 2, 2017. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="200">[https://web.archive.org/web/20170810090411/http://thenet.ng/2017/02/american-driver-starring-jim-iyke-ay-makun-and-nse-ikpe-etim-set-for-nigerian-cinemas/ Archived] from the original on August 10, 2017<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="201"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">August 11,</span> 2017</span>.</span></cite></ref> </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Running time</div> | class="infobox-data" |87 minutes |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |Nigeria |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |English |- ! scope="row" class="infobox-label" |Box office | class="infobox-data" |₦41,000,000 Naira<ref><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation news cs1">[https://web.archive.org/web/20200803070045/https://leadership.ng/2017/05/31/alakada-reloaded-makes-n25-million-3-days/ "'American Driver' Box Office Performance"]. </cite></ref> ($113,103.82) |} '''''American Driver''''' jẹ́ fíìmù eré apanilẹ́rìn-ín ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ọdún 2017 tí Bode Ojo, Moses Inwang, àti Patrick Nnamani kọ, Moses Inwang sì darí rẹ̀, àwọn akọrin bíi Evan King, [[Jim Iyke]], Anita Chris, [[Nse Ikpe-Etim|Nse Ikpe Etim]], McPc, Apanilẹ́rìn-ín, [[Emma Nyra]], Laura Heuston, àti [[Ayo Makun]] ló sì kópa nínú rẹ̀. Fíìmù náà bẹ̀rẹ̀ ní [[Nàìjíríà]] ní ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù kejì ọdún 2017. <ref>{{Cite news|url=http://www.pulse.ng/movies/moses-inwangs-american-driver-to-premiere-on-february-24-id6241572.html|title=Moses Inwang"s "American Driver" to premiere on February 24|first=Chidumga|last=Izuzu|date=17 February 2017|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|access-date=11 August 2017|archivedate=10 August 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170810054005/http://www.pulse.ng/movies/moses-inwangs-american-driver-to-premiere-on-february-24-id6241572.html|deadurl=yes}}</ref> Ó gba owó tó ju ₦Mílíọ̀nù 41 Naira lọ, ó sì wà ní ipò #8 ní ọdún 2017, ó sì wà ní ipò #44 ní gbogbo ìgbà ní Nigerian Box Office. Fíìmù náà gba àmì ẹ̀yẹ eré apanilẹ́rìn-ín tó dára jùlọ ní ayẹyẹ fíìmù àwọn ènìyàn ní oṣù kẹfà ọdún 2017. Wọ́n tú ''American Driver'' sílẹ̀ ní Amẹ́ríkà ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dógún oṣù kẹsàn-án ọdún 2020 lórí Amazon Prime Video . == Ìtàn ìtàn náà == Jack Curry jẹ́ ọ̀dọ́kùnrin ará Amẹ́ríkà kan tí ó gba iṣẹ́ láti máa wakọ̀ gbé àwọn gbajúmọ̀ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lọ síbi ayẹyẹ àmì-ẹ̀yẹ G.I.A.M.A, èyí tí ó ń ṣe láti lè wù ọ̀gá rẹ̀, Kate (Anita Chris). Nígbà tí ó wà lójú ọ̀nà, ó gbìyànjú láti di ọ̀rẹ́ pẹ̀lú òṣèré Jim Iyke, ẹni tí kò fẹ́ kí ẹnikẹ́ni yọ ọ́ lẹ́nu. == Àwọn òṣèré ==  {{Div col}} * Evan King as Jack Curry * [[Jim Iyke]] as himself * Anita Chris as Kate * [[Nse Ikpe Etim]] as herself * [[Ayo Makun]] as himself * [[Emma Nyra]] as herself * McPc the Comedian as Sunny * [[Nadia Buari]] as herself * Laura Heuston as Mrs. Curry * Michael Tula as Philip * [[Melvin Oduah]] as himself * Johnny Dewan as Indian Restaurant Manager * Andie Raven as Dr. Raven * Vickey Dempsy Burns as Nurse *Mrs. Curr as Melvin Oduah *Tila Ben as Rapping Neighbor *Amarachi Odinma as Female Job Interviewer *Dami Oyesanya as GIAMA Executive 1 *Alex Mouth as Jail Cell Member *Murphy Serge as Boko Man *Curtis John Miller as Security Officer 2 *Johnathan Michael Gustov Lemon as Security Officer 1 {{Div col end}} == Ìtújáde == === Ìtẹ̀jáde eré orí ìtàgé ti Nàìjíríà === ''American Driver'' ṣe afihan ere ifihan rẹ ni Nigeria ni ọjọ kẹrinlelogun, oṣu keji, ọdun 2017 si awọn ile sinima jakejado orilẹ-ede naa. === Ìtújáde Amẹ́ríkà === Ní ọdún 2017, ''American Driver'' kópa ní New York City ní ìparí ọ̀sẹ̀ ti June 2 sí June 4 ní The People's Film Festival ó sì gba àmì ẹ̀yẹ eré apanilẹ́rìn-ín tó dára jùlọ. Wọ́n dá ''American Driver'' sílẹ̀ ní Amẹ́ríkà ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dógún oṣù kẹsàn-án ọdún 2020 lórí Amazon Prime Video . == Àkókò ìgbalejò == ''Cinema Pointer'' pe fiimu naa ni "Tuntun. Arinrin. Idanilaraya." <ref>{{Cite web|archivedate=26 October 2020}}</ref> === Ọ́fíìsì títà àpótí === Àwọn ènìyàn Nàìjíríà gbà fíìmù náà. ''American Driver'' bẹ̀rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí eré apanilẹ́rìn-ín àkọ́kọ́, ó ṣeré fún ohun tó lé ní oṣù mẹ́fà ní àwọn ilé sinimá ní Nàìjíríà, ó sì gba owó tó lé ní ₦Mílíọ̀nù 41 Naira ní ilé iṣẹ́ ìpolówó ọjà. <ref>{{Cite news|url=https://leadership.ng/2017/05/31/alakada-reloaded-makes-n25-million-3-days/|title=Alakada Reloaded Makes N25 million in 3 Days &#124; Leadership Newspaper|access-date=2019-08-20|archivedate=2020-08-03|newspaper=[[Leadership (newspaper)|Leadership]]}}</ref> === Àwọn Àpótí Ìrìnàjò === ''American Driver'' gba àmì ẹ̀yẹ eré apanilerin tó dára jùlọ ní ayẹyẹ fíìmù àwọn ènìyàn ní ọdún 2017. Wọ́n tún yan fíìmù náà fún "Àwòrán Àwòrán Ọdún" níbi Àmì Ẹ̀yẹ Nollywood Tó Dáa Jùlọ ní ọdún 2017. <ref>{{Cite web|archivedate=2020-10-26}}</ref> Òṣèré Evan King gba àmì ẹ̀yẹ òṣèré apanilẹ́rìn-ín tó dára jùlọ fún iṣẹ́ rẹ̀ nínú eré ''American Driver'' ní ayẹyẹ fíìmù àti tẹlifíṣọ̀n ti US China International Cultural Arts 2019. == Wo tun == * Àkójọ àwọn fíìmù Nàìjíríà ti ọdún 2017 == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] r756zmow63ygt55d8punmu6fx05dr65 Ìwé Ìròyìn Àwọn Mẹ́ta 0 84624 637648 637482 2026-09-20T07:28:02Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637648 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" style="font-size: 125%; font-style: italic;" |Ìwé Ìròyìn Àwọn Mẹ́ta ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Oludari ni | class="infobox-data" | Bright Wonder Obasi |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Ti a kọ nipasẹ | class="infobox-data" | Bright Wonder Obasi |- class="infobox-data" ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Olùgbéjáde láti ọwọ́ | class="infobox-data" | Bright Wonder Obasi |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Àwọn olùkópa | class="infobox-data" | [[Kalu Ikeagwu]] |- style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0;" ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0;"> Ìṣẹ̀dá<br /><br /><br /><br /> ilé-iṣẹ́</div> | class="infobox-data" |<div style="vertical-align: middle;"> Ilé-iṣẹ́ Fíìmù Gíga</div> |- class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; white-space: normal;"> Ojo ifisile </div> | class="infobox-data" | |} '''Ìwé ìrántí nípa àwọn mẹ́ta''' jẹ́ fíìmù eré apanilẹ́rìn-ín ilẹ̀ Nàìjíríà ti ọdún 2015, tí Bright Wonder Obasi kọ, ṣe àti darí. Àwọn fíìmù yìí ni [[Kalu Ikeagwu]] àti OAP, Big Mo kópa nínú wọn. Wọ́n ṣe àfihàn fíìmù náà ní [[Silverbird Group|Silverbird]] Cinema ní Abuja, láti ọjọ́ kẹrìndínlógún sí ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹfà ọdún 2015. == Àkótán == Fiimu yii n sọ itan awọn ọdọmọkunrin mẹta ti wọn bẹrẹ irin-ajo lati wa aṣeyọri. Bi o tilẹ jẹ pe awọn obi wọn jẹ Kristiani ti wọn si dagba ninu ile ti o gbagbọ ninu Kristi, ifẹ nla lati ni aṣeyọri n ru wọn soke, wọn si ti pinnu lati ṣe ohunkohun ti o ba gba lati le bọ kuro ninu ipo osi. == Àwọn òṣèré == * [[Kalu Ikeagwu]] * Ńlá Mo * Bright Wonder Obasi * Osas Iyamu * Iyke Adiele * Apel Orduen == Ìṣẹ̀dá == Iṣelọpọ Awọn Situdio Fiimu Giga == Ìtújáde == ''Ìwé Ìròyìn ti Triplet'' ni a ṣe afihan rẹ̀ ní ọjọ́ kẹrìndínlógún, ọjọ́ kẹtàdínlógún, àti ọjọ́ kejìdínlógún oṣù kẹfà ọdún 2015, ní [[Silverbird Group|Silverbird Cinema]], Abuja.  == Ẹ̀bùn == {| class="wikitable" |+ !Ọdún ! Ẹ̀bùn ! Ẹ̀ka |- | 2015 | Àwọn Ẹ̀bùn Nollywood Tó Dáa Jùlọ 2015 | Oṣere ti o ni ileri julọ - Osas Iyamu <ref name="B2015">{{Cite news|last=lawal|first=fuad|date=2015-12-14|title=See full list of winners|url=https://www.pulse.ng/lifestyle/events/best-of-nollywood-awards-2015-see-full-list-of-winners/ywx13ye|access-date=2022-01-03|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|language=en|archivedate=2017-08-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170807154159/http://www.pulse.ng/events/best-of-nollywood-awards-2015-see-full-list-of-winners-id4459200.html|deadurl=yes}}</ref> |- | 2015 | Àwọn Ẹ̀bùn Nollywood Tó Dáa Jùlọ 2015 | Fíìmù Àwàdà Tó Dáa Jùlọ <ref name="B2015" /> |} == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] 4kdjlni868t59e5sy94brbxt8x9ksqj Ile-iwosan Ijọba apapọ, Daura 0 84633 637617 637491 2026-09-20T03:28:14Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637617 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" ! colspan="2" class="infobox-above fn org" |Federal Medical Centre |- | colspan="2" class="infobox-image" |<mapframe zoom="13" align="center" frameless="1" height="200" width="250">[ {"properties":{"title":"Federal Medical Centre, Daura","fill-opacity":0.1,"stroke":"#525252","stroke-width":3,"fill":"#dbdbdb"},"type":"ExternalData","service":"geoshape","ids":"Q133885687"}, {"properties":{"stroke-width":3,"stroke":"#525252","title":"Federal Medical Centre, Daura"},"type":"ExternalData","service":"geoline","ids":"Q133885687"}, {"type":"Feature","geometry":{"coordinates":[8.309165,13.0357479],"type":"Point"},"properties":{"marker-color":"#919090","title":"Federal Medical Centre, Daura","marker-symbol":"hospital"}} ]</mapframe><div class="infobox-caption"></div> |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color: #efefef; color: inherit;" |Geography |- ! scope="row" class="infobox-label" |Location | class="infobox-data" |[[:en:Daura|Daura]], [[:en:Northern_Nigeria|Northern]], [[:en:Katsina_State|Katsina State]], Nigeria |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color: #efefef; color: inherit;" |Organisation |- ! scope="row" class="infobox-label" |[[:en:Hospital#Types|Type]] | class="infobox-data category" |[[:en:Hospital#General|General]] |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color: #efefef; color: inherit;" |Services |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; ">[[:en:Emergency_department|Emergency department]]</div> | class="infobox-data" |Available |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color: #efefef; color: inherit;" |Links |- ! scope="row" class="infobox-label" |Lists | class="infobox-data" |[[:en:List_of_hospitals_in_Nigeria|Hospitals in Nigeria]] |} '''Federal Medical Centre Daura''' jẹ ile-iwosan [[Àjọṣepọ̀|ijọba apapọ]] ni [[Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Daura|Daura]], [[Ìpínlẹ̀ Katsina|Ipinle Katsina]], Nigeria. Olórí Ìṣègùn (CMD) ni Umar Faruk Abdumajid. == Ìtàn == Lẹ́yìn tí wọ́n fọwọ́ sí ìwé-òfin kan, wọ́n gbé ipò Ilé-ìwòsàn Àpapọ̀ ti Daura ga ní kíkún láti sọ ọ́ di Ilé-iṣẹ́ Ìtọ́jú ti Àpapọ̀ (Federal Medical Centre) ní ọdún 2023. <ref>{{Cite news|title=Daura gets Federal Medical Centre|url=https://thesun.ng/daura-gets-federal-medical-centre/?amp|location=Lagos, Nigeria|access-date=2025-04-02}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Reps Plead For Federal Medical Centre In Daura|url=https://von.gov.ng/reps-plead-for-federal-medical-centre-in-daura/|access-date=2025-04-02|archivedate=2025-04-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250402124603/https://von.gov.ng/reps-plead-for-federal-medical-centre-in-daura/|deadurl=yes}}</ref> Ijọba ipinlẹ Katsina fi aadọta hektari ilẹ fun Ile-iṣẹ Ilera ti Apapo fun ikole ati imuse iṣẹ naa. <ref>{{Cite news|location=Lagos, Nigeria}}</ref> == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] 1f1b3jr4fveevknuvcq2ezz0de1ikmy Hossam hassan 0 84641 637614 637499 2026-09-20T03:15:48Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637614 wikitext text/x-wiki <nowiki>{Short description|Egyptian football manager (born 1966)}} </nowiki>{{for-multi|the Egyptian footballer born in 1989|Hossam Hassan (footballer, born 1989)|the Egyptian footballer born in 1993|Hossam Hassan (footballer, born 1993)}} {{Use dmy dates|date=May 2026}}{{Infobox football biography|name=Hossam Hassan|image=Hossam Hassan.png|caption=Hassan in 2018|full_name=Hossam Hassan Hassanin Hassan|birth_date={{birth date and age|1966|8|10|df=y}}|birth_place=[[Helwan]], [[Cairo Governorate|Cairo]], Egypt|height=1.78 m|position=[[Striker (association football)|Striker]]|currentclub=[[Egypt national football team|Egypt]] (manager)|youthyears1=1975–1984|youthclubs1=[[Al Ahly SC|Al Ahly]]|years1=1984–1990|clubs1=[[Al Ahly SC|Al Ahly]]|caps1=78|goals1=31|years2=1990–1991|clubs2=[[PAOK FC|PAOK]]|caps2=19|goals2=5|years3=1991–1992|clubs3=[[Neuchâtel Xamax FCS|Neuchâtel Xamax]]|caps3=8|goals3=3|years4=1992–1999|clubs4=[[Al Ahly SC|Al Ahly]]|caps4=153|goals4=78|years5=1999–2000|clubs5=[[Al Ain FC|Al Ain]]|caps5=10|goals5=3|years6=2000–2004|clubs6=[[Zamalek SC|Zamalek]]|caps6=61|goals6=38|years7=2004–2006|clubs7=[[Al Masry SC|Al Masry]]|caps7=47|goals7=15|years8=2006–2007|clubs8=[[Tersana SC|Tersana]]|caps8=21|goals8=6|years9=2007–2008|clubs9=[[Al Ittihad Alexandria Club|Al Ittihad Alexandria]]|caps9=5|goals9=0|totalcaps=402|totalgoals=179|nationalyears1=1985–2006|nationalteam1=[[Egypt national football team|Egypt]]|nationalcaps1=[[List of men's footballers with 100 or more international caps|177]]|nationalgoals1=[[List of international goals scored by Hossam Hassan|69]]|manageryears1=2008|managerclubs1=[[Al Masry SC|Al Masry]]|manageryears2=2009|managerclubs2=[[Telecom Egypt SC|Telecom Egypt]]|manageryears3=2009–2011|managerclubs3=[[Zamalek SC|Zamalek]]|manageryears4=2011|managerclubs4=[[Ismaily SC|Ismaily]]|manageryears5=2012|managerclubs5=[[Al Masry SC|Al Masry]]|manageryears6=2013|managerclubs6=[[Misr Lel Makkasa SC|Misr Lel Makkasa]]|manageryears7=2013–2014|managerclubs7=[[Jordan national football team|Jordan]]|manageryears8=2014|managerclubs8=[[Zamalek SC|Zamalek]]|manageryears9=2014–2015|managerclubs9=[[Al Ittihad Alexandria Club|Al Ittihad Alexandria]]|manageryears10=2015–2018|managerclubs10=[[Al Masry SC|Al Masry]]|manageryears11=2018–2019|managerclubs11=[[Pyramids FC|Pyramids]]|manageryears12=2019–2020|managerclubs12=[[Smouha SC|Smouha]]|manageryears13=2020–2022|managerclubs13=[[Al Ittihad Alexandria Club|Al Ittihad Alexandria]]|manageryears14=2022|managerclubs14=[[Al Masry SC|Al Masry]]|manageryears15=2022–2023|managerclubs15=[[Al Masry SC|Al Masry]]|manageryears16=2024|managerclubs16=[[Modern Future FC|Modern Future]]|manageryears17=2024–|managerclubs17=[[Egypt national football team|Egypt]]|medaltemplates={{MedalSport|Men's [[association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|EGY}}}} {{MedalCompetition|[[Africa Cup of Nations]]}} {{Medal|W|[[1986 Africa Cup of Nations|1986 Egypt]]|}} {{Medal|W|[[1998 Africa Cup of Nations|1998 Burkina Faso]]|}} {{Medal|W|[[2006 Africa Cup of Nations|2006 Egypt]]|}} {{MedalCompetition|[[African Games]]}} {{MedalGold|[[Football at the 1987 All-Africa Games|1987 Nairobi]]|}} {{MedalCompetition|[[FIFA Arab Cup]]}} {{Medal|W|[[1992 Arab Cup|1992 Syria]]|}}}}'''Hossam Hassan Hassanin Hassan''' Ó jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Egypt tí ó jẹ́ olùkọ́ni nínú eré bọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá àti agbábọ́ọ̀lù tẹ́lẹ̀ rí tí ó máa ń gbà bọ́ọ̀lù ní ipò agbábọ́ọ̀lù iwájú (striker).<ref name="FIFA-Egypt">{{cite web|url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/pdf/SquadLists-English.pdf|title=FIFA World Cup 2026™ – Squad List: Egypt (EGY)|publisher=FIFA|page=17|date=2 June 2026|access-date=2 June 2026|archive-date=2 June 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260602035422/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/pdf/SquadLists-English.pdf|url-status=live}}</ref> ''Lọ́wọ́lọ́wọ́ báyìí, òun ni olùkọ́ni àgbà fún ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù orílẹ̀-èdè Egypt, wọ́n sì ti fún un ní orúkọ-ògo pé "General ti Egypt""''.<ref name="vetogate.masr.qualifiers">{{Cite news|script-title=ar:تفاصيل جديدة في مبادرة الصلح بين حسام حسن وإمام عاشور للعودة للمنتخب|trans-title=New details regarding the reconciliation initiative between Hossam Hassan and Emam Ashour for a return to the national team|url=https://www.vetogate.com/5389371|access-date=12 July 2026|work=Veto Gate|language=ar|archive-date=14 July 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260714043608/https://www.vetogate.com/5389371|url-status=live}}</ref> Gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó mọ̀ nípa gbígba góòlù, òun ni agbábọ́ọ̀lù tí ó ti gba góòlù púpọ̀ jùlọ nínú ìtàn orílẹ̀-èdè Egypt, pẹ̀lú àpapọ̀ góòlù 69 nínú eré 177 tí ó ti kópa nínú rẹ̀.<ref name="HH">[https://web.archive.org/web/20140411031415/http://www.fifa.com/world-match-centre/news/newsid/106/577/9/index.html More goals than caps] (FIFA.com)</ref><ref name="Hossam Hassan RSSSF">{{cite web|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hassan-intl.html|title=Hossam Hassan – Century of International Appearances|publisher=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]]|date=30 July 2020|access-date=18 August 2020|archive-date=3 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210603083532/http://www.rsssf.com/miscellaneous/hassan-intl.html|url-status=live}}</ref> Arákùnrin rẹ̀ tí wọ́n jọ jẹ́ ìbejì, Ibrahim, náà jẹ́ agbábọ́ọ̀lù ọ̀jọ̀gbọ́n, wọ́n sì jọ ṣeré fún àwọn ẹgbẹ́ kan náà fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà nínú iṣẹ́ wọn gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù.<ref name="ironman">[https://web.archive.org/web/20090531072324/http://www.fifa.com/classicfootball/stories/doyouremember/news/newsid=1043446.html#hassan+egypts+iron Hassan, Egypt's iron man]; FIFA.com</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20100215215210/http://www.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1169316.html The game's terrible twins]; FIFA.com, 12 February 2010</ref> Hassan kópa fún ẹgbẹ́ orílẹ̀-èdè rẹ̀ nínú ìdíje FIFA World Cup ti ọdún 1990 àti nínú ìdíje Africa Cup of Nations ní ìgbà méje ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Wọ́n kà á sí ọ̀kan lára ​​àwọn agbábọ́ọ̀lù tí ó dára jùlọ nínú ìtàn bọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá ní ilẹ̀ Áfíríkà, òun sì ni ẹni kẹẹ̀ẹ́dógún tí ó ti kópa nínú eré bọ́ọ̀lù àgbáyé fún àwọn ọkùnrin ní ìgbà púpọ̀ jùlọ. Gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó mọ̀ nípa gbígba góòlù, òun wà ní ipò kejì nínú àtòjọ àwọn agbábọ́ọ̀lù tí ó ti gba góòlù púpọ̀ jùlọ nínú ìtàn Lígì Premier ti Egypt. Wọ́n ka Hassan sí ọ̀kan lára ​​àwọn agbábọ́ọ̀lù tí ó dára jùlọ tí Egypt ti ní rí<ref name="BR">{{citation|url=https://bleacherreport.com/articles/1781781-the-50-greatest-african-players-of-all-time|title=''The 50 Greatest African Players of All Time''|access-date=5 May 2026|archive-date=19 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220619062912/https://bleacherreport.com/articles/1781781-the-50-greatest-african-players-of-all-time|url-status=live}}</ref> == Iṣẹ́ ní ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù == Yàtọ̀ sí àwọn àkókò díẹ̀ tí ó lò ní òkè-òkun ní Switzerland àti Greece, Hassan gbá bọ́ọ̀lù ní pàtàkì fún ẹgbẹ́ ìlú rẹ̀ àti ẹgbẹ́ tí ó ní àṣeyọrí jùlọ ní Áfíríkà, ìyẹn Al Ahly SC ti Cairo; ó bẹ̀rẹ̀ sí ní gbá bọ́ọ̀lù fún ẹgbẹ́ àkọ́kọ́ nígbà tí ó wà ní ọmọ ọdún méjìdínlógún, ó sì gbá eré ìparí rẹ̀ fún ẹgbẹ́ náà ní ọdún mẹ́rìndínlógún lẹ́yìn náà. Ó wà ní ipò kìíní nínú ẹgbẹ́ náà ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ apá, ó sì gba àmì-ẹ̀yẹ mọ́kànlélógún (25) lápapọ̀ pẹ̀lú wọn, títí kan àmì-ẹ̀yẹ liigi mọ́kànlá; òun jẹ́ ọ̀kan lára ​​àwọn agbábọ́ọ̀lù méjì péré tí ó ti gba góòlù nínú eré ìdíje pàtàkì (derby) fún àwọn ẹgbẹ́ méjèèjì. Nígbà tí ó wà ní Neuchâtel Xamax ní Switzerland, wọ́n rántí rẹ̀ jùlọ fún gbígba góòlù mẹ́rin nínú eré kan lòdì sí Celtic ní ìdíje UEFA Cup ti ọdún 1991–92. Ní ọdún 2000, nígbà tí ó ti pé ọmọ ọdún mẹ́rìnlélógójì (34), Hassan fi Al-Ahly sílẹ̀ láti lọ gbá bọ́ọ̀lù fún Al Ain SCC.<ref name=":1">{{Cite web|last=Salem|first=Nadia|title=Gone from the cup but not forgotten: Hossam Hassan, Egypt’s national football coach|url=https://www.madamasr.com/en/2026/07/09/feature/society/gone-from-the-cup-but-not-forgotten-hossam-hassan-egypts-national-football-coach/|access-date=2026-07-12|website=Mada Masr|language=en-US}}</ref> Ní ìgbà ẹ̀ẹ̀rùn ọdún 2000, Hassan kó lọ sí Zamalek, ó sì gba àmì-ẹ̀yẹ liigi Egyptian Premier League nígbà mẹ́ta (ní ọdún 2000–01, 2001–02 àti 2003–04) pẹ̀lú ẹgbẹ́ ńlá ti Cairo yìí, pẹ̀lú àmì-ẹ̀yẹ Egypt Cup ti ọdún 2002 àti Egyptian Super Cup ti ọdún 2001 àti 2002. Ní ìpele ilẹ̀ Áfíríkà, Hassan gba àwọn ife-ẹ̀yẹ wọ̀nyí pẹ̀lú Zamalek: CAF Champions League ti ọdún 2002, CAF Super Cup ti ọdún 2003, UAFA Club Cup ti ọdún 2003 àti Saudi-Egyptian Super Cup ti ọdún 2003. Ó gba góòlù mẹ́rin fún ẹgbẹ́ rẹ̀ nínú eré ìdíje pàtàkì ti Cairo (Cairo derby), ó sì gba góòlù àádọ́ta (50) fún Zamalek nínú gbogbo àwọn ìdíje. Lẹ́yìn náà, ní ọdún 2004, ó kó lọ sí Al Masry SC, Tersana àti Al-Ittihad Al-Sakndary ní títẹ̀lé ara wọn, nígbà tí ó sì ń bá a lọ láti máa gba góòlù lọ́pọ̀lọpọ̀. Ó fẹ̀yìntì nígbà tí ó ti fẹ́rẹ̀ẹ́ pé ọmọ ọdún méjìlélógójì (42), lẹ́yìn tí ó ti lo ọ̀pọ̀lọpọ̀ àkókò rẹ̀ pẹ̀lú arákùnrin rẹ̀ Ibrahim, títí kan ní òkè-òkun.<ref name=":2">{{cite web|url=https://www.sadanews.ps/en/news/326385.html|title=After the Coastal Dispute.. Hossam Hassan Officially Divorces His First Wife|publisher=Sada News|date=17 August 2026}}</ref> == Iṣẹ́ ní ìpele àgbáyé == Ní ìbẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ bọ́ọ̀lù rẹ̀, Hassan, tí ó jẹ́ ọmọ ọdún ogún, wà lára ​​ẹgbẹ́ tí ó gba ife ẹ̀yẹ Africa Cup of Nations ti ọdún 1986 ní Egypt; bótilẹ̀jẹ́pé kò sí lára ​​àwọn tí wọ́n kọ́kọ́ bẹ̀rẹ̀ eré náà, ó gba ife ẹ̀yẹ ilẹ̀ Áfíríkà àkọ́kọ́ rẹ̀ pẹ̀lú orílẹ̀-èdè rẹ̀. Ó kópa fún orílẹ̀-èdè rẹ̀ ní ìdíje FIFA World Cup ti ọdún 1990, níbi tí ó ti ran ẹgbẹ́ Pharaohs lọ́wọ́ láti ní èsì dọ́gba ní ìgbà méjì, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n pàdánù pẹ̀lú àmì ayò 0–1 lọ́wọ́ England. Ibrahim náà jẹ́ ọ̀kan lára ​​àwọn tí wọ́n máa ń bẹ̀rẹ̀ eré nígbà gbogbo. Ní ọdún 1992, Hassan gba ife ẹ̀yẹ FIFA Arab Cup pẹ̀lú Egypt, níbi tí ó ti gba àmì ayò tí ó fún wọn ní ìṣẹ́gun nínú eré ìparí lòdì sí Saudi Arabia. Hassan tún ṣojú ẹgbẹ́ Pharaohs nínú ìdíje Africa Cup of Nations ní ìgbà méje. Ó parí gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára ​​àwọn tí ó gba àmì ayò púpọ̀ jùlọ nínú ìdíje ọdún 1998 ní Burkina Faso pẹ̀lú àmì ayò méje, ó sì ṣe aṣáájú fún Egypt láti gba ife ẹ̀yẹ kẹrin wọn; èyí pẹ̀lú gbígba àmì ayò mẹ́ta (hat-trick) tí a ó máa rántí títí láé lòdì sí Zambia àti àmì ayò méjì pàtàkì nínú ìdíje ìpele kejì-sí-ìkẹyìn (semi-final) lòdì sí Burkina Faso..<ref name=":1" /> Ní ọdún 2000, Hassan ṣe aṣáájú fún Egypt ní ìdíje Africa Cup of Nations ti ọdún 2000, ó sì parí gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù tí ó gba àmì ayò púpọ̀ jùlọ fún ẹgbẹ́ náà pẹ̀lú àmì ayò mẹ́ta. Ó gba àmì ayò lòdì sí Zambia, Senegal, àti Burkina Faso, ó sì ran ẹgbẹ́ Pharaohs lọ́wọ́ láti wà ní ipò kìíní nínú ẹgbẹ́ wọn kí wọ́n tó jáde kúrò nínú ìdíje ní ìpele mẹ́rin-sí-ìkẹyìn (quarter-final). Ní ​​ọdún 2001, FIFA dá Hassan mọ̀ ní òṣìṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù ọkùnrin tí ó ti kópa nínú eré orílẹ̀-èdè ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà jùlọ lágbàáyé ní àkókò yẹn. Ààrẹ FIFA, Sepp Blatter, bu ọlá fún un ní Cairo pẹ̀lú àmì ọwọ́ "World Dean of Players" (aṣáájú àwọn agbábọ́ọ̀lù àgbáyé). Nígbà tí ó pé ọmọ ọdún 40, Hassan jẹ́ olórí ẹgbẹ́ orílẹ̀-èdè ní ìdíje African Cup of Nations ti ọdún 2006; ó kópa ní ìgbà mẹ́ta, ó sì gba àmì ayò kan fún orílẹ̀-èdè tí ó gbàlejò ìdíje náà, níbi tí ó ti gba ife ẹ̀yẹ kẹta rẹ̀ nínú àwọn ìdíje ilẹ̀ Áfíríkà. Hassan ni agbábọ́.<ref>{{Cite web|last=Abbas|first=Farah|date=2026-07-04|title=Who Is Hossam Hassan, the Man Leading Egypt’s World Cup Dream? {{!}} Egyptian Streets|url=https://egyptianstreets.com/2026/07/04/who-is-hossam-hassan-the-man-leading-egypts-world-cup-dream/|access-date=2026-07-12|language=en-US|archive-date=14 July 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260714041847/https://egyptianstreets.com/2026/07/04/who-is-hossam-hassan-the-man-leading-egypts-world-cup-dream/|url-status=live}}</ref> == Iṣẹ́ olùkọ́ni == Ni ọjọ́ kọkandinlọgbọn oṣu Keji ọdun 2008, wọn yan Hassan gẹgẹbi oludari gbogbogbo ati olukọni agba fun ẹgbẹ agbabọọlu rẹ tẹlẹ, Al Masry.<ref>{{cite web|url=http://www.yallakora.com/english/news/details.aspx?id=39774&Catid=1|title=Hossam Hassan appointed as El-Masri Coach|publisher=Yallakora|access-date=29 February 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20090818133504/http://www.yallakora.com/english/news/details.aspx?id=39774&Catid=1|archive-date=18 August 2009|url-status=dead}}</ref> Wọn yọ ọ kuro lẹhin ti ẹgbẹ rẹ padanu pẹlu ami ayo 2–0 si JSM Béjaïa ninu idije North African Cup Winners Cup ti ọdun 2008; lakoko ere yii, o kọlu oṣiṣẹ ere kẹrin o si ṣe awọn ami ti ko dara si awọn oluwo lati orilẹ-ede Algeria.<ref>{{cite web|url=https://www.lexpression.dz/sports/lopinion-publique-egyptienne-indignee-61159|title=L’opinion publique égyptienne indignée|publisher=L'Expression|language=fr|date=29 December 2008}}</ref> Ni ọdun 2009, wọn yan an gẹgẹbi olukọni agba fun Itesalat.<ref>{{Cite web|url=http://www.africansoccerunion.com/index.php?option=com_content&view=article&id=105298:hossam-hassan-resigns-as-telecom-manager|title=Hossam Hassan resigns as Telecom manager|access-date=30 November 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091102155854/http://www.africansoccerunion.com/index.php?option=com_content&view=article&id=105298:hossam-hassan-resigns-as-telecom-manager&catid=510:featured-listings|archive-date=2 November 2009|url-status=usurped}}</ref> Lẹhin ti wọn yọ olukọni lati ilu France, Henri Michel, kuro ni ipo rẹ, wọn yan Hassan gẹgẹbi oludari ẹgbẹ Zamalek, eyi ti o jẹ ẹgbẹ rẹ tẹlẹ, ni ọjọ́ kọkandinlọgbọn oṣu Kọkanla ọdun 2009.<ref>{{Cite web|date=2009-11-30|title=Zamalek sack Michel|url=https://mg.co.za/news/south-africa/2009-11-30-zamalek-sack-michel/|access-date=2026-09-04|website=[[Mail & Guardian]]|language=en-ZA|agency=[[Agence France-Presse]]}}</ref> Ere akọkọ rẹ gẹgẹbi oludari waye ni ọjọ́ kẹta oṣu Kejila, eyi ti o pari pẹlu ijatil 1–2 ni ita gbangba lodi si Haras El Hodood; ere yii fa ariyanjiyan nitori pe oṣere ẹgbẹ alatako, Ahmed Eid Abdel Malek, ko yẹ ki o kopa ninu ere naa nitori pe wọn ti yọ ọ kuro ninu ere ti tẹlẹ (sibẹsibẹ, Abdel Malek kopa ninu ere naa, o si gba ami ayo akọkọ wọle fun Hodood)). Iṣẹgun akọkọ Hassan pẹlu Zamalek waye ni ọjọ́ kejila oṣu yẹn, lodi si Al-Masry (pẹlu ami ayo 3–0). Ninu awọn ere mejila, o mu ẹgbẹ naa goke lati ipo kẹrinla si ipo keji, nibi ti wọn ti padanu ere kan ṣoṣo ti wọn si fa ere kan. Lẹhinna, o ṣiṣẹ fun igba diẹ pẹlu awọn ẹgbẹ bii Ismaily, Al Masry, ati Misr Lel Makkasa. O wa di olukọni agba fun ẹgbẹ orilẹ-ede Jordan, nibi ti o ti dari wọn lakoko idije yiyan fun Ife Agbaye FIFA ti ọdun 2014, pẹlu ipele karun ti AFC lodi si Uzbekistan, ati ere 'play-off' laarin AFC ati CONMEBOL lodi si Uruguay. Nigba ti o ya, o pada si Egypt lati kọni fun Zamalek, Al Ittihad Alexandria, ati lẹhinna Al Masry lati ọdun 2015 si 2018; lakoko yii, o de ipele ipari ti idije Egypt Cup ni ọdun 2017, ati ipele ologbele-ipari ti idije CAF Confederation Cup ni ọdun 2018. Lẹhinna, o dari awọn ẹgbẹ Pyramids ati Smouha, ṣaaju ki o to pada lati kọni fun Al Ittihad Alexandria ni oṣu Kẹwa ọdun 2020.<ref>{{cite web|url=https://www.kingfut.com/2020/10/13/hossam-hassan-joins-ittihad-of-alexandria/|title=Ittihad of Alexandria re-appoint Hossam Hassan as manager|website=kingfut.com|date=13 October 2020|access-date=15 October 2020|archive-date=16 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201016231734/https://www.kingfut.com/2020/10/13/hossam-hassan-joins-ittihad-of-alexandria/|url-status=live}}</ref> Nítorí àwọn ìdí tí a kò sọ ní gbangba, ó fi ẹgbẹ́ Al-Ittihad Alexandria sílẹ̀, lẹ́yìn náà ó padà sí Al-Masry fún ìgbà kẹrin ní ọjọ́ 30 oṣù Karùn-ún ọdún 2022.<ref>{{Cite web|url=https://www.kingfut.com/2022/05/30/al-masry-appoint-hossam-hassan/|title=OFFICIAL: Al Masry re-appoint Hossam Hassan as head coach for fourth time|publisher=KingFut|date=30 May 2022|access-date=7 May 2023|archive-date=7 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507151305/https://www.kingfut.com/2022/05/30/al-masry-appoint-hossam-hassan/|url-status=live}}</ref> Lẹ́yìn tí ó fi ẹgbẹ́ náà sílẹ̀ ní òpin àsìkò ìdíje, Hassan padà sí Al-Masry fún ìgbà karùn-ún ní oṣù Kejìlá ọdún 2022<ref>{{Cite web|title=Hossam Hassan appointed as Masry's new coach for 5th stint|url=https://english.ahram.org.eg/News/482621.aspx|date=22 December 2022|website=Al-Ahram|access-date=7 May 2023|archive-date=2 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230502192406/https://english.ahram.org.eg/News/482621.aspx|url-status=live}}</ref>Ní oṣù Karùn-ún ọdún 2023, wọ́n yọ ọ́ kúrò ní ipò rẹ̀ lẹ́yìn tí ó sọ̀rọ̀ àìbọ̀wọ̀ fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ìgbìmọ̀ nígbà tí wọ́n ń ṣe eré pẹ̀lú Aswan.<ref>{{Cite web|title=OFFICIAL: Hossam Hassan sacked as Al Masry head coach|url=https://www.kingfut.com/2023/05/06/hossam-hassan-sacked-al-masry/|date=6 May 2023|website=KingFut|access-date=7 May 2023|archive-date=7 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230507151305/https://www.kingfut.com/2023/05/06/hossam-hassan-sacked-al-masry/|url-status=live}}</ref> Ní ọjọ́ díẹ̀ lẹ́yìn tí wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ni àgbà fún Modern Future, wọ́n jẹ́ kí ó lọ láti di olùkọ́ni fún ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù orílẹ̀-èdè Egypt ní oṣù Kejì ọdún 2024.<ref>{{cite web|url=https://www.kingfut.com/2024/02/06/hossam-hassan-new-egypt-manager/|title=OFFICIAL: Hossam Hassan named new Egypt manager|website=KingFut|date=6 February 2024|access-date=7 February 2024|archive-date=6 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240206211004/https://www.kingfut.com/2024/02/06/hossam-hassan-new-egypt-manager/|url-status=live}}</ref> Idije pataki akọkọ ti Hassan kopa ninu rẹ pẹlu orilẹ-ede Egypt ni idije Africa Cup of Nations ti ọdun 2025 ni orilẹ-ede Morocco, nibi ti o ti dari ẹgbẹ naa de ipele ti awọn ẹgbẹ mẹrin ti o kẹhin (semi-finals)..<ref>{{cite web|url=https://www.cafonline.com/afcon2025/news/why-egypt-deserve-their-place-in-the-afcon-2025-semi-finals/|title=Why Egypt deserve their place in the AFCON 2025 semi-finals|publisher=CAF Online|date=13 January 2026|access-date=8 July 2026|archive-date=14 July 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260714145201/https://www.cafonline.com/afcon2025/news/why-egypt-deserve-their-place-in-the-afcon-2025-semi-finals/|url-status=live}}</ref> Lẹ́yìn náà, ó ṣe aṣáájú fún orílẹ̀-èdè Egypt dé ìpele ìyọkúrò (knockout stage) nínú ìdíje Ife Ẹ̀yẹ Àgbáyé FIFA ti ọdún 2026, èyí tí ó jẹ́ ìgbà àkọ́kọ́ nínú ìtàn orílẹ̀-èdè náà..<ref>{{cite web|url=https://www.dailynewsegypt.com/2026/06/27/world-cup-2026-the-pharaohs-make-history-with-first-ever-knockout-stage-qualification/|title=World Cup 2026: The Pharaohs make history with first-ever knockout stage qualification|publisher=Daily News Egypt|date=27 June 2026|access-date=8 July 2026|archive-date=28 June 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260628014826/https://www.dailynewsegypt.com/2026/06/27/world-cup-2026-the-pharaohs-make-history-with-first-ever-knockout-stage-qualification/|url-status=live}}</ref> Argentina, ti wọn jẹ́ aṣiwaju ninu idije tẹlẹ, yọ Egypt kuro ninu ipele ti awọn ẹgbẹ́ mẹ́rìndínlógún (Round of 16); wọn ṣẹgun wọn pẹlu ayo 3–2 lẹhin ti wọn fagile ayo kan ti Egypt ti gba wọle, ti wọn si tun padanu anfani lati ṣaaju pẹlu ayo meji. O ṣofintoto bi adari ere François Letexier ṣe dari ere naa, o si bura pe oun ko ni wo ere miiran mọ ninu idije Ife Agbaye yii..<ref>{{Cite web|date=2026-07-07|title=Egypt coach livid after World Cup loss to Argentina: 'We have suffered injustice'|url=https://www.sportsnet.ca/fifa-world-cup/article/egypt-coach-livid-after-world-cup-loss-to-argentina-we-have-suffered-injustice/|access-date=2026-08-01|website=[[Sportsnet]]|language=en|agency=[[Associated Press]]}}</ref> Lẹ́yìn náà, ó sọ àdéhùn rẹ̀ pẹ̀lú ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù orílẹ̀-èdè di tuntun títí di ọdún 2030..<ref name="contract">{{cite web|url=https://english.ahram.org.eg/WorldCup2026/Article/572519|title=Egypt renew Hossam Hassan's contract after historic World Cup run|publisher=Ahram Online|date=9 July 2026|access-date=8 July 2026|archive-date=8 July 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260708222249/https://english.ahram.org.eg/WorldCup2026/Article/572519|url-status=live}}</ref> == Ìgbésí ayé ara-ẹni == === Relationships === Ìgbéyàwó àkọ́kọ́ Hassan jẹ́ pẹ̀lú Howaida El Gharbawy, ẹni tí ó bí àwọn ọmọ mẹ́ta fún.<ref name=":2" /> Ní ọdún 2015, Hassan fẹ́ Dina Moustafa, tí a mọ̀ sí Dan Adam, wọ́n sì bí ọmọ méjì jọ.<ref>{{cite web|url=https://lite.almasryalyoum.com/box/391495/|script-title=ar:حكاية حسام حسن وزوجته دان آدم: تعارفا صدفة ورعى أولادها من زوجها الأول|publisher=almasryalyoum.com|language=ar|date=15 July 2026|access-date=25 July 2026|archive-date=25 July 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260725011548/https://lite.almasryalyoum.com/box/391495/|url-status=live}}</ref> Ní oṣù Kẹjọ ọdún 2026, àwọn ìròyìn fi hàn pé ìjà kan wáyé láàrin ìyàwó rẹ̀ àti ẹbí àtijọ́ Hassan ní Porto Marina.<ref>{{cite web|last=Ali|first=Osama|url=https://www.albawaba.com/node/video-fight-breaks-out-between-egypt-1635089|title=Video: Fight breaks out between Egypt coach Hossam Hassan's wife and his family|publisher=Al Bawaba|date=15 August 2026}}</ref> Wọ́n sọ pé ọ̀rọ̀ náà yí padà sí ìjà ti ara, tí àwọn obìnrin méjèèjì sì fara pa díẹ̀; Hassan sì dákú nígbà tí ó ń gbìyànjú láti dá sí ọ̀rọ̀ náà, lẹ́yìn èyí ló kọ ìyàwó rẹ̀ àkọ́kọ́ sílẹ̀.<ref>{{cite web|last=Conrad|first=Alex|url=https://talksport.com/football/4521160/hossam-hassan-wives-brawl-collapse-egypt/|title=Egypt manager collapses after brawl between two wives and then divorces one of them|publisher=talkSPORT|date=18 August 2026}}</ref> === Activism === Hassan fi gbangba ṣe atilẹyin fun Hosni Mubarak, ẹni ti o ti pẹ́ lori ipo aarẹ, lakoko Iyipo ilẹ Egypt ni ọdun 2011. Oun ati Ibrahim, arakunrin rẹ ibeji, ni wọn dari awọn ifihan atilẹyin fun Mubarak..<ref>{{cite web|url=http://arabnews.com/lifestyle/offbeat/article308072.ece|title=Pro-Mubarak celebrities blacklisted by Egyptians|publisher=Arab News|date=8 March 2011|access-date=19 May 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110517221803/http://arabnews.com/lifestyle/offbeat/article308072.ece|archive-date=17 May 2011}}</ref> Lẹ́yìn tí ilẹ̀ Egypt ṣẹ́gun Australia nínú ìdíje Ife Àgbáyé FIFA ti ọdún 2026, Hassan gbé àsíá ilẹ̀ Palestine sókè, ó sì fi hàn pé òun dúró ti àwọn ènìyàn Palestine; ó rọ̀ pé kí a bọ̀wọ̀ fún ẹ̀tọ́ wọn láti gbé ayé, ó sì tẹnu mọ́ ọn pé àwọn ọ̀rọ̀ tó jẹ mọ́ ìtọ́jú àti ààbò ẹ̀dá ènìyàn gbọ́dọ̀ ṣe pàtàkì ju ọ̀rọ̀ orílẹ̀-èdè, ẹ̀sìn, tàbí òṣèlú lọ..<ref>{{Cite news|last=Bosher|first=Luke|date=2026-07-07|title=Egypt head coach urges soccer to do more for Palestinian cause at World Cup press conference|url=https://www.nytimes.com/athletic/7426867/2026/07/06/hossam-hassan-egypt-palestine-world-cup/|access-date=2026-07-08|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|last=Robson|first=James|date=2026-07-06|title=At the World Cup, Egypt coach says anyone who doesn't feel for Palestinian people is 'not human'|url=https://apnews.com/article/world-cup-egypt-coach-palestinians-578f74add9d9f90c32acb6e390aa8a2a|access-date=2026-07-08|website=AP News|language=en|archive-date=8 July 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260708064052/https://apnews.com/article/world-cup-egypt-coach-palestinians-578f74add9d9f90c32acb6e390aa8a2a|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|last=Gleeson|first=Mark|date=6 July 2026|title=Egypt coach’s Palestine appeal thrusts World Cup back into political spotlight|url=https://ca.news.yahoo.com/soccer-egypt-coach-palestine-appeal-231551334.html|work=[[Yahoo News]]|agency=[[Reuters]]|access-date=1 August 2026}}</ref> == Àwón ísíró ísé == === Club === {{updated|29 March 2012}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Appearances and goals by club, season and competition ! rowspan="2" |Club ! rowspan="2" |Season ! colspan="3" |League ! colspan="2" |National cup ! colspan="2" |Continental ! colspan="2" |Other ! colspan="2" |Total |- !Division !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals |- | rowspan="8" |[[Al Ahly SC|Al Ahly]] |1984–85 |[[Egyptian Premier League]] |2 |0 |3 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |5 |0 |- |1985–86 |Egyptian Premier League |17 |6 |0 |0 |7 |3 | colspan="2" |— |24 |9 |- |1986–87 |Egyptian Premier League |18 |4 |0 |0 |8 |1 | colspan="2" |— |26 |5 |- |[[1987–88 Egyptian Premier League|1987–88]] |Egyptian Premier League |18 |9 |0 |0 |2 |2 | colspan="2" |— |20 |11 |- |1988–89 |Egyptian Premier League |18 |10 |5 |2 |0 |0 | colspan="2" |— |23 |12 |- |1989–90 |Egyptian Premier League |5 |2 |0 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |5 |2 |- |1990–91 |Egyptian Premier League |0 |0 |0 |0 |1 |2 | colspan="2" |— |1 |2 |- ! colspan="2" |Total !78 !31 !8 !2 !18 !8 ! colspan="2" |— !107 !41 |- |[[PAOK FC|PAOK]] |[[1990–91 PAOK FC season|1990–91]] |[[Alpha Ethniki]] |19 |5 |2 |1 |0 |0 | colspan="2" |— |21 |6 |- |[[Neuchâtel Xamax]] |[[1991–92 Nationalliga A|1991–92]] |[[Swiss Super League|Nationalliga A]] |8 |3 |0 |0 |3{{efn|Appearances in [[UEFA Cup]]}} |4 | colspan="2" |— |11 |7 |- | rowspan="9" |Al Ahly |[[1992–93 Egyptian Premier League|1992–93]] |Egyptian Premier League |25 |15 |2 |0 |10 |2 | colspan="2" |— |37 |17 |- |[[1993–94 Egyptian Premier League|1993–94]] |Egyptian Premier League |10 |4 |0 |0 |1 |0 | colspan="2" |— |11 |4 |- |[[1994–95 Egyptian Premier League|1994–95]] |Egyptian Premier League |18 |7 |0 |0 |0 |0 |4 |1 |22 |8 |- |[[1995–96 Egyptian Premier League|1995–96]] |Egyptian Premier League |18 |11 |6 |5 |0 |0 |1 |1 |25 |17 |- |[[1996–97 Egyptian Premier League|1996–97]] |Egyptian Premier League |26 |14 |1 |0 |0 |0 |4 |1 |31 |15 |- |[[1997–98 Egyptian Premier League|1997–98]] |Egyptian Premier League |26 |9 |0 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |26 |9 |- |[[1998–99 Egyptian Premier League|1998–99]] |Egyptian Premier League |24 |15 |1 |0 |1 |1 |4 |0 |30 |16 |- |[[1999–2000 Egyptian Premier League|1999–2000]] |Egyptian Premier League |6 |3 |0 |0 |6 |6 |0 |0 |12 |9 |- ! colspan="2" |Total !153 !78 !10 !5 !18 !9 !13 !3 !194 !96 |- |[[Al Ain FC|Al Ain]] |[[1999–2000 UAE Football League|1999–2000]] |[[UAE Football League]] |10 |3 |0 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |10 |3 |- | rowspan="5" |[[Zamalek SC|Zamalek]] |[[2000–01 Zamalek SC season|2000–01]] |Egyptian Premier League |16 |7 |1 |0 |7{{efn|Appearances in [[African Cup Winners' Cup]]}} |3 |3{{efn|One appearance in [[CAF Super Cup]], two appearances and three goals in [[Arab Cup Winners' Cup]]}} |3 |27 |13 |- |[[2001–02 Zamalek SC season|2001–02]] |Egyptian Premier League |21 |18 |3 |1 |13{{efn|Appearances in [[CAF Champions League]]}} |6 |1{{efn|Appearance in [[Egyptian Super Cup]]}} |1 |38 |26 |- |[[2002–03 Zamalek SC season|2002–03]] |Egyptian Premier League |15 |9 |3 |1 |2 |1 |6{{efn|Appearances in [[Arab Club Champions Cup]]}} |1 |26 |12 |- |[[2003–04 Egyptian Premier League|2003–04]] |Egyptian Premier League |9 |4 |0 |0 |1 |0 |6 |0 |16 |4 |- ! colspan="2" |Total !61 !38 !7 !2 !23 !10 !19 !7 !110 !57 |- | rowspan="3" |[[Al Masry SC|Al Masry]] |[[2004–05 Egyptian Premier League|2004–05]] |Egyptian Premier League |25 |10 |6 |3 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |31 |13 |- |[[2005–06 Egyptian Premier League|2005–06]] |Egyptian Premier League |22 |5 |0 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |22 |5 |- ! colspan="2" |Total !47 !15 !6 !3 ! colspan="2" |— ! colspan="2" |— !53 !18 |- |[[Tersana SC|Tersana]] |[[2006–07 Egyptian Premier League|2006–07]] |Egyptian Premier League |20 |6 |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |21 |6 |- |[[Al Ittihad Alexandria Club|Al Ittihad Alexandria]] |[[2007–08 Egyptian Premier League|2007–08]] |Egyptian Premier League |5 |0 |0 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |5 |0 |- ! colspan="3" |Career total !401 !179 !34 !13 !62 !31 !32 !10 !531 !238 |} {{notelist}} : <small><sup>1</sup>Played in [[CAF Champions League]], [[African Cup Winners' Cup|CAF Winners' Cup]], [[CAF Super Cup]] and [[UEFA Cup]]/[[UEFA Europa League]].</small> : <small><sup>2</sup>Includes other competitive competitions, including the [[Egyptian Super Cup]], [[Arab Champions League]], [[Arab Cup Winners' Cup]], [[Arab Super Cup]], [[Saudi-Egyptian Super Cup]] and [[Afro-Asian Club Championship|Afro-Asian Cup]].</small> === International === {{main|List of international goals scored by Hossam Hassan}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Appearances and goals by national team and year<ref name="RSSSF – Hassan">{{cite web|last=Mamrud|first=Roberto|title=Hossam Hassan - Century of International Appearances|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hassan-intl.html|access-date=15 February 2024|archive-date=3 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210603083532/http://www.rsssf.com/miscellaneous/hassan-intl.html|url-status=live}}</ref> !National team !Year !Apps !Goals |- | rowspan="22" |[[Egypt national football team|Egypt]] |1985 |1 |0 |- |1986 |2 |0 |- |1987 |6 |0 |- |1988 |13 |2 |- |1989 |18 |6 |- |1990 |14 |3 |- |1991 |10 |4 |- |1992 |12 |4 |- |1993 |9 |4 |- |1994 |8 |10 |- |1995 |4 |0 |- |1996 |5 |3 |- |1997 |18 |6 |- |1998 |16 |13 |- |1999 |6 |4 |- |2000 |16 |7 |- |2001 |8 |0 |- |2002 |3 |0 |- |2003 |0 |0 |- |2004 |3 |2 |- |2005 |1 |0 |- |2006 |4 |1 |- ! colspan="2" |Total !177 !69 |} == Àwọn ìṣirò fún ìṣàkóso == {{updated|match played 7 July 2026}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+Managerial record by team and tenure ! rowspan="2" |Team ! rowspan="2" |Nat. ! rowspan="2" |From ! rowspan="2" |To ! colspan="5" |Record ! rowspan="2" |{{abbr|Ref.|Reference}} |- !{{Tooltip|G|Games managed}} !{{Tooltip|W|Games won}} !{{Tooltip|D|Games drawn}} !{{Tooltip|L|Games lost}} !{{Tooltip|Win %|Win percentage}} |- | align="left" |[[Al Masry SC|Al Masry]] | rowspan="6" |{{flagicon|Egypt}} | align="left" |29 February 2008 | align="left" |28 December 2008 {{WDL|27|9|11|7}} | |- | align="left" |[[Telecom Egypt SC|Telecom Egypt]] | align="left" |5 March 2009 | align="left" |29 October 2009 {{WDL|9|3|3|3}} | |- | align="left" |[[Zamalek SC|Zamalek]] | align="left" |30 November 2009 | align="left" |13 July 2011 {{WDL|57|33|16|8}} | |- | align="left" |[[Ismaily SC|Ismaily]] | align="left" |9 August 2011 | align="left" |28 September 2011 {{WDL|2|1|0|1}} | |- | align="left" |[[Al Masry SC|Al Masry]] | align="left" |15 January 2012 | align="left" |1 February 2012 {{WDL|3|2|1|0}} | |- | align="left" |[[Misr Lel Makkasa SC|Misr Lel Makkasa]]<ref>{{Cite news|url=http://www.yallakora.com/ar/News/226187/%D8%AA%D9%82%D8%B1%D9%8A%D8%B1-%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%8A%D9%81%D8%B4%D9%84-%D9%81%D9%89-%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%88%D8%B2-%D9%84%D9%84%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%80-11-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%8A|script-title=ar:تقرير .. حسام حسن يفشل فى الفوز للمباراة الـ 11 على التوالي|work=يلاكورة.كوم|access-date=10 July 2018|language=ar-AR|archive-date=15 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415191252/http://www.yallakora.com/ar/News/226187/%D8%AA%D9%82%D8%B1%D9%8A%D8%B1-%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%8A%D9%81%D8%B4%D9%84-%D9%81%D9%89-%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%88%D8%B2-%D9%84%D9%84%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%80-11-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%8A|url-status=live}}</ref> | align="left" |26 February 2013 | align="left" |28 May 2013 {{WDL|10|1|4|5}} | |- | align="left" |[[Jordan national football team|Jordan]] |{{flagicon|Jordan}} | align="left" |25 June 2013 | align="left" |30 July 2014 {{WDL|20|9|8|3}} | |- | align="left" |[[Zamalek SC|Zamalek]] | rowspan="9" |{{flagicon|Egypt}} | align="left" |30 July 2014 | align="left" |2 October 2014 {{WDL|6|1|2|3}} | |- | align="left" |[[Al Ittihad Alexandria Club|Al Ittihad]] | align="left" |27 October 2014 | align="left" |24 July 2015 {{WDL|35|12|13|10}} | |- | align="left" |[[Al Masry SC|Al Masry]] | align="left" |25 July 2015 | align="left" |28 October 2018 {{WDL|140|68|41|31}} | |- | align="left" |[[Pyramids FC|Pyramids]] | align="left" |29 October 2018 | align="left" |25 January 2019 {{WDL|11|6|5|0}} | |- | align="left" |[[Smouha SC|Smouha]] | align="left" |22 February 2019 | align="left" |12 January 2020 {{WDL|25|9|7|9}} | |- | align="left" |[[Al Ittihad Alexandria Club|Al Ittihad]] | align="left" |20 October 2020 | align="left" |19 March 2022 {{WDL|52|17|18|17}} | |- | align="left" |[[Al Masry SC|Al Masry]] | align="left" |30 May 2022 | align="left" |31 August 2022 {{WDL|15|6|6|3}} | |- | align="left" |[[Al Masry SC|Al Masry]] | align="left" |21 December 2022 | align="left" |6 May 2023 {{WDL|22|8|9|5}} | |- | align="left" |[[Egypt national football team|Egypt]] | align="left" |6 February 2024 | align="left" |Present {{WDL|36|22|9|5}} | |- ! colspan="4" |Career Total {{WDLtot|474|206|156|112}} ! |} == Àwón ólà == === Club === '''Al Ahly''' * [[Egyptian Premier League]]: 1984–85, 1985–86, 1986–87, 1988–89, [[1993–94 Egyptian Premier League|1993–94]], [[1994–95 Egyptian Premier League|1994–95]], [[1995–96 Egyptian Premier League|1995–96]], [[1996–97 Egyptian Premier League|1996–97]], [[1997–98 Egyptian Premier League|1997–98]], [[1998–99 Egyptian Premier League|1998–99]] * [[Egypt Cup]]: 1984–85, 1988–89, 1992–93, 1995–96 * [[African Cup of Champions Clubs]]: [[1987 African Cup of Champions Clubs|1987]] * [[African Cup Winners' Cup]]: [[1984 African Cup Winners' Cup|1984]], [[1985 African Cup Winners' Cup|1985]], [[1986 African Cup Winners' Cup|1986]], [[1993 African Cup Winners' Cup|1993]] * [[Arab Club Champions Cup]]: [[1996 Arab Club Champions Cup|1996]] * [[Arab Cup Winners' Cup]]: [[1994 Arab Cup Winners' Cup|1994–95]] * [[Arab Super Cup]]: [[1997 Arab Super Cup|1997]], [[1998 Arab Super Cup|1998]] * [[Afro-Asian Club Championship|Afro-Asian Cup]]: [[1988 Afro-Asian Club Championship|1988]] '''Al Ain''' * [[UAE Pro League]]: [[1999–2000 UAE Football League|1999–2000]] '''Zamalek''' * [[Egyptian Premier League]]: [[2000–01 Egyptian Premier League|2000–01]], [[2002–03 Egyptian Premier League|2002–03]], [[2003–04 Egyptian Premier League|2003–04]] * [[Egypt Cup]]: [[2002 Egypt Cup final|2001–02]] * [[Egyptian Super Cup]]: [[2001 Egyptian Super Cup|2001]], [[2002 Egyptian Super Cup|2002]] * [[CAF Champions League]]: [[2002 CAF Champions League|2002]] * [[CAF Super Cup]]: [[2003 CAF Super Cup|2003]] * [[Arab Club Champions Cup]]: [[2003 Arab Unified Club Championship|2003]] * [[Saudi-Egyptian Super Cup]]: [[2003 Saudi-Egyptian Super Cup (President Mubarak's League Winners' Super Cup)|2003]] === International === '''Egypt''' * [[African Cup of Nations]]: [[1986 African Cup of Nations|1986]], [[1998 African Cup of Nations|1998]], [[2006 Africa Cup of Nations|2006]] * [[Arab Nations Cup]]: [[1992 Arab Nations Cup|1992]] * [[All-Africa Games]]: [[Football at the 1987 All-Africa Games|1987]] === Individual === * [[Confederation of African Football]]: Best African Footballer in the last 50 years * Egyptian Premier League [[Egyptian Premier League#All seasons top goalscorers|Top Scorer]]: [[1998–99 Egyptian Premier League|1998–99]], [[2001–02 Egyptian Premier League|2001–02]] * [[African Cup of Nations]] Top Scorer: [[1998 African Cup of Nations|1998]] (shared with [[Benni McCarthy]]) * [[Al-Ahram Hebdo|Al-Ahram Hebdo Award]]: Player of the Year in Egypt 1998, 1999, 2001 == See also == * [[List of men's footballers with 100 or more international caps]] * [[List of men's footballers with 50 or more international goals]] * [[List of top international men's football goalscorers by country]] == Notes == {{notelist}} == Àwón ítókasi == {{reflist}} == External links == {{Commons category}} * {{FIFA player}} * {{UEFA player}} * [https://web.archive.org/web/20111116160330/http://www.kuratalqadam.com/hossam-hassan.html Hussam Hassan Egyptian legend] {{in lang|ar}} (archived 16 November 2011) * {{NFT player|id=12994}} * [https://www.egplayers.blogspot.com/ All about Egyptian players] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190720113320/http://egplayers.blogspot.com/ |date=20 July 2019 }} * [https://www.angelfire.com/ak/EgyptianSports/hHassan.html Hossam Hassan, World's most capped player]; at AngelFire * [https://www.rsssf.org/miscellaneous/hassan-intl.html Hossam Hassan] at RSSSF {{Current managers of CAF national teams}}{{Navboxes|title=Egypt squads|bg=#CE1126|fg=white|bordercolor=black|list={{Egypt squad 1986 African Cup of Nations}} {{Egypt squad 1988 African Cup of Nations}} {{Egypt squad 1990 FIFA World Cup}} {{Egypt squad 1992 Africa Cup of Nations}} {{Egypt squad 1998 Africa Cup of Nations}} {{Egypt squad 1999 FIFA Confederations Cup}} {{Egypt squad 2000 Africa Cup of Nations}} {{Egypt squad 2002 Africa Cup of Nations}} {{Egypt squad 2006 Africa Cup of Nations}} {{Egypt squad 2025 Africa Cup of Nations}} {{Egypt squad 2026 FIFA World Cup}}}}{{Navboxes|title=Managerial positions|list1={{Zamalek SC managers}} {{Pyramids FC managers}} {{Jordan national football team managers}} {{Egypt national football team managers}}}}{{Navboxes|title=Awards|bg=gold|fg=black|list1={{1998 Africa Cup of Nations Team of the Tournament}} {{Africa Cup of Nations top scorers}} {{Egyptian Premier League top scorers}} {{CAF Champions League top scorers}}}}{{Portal bar|Association football|Egypt}}{{Authority control}} mvyb8omv9jf0q572olxhnw2j4uda902 Hassan shehata 0 84643 637613 637501 2026-09-20T03:12:13Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637613 wikitext text/x-wiki {{short description|Egyptian football manager (born 1947)}}{{About|football coach|Shia Muslim cleric|Hasan Shahhata}}{{Use dmy dates|date=July 2023}}{{Infobox football biography|name=Hassan Shehata|image=Hassan Shehata.jpg|caption=Shehata in 2012|full_name=Hassan Hassan Shehata|birth_date={{Birth date and age|1947|6|19|df=y}}|birth_place=[[Kafr El Dawwar]], [[Beheira Governorate|Beheira]], [[Kingdom of Egypt |Egypt]]|position=[[Forward (association football)|Forward]], [[attacking midfielder]]|currentclub=|youthclubs1=Kafr El Dawar|youthyears1=|youthyears2=|youthclubs2=[[Zamalek SC|Zamalek]]|years1=1966–1968|clubs1=[[Zamalek SC|Zamalek]]|caps1=|goals1=|years2=1968–1973|clubs2=[[Kazma SC|Kazma]]|caps2=|goals2=49|years3=1973–1982|clubs3=[[Zamalek SC|Zamalek]]|caps3=|goals3=77|totalcaps=|totalgoals=|nationalyears1=1970–1981|nationalteam1=[[Egypt national football team|Egypt]]<ref>[https://www.rsssf.org/miscellaneous/hshehata-intl.html Hassan Shehata - International Appearances]</ref>|nationalcaps1=52|nationalgoals1=14|manageryears1=1983–1985|managerclubs1=[[Zamalek SC|Zamalek U20]]|manageryears2=1985–1986|managerclubs2=[[Zamalek SC|Zamalek]] (assistant)|manageryears3=1986–1988|managerclubs3=[[Al-Wasl F.C.|Al-Wasl]]|manageryears4=1989–1990|managerclubs4=[[Al Merrikh SC|Al Merreikh SC]]|manageryears5=1990–1992|managerclubs5=[[Ittihad El Shorta SC|Ittihad El Shorta]]|manageryears6=1992–1993|managerclubs6=[[Al Ittihad Alexandria Club|Al Ittihad Alexandria]]|manageryears7=1993–1994|managerclubs7=[[Ittihad El Shorta SC|Ittihad El Shorta]]|manageryears8=1995–1996|managerclubs8=[[Zamalek SC|Zamalek]] (assistant)|manageryears9=1996–1997|managerclubs9=[[El Minya SC|El Minya]]|manageryears10=1997–1998|managerclubs10=[[El Sharkia SC|El Sharkia]]|manageryears11=1998–1999|managerclubs11=[[El Shams SC|El Shams]]|manageryears12=1999|managerclubs12=[[Al-Ahly SC (Benghazi)|Al-Ahly Benghazi]]|manageryears13=1999–2000|managerclubs13=[[Suez SC|Suez]]|manageryears14=2000|managerclubs14=[[Fujairah FC|Al-Fujairah]]|manageryears15=2001|managerclubs15=[[Dina Farms FC|Dina Farms]]<ref>{{cite web|url=http://www.filgoal.com/arabic/news.aspx?NewsID=160654 |title=اخبار &#124;قبل مواجهة أهلي جاريدو .. شحاتة يكتسح المدرب الأجنبي في الدوري المصري |publisher=FilGoal |date=2015-04-27 |access-date=2015-12-27}}</ref>|manageryears16=2001–2003|managerclubs16=[[Egypt national under-20 football team|Egypt U20]]|manageryears17=2003–2004|managerclubs17=[[Al Mokawloon Al Arab SC|El Mokawloon]]|manageryears18=2004–2011|managerclubs18=[[Egypt national football team|Egypt]]|manageryears19=2011–2012|managerclubs19=[[Zamalek SC|Zamalek]]|manageryears20=2012|managerclubs20=[[Al-Arabi SC (Qatar)|Al-Arabi]]|manageryears21=2014|managerclubs21=[[Difaâ Hassani El Jadidi|Difaâ El Jadidi]]|manageryears22=2014–2015|managerclubs22=[[Al Mokawloon Al Arab SC|El Mokawloon]]|manageryears23=2015–2016|managerclubs23=[[Petrojet SC|Petrojet]]|manageryears24=2018–2020|managerclubs24=[[FC Mauerwerk]] (technical advisor)|medaltemplates={{medalSport|[[Association football|Men's football]]}} {{MedalCountry|{{fb|EGY}}}} <small>(as player)</small> {{MedalCompetition|[[African Games]]}} {{Medal|Bronze|[[Football at the 1973 All-Africa Games|1973]]|}} {{MedalCompetition|[[Africa Cup of Nations]]}} {{Medal|3rd|[[1974 African Cup of Nations|1974]]|}} {{MedalCountry|{{fb|EGY}}}} <small>(as manager)</small> {{MedalCompetition|[[Africa Cup of Nations]]}} {{Medal|W|[[2006 Africa Cup of Nations|2006]]|}} {{Medal|W|[[2008 Africa Cup of Nations|2008]]|}} {{Medal|W|[[2010 Africa Cup of Nations|2010]]|}} {{MedalCompetition|[[Football at the Arab Games|Arab Games]]}} {{Medal|G|[[Football at the 2007 Arab Games|2007]]|}} {{MedalCompetition|[[U-20 Africa Cup of Nations]]}} {{Medal|W|[[2003 African Youth Championship|2003]]|}}|pcupdate=15 February 2023|ntupdate=15 February 2023}}'''Hassan Hassan Shehata''' ({{langx|arz|حسن شحاته}}; Wọn bi i ni ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù Kẹfà ọdún 1947) jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Egypt tí ó ti fẹ̀yìntì gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ni àti agbábọ́ọ̀lù ọ̀jọ̀gbọ́n tẹ́lẹ̀ rí, níbi tí ó ti máa ń gbá bọ́ọ̀lù ní ipò agbábọ́ọ̀lù iwájú (forward). Wọ́n kà á sí ọ̀kan lára ​​àwọn agbábọ́ọ̀lù iwájú tí ó dára jùlọ nínú ìtàn bọ́ọ̀lù ẹlẹ́sẹ̀ ní ilẹ̀ Áfíríkà.<ref>{{Cite web|date=29 June 2023|title=How Hassan Shehata carved a place for himself in pantheon of Egyptian greats|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/how-hassan-shehata-carved-a-place-for-himself-in-pantheon-of-egyptian-greats}}</ref><ref>{{Cite web|last=أحمد عمارة|date=19 June 2020|title=في عيد ميلاده الـ 73.. أرقام قياسية في مسيرة «المعلم» حسن شحاتة لاعبًا ومدربًا|url=https://www.almasryalyoum.com/news/details/1989840#google_vignette}}</ref> Master" tàbí "Al-Moallem" (Olùkọ́ni tàbí Olùtọ́ni).<ref name=":1">{{Cite web|last=AbdelAziz|first=Omar|date=2011-12-29|title=Play of the Week: Master Shehata|url=https://www.filgoal.com/articles/119046|access-date=2024-04-16|website=FilGoal.com|language=ar}}</ref> Gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ni, ó ṣe amọ̀nà ẹgbẹ́ orílẹ̀-èdè Egypt láti gba ife-ẹ̀yẹ Africa Cup of Nations ní ìgbà mẹ́ta léra-léra, ìyẹn ní ọdún 2006, 2008 àti 2010. Òun ni olùkọ́ni àkọ́kọ́ tí ó gba ife-ẹ̀yẹ Africa Cup of Nations ní ìgbà mẹ́ta léra-léra, ó sì jẹ́ ọ̀kan lára ​​àwọn olùkọ́ni méjì péré tí ó ti gba ife-ẹ̀yẹ AFCON ní ìgbà mẹ́ta, pẹ̀lú Charles Gyamfi ti orílẹ̀-èdè Ghanai. Gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù, wọ́n kà á sí ọ̀kan lára ​​àwọn agbábọ́ọ̀lù Egypt tí ó tayọ jùlọ nínú ìtàn. Àwọn orin àti ìyìn tí àwọn olólùfẹ́ bọ́ọ̀lù kọ ní ọlá fún un ṣì wà nínú ìrántí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ní Egypt. Shehata bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ bọ́ọ̀lù rẹ̀ ní ẹgbẹ́ Zamalek; ó sì lo púpọ̀ nínú àkókò iṣẹ́ rẹ̀ pẹ̀lú ẹgbẹ́ ńlá ti Cairo yìí. Òun ni agbábọ́ọ̀lù kejì tí ó ti gba àmì-ayò (goals) púpọ̀ jùlọ nínú ìtàn ẹgbẹ́ Zamalek. Ní ọdún 1974, Shehata gba ipò kẹta nínú ìdíje agbábọ́ọ̀lù tó dára jùlọ ní Áfíríkà (African Player of the Year) tí ìwé-ìròyìn France Football ń ṣètò. Bótilẹ̀jẹ́pé kò gba ife-ẹ̀yẹ Africa Cup of Nations pẹ̀lú Egypt nígbà tí ó jẹ́ agbábọ́ọ̀lù (àyàfi àmì-ẹ̀yẹ idẹ tí ó gbà ní ọdún 1974), síbẹ̀, gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ni, ó gba ife-ẹ̀yẹ náà ní ìgbà mẹ́ta léra-léra, èyí sì sọ ọ́ di olùkọ́ni kan ṣoṣo tí ó ti ṣe irú àṣeyọrí bẹ́ẹ̀.<ref>{{Cite web|last=كريم أبو حسـين|date=24 September 2021|title=عضو لجنة الزمالك : حسن شحاته أفضل لاعب في تاريخ مصر وليس محمود الخطيب|url=https://www.almasryalyoum.com/news/details/2423570}}</ref> Ó sọ nínú àtẹ̀jáde kan pé inú òun dùn láti ní ìsopọ̀ pẹ̀lú ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Zamalek, ó sì tẹnu mọ́ ọn pé òun lo àwọn ọjọ́ tó dára jùlọ nínú ìgbésí ayé òun ní "White Castle" (Zamalek), àti pé òun bá àwọn agbábọ́ọ̀lù pàtàkì ṣiṣẹ́ pọ̀ nígbà tí òun fúnra rẹ̀ jẹ́ agbábọ́ọ̀lù ẹgbẹ́ náà. Shehata tọ́ka sí i pé inú òun dùn gan-an sí àwọn olólùfẹ́ Zamalek, àwọn tí wọ́n sọ gbogbo àwọn agbábọ́ọ̀lù tí wọ́n ti gbá bọ́ọ̀lù fún ẹgbẹ́ náà ní gbogbo àkókò ìtàn rẹ̀ di gbajúmọ̀, ó sì ka àwọn olólùfẹ́ Zamalek sí agbábọ́ọ̀lù pàtàkì jùlọ nínú ètò ẹgbẹ́ náà, àti pé àtìlẹ́yìn wọn fún ẹgbẹ́ náà kò tíì yí padà rárá láti ọjọ́ pípẹ́ wá..<ref>{{Cite web|last=وائل عباس|date=14 January 2024|title=المعلم» حسن شحاتة: النادى صاحب الفضل فى صناعة تاريخى|url=https://www.almasryalyoum.com/news/details/3069313}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|title=A Story of a Legendary Player and Coach {{!}} Sada Elbalad|url=https://see.news/a-story-of-a-legendary-player-and-coach|access-date=2024-04-16|website=see.news|language=en}}</ref> == Ìgbà èwe == A bí Hassan Shehata ní ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù Kẹfà ọdún 1947 ní ìlú Kafr El Dawwar, ní agbègbè Beheira, sínú ìdílé tí ó nífẹ̀ẹ́ sí eré-ìdárayá. Ó bẹ̀rẹ̀ sí ní gba bọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀ nígbà tí ó wà ní ọmọ ọdún mẹ́wàá, nígbà tí ó ṣì jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ ní ilé-ìwé alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ti Kafr El Dawwar, lẹ́yìn náà sì tẹ̀síwájú ní ilé-ìwé girama ti Salah Salem Commercial Secondary School. Nígbà tí ó ṣì wà ní ọmọdé, Shehata dara pọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Kafr El Dawwar, èyí tí ó jẹ́ ọ̀kan lára ​​àwọn ẹgbẹ́ tó wà ní ẹ̀ka kejì (Second Division A) ní orílẹ̀-èdè Egypt ní àkókò yẹn..<ref name="Mido reconciles with Egypt coach">{{cite news|title=Mido reconciles with Egypt coach|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/africa/4698504.stm|publisher=BBC Sport|date=2006-02-09|access-date=2008-02-10}}</ref> == Iṣẹ́ ní ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù == === Zamalek === Lẹ́yìn eré ọ̀rẹ́ kan láàárín ẹgbẹ́ Bahari àti ẹgbẹ́ orílẹ̀-èdè, Mohamed Hassan Helmy, ẹni tí ó jẹ́ olùdarí bọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀ fún ẹgbẹ́ orílẹ̀-èdè náà, pe e láti dara pọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ Zamalek, ó sì gbà láti ṣe bẹ́ẹ̀. Nínú eré àkọ́kọ́ rẹ̀ pẹ̀lú Zamalek, èyí tí ó wáyé ní oṣù Kọkànlá ọdún 1966, Shehata ṣàṣeyọrí láti gba àmì-ayò mẹ́ta (hat-trick) nígbà tí Zamalek borí pẹ̀lú àmì-ayò mẹ́rin sí odo<ref name="bleacherreport">{{cite web|author=Ed Dove|url=https://bleacherreport.com/articles/1567999-5-best-african-world-football-coaches|title=5 Best African World Football Coaches|publisher=Bleacher Report|date=2013-03-14|access-date=2015-12-27}}</ref>.. === Kazma Al Kuwaiti === Lẹ́yìn tí ogun ọdún 1967 bẹ̀rẹ̀, ìdíje bọ́ọ̀lù ní ilẹ̀ Egypt dáwọ́ dúró, Shehata sì dara pọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Kazma SC ti orílẹ̀-èdè Kuwait lẹ́yìn tí Zamalek ti fọwọ́ sí i. Ó ṣe àṣeyọrí púpọ̀ ní Kuwait, títí kan gbígba àmì-ẹ̀yẹ agbábọ́ọ̀lù tó dára jùlọ ní ilẹ̀ Ásíà ní ọdún 1970. Nítorí náà, Shehata nìkan ṣoṣo ni agbábọ́ọ̀lù tí ó ti gba àmì-ẹ̀yẹ agbábọ́ọ̀lù tó dára jùlọ ní kọntínẹ́ǹtì mìíràn yàtọ̀ sí èyí tí ó ti wá..<ref name=":3">{{Cite web|title=Hassan Shehata - International Appearances|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hshehata-intl.html|access-date=2024-05-06|website=www.rsssf.org}}</ref> [[Fáìlì:Hassan_Shehata_Kazma.jpg|alt=Shehata_in_Kazma_FC_1970|left|thumb|200x200px|Shehata with Kazma in 1972]] Shehata di irawọ bọọlu afẹsẹgba ti n gbilẹ ni Kuwait; o darapọ mọ ẹgbẹ Kazma nigba ti wọn wa ni ipele keji, o si jẹ ẹni pataki ti o ṣe iranlọwọ fun wọn lati goke lọ si Premier League. O ni igbasilẹ ti o tayọ pẹlu Kazma lakoko ọdun marun ti o lo pẹlu wọn. Wọn tun gba a wọle sinu ẹgbẹ ọmọ-ogun Kuwait, o si kopa pẹlu ẹgbẹ agbabọọlu orilẹ-ede Kuwait ninu idije World Military Championship ni Bangkok, Thailand. O tun kopa pẹlu ẹgbẹ agbabọọlu orilẹ-ede Kuwait ninu idije AFC Asian Cup. Shehata gba apapọ awọn ami-ayo (goals) 85 wọle fun Kazma ninu gbogbo awọn idije ti wọn kopa ninu rẹ. O tun lo akoko diẹ pẹlu ẹgbẹ Al Arabi SC, nibi ti o ti gba ami-ayo mẹta wọle fun wọn ninu idije AFC Champions League. Shehata ni agbabọọlu ti o gba ami-ayo julọ ninu liigi Kuwaiti Premier League fun akoko mẹta ọtọtọ (1969–70, 1970–71, 1971–72<ref name=":4">{{Cite web|title=Home|url=https://www.satucfootballcup.org/|access-date=2024-06-02|website=SATUC World Cup|language=en-US}}</ref>).. === Return to Zamalek === Shehata padà sí ilẹ̀ Egypt ní oṣù Kẹwàá ọdún 1973 láti tẹ̀síwájú nínú iṣẹ́ bọ́ọ̀lù rẹ̀ pẹ̀lú ẹgbẹ́ Zamalek. Ó kópa nínú eré àkọ́kọ́ rẹ̀ ní ọjọ́ karùn-ún oṣù Kẹwàá ọdún 1973; ní ọjọ́ kan lẹ́yìn náà, ogun ọdún 1973 bẹ̀rẹ̀. Lẹ́yìn ogun náà, ó kópa pẹ̀lú Zamalek nínú ìdíje 'October League Cup', èyí tí wọ́n ṣe ní ipò ìdíje 'Egyptian Premier League'; òun sì ni agbábọ́ọ̀lù tó gba àmì-ayò (goals) tó pọ̀ jùlọ, pẹ̀lú àmì-ayò mẹ́sàn-án, Zamalek sì gba ife-ẹ̀yẹ náà. Èyí ni àmì-ẹ̀yẹ àkọ́kọ́ tí Shehata gba pẹ̀lú ẹgbẹ́ rẹ̀, ó sì tún jẹ́ èyí àkọ́kọ́ nínú iṣẹ́ bọ́ọ̀lù rẹ̀ lápapọ̀..<ref name=":5">{{cite news|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/africa/3571677.stm|work=BBC Sport|title=Egypt's new coach Marco Tardelli has acknowledged the difficulty of leading the Pharaohs to the 2006 World Cup|first=Osasu|last=Obayiuwana|date=2004-03-26}}</ref> [[Fáìlì:Hassan_Shehata_(1975).jpg|alt=Hassan_Shehata_in_Zamalek_1975|left|thumb|211x211px|Shehata with Zamalek in 1975]] Ní àsìkò ìdíje lìgì àkọ́kọ́ rẹ̀, Shehata gba àmì-ayò mẹ́fà nínú lìgì àti mẹ́rin nínú ìdíje Egypt Cup ti ọdún 1974–75. Ó gba àpapọ̀ àmì-ayò mẹ́rìndínlógún (16) ní àsìkò 1975–76, pẹ̀lú àmì-ayò mẹ́ta nínú ìdíje ti ilẹ̀ Áfíríkà—èyí tí ó jẹ́ àmì-ayò àkọ́kọ́ fún òun àti ẹgbẹ́ Zamalek ní ìpele Áfíríkà—àti àmì-ayò mẹ́tàlá nínú lìgì. Ní ọdún 1975, òun ló gba àmì-ayò tí ó fún ẹgbẹ́ rẹ̀ ní ìṣẹ́gun ní ìparí ìdíje Egypt Cup, ó sì gbé ife-ẹ̀yẹ náà sókè fún ìgbà àkọ́kọ́ fún ara rẹ̀, èyí tí ó sì jẹ́ ìgbà kẹẹ̀dógún fún Zamalek. Ó gba ife-ẹ̀yẹ Egypt Cup ti ọdún 1977 pẹ̀lú ẹgbẹ́ rẹ̀ lẹ́yìn tí wọ́n ṣẹ́gun Ismaily ní ìparí ìdíje náà. Ní àsìkò 1976–77, òun ló jẹ́ agbábọ́ọ̀lù tó gba àmì-ayò tó pọ̀ jùlọ nínú lìgì (pẹ̀lú Ali Khalil), pẹ̀lú àmì-ayò mẹ́tàdínlógún (17). Shehata gba ife-ẹ̀yẹ Egyptian Premier League ti ọdún 1977–78 pẹ̀lú Zamalek, nígbà tí ó sì di ọdún 1979, ó gbé ife-ẹ̀yẹ Egypt Cup kẹta rẹ̀ sókè, èyí tí ó jẹ́ ìgbà kẹtàdínlógún fún Zamalek.<ref name=":6">{{cite news|url=http://www.egyptianplayers.com/NewMido/articles-mido188.htm|work=Egyptian Players|title=Tardelli Thanks Fans for Standing by Pharaohs|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20101217143527/http://egyptianplayers.com/NewMido/articles-mido188.htm|archive-date=2010-12-17|access-date=19 September 2026|archivedate=17 December 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101217143527/http://egyptianplayers.com/NewMido/articles-mido188.htm|deadurl=yes}}</ref> Shehata wá láti inú ìran àwọn agbábọ́ọ̀lù ilẹ̀ Egypt tí wọ́n kà sí àwọn tí kò ní orí-ire, nítorí pé wọ́n dáwọ́ àwọn ìdíje bọ́ọ̀lù dúró láàárín ọdún 1967 sí 1972 nítorí Ogun ọdún 1967 àti Ogun "War of Attrition". Ó rìnrìn-àjò lọ sí Kuwait láti lọ gba bọ́ọ̀lù nígbà tí ó wà ní ọmọ ọdún ogún, ó sì padà sí Egypt láti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ agbábọ́ọ̀lù rẹ̀ pẹ̀lú Zamalek nígbà tí ó wà ní ọmọ ọdún mẹ́rìndínlógún-ó-lé-mẹ́wàá (26); síbẹ̀síbẹ̀, ó gba àmì-ayò mẹ́tàdínlọ́gọ́rin (77) pẹ̀lú Zamalek nínú àwọn àsìkò lìgì mẹ́sàn-án, àmì-ayò mẹ́wàá nínú Egypt Cup, àmì-ayò mẹ́fà fún Zamalek nínú àwọn ìdíje ilẹ̀ Áfíríkà, àti àmì-ayò mẹ́sàn-án nínú ìdíje October League Cup, èyí tí ó jẹ́ àpapọ̀ àmì-ayò 102 nínú gbogbo àwọn ìdíje. Shehata jẹ́ agbábọ́ọ̀lù pàtàkì fún ẹgbẹ́ náà, àwọn olólùfẹ́ Zamalek àti àwọn ilé-iṣẹ́ ìròyìn ilẹ̀ Egypt sì máa ń pe orúkọ-ògo rẹ̀ ní "Master" (Olùkọ́ni tàbí Ọ̀gá), wọ́n sì máa ń k Eyi jẹ́ igbe ti àwọn olólùfẹ́ Zamalek máa ń kọ nígbà gbogbo láti fi hàn pé wọ́n mọrírì agbábọ́ọ̀lù wọn tó lókìkí tí ó sì dúró ṣinṣin fún ẹgbẹ́ náà; wọ́n máa ń rọ̀ ọ́ pé kí ó gba àmì-ayò sí i, ìgbé yìí sì fẹ́rẹ̀ẹ́ mú kí ó gba àmì-ayò náà gan-an. Òun ni agbábọ́ọ̀lù tí ó gba àmì-ayò tó pọ̀ jùlọ nínú Lígì ilẹ̀ Egypt ní àwọn àsìkò ọdún 1976–77 àti 1979–80.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=maltAAAAMAAJ&q=%D8%AD%D8%B3%D9%86+%D8%B4%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D8%A9+%D9%8A%D8%A7+%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%85|title=Ṣawt Filasṭīn|date=1980|language=ar}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|last=AbdelAziz|first=Omar|date=2011-12-29|title=Play of the Week: Master Shehata|url=https://www.filgoal.com/articles/119046|access-date=2024-04-16|website=FilGoal.com|language=ar}}</ref> Ní ọdún 1980, Mohammed Hassan Helmy—ẹni tí ó ti jẹ́ olùkọ́ni fún ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù orílẹ̀-èdè Egypt tẹ́lẹ̀ rí, tí ó sì mú Shehata wá sí Zamalek ní ọdún 1966—jẹ́ ààrẹ ẹgbẹ́ Zamalek nígbà yẹn. Ó gbọ́ pé Shehata ti pinnu láti fi bọ́ọ̀lù sílẹ̀, ṣùgbọ́n ó gbàgbọ́ pé ẹgbẹ́ náà nílò rẹ̀ láti dúró; gbogbo ìgbìyànjú láti yí ọkàn rẹ̀ padà sì já sí asán. A ti ṣe ìpinnu náà. Wọ́n ṣe ayẹyẹ ńlá kan ní pápá ìṣeré Cairo Stadium, Shehata sì kópa nínú eré ìdágbére rẹ̀ lòdì sí ẹgbẹ́ Al Ahly ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù Kẹsàn-án ọdún 1980. Àwọn ènìyàn púpọ̀ ló wá sí ibi ayẹyẹ náà, títí kan àwọn gbajúmọ̀ òṣèré sinimá àti àwọn olókìkí nínú àwùjọ Egypt. Ní òpin ọjọ́ yẹn, ó fọwọ́ sí àdéhùn láti jẹ́ olùkọ́ni fún ẹgbẹ́ àwọn ọ̀dọ́ tí kò tíì pé ọmọ ọdún ogún (U-20) ti ẹgbẹ́ Al Wasl ní orílẹ̀-èdè UAE, ó sì rìnrìn-àjò lọ síbẹ̀ láti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ tuntun rẹ̀; ní oṣù kan lẹ́yìn náà, ó padà sí Cairo láti lọ gbé ẹbí rẹ̀ lọ sí UAE. Àwọn agbábọ́ọ̀lù Zamalek; Shehata (ní apá ọ̀tún), Taha Basry àti Mohamed<ref name=":7" /> Salah pẹ̀lú ife ẹ̀yẹ ti Lígì Premier ti Egypt ní ọdún 1978 Shehata àti Farouk Gaafar pẹ̀lú ẹgbẹ́ Zamalek ní ọdún 1981.<ref name=":8">{{Cite web|title=Hassan Shehata - International Appearances|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hshehata-intl.html|access-date=2024-05-06|website=www.rsssf.org}}</ref> [[Fáìlì:H_Shehata_-_T_Basry_-_M_Saleh_Eddine.jpg|thumb|180x180px|Zamalek players; Shehata (right), [[Taha Basry]] and [[Mohamed Salah (footballer, born 1956)|Mohamed Salah]] with the Egyptian Premier League trophy in 1978]] [[Fáìlì:H_Shehata_-_F_Gaafar_(1981).jpg|thumb|190x190px|Shehata and [[Farouk Gaafar]] with Zamalek in 1981]] Ààrẹ ẹgbẹ́ Zamalek gbọ́ nípa bí Hassan Shehata ṣe padà sí Cairo, ó sì rán ẹnìkan láti pè é wá síbi ayẹyẹ ìdágbére (níbi tí wọ́n ti máa mu tíì) kí ó tó padà sí Dubai. Shehata dé ní àkókò, ó sì rí ẹgbẹ́ẹgbẹ̀rún àwọn olólùfẹ́ ẹgbẹ́ náà tí wọ́n ń yọ̀ fún un tí wọ́n sì ń bẹ̀bẹ̀ pé kí ó má ​​fi bọ́ọ̀lù sílẹ̀; omijé sì bẹ̀rẹ̀ sí í sàn lójú rẹ̀, ní àkókò yẹn gan-an, Mohammed Hassan Helmy kéde...<ref name=":9">{{Cite web|title=Hassan Shehata - International Appearances|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/hshehata-intl.html|access-date=2024-05-20|website=www.rsssf.org}}</ref>{{blockquote|Hassan Shehata sọ fún mi pé òun ti pinnu láti padà sí gbígbá bọ́ọ̀lù gẹ́gẹ́ bí ìdáhùn sí ìbéèrè àwọn olólùfẹ́ Zamalek.}}Shehata kò sọ̀rọ̀ kankan nípa ọ̀rọ̀ náà. Ó gba láti ṣeré fún àsìkò kan sí i, ṣùgbọ́n ó wá ṣeré fún àsìkò méjì, ó sì fagbọ́ọ̀lùsílẹ̀ ní àárín àsìkò kẹta; nígbà yẹn, ara rẹ̀ ṣì le, ó sì ní agbára láti ṣeré fún àwọn àsìkò mìíràn. Ó gba góòlù mẹ́wàá nínú gbogbo ìdíje ní àsìkò àkọ́kọ́ rẹ̀ lẹ́yìn tí ó padà wá láti ìfagbọ́ọ̀lùsílẹ̀, pẹ̀lú àpapọ̀ góòlù tí ó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó ogún nínú gbogbo ìdíje láàrin àsìkò méjì àti ààbọ̀ tí ó lò.<ref>{{Cite web|last=المليجي|first=سيد|date=2022-06-19|title=في ذكرى ميلاد المعلم.. 5 مواقف صنعت أسطورة حسن شحاتة|url=https://www.elwatannews.com/news/details/6150226|access-date=2024-05-02|website=الوطن|language=ar}}</ref> Ní àsìkò ọdún 1980–81, ó kópa lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ nínú ìdíje "Cairo derby" (ìdíje pàtàkì láàrin àwọn ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Cairo) lẹ́yìn tí ó padà wá láti ìfagbọ́ọ̀lùsílẹ̀, ó sì darí ẹgbẹ́ rẹ̀ láti ṣẹ́gun Al Ahly pẹ̀lú àmì-ayò 2–0 nínú ìdíje lìgì tí ó wáyé ní pápá ìṣeré Cairo Stadium.<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=_zU3L6cWguE|title=مبارة ال bmw .. الأهلي والزمالك ( ٠ - ٢ ) بالدوري موسم ١٩٨٠ - ١٩٨١|date=2021-10-19|last=أرشيف الزمالك ومنتخب مصر|access-date=2024-07-14|via=YouTube}}</ref> INí àsìkò kan náà, Zamalek pàdé El Minya SC nínú lìgì ní ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù Kínní ọdún 1981 ní Cairo Stadium; wọ́n máa ń pe El Minya ní "bogeyman" (ẹni tí ó máa ń fa ìṣòro ńlá) ti agbègbè Upper Egypt. Wọ́n gba góòlù kan sí Zamalek, lẹ́yìn góòlù yẹn, wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí ní gbèjà gidigidi láti dáàbò bo góòlù náà. Olùtọ́jú-ibodè (goalkeeper) dá àwọn bọ́ọ̀lù mẹ́ta tí Shehata ta dúró ní ọ̀kọ̀ọ̀kan, bọ́ọ̀lù mìíràn tí Shehata sì ta kọlu igi òkè ibodè (crossbar). Ìdíje náà dàbí èyí tí ó wáyé láàrin Shehata àti El Minya, nítorí pé gbogbo àwọn ìgbìyànjú láti gba góòlù fún Zamalek wá láti ọ̀dọ̀ Hassan Shehata ni. Níkẹyìn, ó fi orí gba bọ́ọ̀lù wọlé, ó sì mú kí àmì-ayò dọ́gba fún ẹgbẹ́ rẹ̀; ó tilẹ̀ fa ẹ̀wù rẹ̀ ya nígbà tí ó ń ṣe ayẹyẹ góòlù náà. Ó jẹ́ olóòótọ́ sí Zamalek, ó sì máa ń gbá bọ́ọ̀lù fún ọlá ẹgbẹ́ náà àti fún àwọn olólùfẹ́ rẹ̀.<ref>{{Cite web|last=AbdelAziz|first=Omar|date=2011-11-19|title=Uncontracted Shehata loyal to Zamalek|url=https://www.filgoal.com/articles/120089|access-date=2024-05-06|website=FilGoal.com|language=ar}}</ref><ref>{{Cite web|last=حاتم رضا|date=27 April 2021|title=احتفالات خالدة.. حسن شحاتة يمزق قميصه بعد هدفه القاتل فى المنيا|url=https://m.youm7.com/story/2021/4/27/%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%A9-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B4%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D8%A9-%D9%8A%D9%85%D8%B2%D9%82-%D9%82%D9%85%D9%8A%D8%B5%D9%87-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D9%87%D8%AF%D9%81%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84-%D9%81%D9%89/5293094}}</ref> Shehata gba góòlù mẹ́ta fún Zamalek nínú ìdíje "Cairo derby", ṣùgbọ́n ó di gbajúmọ̀ fún góòlù kan tí ó gbà nínú ọ̀kan lára ​​àwọn ìdíje náà ní ìpele kejì ti àsìkò ọdún 1981–82; wọ́n fagilé góòlù yẹn, èyí sì jẹ́ ọ̀kan lára ​​àwọn góòlù tí ó kàmàmà jùlọ tí wọ́n ti fagilé rí nítorí òfin "offside". Èyí yọrí sí ìparí ìdíje pẹ̀lú àmì-ayò 0–0, wọ́n sì pàd;{{blockquote|"Àmì-ayò yìí fa ariwo nla ni FIFA. Àwọn agbábọ́ọ̀lù mẹ́ta láti ẹgbẹ́ Al Ahly ló mú kí ipò 'offside' náà wáyé; wọ́n sì ni Maher Hammam, Hossam El-Badry, àti Magdi Abdelghani. A kò lè gbàgbé àmì-ayò yìí láé..<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=1SOGTTRWP8M |title=ملخص مباراة فضيحة القرن العشرين ٫٫ الزمالك والأهلي بالدوري موسم ١٩٨١-١٩٨٢ |language=en |access-date=2024-05-03 |via=www.youtube.com}}</ref>}} [[Fáìlì:Hassan_Shehata_1983.jpg|thumb|200x200px|Shehata waving to fans at his retirement festival, 1983]] Ní ilẹ̀ Áfíríkà, òun ni agbábọ́ọ̀lù àkọ́kọ́ tí ó kọ́kọ́ gba góòlù fún ẹgbẹ́ Zamalek nínú ìdíje ti ilẹ̀ Áfíríkà, nígbà tí wọ́n kojú ẹgbẹ́ Ahly Tripoli nínú ìdíje 'African Cup Winners' Cup' ti ọdún 1976. Ó tún kópa pẹ̀lú ẹgbẹ́ rẹ̀ nínú ìdíje 'African Cup of Champions', ó sì gba àpapọ̀ góòlù mẹ́fà fún ẹgbẹ́ rẹ̀ nínú àwọn ìdíje ilẹ̀ Áfíríkà wọ̀nyí. Shehata gba àmì-ẹ̀yẹ EFA fún "Agbábọ́ọ̀lù tó dára jùlọ ní ilẹ̀ Egypt" ní ọdún 1976, ó sì tún gba àmì-ẹ̀yẹ ọlá ti 'Order of the Republic' (ìpele kìíní) lọ́wọ́ Ààrẹ ilẹ̀ Egypt tẹ́lẹ̀ rí, Anwar Sadat, ní ọdún 1980. Ní ọdún 1982, Shehata pinnu láti fi iṣẹ́ gbígba bọ́ọ̀lù ní ìpele ọjọ́gbọ́n sílẹ̀. Wọ́n ṣètò ayẹyẹ pàtàkì kan fún ìfẹ̀yìntì rẹ̀, èyí tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn gbajúmọ̀ ènìyàn, òṣèré, òǹkọ̀wé, àti ẹgbẹ́gbẹ̀rún àwọn ènìyàn wá láti dágbére fún agbábọ́ọ̀lù olókìkí yìí ní pápá ìṣeré Cairo Stadium..<ref>{{Cite web|date=2023-06-19|title=إنجازات المعلم حسن شحاتة لاعبا ومدربا في عيد ميلاده الـ76|url=https://www.vetogate.com/4911212|access-date=2024-04-18|website=فيتو|language=ar-eg}}</ref> == Iṣẹ́ ní ìpele àgbáyé == Wọ́n pe Shehata sínú ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù orílẹ̀-èdè Egypt fún ìgbà àkọ́kọ́ ní ọdún 1970; eré àgbáyé rẹ̀ àkọ́kọ́ jẹ́ lòdì sí orílẹ̀-èdè Libya ní ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù Kejìlá ọdún 1970 ní Tripoli, nínú ìdíje àṣàyàn fún Ife Ẹ̀yẹ Orílẹ̀-èdè Áfíríkà (Africa Cup of Nations). Egypt ló borí nínú eré náà pẹ̀lú góòlù kan ṣoṣo tí Hanafi Halil gbá wọlé, èyí tí Shehata sì ṣe ìrànlọ́wọ́ fún un láti gbá wọlé. Nínú ìdíje All-Africa Games ti ọdún 1973 ní Èkó, Shehata gbá góòlù kan wọlé lòdì sí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà nínú ìpele ààbọ̀-ìparí (semifinal); orílẹ̀-èdè rẹ̀ sì gba àmì-ẹ̀yẹ idẹ lẹ́yìn tí wọ́n ṣẹ́gun Ghana nínú eré fún ipò kẹta..<ref name=":8" /> [[Fáìlì:Egypt_National_Football_Team_(1974).jpg|left|thumb|225x225px|Shehata (first standing from right) with Egypt in the [[1974 African Cup of Nations]]]] Ní ọdún 1974, ilẹ̀ Egypt gbàlejò ìdíje Africa Cup of Nations; ó gba àmì-ayò méjì wọlé nínú eré ìdíje fún ipò kẹta lòdì sí orílẹ̀-èdè Congo ní pápá-ìṣeré Cairo, àwọn olùgbàlejò sì parí ìdíje náà ní ipò kẹta. Wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù àárín pápá tó dára jùlọ, wọ́n sì fi í kún àkójọ àwọn agbábọ́ọ̀lù tó pegedé jùlọ nínú ìdíje náà (CAF Team of the tournament). Shehata gba ipò kẹta nínú ìdìbò fún ẹni tó pegedé jùlọ nínú bọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀ ní ilẹ̀ Áfíríkà (African Footballer of the Year) tí ìwé-ìròyìn France Football ṣe ní ọdún 1974. Ní ọdún 1975, ó ṣe aṣáájú fún orílẹ̀-èdè rẹ̀ láti gba ife-ẹ̀yẹ Palestine Cup of Nations fún ìgbà kejì. Shehata gba àmì-ayò mẹ́ta (hat-trick) wọlé lòdì sí orílẹ̀-èdè Yemen ní ìpele àkọ́kọ́ ti ìdíje náà, òun sì ni agbábọ́ọ̀lù tó gba àmì-ayò tó pọ̀ jùlọ nínú ìdíje náà pẹ̀lú àmì-ayò márùn-ún..<ref>{{Cite web|title=Palestine Cup 1972-1975|url=https://www.rsssf.org/tablesp/palestine-cups.html|access-date=2024-05-10|website=www.rsssf.org}}</ref> Shehata ṣe aṣaaju orilẹ-ede rẹ ninu idije Ife Awọn Orilẹ-ede Afirika ti ọdun 1976 ni Ethiopia, nibi ti Egypt ti gbe ipo kẹrin lẹyin ti wọn padanu si Nigeria pẹlu ami ayo 2–3 ninu ere fun ipo kẹta. O gba ami ayo pataki kan wọle fun ẹgbẹ Pharaohs lodi si Tunisia ninu ere idije yiyan fun Ife Awọn Orilẹ-ede Afirika ti ọdun 1978, eyi ti o waye ni ọjọ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù Kẹrin, ọdún 1977 ni papa iṣere El Menzah ni Tunis..<ref>{{Cite web|last=سليمان النقر|date=5 September 2021|title=قصة هدف.. حسن شحاتة يحرز هدفا رائعا فى خسارة الفراعنة من تونس|url=https://m.youm7.com/story/2021/9/5/%D9%82%D8%B5%D8%A9-%D9%87%D8%AF%D9%81-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%B4%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D8%A9-%D9%8A%D8%AD%D8%B1%D8%B2-%D9%87%D8%AF%D9%81%D8%A7-%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%B9%D8%A7-%D9%81%D9%89-%D8%AE%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B9%D9%86%D8%A9/5448962}}</ref> [[Fáìlì:Hassan_Shehata_Egypt_(1981).jpg|thumb|211x211px|Shehata, Egypt's captain at the [[1982 FIFA World Cup qualification (CAF)|1982 World Cup qualifier]] against [[Morocco national football team|Morocco]] in [[Casablanca]], April 1981]] Níbi ìdíje Ife Ẹ̀yẹ Àwọn Orílẹ̀-èdè Áfíríkà ti ọdún 1980, Shehata ni ó jẹ́ olórí ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù ilẹ̀ Egypt, ó sì gba góòlù rẹ̀ tó kẹ́yìn fún orílẹ̀-èdè rẹ̀ ní ìpele àkọ́kọ́ ti ìdíje náà lòdì sí Tanzania; orílẹ̀-èdè rẹ̀ sì parí ìdíje náà ní ipò kẹrin. Ó gba àpapọ̀ góòlù mẹ́rin fún Egypt níbi ìdíje Ife Ẹ̀yẹ Àwọn Orílẹ̀-èdè Áfíríkà. Ìgbà tó kẹ́yìn tí Shehata yóò kópa nínú eré àgbáyé fún orílẹ̀-èdè rẹ̀ ni ní ọjọ́ kẹjọ oṣù Karùn-ún ọdún 1981, nígbà tí wọ́n kojú Morocco nínú ìdíje àṣàyàn fún Ife Àgbáyé ti ọdún 1982 ní pápá ìṣeré Cairo. Ó ti kópa nínú eré fún ẹgbẹ́ "Pharaohs" ní ìgbà 52 láàrín ọdún 1970 sí 1982, ó sì gba góòlù mẹ́rìnlá..<ref name=":9" /> == Ọ̀nà ìṣeré == [[Fáìlì:Hassan_Shehata_(1975_Cup_final).jpg|left|thumb|220x220px|Hassan Shehata dribbling past the goalkeeper while playing for Zamalek in the Egypt Cup final, June 1975]] Shehata jẹ́ agbábọ́ọ̀lù tí ó máa ń gba góòlù déédéé, tí a sì mọ̀ fún agbára rẹ̀ láti lo ẹsẹ̀ méjèèjì láti parí àǹfààní gbígba góòlù. Ó tún gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ góòlù láti ọ̀nà jíjìn ní ìta agbègbè ìyọrísí góòlù (penalty box). Ó máa ń gbá bọ́ọ̀lù gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù iwájú àti agbábọ́ọ̀lù àárín pápá tí ó máa ń gbógun ti àwọn alátakò; ó tún máa ń ṣe iṣẹ́ ààbò, ó sì tún máa ń fún àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ ní àǹfààní láti gba góòlù nípasẹ̀ àwọn bọ́ọ̀lù tí ó kọjá fún wọn (assists). Ó mọ bí a ṣe ń gba bọ́ọ̀lù ìyà (free-kick) dáadáa, nígbà tí ó sábà máa ń ta bọ́ọ̀lù náà taara sí ààfin góòlù. Ọ̀nà tí Shehata fi máa ń gbá bọ́ọ̀lù, èyí tí ó ní àpapọ̀ ọgbọ́n, agbára láti fi bọ́ọ̀lù yẹ́ àwọn alátakò (dribbling), agbára láti ta bọ́ọ̀lù láti ọ̀nà jíjìn, àti agbára ara, ló fún un ní orúkọ-ògo náà "Master" (Olùkọ́ni tàbí Ọ̀gá). Ó mọ bí a ṣe ń fi orí gba bọ́ọ̀lù dáadáa, yíyára àti ìgbé-ara-ẹni-ní-ọ̀nà tó dára sì ṣe ìrànlọ́wọ́ fún un láti di agbábọ́ọ̀lù tí ó lágbára láti gba góòlù. A mọ Shehata gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù tí ó máa ń hùwà tọkàntọkàn tí ó sì ní ipa ńlá; ó ní ìwà tó máa ń fa àwọn ènìyàn mọ́ra àti ẹ̀mí eré-ìdárayá tó ga. Ó jẹ́ ẹni pàtàkì nínú àwùjọ àwọn onímọ̀ ní ilẹ̀ Egypt, pàápàá jùlọ nítorí ìdúróṣinṣin rẹ̀ sí ẹgbẹ́ Zamalek àti orílẹ̀-èdè Egypt, àti nítorí ohun tí ó dúró fún— kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù nìkan, ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí ọmọ ilẹ̀ Egypt. Ó gba àwọn góòlù pàtàkì nínú àwọn eré fún ẹgbẹ́ orílẹ̀-èdè àti ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù rẹ̀.<ref>{{Cite web|last=الديك|first=محمد|title=كتاب عن نجم . . حسن شحاتة "كابتن جيل السبعينات وأحسن لاعب في أفريقيا"" - سبورت 360|url=https://arabic.sport360.com/article/%d8%a7%d9%84%d8%af%d9%88%d8%b1%d9%8a-%d8%a7%d9%84%d9%85%d8%b5%d8%b1%d9%8a/%d9%86%d8%a7%d8%af%d9%8a-%d8%a7%d9%84%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%84%d9%83/832931/%d9%83%d8%aa%d8%a7%d8%a8-%d8%b9%d9%86-%d9%86%d8%ac%d9%85-%d8%ad%d8%b3%d9%86-%d8%b4%d8%ad%d8%a7%d8%aa%d8%a9-%d9%83%d8%a7%d8%a8%d8%aa%d9%86-%d8%ac%d9%8a%d9%84-%d8%a7%d9%84%d8%b3%d8%a8%d8%b9%d9%8a%d9%86%d8%a7%d8%aa-%d9%88%d8%a3%d8%ad%d8%b3%d9%86-%d9%84%d8%a7%d8%b9%d8%a8-%d9%81%d9%8a-%d8%a3%d9%81%d8%b1%d9%8a%d9%82%d9%8a%d8%a7|access-date=2024-05-02|website=arabic.sport360.com|language=ar}}</ref> == Iṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùdarí == Shehata bẹrẹ iṣẹ́ ikọ́ni ní bọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀ pẹ̀lú ẹgbẹ́ Zamalek lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lẹ́yìn tí ó fi iṣẹ́ agbábọ́ọ̀lù sílẹ̀; ó kọ́kọ́ kọ́ ẹgbẹ́ àwọn ọ̀dọ́ Zamalek tí kò tíì pé ọmọ ọdún ogún (U20) láàrin ọdún 1983 sí 1985. Lẹ́yìn náà, ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùrànlọ́wọ́ olùkọ́ni fún ẹgbẹ́ àkọ́kọ́ láàrin ọdún 1985 sí 1986. Ó rìnrìn-àjò lọ sí orílẹ̀-èdè UAE, níbi tí ó ti kọ́ ẹgbẹ́ Al Wasl ní ọdún 1987; ó8 sì ṣe àṣeyọrí pẹ̀lú wọn nípa gbígba ife ẹ̀yẹ UAE Football League àti UAE President's Cup ní àsìkò ìdíje ọdún 1987–88. Lẹ́yìn náà, ó padà sí Egypt láti kọ́ ẹgbẹ́ El-Merrikh SC ní àsìkò ìdíje ọdún 1989–90. Shehata tún ní àwọn àkókò díẹ̀ ní àwọn ọdún 1990 níbi tí ó ti ran àwọn ẹgbẹ́ bíi El Sharkia SC, El Minya SC, àti Suez SC lọ́wọ́ láti gòkè lọ sí ìpele gíga jùlọ ti bọ́ọ̀lù-ẹlẹ́sẹ̀ Egypt (Egyptian Premier League). Ní ​​ọdún 2003, Shehata darí ẹgbẹ́ orílẹ̀-èdè Egypt ti àwọn ọ̀dọ́ tí kò tíì pé ọmọ ọdún ogún (U-20), ó sì gba ife ẹ̀yẹ U-20 Africa Cup of Nations, pẹ̀lú kíkópa nínú ìdíje FIFA World Youth Championship ti ọdún 2003. Ó tún darí ẹgbẹ́ Al Mokawloon Al Arab SC, ó sì gba ife ẹ̀yẹ Egypt Cup ti ọdún 2004 àti Egyptian Super Cup ti ọdún 2004, níbi tí ó ti ṣẹ́gun àwọn ẹgbẹ́ Al Ahly àti Zamalek nínú ìdíje ìparí (finals) lẹ́sẹẹtẹlẹ.<ref name=":1" />. Ni ọdun 2004, Shehata di olukọni ẹgbẹ agbabọọlu orilẹ-ede Egypt lẹyin ti wọn ti yọ olukọni ọmọ ilu Italy, Marco Tardelli, kuro ni ipo rẹi.<ref>{{cite news|url=http://www.egyptianplayers.com/nationalteams/25-3--2004.htm|work=Egyptian Players|title=Marco Tardelli is Egypt's New Manager|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20101217143841/http://egyptianplayers.com/nationalteams/25-3--2004.htm|archive-date=2010-12-17|access-date=19 September 2026|archivedate=17 December 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101217143841/http://egyptianplayers.com/nationalteams/25-3--2004.htm|deadurl=yes}}</ref><ref name=":6" /><ref name=":5" />Ninu idije Ife Awọn Orilẹ-ede Afirika ti ọdun 2006, eyi ti Egypt gbalejo, o dari ẹgbẹ naa lati gba ife ẹyẹ naa fun igba akọkọ ni ọdun mẹjọ, nipa bori orilẹ-ede Ivory Coast ni ere ipari. Lakoko ere idaji-ipari idije naa lodi si Senegal, ariyanjiyan nla waye laarin Shehata ati ọkan ninu awọn agbabọọlu rẹ, Mido. Eyi fa ki Mido fi ibinu han nigba ti wọn yọ ọ kuro ninu ere lati fun ẹlomiran ni aye.<ref name="Mido thrown out of Egyptian squad">{{cite news|title=Mido thrown out of Egyptian squad|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/africa/4692714.stm|publisher=BBC Sport|date=2006-02-08|access-date=2007-08-17|first=Matthew|last=Kenyon}}</ref> O han gbangba pe Shehata ṣe ohun ti o tọ nigba ti Amr Zaki, agbabọọlu ti o rọpo Mido, gba ami-ayọ ti o mu ki wọn bori ere naa; eyi si mu Egypt lọ si ere ipari. Shehata gba ki Mido gba ami-eye rẹ lakoko ayẹyẹ ipari idije naa. Ni awọn ọjọ diẹ lẹyin iṣẹlẹ yii, Mido tọrọ gafara ni gbangba.<ref name="Mido reconciles with Egypt coach" /> Shehata ṣe amọna orilẹ-ede Egypt lati gba ife ẹyẹ African Cup of Nations ni igba mẹta tẹlera ni ọdun 2006, 2008 ati 2010.<ref name="List of ACN winning coaches">{{cite web|url=https://www.rsssf.org/players/anc-coach.html|title=African Nations Cup-Winning Coaches|access-date=2015-08-06|author=Hassanin Mubarak|publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation}}</ref> Bayii, ilẹ̀ Egypt di orílẹ̀-èdè Áfíríkà àkọ́kọ́ láti ṣe irú àkọsílẹ̀ bẹ́ẹ̀..<ref name="African Nations Cup">{{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesa/afrchamp.html|publisher=Rec.Sport.Soccer.Statistics|author=Karel Stokkermans|title=African Nations Cup}}</ref> Nitori eyi, ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù ilẹ̀ Egypt dé ipò kẹsan-an nínú àtòjọ àwọn orílẹ̀-èdè tó lágbára jùlọ lágbàáyé ti FIFA. Nítorí ọgbọ́n àti agbára rẹ̀ tó ga nínú iṣẹ́ olùkọ́ni ní àkókò yẹn, wọ́n fi oyè Olùkọ́ni Tó Tayára Jùlọ ní CAF fún un ní ọdún 2008. Ni ọdun 2010, FFHSI fi i ṣe olukọni ti o dara julọ ni Afirika.[1] Wọn tun yan an gẹgẹbi ọkan ninu awọn olukọni marun-un ti o ga julọ ni Afirika ni ipele kariaye..<ref name="mtnfootball">[http://www.mtnfootball.com/special-reports/africa/2010/100922-top-five-african-coaches.html] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130513114031/http://www.mtnfootball.com/special-reports/africa/2010/100922-top-five-african-coaches.html|date=May 13, 2013}}</ref><ref name="bleacherreport" />Ni ọdun 2011, Shehata nikẹhin di olukọni fun ẹgbẹ agbabọọlu ilu rẹ; o ṣiṣẹ pẹlu Zamalek fun saa kan—saa ọdun 2011–12—o si gbe ipo keji ninu idije Egypt Cup. Ni ọdun 2015, o di Alaga idije SATUC Football Cup, eyi ti o jẹ idije bọọlu afẹsẹgba tuntun ti kariaye fun iranlọwọ awọn ọmọ ti ko ni obi, awọn asasala, ati awọn ọmọde ti ko ni anfani to peye, ti wọn wa labẹ ọmọ ọdun mẹrindilogun (U16). <ref name=":4" /><ref>{{Cite web|title=About Us|url=https://satuc.org/about-us/|access-date=2024-06-02|website=Satuc|language=en-US}}</ref> == Ìgbésí ayé ara-ẹni == Hassan Shehata ti ṣe ìgbéyàwó, ó sì ní àwọn ọmọ méjì; Islam àti Karim. Òun jẹ́ Mùsùlùmí, ó sì ń gbé ní Cairo lọ́wọ́lọ́wọ́. Àwón ísíró ise<ref name=":2" /> === Club === {| class="wikitable" style="text-align:center" ! rowspan="2" |Club ! rowspan="2" |Season ! colspan="3" |League ! colspan="2" |National cup ! colspan="2" |Other ! colspan="2" |Continental ! colspan="2" |Total |- !Division !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals |- align="center" | rowspan="1" align="center" valign="center" |[[Zamalek SC|Zamalek]] |1966–67 |[[Egyptian Premier League]] | |0 | |0 | | | colspan="2" |— | |0 |- | rowspan="7" align="center" valign="center" |[[Kazma SC]] |1967–68 | rowspan="2" |[[Kuwaiti Division One]] | |6 | |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | |7 |- |1968–69 | |14 | |2 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | |16 |- |[[1969–70 Kuwaiti Premier League|1969–70]] | rowspan="4" |[[Kuwaiti Premier League]] | |7 | |1 | |10{{efn|Goals in [[Kuwait Joint League]]}} | colspan="2" |— | |18 |- |[[1970–71 Kuwaiti Premier League|1970–71]] | |9 | |2 | |6{{efn|Goals in [[Kuwait Joint League]]}} | colspan="2" |— | |17 |- |[[1971–72 Kuwaiti Premier League|1971–72]] | |7 | |1 | |5{{efn|Goals in [[Kuwait Joint League]]}} | colspan="2" |— | |13 |- |[[1972–73 Kuwaiti Premier League|1972–73]] | |6 | |0 | |8{{efn|Goals in [[Kuwait Joint League]]}} | colspan="2" |— | |14 |- ! colspan="2" |Total ! !49 ! !7 ! !29 ! ! ! !85 |- |[[Al-Arabi SC (Kuwait)|Al-Arabi]] (loan) |[[1970–71 Kuwaiti Premier League|1970–71]] |[[Kuwait Premier League]] |0 |0 |0 |0 | colspan="2" |— | |3{{efn|Goals in [[AFC Champions League]]}} | |3 |- align="center" | rowspan="11" align="center" valign="center" |[[Zamalek SC|Zamalek]] |1973–74 | rowspan="10" |Egyptian Premier League | |0 | |0 | |9{{efn|Goals in [[October League Cup]]}} | colspan="2" |— | |9 |- |[[1974–75 Egyptian Premier League|1974–75]] | |6 | |4 | | | colspan="2" |— | |10 |- |[[1975–76 Egyptian Premier League|1975–76]] | |13 | |0 | colspan="2" |— | |3{{efn|Goals in [[African Cup Winners' Cup]]}} | |16 |- |[[1976–77 Egyptian Premier League|1976–77]] | |17 | |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | |18 |- |[[1977–78 Egyptian Premier League|1977–78]] | |7 | |1 | colspan="2" |— | |1{{efn|Goals in [[African Cup Winners' Cup]]}} | |9 |- |[[1978–79 Egyptian Premier League|1978–79]] | |4 | |1 | colspan="2" |— | |2{{efn|Goals in [[CAF Champions League]]}} | |7 |- |1979–80 | |14 | |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | |15 |- |1980–81 | |9 | |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | |9 |- |1981–82 | |5 | |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | |6 |- |1982–83 | |2 | |1 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | |3 |- ! colspan="2" |Total ! !77 ! !10 ! !9 ! !6 ! !105 |- ! colspan="3" |Career total ! !126 ! !17 ! !38 ! !9 ! !190 |} {{notelist}} === International === {| class="wikitable" style="text-align:center" | colspan="3" |[[Egypt national football team|Egypt]]<ref name=":3" /> |- !Year !Apps !Goals |- |1970 |1 |0 |- |1971 |1 |0 |- |1972 |0 |0 |- |1973 |0 |0 |- |1974 |4 |2 |- |1975 |15 |8 |- |1976 |7 |1 |- |1977 |12 |2 |- |1978 |0 |0 |- |1979 |2 |0 |- |1980 |6 |1 |- |1981 |4 |0 |- !Total !52 !14 |} == Àwón ólà == [[Fáìlì:Hassan_Shehata_(1979).jpg|alt=Hassan_Shehata_(1979)|thumb|210x210px|Shehata lifting the Egypt Cup trophy with Zamalek in 1979]] === Player === '''Zamalek''' * [[Egyptian Premier League]]: [[1977–78 Egyptian Premier League|1977–78]] * [[Egypt Cup]]: [[1975 Egypt Cup final|1974–75]], [[1977 Egypt Cup final|1976–77]], [[1979 Egypt Cup final|1978–79]] * [[October League Cup]]: [[October League Cup#Conditions for organizing the tournament|1974]] '''Egypt''' * [[Palestine Cup of Nations]]: [[1975 Palestine Cup of Nations|1975]] '''Individual''' * [[Kuwait Premier League#Topscorers by season|Kuwaiti Premier League top scorer]]: 1969–70, 1970–71, 1971–72 * [[Asian Footballer of the Year]]: 1970 * 3rd place - [[African Footballer of the Year|African footballer of the year]]: 1974 by [[France Football]] * Best midfielder in [[1974 African Cup of Nations]] * [[October League Cup#Top scorers|October League Cup top scorer]]: [[October League Cup|1974]] * [[1975 Palestine Cup of Nations#Top scorers|Palestine Cup of Nations top scorer]]: [[1975 Palestine Cup of Nations|1975]] * [[Egyptian Football Association|EFA]] Best player in Egypt: 1976 * [[Egyptian Premier League#All seasons top goalscorers|Egyptian Premier League top scorer]]: 1976-77, 1979-80 '''Orders''' * {{EGY}}: [[Order of the Republic (Egypt)|Order of the Republic, First Class]]: 1980 === Manager === '''Al Wasl''' * [[UAE Pro League]]: [[1987–88 UAE Football League|1987–88]] * [[UAE President's Cup]]: 1987 '''Suez SC''' * [[Egyptian Second Division A]]: 1996-97 '''El Sharkia SC''' * Egyptian Second Division A: 1997-98 '''El Minya SC''' * Egyptian Second Division A: 1999-00 '''Al Mokawloon Al Arab SC''' * [[Egypt Cup]]: 2004 * [[Egyptian Super Cup]]: [[2004 Egyptian Super Cup|2004]] '''Egypt U-20''' * [[U-20 Africa Cup of Nations]]: [[2003 African Youth Championship|2003]] '''Egypt''' * [[Africa Cup of Nations]]: [[2006 Africa Cup of Nations|2006]], [[2008 Africa Cup of Nations|2008]], [[2010 Africa Cup of Nations|2010]] * [[Arab Games]]: [[2007 Arab Games|2007]] * Nile Basin Tournament: [[2011 Nile Basin Tournament|2011]] '''Individual''' * The best coach in Africa of the year by the [[Confederation of African Football]]; 2008 * The best coach in Africa of the year by [[International Federation of Football History and Statistics]]: 2010 == Àwón ítókasi == {{Reflist}}{{Navboxes|bg=gold|fg=navy|title=Awards|list1={{1974 Africa Cup of Nations Team of the Tournament}} {{Egyptian Premier League top scorers}} {{Kuwaiti Premier League top scorers}} {{Africa Cup of Nations winning managers}} {{CAF Coach of the Year}}}}{{Navboxes|title=Egypt squads|bg=red|fg=white|bordercolor=|list1={{Egypt Squad 2006 Africa Cup of Nations}} {{Egypt Squad 2008 Africa Cup of Nations}} {{Egypt squad 2009 Confederations Cup}} {{Egypt Squad 2010 Africa Cup of Nations}}}}{{Navboxes|title=Hassan Shehata managerial positions|list1={{Al Wasl FC managers}} {{Fujairah FC managers}} {{Egypt national football team managers}} {{Zamalek SC managers}} {{Al Arabi SC (Qatar) managers}} {{Al Mokawloon Al Arab SC managers}}}}{{Portal bar|Association football|Egypt}}{{Authority control}} 481wnv0y0zv0lts2o6isw3tgjec4buy Àlùmógàjí 0 84644 637509 637508 2026-09-19T12:02:03Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* */ 637509 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|A pair of standard scissors]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|A video showing scissors being used to cut a piece of [[card stock]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[tang (blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[shearing (physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[metal leaf|metal foil]]" , aṣọ [[cloth]] , okùn "[[rope]]" àti wáyà "[[wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[spring (device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ [[Plurale tantum|plural noun]] lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|[[Han dynasty]] scissors]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|These shears are thought to date to the 2nd century AD and come from a [[Roman Empire|Roman]] settlement in [[Trabzon]], Turkey. The style of the "Egyptianizing" metal inlay designs suggests that they were made to imitate actual [[Art of ancient Egypt|Egyptian art]]. When closed, the dog and cat figures at the tips come face to face.<ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] 4hpfdil84fc7wwf27hybbyvnyzqjtab 637510 637509 2026-09-19T12:04:51Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* */ 637510 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|A pair of standard scissors]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|A video showing scissors being used to cut a piece of [[card stock]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[spring (device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ [[Plurale tantum|plural noun]] lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|[[Han dynasty]] scissors]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|These shears are thought to date to the 2nd century AD and come from a [[Roman Empire|Roman]] settlement in [[Trabzon]], Turkey. The style of the "Egyptianizing" metal inlay designs suggests that they were made to imitate actual [[Art of ancient Egypt|Egyptian art]]. When closed, the dog and cat figures at the tips come face to face.<ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] aj2qcrjprq0ry8hcy4vzulifv7rgos8 637533 637510 2026-09-19T12:55:40Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Ìtàn */ 637533 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|A pair of standard scissors]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|A video showing scissors being used to cut a piece of [[card stock]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[spring (device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ [[Plurale tantum|plural noun]] lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|[[Han dynasty]] scissors]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|These shears are thought to date to the 2nd century AD and come from a [[Roman Empire|Roman]] settlement in [[Trabzon]], Turkey. The style of the "Egyptianizing" metal inlay designs suggests that they were made to imitate actual [[Art of ancient Egypt|Egyptian art]]. When closed, the dog and cat figures at the tips come face to face.<ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpele àkọ́kọ́ nípa ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[Zhang Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> oj659jheh91guz4st8tzvrcsojmoaps 637534 637533 2026-09-19T13:04:17Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Ìtàn */ 637534 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|A pair of standard scissors]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|A video showing scissors being used to cut a piece of [[card stock]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[spring (device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ [[Plurale tantum|plural noun]] lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|[[Han dynasty]] scissors]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|These shears are thought to date to the 2nd century AD and come from a [[Roman Empire|Roman]] settlement in [[Trabzon]], Turkey. The style of the "Egyptianizing" metal inlay designs suggests that they were made to imitate actual [[Art of ancient Egypt|Egyptian art]]. When closed, the dog and cat figures at the tips come face to face.<ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpele àkọ́kọ́ nípa ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[Zhang Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[Sheffield]] pèsè àkókò Alùmọ́gàjí ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán [[steel casting|cast steel]]. Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[Sheffield Town Hall#Previous buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> r8xdzpg6qngbf7bbn305lygxwvvypxw 637535 637534 2026-09-19T13:06:29Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Ìpele àkọ́kọ́ nípa ìpèsè Alùmọ́gàjí */ 637535 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|A pair of standard scissors]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|A video showing scissors being used to cut a piece of [[card stock]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[spring (device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ [[Plurale tantum|plural noun]] lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|[[Han dynasty]] scissors]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|These shears are thought to date to the 2nd century AD and come from a [[Roman Empire|Roman]] settlement in [[Trabzon]], Turkey. The style of the "Egyptianizing" metal inlay designs suggests that they were made to imitate actual [[Art of ancient Egypt|Egyptian art]]. When closed, the dog and cat figures at the tips come face to face.<ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpele àkọ́kọ́ nípa ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[Zhang Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà tí [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[Sheffield]] pèsè Alùmọ́gàjí àkókò ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán [[steel casting|cast steel]]. Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[Sheffield Town Hall#Previous buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> k8vtvf23qamxnt1yoopy3d8ilm1r3w9 637567 637535 2026-09-19T16:00:17Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Ìpele àkọ́kọ́ nípa ìpèsè Alùmọ́gàjí */ 637567 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|A pair of standard scissors]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|A video showing scissors being used to cut a piece of [[card stock]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[spring (device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ [[Plurale tantum|plural noun]] lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|[[Han dynasty]] scissors]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|These shears are thought to date to the 2nd century AD and come from a [[Roman Empire|Roman]] settlement in [[Trabzon]], Turkey. The style of the "Egyptianizing" metal inlay designs suggests that they were made to imitate actual [[Art of ancient Egypt|Egyptian art]]. When closed, the dog and cat figures at the tips come face to face.<ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpele àkọ́kọ́ nípa ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[Zhang Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà tí [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[Sheffield]] pèsè Alùmọ́gàjí àkókò ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán [[steel casting|cast steel]]. Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[Sheffield Town Hall#Previous buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> ===Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé === ==== Ní ilè China==== 4bm90rlc6ybm0wh38paq97gu61qdw0k 637568 637567 2026-09-19T16:06:11Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé */ 637568 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|A pair of standard scissors]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|A video showing scissors being used to cut a piece of [[card stock]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[spring (device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ [[Plurale tantum|plural noun]] lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|[[Han dynasty]] scissors]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|These shears are thought to date to the 2nd century AD and come from a [[Roman Empire|Roman]] settlement in [[Trabzon]], Turkey. The style of the "Egyptianizing" metal inlay designs suggests that they were made to imitate actual [[Art of ancient Egypt|Egyptian art]]. When closed, the dog and cat figures at the tips come face to face.<ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpele àkọ́kọ́ nípa ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[Zhang Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà tí [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[Sheffield]] pèsè Alùmọ́gàjí àkókò ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán [[steel casting|cast steel]]. Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[Sheffield Town Hall#Previous buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> ===Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé === ==== Ní ilè China==== Ọ̀pọ̀ àwọn ìpèsè Alùmọ́gàjí ni Àgbáyé ni òun wáyé ní orílẹ̀ èdè China. Títí di nkan bí ọdún 2019, China ní akọsílẹ̀ gbígbé 64.3% Ẹ̀rọ Alùmọ́gàjí jáde fún títa ni Àgbáyé . Bí a bá dá akọsílẹ̀ èyí pò mó Kíkójà lọ sí òkè-òkun ọjà Chinese Taipei, Àkọsílẹ̀ òun ni yóò sún sí 68.3%.<ref>[https://oec.world/en/resources/about The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://oec.world/en/resources/about |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/29/21.</ref> ojchmuo1rqt1gr0de2maob1xftncqpg 637569 637568 2026-09-19T16:14:01Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé */ 637569 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|A pair of standard scissors]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|A video showing scissors being used to cut a piece of [[card stock]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[spring (device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ [[Plurale tantum|plural noun]] lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|[[Han dynasty]] scissors]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|These shears are thought to date to the 2nd century AD and come from a [[Roman Empire|Roman]] settlement in [[Trabzon]], Turkey. The style of the "Egyptianizing" metal inlay designs suggests that they were made to imitate actual [[Art of ancient Egypt|Egyptian art]]. When closed, the dog and cat figures at the tips come face to face.<ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpele àkọ́kọ́ nípa ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[Zhang Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà tí [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[Sheffield]] pèsè Alùmọ́gàjí àkókò ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán [[steel casting|cast steel]]. Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[Sheffield Town Hall#Previous buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> ===Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé === ==== Ní ilè China==== Ọ̀pọ̀ àwọn ìpèsè Alùmọ́gàjí ni Àgbáyé ni òun wáyé ní orílẹ̀ èdè China. Títí di nkan bí ọdún 2019, China ní akọsílẹ̀ gbígbé 64.3% Ẹ̀rọ Alùmọ́gàjí jáde fún títa ni Àgbáyé . Bí a bá dá akọsílẹ̀ èyí pò mó Kíkójà lọ sí òkè-òkun ọjà Chinese Taipei, Àkọsílẹ̀ òun ni yóò sún sí 68.3%.<ref>[https://oec.world/en/resources/about The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://oec.world/en/resources/about |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/29/21.</ref> Ilé iṣẹ́ Hangzhou Zhang Xiaoquan, tí wón dákalè ní ọdún 1663, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó ti pé jù nípa pípèsè èrò Alùmọ́gàjí ní àgbáyé. Wọ́n so ilé iṣẹ́ na di títí orile-ede ni Ọdún 1958, tí ó sì ń gbá ènìyàn ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀jọ (1500) sí isẹ́, pẹ̀lú ìpèsè àwọn Alùmọ́gàjí bíi míllíónù méje ni ìfojúbù. Àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wọn kò wọn púpò tí wọ́n ń tà eyòkan rè fún àwọn aláràtúntà ni ó kéré tán,US$4.<ref name="Sudworth"/> fzx67waa2oltzrm4veyuhn9bw11i42m 637570 637569 2026-09-19T16:17:07Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé */ 637570 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|A pair of standard scissors]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|A video showing scissors being used to cut a piece of [[card stock]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[spring (device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ [[Plurale tantum|plural noun]] lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|[[Han dynasty]] scissors]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|These shears are thought to date to the 2nd century AD and come from a [[Roman Empire|Roman]] settlement in [[Trabzon]], Turkey. The style of the "Egyptianizing" metal inlay designs suggests that they were made to imitate actual [[Art of ancient Egypt|Egyptian art]]. When closed, the dog and cat figures at the tips come face to face.<ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpele àkọ́kọ́ nípa ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[Zhang Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà tí [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[Sheffield]] pèsè Alùmọ́gàjí àkókò ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán [[steel casting|cast steel]]. Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[Sheffield Town Hall#Previous buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> ===Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé === ==== Ní ilè China==== Ọ̀pọ̀ àwọn ìpèsè Alùmọ́gàjí ni Àgbáyé ni òun wáyé ní orílẹ̀ èdè China. Títí di nkan bí ọdún 2019, China ní akọsílẹ̀ gbígbé 64.3% Ẹ̀rọ Alùmọ́gàjí jáde fún títa ni Àgbáyé . Bí a bá dá akọsílẹ̀ èyí pò mó Kíkójà lọ sí òkè-òkun ọjà Chinese Taipei, Àkọsílẹ̀ òun ni yóò sún sí 68.3%.<ref>[https://oec.world/en/resources/about The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://oec.world/en/resources/about |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/29/21.</ref> Ilé iṣẹ́ Hangzhou Zhang Xiaoquan, tí wón dákalè ní ọdún 1663, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó ti pé jù nípa pípèsè èrò Alùmọ́gàjí ní àgbáyé. Wọ́n so ilé iṣẹ́ na di títí orile-ede ni Ọdún 1958, tí ó sì ń gbá ènìyàn ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀jọ (1500) sí isẹ́, pẹ̀lú ìpèsè àwọn Alùmọ́gàjí bíi míllíónù méje ni ìfojúbù. Àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wọn kò wọn púpò tí wọ́n ń tà eyòkan rè fún àwọn aláràtúntà ni ó kéré tán,US$4.<ref name="Sudworth"/> ====Ní ilè Faransé ==== Ní ìparí àwọn ọ̀rúndún kẹrìnlá, ní ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì fún "Alùmọ́gàjí " tó di lílò. Ó jeyo nínú èdè faransé ìgbàanì {{Lang|fro|cisoires}}, tí ó túmọ̀ sí Alùmọ́gàjí títòbi.<ref>(2014-11-03) [https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors "History 101: Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors |date=2022-01-06 }}, Daily KOS. Retrieved 12-04-21</ref> 9v7sqcf8bhleubbxm18pgsztx565wpb 637571 637570 2026-09-19T16:22:23Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Ní ilè Faransé */ 637571 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|A pair of standard scissors]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|A video showing scissors being used to cut a piece of [[card stock]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[spring (device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ [[Plurale tantum|plural noun]] lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|[[Han dynasty]] scissors]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|These shears are thought to date to the 2nd century AD and come from a [[Roman Empire|Roman]] settlement in [[Trabzon]], Turkey. The style of the "Egyptianizing" metal inlay designs suggests that they were made to imitate actual [[Art of ancient Egypt|Egyptian art]]. When closed, the dog and cat figures at the tips come face to face.<ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpele àkọ́kọ́ nípa ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[Zhang Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà tí [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[Sheffield]] pèsè Alùmọ́gàjí àkókò ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán [[steel casting|cast steel]]. Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[Sheffield Town Hall#Previous buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> ===Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé === ==== Ní ilè China==== Ọ̀pọ̀ àwọn ìpèsè Alùmọ́gàjí ni Àgbáyé ni òun wáyé ní orílẹ̀ èdè China. Títí di nkan bí ọdún 2019, China ní akọsílẹ̀ gbígbé 64.3% Ẹ̀rọ Alùmọ́gàjí jáde fún títa ni Àgbáyé . Bí a bá dá akọsílẹ̀ èyí pò mó Kíkójà lọ sí òkè-òkun ọjà Chinese Taipei, Àkọsílẹ̀ òun ni yóò sún sí 68.3%.<ref>[https://oec.world/en/resources/about The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://oec.world/en/resources/about |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/29/21.</ref> Ilé iṣẹ́ Hangzhou Zhang Xiaoquan, tí wón dákalè ní ọdún 1663, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó ti pé jù nípa pípèsè èrò Alùmọ́gàjí ní àgbáyé. Wọ́n so ilé iṣẹ́ na di títí orile-ede ni Ọdún 1958, tí ó sì ń gbá ènìyàn ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀jọ (1500) sí isẹ́, pẹ̀lú ìpèsè àwọn Alùmọ́gàjí bíi míllíónù méje ni ìfojúbù. Àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wọn kò wọn púpò tí wọ́n ń tà eyòkan rè fún àwọn aláràtúntà ni ó kéré tán,US$4.<ref name="Sudworth"/> ====Ní ilè Faransé ==== Ní ìparí àwọn ọ̀rúndún kẹrìnlá, ní ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì fún "Alùmọ́gàjí " tó di lílò. Ó jeyo nínú èdè faransé ìgbàanì {{Lang|fro|cisoires}}, tí ó túmọ̀ sí Alùmọ́gàjí títòbi.<ref>(2014-11-03) [https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors "History 101: Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors |date=2022-01-06 }}, Daily KOS. Retrieved 12-04-21</ref> Àwọn agbègbè tí wọ́n jẹ́ pàtàki nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ilé faransé pò ni oríṣiríṣi bíi: Haute-Marne ní Nogent-en Bassigny, Châtellereault, Thiers àti Rouen.<ref>[https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors "Re-editions of Vintage Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors |date=2022-01-06 }}, Sajou Blog. Retrieved 01-06-22</ref> Àwọn ìlú yí, gẹ́gẹ́bi àwọn agbègbè míràn tí àwọn na ń pèsè Alùmọ́gàjí, gbogbo wọn ni wọn bèrè pẹ̀lú ìpèsè idà, àdá, àti Ọ̀bẹ ẹnu-ìbọn, kí wọ́n ó tó bẹ̀rẹ̀ sí pèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn abe míràn ni ọwọ́ ìparí ọ̀rúndún kejìdínlógún àti ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún.<ref>[https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 Official Website for Tourism in Champagne-Ardenne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192123/https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 |date=2022-01-06 }}. Retrieved 01-06-22</ref> 7emq960grtsg72s682e890enyk7tutu 637572 637571 2026-09-19T16:28:38Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé */ 637572 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|A pair of standard scissors]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|A video showing scissors being used to cut a piece of [[card stock]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[spring (device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ [[Plurale tantum|plural noun]] lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|[[Han dynasty]] scissors]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|These shears are thought to date to the 2nd century AD and come from a [[Roman Empire|Roman]] settlement in [[Trabzon]], Turkey. The style of the "Egyptianizing" metal inlay designs suggests that they were made to imitate actual [[Art of ancient Egypt|Egyptian art]]. When closed, the dog and cat figures at the tips come face to face.<ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpele àkọ́kọ́ nípa ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[Zhang Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà tí [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[Sheffield]] pèsè Alùmọ́gàjí àkókò ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán [[steel casting|cast steel]]. Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[Sheffield Town Hall#Previous buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> ===Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé === ==== Ní ilè China==== Ọ̀pọ̀ àwọn ìpèsè Alùmọ́gàjí ni Àgbáyé ni òun wáyé ní orílẹ̀ èdè China. Títí di nkan bí ọdún 2019, China ní akọsílẹ̀ gbígbé 64.3% Ẹ̀rọ Alùmọ́gàjí jáde fún títa ni Àgbáyé . Bí a bá dá akọsílẹ̀ èyí pò mó Kíkójà lọ sí òkè-òkun ọjà Chinese Taipei, Àkọsílẹ̀ òun ni yóò sún sí 68.3%.<ref>[https://oec.world/en/resources/about The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://oec.world/en/resources/about |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/29/21.</ref> Ilé iṣẹ́ Hangzhou Zhang Xiaoquan, tí wón dákalè ní ọdún 1663, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó ti pé jù nípa pípèsè èrò Alùmọ́gàjí ní àgbáyé. Wọ́n so ilé iṣẹ́ na di títí orile-ede ni Ọdún 1958, tí ó sì ń gbá ènìyàn ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀jọ (1500) sí isẹ́, pẹ̀lú ìpèsè àwọn Alùmọ́gàjí bíi míllíónù méje ni ìfojúbù. Àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wọn kò wọn púpò tí wọ́n ń tà eyòkan rè fún àwọn aláràtúntà ni ó kéré tán,US$4.<ref name="Sudworth"/> ====Ní ilè Faransé ==== Ní ìparí àwọn ọ̀rúndún kẹrìnlá, ní ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì fún "Alùmọ́gàjí " tó di lílò. Ó jeyo nínú èdè faransé ìgbàanì {{Lang|fro|cisoires}}, tí ó túmọ̀ sí Alùmọ́gàjí títòbi.<ref>(2014-11-03) [https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors "History 101: Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors |date=2022-01-06 }}, Daily KOS. Retrieved 12-04-21</ref> Àwọn agbègbè tí wọ́n jẹ́ pàtàki nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ilé faransé pò ni oríṣiríṣi bíi: Haute-Marne ní Nogent-en Bassigny, Châtellereault, Thiers àti Rouen.<ref>[https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors "Re-editions of Vintage Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors |date=2022-01-06 }}, Sajou Blog. Retrieved 01-06-22</ref> Àwọn ìlú yí, gẹ́gẹ́bi àwọn agbègbè míràn tí àwọn na ń pèsè Alùmọ́gàjí, gbogbo wọn ni wọn bèrè pẹ̀lú ìpèsè idà, àdá, àti Ọ̀bẹ ẹnu-ìbọn, kí wọ́n ó tó bẹ̀rẹ̀ sí pèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn abe míràn ni ọwọ́ ìparí ọ̀rúndún kejìdínlógún àti ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún.<ref>[https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 Official Website for Tourism in Champagne-Ardenne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192123/https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 |date=2022-01-06 }}. Retrieved 01-06-22</ref> Thiers, ní Ẹ̀ka-iṣẹ́ Puy-de-Dôme ti Auvergne, jẹ́ àgbègbè pàtàkì nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn ṣíbí ìjẹun. Ó jẹ́ ilé fún Musée de la Coutellerie, tí ó ṣe àfihàn ìtàn egbẹ̀rin ọdún tí wọ́n ń tín ṣe abẹ ni ilu náà. <ref>Alastair (2020-01-12) [https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ "Thiers: Cutlery Capital of France"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ |date=2022-01-06 }}. Mechtravller. Retrieved 01-06-22</ref> àti {{ill|Coutellia|fr|Coutellia}}, tí ó jẹ́ Ìpàtẹ Ọjà Òwò tí òun ṣe àfihàn ararè Gégébí ìpàdé àwọn Alágbẹ̀dẹ abẹ àgbáyé ti tóbi jùlọ. 09j5j10qc7i7et3vc39f7bl3k14r3mc 637573 637572 2026-09-19T16:35:35Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé */ 637573 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|A pair of standard scissors]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|A video showing scissors being used to cut a piece of [[card stock]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[spring (device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ [[Plurale tantum|plural noun]] lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|[[Han dynasty]] scissors]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|These shears are thought to date to the 2nd century AD and come from a [[Roman Empire|Roman]] settlement in [[Trabzon]], Turkey. The style of the "Egyptianizing" metal inlay designs suggests that they were made to imitate actual [[Art of ancient Egypt|Egyptian art]]. When closed, the dog and cat figures at the tips come face to face.<ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpele àkọ́kọ́ nípa ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[Zhang Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà tí [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[Sheffield]] pèsè Alùmọ́gàjí àkókò ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán [[steel casting|cast steel]]. Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[Sheffield Town Hall#Previous buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> ===Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé === ==== Ní ilè China==== Ọ̀pọ̀ àwọn ìpèsè Alùmọ́gàjí ni Àgbáyé ni òun wáyé ní orílẹ̀ èdè China. Títí di nkan bí ọdún 2019, China ní akọsílẹ̀ gbígbé 64.3% Ẹ̀rọ Alùmọ́gàjí jáde fún títa ni Àgbáyé . Bí a bá dá akọsílẹ̀ èyí pò mó Kíkójà lọ sí òkè-òkun ọjà Chinese Taipei, Àkọsílẹ̀ òun ni yóò sún sí 68.3%.<ref>[https://oec.world/en/resources/about The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://oec.world/en/resources/about |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/29/21.</ref> Ilé iṣẹ́ Hangzhou Zhang Xiaoquan, tí wón dákalè ní ọdún 1663, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó ti pé jù nípa pípèsè èrò Alùmọ́gàjí ní àgbáyé. Wọ́n so ilé iṣẹ́ na di títí orile-ede ni Ọdún 1958, tí ó sì ń gbá ènìyàn ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀jọ (1500) sí isẹ́, pẹ̀lú ìpèsè àwọn Alùmọ́gàjí bíi míllíónù méje ni ìfojúbù. Àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wọn kò wọn púpò tí wọ́n ń tà eyòkan rè fún àwọn aláràtúntà ni ó kéré tán,US$4.<ref name="Sudworth"/> ====Ní ilè Faransé ==== Ní ìparí àwọn ọ̀rúndún kẹrìnlá, ní ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì fún "Alùmọ́gàjí " tó di lílò. Ó jeyo nínú èdè faransé ìgbàanì {{Lang|fro|cisoires}}, tí ó túmọ̀ sí Alùmọ́gàjí títòbi.<ref>(2014-11-03) [https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors "History 101: Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors |date=2022-01-06 }}, Daily KOS. Retrieved 12-04-21</ref> Àwọn agbègbè tí wọ́n jẹ́ pàtàki nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ilé faransé pò ni oríṣiríṣi bíi: Haute-Marne ní Nogent-en Bassigny, Châtellereault, Thiers àti Rouen.<ref>[https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors "Re-editions of Vintage Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors |date=2022-01-06 }}, Sajou Blog. Retrieved 01-06-22</ref> Àwọn ìlú yí, gẹ́gẹ́bi àwọn agbègbè míràn tí àwọn na ń pèsè Alùmọ́gàjí, gbogbo wọn ni wọn bèrè pẹ̀lú ìpèsè idà, àdá, àti Ọ̀bẹ ẹnu-ìbọn, kí wọ́n ó tó bẹ̀rẹ̀ sí pèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn abe míràn ni ọwọ́ ìparí ọ̀rúndún kejìdínlógún àti ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún.<ref>[https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 Official Website for Tourism in Champagne-Ardenne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192123/https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 |date=2022-01-06 }}. Retrieved 01-06-22</ref> Thiers, ní Ẹ̀ka-iṣẹ́ Puy-de-Dôme ti Auvergne, jẹ́ àgbègbè pàtàkì nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn ṣíbí ìjẹun. Ó jẹ́ ilé fún Musée de la Coutellerie, tí ó ṣe àfihàn ìtàn egbẹ̀rin ọdún tí wọ́n ń tín ṣe abẹ ni ilu náà. <ref>Alastair (2020-01-12) [https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ "Thiers: Cutlery Capital of France"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ |date=2022-01-06 }}. Mechtravller. Retrieved 01-06-22</ref> àti {{ill|Coutellia|fr|Coutellia}}, tí ó jẹ́ Ìpàtẹ Ọjà Òwò tí òun ṣe àfihàn ararè Gégébí ìpàdé àwọn Alágbẹ̀dẹ abẹ àgbáyé ti tóbi jùlọ. ====Ní Germany==== Germany ni òun pèsè ìfojúdá 7% nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí fún títa ni ọjà àgbáyé ni Ọdún 2019.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> tí wọ́n ń tún dàpè ni ìlú abẹ, "The City of Blades", [[Solingen]], ni apá àríwá Rhine-Westphalia, jẹ́ àárín gbùngbùn fún ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ìgbàanì. Ní ìparí ọ̀rúndún kẹrìndínlógún, wọn fi ojú dáa wipe ni Ọókẹ́rẹ́-jù,àwọn Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí bí ọ́ọ̀dúnrún ni wọ́n wà ní Solingen.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> n4vl53zet4pby754jcq33rlnfslynmw 637575 637573 2026-09-19T16:45:38Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Ní Germany */ 637575 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|A pair of standard scissors]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|A video showing scissors being used to cut a piece of [[card stock]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[spring (device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ [[Plurale tantum|plural noun]] lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|[[Han dynasty]] scissors]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|These shears are thought to date to the 2nd century AD and come from a [[Roman Empire|Roman]] settlement in [[Trabzon]], Turkey. The style of the "Egyptianizing" metal inlay designs suggests that they were made to imitate actual [[Art of ancient Egypt|Egyptian art]]. When closed, the dog and cat figures at the tips come face to face.<ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpele àkọ́kọ́ nípa ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[Zhang Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà tí [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[Sheffield]] pèsè Alùmọ́gàjí àkókò ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán [[steel casting|cast steel]]. Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[Sheffield Town Hall#Previous buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> ===Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé === ==== Ní ilè China==== Ọ̀pọ̀ àwọn ìpèsè Alùmọ́gàjí ni Àgbáyé ni òun wáyé ní orílẹ̀ èdè China. Títí di nkan bí ọdún 2019, China ní akọsílẹ̀ gbígbé 64.3% Ẹ̀rọ Alùmọ́gàjí jáde fún títa ni Àgbáyé . Bí a bá dá akọsílẹ̀ èyí pò mó Kíkójà lọ sí òkè-òkun ọjà Chinese Taipei, Àkọsílẹ̀ òun ni yóò sún sí 68.3%.<ref>[https://oec.world/en/resources/about The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://oec.world/en/resources/about |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/29/21.</ref> Ilé iṣẹ́ Hangzhou Zhang Xiaoquan, tí wón dákalè ní ọdún 1663, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó ti pé jù nípa pípèsè èrò Alùmọ́gàjí ní àgbáyé. Wọ́n so ilé iṣẹ́ na di títí orile-ede ni Ọdún 1958, tí ó sì ń gbá ènìyàn ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀jọ (1500) sí isẹ́, pẹ̀lú ìpèsè àwọn Alùmọ́gàjí bíi míllíónù méje ni ìfojúbù. Àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wọn kò wọn púpò tí wọ́n ń tà eyòkan rè fún àwọn aláràtúntà ni ó kéré tán,US$4.<ref name="Sudworth"/> ====Ní ilè Faransé ==== Ní ìparí àwọn ọ̀rúndún kẹrìnlá, ní ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì fún "Alùmọ́gàjí " tó di lílò. Ó jeyo nínú èdè faransé ìgbàanì {{Lang|fro|cisoires}}, tí ó túmọ̀ sí Alùmọ́gàjí títòbi.<ref>(2014-11-03) [https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors "History 101: Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors |date=2022-01-06 }}, Daily KOS. Retrieved 12-04-21</ref> Àwọn agbègbè tí wọ́n jẹ́ pàtàki nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ilé faransé pò ni oríṣiríṣi bíi: Haute-Marne ní Nogent-en Bassigny, Châtellereault, Thiers àti Rouen.<ref>[https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors "Re-editions of Vintage Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors |date=2022-01-06 }}, Sajou Blog. Retrieved 01-06-22</ref> Àwọn ìlú yí, gẹ́gẹ́bi àwọn agbègbè míràn tí àwọn na ń pèsè Alùmọ́gàjí, gbogbo wọn ni wọn bèrè pẹ̀lú ìpèsè idà, àdá, àti Ọ̀bẹ ẹnu-ìbọn, kí wọ́n ó tó bẹ̀rẹ̀ sí pèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn abe míràn ni ọwọ́ ìparí ọ̀rúndún kejìdínlógún àti ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún.<ref>[https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 Official Website for Tourism in Champagne-Ardenne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192123/https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 |date=2022-01-06 }}. Retrieved 01-06-22</ref> Thiers, ní Ẹ̀ka-iṣẹ́ Puy-de-Dôme ti Auvergne, jẹ́ àgbègbè pàtàkì nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn ṣíbí ìjẹun. Ó jẹ́ ilé fún Musée de la Coutellerie, tí ó ṣe àfihàn ìtàn egbẹ̀rin ọdún tí wọ́n ń tín ṣe abẹ ni ilu náà. <ref>Alastair (2020-01-12) [https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ "Thiers: Cutlery Capital of France"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ |date=2022-01-06 }}. Mechtravller. Retrieved 01-06-22</ref> àti {{ill|Coutellia|fr|Coutellia}}, tí ó jẹ́ Ìpàtẹ Ọjà Òwò tí òun ṣe àfihàn ararè Gégébí ìpàdé àwọn Alágbẹ̀dẹ abẹ àgbáyé ti tóbi jùlọ. ====Ní Germany==== Ni ìfojúdá, Germany ni òun pèsè 7% nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí fún títa ni ọjà àgbáyé ni Ọdún 2019.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> tí wọ́n ń tún dàpè ni ìlú abẹ, "The City of Blades", [[Solingen]], ni apá àríwá Rhine-Westphalia, jẹ́ àárín gbùngbùn fún ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ìgbàanì. Ní ìparí ọ̀rúndún kẹrìndínlógún, wọn fi ojú dáa wipe ni Ọókẹ́rẹ́-jù,àwọn Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí bí ọ́ọ̀dúnrún ni wọ́n wà ní Solingen.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Ní ọdún 1995, ìlú Solingen ṣe Òfin Ìjọba Ìbílẹ̀ ti o jẹ ìtèsíwájú òfin tí ọdún 1930 ti o ṣe ní àlàyé pé lílọ àmì ijànní òntè tí ó ṣe àfihàn wípé ni Solingen ni wọn ti pèsè nkan òun ni yio je fún àwọn ǹkan ọjà tí wọ́n bá pèsè ni agbègbè àtijó tíi Solingen. Ní ọdún 2019, òfin yí de ókẹ́rẹ́ ju, àwọn àádọ́jọ ilé iṣẹ́ tí wọ́n ń pèsè abẹ oríṣiríṣi àti Alùmọ́gàjí.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> d22f7yku03prd4qzuwscu1k7isqa1g3 637576 637575 2026-09-19T16:48:25Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé */ 637576 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|A pair of standard scissors]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|A video showing scissors being used to cut a piece of [[card stock]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[spring (device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ [[Plurale tantum|plural noun]] lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|[[Han dynasty]] scissors]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|These shears are thought to date to the 2nd century AD and come from a [[Roman Empire|Roman]] settlement in [[Trabzon]], Turkey. The style of the "Egyptianizing" metal inlay designs suggests that they were made to imitate actual [[Art of ancient Egypt|Egyptian art]]. When closed, the dog and cat figures at the tips come face to face.<ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpele àkọ́kọ́ nípa ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[Zhang Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà tí [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[Sheffield]] pèsè Alùmọ́gàjí àkókò ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán [[steel casting|cast steel]]. Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[Sheffield Town Hall#Previous buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> ===Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé === ==== Ní ilè China==== Ọ̀pọ̀ àwọn ìpèsè Alùmọ́gàjí ni Àgbáyé ni òun wáyé ní orílẹ̀ èdè China. Títí di nkan bí ọdún 2019, China ní akọsílẹ̀ gbígbé 64.3% Ẹ̀rọ Alùmọ́gàjí jáde fún títa ni Àgbáyé . Bí a bá dá akọsílẹ̀ èyí pò mó Kíkójà lọ sí òkè-òkun ọjà Chinese Taipei, Àkọsílẹ̀ òun ni yóò sún sí 68.3%.<ref>[https://oec.world/en/resources/about The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://oec.world/en/resources/about |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/29/21.</ref> Ilé iṣẹ́ Hangzhou Zhang Xiaoquan, tí wón dákalè ní ọdún 1663, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó ti pé jù nípa pípèsè èrò Alùmọ́gàjí ní àgbáyé. Wọ́n so ilé iṣẹ́ na di títí orile-ede ni Ọdún 1958, tí ó sì ń gbá ènìyàn ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀jọ (1500) sí isẹ́, pẹ̀lú ìpèsè àwọn Alùmọ́gàjí bíi míllíónù méje ni ìfojúbù. Àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wọn kò wọn púpò tí wọ́n ń tà eyòkan rè fún àwọn aláràtúntà ni ó kéré tán,US$4.<ref name="Sudworth"/> ====Ní ilè Faransé ==== Ní ìparí àwọn ọ̀rúndún kẹrìnlá, ní ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì fún "Alùmọ́gàjí " tó di lílò. Ó jeyo nínú èdè faransé ìgbàanì {{Lang|fro|cisoires}}, tí ó túmọ̀ sí Alùmọ́gàjí títòbi.<ref>(2014-11-03) [https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors "History 101: Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors |date=2022-01-06 }}, Daily KOS. Retrieved 12-04-21</ref> Àwọn agbègbè tí wọ́n jẹ́ pàtàki nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ilé faransé pò ni oríṣiríṣi bíi: Haute-Marne ní Nogent-en Bassigny, Châtellereault, Thiers àti Rouen.<ref>[https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors "Re-editions of Vintage Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors |date=2022-01-06 }}, Sajou Blog. Retrieved 01-06-22</ref> Àwọn ìlú yí, gẹ́gẹ́bi àwọn agbègbè míràn tí àwọn na ń pèsè Alùmọ́gàjí, gbogbo wọn ni wọn bèrè pẹ̀lú ìpèsè idà, àdá, àti Ọ̀bẹ ẹnu-ìbọn, kí wọ́n ó tó bẹ̀rẹ̀ sí pèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn abe míràn ni ọwọ́ ìparí ọ̀rúndún kejìdínlógún àti ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún.<ref>[https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 Official Website for Tourism in Champagne-Ardenne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192123/https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 |date=2022-01-06 }}. Retrieved 01-06-22</ref> Thiers, ní Ẹ̀ka-iṣẹ́ Puy-de-Dôme ti Auvergne, jẹ́ àgbègbè pàtàkì nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn ṣíbí ìjẹun. Ó jẹ́ ilé fún Musée de la Coutellerie, tí ó ṣe àfihàn ìtàn egbẹ̀rin ọdún tí wọ́n ń tín ṣe abẹ ni ilu náà. <ref>Alastair (2020-01-12) [https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ "Thiers: Cutlery Capital of France"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ |date=2022-01-06 }}. Mechtravller. Retrieved 01-06-22</ref> àti {{ill|Coutellia|fr|Coutellia}}, tí ó jẹ́ Ìpàtẹ Ọjà Òwò tí òun ṣe àfihàn ararè Gégébí ìpàdé àwọn Alágbẹ̀dẹ abẹ àgbáyé ti tóbi jùlọ. ====Ní Germany==== Ni ìfojúdá, Germany ni òun pèsè 7% nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí fún títa ni ọjà àgbáyé ni Ọdún 2019.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> tí wọ́n ń tún dàpè ni ìlú abẹ, "The City of Blades", [[Solingen]], ni apá àríwá Rhine-Westphalia, jẹ́ àárín gbùngbùn fún ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ìgbàanì. Ní ìparí ọ̀rúndún kẹrìndínlógún, wọn fi ojú dáa wipe ni Ọókẹ́rẹ́-jù,àwọn Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí bí ọ́ọ̀dúnrún ni wọ́n wà ní Solingen.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Ní ọdún 1995, ìlú Solingen ṣe Òfin Ìjọba Ìbílẹ̀ ti o jẹ ìtèsíwájú òfin tí ọdún 1930 ti o ṣe ní àlàyé pé lílọ àmì ijànní òntè tí ó ṣe àfihàn wípé ni Solingen ni wọn ti pèsè nkan òun ni yio je fún àwọn ǹkan ọjà tí wọ́n bá pèsè ni agbègbè àtijó tíi Solingen. Ní ọdún 2019, òfin yí de ókẹ́rẹ́ ju, àwọn àádọ́jọ ilé iṣẹ́ tí wọ́n ń pèsè abẹ oríṣiríṣi àti Alùmọ́gàjí.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Friedrich Herder, tí wón dákalè ní Solingen ni Ọdún 1727, òun ló jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó pé jùlọ tí wọ́n ti ṣèdá rẹ̀ tí òun sì tún ṣiṣẹ́ ni Germany.<ref>[https://www.herder-solingen.de/ Friedrich Herder: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192119/https://www.herder-solingen.de/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> q9r1ryx7qvbf3ald1sawyu3v9w0wtmt 637578 637576 2026-09-19T17:00:26Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé */ 637578 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|A pair of standard scissors]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|A video showing scissors being used to cut a piece of [[card stock]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[spring (device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ [[Plurale tantum|plural noun]] lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|[[Han dynasty]] scissors]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|These shears are thought to date to the 2nd century AD and come from a [[Roman Empire|Roman]] settlement in [[Trabzon]], Turkey. The style of the "Egyptianizing" metal inlay designs suggests that they were made to imitate actual [[Art of ancient Egypt|Egyptian art]]. When closed, the dog and cat figures at the tips come face to face.<ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpele àkọ́kọ́ nípa ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[Zhang Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà tí [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[Sheffield]] pèsè Alùmọ́gàjí àkókò ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán [[steel casting|cast steel]]. Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[Sheffield Town Hall#Previous buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> ===Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé === ==== Ní ilè China==== Ọ̀pọ̀ àwọn ìpèsè Alùmọ́gàjí ni Àgbáyé ni òun wáyé ní orílẹ̀ èdè China. Títí di nkan bí ọdún 2019, China ní akọsílẹ̀ gbígbé 64.3% Ẹ̀rọ Alùmọ́gàjí jáde fún títa ni Àgbáyé . Bí a bá dá akọsílẹ̀ èyí pò mó Kíkójà lọ sí òkè-òkun ọjà Chinese Taipei, Àkọsílẹ̀ òun ni yóò sún sí 68.3%.<ref>[https://oec.world/en/resources/about The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://oec.world/en/resources/about |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/29/21.</ref> Ilé iṣẹ́ Hangzhou Zhang Xiaoquan, tí wón dákalè ní ọdún 1663, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó ti pé jù nípa pípèsè èrò Alùmọ́gàjí ní àgbáyé. Wọ́n so ilé iṣẹ́ na di títí orile-ede ni Ọdún 1958, tí ó sì ń gbá ènìyàn ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀jọ (1500) sí isẹ́, pẹ̀lú ìpèsè àwọn Alùmọ́gàjí bíi míllíónù méje ni ìfojúbù. Àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wọn kò wọn púpò tí wọ́n ń tà eyòkan rè fún àwọn aláràtúntà ni ó kéré tán,US$4.<ref name="Sudworth"/> ====Ní ilè Faransé ==== Ní ìparí àwọn ọ̀rúndún kẹrìnlá, ní ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì fún "Alùmọ́gàjí " tó di lílò. Ó jeyo nínú èdè faransé ìgbàanì {{Lang|fro|cisoires}}, tí ó túmọ̀ sí Alùmọ́gàjí títòbi.<ref>(2014-11-03) [https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors "History 101: Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors |date=2022-01-06 }}, Daily KOS. Retrieved 12-04-21</ref> Àwọn agbègbè tí wọ́n jẹ́ pàtàki nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ilé faransé pò ni oríṣiríṣi bíi: Haute-Marne ní Nogent-en Bassigny, Châtellereault, Thiers àti Rouen.<ref>[https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors "Re-editions of Vintage Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors |date=2022-01-06 }}, Sajou Blog. Retrieved 01-06-22</ref> Àwọn ìlú yí, gẹ́gẹ́bi àwọn agbègbè míràn tí àwọn na ń pèsè Alùmọ́gàjí, gbogbo wọn ni wọn bèrè pẹ̀lú ìpèsè idà, àdá, àti Ọ̀bẹ ẹnu-ìbọn, kí wọ́n ó tó bẹ̀rẹ̀ sí pèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn abe míràn ni ọwọ́ ìparí ọ̀rúndún kejìdínlógún àti ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún.<ref>[https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 Official Website for Tourism in Champagne-Ardenne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192123/https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 |date=2022-01-06 }}. Retrieved 01-06-22</ref> Thiers, ní Ẹ̀ka-iṣẹ́ Puy-de-Dôme ti Auvergne, jẹ́ àgbègbè pàtàkì nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn ṣíbí ìjẹun. Ó jẹ́ ilé fún Musée de la Coutellerie, tí ó ṣe àfihàn ìtàn egbẹ̀rin ọdún tí wọ́n ń tín ṣe abẹ ni ilu náà. <ref>Alastair (2020-01-12) [https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ "Thiers: Cutlery Capital of France"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ |date=2022-01-06 }}. Mechtravller. Retrieved 01-06-22</ref> àti {{ill|Coutellia|fr|Coutellia}}, tí ó jẹ́ Ìpàtẹ Ọjà Òwò tí òun ṣe àfihàn ararè Gégébí ìpàdé àwọn Alágbẹ̀dẹ abẹ àgbáyé ti tóbi jùlọ. ====Ní Germany==== Ni ìfojúdá, Germany ni òun pèsè 7% nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí fún títa ni ọjà àgbáyé ni Ọdún 2019.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> tí wọ́n ń tún dàpè ni ìlú abẹ, "The City of Blades", [[Solingen]], ni apá àríwá Rhine-Westphalia, jẹ́ àárín gbùngbùn fún ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ìgbàanì. Ní ìparí ọ̀rúndún kẹrìndínlógún, wọn fi ojú dáa wipe ni Ọókẹ́rẹ́-jù,àwọn Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí bí ọ́ọ̀dúnrún ni wọ́n wà ní Solingen.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Ní ọdún 1995, ìlú Solingen ṣe Òfin Ìjọba Ìbílẹ̀ ti o jẹ ìtèsíwájú òfin tí ọdún 1930 ti o ṣe ní àlàyé pé lílọ àmì ijànní òntè tí ó ṣe àfihàn wípé ni Solingen ni wọn ti pèsè nkan òun ni yio je fún àwọn ǹkan ọjà tí wọ́n bá pèsè ni agbègbè àtijó tíi Solingen. Ní ọdún 2019, òfin yí de ókẹ́rẹ́ ju, àwọn àádọ́jọ ilé iṣẹ́ tí wọ́n ń pèsè abẹ oríṣiríṣi àti Alùmọ́gàjí.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Friedrich Herder, tí wón dákalè ní Solingen ni Ọdún 1727, òun ló jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó pé jùlọ tí wọ́n ti ṣèdá rẹ̀ tí òun sì tún ṣiṣẹ́ ni Germany.<ref>[https://www.herder-solingen.de/ Friedrich Herder: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192119/https://www.herder-solingen.de/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> ====Ní Italy==== [[File:Detatchable kitchen.jpg|thumb|right| Alùmọ́gàjí àtijó fún ilé ìdáná Ẹ̀yà tí ilé Ítálì, tí wọ́n má ńlò fun gígé àwọn ǹkan oúnjẹ. Àwọn apá rẹ̀ ní o ṣé yọ ní ekeka lójúnà áti ṣe àmójútó rẹ̀.]] Premana, ní agbègbè Lecco, óun ni ó ní Ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ ninu ìṣẹ́ àgbède irin àti ṣíṣe ọ̀bẹ ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. No ọdún 1900, àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí mewa ni ó wà nínú ilé iṣẹ́ wọn, ó di ọgún ní ọdún 1952 tí ó sì di méjídínláàdọ́ta ní ọdún 1960.<ref>[https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 Municipality of Premana: Economy.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035356/https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni òní, Ile ise alájọni Consorzio Premax, se Àkójọ àwọn ilé iṣẹ́ bí ọgọ́ta tí wọ́n ń pèsè Alùmọ́gàjí ní abélé fún ọjà àgbáyé.<ref>[https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ Ecco Lecco Tourist Guide to Lecco Province: Premana.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035418/https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni Ọdún 2019, Italy pèsè Alùmọ́gàjí pẹ̀lú áfojúdá 3.5% fún títà ni ọjà Àgbáyé.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> 0e4zdvn0j2ie9917mjunbwpolwbs1mg 637581 637578 2026-09-19T17:58:22Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Ní Italy */ 637581 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|A pair of standard scissors]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|A video showing scissors being used to cut a piece of [[card stock]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[spring (device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ [[Plurale tantum|plural noun]] lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|[[Han dynasty]] scissors]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|These shears are thought to date to the 2nd century AD and come from a [[Roman Empire|Roman]] settlement in [[Trabzon]], Turkey. The style of the "Egyptianizing" metal inlay designs suggests that they were made to imitate actual [[Art of ancient Egypt|Egyptian art]]. When closed, the dog and cat figures at the tips come face to face.<ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpele àkọ́kọ́ nípa ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[Zhang Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà tí [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[Sheffield]] pèsè Alùmọ́gàjí àkókò ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán [[steel casting|cast steel]]. Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[Sheffield Town Hall#Previous buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> ===Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé === ==== Ní ilè China==== Ọ̀pọ̀ àwọn ìpèsè Alùmọ́gàjí ni Àgbáyé ni òun wáyé ní orílẹ̀ èdè China. Títí di nkan bí ọdún 2019, China ní akọsílẹ̀ gbígbé 64.3% Ẹ̀rọ Alùmọ́gàjí jáde fún títa ni Àgbáyé . Bí a bá dá akọsílẹ̀ èyí pò mó Kíkójà lọ sí òkè-òkun ọjà Chinese Taipei, Àkọsílẹ̀ òun ni yóò sún sí 68.3%.<ref>[https://oec.world/en/resources/about The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://oec.world/en/resources/about |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/29/21.</ref> Ilé iṣẹ́ Hangzhou Zhang Xiaoquan, tí wón dákalè ní ọdún 1663, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó ti pé jù nípa pípèsè èrò Alùmọ́gàjí ní àgbáyé. Wọ́n so ilé iṣẹ́ na di títí orile-ede ni Ọdún 1958, tí ó sì ń gbá ènìyàn ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀jọ (1500) sí isẹ́, pẹ̀lú ìpèsè àwọn Alùmọ́gàjí bíi míllíónù méje ni ìfojúbù. Àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wọn kò wọn púpò tí wọ́n ń tà eyòkan rè fún àwọn aláràtúntà ni ó kéré tán,US$4.<ref name="Sudworth"/> ====Ní ilè Faransé ==== Ní ìparí àwọn ọ̀rúndún kẹrìnlá, ní ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì fún "Alùmọ́gàjí " tó di lílò. Ó jeyo nínú èdè faransé ìgbàanì {{Lang|fro|cisoires}}, tí ó túmọ̀ sí Alùmọ́gàjí títòbi.<ref>(2014-11-03) [https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors "History 101: Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors |date=2022-01-06 }}, Daily KOS. Retrieved 12-04-21</ref> Àwọn agbègbè tí wọ́n jẹ́ pàtàki nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ilé faransé pò ni oríṣiríṣi bíi: Haute-Marne ní Nogent-en Bassigny, Châtellereault, Thiers àti Rouen.<ref>[https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors "Re-editions of Vintage Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors |date=2022-01-06 }}, Sajou Blog. Retrieved 01-06-22</ref> Àwọn ìlú yí, gẹ́gẹ́bi àwọn agbègbè míràn tí àwọn na ń pèsè Alùmọ́gàjí, gbogbo wọn ni wọn bèrè pẹ̀lú ìpèsè idà, àdá, àti Ọ̀bẹ ẹnu-ìbọn, kí wọ́n ó tó bẹ̀rẹ̀ sí pèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn abe míràn ni ọwọ́ ìparí ọ̀rúndún kejìdínlógún àti ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún.<ref>[https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 Official Website for Tourism in Champagne-Ardenne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192123/https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 |date=2022-01-06 }}. Retrieved 01-06-22</ref> Thiers, ní Ẹ̀ka-iṣẹ́ Puy-de-Dôme ti Auvergne, jẹ́ àgbègbè pàtàkì nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn ṣíbí ìjẹun. Ó jẹ́ ilé fún Musée de la Coutellerie, tí ó ṣe àfihàn ìtàn egbẹ̀rin ọdún tí wọ́n ń tín ṣe abẹ ni ilu náà. <ref>Alastair (2020-01-12) [https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ "Thiers: Cutlery Capital of France"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ |date=2022-01-06 }}. Mechtravller. Retrieved 01-06-22</ref> àti {{ill|Coutellia|fr|Coutellia}}, tí ó jẹ́ Ìpàtẹ Ọjà Òwò tí òun ṣe àfihàn ararè Gégébí ìpàdé àwọn Alágbẹ̀dẹ abẹ àgbáyé ti tóbi jùlọ. ====Ní Germany==== Ni ìfojúdá, Germany ni òun pèsè 7% nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí fún títa ni ọjà àgbáyé ni Ọdún 2019.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> tí wọ́n ń tún dàpè ni ìlú abẹ, "The City of Blades", [[Solingen]], ni apá àríwá Rhine-Westphalia, jẹ́ àárín gbùngbùn fún ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ìgbàanì. Ní ìparí ọ̀rúndún kẹrìndínlógún, wọn fi ojú dáa wipe ni Ọókẹ́rẹ́-jù,àwọn Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí bí ọ́ọ̀dúnrún ni wọ́n wà ní Solingen.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Ní ọdún 1995, ìlú Solingen ṣe Òfin Ìjọba Ìbílẹ̀ ti o jẹ ìtèsíwájú òfin tí ọdún 1930 ti o ṣe ní àlàyé pé lílọ àmì ijànní òntè tí ó ṣe àfihàn wípé ni Solingen ni wọn ti pèsè nkan òun ni yio je fún àwọn ǹkan ọjà tí wọ́n bá pèsè ni agbègbè àtijó tíi Solingen. Ní ọdún 2019, òfin yí de ókẹ́rẹ́ ju, àwọn àádọ́jọ ilé iṣẹ́ tí wọ́n ń pèsè abẹ oríṣiríṣi àti Alùmọ́gàjí.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Friedrich Herder, tí wón dákalè ní Solingen ni Ọdún 1727, òun ló jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó pé jùlọ tí wọ́n ti ṣèdá rẹ̀ tí òun sì tún ṣiṣẹ́ ni Germany.<ref>[https://www.herder-solingen.de/ Friedrich Herder: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192119/https://www.herder-solingen.de/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> ====Ní Italy==== [[File:Detatchable kitchen.jpg|thumb|right| Alùmọ́gàjí àtijó fún ilé ìdáná Ẹ̀yà tí ilé Ítálì, tí wọ́n má ńlò fun gígé àwọn ǹkan oúnjẹ. Àwọn apá rẹ̀ ní o ṣé yọ ní ekeka lójúnà áti ṣe àmójútó rẹ̀.]] Premana, ní agbègbè Lecco, óun ni ó ní Ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ ninu ìṣẹ́ àgbède irin àti ṣíṣe ọ̀bẹ ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. No ọdún 1900, àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí mewa ni ó wà nínú ilé iṣẹ́ wọn, ó di ọgún ní ọdún 1952 tí ó sì di méjídínláàdọ́ta ní ọdún 1960.<ref>[https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 Municipality of Premana: Economy.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035356/https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni òní, Ile ise alájọni Consorzio Premax, se Àkójọ àwọn ilé iṣẹ́ bí ọgọ́ta tí wọ́n ń pèsè Alùmọ́gàjí ní abélé fún ọjà àgbáyé.<ref>[https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ Ecco Lecco Tourist Guide to Lecco Province: Premana.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035418/https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni Ọdún 2019, Italy pèsè Alùmọ́gàjí pẹ̀lú áfojúdá 3.5% fún títà ni ọjà Àgbáyé.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> Ò kan nínú ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí Premanese tí wọ́n dákalè ni ọdun 1869 sì ń ṣiṣẹ́ ni Sanelli Ambrogio.<ref>[https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx Ambrogio Sanelli: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510192653/https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx |date=2021-05-10 }} Retrieved 11/27/21.</ref> 64bjwyuog4d46giau71iv5rn62412zy 637583 637581 2026-09-19T18:10:26Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Ní Italy */ 637583 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|A pair of standard scissors]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|A video showing scissors being used to cut a piece of [[card stock]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[spring (device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ [[Plurale tantum|plural noun]] lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|[[Han dynasty]] scissors]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|These shears are thought to date to the 2nd century AD and come from a [[Roman Empire|Roman]] settlement in [[Trabzon]], Turkey. The style of the "Egyptianizing" metal inlay designs suggests that they were made to imitate actual [[Art of ancient Egypt|Egyptian art]]. When closed, the dog and cat figures at the tips come face to face.<ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpele àkọ́kọ́ nípa ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[Zhang Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà tí [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[Sheffield]] pèsè Alùmọ́gàjí àkókò ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán [[steel casting|cast steel]]. Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[Sheffield Town Hall#Previous buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> ===Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé === ==== Ní ilè China==== Ọ̀pọ̀ àwọn ìpèsè Alùmọ́gàjí ni Àgbáyé ni òun wáyé ní orílẹ̀ èdè China. Títí di nkan bí ọdún 2019, China ní akọsílẹ̀ gbígbé 64.3% Ẹ̀rọ Alùmọ́gàjí jáde fún títa ni Àgbáyé . Bí a bá dá akọsílẹ̀ èyí pò mó Kíkójà lọ sí òkè-òkun ọjà Chinese Taipei, Àkọsílẹ̀ òun ni yóò sún sí 68.3%.<ref>[https://oec.world/en/resources/about The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://oec.world/en/resources/about |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/29/21.</ref> Ilé iṣẹ́ Hangzhou Zhang Xiaoquan, tí wón dákalè ní ọdún 1663, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó ti pé jù nípa pípèsè èrò Alùmọ́gàjí ní àgbáyé. Wọ́n so ilé iṣẹ́ na di títí orile-ede ni Ọdún 1958, tí ó sì ń gbá ènìyàn ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀jọ (1500) sí isẹ́, pẹ̀lú ìpèsè àwọn Alùmọ́gàjí bíi míllíónù méje ni ìfojúbù. Àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wọn kò wọn púpò tí wọ́n ń tà eyòkan rè fún àwọn aláràtúntà ni ó kéré tán,US$4.<ref name="Sudworth"/> ====Ní ilè Faransé ==== Ní ìparí àwọn ọ̀rúndún kẹrìnlá, ní ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì fún "Alùmọ́gàjí " tó di lílò. Ó jeyo nínú èdè faransé ìgbàanì {{Lang|fro|cisoires}}, tí ó túmọ̀ sí Alùmọ́gàjí títòbi.<ref>(2014-11-03) [https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors "History 101: Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors |date=2022-01-06 }}, Daily KOS. Retrieved 12-04-21</ref> Àwọn agbègbè tí wọ́n jẹ́ pàtàki nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ilé faransé pò ni oríṣiríṣi bíi: Haute-Marne ní Nogent-en Bassigny, Châtellereault, Thiers àti Rouen.<ref>[https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors "Re-editions of Vintage Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors |date=2022-01-06 }}, Sajou Blog. Retrieved 01-06-22</ref> Àwọn ìlú yí, gẹ́gẹ́bi àwọn agbègbè míràn tí àwọn na ń pèsè Alùmọ́gàjí, gbogbo wọn ni wọn bèrè pẹ̀lú ìpèsè idà, àdá, àti Ọ̀bẹ ẹnu-ìbọn, kí wọ́n ó tó bẹ̀rẹ̀ sí pèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn abe míràn ni ọwọ́ ìparí ọ̀rúndún kejìdínlógún àti ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún.<ref>[https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 Official Website for Tourism in Champagne-Ardenne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192123/https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 |date=2022-01-06 }}. Retrieved 01-06-22</ref> Thiers, ní Ẹ̀ka-iṣẹ́ Puy-de-Dôme ti Auvergne, jẹ́ àgbègbè pàtàkì nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn ṣíbí ìjẹun. Ó jẹ́ ilé fún Musée de la Coutellerie, tí ó ṣe àfihàn ìtàn egbẹ̀rin ọdún tí wọ́n ń tín ṣe abẹ ni ilu náà. <ref>Alastair (2020-01-12) [https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ "Thiers: Cutlery Capital of France"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ |date=2022-01-06 }}. Mechtravller. Retrieved 01-06-22</ref> àti {{ill|Coutellia|fr|Coutellia}}, tí ó jẹ́ Ìpàtẹ Ọjà Òwò tí òun ṣe àfihàn ararè Gégébí ìpàdé àwọn Alágbẹ̀dẹ abẹ àgbáyé ti tóbi jùlọ. ====Ní Germany==== Ni ìfojúdá, Germany ni òun pèsè 7% nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí fún títa ni ọjà àgbáyé ni Ọdún 2019.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> tí wọ́n ń tún dàpè ni ìlú abẹ, "The City of Blades", [[Solingen]], ni apá àríwá Rhine-Westphalia, jẹ́ àárín gbùngbùn fún ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ìgbàanì. Ní ìparí ọ̀rúndún kẹrìndínlógún, wọn fi ojú dáa wipe ni Ọókẹ́rẹ́-jù,àwọn Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí bí ọ́ọ̀dúnrún ni wọ́n wà ní Solingen.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Ní ọdún 1995, ìlú Solingen ṣe Òfin Ìjọba Ìbílẹ̀ ti o jẹ ìtèsíwájú òfin tí ọdún 1930 ti o ṣe ní àlàyé pé lílọ àmì ijànní òntè tí ó ṣe àfihàn wípé ni Solingen ni wọn ti pèsè nkan òun ni yio je fún àwọn ǹkan ọjà tí wọ́n bá pèsè ni agbègbè àtijó tíi Solingen. Ní ọdún 2019, òfin yí de ókẹ́rẹ́ ju, àwọn àádọ́jọ ilé iṣẹ́ tí wọ́n ń pèsè abẹ oríṣiríṣi àti Alùmọ́gàjí.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Friedrich Herder, tí wón dákalè ní Solingen ni Ọdún 1727, òun ló jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó pé jùlọ tí wọ́n ti ṣèdá rẹ̀ tí òun sì tún ṣiṣẹ́ ni Germany.<ref>[https://www.herder-solingen.de/ Friedrich Herder: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192119/https://www.herder-solingen.de/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> ====Ní Italy==== [[File:Detatchable kitchen.jpg|thumb|right| Alùmọ́gàjí àtijó fún ilé ìdáná Ẹ̀yà tí ilé Ítálì, tí wọ́n má ńlò fun gígé àwọn ǹkan oúnjẹ. Àwọn apá rẹ̀ ní o ṣé yọ ní ekeka lójúnà áti ṣe àmójútó rẹ̀.]] Premana, ní agbègbè Lecco, óun ni ó ní Ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ ninu ìṣẹ́ àgbède irin àti ṣíṣe ọ̀bẹ ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. No ọdún 1900, àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí mewa ni ó wà nínú ilé iṣẹ́ wọn, ó di ọgún ní ọdún 1952 tí ó sì di méjídínláàdọ́ta ní ọdún 1960.<ref>[https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 Municipality of Premana: Economy.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035356/https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni òní, Ile ise alájọni Consorzio Premax, se Àkójọ àwọn ilé iṣẹ́ bí ọgọ́ta tí wọ́n ń pèsè Alùmọ́gàjí ní abélé fún ọjà àgbáyé.<ref>[https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ Ecco Lecco Tourist Guide to Lecco Province: Premana.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035418/https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni Ọdún 2019, Italy pèsè Alùmọ́gàjí pẹ̀lú áfojúdá 3.5% fún títà ni ọjà Àgbáyé.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> Ò kan nínú ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí Premanese tí wọ́n dákalè ni ọdun 1869 sì ń ṣiṣẹ́ ni Sanelli Ambrogio.<ref>[https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx Ambrogio Sanelli: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510192653/https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx |date=2021-05-10 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ====Ní Japan==== Ṣíṣe Alùmọ́gàjí ni Japan òun ni ó jeyo láti ara ìdàgbàsókè níbi iṣẹ́e Alágbẹ̀dẹ idà ṣíṣe ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìnlá.<ref>Sibert, Jake (2018-09-19) [https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai "See Why This Pair of Scissors Costs $35,000 USD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192117/https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai |date=2022-01-06 }}, HypeBeast Great Big Story. Retrieved 12-04-21.</ref> Seki, ní agbègbè Gifu, óun ni gbajúmọ̀ fún jíjẹ agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe idà ni àwọn ìbẹ̀rẹ̀ àkókò ọdún 1200s. Lẹ́yìn tí wọ́n fi òfin de àwọn ará ìlù láti mọ gbé idà rìn ká mọ̀, àwọn Alágbẹ̀dẹ ìlú na yí isé padà sí pípèsè àwọn Alùmọ́gàjí àti ọ̀bẹ.<ref>[https://visitseki.jp/ Visit Seki Official Guide, Gifu Prefecture.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://visitseki.jp/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> oríṣiríṣi ni àwọn Alùmọ́gàjí ilé Japan, àmọ́ Alùmọ́gàjí fún iṣẹ́ ìránso ni ọmọ ilẹ̀ America kan, Matthew Perry láti ọrílé-èdè United States ní ọdún 1854.<ref>Kitajima Y., Kito K., Migaki M., Matsumuro K., Murata Y., Hamada H. (2015) [https://doi.org/10.1007/978-3-319-21073-5_13 Process Analysis of Manufacturing of Sewing Scissors by All Forging Process and Understanding of Its Sharpness. In: Duffy V. (eds) Digital Human Modeling. Applications in Health, Safety, Ergonomics and Risk Management: Human Modeling.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220409220441/https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-21073-5_13 |date=2022-04-09 }} DHM 2015. Lecture Notes in Computer Science, vol 9184. Springer, Cham.</ref> be65nnt53etvp8vldstkou349ck3bjg 637588 637583 2026-09-19T19:10:37Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Ní Japan */ 637588 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|A pair of standard scissors]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|A video showing scissors being used to cut a piece of [[card stock]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[spring (device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ [[Plurale tantum|plural noun]] lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|[[Han dynasty]] scissors]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|These shears are thought to date to the 2nd century AD and come from a [[Roman Empire|Roman]] settlement in [[Trabzon]], Turkey. The style of the "Egyptianizing" metal inlay designs suggests that they were made to imitate actual [[Art of ancient Egypt|Egyptian art]]. When closed, the dog and cat figures at the tips come face to face.<ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpele àkọ́kọ́ nípa ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[Zhang Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà tí [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[Sheffield]] pèsè Alùmọ́gàjí àkókò ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán [[steel casting|cast steel]]. Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[Sheffield Town Hall#Previous buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> ===Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé === ==== Ní ilè China==== Ọ̀pọ̀ àwọn ìpèsè Alùmọ́gàjí ni Àgbáyé ni òun wáyé ní orílẹ̀ èdè China. Títí di nkan bí ọdún 2019, China ní akọsílẹ̀ gbígbé 64.3% Ẹ̀rọ Alùmọ́gàjí jáde fún títa ni Àgbáyé . Bí a bá dá akọsílẹ̀ èyí pò mó Kíkójà lọ sí òkè-òkun ọjà Chinese Taipei, Àkọsílẹ̀ òun ni yóò sún sí 68.3%.<ref>[https://oec.world/en/resources/about The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://oec.world/en/resources/about |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/29/21.</ref> Ilé iṣẹ́ Hangzhou Zhang Xiaoquan, tí wón dákalè ní ọdún 1663, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó ti pé jù nípa pípèsè èrò Alùmọ́gàjí ní àgbáyé. Wọ́n so ilé iṣẹ́ na di títí orile-ede ni Ọdún 1958, tí ó sì ń gbá ènìyàn ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀jọ (1500) sí isẹ́, pẹ̀lú ìpèsè àwọn Alùmọ́gàjí bíi míllíónù méje ni ìfojúbù. Àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wọn kò wọn púpò tí wọ́n ń tà eyòkan rè fún àwọn aláràtúntà ni ó kéré tán,US$4.<ref name="Sudworth"/> ====Ní ilè Faransé ==== Ní ìparí àwọn ọ̀rúndún kẹrìnlá, ní ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì fún "Alùmọ́gàjí " tó di lílò. Ó jeyo nínú èdè faransé ìgbàanì {{Lang|fro|cisoires}}, tí ó túmọ̀ sí Alùmọ́gàjí títòbi.<ref>(2014-11-03) [https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors "History 101: Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors |date=2022-01-06 }}, Daily KOS. Retrieved 12-04-21</ref> Àwọn agbègbè tí wọ́n jẹ́ pàtàki nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ilé faransé pò ni oríṣiríṣi bíi: Haute-Marne ní Nogent-en Bassigny, Châtellereault, Thiers àti Rouen.<ref>[https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors "Re-editions of Vintage Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors |date=2022-01-06 }}, Sajou Blog. Retrieved 01-06-22</ref> Àwọn ìlú yí, gẹ́gẹ́bi àwọn agbègbè míràn tí àwọn na ń pèsè Alùmọ́gàjí, gbogbo wọn ni wọn bèrè pẹ̀lú ìpèsè idà, àdá, àti Ọ̀bẹ ẹnu-ìbọn, kí wọ́n ó tó bẹ̀rẹ̀ sí pèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn abe míràn ni ọwọ́ ìparí ọ̀rúndún kejìdínlógún àti ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún.<ref>[https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 Official Website for Tourism in Champagne-Ardenne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192123/https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 |date=2022-01-06 }}. Retrieved 01-06-22</ref> Thiers, ní Ẹ̀ka-iṣẹ́ Puy-de-Dôme ti Auvergne, jẹ́ àgbègbè pàtàkì nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn ṣíbí ìjẹun. Ó jẹ́ ilé fún Musée de la Coutellerie, tí ó ṣe àfihàn ìtàn egbẹ̀rin ọdún tí wọ́n ń tín ṣe abẹ ni ilu náà. <ref>Alastair (2020-01-12) [https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ "Thiers: Cutlery Capital of France"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ |date=2022-01-06 }}. Mechtravller. Retrieved 01-06-22</ref> àti {{ill|Coutellia|fr|Coutellia}}, tí ó jẹ́ Ìpàtẹ Ọjà Òwò tí òun ṣe àfihàn ararè Gégébí ìpàdé àwọn Alágbẹ̀dẹ abẹ àgbáyé ti tóbi jùlọ. ====Ní Germany==== Ni ìfojúdá, Germany ni òun pèsè 7% nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí fún títa ni ọjà àgbáyé ni Ọdún 2019.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> tí wọ́n ń tún dàpè ni ìlú abẹ, "The City of Blades", [[Solingen]], ni apá àríwá Rhine-Westphalia, jẹ́ àárín gbùngbùn fún ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ìgbàanì. Ní ìparí ọ̀rúndún kẹrìndínlógún, wọn fi ojú dáa wipe ni Ọókẹ́rẹ́-jù,àwọn Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí bí ọ́ọ̀dúnrún ni wọ́n wà ní Solingen.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Ní ọdún 1995, ìlú Solingen ṣe Òfin Ìjọba Ìbílẹ̀ ti o jẹ ìtèsíwájú òfin tí ọdún 1930 ti o ṣe ní àlàyé pé lílọ àmì ijànní òntè tí ó ṣe àfihàn wípé ni Solingen ni wọn ti pèsè nkan òun ni yio je fún àwọn ǹkan ọjà tí wọ́n bá pèsè ni agbègbè àtijó tíi Solingen. Ní ọdún 2019, òfin yí de ókẹ́rẹ́ ju, àwọn àádọ́jọ ilé iṣẹ́ tí wọ́n ń pèsè abẹ oríṣiríṣi àti Alùmọ́gàjí.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Friedrich Herder, tí wón dákalè ní Solingen ni Ọdún 1727, òun ló jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó pé jùlọ tí wọ́n ti ṣèdá rẹ̀ tí òun sì tún ṣiṣẹ́ ni Germany.<ref>[https://www.herder-solingen.de/ Friedrich Herder: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192119/https://www.herder-solingen.de/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> ====Ní Italy==== [[File:Detatchable kitchen.jpg|thumb|right| Alùmọ́gàjí àtijó fún ilé ìdáná Ẹ̀yà tí ilé Ítálì, tí wọ́n má ńlò fun gígé àwọn ǹkan oúnjẹ. Àwọn apá rẹ̀ ní o ṣé yọ ní ekeka lójúnà áti ṣe àmójútó rẹ̀.]] Premana, ní agbègbè Lecco, óun ni ó ní Ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ ninu ìṣẹ́ àgbède irin àti ṣíṣe ọ̀bẹ ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. No ọdún 1900, àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí mewa ni ó wà nínú ilé iṣẹ́ wọn, ó di ọgún ní ọdún 1952 tí ó sì di méjídínláàdọ́ta ní ọdún 1960.<ref>[https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 Municipality of Premana: Economy.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035356/https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni òní, Ile ise alájọni Consorzio Premax, se Àkójọ àwọn ilé iṣẹ́ bí ọgọ́ta tí wọ́n ń pèsè Alùmọ́gàjí ní abélé fún ọjà àgbáyé.<ref>[https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ Ecco Lecco Tourist Guide to Lecco Province: Premana.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035418/https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni Ọdún 2019, Italy pèsè Alùmọ́gàjí pẹ̀lú áfojúdá 3.5% fún títà ni ọjà Àgbáyé.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> Ò kan nínú ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí Premanese tí wọ́n dákalè ni ọdun 1869 sì ń ṣiṣẹ́ ni Sanelli Ambrogio.<ref>[https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx Ambrogio Sanelli: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510192653/https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx |date=2021-05-10 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ====Ní Japan==== Ṣíṣe Alùmọ́gàjí ni Japan òun ni ó jeyo láti ara ìdàgbàsókè níbi iṣẹ́e Alágbẹ̀dẹ idà ṣíṣe ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìnlá.<ref>Sibert, Jake (2018-09-19) [https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai "See Why This Pair of Scissors Costs $35,000 USD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192117/https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai |date=2022-01-06 }}, HypeBeast Great Big Story. Retrieved 12-04-21.</ref> Seki, ní agbègbè Gifu, óun ni ó gbajúmọ̀ fún jíjẹ agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe idà ni àwọn ìbẹ̀rẹ̀ àkókò ọdún 1200s. Lẹ́yìn tí wọ́n fi òfin de àwọn ará ìlù láti mọ gbé idà rìn ká mọ̀, àwọn Alágbẹ̀dẹ ìlú na yí isé padà sí pípèsè àwọn Alùmọ́gàjí àti ọ̀bẹ.<ref>[https://visitseki.jp/ Visit Seki Official Guide, Gifu Prefecture.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://visitseki.jp/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> oríṣiríṣi ni àwọn Alùmọ́gàjí ilé Japan, àmọ́ Alùmọ́gàjí fún iṣẹ́ ìránso ni ọmọ ilẹ̀ America kan, Matthew Perry láti ọrílé-èdè United States ní ọdún 1854.<ref>Kitajima Y., Kito K., Migaki M., Matsumuro K., Murata Y., Hamada H. (2015) [https://doi.org/10.1007/978-3-319-21073-5_13 Process Analysis of Manufacturing of Sewing Scissors by All Forging Process and Understanding of Its Sharpness. In: Duffy V. (eds) Digital Human Modeling. Applications in Health, Safety, Ergonomics and Risk Management: Human Modeling.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220409220441/https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-21073-5_13 |date=2022-04-09 }} DHM 2015. Lecture Notes in Computer Science, vol 9184. Springer, Cham.</ref> Ilé iṣẹ́ Sasuke tí ó wà ní ìlú ńlá Sakai tí ó wà ní apá Gúúsù ìlú Osaka òun ni Yasuhiro Hirakawa ṣe alamojuto re gẹ́gẹ́bi Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí ìran kaàrún. Ilé iṣẹ́ na ni ó ti bèrè ìṣe láti 1867.<ref>Ken (2019-12-27), [https://matcha-jp.com/en/8529 "Sasuke: Witness the Art of Japanese Blacksmithing in Osaka"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192122/https://matcha-jp.com/en/8529 |date=2022-01-06 }}, Matcha Japan. Retrieved 12/04/21.</ref> Yasuhiro Hirakawa ni ó jẹ́ Alágbẹ̀dẹ àlùmógàjí ìgbẹ̀yìn tí ó mò nípa ọ́nà tí wọ́n ń gbá ṣe àwọn Alùmọ́gàjí ìgbàanì tí wọ́n ní ìgbàgbọ́ wípé ni àwọn abẹ wọn má ń fẹ́lẹ́, tí wọ́n ń sì tún má ń fúyé pẹ̀lú mímú tí ó ju ti ilẹ̀ àwọn Europe lọ.<ref>Kazue (2021-04-19) [https://japanonlinetour.com/blog/discovering-japanese-quality-scissors-and-knives-tour/ "Discovering Quality Japanese Scissors and Knives"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193628/https://japanonlinetour.com/blog/discovering-japanese-quality-scissors-and-knives-tour/ |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12-04-21</ref> ni Ọdún 2018, wọ́n ṣe àfihàn rẹ nínú eré àkásílẹ̀ ìtàn tí ó tún ṣe àfihàn Igi àmúkúrú fún ẹwà rẹ (bonsai snips) tí wón tà ní ìtà àrátúntà ní US$35,000.<ref>Sibert, Jake (2018-09-19) [https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai "See Why This Pair of Scissors Costs $35,000 USD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192117/https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai |date=2022-01-06 }}, HypeBeast Great Big Story. Retrieved 12-04-21</ref> pa0os9nifqnzuescip6eizsmuliguzh 637590 637588 2026-09-19T19:31:04Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Ní Japan */ 637590 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|A pair of standard scissors]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|A video showing scissors being used to cut a piece of [[card stock]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[spring (device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ [[Plurale tantum|plural noun]] lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|[[Han dynasty]] scissors]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|These shears are thought to date to the 2nd century AD and come from a [[Roman Empire|Roman]] settlement in [[Trabzon]], Turkey. The style of the "Egyptianizing" metal inlay designs suggests that they were made to imitate actual [[Art of ancient Egypt|Egyptian art]]. When closed, the dog and cat figures at the tips come face to face.<ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpele àkọ́kọ́ nípa ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[Zhang Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà tí [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[Sheffield]] pèsè Alùmọ́gàjí àkókò ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán [[steel casting|cast steel]]. Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[Sheffield Town Hall#Previous buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> ===Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé === ==== Ní ilè China==== Ọ̀pọ̀ àwọn ìpèsè Alùmọ́gàjí ni Àgbáyé ni òun wáyé ní orílẹ̀ èdè China. Títí di nkan bí ọdún 2019, China ní akọsílẹ̀ gbígbé 64.3% Ẹ̀rọ Alùmọ́gàjí jáde fún títa ni Àgbáyé . Bí a bá dá akọsílẹ̀ èyí pò mó Kíkójà lọ sí òkè-òkun ọjà Chinese Taipei, Àkọsílẹ̀ òun ni yóò sún sí 68.3%.<ref>[https://oec.world/en/resources/about The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://oec.world/en/resources/about |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/29/21.</ref> Ilé iṣẹ́ Hangzhou Zhang Xiaoquan, tí wón dákalè ní ọdún 1663, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó ti pé jù nípa pípèsè èrò Alùmọ́gàjí ní àgbáyé. Wọ́n so ilé iṣẹ́ na di títí orile-ede ni Ọdún 1958, tí ó sì ń gbá ènìyàn ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀jọ (1500) sí isẹ́, pẹ̀lú ìpèsè àwọn Alùmọ́gàjí bíi míllíónù méje ni ìfojúbù. Àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wọn kò wọn púpò tí wọ́n ń tà eyòkan rè fún àwọn aláràtúntà ni ó kéré tán,US$4.<ref name="Sudworth"/> ====Ní ilè Faransé ==== Ní ìparí àwọn ọ̀rúndún kẹrìnlá, ní ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì fún "Alùmọ́gàjí " tó di lílò. Ó jeyo nínú èdè faransé ìgbàanì {{Lang|fro|cisoires}}, tí ó túmọ̀ sí Alùmọ́gàjí títòbi.<ref>(2014-11-03) [https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors "History 101: Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors |date=2022-01-06 }}, Daily KOS. Retrieved 12-04-21</ref> Àwọn agbègbè tí wọ́n jẹ́ pàtàki nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ilé faransé pò ni oríṣiríṣi bíi: Haute-Marne ní Nogent-en Bassigny, Châtellereault, Thiers àti Rouen.<ref>[https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors "Re-editions of Vintage Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors |date=2022-01-06 }}, Sajou Blog. Retrieved 01-06-22</ref> Àwọn ìlú yí, gẹ́gẹ́bi àwọn agbègbè míràn tí àwọn na ń pèsè Alùmọ́gàjí, gbogbo wọn ni wọn bèrè pẹ̀lú ìpèsè idà, àdá, àti Ọ̀bẹ ẹnu-ìbọn, kí wọ́n ó tó bẹ̀rẹ̀ sí pèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn abe míràn ni ọwọ́ ìparí ọ̀rúndún kejìdínlógún àti ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún.<ref>[https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 Official Website for Tourism in Champagne-Ardenne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192123/https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 |date=2022-01-06 }}. Retrieved 01-06-22</ref> Thiers, ní Ẹ̀ka-iṣẹ́ Puy-de-Dôme ti Auvergne, jẹ́ àgbègbè pàtàkì nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn ṣíbí ìjẹun. Ó jẹ́ ilé fún Musée de la Coutellerie, tí ó ṣe àfihàn ìtàn egbẹ̀rin ọdún tí wọ́n ń tín ṣe abẹ ni ilu náà. <ref>Alastair (2020-01-12) [https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ "Thiers: Cutlery Capital of France"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ |date=2022-01-06 }}. Mechtravller. Retrieved 01-06-22</ref> àti {{ill|Coutellia|fr|Coutellia}}, tí ó jẹ́ Ìpàtẹ Ọjà Òwò tí òun ṣe àfihàn ararè Gégébí ìpàdé àwọn Alágbẹ̀dẹ abẹ àgbáyé ti tóbi jùlọ. ====Ní Germany==== Ni ìfojúdá, Germany ni òun pèsè 7% nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí fún títa ni ọjà àgbáyé ni Ọdún 2019.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> tí wọ́n ń tún dàpè ni ìlú abẹ, "The City of Blades", [[Solingen]], ni apá àríwá Rhine-Westphalia, jẹ́ àárín gbùngbùn fún ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ìgbàanì. Ní ìparí ọ̀rúndún kẹrìndínlógún, wọn fi ojú dáa wipe ni Ọókẹ́rẹ́-jù,àwọn Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí bí ọ́ọ̀dúnrún ni wọ́n wà ní Solingen.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Ní ọdún 1995, ìlú Solingen ṣe Òfin Ìjọba Ìbílẹ̀ ti o jẹ ìtèsíwájú òfin tí ọdún 1930 ti o ṣe ní àlàyé pé lílọ àmì ijànní òntè tí ó ṣe àfihàn wípé ni Solingen ni wọn ti pèsè nkan òun ni yio je fún àwọn ǹkan ọjà tí wọ́n bá pèsè ni agbègbè àtijó tíi Solingen. Ní ọdún 2019, òfin yí de ókẹ́rẹ́ ju, àwọn àádọ́jọ ilé iṣẹ́ tí wọ́n ń pèsè abẹ oríṣiríṣi àti Alùmọ́gàjí.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Friedrich Herder, tí wón dákalè ní Solingen ni Ọdún 1727, òun ló jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó pé jùlọ tí wọ́n ti ṣèdá rẹ̀ tí òun sì tún ṣiṣẹ́ ni Germany.<ref>[https://www.herder-solingen.de/ Friedrich Herder: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192119/https://www.herder-solingen.de/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> ====Ní Italy==== [[File:Detatchable kitchen.jpg|thumb|right| Alùmọ́gàjí àtijó fún ilé ìdáná Ẹ̀yà tí ilé Ítálì, tí wọ́n má ńlò fun gígé àwọn ǹkan oúnjẹ. Àwọn apá rẹ̀ ní o ṣé yọ ní ekeka lójúnà áti ṣe àmójútó rẹ̀.]] Premana, ní agbègbè Lecco, óun ni ó ní Ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ ninu ìṣẹ́ àgbède irin àti ṣíṣe ọ̀bẹ ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. No ọdún 1900, àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí mewa ni ó wà nínú ilé iṣẹ́ wọn, ó di ọgún ní ọdún 1952 tí ó sì di méjídínláàdọ́ta ní ọdún 1960.<ref>[https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 Municipality of Premana: Economy.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035356/https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni òní, Ile ise alájọni Consorzio Premax, se Àkójọ àwọn ilé iṣẹ́ bí ọgọ́ta tí wọ́n ń pèsè Alùmọ́gàjí ní abélé fún ọjà àgbáyé.<ref>[https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ Ecco Lecco Tourist Guide to Lecco Province: Premana.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035418/https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni Ọdún 2019, Italy pèsè Alùmọ́gàjí pẹ̀lú áfojúdá 3.5% fún títà ni ọjà Àgbáyé.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> Ò kan nínú ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí Premanese tí wọ́n dákalè ni ọdun 1869 sì ń ṣiṣẹ́ ni Sanelli Ambrogio.<ref>[https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx Ambrogio Sanelli: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510192653/https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx |date=2021-05-10 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ====Ní Japan==== Ṣíṣe Alùmọ́gàjí ni Japan òun ni ó jeyo láti ara ìdàgbàsókè níbi iṣẹ́e Alágbẹ̀dẹ idà ṣíṣe ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìnlá.<ref>Sibert, Jake (2018-09-19) [https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai "See Why This Pair of Scissors Costs $35,000 USD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192117/https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai |date=2022-01-06 }}, HypeBeast Great Big Story. Retrieved 12-04-21.</ref> Seki, ní agbègbè Gifu, óun ni ó gbajúmọ̀ fún jíjẹ agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe idà ni àwọn ìbẹ̀rẹ̀ àkókò ọdún 1200s. Lẹ́yìn tí wọ́n fi òfin de àwọn ará ìlù láti mọ gbé idà rìn ká mọ̀, àwọn Alágbẹ̀dẹ ìlú na yí isé padà sí pípèsè àwọn Alùmọ́gàjí àti ọ̀bẹ.<ref>[https://visitseki.jp/ Visit Seki Official Guide, Gifu Prefecture.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://visitseki.jp/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> oríṣiríṣi ni àwọn Alùmọ́gàjí ilé Japan, àmọ́ Alùmọ́gàjí fún iṣẹ́ ìránso ni ọmọ ilẹ̀ America kan, Matthew Perry láti ọrílé-èdè United States ní ọdún 1854.<ref>Kitajima Y., Kito K., Migaki M., Matsumuro K., Murata Y., Hamada H. (2015) [https://doi.org/10.1007/978-3-319-21073-5_13 Process Analysis of Manufacturing of Sewing Scissors by All Forging Process and Understanding of Its Sharpness. In: Duffy V. (eds) Digital Human Modeling. Applications in Health, Safety, Ergonomics and Risk Management: Human Modeling.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220409220441/https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-21073-5_13 |date=2022-04-09 }} DHM 2015. Lecture Notes in Computer Science, vol 9184. Springer, Cham.</ref> Ilé iṣẹ́ Sasuke tí ó wà ní ìlú ńlá Sakai tí ó wà ní apá Gúúsù ìlú Osaka òun ni Yasuhiro Hirakawa ṣe alamojuto re gẹ́gẹ́bi Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí ìran kaàrún. Ilé iṣẹ́ na ni ó ti bèrè ìṣe láti 1867.<ref>Ken (2019-12-27), [https://matcha-jp.com/en/8529 "Sasuke: Witness the Art of Japanese Blacksmithing in Osaka"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192122/https://matcha-jp.com/en/8529 |date=2022-01-06 }}, Matcha Japan. Retrieved 12/04/21.</ref> Yasuhiro Hirakawa ni ó jẹ́ Alágbẹ̀dẹ àlùmógàjí ìgbẹ̀yìn tí ó mò nípa ọ́nà tí wọ́n ń gbá ṣe àwọn Alùmọ́gàjí ìgbàanì tí wọ́n ní ìgbàgbọ́ wípé ni àwọn abẹ wọn má ń fẹ́lẹ́, tí wọ́n ń sì tún má ń fúyé pẹ̀lú mímú tí ó ju ti ilẹ̀ àwọn Europe lọ.<ref>Kazue (2021-04-19) [https://japanonlinetour.com/blog/discovering-japanese-quality-scissors-and-knives-tour/ "Discovering Quality Japanese Scissors and Knives"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193628/https://japanonlinetour.com/blog/discovering-japanese-quality-scissors-and-knives-tour/ |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12-04-21</ref> ni Ọdún 2018, wọ́n ṣe àfihàn rẹ nínú eré àkásílẹ̀ ìtàn tí ó tún ṣe àfihàn Igi àmúkúrú fún ẹwà rẹ (bonsai snips) tí wón tà ní ìtà àrátúntà ní US$35,000.<ref>Sibert, Jake (2018-09-19) [https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai "See Why This Pair of Scissors Costs $35,000 USD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192117/https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai |date=2022-01-06 }}, HypeBeast Great Big Story. Retrieved 12-04-21</ref> ====Ní ilè Spain==== Ní Solsona, ọrílé-èdè Spain, ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí bèrè ni nkan bi ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. Ní àkókò ìdàgbàsókè oko-òwò ìpèsè Alùmọ́gàjí, ní àwọn ǹkan bí ọ̀rúndún kejìdínlógún, àwọn ilé iṣẹ́ bí érìnlélógún ni wọn ń pèsè Alùmọ́gàjí lábé Ìṣàkóso Olùdáàbòbò mímó ọ̀bẹ, Saint Eligius.<ref>[http://www.pallaressolsona.com/en/about-us/ Pallarès Solsona: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192129/http://www.pallaressolsona.com/en/about-us/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni ìgbà tí yíò fi di ọwọ́ ààrin ọdún 1980s, àwọn ilé iṣẹ́ méjì Ni ó kù, ní ìgbà tí yí ọ sí fi di ọdún 2021, ilé iṣẹ́e Pallarès Solsona, tí ẹbí Lluìs àti Carles Pallarès Canal, dákalè ní ọdún 1917 nìkan ni ó jẹ́ ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí tí ó sékù ni ìlú náà.<ref>[https://reste.co.uk/blogs/journal-1/carving-a-place-in-history "The Makers: Carving a Place in History"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192119/https://reste.co.uk/blogs/journal-1/carving-a-place-in-history |date=2022-01-06 }}, Reste Journal. Retrieved 11/27/21</ref> 86f2zwfpcjw5nxt7xhdzfzp17p4931b 637591 637590 2026-09-19T20:59:47Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Ní ilè Spain */ 637591 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|A pair of standard scissors]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|A video showing scissors being used to cut a piece of [[card stock]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[spring (device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ [[Plurale tantum|plural noun]] lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|[[Han dynasty]] scissors]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|These shears are thought to date to the 2nd century AD and come from a [[Roman Empire|Roman]] settlement in [[Trabzon]], Turkey. The style of the "Egyptianizing" metal inlay designs suggests that they were made to imitate actual [[Art of ancient Egypt|Egyptian art]]. When closed, the dog and cat figures at the tips come face to face.<ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpele àkọ́kọ́ nípa ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[Zhang Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà tí [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[Sheffield]] pèsè Alùmọ́gàjí àkókò ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán [[steel casting|cast steel]]. Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[Sheffield Town Hall#Previous buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> ===Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé === ==== Ní ilè China==== Ọ̀pọ̀ àwọn ìpèsè Alùmọ́gàjí ni Àgbáyé ni òun wáyé ní orílẹ̀ èdè China. Títí di nkan bí ọdún 2019, China ní akọsílẹ̀ gbígbé 64.3% Ẹ̀rọ Alùmọ́gàjí jáde fún títa ni Àgbáyé . Bí a bá dá akọsílẹ̀ èyí pò mó Kíkójà lọ sí òkè-òkun ọjà Chinese Taipei, Àkọsílẹ̀ òun ni yóò sún sí 68.3%.<ref>[https://oec.world/en/resources/about The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://oec.world/en/resources/about |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/29/21.</ref> Ilé iṣẹ́ Hangzhou Zhang Xiaoquan, tí wón dákalè ní ọdún 1663, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó ti pé jù nípa pípèsè èrò Alùmọ́gàjí ní àgbáyé. Wọ́n so ilé iṣẹ́ na di títí orile-ede ni Ọdún 1958, tí ó sì ń gbá ènìyàn ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀jọ (1500) sí isẹ́, pẹ̀lú ìpèsè àwọn Alùmọ́gàjí bíi míllíónù méje ni ìfojúbù. Àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wọn kò wọn púpò tí wọ́n ń tà eyòkan rè fún àwọn aláràtúntà ni ó kéré tán,US$4.<ref name="Sudworth"/> ====Ní ilè Faransé ==== Ní ìparí àwọn ọ̀rúndún kẹrìnlá, ní ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì fún "Alùmọ́gàjí " tó di lílò. Ó jeyo nínú èdè faransé ìgbàanì {{Lang|fro|cisoires}}, tí ó túmọ̀ sí Alùmọ́gàjí títòbi.<ref>(2014-11-03) [https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors "History 101: Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors |date=2022-01-06 }}, Daily KOS. Retrieved 12-04-21</ref> Àwọn agbègbè tí wọ́n jẹ́ pàtàki nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ilé faransé pò ni oríṣiríṣi bíi: Haute-Marne ní Nogent-en Bassigny, Châtellereault, Thiers àti Rouen.<ref>[https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors "Re-editions of Vintage Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors |date=2022-01-06 }}, Sajou Blog. Retrieved 01-06-22</ref> Àwọn ìlú yí, gẹ́gẹ́bi àwọn agbègbè míràn tí àwọn na ń pèsè Alùmọ́gàjí, gbogbo wọn ni wọn bèrè pẹ̀lú ìpèsè idà, àdá, àti Ọ̀bẹ ẹnu-ìbọn, kí wọ́n ó tó bẹ̀rẹ̀ sí pèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn abe míràn ni ọwọ́ ìparí ọ̀rúndún kejìdínlógún àti ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún.<ref>[https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 Official Website for Tourism in Champagne-Ardenne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192123/https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 |date=2022-01-06 }}. Retrieved 01-06-22</ref> Thiers, ní Ẹ̀ka-iṣẹ́ Puy-de-Dôme ti Auvergne, jẹ́ àgbègbè pàtàkì nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn ṣíbí ìjẹun. Ó jẹ́ ilé fún Musée de la Coutellerie, tí ó ṣe àfihàn ìtàn egbẹ̀rin ọdún tí wọ́n ń tín ṣe abẹ ni ilu náà. <ref>Alastair (2020-01-12) [https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ "Thiers: Cutlery Capital of France"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ |date=2022-01-06 }}. Mechtravller. Retrieved 01-06-22</ref> àti {{ill|Coutellia|fr|Coutellia}}, tí ó jẹ́ Ìpàtẹ Ọjà Òwò tí òun ṣe àfihàn ararè Gégébí ìpàdé àwọn Alágbẹ̀dẹ abẹ àgbáyé ti tóbi jùlọ. ====Ní Germany==== Ni ìfojúdá, Germany ni òun pèsè 7% nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí fún títa ni ọjà àgbáyé ni Ọdún 2019.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> tí wọ́n ń tún dàpè ni ìlú abẹ, "The City of Blades", [[Solingen]], ni apá àríwá Rhine-Westphalia, jẹ́ àárín gbùngbùn fún ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ìgbàanì. Ní ìparí ọ̀rúndún kẹrìndínlógún, wọn fi ojú dáa wipe ni Ọókẹ́rẹ́-jù,àwọn Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí bí ọ́ọ̀dúnrún ni wọ́n wà ní Solingen.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Ní ọdún 1995, ìlú Solingen ṣe Òfin Ìjọba Ìbílẹ̀ ti o jẹ ìtèsíwájú òfin tí ọdún 1930 ti o ṣe ní àlàyé pé lílọ àmì ijànní òntè tí ó ṣe àfihàn wípé ni Solingen ni wọn ti pèsè nkan òun ni yio je fún àwọn ǹkan ọjà tí wọ́n bá pèsè ni agbègbè àtijó tíi Solingen. Ní ọdún 2019, òfin yí de ókẹ́rẹ́ ju, àwọn àádọ́jọ ilé iṣẹ́ tí wọ́n ń pèsè abẹ oríṣiríṣi àti Alùmọ́gàjí.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Friedrich Herder, tí wón dákalè ní Solingen ni Ọdún 1727, òun ló jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó pé jùlọ tí wọ́n ti ṣèdá rẹ̀ tí òun sì tún ṣiṣẹ́ ni Germany.<ref>[https://www.herder-solingen.de/ Friedrich Herder: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192119/https://www.herder-solingen.de/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> ====Ní Italy==== [[File:Detatchable kitchen.jpg|thumb|right| Alùmọ́gàjí àtijó fún ilé ìdáná Ẹ̀yà tí ilé Ítálì, tí wọ́n má ńlò fun gígé àwọn ǹkan oúnjẹ. Àwọn apá rẹ̀ ní o ṣé yọ ní ekeka lójúnà áti ṣe àmójútó rẹ̀.]] Premana, ní agbègbè Lecco, óun ni ó ní Ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ ninu ìṣẹ́ àgbède irin àti ṣíṣe ọ̀bẹ ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. No ọdún 1900, àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí mewa ni ó wà nínú ilé iṣẹ́ wọn, ó di ọgún ní ọdún 1952 tí ó sì di méjídínláàdọ́ta ní ọdún 1960.<ref>[https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 Municipality of Premana: Economy.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035356/https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni òní, Ile ise alájọni Consorzio Premax, se Àkójọ àwọn ilé iṣẹ́ bí ọgọ́ta tí wọ́n ń pèsè Alùmọ́gàjí ní abélé fún ọjà àgbáyé.<ref>[https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ Ecco Lecco Tourist Guide to Lecco Province: Premana.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035418/https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni Ọdún 2019, Italy pèsè Alùmọ́gàjí pẹ̀lú áfojúdá 3.5% fún títà ni ọjà Àgbáyé.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> Ò kan nínú ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí Premanese tí wọ́n dákalè ni ọdun 1869 sì ń ṣiṣẹ́ ni Sanelli Ambrogio.<ref>[https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx Ambrogio Sanelli: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510192653/https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx |date=2021-05-10 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ====Ní Japan==== Ṣíṣe Alùmọ́gàjí ni Japan òun ni ó jeyo láti ara ìdàgbàsókè níbi iṣẹ́e Alágbẹ̀dẹ idà ṣíṣe ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìnlá.<ref>Sibert, Jake (2018-09-19) [https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai "See Why This Pair of Scissors Costs $35,000 USD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192117/https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai |date=2022-01-06 }}, HypeBeast Great Big Story. Retrieved 12-04-21.</ref> Seki, ní agbègbè Gifu, óun ni ó gbajúmọ̀ fún jíjẹ agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe idà ni àwọn ìbẹ̀rẹ̀ àkókò ọdún 1200s. Lẹ́yìn tí wọ́n fi òfin de àwọn ará ìlù láti mọ gbé idà rìn ká mọ̀, àwọn Alágbẹ̀dẹ ìlú na yí isé padà sí pípèsè àwọn Alùmọ́gàjí àti ọ̀bẹ.<ref>[https://visitseki.jp/ Visit Seki Official Guide, Gifu Prefecture.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://visitseki.jp/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> oríṣiríṣi ni àwọn Alùmọ́gàjí ilé Japan, àmọ́ Alùmọ́gàjí fún iṣẹ́ ìránso ni ọmọ ilẹ̀ America kan, Matthew Perry láti ọrílé-èdè United States ní ọdún 1854.<ref>Kitajima Y., Kito K., Migaki M., Matsumuro K., Murata Y., Hamada H. (2015) [https://doi.org/10.1007/978-3-319-21073-5_13 Process Analysis of Manufacturing of Sewing Scissors by All Forging Process and Understanding of Its Sharpness. In: Duffy V. (eds) Digital Human Modeling. Applications in Health, Safety, Ergonomics and Risk Management: Human Modeling.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220409220441/https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-21073-5_13 |date=2022-04-09 }} DHM 2015. Lecture Notes in Computer Science, vol 9184. Springer, Cham.</ref> Ilé iṣẹ́ Sasuke tí ó wà ní ìlú ńlá Sakai tí ó wà ní apá Gúúsù ìlú Osaka òun ni Yasuhiro Hirakawa ṣe alamojuto re gẹ́gẹ́bi Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí ìran kaàrún. Ilé iṣẹ́ na ni ó ti bèrè ìṣe láti 1867.<ref>Ken (2019-12-27), [https://matcha-jp.com/en/8529 "Sasuke: Witness the Art of Japanese Blacksmithing in Osaka"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192122/https://matcha-jp.com/en/8529 |date=2022-01-06 }}, Matcha Japan. Retrieved 12/04/21.</ref> Yasuhiro Hirakawa ni ó jẹ́ Alágbẹ̀dẹ àlùmógàjí ìgbẹ̀yìn tí ó mò nípa ọ́nà tí wọ́n ń gbá ṣe àwọn Alùmọ́gàjí ìgbàanì tí wọ́n ní ìgbàgbọ́ wípé ni àwọn abẹ wọn má ń fẹ́lẹ́, tí wọ́n ń sì tún má ń fúyé pẹ̀lú mímú tí ó ju ti ilẹ̀ àwọn Europe lọ.<ref>Kazue (2021-04-19) [https://japanonlinetour.com/blog/discovering-japanese-quality-scissors-and-knives-tour/ "Discovering Quality Japanese Scissors and Knives"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193628/https://japanonlinetour.com/blog/discovering-japanese-quality-scissors-and-knives-tour/ |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12-04-21</ref> ni Ọdún 2018, wọ́n ṣe àfihàn rẹ nínú eré àkásílẹ̀ ìtàn tí ó tún ṣe àfihàn Igi àmúkúrú fún ẹwà rẹ (bonsai snips) tí wón tà ní ìtà àrátúntà ní US$35,000.<ref>Sibert, Jake (2018-09-19) [https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai "See Why This Pair of Scissors Costs $35,000 USD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192117/https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai |date=2022-01-06 }}, HypeBeast Great Big Story. Retrieved 12-04-21</ref> ====Ní ilè Spain==== Ní Solsona, ọrílé-èdè Spain, ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí bèrè ni nkan bi ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. Ní àkókò ìdàgbàsókè oko-òwò ìpèsè Alùmọ́gàjí, ní àwọn ǹkan bí ọ̀rúndún kejìdínlógún, àwọn ilé iṣẹ́ bí érìnlélógún ni wọn ń pèsè Alùmọ́gàjí lábé Ìṣàkóso Olùdáàbòbò mímó ọ̀bẹ, Saint Eligius.<ref>[http://www.pallaressolsona.com/en/about-us/ Pallarès Solsona: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192129/http://www.pallaressolsona.com/en/about-us/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni ìgbà tí yíò fi di ọwọ́ ààrin ọdún 1980s, àwọn ilé iṣẹ́ méjì Ni ó kù, ní ìgbà tí yí ọ sí fi di ọdún 2021, ilé iṣẹ́e Pallarès Solsona, tí ẹbí Lluìs àti Carles Pallarès Canal, dákalè ní ọdún 1917 nìkan ni ó jẹ́ ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí tí ó sékù ni ìlú náà.<ref>[https://reste.co.uk/blogs/journal-1/carving-a-place-in-history "The Makers: Carving a Place in History"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192119/https://reste.co.uk/blogs/journal-1/carving-a-place-in-history |date=2022-01-06 }}, Reste Journal. Retrieved 11/27/21</ref> ====Ní ilè United Kingdom==== Sheffield je ilé fún àwọn Alùmọ́gàjí àkókó tí wọ́n ṣe fún títà òpò yanturu ní ọdún 1761. Ní ìgbà tí yíò fi di ọ̀rúndún kọkàndínlógún, ìfojúdá bí ọgọ́ta ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí ní o ti wà ní Sheffield. Ṣùgbọ́n, láti àwọn ọdún 1980s, tí ìfẹ́ àwọn olùrà tí sí sí àwọn ǹkan ti kò wọ́n púpò, tí Ìgbòòrò sì tún tí dé bá oko-òwò kárí-ayé, tí àwọn Olùpèsè èrò Alùmọ́gàjí ní abélé tí bèrè sí kó igbá ọjà wọlé. Ní ìgbà tí yíò fi di ọdún 2021, ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí méjì ni ó sékù ní Sheffield.<ref>[https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ Scissor-Making: Red List of Endangered Crafts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ |date=2022-01-06 }}, British Heritage Crafts Association. Retrieved 11/27/21</ref> Àwọn ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí òún ni William Whiteley, tí wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 1760,<ref>[https://www.whiteley.co.uk/heritage/ William Whiteley: Heritage.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.whiteley.co.uk/heritage/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> àti [[Ernest Wright (scissors maker)|Ernest Wright]], tí wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 1902. Àwọn ilé-iṣẹ́ méjèèjì òun ni wón ti yí òun ti wọn pèsè padà sí àwọn ǹkan ìwúlò mìíràn.<ref>Floyd, Charlie (2021-04-04) [https://www.businessinsider.com/why-traditional-sheffield-scissors-scissors-are-so-expensive-2020-4 "Why Ernest Wright Scissors are so expensive"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035320/https://www.businessinsider.com/why-traditional-sheffield-scissors-scissors-are-so-expensive-2020-4 |date=2022-01-07 }}. Business Insider. Retrieved 11/27/21</ref> ni àárín àwọn ilé iṣẹ́ méjèèjì yí, ìwòye ni pé ó kéré jù, àwọn oníṣẹ́ mẹ́wàá tí wọ́n kó nípa títò papò àwọn Alùmọ́gàjí Sheffield òun ni wón gbà si ìṣẹ́.<ref>[https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ Scissor-Making: Red List of Endangered Crafts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ |date=2022-01-06 }}, British Heritage Crafts Association. Retrieved 11/27/21</ref> ni Ọdún 2020, Ernest Wright ni wọn fi àmì ẹ̀yẹ alákòólé Endangered Crafts dá ní ọlá láti ọwọ́o àjọ British Heritage Crafts Association.<ref>Carpenter, Daniel (2020-10-08), [https://heritagecrafts.org.uk/winners-of-the-2020-heritage-crafts-awards/ "Winners of the 2020 Heritage Crafts Awards"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192121/https://heritagecrafts.org.uk/winners-of-the-2020-heritage-crafts-awards/ |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/27/21</ref> rhzy3j0r32mogjwpmr9vbjm5nt4hps4 637652 637591 2026-09-20T07:36:41Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* */ 637652 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|Alùmọ́gàjí eyòkan ]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|Fọ́nrán kan tí òun ṣe àfihàn bí wọn ń ṣe n lo Alùmọ́gàjí láti gé [[:en:Card_stock|Pálí ìwé]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[:en:Surgical_scissors|Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[:en:Anatomical|anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[:en:Spring_(device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[:en:Ergonomically|ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[:en:Rubber|rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ ([[:en:Plurale_tantum|plural noun]]) lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|Alùmọ́gàjí àkókò ìgbà [[:en:Han_dynasty|Han dynasty]] ]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|Àwọn ìwọ̀nyí ni Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ro wípe ní wón ń lò wọ́n ní nkan bí ọ̀rúndún kejì sẹ́yìn ní ìgbàanì tí ó sì wá láti ilé àgbègbè [[:en:Trabzon|Trabzon]], ní [[Roman Empire|Roman]] Turkey. Ọwọ́ iṣẹ́-ọnà ara rẹ̀ ní òun ṣe Ìtọ́kasí ìgbìyànjú láti ṣe Àdàkọ iṣẹ́-ọnà ilé Egypt ( [[:en:Art_of_ancient_Egypt|Egyptian art]]) Tí wón bá pa ẹnu rẹ dé, àwòrán ajá àti olóngbò tí ń bẹ ní ara rẹ yio dójú ko arawon. <ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpele àkọ́kọ́ nípa ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[Zhang Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà tí [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[Sheffield]] pèsè Alùmọ́gàjí àkókò ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán [[steel casting|cast steel]]. Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[Sheffield Town Hall#Previous buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> ===Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé === ==== Ní ilè China==== Ọ̀pọ̀ àwọn ìpèsè Alùmọ́gàjí ni Àgbáyé ni òun wáyé ní orílẹ̀ èdè China. Títí di nkan bí ọdún 2019, China ní akọsílẹ̀ gbígbé 64.3% Ẹ̀rọ Alùmọ́gàjí jáde fún títa ni Àgbáyé . Bí a bá dá akọsílẹ̀ èyí pò mó Kíkójà lọ sí òkè-òkun ọjà Chinese Taipei, Àkọsílẹ̀ òun ni yóò sún sí 68.3%.<ref>[https://oec.world/en/resources/about The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://oec.world/en/resources/about |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/29/21.</ref> Ilé iṣẹ́ Hangzhou Zhang Xiaoquan, tí wón dákalè ní ọdún 1663, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó ti pé jù nípa pípèsè èrò Alùmọ́gàjí ní àgbáyé. Wọ́n so ilé iṣẹ́ na di títí orile-ede ni Ọdún 1958, tí ó sì ń gbá ènìyàn ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀jọ (1500) sí isẹ́, pẹ̀lú ìpèsè àwọn Alùmọ́gàjí bíi míllíónù méje ni ìfojúbù. Àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wọn kò wọn púpò tí wọ́n ń tà eyòkan rè fún àwọn aláràtúntà ni ó kéré tán,US$4.<ref name="Sudworth"/> ====Ní ilè Faransé ==== Ní ìparí àwọn ọ̀rúndún kẹrìnlá, ní ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì fún "Alùmọ́gàjí " tó di lílò. Ó jeyo nínú èdè faransé ìgbàanì {{Lang|fro|cisoires}}, tí ó túmọ̀ sí Alùmọ́gàjí títòbi.<ref>(2014-11-03) [https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors "History 101: Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors |date=2022-01-06 }}, Daily KOS. Retrieved 12-04-21</ref> Àwọn agbègbè tí wọ́n jẹ́ pàtàki nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ilé faransé pò ni oríṣiríṣi bíi: Haute-Marne ní Nogent-en Bassigny, Châtellereault, Thiers àti Rouen.<ref>[https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors "Re-editions of Vintage Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors |date=2022-01-06 }}, Sajou Blog. Retrieved 01-06-22</ref> Àwọn ìlú yí, gẹ́gẹ́bi àwọn agbègbè míràn tí àwọn na ń pèsè Alùmọ́gàjí, gbogbo wọn ni wọn bèrè pẹ̀lú ìpèsè idà, àdá, àti Ọ̀bẹ ẹnu-ìbọn, kí wọ́n ó tó bẹ̀rẹ̀ sí pèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn abe míràn ni ọwọ́ ìparí ọ̀rúndún kejìdínlógún àti ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún.<ref>[https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 Official Website for Tourism in Champagne-Ardenne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192123/https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 |date=2022-01-06 }}. Retrieved 01-06-22</ref> Thiers, ní Ẹ̀ka-iṣẹ́ Puy-de-Dôme ti Auvergne, jẹ́ àgbègbè pàtàkì nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn ṣíbí ìjẹun. Ó jẹ́ ilé fún Musée de la Coutellerie, tí ó ṣe àfihàn ìtàn egbẹ̀rin ọdún tí wọ́n ń tín ṣe abẹ ni ilu náà. <ref>Alastair (2020-01-12) [https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ "Thiers: Cutlery Capital of France"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ |date=2022-01-06 }}. Mechtravller. Retrieved 01-06-22</ref> àti {{ill|Coutellia|fr|Coutellia}}, tí ó jẹ́ Ìpàtẹ Ọjà Òwò tí òun ṣe àfihàn ararè Gégébí ìpàdé àwọn Alágbẹ̀dẹ abẹ àgbáyé ti tóbi jùlọ. ====Ní Germany==== Ni ìfojúdá, Germany ni òun pèsè 7% nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí fún títa ni ọjà àgbáyé ni Ọdún 2019.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> tí wọ́n ń tún dàpè ni ìlú abẹ, "The City of Blades", [[Solingen]], ni apá àríwá Rhine-Westphalia, jẹ́ àárín gbùngbùn fún ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ìgbàanì. Ní ìparí ọ̀rúndún kẹrìndínlógún, wọn fi ojú dáa wipe ni Ọókẹ́rẹ́-jù,àwọn Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí bí ọ́ọ̀dúnrún ni wọ́n wà ní Solingen.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Ní ọdún 1995, ìlú Solingen ṣe Òfin Ìjọba Ìbílẹ̀ ti o jẹ ìtèsíwájú òfin tí ọdún 1930 ti o ṣe ní àlàyé pé lílọ àmì ijànní òntè tí ó ṣe àfihàn wípé ni Solingen ni wọn ti pèsè nkan òun ni yio je fún àwọn ǹkan ọjà tí wọ́n bá pèsè ni agbègbè àtijó tíi Solingen. Ní ọdún 2019, òfin yí de ókẹ́rẹ́ ju, àwọn àádọ́jọ ilé iṣẹ́ tí wọ́n ń pèsè abẹ oríṣiríṣi àti Alùmọ́gàjí.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Friedrich Herder, tí wón dákalè ní Solingen ni Ọdún 1727, òun ló jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó pé jùlọ tí wọ́n ti ṣèdá rẹ̀ tí òun sì tún ṣiṣẹ́ ni Germany.<ref>[https://www.herder-solingen.de/ Friedrich Herder: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192119/https://www.herder-solingen.de/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> ====Ní Italy==== [[File:Detatchable kitchen.jpg|thumb|right| Alùmọ́gàjí àtijó fún ilé ìdáná Ẹ̀yà tí ilé Ítálì, tí wọ́n má ńlò fun gígé àwọn ǹkan oúnjẹ. Àwọn apá rẹ̀ ní o ṣé yọ ní ekeka lójúnà áti ṣe àmójútó rẹ̀.]] Premana, ní agbègbè Lecco, óun ni ó ní Ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ ninu ìṣẹ́ àgbède irin àti ṣíṣe ọ̀bẹ ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. No ọdún 1900, àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí mewa ni ó wà nínú ilé iṣẹ́ wọn, ó di ọgún ní ọdún 1952 tí ó sì di méjídínláàdọ́ta ní ọdún 1960.<ref>[https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 Municipality of Premana: Economy.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035356/https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni òní, Ile ise alájọni Consorzio Premax, se Àkójọ àwọn ilé iṣẹ́ bí ọgọ́ta tí wọ́n ń pèsè Alùmọ́gàjí ní abélé fún ọjà àgbáyé.<ref>[https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ Ecco Lecco Tourist Guide to Lecco Province: Premana.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035418/https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni Ọdún 2019, Italy pèsè Alùmọ́gàjí pẹ̀lú áfojúdá 3.5% fún títà ni ọjà Àgbáyé.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> Ò kan nínú ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí Premanese tí wọ́n dákalè ni ọdun 1869 sì ń ṣiṣẹ́ ni Sanelli Ambrogio.<ref>[https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx Ambrogio Sanelli: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510192653/https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx |date=2021-05-10 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ====Ní Japan==== Ṣíṣe Alùmọ́gàjí ni Japan òun ni ó jeyo láti ara ìdàgbàsókè níbi iṣẹ́e Alágbẹ̀dẹ idà ṣíṣe ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìnlá.<ref>Sibert, Jake (2018-09-19) [https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai "See Why This Pair of Scissors Costs $35,000 USD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192117/https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai |date=2022-01-06 }}, HypeBeast Great Big Story. Retrieved 12-04-21.</ref> Seki, ní agbègbè Gifu, óun ni ó gbajúmọ̀ fún jíjẹ agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe idà ni àwọn ìbẹ̀rẹ̀ àkókò ọdún 1200s. Lẹ́yìn tí wọ́n fi òfin de àwọn ará ìlù láti mọ gbé idà rìn ká mọ̀, àwọn Alágbẹ̀dẹ ìlú na yí isé padà sí pípèsè àwọn Alùmọ́gàjí àti ọ̀bẹ.<ref>[https://visitseki.jp/ Visit Seki Official Guide, Gifu Prefecture.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://visitseki.jp/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> oríṣiríṣi ni àwọn Alùmọ́gàjí ilé Japan, àmọ́ Alùmọ́gàjí fún iṣẹ́ ìránso ni ọmọ ilẹ̀ America kan, Matthew Perry láti ọrílé-èdè United States ní ọdún 1854.<ref>Kitajima Y., Kito K., Migaki M., Matsumuro K., Murata Y., Hamada H. (2015) [https://doi.org/10.1007/978-3-319-21073-5_13 Process Analysis of Manufacturing of Sewing Scissors by All Forging Process and Understanding of Its Sharpness. In: Duffy V. (eds) Digital Human Modeling. Applications in Health, Safety, Ergonomics and Risk Management: Human Modeling.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220409220441/https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-21073-5_13 |date=2022-04-09 }} DHM 2015. Lecture Notes in Computer Science, vol 9184. Springer, Cham.</ref> Ilé iṣẹ́ Sasuke tí ó wà ní ìlú ńlá Sakai tí ó wà ní apá Gúúsù ìlú Osaka òun ni Yasuhiro Hirakawa ṣe alamojuto re gẹ́gẹ́bi Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí ìran kaàrún. Ilé iṣẹ́ na ni ó ti bèrè ìṣe láti 1867.<ref>Ken (2019-12-27), [https://matcha-jp.com/en/8529 "Sasuke: Witness the Art of Japanese Blacksmithing in Osaka"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192122/https://matcha-jp.com/en/8529 |date=2022-01-06 }}, Matcha Japan. Retrieved 12/04/21.</ref> Yasuhiro Hirakawa ni ó jẹ́ Alágbẹ̀dẹ àlùmógàjí ìgbẹ̀yìn tí ó mò nípa ọ́nà tí wọ́n ń gbá ṣe àwọn Alùmọ́gàjí ìgbàanì tí wọ́n ní ìgbàgbọ́ wípé ni àwọn abẹ wọn má ń fẹ́lẹ́, tí wọ́n ń sì tún má ń fúyé pẹ̀lú mímú tí ó ju ti ilẹ̀ àwọn Europe lọ.<ref>Kazue (2021-04-19) [https://japanonlinetour.com/blog/discovering-japanese-quality-scissors-and-knives-tour/ "Discovering Quality Japanese Scissors and Knives"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193628/https://japanonlinetour.com/blog/discovering-japanese-quality-scissors-and-knives-tour/ |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12-04-21</ref> ni Ọdún 2018, wọ́n ṣe àfihàn rẹ nínú eré àkásílẹ̀ ìtàn tí ó tún ṣe àfihàn Igi àmúkúrú fún ẹwà rẹ (bonsai snips) tí wón tà ní ìtà àrátúntà ní US$35,000.<ref>Sibert, Jake (2018-09-19) [https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai "See Why This Pair of Scissors Costs $35,000 USD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192117/https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai |date=2022-01-06 }}, HypeBeast Great Big Story. Retrieved 12-04-21</ref> ====Ní ilè Spain==== Ní Solsona, ọrílé-èdè Spain, ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí bèrè ni nkan bi ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. Ní àkókò ìdàgbàsókè oko-òwò ìpèsè Alùmọ́gàjí, ní àwọn ǹkan bí ọ̀rúndún kejìdínlógún, àwọn ilé iṣẹ́ bí érìnlélógún ni wọn ń pèsè Alùmọ́gàjí lábé Ìṣàkóso Olùdáàbòbò mímó ọ̀bẹ, Saint Eligius.<ref>[http://www.pallaressolsona.com/en/about-us/ Pallarès Solsona: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192129/http://www.pallaressolsona.com/en/about-us/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni ìgbà tí yíò fi di ọwọ́ ààrin ọdún 1980s, àwọn ilé iṣẹ́ méjì Ni ó kù, ní ìgbà tí yí ọ sí fi di ọdún 2021, ilé iṣẹ́e Pallarès Solsona, tí ẹbí Lluìs àti Carles Pallarès Canal, dákalè ní ọdún 1917 nìkan ni ó jẹ́ ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí tí ó sékù ni ìlú náà.<ref>[https://reste.co.uk/blogs/journal-1/carving-a-place-in-history "The Makers: Carving a Place in History"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192119/https://reste.co.uk/blogs/journal-1/carving-a-place-in-history |date=2022-01-06 }}, Reste Journal. Retrieved 11/27/21</ref> ====Ní ilè United Kingdom==== Sheffield je ilé fún àwọn Alùmọ́gàjí àkókó tí wọ́n ṣe fún títà òpò yanturu ní ọdún 1761. Ní ìgbà tí yíò fi di ọ̀rúndún kọkàndínlógún, ìfojúdá bí ọgọ́ta ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí ní o ti wà ní Sheffield. Ṣùgbọ́n, láti àwọn ọdún 1980s, tí ìfẹ́ àwọn olùrà tí sí sí àwọn ǹkan ti kò wọ́n púpò, tí Ìgbòòrò sì tún tí dé bá oko-òwò kárí-ayé, tí àwọn Olùpèsè èrò Alùmọ́gàjí ní abélé tí bèrè sí kó igbá ọjà wọlé. Ní ìgbà tí yíò fi di ọdún 2021, ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí méjì ni ó sékù ní Sheffield.<ref>[https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ Scissor-Making: Red List of Endangered Crafts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ |date=2022-01-06 }}, British Heritage Crafts Association. Retrieved 11/27/21</ref> Àwọn ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí òún ni William Whiteley, tí wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 1760,<ref>[https://www.whiteley.co.uk/heritage/ William Whiteley: Heritage.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.whiteley.co.uk/heritage/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> àti [[Ernest Wright (scissors maker)|Ernest Wright]], tí wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 1902. Àwọn ilé-iṣẹ́ méjèèjì òun ni wón ti yí òun ti wọn pèsè padà sí àwọn ǹkan ìwúlò mìíràn.<ref>Floyd, Charlie (2021-04-04) [https://www.businessinsider.com/why-traditional-sheffield-scissors-scissors-are-so-expensive-2020-4 "Why Ernest Wright Scissors are so expensive"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035320/https://www.businessinsider.com/why-traditional-sheffield-scissors-scissors-are-so-expensive-2020-4 |date=2022-01-07 }}. Business Insider. Retrieved 11/27/21</ref> ni àárín àwọn ilé iṣẹ́ méjèèjì yí, ìwòye ni pé ó kéré jù, àwọn oníṣẹ́ mẹ́wàá tí wọ́n kó nípa títò papò àwọn Alùmọ́gàjí Sheffield òun ni wón gbà si ìṣẹ́.<ref>[https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ Scissor-Making: Red List of Endangered Crafts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ |date=2022-01-06 }}, British Heritage Crafts Association. Retrieved 11/27/21</ref> ni Ọdún 2020, Ernest Wright ni wọn fi àmì ẹ̀yẹ alákòólé Endangered Crafts dá ní ọlá láti ọwọ́o àjọ British Heritage Crafts Association.<ref>Carpenter, Daniel (2020-10-08), [https://heritagecrafts.org.uk/winners-of-the-2020-heritage-crafts-awards/ "Winners of the 2020 Heritage Crafts Awards"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192121/https://heritagecrafts.org.uk/winners-of-the-2020-heritage-crafts-awards/ |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/27/21</ref> accd9saseyas2scdulzm0gw4bxeubyb 637656 637652 2026-09-20T07:42:35Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Ìpele àkọ́kọ́ nípa ìpèsè Alùmọ́gàjí */ 637656 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|Alùmọ́gàjí eyòkan ]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|Fọ́nrán kan tí òun ṣe àfihàn bí wọn ń ṣe n lo Alùmọ́gàjí láti gé [[:en:Card_stock|Pálí ìwé]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[:en:Surgical_scissors|Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[:en:Anatomical|anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[:en:Spring_(device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[:en:Ergonomically|ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[:en:Rubber|rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ ([[:en:Plurale_tantum|plural noun]]) lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|Alùmọ́gàjí àkókò ìgbà [[:en:Han_dynasty|Han dynasty]] ]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|Àwọn ìwọ̀nyí ni Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ro wípe ní wón ń lò wọ́n ní nkan bí ọ̀rúndún kejì sẹ́yìn ní ìgbàanì tí ó sì wá láti ilé àgbègbè [[:en:Trabzon|Trabzon]], ní [[Roman Empire|Roman]] Turkey. Ọwọ́ iṣẹ́-ọnà ara rẹ̀ ní òun ṣe Ìtọ́kasí ìgbìyànjú láti ṣe Àdàkọ iṣẹ́-ọnà ilé Egypt ( [[:en:Art_of_ancient_Egypt|Egyptian art]]) Tí wón bá pa ẹnu rẹ dé, àwòrán ajá àti olóngbò tí ń bẹ ní ara rẹ yio dójú ko arawon. <ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[:en:Zhang_Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà tí [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[:en:Sheffield|Sheffield]] pèsè Alùmọ́gàjí àkókò ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán ([[:en:Steel_casting|cast steel]]). Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[:en:Sheffield_Town_Hall#Previous_buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> ===Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé === ==== Ní ilè China==== Ọ̀pọ̀ àwọn ìpèsè Alùmọ́gàjí ni Àgbáyé ni òun wáyé ní orílẹ̀ èdè China. Títí di nkan bí ọdún 2019, China ní akọsílẹ̀ gbígbé 64.3% Ẹ̀rọ Alùmọ́gàjí jáde fún títa ni Àgbáyé . Bí a bá dá akọsílẹ̀ èyí pò mó Kíkójà lọ sí òkè-òkun ọjà Chinese Taipei, Àkọsílẹ̀ òun ni yóò sún sí 68.3%.<ref>[https://oec.world/en/resources/about The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://oec.world/en/resources/about |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/29/21.</ref> Ilé iṣẹ́ Hangzhou Zhang Xiaoquan, tí wón dákalè ní ọdún 1663, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó ti pé jù nípa pípèsè èrò Alùmọ́gàjí ní àgbáyé. Wọ́n so ilé iṣẹ́ na di títí orile-ede ni Ọdún 1958, tí ó sì ń gbá ènìyàn ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀jọ (1500) sí isẹ́, pẹ̀lú ìpèsè àwọn Alùmọ́gàjí bíi míllíónù méje ni ìfojúbù. Àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wọn kò wọn púpò tí wọ́n ń tà eyòkan rè fún àwọn aláràtúntà ni ó kéré tán,US$4.<ref name="Sudworth"/> ====Ní ilè Faransé ==== Ní ìparí àwọn ọ̀rúndún kẹrìnlá, ní ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì fún "Alùmọ́gàjí " tó di lílò. Ó jeyo nínú èdè faransé ìgbàanì {{Lang|fro|cisoires}}, tí ó túmọ̀ sí Alùmọ́gàjí títòbi.<ref>(2014-11-03) [https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors "History 101: Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors |date=2022-01-06 }}, Daily KOS. Retrieved 12-04-21</ref> Àwọn agbègbè tí wọ́n jẹ́ pàtàki nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ilé faransé pò ni oríṣiríṣi bíi: Haute-Marne ní Nogent-en Bassigny, Châtellereault, Thiers àti Rouen.<ref>[https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors "Re-editions of Vintage Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors |date=2022-01-06 }}, Sajou Blog. Retrieved 01-06-22</ref> Àwọn ìlú yí, gẹ́gẹ́bi àwọn agbègbè míràn tí àwọn na ń pèsè Alùmọ́gàjí, gbogbo wọn ni wọn bèrè pẹ̀lú ìpèsè idà, àdá, àti Ọ̀bẹ ẹnu-ìbọn, kí wọ́n ó tó bẹ̀rẹ̀ sí pèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn abe míràn ni ọwọ́ ìparí ọ̀rúndún kejìdínlógún àti ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún.<ref>[https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 Official Website for Tourism in Champagne-Ardenne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192123/https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 |date=2022-01-06 }}. Retrieved 01-06-22</ref> Thiers, ní Ẹ̀ka-iṣẹ́ Puy-de-Dôme ti Auvergne, jẹ́ àgbègbè pàtàkì nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn ṣíbí ìjẹun. Ó jẹ́ ilé fún Musée de la Coutellerie, tí ó ṣe àfihàn ìtàn egbẹ̀rin ọdún tí wọ́n ń tín ṣe abẹ ni ilu náà. <ref>Alastair (2020-01-12) [https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ "Thiers: Cutlery Capital of France"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ |date=2022-01-06 }}. Mechtravller. Retrieved 01-06-22</ref> àti {{ill|Coutellia|fr|Coutellia}}, tí ó jẹ́ Ìpàtẹ Ọjà Òwò tí òun ṣe àfihàn ararè Gégébí ìpàdé àwọn Alágbẹ̀dẹ abẹ àgbáyé ti tóbi jùlọ. ====Ní Germany==== Ni ìfojúdá, Germany ni òun pèsè 7% nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí fún títa ni ọjà àgbáyé ni Ọdún 2019.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> tí wọ́n ń tún dàpè ni ìlú abẹ, "The City of Blades", [[:en:Solingen|Solingen]], ni apá àríwá Rhine-Westphalia, jẹ́ àárín gbùngbùn fún ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ìgbàanì. Ní ìparí ọ̀rúndún kẹrìndínlógún, wọn fi ojú dáa wipe ni Ọókẹ́rẹ́-jù,àwọn Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí bí ọ́ọ̀dúnrún ni wọ́n wà ní Solingen.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Ní ọdún 1995, ìlú Solingen ṣe Òfin Ìjọba Ìbílẹ̀ ti o jẹ ìtèsíwájú òfin tí ọdún 1930 ti o ṣe ní àlàyé pé lílọ àmì ijànní òntè tí ó ṣe àfihàn wípé ni Solingen ni wọn ti pèsè nkan òun ni yio je fún àwọn ǹkan ọjà tí wọ́n bá pèsè ni agbègbè àtijó tíi Solingen. Ní ọdún 2019, òfin yí de ókẹ́rẹ́ ju, àwọn àádọ́jọ ilé iṣẹ́ tí wọ́n ń pèsè abẹ oríṣiríṣi àti Alùmọ́gàjí.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Friedrich Herder, tí wón dákalè ní Solingen ni Ọdún 1727, òun ló jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó pé jùlọ tí wọ́n ti ṣèdá rẹ̀ tí òun sì tún ṣiṣẹ́ ni Germany.<ref>[https://www.herder-solingen.de/ Friedrich Herder: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192119/https://www.herder-solingen.de/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> ====Ní Italy==== [[File:Detatchable kitchen.jpg|thumb|right| Alùmọ́gàjí àtijó fún ilé ìdáná Ẹ̀yà tí ilé Ítálì, tí wọ́n má ńlò fun gígé àwọn ǹkan oúnjẹ. Àwọn apá rẹ̀ ní o ṣé yọ ní ekeka lójúnà áti ṣe àmójútó rẹ̀.]] Premana, ní agbègbè Lecco, óun ni ó ní Ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ ninu ìṣẹ́ àgbède irin àti ṣíṣe ọ̀bẹ ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. No ọdún 1900, àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí mewa ni ó wà nínú ilé iṣẹ́ wọn, ó di ọgún ní ọdún 1952 tí ó sì di méjídínláàdọ́ta ní ọdún 1960.<ref>[https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 Municipality of Premana: Economy.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035356/https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni òní, Ile ise alájọni Consorzio Premax, se Àkójọ àwọn ilé iṣẹ́ bí ọgọ́ta tí wọ́n ń pèsè Alùmọ́gàjí ní abélé fún ọjà àgbáyé.<ref>[https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ Ecco Lecco Tourist Guide to Lecco Province: Premana.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035418/https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni Ọdún 2019, Italy pèsè Alùmọ́gàjí pẹ̀lú áfojúdá 3.5% fún títà ni ọjà Àgbáyé.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> Ò kan nínú ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí Premanese tí wọ́n dákalè ni ọdun 1869 sì ń ṣiṣẹ́ ni Sanelli Ambrogio.<ref>[https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx Ambrogio Sanelli: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510192653/https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx |date=2021-05-10 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ====Ní Japan==== Ṣíṣe Alùmọ́gàjí ni Japan òun ni ó jeyo láti ara ìdàgbàsókè níbi iṣẹ́e Alágbẹ̀dẹ idà ṣíṣe ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìnlá.<ref>Sibert, Jake (2018-09-19) [https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai "See Why This Pair of Scissors Costs $35,000 USD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192117/https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai |date=2022-01-06 }}, HypeBeast Great Big Story. Retrieved 12-04-21.</ref> Seki, ní agbègbè Gifu, óun ni ó gbajúmọ̀ fún jíjẹ agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe idà ni àwọn ìbẹ̀rẹ̀ àkókò ọdún 1200s. Lẹ́yìn tí wọ́n fi òfin de àwọn ará ìlù láti mọ gbé idà rìn ká mọ̀, àwọn Alágbẹ̀dẹ ìlú na yí isé padà sí pípèsè àwọn Alùmọ́gàjí àti ọ̀bẹ.<ref>[https://visitseki.jp/ Visit Seki Official Guide, Gifu Prefecture.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://visitseki.jp/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> oríṣiríṣi ni àwọn Alùmọ́gàjí ilé Japan, àmọ́ Alùmọ́gàjí fún iṣẹ́ ìránso ni ọmọ ilẹ̀ America kan, Matthew Perry láti ọrílé-èdè United States ní ọdún 1854.<ref>Kitajima Y., Kito K., Migaki M., Matsumuro K., Murata Y., Hamada H. (2015) [https://doi.org/10.1007/978-3-319-21073-5_13 Process Analysis of Manufacturing of Sewing Scissors by All Forging Process and Understanding of Its Sharpness. In: Duffy V. (eds) Digital Human Modeling. Applications in Health, Safety, Ergonomics and Risk Management: Human Modeling.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220409220441/https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-21073-5_13 |date=2022-04-09 }} DHM 2015. Lecture Notes in Computer Science, vol 9184. Springer, Cham.</ref> Ilé iṣẹ́ Sasuke tí ó wà ní ìlú ńlá Sakai tí ó wà ní apá Gúúsù ìlú Osaka òun ni Yasuhiro Hirakawa ṣe alamojuto re gẹ́gẹ́bi Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí ìran kaàrún. Ilé iṣẹ́ na ni ó ti bèrè ìṣe láti 1867.<ref>Ken (2019-12-27), [https://matcha-jp.com/en/8529 "Sasuke: Witness the Art of Japanese Blacksmithing in Osaka"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192122/https://matcha-jp.com/en/8529 |date=2022-01-06 }}, Matcha Japan. Retrieved 12/04/21.</ref> Yasuhiro Hirakawa ni ó jẹ́ Alágbẹ̀dẹ àlùmógàjí ìgbẹ̀yìn tí ó mò nípa ọ́nà tí wọ́n ń gbá ṣe àwọn Alùmọ́gàjí ìgbàanì tí wọ́n ní ìgbàgbọ́ wípé ni àwọn abẹ wọn má ń fẹ́lẹ́, tí wọ́n ń sì tún má ń fúyé pẹ̀lú mímú tí ó ju ti ilẹ̀ àwọn Europe lọ.<ref>Kazue (2021-04-19) [https://japanonlinetour.com/blog/discovering-japanese-quality-scissors-and-knives-tour/ "Discovering Quality Japanese Scissors and Knives"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193628/https://japanonlinetour.com/blog/discovering-japanese-quality-scissors-and-knives-tour/ |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12-04-21</ref> ni Ọdún 2018, wọ́n ṣe àfihàn rẹ nínú eré àkásílẹ̀ ìtàn tí ó tún ṣe àfihàn Igi àmúkúrú fún ẹwà rẹ (bonsai snips) tí wón tà ní ìtà àrátúntà ní US$35,000.<ref>Sibert, Jake (2018-09-19) [https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai "See Why This Pair of Scissors Costs $35,000 USD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192117/https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai |date=2022-01-06 }}, HypeBeast Great Big Story. Retrieved 12-04-21</ref> ====Ní ilè Spain==== Ní Solsona, ọrílé-èdè Spain, ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí bèrè ni nkan bi ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. Ní àkókò ìdàgbàsókè oko-òwò ìpèsè Alùmọ́gàjí, ní àwọn ǹkan bí ọ̀rúndún kejìdínlógún, àwọn ilé iṣẹ́ bí érìnlélógún ni wọn ń pèsè Alùmọ́gàjí lábé Ìṣàkóso Olùdáàbòbò mímó ọ̀bẹ, Saint Eligius.<ref>[http://www.pallaressolsona.com/en/about-us/ Pallarès Solsona: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192129/http://www.pallaressolsona.com/en/about-us/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni ìgbà tí yíò fi di ọwọ́ ààrin ọdún 1980s, àwọn ilé iṣẹ́ méjì Ni ó kù, ní ìgbà tí yí ọ sí fi di ọdún 2021, ilé iṣẹ́e Pallarès Solsona, tí ẹbí Lluìs àti Carles Pallarès Canal, dákalè ní ọdún 1917 nìkan ni ó jẹ́ ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí tí ó sékù ni ìlú náà.<ref>[https://reste.co.uk/blogs/journal-1/carving-a-place-in-history "The Makers: Carving a Place in History"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192119/https://reste.co.uk/blogs/journal-1/carving-a-place-in-history |date=2022-01-06 }}, Reste Journal. Retrieved 11/27/21</ref> ====Ní ilè United Kingdom==== Sheffield je ilé fún àwọn Alùmọ́gàjí àkókó tí wọ́n ṣe fún títà òpò yanturu ní ọdún 1761. Ní ìgbà tí yíò fi di ọ̀rúndún kọkàndínlógún, ìfojúdá bí ọgọ́ta ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí ní o ti wà ní Sheffield. Ṣùgbọ́n, láti àwọn ọdún 1980s, tí ìfẹ́ àwọn olùrà tí sí sí àwọn ǹkan ti kò wọ́n púpò, tí Ìgbòòrò sì tún tí dé bá oko-òwò kárí-ayé, tí àwọn Olùpèsè èrò Alùmọ́gàjí ní abélé tí bèrè sí kó igbá ọjà wọlé. Ní ìgbà tí yíò fi di ọdún 2021, ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí méjì ni ó sékù ní Sheffield.<ref>[https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ Scissor-Making: Red List of Endangered Crafts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ |date=2022-01-06 }}, British Heritage Crafts Association. Retrieved 11/27/21</ref> Àwọn ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí òún ni William Whiteley, tí wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 1760,<ref>[https://www.whiteley.co.uk/heritage/ William Whiteley: Heritage.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.whiteley.co.uk/heritage/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> àti [[:en:Ernest_Wright_(scissors_maker)|Ernest Wright]], tí wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 1902. Àwọn ilé-iṣẹ́ méjèèjì òun ni wón ti yí òun ti wọn pèsè padà sí àwọn ǹkan ìwúlò mìíràn.<ref>Floyd, Charlie (2021-04-04) [https://www.businessinsider.com/why-traditional-sheffield-scissors-scissors-are-so-expensive-2020-4 "Why Ernest Wright Scissors are so expensive"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035320/https://www.businessinsider.com/why-traditional-sheffield-scissors-scissors-are-so-expensive-2020-4 |date=2022-01-07 }}. Business Insider. Retrieved 11/27/21</ref> ni àárín àwọn ilé iṣẹ́ méjèèjì yí, ìwòye ni pé ó kéré jù, àwọn oníṣẹ́ mẹ́wàá tí wọ́n kó nípa títò papò àwọn Alùmọ́gàjí Sheffield òun ni wón gbà si ìṣẹ́.<ref>[https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ Scissor-Making: Red List of Endangered Crafts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ |date=2022-01-06 }}, British Heritage Crafts Association. Retrieved 11/27/21</ref> ni Ọdún 2020, Ernest Wright ni wọn fi àmì ẹ̀yẹ alákòólé Endangered Crafts dá ní ọlá láti ọwọ́o àjọ British Heritage Crafts Association.<ref>Carpenter, Daniel (2020-10-08), [https://heritagecrafts.org.uk/winners-of-the-2020-heritage-crafts-awards/ "Winners of the 2020 Heritage Crafts Awards"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192121/https://heritagecrafts.org.uk/winners-of-the-2020-heritage-crafts-awards/ |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/27/21</ref> 2osx6tk8l4f4cj3wfr6qr3pyhq0pur4 637657 637656 2026-09-20T08:56:00Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Ní ilè United Kingdom */ 637657 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|Alùmọ́gàjí eyòkan ]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|Fọ́nrán kan tí òun ṣe àfihàn bí wọn ń ṣe n lo Alùmọ́gàjí láti gé [[:en:Card_stock|Pálí ìwé]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[:en:Surgical_scissors|Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[:en:Anatomical|anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[:en:Spring_(device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[:en:Ergonomically|ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[:en:Rubber|rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ ([[:en:Plurale_tantum|plural noun]]) lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|Alùmọ́gàjí àkókò ìgbà [[:en:Han_dynasty|Han dynasty]] ]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|Àwọn ìwọ̀nyí ni Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ro wípe ní wón ń lò wọ́n ní nkan bí ọ̀rúndún kejì sẹ́yìn ní ìgbàanì tí ó sì wá láti ilé àgbègbè [[:en:Trabzon|Trabzon]], ní [[Roman Empire|Roman]] Turkey. Ọwọ́ iṣẹ́-ọnà ara rẹ̀ ní òun ṣe Ìtọ́kasí ìgbìyànjú láti ṣe Àdàkọ iṣẹ́-ọnà ilé Egypt ( [[:en:Art_of_ancient_Egypt|Egyptian art]]) Tí wón bá pa ẹnu rẹ dé, àwòrán ajá àti olóngbò tí ń bẹ ní ara rẹ yio dójú ko arawon. <ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[:en:Zhang_Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà tí [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[:en:Sheffield|Sheffield]] pèsè Alùmọ́gàjí àkókò ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán ([[:en:Steel_casting|cast steel]]). Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[:en:Sheffield_Town_Hall#Previous_buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> ===Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé === ==== Ní ilè China==== Ọ̀pọ̀ àwọn ìpèsè Alùmọ́gàjí ni Àgbáyé ni òun wáyé ní orílẹ̀ èdè China. Títí di nkan bí ọdún 2019, China ní akọsílẹ̀ gbígbé 64.3% Ẹ̀rọ Alùmọ́gàjí jáde fún títa ni Àgbáyé . Bí a bá dá akọsílẹ̀ èyí pò mó Kíkójà lọ sí òkè-òkun ọjà Chinese Taipei, Àkọsílẹ̀ òun ni yóò sún sí 68.3%.<ref>[https://oec.world/en/resources/about The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://oec.world/en/resources/about |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/29/21.</ref> Ilé iṣẹ́ Hangzhou Zhang Xiaoquan, tí wón dákalè ní ọdún 1663, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó ti pé jù nípa pípèsè èrò Alùmọ́gàjí ní àgbáyé. Wọ́n so ilé iṣẹ́ na di títí orile-ede ni Ọdún 1958, tí ó sì ń gbá ènìyàn ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀jọ (1500) sí isẹ́, pẹ̀lú ìpèsè àwọn Alùmọ́gàjí bíi míllíónù méje ni ìfojúbù. Àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wọn kò wọn púpò tí wọ́n ń tà eyòkan rè fún àwọn aláràtúntà ni ó kéré tán,US$4.<ref name="Sudworth"/> ====Ní ilè Faransé ==== Ní ìparí àwọn ọ̀rúndún kẹrìnlá, ní ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì fún "Alùmọ́gàjí " tó di lílò. Ó jeyo nínú èdè faransé ìgbàanì {{Lang|fro|cisoires}}, tí ó túmọ̀ sí Alùmọ́gàjí títòbi.<ref>(2014-11-03) [https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors "History 101: Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors |date=2022-01-06 }}, Daily KOS. Retrieved 12-04-21</ref> Àwọn agbègbè tí wọ́n jẹ́ pàtàki nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ilé faransé pò ni oríṣiríṣi bíi: Haute-Marne ní Nogent-en Bassigny, Châtellereault, Thiers àti Rouen.<ref>[https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors "Re-editions of Vintage Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors |date=2022-01-06 }}, Sajou Blog. Retrieved 01-06-22</ref> Àwọn ìlú yí, gẹ́gẹ́bi àwọn agbègbè míràn tí àwọn na ń pèsè Alùmọ́gàjí, gbogbo wọn ni wọn bèrè pẹ̀lú ìpèsè idà, àdá, àti Ọ̀bẹ ẹnu-ìbọn, kí wọ́n ó tó bẹ̀rẹ̀ sí pèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn abe míràn ni ọwọ́ ìparí ọ̀rúndún kejìdínlógún àti ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún.<ref>[https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 Official Website for Tourism in Champagne-Ardenne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192123/https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 |date=2022-01-06 }}. Retrieved 01-06-22</ref> Thiers, ní Ẹ̀ka-iṣẹ́ Puy-de-Dôme ti Auvergne, jẹ́ àgbègbè pàtàkì nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn ṣíbí ìjẹun. Ó jẹ́ ilé fún Musée de la Coutellerie, tí ó ṣe àfihàn ìtàn egbẹ̀rin ọdún tí wọ́n ń tín ṣe abẹ ni ilu náà. <ref>Alastair (2020-01-12) [https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ "Thiers: Cutlery Capital of France"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ |date=2022-01-06 }}. Mechtravller. Retrieved 01-06-22</ref> àti {{ill|Coutellia|fr|Coutellia}}, tí ó jẹ́ Ìpàtẹ Ọjà Òwò tí òun ṣe àfihàn ararè Gégébí ìpàdé àwọn Alágbẹ̀dẹ abẹ àgbáyé ti tóbi jùlọ. ====Ní Germany==== Ni ìfojúdá, Germany ni òun pèsè 7% nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí fún títa ni ọjà àgbáyé ni Ọdún 2019.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> tí wọ́n ń tún dàpè ni ìlú abẹ, "The City of Blades", [[:en:Solingen|Solingen]], ni apá àríwá Rhine-Westphalia, jẹ́ àárín gbùngbùn fún ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ìgbàanì. Ní ìparí ọ̀rúndún kẹrìndínlógún, wọn fi ojú dáa wipe ni Ọókẹ́rẹ́-jù,àwọn Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí bí ọ́ọ̀dúnrún ni wọ́n wà ní Solingen.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Ní ọdún 1995, ìlú Solingen ṣe Òfin Ìjọba Ìbílẹ̀ ti o jẹ ìtèsíwájú òfin tí ọdún 1930 ti o ṣe ní àlàyé pé lílọ àmì ijànní òntè tí ó ṣe àfihàn wípé ni Solingen ni wọn ti pèsè nkan òun ni yio je fún àwọn ǹkan ọjà tí wọ́n bá pèsè ni agbègbè àtijó tíi Solingen. Ní ọdún 2019, òfin yí de ókẹ́rẹ́ ju, àwọn àádọ́jọ ilé iṣẹ́ tí wọ́n ń pèsè abẹ oríṣiríṣi àti Alùmọ́gàjí.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Friedrich Herder, tí wón dákalè ní Solingen ni Ọdún 1727, òun ló jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó pé jùlọ tí wọ́n ti ṣèdá rẹ̀ tí òun sì tún ṣiṣẹ́ ni Germany.<ref>[https://www.herder-solingen.de/ Friedrich Herder: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192119/https://www.herder-solingen.de/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> ====Ní Italy==== [[File:Detatchable kitchen.jpg|thumb|right| Alùmọ́gàjí àtijó fún ilé ìdáná Ẹ̀yà tí ilé Ítálì, tí wọ́n má ńlò fun gígé àwọn ǹkan oúnjẹ. Àwọn apá rẹ̀ ní o ṣé yọ ní ekeka lójúnà áti ṣe àmójútó rẹ̀.]] Premana, ní agbègbè Lecco, óun ni ó ní Ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ ninu ìṣẹ́ àgbède irin àti ṣíṣe ọ̀bẹ ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. No ọdún 1900, àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí mewa ni ó wà nínú ilé iṣẹ́ wọn, ó di ọgún ní ọdún 1952 tí ó sì di méjídínláàdọ́ta ní ọdún 1960.<ref>[https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 Municipality of Premana: Economy.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035356/https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni òní, Ile ise alájọni Consorzio Premax, se Àkójọ àwọn ilé iṣẹ́ bí ọgọ́ta tí wọ́n ń pèsè Alùmọ́gàjí ní abélé fún ọjà àgbáyé.<ref>[https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ Ecco Lecco Tourist Guide to Lecco Province: Premana.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035418/https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni Ọdún 2019, Italy pèsè Alùmọ́gàjí pẹ̀lú áfojúdá 3.5% fún títà ni ọjà Àgbáyé.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> Ò kan nínú ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí Premanese tí wọ́n dákalè ni ọdun 1869 sì ń ṣiṣẹ́ ni Sanelli Ambrogio.<ref>[https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx Ambrogio Sanelli: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510192653/https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx |date=2021-05-10 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ====Ní Japan==== Ṣíṣe Alùmọ́gàjí ni Japan òun ni ó jeyo láti ara ìdàgbàsókè níbi iṣẹ́e Alágbẹ̀dẹ idà ṣíṣe ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìnlá.<ref>Sibert, Jake (2018-09-19) [https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai "See Why This Pair of Scissors Costs $35,000 USD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192117/https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai |date=2022-01-06 }}, HypeBeast Great Big Story. Retrieved 12-04-21.</ref> Seki, ní agbègbè Gifu, óun ni ó gbajúmọ̀ fún jíjẹ agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe idà ni àwọn ìbẹ̀rẹ̀ àkókò ọdún 1200s. Lẹ́yìn tí wọ́n fi òfin de àwọn ará ìlù láti mọ gbé idà rìn ká mọ̀, àwọn Alágbẹ̀dẹ ìlú na yí isé padà sí pípèsè àwọn Alùmọ́gàjí àti ọ̀bẹ.<ref>[https://visitseki.jp/ Visit Seki Official Guide, Gifu Prefecture.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://visitseki.jp/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> oríṣiríṣi ni àwọn Alùmọ́gàjí ilé Japan, àmọ́ Alùmọ́gàjí fún iṣẹ́ ìránso ni ọmọ ilẹ̀ America kan, Matthew Perry láti ọrílé-èdè United States ní ọdún 1854.<ref>Kitajima Y., Kito K., Migaki M., Matsumuro K., Murata Y., Hamada H. (2015) [https://doi.org/10.1007/978-3-319-21073-5_13 Process Analysis of Manufacturing of Sewing Scissors by All Forging Process and Understanding of Its Sharpness. In: Duffy V. (eds) Digital Human Modeling. Applications in Health, Safety, Ergonomics and Risk Management: Human Modeling.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220409220441/https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-21073-5_13 |date=2022-04-09 }} DHM 2015. Lecture Notes in Computer Science, vol 9184. Springer, Cham.</ref> Ilé iṣẹ́ Sasuke tí ó wà ní ìlú ńlá Sakai tí ó wà ní apá Gúúsù ìlú Osaka òun ni Yasuhiro Hirakawa ṣe alamojuto re gẹ́gẹ́bi Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí ìran kaàrún. Ilé iṣẹ́ na ni ó ti bèrè ìṣe láti 1867.<ref>Ken (2019-12-27), [https://matcha-jp.com/en/8529 "Sasuke: Witness the Art of Japanese Blacksmithing in Osaka"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192122/https://matcha-jp.com/en/8529 |date=2022-01-06 }}, Matcha Japan. Retrieved 12/04/21.</ref> Yasuhiro Hirakawa ni ó jẹ́ Alágbẹ̀dẹ àlùmógàjí ìgbẹ̀yìn tí ó mò nípa ọ́nà tí wọ́n ń gbá ṣe àwọn Alùmọ́gàjí ìgbàanì tí wọ́n ní ìgbàgbọ́ wípé ni àwọn abẹ wọn má ń fẹ́lẹ́, tí wọ́n ń sì tún má ń fúyé pẹ̀lú mímú tí ó ju ti ilẹ̀ àwọn Europe lọ.<ref>Kazue (2021-04-19) [https://japanonlinetour.com/blog/discovering-japanese-quality-scissors-and-knives-tour/ "Discovering Quality Japanese Scissors and Knives"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193628/https://japanonlinetour.com/blog/discovering-japanese-quality-scissors-and-knives-tour/ |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12-04-21</ref> ni Ọdún 2018, wọ́n ṣe àfihàn rẹ nínú eré àkásílẹ̀ ìtàn tí ó tún ṣe àfihàn Igi àmúkúrú fún ẹwà rẹ (bonsai snips) tí wón tà ní ìtà àrátúntà ní US$35,000.<ref>Sibert, Jake (2018-09-19) [https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai "See Why This Pair of Scissors Costs $35,000 USD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192117/https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai |date=2022-01-06 }}, HypeBeast Great Big Story. Retrieved 12-04-21</ref> ====Ní ilè Spain==== Ní Solsona, ọrílé-èdè Spain, ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí bèrè ni nkan bi ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. Ní àkókò ìdàgbàsókè oko-òwò ìpèsè Alùmọ́gàjí, ní àwọn ǹkan bí ọ̀rúndún kejìdínlógún, àwọn ilé iṣẹ́ bí érìnlélógún ni wọn ń pèsè Alùmọ́gàjí lábé Ìṣàkóso Olùdáàbòbò mímó ọ̀bẹ, Saint Eligius.<ref>[http://www.pallaressolsona.com/en/about-us/ Pallarès Solsona: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192129/http://www.pallaressolsona.com/en/about-us/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni ìgbà tí yíò fi di ọwọ́ ààrin ọdún 1980s, àwọn ilé iṣẹ́ méjì Ni ó kù, ní ìgbà tí yí ọ sí fi di ọdún 2021, ilé iṣẹ́e Pallarès Solsona, tí ẹbí Lluìs àti Carles Pallarès Canal, dákalè ní ọdún 1917 nìkan ni ó jẹ́ ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí tí ó sékù ni ìlú náà.<ref>[https://reste.co.uk/blogs/journal-1/carving-a-place-in-history "The Makers: Carving a Place in History"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192119/https://reste.co.uk/blogs/journal-1/carving-a-place-in-history |date=2022-01-06 }}, Reste Journal. Retrieved 11/27/21</ref> ====Ní ilè United Kingdom==== Sheffield je ilé fún àwọn Alùmọ́gàjí àkókó tí wọ́n ṣe fún títà òpò yanturu ní ọdún 1761. Ní ìgbà tí yíò fi di ọ̀rúndún kọkàndínlógún, ìfojúdá bí ọgọ́ta ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí ní o ti wà ní Sheffield. Ṣùgbọ́n, láti àwọn ọdún 1980s, tí ìfẹ́ àwọn olùrà tí sí sí àwọn ǹkan ti kò wọ́n púpò, tí Ìgbòòrò sì tún tí dé bá oko-òwò kárí-ayé, tí àwọn Olùpèsè èrò Alùmọ́gàjí ní abélé tí bèrè sí kó igbá ọjà wọlé. Ní ìgbà tí yíò fi di ọdún 2021, ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí méjì ni ó sékù ní Sheffield.<ref>[https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ Scissor-Making: Red List of Endangered Crafts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ |date=2022-01-06 }}, British Heritage Crafts Association. Retrieved 11/27/21</ref> Àwọn ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí òún ni William Whiteley, tí wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 1760,<ref>[https://www.whiteley.co.uk/heritage/ William Whiteley: Heritage.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.whiteley.co.uk/heritage/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> àti [[:en:Ernest_Wright_(scissors_maker)|Ernest Wright]], tí wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 1902. Àwọn ilé-iṣẹ́ méjèèjì òun ni wón ti yí òun ti wọn pèsè padà sí àwọn ǹkan ìwúlò mìíràn.<ref>Floyd, Charlie (2021-04-04) [https://www.businessinsider.com/why-traditional-sheffield-scissors-scissors-are-so-expensive-2020-4 "Why Ernest Wright Scissors are so expensive"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035320/https://www.businessinsider.com/why-traditional-sheffield-scissors-scissors-are-so-expensive-2020-4 |date=2022-01-07 }}. Business Insider. Retrieved 11/27/21</ref> ni àárín àwọn ilé iṣẹ́ méjèèjì yí, ìwòye ni pé ó kéré jù, àwọn oníṣẹ́ mẹ́wàá tí wọ́n kó nípa títò papò àwọn Alùmọ́gàjí Sheffield òun ni wón gbà si ìṣẹ́.<ref>[https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ Scissor-Making: Red List of Endangered Crafts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ |date=2022-01-06 }}, British Heritage Crafts Association. Retrieved 11/27/21</ref> ni Ọdún 2020, Ernest Wright ni wọn fi àmì ẹ̀yẹ alákòólé Endangered Crafts dá ní ọlá láti ọwọ́o àjọ British Heritage Crafts Association.<ref>Carpenter, Daniel (2020-10-08), [https://heritagecrafts.org.uk/winners-of-the-2020-heritage-crafts-awards/ "Winners of the 2020 Heritage Crafts Awards"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192121/https://heritagecrafts.org.uk/winners-of-the-2020-heritage-crafts-awards/ |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/27/21</ref> ==Alùmọ́gàjí olọ́wọ́-ọ̀tún àti olọ́wọ́-òsì== [[File:RH-LH sidebents.jpg|thumb|Left-handed (left) and right-handed (right) sidebent scissors]] Irúfẹ́ Ẹ̀yà méjì Alùmọ́gàjí tí olówó òsì ni ó wà. Ọ̀pọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí olówó òsì ni wọn ń sábà máa ń pè ní "semi"-left-handed scissors) látàrí bí èyàn ṣe le fi èyìn òdì ọwọ́ mú wọn. Bí ẹnu Alùmọ́gàjí olówó ọ̀tún ṣe ń sí, be nani tí olówó òsì ṣe ń sí. Ìyàtò kékeré àárín wọn ní o níse pẹ̀lú bi ẹnu abẹ gígé nkan wọn ṣe wà ní ìbámu pẹ̀lú ẹnu ihò ọwọ́ tí wọ́n ń fi dì wọ́n mú. <ref>"What's the Difference Between Right- and Left-Handed Scissors?" Kim Griffin, Griffin Occupational Therapy Blog. https://www.griffinot.com/difference-left-handed-scissors/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211127161351/https://www.griffinot.com/difference-left-handed-scissors/ |date=2021-11-27 }}, retrieved 11/27/21</ref> ènìyàn tí ó jẹ́ olówó òsì tí ó ti ń lọ Alùmọ́gàjí alábọ̀-ọwọ́-òsì le ni ìṣòro tí ó bá fẹ́ lọ Alùmọ́gàjí tí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì ni ìbẹ̀rẹ̀.<ref>"Do You Know – Left-Handed Scissors" Olive Branch Educators, https://www.obeducators.com/reflections/do-you-know-left-handed-scissors {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211127161352/https://www.obeducators.com/reflections/do-you-know-left-handed-scissors |date=2021-11-27 }}, retrieved 11/27/21</ref> g4a0wcky717v093xfdz7g5hp59xkpel 637658 637657 2026-09-20T09:26:43Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Alùmọ́gàjí olọ́wọ́-ọ̀tún àti olọ́wọ́-òsì */ 637658 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|Alùmọ́gàjí eyòkan ]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|Fọ́nrán kan tí òun ṣe àfihàn bí wọn ń ṣe n lo Alùmọ́gàjí láti gé [[:en:Card_stock|Pálí ìwé]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[:en:Surgical_scissors|Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[:en:Anatomical|anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[:en:Spring_(device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[:en:Ergonomically|ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[:en:Rubber|rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ ([[:en:Plurale_tantum|plural noun]]) lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|Alùmọ́gàjí àkókò ìgbà [[:en:Han_dynasty|Han dynasty]] ]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|Àwọn ìwọ̀nyí ni Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ro wípe ní wón ń lò wọ́n ní nkan bí ọ̀rúndún kejì sẹ́yìn ní ìgbàanì tí ó sì wá láti ilé àgbègbè [[:en:Trabzon|Trabzon]], ní [[Roman Empire|Roman]] Turkey. Ọwọ́ iṣẹ́-ọnà ara rẹ̀ ní òun ṣe Ìtọ́kasí ìgbìyànjú láti ṣe Àdàkọ iṣẹ́-ọnà ilé Egypt ( [[:en:Art_of_ancient_Egypt|Egyptian art]]) Tí wón bá pa ẹnu rẹ dé, àwòrán ajá àti olóngbò tí ń bẹ ní ara rẹ yio dójú ko arawon. <ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[:en:Zhang_Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà tí [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[:en:Sheffield|Sheffield]] pèsè Alùmọ́gàjí àkókò ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán ([[:en:Steel_casting|cast steel]]). Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[:en:Sheffield_Town_Hall#Previous_buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> ===Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé === ==== Ní ilè China==== Ọ̀pọ̀ àwọn ìpèsè Alùmọ́gàjí ni Àgbáyé ni òun wáyé ní orílẹ̀ èdè China. Títí di nkan bí ọdún 2019, China ní akọsílẹ̀ gbígbé 64.3% Ẹ̀rọ Alùmọ́gàjí jáde fún títa ni Àgbáyé . Bí a bá dá akọsílẹ̀ èyí pò mó Kíkójà lọ sí òkè-òkun ọjà Chinese Taipei, Àkọsílẹ̀ òun ni yóò sún sí 68.3%.<ref>[https://oec.world/en/resources/about The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://oec.world/en/resources/about |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/29/21.</ref> Ilé iṣẹ́ Hangzhou Zhang Xiaoquan, tí wón dákalè ní ọdún 1663, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó ti pé jù nípa pípèsè èrò Alùmọ́gàjí ní àgbáyé. Wọ́n so ilé iṣẹ́ na di títí orile-ede ni Ọdún 1958, tí ó sì ń gbá ènìyàn ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀jọ (1500) sí isẹ́, pẹ̀lú ìpèsè àwọn Alùmọ́gàjí bíi míllíónù méje ni ìfojúbù. Àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wọn kò wọn púpò tí wọ́n ń tà eyòkan rè fún àwọn aláràtúntà ni ó kéré tán,US$4.<ref name="Sudworth"/> ====Ní ilè Faransé ==== Ní ìparí àwọn ọ̀rúndún kẹrìnlá, ní ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì fún "Alùmọ́gàjí " tó di lílò. Ó jeyo nínú èdè faransé ìgbàanì {{Lang|fro|cisoires}}, tí ó túmọ̀ sí Alùmọ́gàjí títòbi.<ref>(2014-11-03) [https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors "History 101: Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors |date=2022-01-06 }}, Daily KOS. Retrieved 12-04-21</ref> Àwọn agbègbè tí wọ́n jẹ́ pàtàki nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ilé faransé pò ni oríṣiríṣi bíi: Haute-Marne ní Nogent-en Bassigny, Châtellereault, Thiers àti Rouen.<ref>[https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors "Re-editions of Vintage Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors |date=2022-01-06 }}, Sajou Blog. Retrieved 01-06-22</ref> Àwọn ìlú yí, gẹ́gẹ́bi àwọn agbègbè míràn tí àwọn na ń pèsè Alùmọ́gàjí, gbogbo wọn ni wọn bèrè pẹ̀lú ìpèsè idà, àdá, àti Ọ̀bẹ ẹnu-ìbọn, kí wọ́n ó tó bẹ̀rẹ̀ sí pèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn abe míràn ni ọwọ́ ìparí ọ̀rúndún kejìdínlógún àti ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún.<ref>[https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 Official Website for Tourism in Champagne-Ardenne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192123/https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 |date=2022-01-06 }}. Retrieved 01-06-22</ref> Thiers, ní Ẹ̀ka-iṣẹ́ Puy-de-Dôme ti Auvergne, jẹ́ àgbègbè pàtàkì nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn ṣíbí ìjẹun. Ó jẹ́ ilé fún Musée de la Coutellerie, tí ó ṣe àfihàn ìtàn egbẹ̀rin ọdún tí wọ́n ń tín ṣe abẹ ni ilu náà. <ref>Alastair (2020-01-12) [https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ "Thiers: Cutlery Capital of France"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ |date=2022-01-06 }}. Mechtravller. Retrieved 01-06-22</ref> àti {{ill|Coutellia|fr|Coutellia}}, tí ó jẹ́ Ìpàtẹ Ọjà Òwò tí òun ṣe àfihàn ararè Gégébí ìpàdé àwọn Alágbẹ̀dẹ abẹ àgbáyé ti tóbi jùlọ. ====Ní Germany==== Ni ìfojúdá, Germany ni òun pèsè 7% nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí fún títa ni ọjà àgbáyé ni Ọdún 2019.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> tí wọ́n ń tún dàpè ni ìlú abẹ, "The City of Blades", [[:en:Solingen|Solingen]], ni apá àríwá Rhine-Westphalia, jẹ́ àárín gbùngbùn fún ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ìgbàanì. Ní ìparí ọ̀rúndún kẹrìndínlógún, wọn fi ojú dáa wipe ni Ọókẹ́rẹ́-jù,àwọn Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí bí ọ́ọ̀dúnrún ni wọ́n wà ní Solingen.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Ní ọdún 1995, ìlú Solingen ṣe Òfin Ìjọba Ìbílẹ̀ ti o jẹ ìtèsíwájú òfin tí ọdún 1930 ti o ṣe ní àlàyé pé lílọ àmì ijànní òntè tí ó ṣe àfihàn wípé ni Solingen ni wọn ti pèsè nkan òun ni yio je fún àwọn ǹkan ọjà tí wọ́n bá pèsè ni agbègbè àtijó tíi Solingen. Ní ọdún 2019, òfin yí de ókẹ́rẹ́ ju, àwọn àádọ́jọ ilé iṣẹ́ tí wọ́n ń pèsè abẹ oríṣiríṣi àti Alùmọ́gàjí.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Friedrich Herder, tí wón dákalè ní Solingen ni Ọdún 1727, òun ló jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó pé jùlọ tí wọ́n ti ṣèdá rẹ̀ tí òun sì tún ṣiṣẹ́ ni Germany.<ref>[https://www.herder-solingen.de/ Friedrich Herder: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192119/https://www.herder-solingen.de/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> ====Ní Italy==== [[File:Detatchable kitchen.jpg|thumb|right| Alùmọ́gàjí àtijó fún ilé ìdáná Ẹ̀yà tí ilé Ítálì, tí wọ́n má ńlò fun gígé àwọn ǹkan oúnjẹ. Àwọn apá rẹ̀ ní o ṣé yọ ní ekeka lójúnà áti ṣe àmójútó rẹ̀.]] Premana, ní agbègbè Lecco, óun ni ó ní Ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ ninu ìṣẹ́ àgbède irin àti ṣíṣe ọ̀bẹ ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. No ọdún 1900, àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí mewa ni ó wà nínú ilé iṣẹ́ wọn, ó di ọgún ní ọdún 1952 tí ó sì di méjídínláàdọ́ta ní ọdún 1960.<ref>[https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 Municipality of Premana: Economy.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035356/https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni òní, Ile ise alájọni Consorzio Premax, se Àkójọ àwọn ilé iṣẹ́ bí ọgọ́ta tí wọ́n ń pèsè Alùmọ́gàjí ní abélé fún ọjà àgbáyé.<ref>[https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ Ecco Lecco Tourist Guide to Lecco Province: Premana.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035418/https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni Ọdún 2019, Italy pèsè Alùmọ́gàjí pẹ̀lú áfojúdá 3.5% fún títà ni ọjà Àgbáyé.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> Ò kan nínú ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí Premanese tí wọ́n dákalè ni ọdun 1869 sì ń ṣiṣẹ́ ni Sanelli Ambrogio.<ref>[https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx Ambrogio Sanelli: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510192653/https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx |date=2021-05-10 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ====Ní Japan==== Ṣíṣe Alùmọ́gàjí ni Japan òun ni ó jeyo láti ara ìdàgbàsókè níbi iṣẹ́e Alágbẹ̀dẹ idà ṣíṣe ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìnlá.<ref>Sibert, Jake (2018-09-19) [https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai "See Why This Pair of Scissors Costs $35,000 USD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192117/https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai |date=2022-01-06 }}, HypeBeast Great Big Story. Retrieved 12-04-21.</ref> Seki, ní agbègbè Gifu, óun ni ó gbajúmọ̀ fún jíjẹ agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe idà ni àwọn ìbẹ̀rẹ̀ àkókò ọdún 1200s. Lẹ́yìn tí wọ́n fi òfin de àwọn ará ìlù láti mọ gbé idà rìn ká mọ̀, àwọn Alágbẹ̀dẹ ìlú na yí isé padà sí pípèsè àwọn Alùmọ́gàjí àti ọ̀bẹ.<ref>[https://visitseki.jp/ Visit Seki Official Guide, Gifu Prefecture.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://visitseki.jp/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> oríṣiríṣi ni àwọn Alùmọ́gàjí ilé Japan, àmọ́ Alùmọ́gàjí fún iṣẹ́ ìránso ni ọmọ ilẹ̀ America kan, Matthew Perry láti ọrílé-èdè United States ní ọdún 1854.<ref>Kitajima Y., Kito K., Migaki M., Matsumuro K., Murata Y., Hamada H. (2015) [https://doi.org/10.1007/978-3-319-21073-5_13 Process Analysis of Manufacturing of Sewing Scissors by All Forging Process and Understanding of Its Sharpness. In: Duffy V. (eds) Digital Human Modeling. Applications in Health, Safety, Ergonomics and Risk Management: Human Modeling.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220409220441/https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-21073-5_13 |date=2022-04-09 }} DHM 2015. Lecture Notes in Computer Science, vol 9184. Springer, Cham.</ref> Ilé iṣẹ́ Sasuke tí ó wà ní ìlú ńlá Sakai tí ó wà ní apá Gúúsù ìlú Osaka òun ni Yasuhiro Hirakawa ṣe alamojuto re gẹ́gẹ́bi Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí ìran kaàrún. Ilé iṣẹ́ na ni ó ti bèrè ìṣe láti 1867.<ref>Ken (2019-12-27), [https://matcha-jp.com/en/8529 "Sasuke: Witness the Art of Japanese Blacksmithing in Osaka"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192122/https://matcha-jp.com/en/8529 |date=2022-01-06 }}, Matcha Japan. Retrieved 12/04/21.</ref> Yasuhiro Hirakawa ni ó jẹ́ Alágbẹ̀dẹ àlùmógàjí ìgbẹ̀yìn tí ó mò nípa ọ́nà tí wọ́n ń gbá ṣe àwọn Alùmọ́gàjí ìgbàanì tí wọ́n ní ìgbàgbọ́ wípé ni àwọn abẹ wọn má ń fẹ́lẹ́, tí wọ́n ń sì tún má ń fúyé pẹ̀lú mímú tí ó ju ti ilẹ̀ àwọn Europe lọ.<ref>Kazue (2021-04-19) [https://japanonlinetour.com/blog/discovering-japanese-quality-scissors-and-knives-tour/ "Discovering Quality Japanese Scissors and Knives"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193628/https://japanonlinetour.com/blog/discovering-japanese-quality-scissors-and-knives-tour/ |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12-04-21</ref> ni Ọdún 2018, wọ́n ṣe àfihàn rẹ nínú eré àkásílẹ̀ ìtàn tí ó tún ṣe àfihàn Igi àmúkúrú fún ẹwà rẹ (bonsai snips) tí wón tà ní ìtà àrátúntà ní US$35,000.<ref>Sibert, Jake (2018-09-19) [https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai "See Why This Pair of Scissors Costs $35,000 USD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192117/https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai |date=2022-01-06 }}, HypeBeast Great Big Story. Retrieved 12-04-21</ref> ====Ní ilè Spain==== Ní Solsona, ọrílé-èdè Spain, ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí bèrè ni nkan bi ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. Ní àkókò ìdàgbàsókè oko-òwò ìpèsè Alùmọ́gàjí, ní àwọn ǹkan bí ọ̀rúndún kejìdínlógún, àwọn ilé iṣẹ́ bí érìnlélógún ni wọn ń pèsè Alùmọ́gàjí lábé Ìṣàkóso Olùdáàbòbò mímó ọ̀bẹ, Saint Eligius.<ref>[http://www.pallaressolsona.com/en/about-us/ Pallarès Solsona: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192129/http://www.pallaressolsona.com/en/about-us/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni ìgbà tí yíò fi di ọwọ́ ààrin ọdún 1980s, àwọn ilé iṣẹ́ méjì Ni ó kù, ní ìgbà tí yí ọ sí fi di ọdún 2021, ilé iṣẹ́e Pallarès Solsona, tí ẹbí Lluìs àti Carles Pallarès Canal, dákalè ní ọdún 1917 nìkan ni ó jẹ́ ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí tí ó sékù ni ìlú náà.<ref>[https://reste.co.uk/blogs/journal-1/carving-a-place-in-history "The Makers: Carving a Place in History"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192119/https://reste.co.uk/blogs/journal-1/carving-a-place-in-history |date=2022-01-06 }}, Reste Journal. Retrieved 11/27/21</ref> ====Ní ilè United Kingdom==== Sheffield je ilé fún àwọn Alùmọ́gàjí àkókó tí wọ́n ṣe fún títà òpò yanturu ní ọdún 1761. Ní ìgbà tí yíò fi di ọ̀rúndún kọkàndínlógún, ìfojúdá bí ọgọ́ta ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí ní o ti wà ní Sheffield. Ṣùgbọ́n, láti àwọn ọdún 1980s, tí ìfẹ́ àwọn olùrà tí sí sí àwọn ǹkan ti kò wọ́n púpò, tí Ìgbòòrò sì tún tí dé bá oko-òwò kárí-ayé, tí àwọn Olùpèsè èrò Alùmọ́gàjí ní abélé tí bèrè sí kó igbá ọjà wọlé. Ní ìgbà tí yíò fi di ọdún 2021, ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí méjì ni ó sékù ní Sheffield.<ref>[https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ Scissor-Making: Red List of Endangered Crafts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ |date=2022-01-06 }}, British Heritage Crafts Association. Retrieved 11/27/21</ref> Àwọn ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí òún ni William Whiteley, tí wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 1760,<ref>[https://www.whiteley.co.uk/heritage/ William Whiteley: Heritage.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.whiteley.co.uk/heritage/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> àti [[:en:Ernest_Wright_(scissors_maker)|Ernest Wright]], tí wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 1902. Àwọn ilé-iṣẹ́ méjèèjì òun ni wón ti yí òun ti wọn pèsè padà sí àwọn ǹkan ìwúlò mìíràn.<ref>Floyd, Charlie (2021-04-04) [https://www.businessinsider.com/why-traditional-sheffield-scissors-scissors-are-so-expensive-2020-4 "Why Ernest Wright Scissors are so expensive"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035320/https://www.businessinsider.com/why-traditional-sheffield-scissors-scissors-are-so-expensive-2020-4 |date=2022-01-07 }}. Business Insider. Retrieved 11/27/21</ref> ni àárín àwọn ilé iṣẹ́ méjèèjì yí, ìwòye ni pé ó kéré jù, àwọn oníṣẹ́ mẹ́wàá tí wọ́n kó nípa títò papò àwọn Alùmọ́gàjí Sheffield òun ni wón gbà si ìṣẹ́.<ref>[https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ Scissor-Making: Red List of Endangered Crafts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ |date=2022-01-06 }}, British Heritage Crafts Association. Retrieved 11/27/21</ref> ni Ọdún 2020, Ernest Wright ni wọn fi àmì ẹ̀yẹ alákòólé Endangered Crafts dá ní ọlá láti ọwọ́o àjọ British Heritage Crafts Association.<ref>Carpenter, Daniel (2020-10-08), [https://heritagecrafts.org.uk/winners-of-the-2020-heritage-crafts-awards/ "Winners of the 2020 Heritage Crafts Awards"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192121/https://heritagecrafts.org.uk/winners-of-the-2020-heritage-crafts-awards/ |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/27/21</ref> ==Alùmọ́gàjí olọ́wọ́-ọ̀tún àti olọ́wọ́-òsì== [[File:RH-LH sidebents.jpg|thumb|Left-handed (left) and right-handed (right) sidebent scissors]] Irúfẹ́ Ẹ̀yà méjì Alùmọ́gàjí tí olówó òsì ni ó wà. Ọ̀pọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí olówó òsì ni wọn ń sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí alábọ̀-ọwọ́-òsì ("semi"-left-handed scissors) látàrí bí èyàn ṣe le fi èyìn òdì ọwọ́ mú wọn. Bí ẹnu Alùmọ́gàjí olówó ọ̀tún ṣe ń sí, be nani tí olówó òsì ṣe ń sí. Ìyàtò kékeré àárín wọn ní o níse pẹ̀lú bi ẹnu abẹ gígé nkan wọn ṣe wà ní ìbámu pẹ̀lú ẹnu ihò ọwọ́ tí wọ́n ń fi dì wọ́n mú. <ref>"What's the Difference Between Right- and Left-Handed Scissors?" Kim Griffin, Griffin Occupational Therapy Blog. https://www.griffinot.com/difference-left-handed-scissors/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211127161351/https://www.griffinot.com/difference-left-handed-scissors/ |date=2021-11-27 }}, retrieved 11/27/21</ref> ènìyàn tí ó jẹ́ olówó òsì tí ó ti ń lọ Alùmọ́gàjí alábọ̀-ọwọ́-òsì le ni ìṣòro tí ó bá fẹ́ lọ Alùmọ́gàjí tí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì ni ìbẹ̀rẹ̀.<ref>"Do You Know – Left-Handed Scissors" Olive Branch Educators, https://www.obeducators.com/reflections/do-you-know-left-handed-scissors {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211127161352/https://www.obeducators.com/reflections/do-you-know-left-handed-scissors |date=2021-11-27 }}, retrieved 11/27/21</ref> Irúfẹ́ àwọn Alùmọ́gàjí kan ní wón ń rà lábé orúkọ Alùmọ́gàjí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì [[ambidextrous]]. Àwọn eléyi ni ọwọ́ gboro lèyí tí kò jẹ ki ìyàtò wá ní àárín àtànpàkò ọwọ́ àti àwọn ìka ìyókù, pẹ̀lú àfikún irinṣẹ́ ìyípọ̀ ààrin tí ó ní agbára. Àmọ́, ọ̀pọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì "ambidextrous" òun na si tún ní wón jẹ́ ti olówó-ọ̀tún látàrí abẹ ọwọ́ òkè ni yio wà ní owó ọ̀tún bí ènìyàn bá fi ọwọ́ ọ̀tún dìímú. Bótilèjépé Alùmọ́gàjí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì ní wón pèé, bí ẹni tí ń bá lọ ọwọ́ òsì bá lòó, ọwọ́ abẹ yí ọ di lójú láti rínà rí òun ti oun gé dáadáa. Alùmọ́gàjí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì òun ni yio sé ṣe bí wọ́n bá le ṣe ẹnu abẹ ni olójú méjì tí ọwọ́ kan sì ṣe yípo ní olóbìrí 360 [[Degree (angle)|degrees]]) lèyí tí yíò je ki ọwọ́ tí wọ́n yí seyin di ojú ìgé nkan tuntun. Eléyi ni Ìwé-èdídí ọjà fún Alùmọ́gàjí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì: {{US patent|3978584}}. imc5her6vx6a489o9uawwljhyp87nkd 637659 637658 2026-09-20T09:27:18Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Alùmọ́gàjí olọ́wọ́-ọ̀tún àti olọ́wọ́-òsì */ 637659 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|Alùmọ́gàjí eyòkan ]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|Fọ́nrán kan tí òun ṣe àfihàn bí wọn ń ṣe n lo Alùmọ́gàjí láti gé [[:en:Card_stock|Pálí ìwé]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[:en:Surgical_scissors|Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[:en:Anatomical|anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[:en:Spring_(device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[:en:Ergonomically|ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[:en:Rubber|rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ ([[:en:Plurale_tantum|plural noun]]) lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|Alùmọ́gàjí àkókò ìgbà [[:en:Han_dynasty|Han dynasty]] ]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|Àwọn ìwọ̀nyí ni Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ro wípe ní wón ń lò wọ́n ní nkan bí ọ̀rúndún kejì sẹ́yìn ní ìgbàanì tí ó sì wá láti ilé àgbègbè [[:en:Trabzon|Trabzon]], ní [[Roman Empire|Roman]] Turkey. Ọwọ́ iṣẹ́-ọnà ara rẹ̀ ní òun ṣe Ìtọ́kasí ìgbìyànjú láti ṣe Àdàkọ iṣẹ́-ọnà ilé Egypt ( [[:en:Art_of_ancient_Egypt|Egyptian art]]) Tí wón bá pa ẹnu rẹ dé, àwòrán ajá àti olóngbò tí ń bẹ ní ara rẹ yio dójú ko arawon. <ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[:en:Zhang_Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà tí [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[:en:Sheffield|Sheffield]] pèsè Alùmọ́gàjí àkókò ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán ([[:en:Steel_casting|cast steel]]). Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[:en:Sheffield_Town_Hall#Previous_buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> ===Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé === ==== Ní ilè China==== Ọ̀pọ̀ àwọn ìpèsè Alùmọ́gàjí ni Àgbáyé ni òun wáyé ní orílẹ̀ èdè China. Títí di nkan bí ọdún 2019, China ní akọsílẹ̀ gbígbé 64.3% Ẹ̀rọ Alùmọ́gàjí jáde fún títa ni Àgbáyé . Bí a bá dá akọsílẹ̀ èyí pò mó Kíkójà lọ sí òkè-òkun ọjà Chinese Taipei, Àkọsílẹ̀ òun ni yóò sún sí 68.3%.<ref>[https://oec.world/en/resources/about The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://oec.world/en/resources/about |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/29/21.</ref> Ilé iṣẹ́ Hangzhou Zhang Xiaoquan, tí wón dákalè ní ọdún 1663, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó ti pé jù nípa pípèsè èrò Alùmọ́gàjí ní àgbáyé. Wọ́n so ilé iṣẹ́ na di títí orile-ede ni Ọdún 1958, tí ó sì ń gbá ènìyàn ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀jọ (1500) sí isẹ́, pẹ̀lú ìpèsè àwọn Alùmọ́gàjí bíi míllíónù méje ni ìfojúbù. Àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wọn kò wọn púpò tí wọ́n ń tà eyòkan rè fún àwọn aláràtúntà ni ó kéré tán,US$4.<ref name="Sudworth"/> ====Ní ilè Faransé ==== Ní ìparí àwọn ọ̀rúndún kẹrìnlá, ní ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì fún "Alùmọ́gàjí " tó di lílò. Ó jeyo nínú èdè faransé ìgbàanì {{Lang|fro|cisoires}}, tí ó túmọ̀ sí Alùmọ́gàjí títòbi.<ref>(2014-11-03) [https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors "History 101: Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors |date=2022-01-06 }}, Daily KOS. Retrieved 12-04-21</ref> Àwọn agbègbè tí wọ́n jẹ́ pàtàki nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ilé faransé pò ni oríṣiríṣi bíi: Haute-Marne ní Nogent-en Bassigny, Châtellereault, Thiers àti Rouen.<ref>[https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors "Re-editions of Vintage Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors |date=2022-01-06 }}, Sajou Blog. Retrieved 01-06-22</ref> Àwọn ìlú yí, gẹ́gẹ́bi àwọn agbègbè míràn tí àwọn na ń pèsè Alùmọ́gàjí, gbogbo wọn ni wọn bèrè pẹ̀lú ìpèsè idà, àdá, àti Ọ̀bẹ ẹnu-ìbọn, kí wọ́n ó tó bẹ̀rẹ̀ sí pèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn abe míràn ni ọwọ́ ìparí ọ̀rúndún kejìdínlógún àti ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún.<ref>[https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 Official Website for Tourism in Champagne-Ardenne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192123/https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 |date=2022-01-06 }}. Retrieved 01-06-22</ref> Thiers, ní Ẹ̀ka-iṣẹ́ Puy-de-Dôme ti Auvergne, jẹ́ àgbègbè pàtàkì nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn ṣíbí ìjẹun. Ó jẹ́ ilé fún Musée de la Coutellerie, tí ó ṣe àfihàn ìtàn egbẹ̀rin ọdún tí wọ́n ń tín ṣe abẹ ni ilu náà. <ref>Alastair (2020-01-12) [https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ "Thiers: Cutlery Capital of France"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ |date=2022-01-06 }}. Mechtravller. Retrieved 01-06-22</ref> àti {{ill|Coutellia|fr|Coutellia}}, tí ó jẹ́ Ìpàtẹ Ọjà Òwò tí òun ṣe àfihàn ararè Gégébí ìpàdé àwọn Alágbẹ̀dẹ abẹ àgbáyé ti tóbi jùlọ. ====Ní Germany==== Ni ìfojúdá, Germany ni òun pèsè 7% nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí fún títa ni ọjà àgbáyé ni Ọdún 2019.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> tí wọ́n ń tún dàpè ni ìlú abẹ, "The City of Blades", [[:en:Solingen|Solingen]], ni apá àríwá Rhine-Westphalia, jẹ́ àárín gbùngbùn fún ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ìgbàanì. Ní ìparí ọ̀rúndún kẹrìndínlógún, wọn fi ojú dáa wipe ni Ọókẹ́rẹ́-jù,àwọn Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí bí ọ́ọ̀dúnrún ni wọ́n wà ní Solingen.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Ní ọdún 1995, ìlú Solingen ṣe Òfin Ìjọba Ìbílẹ̀ ti o jẹ ìtèsíwájú òfin tí ọdún 1930 ti o ṣe ní àlàyé pé lílọ àmì ijànní òntè tí ó ṣe àfihàn wípé ni Solingen ni wọn ti pèsè nkan òun ni yio je fún àwọn ǹkan ọjà tí wọ́n bá pèsè ni agbègbè àtijó tíi Solingen. Ní ọdún 2019, òfin yí de ókẹ́rẹ́ ju, àwọn àádọ́jọ ilé iṣẹ́ tí wọ́n ń pèsè abẹ oríṣiríṣi àti Alùmọ́gàjí.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Friedrich Herder, tí wón dákalè ní Solingen ni Ọdún 1727, òun ló jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó pé jùlọ tí wọ́n ti ṣèdá rẹ̀ tí òun sì tún ṣiṣẹ́ ni Germany.<ref>[https://www.herder-solingen.de/ Friedrich Herder: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192119/https://www.herder-solingen.de/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> ====Ní Italy==== [[File:Detatchable kitchen.jpg|thumb|right| Alùmọ́gàjí àtijó fún ilé ìdáná Ẹ̀yà tí ilé Ítálì, tí wọ́n má ńlò fun gígé àwọn ǹkan oúnjẹ. Àwọn apá rẹ̀ ní o ṣé yọ ní ekeka lójúnà áti ṣe àmójútó rẹ̀.]] Premana, ní agbègbè Lecco, óun ni ó ní Ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ ninu ìṣẹ́ àgbède irin àti ṣíṣe ọ̀bẹ ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. No ọdún 1900, àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí mewa ni ó wà nínú ilé iṣẹ́ wọn, ó di ọgún ní ọdún 1952 tí ó sì di méjídínláàdọ́ta ní ọdún 1960.<ref>[https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 Municipality of Premana: Economy.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035356/https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni òní, Ile ise alájọni Consorzio Premax, se Àkójọ àwọn ilé iṣẹ́ bí ọgọ́ta tí wọ́n ń pèsè Alùmọ́gàjí ní abélé fún ọjà àgbáyé.<ref>[https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ Ecco Lecco Tourist Guide to Lecco Province: Premana.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035418/https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni Ọdún 2019, Italy pèsè Alùmọ́gàjí pẹ̀lú áfojúdá 3.5% fún títà ni ọjà Àgbáyé.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> Ò kan nínú ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí Premanese tí wọ́n dákalè ni ọdun 1869 sì ń ṣiṣẹ́ ni Sanelli Ambrogio.<ref>[https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx Ambrogio Sanelli: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510192653/https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx |date=2021-05-10 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ====Ní Japan==== Ṣíṣe Alùmọ́gàjí ni Japan òun ni ó jeyo láti ara ìdàgbàsókè níbi iṣẹ́e Alágbẹ̀dẹ idà ṣíṣe ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìnlá.<ref>Sibert, Jake (2018-09-19) [https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai "See Why This Pair of Scissors Costs $35,000 USD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192117/https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai |date=2022-01-06 }}, HypeBeast Great Big Story. Retrieved 12-04-21.</ref> Seki, ní agbègbè Gifu, óun ni ó gbajúmọ̀ fún jíjẹ agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe idà ni àwọn ìbẹ̀rẹ̀ àkókò ọdún 1200s. Lẹ́yìn tí wọ́n fi òfin de àwọn ará ìlù láti mọ gbé idà rìn ká mọ̀, àwọn Alágbẹ̀dẹ ìlú na yí isé padà sí pípèsè àwọn Alùmọ́gàjí àti ọ̀bẹ.<ref>[https://visitseki.jp/ Visit Seki Official Guide, Gifu Prefecture.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://visitseki.jp/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> oríṣiríṣi ni àwọn Alùmọ́gàjí ilé Japan, àmọ́ Alùmọ́gàjí fún iṣẹ́ ìránso ni ọmọ ilẹ̀ America kan, Matthew Perry láti ọrílé-èdè United States ní ọdún 1854.<ref>Kitajima Y., Kito K., Migaki M., Matsumuro K., Murata Y., Hamada H. (2015) [https://doi.org/10.1007/978-3-319-21073-5_13 Process Analysis of Manufacturing of Sewing Scissors by All Forging Process and Understanding of Its Sharpness. In: Duffy V. (eds) Digital Human Modeling. Applications in Health, Safety, Ergonomics and Risk Management: Human Modeling.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220409220441/https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-21073-5_13 |date=2022-04-09 }} DHM 2015. Lecture Notes in Computer Science, vol 9184. Springer, Cham.</ref> Ilé iṣẹ́ Sasuke tí ó wà ní ìlú ńlá Sakai tí ó wà ní apá Gúúsù ìlú Osaka òun ni Yasuhiro Hirakawa ṣe alamojuto re gẹ́gẹ́bi Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí ìran kaàrún. Ilé iṣẹ́ na ni ó ti bèrè ìṣe láti 1867.<ref>Ken (2019-12-27), [https://matcha-jp.com/en/8529 "Sasuke: Witness the Art of Japanese Blacksmithing in Osaka"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192122/https://matcha-jp.com/en/8529 |date=2022-01-06 }}, Matcha Japan. Retrieved 12/04/21.</ref> Yasuhiro Hirakawa ni ó jẹ́ Alágbẹ̀dẹ àlùmógàjí ìgbẹ̀yìn tí ó mò nípa ọ́nà tí wọ́n ń gbá ṣe àwọn Alùmọ́gàjí ìgbàanì tí wọ́n ní ìgbàgbọ́ wípé ni àwọn abẹ wọn má ń fẹ́lẹ́, tí wọ́n ń sì tún má ń fúyé pẹ̀lú mímú tí ó ju ti ilẹ̀ àwọn Europe lọ.<ref>Kazue (2021-04-19) [https://japanonlinetour.com/blog/discovering-japanese-quality-scissors-and-knives-tour/ "Discovering Quality Japanese Scissors and Knives"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193628/https://japanonlinetour.com/blog/discovering-japanese-quality-scissors-and-knives-tour/ |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12-04-21</ref> ni Ọdún 2018, wọ́n ṣe àfihàn rẹ nínú eré àkásílẹ̀ ìtàn tí ó tún ṣe àfihàn Igi àmúkúrú fún ẹwà rẹ (bonsai snips) tí wón tà ní ìtà àrátúntà ní US$35,000.<ref>Sibert, Jake (2018-09-19) [https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai "See Why This Pair of Scissors Costs $35,000 USD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192117/https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai |date=2022-01-06 }}, HypeBeast Great Big Story. Retrieved 12-04-21</ref> ====Ní ilè Spain==== Ní Solsona, ọrílé-èdè Spain, ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí bèrè ni nkan bi ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. Ní àkókò ìdàgbàsókè oko-òwò ìpèsè Alùmọ́gàjí, ní àwọn ǹkan bí ọ̀rúndún kejìdínlógún, àwọn ilé iṣẹ́ bí érìnlélógún ni wọn ń pèsè Alùmọ́gàjí lábé Ìṣàkóso Olùdáàbòbò mímó ọ̀bẹ, Saint Eligius.<ref>[http://www.pallaressolsona.com/en/about-us/ Pallarès Solsona: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192129/http://www.pallaressolsona.com/en/about-us/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni ìgbà tí yíò fi di ọwọ́ ààrin ọdún 1980s, àwọn ilé iṣẹ́ méjì Ni ó kù, ní ìgbà tí yí ọ sí fi di ọdún 2021, ilé iṣẹ́e Pallarès Solsona, tí ẹbí Lluìs àti Carles Pallarès Canal, dákalè ní ọdún 1917 nìkan ni ó jẹ́ ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí tí ó sékù ni ìlú náà.<ref>[https://reste.co.uk/blogs/journal-1/carving-a-place-in-history "The Makers: Carving a Place in History"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192119/https://reste.co.uk/blogs/journal-1/carving-a-place-in-history |date=2022-01-06 }}, Reste Journal. Retrieved 11/27/21</ref> ====Ní ilè United Kingdom==== Sheffield je ilé fún àwọn Alùmọ́gàjí àkókó tí wọ́n ṣe fún títà òpò yanturu ní ọdún 1761. Ní ìgbà tí yíò fi di ọ̀rúndún kọkàndínlógún, ìfojúdá bí ọgọ́ta ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí ní o ti wà ní Sheffield. Ṣùgbọ́n, láti àwọn ọdún 1980s, tí ìfẹ́ àwọn olùrà tí sí sí àwọn ǹkan ti kò wọ́n púpò, tí Ìgbòòrò sì tún tí dé bá oko-òwò kárí-ayé, tí àwọn Olùpèsè èrò Alùmọ́gàjí ní abélé tí bèrè sí kó igbá ọjà wọlé. Ní ìgbà tí yíò fi di ọdún 2021, ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí méjì ni ó sékù ní Sheffield.<ref>[https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ Scissor-Making: Red List of Endangered Crafts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ |date=2022-01-06 }}, British Heritage Crafts Association. Retrieved 11/27/21</ref> Àwọn ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí òún ni William Whiteley, tí wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 1760,<ref>[https://www.whiteley.co.uk/heritage/ William Whiteley: Heritage.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.whiteley.co.uk/heritage/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> àti [[:en:Ernest_Wright_(scissors_maker)|Ernest Wright]], tí wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 1902. Àwọn ilé-iṣẹ́ méjèèjì òun ni wón ti yí òun ti wọn pèsè padà sí àwọn ǹkan ìwúlò mìíràn.<ref>Floyd, Charlie (2021-04-04) [https://www.businessinsider.com/why-traditional-sheffield-scissors-scissors-are-so-expensive-2020-4 "Why Ernest Wright Scissors are so expensive"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035320/https://www.businessinsider.com/why-traditional-sheffield-scissors-scissors-are-so-expensive-2020-4 |date=2022-01-07 }}. Business Insider. Retrieved 11/27/21</ref> ni àárín àwọn ilé iṣẹ́ méjèèjì yí, ìwòye ni pé ó kéré jù, àwọn oníṣẹ́ mẹ́wàá tí wọ́n kó nípa títò papò àwọn Alùmọ́gàjí Sheffield òun ni wón gbà si ìṣẹ́.<ref>[https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ Scissor-Making: Red List of Endangered Crafts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ |date=2022-01-06 }}, British Heritage Crafts Association. Retrieved 11/27/21</ref> ni Ọdún 2020, Ernest Wright ni wọn fi àmì ẹ̀yẹ alákòólé Endangered Crafts dá ní ọlá láti ọwọ́o àjọ British Heritage Crafts Association.<ref>Carpenter, Daniel (2020-10-08), [https://heritagecrafts.org.uk/winners-of-the-2020-heritage-crafts-awards/ "Winners of the 2020 Heritage Crafts Awards"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192121/https://heritagecrafts.org.uk/winners-of-the-2020-heritage-crafts-awards/ |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/27/21</ref> ==Alùmọ́gàjí olọ́wọ́-ọ̀tún àti olọ́wọ́-òsì== [[File:RH-LH sidebents.jpg|thumb|Left-handed (left) and right-handed (right) sidebent scissors]] Irúfẹ́ Ẹ̀yà méjì Alùmọ́gàjí tí olówó òsì ni ó wà. Ọ̀pọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí olówó òsì ni wọn ń sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí alábọ̀-ọwọ́-òsì ("semi"-left-handed scissors) látàrí bí èyàn ṣe le fi èyìn òdì ọwọ́ mú wọn. Bí ẹnu Alùmọ́gàjí olówó ọ̀tún ṣe ń sí, be nani tí olówó òsì ṣe ń sí. Ìyàtò kékeré àárín wọn ní o níse pẹ̀lú bi ẹnu abẹ gígé nkan wọn ṣe wà ní ìbámu pẹ̀lú ẹnu ihò ọwọ́ tí wọ́n ń fi dì wọ́n mú. <ref>"What's the Difference Between Right- and Left-Handed Scissors?" Kim Griffin, Griffin Occupational Therapy Blog. https://www.griffinot.com/difference-left-handed-scissors/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211127161351/https://www.griffinot.com/difference-left-handed-scissors/ |date=2021-11-27 }}, retrieved 11/27/21</ref> ènìyàn tí ó jẹ́ olówó òsì tí ó ti ń lọ Alùmọ́gàjí alábọ̀-ọwọ́-òsì le ni ìṣòro tí ó bá fẹ́ lọ Alùmọ́gàjí tí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì ni ìbẹ̀rẹ̀.<ref>"Do You Know – Left-Handed Scissors" Olive Branch Educators, https://www.obeducators.com/reflections/do-you-know-left-handed-scissors {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211127161352/https://www.obeducators.com/reflections/do-you-know-left-handed-scissors |date=2021-11-27 }}, retrieved 11/27/21</ref> Irúfẹ́ àwọn Alùmọ́gàjí kan ní wón ń rà lábé orúkọ Alùmọ́gàjí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì ([[ambidextrous]]). Àwọn eléyi ni ọwọ́ gboro lèyí tí kò jẹ ki ìyàtò wá ní àárín àtànpàkò ọwọ́ àti àwọn ìka ìyókù, pẹ̀lú àfikún irinṣẹ́ ìyípọ̀ ààrin tí ó ní agbára. Àmọ́, ọ̀pọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì "ambidextrous" òun na si tún ní wón jẹ́ ti olówó-ọ̀tún látàrí abẹ ọwọ́ òkè ni yio wà ní owó ọ̀tún bí ènìyàn bá fi ọwọ́ ọ̀tún dìímú. Bótilèjépé Alùmọ́gàjí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì ní wón pèé, bí ẹni tí ń bá lọ ọwọ́ òsì bá lòó, ọwọ́ abẹ yí ọ di lójú láti rínà rí òun ti oun gé dáadáa. Alùmọ́gàjí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì òun ni yio sé ṣe bí wọ́n bá le ṣe ẹnu abẹ ni olójú méjì tí ọwọ́ kan sì ṣe yípo ní olóbìrí 360 [[Degree (angle)|degrees]]) lèyí tí yíò je ki ọwọ́ tí wọ́n yí seyin di ojú ìgé nkan tuntun. Eléyi ni Ìwé-èdídí ọjà fún Alùmọ́gàjí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì: {{US patent|3978584}}. 4xqeapeprua00bfnh9epo2jsgpjkxii 637660 637659 2026-09-20T09:28:45Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Alùmọ́gàjí olọ́wọ́-ọ̀tún àti olọ́wọ́-òsì */ 637660 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|Alùmọ́gàjí eyòkan ]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|Fọ́nrán kan tí òun ṣe àfihàn bí wọn ń ṣe n lo Alùmọ́gàjí láti gé [[:en:Card_stock|Pálí ìwé]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[:en:Surgical_scissors|Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[:en:Anatomical|anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[:en:Spring_(device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[:en:Ergonomically|ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[:en:Rubber|rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ ([[:en:Plurale_tantum|plural noun]]) lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|Alùmọ́gàjí àkókò ìgbà [[:en:Han_dynasty|Han dynasty]] ]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|Àwọn ìwọ̀nyí ni Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ro wípe ní wón ń lò wọ́n ní nkan bí ọ̀rúndún kejì sẹ́yìn ní ìgbàanì tí ó sì wá láti ilé àgbègbè [[:en:Trabzon|Trabzon]], ní [[Roman Empire|Roman]] Turkey. Ọwọ́ iṣẹ́-ọnà ara rẹ̀ ní òun ṣe Ìtọ́kasí ìgbìyànjú láti ṣe Àdàkọ iṣẹ́-ọnà ilé Egypt ( [[:en:Art_of_ancient_Egypt|Egyptian art]]) Tí wón bá pa ẹnu rẹ dé, àwòrán ajá àti olóngbò tí ń bẹ ní ara rẹ yio dójú ko arawon. <ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[:en:Zhang_Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà tí [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[:en:Sheffield|Sheffield]] pèsè Alùmọ́gàjí àkókò ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán ([[:en:Steel_casting|cast steel]]). Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[:en:Sheffield_Town_Hall#Previous_buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> ===Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé === ==== Ní ilè China==== Ọ̀pọ̀ àwọn ìpèsè Alùmọ́gàjí ni Àgbáyé ni òun wáyé ní orílẹ̀ èdè China. Títí di nkan bí ọdún 2019, China ní akọsílẹ̀ gbígbé 64.3% Ẹ̀rọ Alùmọ́gàjí jáde fún títa ni Àgbáyé . Bí a bá dá akọsílẹ̀ èyí pò mó Kíkójà lọ sí òkè-òkun ọjà Chinese Taipei, Àkọsílẹ̀ òun ni yóò sún sí 68.3%.<ref>[https://oec.world/en/resources/about The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://oec.world/en/resources/about |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/29/21.</ref> Ilé iṣẹ́ Hangzhou Zhang Xiaoquan, tí wón dákalè ní ọdún 1663, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó ti pé jù nípa pípèsè èrò Alùmọ́gàjí ní àgbáyé. Wọ́n so ilé iṣẹ́ na di títí orile-ede ni Ọdún 1958, tí ó sì ń gbá ènìyàn ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀jọ (1500) sí isẹ́, pẹ̀lú ìpèsè àwọn Alùmọ́gàjí bíi míllíónù méje ni ìfojúbù. Àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wọn kò wọn púpò tí wọ́n ń tà eyòkan rè fún àwọn aláràtúntà ni ó kéré tán,US$4.<ref name="Sudworth"/> ====Ní ilè Faransé ==== Ní ìparí àwọn ọ̀rúndún kẹrìnlá, ní ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì fún "Alùmọ́gàjí " tó di lílò. Ó jeyo nínú èdè faransé ìgbàanì {{Lang|fro|cisoires}}, tí ó túmọ̀ sí Alùmọ́gàjí títòbi.<ref>(2014-11-03) [https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors "History 101: Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors |date=2022-01-06 }}, Daily KOS. Retrieved 12-04-21</ref> Àwọn agbègbè tí wọ́n jẹ́ pàtàki nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ilé faransé pò ni oríṣiríṣi bíi: Haute-Marne ní Nogent-en Bassigny, Châtellereault, Thiers àti Rouen.<ref>[https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors "Re-editions of Vintage Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors |date=2022-01-06 }}, Sajou Blog. Retrieved 01-06-22</ref> Àwọn ìlú yí, gẹ́gẹ́bi àwọn agbègbè míràn tí àwọn na ń pèsè Alùmọ́gàjí, gbogbo wọn ni wọn bèrè pẹ̀lú ìpèsè idà, àdá, àti Ọ̀bẹ ẹnu-ìbọn, kí wọ́n ó tó bẹ̀rẹ̀ sí pèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn abe míràn ni ọwọ́ ìparí ọ̀rúndún kejìdínlógún àti ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún.<ref>[https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 Official Website for Tourism in Champagne-Ardenne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192123/https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 |date=2022-01-06 }}. Retrieved 01-06-22</ref> Thiers, ní Ẹ̀ka-iṣẹ́ Puy-de-Dôme ti Auvergne, jẹ́ àgbègbè pàtàkì nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn ṣíbí ìjẹun. Ó jẹ́ ilé fún Musée de la Coutellerie, tí ó ṣe àfihàn ìtàn egbẹ̀rin ọdún tí wọ́n ń tín ṣe abẹ ni ilu náà. <ref>Alastair (2020-01-12) [https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ "Thiers: Cutlery Capital of France"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ |date=2022-01-06 }}. Mechtravller. Retrieved 01-06-22</ref> àti {{ill|Coutellia|fr|Coutellia}}, tí ó jẹ́ Ìpàtẹ Ọjà Òwò tí òun ṣe àfihàn ararè Gégébí ìpàdé àwọn Alágbẹ̀dẹ abẹ àgbáyé ti tóbi jùlọ. ====Ní Germany==== Ni ìfojúdá, Germany ni òun pèsè 7% nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí fún títa ni ọjà àgbáyé ni Ọdún 2019.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> tí wọ́n ń tún dàpè ni ìlú abẹ, "The City of Blades", [[:en:Solingen|Solingen]], ni apá àríwá Rhine-Westphalia, jẹ́ àárín gbùngbùn fún ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ìgbàanì. Ní ìparí ọ̀rúndún kẹrìndínlógún, wọn fi ojú dáa wipe ni Ọókẹ́rẹ́-jù,àwọn Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí bí ọ́ọ̀dúnrún ni wọ́n wà ní Solingen.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Ní ọdún 1995, ìlú Solingen ṣe Òfin Ìjọba Ìbílẹ̀ ti o jẹ ìtèsíwájú òfin tí ọdún 1930 ti o ṣe ní àlàyé pé lílọ àmì ijànní òntè tí ó ṣe àfihàn wípé ni Solingen ni wọn ti pèsè nkan òun ni yio je fún àwọn ǹkan ọjà tí wọ́n bá pèsè ni agbègbè àtijó tíi Solingen. Ní ọdún 2019, òfin yí de ókẹ́rẹ́ ju, àwọn àádọ́jọ ilé iṣẹ́ tí wọ́n ń pèsè abẹ oríṣiríṣi àti Alùmọ́gàjí.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Friedrich Herder, tí wón dákalè ní Solingen ni Ọdún 1727, òun ló jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó pé jùlọ tí wọ́n ti ṣèdá rẹ̀ tí òun sì tún ṣiṣẹ́ ni Germany.<ref>[https://www.herder-solingen.de/ Friedrich Herder: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192119/https://www.herder-solingen.de/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> ====Ní Italy==== [[File:Detatchable kitchen.jpg|thumb|right| Alùmọ́gàjí àtijó fún ilé ìdáná Ẹ̀yà tí ilé Ítálì, tí wọ́n má ńlò fun gígé àwọn ǹkan oúnjẹ. Àwọn apá rẹ̀ ní o ṣé yọ ní ekeka lójúnà áti ṣe àmójútó rẹ̀.]] Premana, ní agbègbè Lecco, óun ni ó ní Ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ ninu ìṣẹ́ àgbède irin àti ṣíṣe ọ̀bẹ ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. No ọdún 1900, àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí mewa ni ó wà nínú ilé iṣẹ́ wọn, ó di ọgún ní ọdún 1952 tí ó sì di méjídínláàdọ́ta ní ọdún 1960.<ref>[https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 Municipality of Premana: Economy.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035356/https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni òní, Ile ise alájọni Consorzio Premax, se Àkójọ àwọn ilé iṣẹ́ bí ọgọ́ta tí wọ́n ń pèsè Alùmọ́gàjí ní abélé fún ọjà àgbáyé.<ref>[https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ Ecco Lecco Tourist Guide to Lecco Province: Premana.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035418/https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni Ọdún 2019, Italy pèsè Alùmọ́gàjí pẹ̀lú áfojúdá 3.5% fún títà ni ọjà Àgbáyé.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> Ò kan nínú ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí Premanese tí wọ́n dákalè ni ọdun 1869 sì ń ṣiṣẹ́ ni Sanelli Ambrogio.<ref>[https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx Ambrogio Sanelli: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510192653/https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx |date=2021-05-10 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ====Ní Japan==== Ṣíṣe Alùmọ́gàjí ni Japan òun ni ó jeyo láti ara ìdàgbàsókè níbi iṣẹ́e Alágbẹ̀dẹ idà ṣíṣe ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìnlá.<ref>Sibert, Jake (2018-09-19) [https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai "See Why This Pair of Scissors Costs $35,000 USD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192117/https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai |date=2022-01-06 }}, HypeBeast Great Big Story. Retrieved 12-04-21.</ref> Seki, ní agbègbè Gifu, óun ni ó gbajúmọ̀ fún jíjẹ agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe idà ni àwọn ìbẹ̀rẹ̀ àkókò ọdún 1200s. Lẹ́yìn tí wọ́n fi òfin de àwọn ará ìlù láti mọ gbé idà rìn ká mọ̀, àwọn Alágbẹ̀dẹ ìlú na yí isé padà sí pípèsè àwọn Alùmọ́gàjí àti ọ̀bẹ.<ref>[https://visitseki.jp/ Visit Seki Official Guide, Gifu Prefecture.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://visitseki.jp/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> oríṣiríṣi ni àwọn Alùmọ́gàjí ilé Japan, àmọ́ Alùmọ́gàjí fún iṣẹ́ ìránso ni ọmọ ilẹ̀ America kan, Matthew Perry láti ọrílé-èdè United States ní ọdún 1854.<ref>Kitajima Y., Kito K., Migaki M., Matsumuro K., Murata Y., Hamada H. (2015) [https://doi.org/10.1007/978-3-319-21073-5_13 Process Analysis of Manufacturing of Sewing Scissors by All Forging Process and Understanding of Its Sharpness. In: Duffy V. (eds) Digital Human Modeling. Applications in Health, Safety, Ergonomics and Risk Management: Human Modeling.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220409220441/https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-21073-5_13 |date=2022-04-09 }} DHM 2015. Lecture Notes in Computer Science, vol 9184. Springer, Cham.</ref> Ilé iṣẹ́ Sasuke tí ó wà ní ìlú ńlá Sakai tí ó wà ní apá Gúúsù ìlú Osaka òun ni Yasuhiro Hirakawa ṣe alamojuto re gẹ́gẹ́bi Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí ìran kaàrún. Ilé iṣẹ́ na ni ó ti bèrè ìṣe láti 1867.<ref>Ken (2019-12-27), [https://matcha-jp.com/en/8529 "Sasuke: Witness the Art of Japanese Blacksmithing in Osaka"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192122/https://matcha-jp.com/en/8529 |date=2022-01-06 }}, Matcha Japan. Retrieved 12/04/21.</ref> Yasuhiro Hirakawa ni ó jẹ́ Alágbẹ̀dẹ àlùmógàjí ìgbẹ̀yìn tí ó mò nípa ọ́nà tí wọ́n ń gbá ṣe àwọn Alùmọ́gàjí ìgbàanì tí wọ́n ní ìgbàgbọ́ wípé ni àwọn abẹ wọn má ń fẹ́lẹ́, tí wọ́n ń sì tún má ń fúyé pẹ̀lú mímú tí ó ju ti ilẹ̀ àwọn Europe lọ.<ref>Kazue (2021-04-19) [https://japanonlinetour.com/blog/discovering-japanese-quality-scissors-and-knives-tour/ "Discovering Quality Japanese Scissors and Knives"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193628/https://japanonlinetour.com/blog/discovering-japanese-quality-scissors-and-knives-tour/ |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12-04-21</ref> ni Ọdún 2018, wọ́n ṣe àfihàn rẹ nínú eré àkásílẹ̀ ìtàn tí ó tún ṣe àfihàn Igi àmúkúrú fún ẹwà rẹ (bonsai snips) tí wón tà ní ìtà àrátúntà ní US$35,000.<ref>Sibert, Jake (2018-09-19) [https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai "See Why This Pair of Scissors Costs $35,000 USD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192117/https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai |date=2022-01-06 }}, HypeBeast Great Big Story. Retrieved 12-04-21</ref> ====Ní ilè Spain==== Ní Solsona, ọrílé-èdè Spain, ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí bèrè ni nkan bi ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. Ní àkókò ìdàgbàsókè oko-òwò ìpèsè Alùmọ́gàjí, ní àwọn ǹkan bí ọ̀rúndún kejìdínlógún, àwọn ilé iṣẹ́ bí érìnlélógún ni wọn ń pèsè Alùmọ́gàjí lábé Ìṣàkóso Olùdáàbòbò mímó ọ̀bẹ, Saint Eligius.<ref>[http://www.pallaressolsona.com/en/about-us/ Pallarès Solsona: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192129/http://www.pallaressolsona.com/en/about-us/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni ìgbà tí yíò fi di ọwọ́ ààrin ọdún 1980s, àwọn ilé iṣẹ́ méjì Ni ó kù, ní ìgbà tí yí ọ sí fi di ọdún 2021, ilé iṣẹ́e Pallarès Solsona, tí ẹbí Lluìs àti Carles Pallarès Canal, dákalè ní ọdún 1917 nìkan ni ó jẹ́ ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí tí ó sékù ni ìlú náà.<ref>[https://reste.co.uk/blogs/journal-1/carving-a-place-in-history "The Makers: Carving a Place in History"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192119/https://reste.co.uk/blogs/journal-1/carving-a-place-in-history |date=2022-01-06 }}, Reste Journal. Retrieved 11/27/21</ref> ====Ní ilè United Kingdom==== Sheffield je ilé fún àwọn Alùmọ́gàjí àkókó tí wọ́n ṣe fún títà òpò yanturu ní ọdún 1761. Ní ìgbà tí yíò fi di ọ̀rúndún kọkàndínlógún, ìfojúdá bí ọgọ́ta ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí ní o ti wà ní Sheffield. Ṣùgbọ́n, láti àwọn ọdún 1980s, tí ìfẹ́ àwọn olùrà tí sí sí àwọn ǹkan ti kò wọ́n púpò, tí Ìgbòòrò sì tún tí dé bá oko-òwò kárí-ayé, tí àwọn Olùpèsè èrò Alùmọ́gàjí ní abélé tí bèrè sí kó igbá ọjà wọlé. Ní ìgbà tí yíò fi di ọdún 2021, ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí méjì ni ó sékù ní Sheffield.<ref>[https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ Scissor-Making: Red List of Endangered Crafts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ |date=2022-01-06 }}, British Heritage Crafts Association. Retrieved 11/27/21</ref> Àwọn ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí òún ni William Whiteley, tí wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 1760,<ref>[https://www.whiteley.co.uk/heritage/ William Whiteley: Heritage.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.whiteley.co.uk/heritage/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> àti [[:en:Ernest_Wright_(scissors_maker)|Ernest Wright]], tí wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 1902. Àwọn ilé-iṣẹ́ méjèèjì òun ni wón ti yí òun ti wọn pèsè padà sí àwọn ǹkan ìwúlò mìíràn.<ref>Floyd, Charlie (2021-04-04) [https://www.businessinsider.com/why-traditional-sheffield-scissors-scissors-are-so-expensive-2020-4 "Why Ernest Wright Scissors are so expensive"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035320/https://www.businessinsider.com/why-traditional-sheffield-scissors-scissors-are-so-expensive-2020-4 |date=2022-01-07 }}. Business Insider. Retrieved 11/27/21</ref> ni àárín àwọn ilé iṣẹ́ méjèèjì yí, ìwòye ni pé ó kéré jù, àwọn oníṣẹ́ mẹ́wàá tí wọ́n kó nípa títò papò àwọn Alùmọ́gàjí Sheffield òun ni wón gbà si ìṣẹ́.<ref>[https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ Scissor-Making: Red List of Endangered Crafts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ |date=2022-01-06 }}, British Heritage Crafts Association. Retrieved 11/27/21</ref> ni Ọdún 2020, Ernest Wright ni wọn fi àmì ẹ̀yẹ alákòólé Endangered Crafts dá ní ọlá láti ọwọ́o àjọ British Heritage Crafts Association.<ref>Carpenter, Daniel (2020-10-08), [https://heritagecrafts.org.uk/winners-of-the-2020-heritage-crafts-awards/ "Winners of the 2020 Heritage Crafts Awards"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192121/https://heritagecrafts.org.uk/winners-of-the-2020-heritage-crafts-awards/ |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/27/21</ref> ==Alùmọ́gàjí olọ́wọ́-ọ̀tún àti olọ́wọ́-òsì== [[File:RH-LH sidebents.jpg|thumb|Left-handed (left) and right-handed (right) sidebent scissors]] Irúfẹ́ Ẹ̀yà méjì Alùmọ́gàjí tí olówó òsì ni ó wà. Ọ̀pọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí olówó òsì ni wọn ń sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí alábọ̀-ọwọ́-òsì ("semi"-left-handed scissors) látàrí bí èyàn ṣe le fi èyìn òdì ọwọ́ mú wọn. Bí ẹnu Alùmọ́gàjí olówó ọ̀tún ṣe ń sí, be nani tí olówó òsì ṣe ń sí. Ìyàtò kékeré àárín wọn ní o níse pẹ̀lú bi ẹnu abẹ gígé nkan wọn ṣe wà ní ìbámu pẹ̀lú ẹnu ihò ọwọ́ tí wọ́n ń fi dì wọ́n mú. <ref>"What's the Difference Between Right- and Left-Handed Scissors?" Kim Griffin, Griffin Occupational Therapy Blog. https://www.griffinot.com/difference-left-handed-scissors/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211127161351/https://www.griffinot.com/difference-left-handed-scissors/ |date=2021-11-27 }}, retrieved 11/27/21</ref> ènìyàn tí ó jẹ́ olówó òsì tí ó ti ń lọ Alùmọ́gàjí alábọ̀-ọwọ́-òsì le ni ìṣòro tí ó bá fẹ́ lọ Alùmọ́gàjí tí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì ni ìbẹ̀rẹ̀.<ref>"Do You Know – Left-Handed Scissors" Olive Branch Educators, https://www.obeducators.com/reflections/do-you-know-left-handed-scissors {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211127161352/https://www.obeducators.com/reflections/do-you-know-left-handed-scissors |date=2021-11-27 }}, retrieved 11/27/21</ref> Irúfẹ́ àwọn Alùmọ́gàjí kan ní wón ń rà lábé orúkọ Alùmọ́gàjí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì ([[:en:Ambidextrous|ambidextrous]]). Àwọn eléyi ni ọwọ́ gboro lèyí tí kò jẹ ki ìyàtò wá ní àárín àtànpàkò ọwọ́ àti àwọn ìka ìyókù, pẹ̀lú àfikún irinṣẹ́ ìyípọ̀ ààrin tí ó ní agbára. Àmọ́, ọ̀pọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì "ambidextrous" òun na si tún ní wón jẹ́ ti olówó-ọ̀tún látàrí abẹ ọwọ́ òkè ni yio wà ní owó ọ̀tún bí ènìyàn bá fi ọwọ́ ọ̀tún dìímú. Bótilèjépé Alùmọ́gàjí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì ní wón pèé, bí ẹni tí ń bá lọ ọwọ́ òsì bá lòó, ọwọ́ abẹ yí ọ di lójú láti rínà rí òun ti oun gé dáadáa. Alùmọ́gàjí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì òun ni yio sé ṣe bí wọ́n bá le ṣe ẹnu abẹ ni olójú méjì tí ọwọ́ kan sì ṣe yípo ní olóbìrí (360 [[:en:Degree_(angle)|degrees]]) lèyí tí yíò je ki ọwọ́ tí wọ́n yí seyin di ojú ìgé nkan tuntun. Eléyi ni Ìwé-èdídí ọjà fún Alùmọ́gàjí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì: {{US patent|3978584}}. fbs1oddma35u1klc9gl1kmb3s49ekpc 637661 637660 2026-09-20T09:37:40Z Olaoye Sheu Ibrahim 31612 /* Alùmọ́gàjí olọ́wọ́-ọ̀tún àti olọ́wọ́-òsì */ 637661 wikitext text/x-wiki {{Short description|Hand-operated cutting tool}} {{Other uses}} {{Pp-vandalism|small=yes}} [[File:Standard household scissors.jpg|thumb|Alùmọ́gàjí eyòkan ]] [[File:Aerra's Films of the Ordinary IV -- Scissors Cutting Card Stock.webm|thumb|Fọ́nrán kan tí òun ṣe àfihàn bí wọn ń ṣe n lo Alùmọ́gàjí láti gé [[:en:Card_stock|Pálí ìwé]]]] '''Alùmọ́gàjí''' tàbí '''Alùmọ́gàjí títòbi''' jẹ́ irinṣẹ́ ọwọ́ "[[:en:Hand_tool|hand-operated]]" fun gígé nkan [[:en:Cutting|cutting]] [[:en:Tool|tool]] tí ó ní àwọn ọwọ́ abẹ méjì [[:en:Handle|handles]] tàbí ([[:en:Tang_(blade)|shank]]) tí ó mú, tí ẹnu abẹ wọn ń gba ègbẹ́ arawon kọjá ní ìgbà tí bá pa ẹnu ọwọ́ ( shank ) wọn papò ní apá kejì, lèyí tí yíò mu ẹnu abẹ méjì tí ó mú yí kọjá ní ègbé arawon tí yíò sì so òun ti ń bá ń bẹ ní àrin wọn di gígé "[[:en:Shearing_(physics)|shearing]]" . A sábà máa ń lo Alùmọ́gàjí fún gígé àwọn ǹkan bíi [[Paper|Ìwé]], páálí, fílíìlì irin "[[:en:Metal_leaf|metal foil]]" , [[aṣọ]] , [[:en:Rope|okùn]] àti wáyà "[[:en:Wire|wire]]" , bó tilẹ̀ jẹ́ pé oríṣiríṣi Alùmọ́gàjí ló wà fún oríṣiríṣi iṣẹ́, tí ọwọ́ bí wọn ba ṣe ṣe wọ́n sì ni yóò tọ́ka irú Alùmọ́gàjí tí ó dára fún irú ìṣe tí a fẹ́ fi ṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo Alùmọ́gàjí ni wọ́n ń lọ ìlànà kan náà láti ṣiṣẹ́, Alùmọ́gàjí tó lágbára tí a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò líle ni a sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí títòbi (fún àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ọgbà "[[:en:Pruning_shears|pruning shears]]" àti Alùmọ́gàjí koríko "[[:en:Grass_shears|grass shears]]" ), àti àwọn mìíràn tí wọ́n tún tóbi jù, tí ó ní ọwọ́ méjì ni a ń pè ní ''"trimmers"'' (fún àpẹẹrẹ Alùmọ́gàjí ọgbà ). Yíyan Alùmọ́gàjí tí ó bá irú ìṣẹ́ tí a fẹ́ lò wọ́n fún ṣe kókó kí a mó baà bá òun èlò tàbí Alùmọ́gàjí wá gan jẹ́. Fún bíi àpẹẹrẹ, Alùmọ́gàjí ìgé irun "[[:en:Hair-cutting_shears|hair-cutting shears]]" àti Alùmọ́gàjí ilé ìdáná "[[:en:Kitchen_shears|kitchen shears]]" òun ni wón jọ arawon nípa pé àwọn méjèèjì ní wón lè gé nkan, sugbon iyato arawọn ni pé, ẹnu Alùmọ́gàjí ti irun gígé òun ni ó wàpa fún gígé [[irun]] tó pọ̀, tí ó sì jẹ́ wipe lílo irú Alùmọ́gàjí míràn lè ṣe àkóbá fún irun. Ní apá kejì, Alùmọ́gàjí tí ilé ìdáná, ni a ṣe fún gígé àwọn ohun èlò [[oúnjẹ]] líle bíi ẹran, iṣan àti [[egungun]] . Alùmọ́gàjí iṣẹ́-abẹ "[[:en:Surgical_scissors|Surgical scissors]]" , tí a lò láti pín àwọn àsopọ̀ iṣan-ara àti láti gé, ṣe àtúnṣe àwọn ohun èlò ìtọ́jú ara nígbà iṣẹ́-abẹ, ní òpin sí oríṣiríṣi, tí onírúurú ẹ̀yà rẹ sì wà láti kojú onírúurú ìlànà ẹ̀yà, àti ipò ara "[[:en:Anatomical|anatomical]]". Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí ní wón ní owó ìgbámú bíi òrùka láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò fún gígé ǹkan, àwọn kan tilẹ̀ ní Àkásí-irin "[[:en:Spring_(device)|spring]] "láàárín láti jẹ́ kí ó rọrùn láti lò wọn (ní pàápàá, fún àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ní owó gboro ). Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Alùmọ́gàjí tí wọ́n ń ṣe ní ìgbàanì ni wọn má ń ní owó irin, àwọn tí òde òní ni wọn ṣe wọn ní ọ̀nà tó rọrùn" [[:en:Ergonomically|ergonomically]]" fún ọwọ́ láti mú dání pẹ̀lú àwọn ike thermoplastic àti rọ́bà" [[:en:Rubber|rubber]]" tí a fi bo àwọn ọwọ́ Alùmọ́gàjí, kí ó bá fi lè rọrùn fún ọwọ́ láti mú àti láti lò. ==Àwọn Ètò ọ̀rọ̀-ìmọ̀== ''Alùmọ́gàjí '' gẹgẹbi Ọ̀rọ̀-orúkọ òun ni wón kà kún Ọ̀rọ̀-orúkọ onípúpọ̀ ([[:en:Plurale_tantum|plural noun]]) lèyí tí ó jẹ́ kí ó mon gbé Ọ̀rọ̀-ìṣe onípúpọ̀ (gẹ́gẹ́bi àpẹẹrẹ., ''àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wón '').<ref>{{Cite Merriam-Webster|scissors|access-date=2025-05-21}}</ref> Lọ́nà mìíràn, wọn a tún mọ̀ tọ́ka sí Alùmọ́gàjí gẹgẹbi Àpólà ọ̀rọ̀ ẹyòkan ''Alùmọ́gàjí eyòkan''.<ref>{{Cite Collins Dictionary|pair of scissors|access-date=21 May 2025}}</ref> ọ̀rọ̀ náà ''Alùmọ́gàjí títòbi'' òun ni wón má ń lọ láti ṣe àpèjúwe àwọn òun èlò mìíràn bí Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ń lọ fún àwọn iṣẹ́ alágbára.<ref>{{Cite Merriam-Webster|shear|access-date=2025-05-21}}</ref> ==Ìtàn== [[File:汉代剪刀.jpg|thumb|Alùmọ́gàjí àkókò ìgbà [[:en:Han_dynasty|Han dynasty]] ]] [[File:Shears MET 29I E08R4.jpg|thumb|Àwọn ìwọ̀nyí ni Alùmọ́gàjí títòbi tí wọ́n ro wípe ní wón ń lò wọ́n ní nkan bí ọ̀rúndún kejì sẹ́yìn ní ìgbàanì tí ó sì wá láti ilé àgbègbè [[:en:Trabzon|Trabzon]], ní [[Roman Empire|Roman]] Turkey. Ọwọ́ iṣẹ́-ọnà ara rẹ̀ ní òun ṣe Ìtọ́kasí ìgbìyànjú láti ṣe Àdàkọ iṣẹ́-ọnà ilé Egypt ( [[:en:Art_of_ancient_Egypt|Egyptian art]]) Tí wón bá pa ẹnu rẹ dé, àwòrán ajá àti olóngbò tí ń bẹ ní ara rẹ yio dójú ko arawon. <ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |title=Shears: Roman Period |website=[[Metropolitan Museum]] |access-date=2018-07-18 |date=n.d. |archive-date=2018-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718234449/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/547870 |url-status=live }}</ref>]] ===Ìpèsè Alùmọ́gàjí === Ilé iṣẹ́ [[:en:Zhang_Xiaoquan|Hangzhou Zhang Xiaoquan Company]] ní Hangzhou, China, ni òun ti ń ṣe Alùmọ́gàjí láti ọdún 1663.<ref name="Sudworth">{{cite news|last1=Sudworth|first1=John|title=The scissor-maker that has cut through Chinese history|url=https://www.bbc.com/news/business-22160739|work=BBC News|date=2013-04-22|access-date=2018-07-21|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505022602/http://www.bbc.com/news/business-22160739|url-status=live}}</ref> Àwọn Alùmọ́gàjí olówó méjì kòìtí di òpò yanturu ní orí igbá títí di ọdún 1761, ní ìgbà tí [[Robert Hinchliffe]] tí ìlú [[:en:Sheffield|Sheffield]] pèsè Alùmọ́gàjí àkókò ìgbàlódé tí òde òní pẹ̀lú irin dídán ([[:en:Steel_casting|cast steel]]). Ìpèníjà àkọ́kọ́ rẹ̀ tí ó ní ni bí yio tí ro awon ìrìn ni odidi kí ó tó lu ihò sì láti gba owó èyàn. Igbésẹ̀ yí ni àgbára, Hinchliffe tẹ̀síwájú lórí mímú ọ̀tun dééba lójúnà áti lè mu ìdàgbàsóke deba ìpèsè won. Hinchliffe gbé ní Cheney Square (tí a mọ̀ sí [[:en:Sheffield_Town_Hall#Previous_buildings|Sheffield Town Hall]]),ní òde òní níbi tí ó ti gbé àpèlé sì ìta tí òun tọ́ka sí ara rẹ gẹ́gẹ́bí Olùpèsè Alùmọ́gàjí tí ó dára jùlọ. Ojá Alùmọ́gàjí rè yá gan ni ile London àti ní àwọn ilé ibòmíràn.<ref>{{cite book |url=https://archive.org/stream/sheffieldineigh00leadgoog#page/n76/mode/2up/search/Hinchcliffe |title=[Reminiscences of] Sheffield in the Eighteenth Century |pages=69–70 |date=1901 |publisher=The Sheffield Independent Press Limited |place=Sheffield |first=Robert Eadon |last=Leader }}</ref> ===Àwọn agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe Alùmọ́gàjí ìgbàlódé === ==== Ní ilè China==== Ọ̀pọ̀ àwọn ìpèsè Alùmọ́gàjí ni Àgbáyé ni òun wáyé ní orílẹ̀ èdè China. Títí di nkan bí ọdún 2019, China ní akọsílẹ̀ gbígbé 64.3% Ẹ̀rọ Alùmọ́gàjí jáde fún títa ni Àgbáyé . Bí a bá dá akọsílẹ̀ èyí pò mó Kíkójà lọ sí òkè-òkun ọjà Chinese Taipei, Àkọsílẹ̀ òun ni yóò sún sí 68.3%.<ref>[https://oec.world/en/resources/about The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://oec.world/en/resources/about |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/29/21.</ref> Ilé iṣẹ́ Hangzhou Zhang Xiaoquan, tí wón dákalè ní ọdún 1663, jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó ti pé jù nípa pípèsè èrò Alùmọ́gàjí ní àgbáyé. Wọ́n so ilé iṣẹ́ na di títí orile-ede ni Ọdún 1958, tí ó sì ń gbá ènìyàn ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀jọ (1500) sí isẹ́, pẹ̀lú ìpèsè àwọn Alùmọ́gàjí bíi míllíónù méje ni ìfojúbù. Àwọn Alùmọ́gàjí yí ni wọn kò wọn púpò tí wọ́n ń tà eyòkan rè fún àwọn aláràtúntà ni ó kéré tán,US$4.<ref name="Sudworth"/> ====Ní ilè Faransé ==== Ní ìparí àwọn ọ̀rúndún kẹrìnlá, ní ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì fún "Alùmọ́gàjí " tó di lílò. Ó jeyo nínú èdè faransé ìgbàanì {{Lang|fro|cisoires}}, tí ó túmọ̀ sí Alùmọ́gàjí títòbi.<ref>(2014-11-03) [https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors "History 101: Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.dailykos.com/stories/2014/11/3/1341085/-History-101-Scissors |date=2022-01-06 }}, Daily KOS. Retrieved 12-04-21</ref> Àwọn agbègbè tí wọ́n jẹ́ pàtàki nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ilé faransé pò ni oríṣiríṣi bíi: Haute-Marne ní Nogent-en Bassigny, Châtellereault, Thiers àti Rouen.<ref>[https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors "Re-editions of Vintage Scissors"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://sajou.fr/en/1149-reeditions-of-vintage-scissors |date=2022-01-06 }}, Sajou Blog. Retrieved 01-06-22</ref> Àwọn ìlú yí, gẹ́gẹ́bi àwọn agbègbè míràn tí àwọn na ń pèsè Alùmọ́gàjí, gbogbo wọn ni wọn bèrè pẹ̀lú ìpèsè idà, àdá, àti Ọ̀bẹ ẹnu-ìbọn, kí wọ́n ó tó bẹ̀rẹ̀ sí pèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn abe míràn ni ọwọ́ ìparí ọ̀rúndún kejìdínlógún àti ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún.<ref>[https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 Official Website for Tourism in Champagne-Ardenne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192123/https://www.champagne-ardenne-tourism.co.uk/what-do/visiting/sites-visit/nogent-1217037 |date=2022-01-06 }}. Retrieved 01-06-22</ref> Thiers, ní Ẹ̀ka-iṣẹ́ Puy-de-Dôme ti Auvergne, jẹ́ àgbègbè pàtàkì nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí àti àwọn ṣíbí ìjẹun. Ó jẹ́ ilé fún Musée de la Coutellerie, tí ó ṣe àfihàn ìtàn egbẹ̀rin ọdún tí wọ́n ń tín ṣe abẹ ni ilu náà. <ref>Alastair (2020-01-12) [https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ "Thiers: Cutlery Capital of France"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://mechtraveller.com/2020/01/thiers-cutlery-capital-of-france/ |date=2022-01-06 }}. Mechtravller. Retrieved 01-06-22</ref> àti {{ill|Coutellia|fr|Coutellia}}, tí ó jẹ́ Ìpàtẹ Ọjà Òwò tí òun ṣe àfihàn ararè Gégébí ìpàdé àwọn Alágbẹ̀dẹ abẹ àgbáyé ti tóbi jùlọ. ====Ní Germany==== Ni ìfojúdá, Germany ni òun pèsè 7% nínú ìpèsè Alùmọ́gàjí fún títa ni ọjà àgbáyé ni Ọdún 2019.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> tí wọ́n ń tún dàpè ni ìlú abẹ, "The City of Blades", [[:en:Solingen|Solingen]], ni apá àríwá Rhine-Westphalia, jẹ́ àárín gbùngbùn fún ìpèsè Alùmọ́gàjí ní ìgbàanì. Ní ìparí ọ̀rúndún kẹrìndínlógún, wọn fi ojú dáa wipe ni Ọókẹ́rẹ́-jù,àwọn Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí bí ọ́ọ̀dúnrún ni wọ́n wà ní Solingen.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Ní ọdún 1995, ìlú Solingen ṣe Òfin Ìjọba Ìbílẹ̀ ti o jẹ ìtèsíwájú òfin tí ọdún 1930 ti o ṣe ní àlàyé pé lílọ àmì ijànní òntè tí ó ṣe àfihàn wípé ni Solingen ni wọn ti pèsè nkan òun ni yio je fún àwọn ǹkan ọjà tí wọ́n bá pèsè ni agbègbè àtijó tíi Solingen. Ní ọdún 2019, òfin yí de ókẹ́rẹ́ ju, àwọn àádọ́jọ ilé iṣẹ́ tí wọ́n ń pèsè abẹ oríṣiríṣi àti Alùmọ́gàjí.<ref>Zautor, Capital (2019-04-13) [https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc "How the Knife Makers from Solingen Survived"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193622/https://www-capital-de.translate.goog/wirtschaft-politik/die-scharfmacher?_x_tr_sl=de&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en-US&_x_tr_pto=sc |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12/04/21</ref> Friedrich Herder, tí wón dákalè ní Solingen ni Ọdún 1727, òun ló jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí ó pé jùlọ tí wọ́n ti ṣèdá rẹ̀ tí òun sì tún ṣiṣẹ́ ni Germany.<ref>[https://www.herder-solingen.de/ Friedrich Herder: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192119/https://www.herder-solingen.de/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> ====Ní Italy==== [[File:Detatchable kitchen.jpg|thumb|right| Alùmọ́gàjí àtijó fún ilé ìdáná Ẹ̀yà tí ilé Ítálì, tí wọ́n má ńlò fun gígé àwọn ǹkan oúnjẹ. Àwọn apá rẹ̀ ní o ṣé yọ ní ekeka lójúnà áti ṣe àmójútó rẹ̀.]] Premana, ní agbègbè Lecco, óun ni ó ní Ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ ninu ìṣẹ́ àgbède irin àti ṣíṣe ọ̀bẹ ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. No ọdún 1900, àwọn ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí mewa ni ó wà nínú ilé iṣẹ́ wọn, ó di ọgún ní ọdún 1952 tí ó sì di méjídínláàdọ́ta ní ọdún 1960.<ref>[https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 Municipality of Premana: Economy.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035356/https://www.comune.premana.lc.it/c097069/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/20132 |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni òní, Ile ise alájọni Consorzio Premax, se Àkójọ àwọn ilé iṣẹ́ bí ọgọ́ta tí wọ́n ń pèsè Alùmọ́gàjí ní abélé fún ọjà àgbáyé.<ref>[https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ Ecco Lecco Tourist Guide to Lecco Province: Premana.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035418/https://www.eccolecco.it/en/towns-lombardy/premana/ |date=2022-01-07 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni Ọdún 2019, Italy pèsè Alùmọ́gàjí pẹ̀lú áfojúdá 3.5% fún títà ni ọjà Àgbáyé.<ref>[https://oec.world/en/profile/hs92/scissors The Observatory of Economy Complexity, trade data for scissors as of 2019.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192116/https://oec.world/en/profile/hs92/scissors |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21.</ref> Ò kan nínú ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí tí Premanese tí wọ́n dákalè ni ọdun 1869 sì ń ṣiṣẹ́ ni Sanelli Ambrogio.<ref>[https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx Ambrogio Sanelli: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510192653/https://www.sanelliambrogio.it/en/azienda.aspx |date=2021-05-10 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ====Ní Japan==== Ṣíṣe Alùmọ́gàjí ni Japan òun ni ó jeyo láti ara ìdàgbàsókè níbi iṣẹ́e Alágbẹ̀dẹ idà ṣíṣe ni àwọn nkan bi ọ̀rúndún kẹrìnlá.<ref>Sibert, Jake (2018-09-19) [https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai "See Why This Pair of Scissors Costs $35,000 USD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192117/https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai |date=2022-01-06 }}, HypeBeast Great Big Story. Retrieved 12-04-21.</ref> Seki, ní agbègbè Gifu, óun ni ó gbajúmọ̀ fún jíjẹ agbègbè tí wọ́n ń tí ń ṣe idà ni àwọn ìbẹ̀rẹ̀ àkókò ọdún 1200s. Lẹ́yìn tí wọ́n fi òfin de àwọn ará ìlù láti mọ gbé idà rìn ká mọ̀, àwọn Alágbẹ̀dẹ ìlú na yí isé padà sí pípèsè àwọn Alùmọ́gàjí àti ọ̀bẹ.<ref>[https://visitseki.jp/ Visit Seki Official Guide, Gifu Prefecture.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://visitseki.jp/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> oríṣiríṣi ni àwọn Alùmọ́gàjí ilé Japan, àmọ́ Alùmọ́gàjí fún iṣẹ́ ìránso ni ọmọ ilẹ̀ America kan, Matthew Perry láti ọrílé-èdè United States ní ọdún 1854.<ref>Kitajima Y., Kito K., Migaki M., Matsumuro K., Murata Y., Hamada H. (2015) [https://doi.org/10.1007/978-3-319-21073-5_13 Process Analysis of Manufacturing of Sewing Scissors by All Forging Process and Understanding of Its Sharpness. In: Duffy V. (eds) Digital Human Modeling. Applications in Health, Safety, Ergonomics and Risk Management: Human Modeling.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220409220441/https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-21073-5_13 |date=2022-04-09 }} DHM 2015. Lecture Notes in Computer Science, vol 9184. Springer, Cham.</ref> Ilé iṣẹ́ Sasuke tí ó wà ní ìlú ńlá Sakai tí ó wà ní apá Gúúsù ìlú Osaka òun ni Yasuhiro Hirakawa ṣe alamojuto re gẹ́gẹ́bi Alágbẹ̀dẹ Alùmọ́gàjí ìran kaàrún. Ilé iṣẹ́ na ni ó ti bèrè ìṣe láti 1867.<ref>Ken (2019-12-27), [https://matcha-jp.com/en/8529 "Sasuke: Witness the Art of Japanese Blacksmithing in Osaka"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192122/https://matcha-jp.com/en/8529 |date=2022-01-06 }}, Matcha Japan. Retrieved 12/04/21.</ref> Yasuhiro Hirakawa ni ó jẹ́ Alágbẹ̀dẹ àlùmógàjí ìgbẹ̀yìn tí ó mò nípa ọ́nà tí wọ́n ń gbá ṣe àwọn Alùmọ́gàjí ìgbàanì tí wọ́n ní ìgbàgbọ́ wípé ni àwọn abẹ wọn má ń fẹ́lẹ́, tí wọ́n ń sì tún má ń fúyé pẹ̀lú mímú tí ó ju ti ilẹ̀ àwọn Europe lọ.<ref>Kazue (2021-04-19) [https://japanonlinetour.com/blog/discovering-japanese-quality-scissors-and-knives-tour/ "Discovering Quality Japanese Scissors and Knives"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106193628/https://japanonlinetour.com/blog/discovering-japanese-quality-scissors-and-knives-tour/ |date=2022-01-06 }}. Retrieved 12-04-21</ref> ni Ọdún 2018, wọ́n ṣe àfihàn rẹ nínú eré àkásílẹ̀ ìtàn tí ó tún ṣe àfihàn Igi àmúkúrú fún ẹwà rẹ (bonsai snips) tí wón tà ní ìtà àrátúntà ní US$35,000.<ref>Sibert, Jake (2018-09-19) [https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai "See Why This Pair of Scissors Costs $35,000 USD"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192117/https://hypebeast.com/2018/9/sasuke-japan-scissors-35000-usd-bonsai |date=2022-01-06 }}, HypeBeast Great Big Story. Retrieved 12-04-21</ref> ====Ní ilè Spain==== Ní Solsona, ọrílé-èdè Spain, ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí bèrè ni nkan bi ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. Ní àkókò ìdàgbàsókè oko-òwò ìpèsè Alùmọ́gàjí, ní àwọn ǹkan bí ọ̀rúndún kejìdínlógún, àwọn ilé iṣẹ́ bí érìnlélógún ni wọn ń pèsè Alùmọ́gàjí lábé Ìṣàkóso Olùdáàbòbò mímó ọ̀bẹ, Saint Eligius.<ref>[http://www.pallaressolsona.com/en/about-us/ Pallarès Solsona: Company History.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192129/http://www.pallaressolsona.com/en/about-us/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 11/27/21.</ref> ni ìgbà tí yíò fi di ọwọ́ ààrin ọdún 1980s, àwọn ilé iṣẹ́ méjì Ni ó kù, ní ìgbà tí yí ọ sí fi di ọdún 2021, ilé iṣẹ́e Pallarès Solsona, tí ẹbí Lluìs àti Carles Pallarès Canal, dákalè ní ọdún 1917 nìkan ni ó jẹ́ ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí tí ó sékù ni ìlú náà.<ref>[https://reste.co.uk/blogs/journal-1/carving-a-place-in-history "The Makers: Carving a Place in History"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192119/https://reste.co.uk/blogs/journal-1/carving-a-place-in-history |date=2022-01-06 }}, Reste Journal. Retrieved 11/27/21</ref> ====Ní ilè United Kingdom==== Sheffield je ilé fún àwọn Alùmọ́gàjí àkókó tí wọ́n ṣe fún títà òpò yanturu ní ọdún 1761. Ní ìgbà tí yíò fi di ọ̀rúndún kọkàndínlógún, ìfojúdá bí ọgọ́ta ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí ní o ti wà ní Sheffield. Ṣùgbọ́n, láti àwọn ọdún 1980s, tí ìfẹ́ àwọn olùrà tí sí sí àwọn ǹkan ti kò wọ́n púpò, tí Ìgbòòrò sì tún tí dé bá oko-òwò kárí-ayé, tí àwọn Olùpèsè èrò Alùmọ́gàjí ní abélé tí bèrè sí kó igbá ọjà wọlé. Ní ìgbà tí yíò fi di ọdún 2021, ilé iṣẹ́ ìpèsè Alùmọ́gàjí méjì ni ó sékù ní Sheffield.<ref>[https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ Scissor-Making: Red List of Endangered Crafts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ |date=2022-01-06 }}, British Heritage Crafts Association. Retrieved 11/27/21</ref> Àwọn ilé iṣẹ́ Alùmọ́gàjí òún ni William Whiteley, tí wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 1760,<ref>[https://www.whiteley.co.uk/heritage/ William Whiteley: Heritage.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192120/https://www.whiteley.co.uk/heritage/ |date=2022-01-06 }} Retrieved 12/04/21</ref> àti [[:en:Ernest_Wright_(scissors_maker)|Ernest Wright]], tí wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 1902. Àwọn ilé-iṣẹ́ méjèèjì òun ni wón ti yí òun ti wọn pèsè padà sí àwọn ǹkan ìwúlò mìíràn.<ref>Floyd, Charlie (2021-04-04) [https://www.businessinsider.com/why-traditional-sheffield-scissors-scissors-are-so-expensive-2020-4 "Why Ernest Wright Scissors are so expensive"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107035320/https://www.businessinsider.com/why-traditional-sheffield-scissors-scissors-are-so-expensive-2020-4 |date=2022-01-07 }}. Business Insider. Retrieved 11/27/21</ref> ni àárín àwọn ilé iṣẹ́ méjèèjì yí, ìwòye ni pé ó kéré jù, àwọn oníṣẹ́ mẹ́wàá tí wọ́n kó nípa títò papò àwọn Alùmọ́gàjí Sheffield òun ni wón gbà si ìṣẹ́.<ref>[https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ Scissor-Making: Red List of Endangered Crafts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192118/https://heritagecrafts.org.uk/scissor-making/ |date=2022-01-06 }}, British Heritage Crafts Association. Retrieved 11/27/21</ref> ni Ọdún 2020, Ernest Wright ni wọn fi àmì ẹ̀yẹ alákòólé Endangered Crafts dá ní ọlá láti ọwọ́o àjọ British Heritage Crafts Association.<ref>Carpenter, Daniel (2020-10-08), [https://heritagecrafts.org.uk/winners-of-the-2020-heritage-crafts-awards/ "Winners of the 2020 Heritage Crafts Awards"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220106192121/https://heritagecrafts.org.uk/winners-of-the-2020-heritage-crafts-awards/ |date=2022-01-06 }}. Retrieved 11/27/21</ref> ==Alùmọ́gàjí olọ́wọ́-ọ̀tún àti olọ́wọ́-òsì== [[File:RH-LH sidebents.jpg|thumb|Left-handed (left) and right-handed (right) sidebent scissors]] Irúfẹ́ Ẹ̀yà méjì Alùmọ́gàjí tí olówó òsì ni ó wà. Ọ̀pọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí olówó òsì ni wọn ń sábà máa ń pè ní Alùmọ́gàjí alábọ̀-ọwọ́-òsì ("semi"-left-handed scissors) látàrí bí èyàn ṣe le fi èyìn òdì ọwọ́ mú wọn. Bí ẹnu Alùmọ́gàjí olówó ọ̀tún ṣe ń sí, be nani tí olówó òsì ṣe ń sí. Ìyàtò kékeré àárín wọn ní o níse pẹ̀lú bi ẹnu abẹ gígé nkan wọn ṣe wà ní ìbámu pẹ̀lú ẹnu ihò ọwọ́ tí wọ́n ń fi dì wọ́n mú. <ref>"What's the Difference Between Right- and Left-Handed Scissors?" Kim Griffin, Griffin Occupational Therapy Blog. https://www.griffinot.com/difference-left-handed-scissors/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211127161351/https://www.griffinot.com/difference-left-handed-scissors/ |date=2021-11-27 }}, retrieved 11/27/21</ref> ènìyàn tí ó jẹ́ olówó òsì tí ó ti ń lọ Alùmọ́gàjí alábọ̀-ọwọ́-òsì le ni ìṣòro tí ó bá fẹ́ lọ Alùmọ́gàjí tí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì ni ìbẹ̀rẹ̀.<ref>"Do You Know – Left-Handed Scissors" Olive Branch Educators, https://www.obeducators.com/reflections/do-you-know-left-handed-scissors {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211127161352/https://www.obeducators.com/reflections/do-you-know-left-handed-scissors |date=2021-11-27 }}, retrieved 11/27/21</ref> Irúfẹ́ àwọn Alùmọ́gàjí kan ní wón ń rà lábé orúkọ Alùmọ́gàjí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì ([[:en:Ambidextrous|ambidextrous]]). Àwọn eléyi ni ọwọ́ gboro lèyí tí kò jẹ ki ìyàtò wá ní àárín àtànpàkò ọwọ́ àti àwọn ìka ìyókù, pẹ̀lú àfikún irinṣẹ́ ìyípọ̀ ààrin tí ó ní agbára. Àmọ́, ọ̀pọ̀ àwọn Alùmọ́gàjí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì "ambidextrous" òun na si tún ní wón jẹ́ ti olówó-ọ̀tún látàrí abẹ ọwọ́ òkè ni yio wà ní owó ọ̀tún bí ènìyàn bá fi ọwọ́ ọ̀tún dìímú. Bótilèjépé Alùmọ́gàjí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì ní wón pèé, bí ẹni tí ń bá lọ ọwọ́ òsì bá lòó, ọwọ́ abẹ yí ọ di lójú láti rínà rí òun ti oun gé dáadáa. Alùmọ́gàjí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì òun ni yio sé ṣe bí wọ́n bá le ṣe ẹnu abẹ ni olójú méjì tí ọwọ́ kan sì ṣe yípo ní olóbìrí (360 [[:en:Degree_(angle)|degrees]]) lèyí tí yíò je ki ọwọ́ tí wọ́n yí seyin di ojú ìgé nkan tuntun. Eléyi ni Ìwé-èdídí ọjà fún Alùmọ́gàjí adánidá fún ọwọ́ méjèèjì: {{US patent|3978584}}. ==Àwọn àkànṣe Alùmọ́gàjí kékeré àti títóbi == Àwọn àkànṣe Alùmọ́gàjí ní àwọn wọ̀nyí: === Fún iṣẹ́ ọkọ, ọ̀gbìn àti ìtọ́jú ẹran ọ̀sìn === {| class="wikitable" |- ! Type ! Image ! Description/purpose |- | [[Hedge trimmer]]s | [[File:Taille haie.jpg|150x150px]] | fún gígé ọgbà koríko [[hedge (barrier)|hedges]] |- | [[Grass shears]] | [[File:Gardena-Grasschere klassisch.jpg|150px]] | fún gígé koríko |- | [[Averruncator]]s | [[File:Averruncator.png|150x150px]] | fún gígé àwọn ẹka igi gíga |- | [[Pruning shears]] or secateurs | [[File:Secateur ouvert.jpg|150px]] | fún gígé àwọn ẹka igi kékeré |- | [[Loppers]] | [[File:Astschere.jpg|150x150px]] | fún gígé àwọn ẹka igi títóbi |- | [[Sheep shearing#Blade shears|Blade shears]] | [[File:BladeShears.jpg|150px]] | fún gígé irun ara ẹranko bí àgùntàn |} ===Fún oúnjẹ àti ìpèsè ògùn=== {| class="wikitable" |- ! Type ! Image ! Description/purpose |- | Kitchen scissors or kitchen shears | [[File:Kitchen scissors.jpg|150px]] | for food preparation and other purposes |-e | Poultry shears | [[File:Gefligelschéier.jpg|150px]] | to cut [[poultry]] |- | [[Cigar cutter]] | [[File:Cigar cutter.JPG|150px]] | specialized scissors with concave blade edges to cut cigars |} ===Fún ìtọ́jú ara === {| class="wikitable" |- ! Type ! Image ! Description/purpose |- | [[Hair-cutting shears]] | [[File:Hair Cutting Scissors.jpg|150px]] | for trimming hair |- | Thinning shears | [[File:Modellierschere.jpg|150px]] | for thinning thick hair to avoid a bushy look |- | [[Hair clipper]]s | [[File:Manual hair clippers.JPG|150px]] | used by [[barber]]s, [[hairdresser]]s, and [[Dog grooming|pet groomers]] for cutting hair |- | Nail scissors | [[File:Nagelschere.jpg|150px]] | for cutting [[Nail (anatomy)|nails]] |- | Nose scissors | [[File:Nose scissors.jpg|150px]] | small scissors for [[nostril]] and ear hair |} ===Fún iṣẹ́ irin === {| class="wikitable" |- ! Type ! Image ! Description/purpose |- | [[Snips#Tinner snips|Tinner snips]] | [[File:Tin snips.jpg|150px]] | for cutting through [[tin]] |- | [[Snips#Compound-action snips|Compound-action snips]] | [[File:Cortachapa.png|150px]] | for cutting through [[aluminium]] and [[stainless steel]] |- | Pipe and duct snips | |for cutting through [[Exhaust system|stove pipe]] and ducting |- | [[Hydraulic rescue tools|Hydraulic cutters]] | [[File:Extrication cutter 1.jpg|150px]] | for cutting heavy sheet metal, often in [[traffic collisions]]. Sometimes referred to by the [[genericized trademark]] "Jaws of Life". |- | [[Shear (sheet metal)#Throatless shear|Throatless shear]] | [[File:ThroatlessShear.jpg|150x150px]] | for cutting complex shapes in sheet metal |} ===Fún iṣẹ́ Ètò ìlera ara === {| class="wikitable" |- ! Type ! Image ! Description/purpose |- | [[Trauma shears]], or "tuff cuts" | [[File:Aa_trauma_shears.jpg|150px]] | for use in emergency medical response and rescue to cut off clothing |- | Dissection scissors | | for cutting flesh in [[dissection]]{{Citation needed|date=May 2025}} |- | [[Surgical scissors]] | [[File:Mayo scissors 02.jpg|150px]] | for cutting flesh in [[surgery]]<ref name="FullerFuller2012">{{cite book |last=Fuller |first=Joanna Kotcher |url=https://books.google.com/books?id=DBU662BLit0C&pg=PA234 |title=Surgical Technology: Principles and Practice |last2=Fuller |first2=Joanna Ruth |publisher=Elsevier Health Sciences |year=2012 |isbn=978-1-4557-2506-9 |page=234}}</ref> |- | [[Suture scissors]] | [[File:Suture scissors on gray.png|150px]] | for cutting [[Surgical suture|sutures]], the hook lifts the suture |- | [[Iris scissors]] | | for [[ophthalmic surgery]]{{Citation needed|date=May 2025}} |- | [[Metzenbaum scissors]] | [[File:Metzenbaum scissors.jpg|150px]] | for delicate surgery{{Citation needed|date=May 2025}} |- | [[Tenotomy scissors]] | [[File:Tenotomy scissors.jpg|150px]] | for delicate surgery<ref>{{cite journal |last1=Bilsky |first1=Mark H. |last2=Vitaz |first2= Todd W.|year=2002|title=Surgical treatment of superior sulcus tumors with spinal and brachial plexus involvement|journal=[[Journal of Neurosurgery]]|volume=97|issue=3|pages=301–309|doi=10.3171/spi.2002.97.3.0301|pmid=12408383 }}</ref> |- | [[Mayo scissors]] | [[File:Mayo surgical scissors.jpg|150px]] | often for cutting [[fascia]]{{Citation needed|date=May 2025}} |- | [[Bandage scissors]] | [[File:Bandage Scissors.JPG|150px]] | for cutting bandages<ref>{{Cite journal|last=Burnham|first=Preston J.|date=1958-10-11|title=New bandage scissors|journal=[[Journal of the American Medical Association]]|volume=168|issue=6|pages=760|doi=10.1001/jama.1958.63000060001011|pmid=13575196}}</ref> |} ===Fún ayẹyẹ === {| class="wikitable" |- ! Type ! Image ! Description/purpose |- | Ceremonial scissors | [[File:Joshua Kent, with the help of Col. Jay Silveria cut the ribbon and Carlos Mencia Kid Rock and Jessie James cut the ribbon to open new fitness stations at RAF Lakenheath.jpg|150px]] | giant scissors used for ceremonial [[Ribbon-cutting ceremony|ribbon-cutting events]]{{Citation needed|date=May 2025}} |} ===Fún iṣẹ́ aṣọ gígé === {| class="wikitable" |- ! Type ! Image ! Description/purpose |- | Crafting scissors | [[File:Paper trimmers.jpg|150px]] | for cutting materials for [[Craft|crafts]]{{Citation needed|date=May 2025}} |- | [[Buttonhole]] scissors | [[File:Forbici da occhielli.jpg|80px]] | for opening buttonholes{{Citation needed|date=May 2025}} |- | [[Dressmaker's shears]] | [[File:Tailors shears LH.jpg|150px]] | for cutting fabric for [[Dressmaker|dressmaking]]{{Citation needed|date=May 2025}} |- | [[Embroidery scissors]] | [[File:Embroidery scissors2022.jpg|100px]] | for cutting fabric for [[embroidery]]{{Citation needed|date=May 2025}} |- | [[Pinking shears]] | [[File:Zackenschere.jpg|150px]] | for cutting cloth leaving a sawtooth edge{{Citation needed|date=May 2025}} |- | [[Tailor]]'s scissors | [[File:Schere 18-19 Jh.jpg|150px]] | for cutting through heavy-duty materials such as leather or multiple layers of fabric{{Citation needed|date=May 2025}} |} === Fún ẹ̀kọ́ àwọn ọmọ ilé ẹ̀kọ́ === {{anchor|Safety scissors}} {| class="wikitable" |- ! Type ! Image ! Description/purpose |- | Safety scissors | [[File:Safety scissors blue.jpg|150x150px]] | fún àwọn ọmọ kékeré láti mó nípa bí wọn ń ṣe n lọ Alùmọ́gàjí; irúfé àwọn Alùmọ́gàjí fún ẹ̀kọ́ bayi ni ẹnu wọn ń má kú lójúnà áti dínwó ìjàmbá kù fún ọwọ́ àwọn ọmọ ọwọ́ |} g70g70tgk8lfdjfv5uqp2uphum3oc58 Owó Ẹ̀jẹ̀ (fíìmù ọdún 1997) 0 84645 637511 2026-09-19T12:11:42Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1358329128|Blood Money (1997 film)]]" 637511 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|italic_title=Yes|name=Blood Money|image=Blood Money 1997 poster.jpg|caption=|director=[[Chico Ejiro]]|producer=Ojiofor Ezeanyaeche|writer=|distributor=|released={{Film date|1997| | |Part 1|1998| | |Part 2|df=y}}|runtime=|country=Nigeria|language=English}}   '''''Owo Ẹjẹ: Awọn ọkunrin Vulture''''', ti a tun mọ si '''''Owo Ẹjẹ''''', jẹ fiimu 1997 Nigerian occult film directory nipasẹ Chico Ejiro ati [[Kanayo O. Kanayo]], [[Zack Orji]], [[Francis Agu]], [[Steve Eboh]], Francis Duru, [[Sam Dede]], ati [[Ejike Asiegbu]] . == Ìtàn ìtàn náà == Lẹ́yìn tí wọ́n ti tan Mike jẹ, ó tún pàdé ọ̀rẹ́ rẹ̀ àtijọ́ ní ilé-ìwé, Collins, ẹni tí ó ti di ọlọ́rọ̀ nípasẹ̀ iṣẹ́ ìtajà ẹ̀yà ara ènìyàn. Collins yí Mike lọ́kàn padà láti dara pọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ àṣírí kan tí wọ́n ń pè ní "Vultures"; ẹgbẹ́ yìí wà lábẹ́ àkóso ẹ̀mí kan tí wọ́n ń pè ní "Great Vulture," ẹni tí ó ṣèlérí "ọrọ̀ kíákíá" fún Mike. Nípa àṣẹ Great Vulture, Mike jí ọmọdé kan gbé, wọ́n sì fi agbára láti máa ṣe owó sínú ara ọmọ náà. Láì mọ̀ pé ọmọ kan ṣoṣo tí Collins bí ni ọmọ náà, ìgbésẹ̀ jíjí ọmọ náà gbé yìí fa ìforígbárí láàrin àwọn ọkùnrin méjèèjì. Lẹ́yìn ọdún mẹ́ta, Great Vulture béèrè fún ẹbọ ẹ̀jẹ̀ lọ́wọ́ Mike; Mike sì gbìyànjú láti fa àkókò náà gùn nípa fífi aya àti ìyá rẹ̀ ṣe ẹbọ dípò ara rẹ̀. Ní apá kejì eré náà, Mike gbìyànjú láti tu ẹ̀mí ìyá rẹ̀ tí ó ń wá ẹ̀san lára ​​rẹ̀ nínú nípa gbígbà orí ènìyàn méje; àwọn ọlọ́pàá sì máa ń dá a dúró nígbà gbogbo nínú iṣẹ́ pípa ènìyàn tí ó ti bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe. == Àwọn òṣèré == * [[Zack Orji]] gẹ́gẹ́ bí Mike <ref name="third" /> * [[Kanayo O. Kanayo]] as Chief Collins <ref name="third" /> * [[Wassim A. Agha]] bi Ogbeni Farouk <ref name="third" /> * [[Francis Agu]] gẹ́gẹ́ bí SP * [[Sam Dede]] gẹ́gẹ́ bí Aṣáájú Ẹgbẹ́ Àṣà * [[Ejike Asiegbu]] gẹ́gẹ́ bí Olórí * Francis Duru gẹ́gẹ́ bí Jude * [[Adaora Ukoh]] gẹ́gẹ́ bí Miriam * [[Segun Arinze]] * [[Emeka Ani]] * Jọ́ọ̀kì onírẹ̀lẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Bodyguard * [[Amaechi Muonagor]] gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ ẹgbẹ́ òṣèlú * [[Maureen Ihua]] gẹ́gẹ́ bí Lilian * Emma Ugwueke gẹ́gẹ́ bí Chichi * Victor Affiah gẹ́gẹ́ bí Joshua * Vincent Ajaegbu gẹ́gẹ́ bí ọmọ kékeré * Mandela Ajah * Ernest Asuzu * Pat Attah * Isaac David gẹ́gẹ́ bí ọlọ́pàá * Kunle Coker * Andy Chukwu == Iṣelọpọ ati itusilẹ == Ojiofor Ezeanyache ló ṣe fíìmù náà, Chico Ejiro ló sì darí rẹ̀. Wọ́n gbé e jáde ní ọdún 1997 gẹ́gẹ́ bí ''Blood Money: The Vulture Men'' sí àṣeyọrí ìṣòwò, èyí tó mú kí ó jẹ́ “àkọ́kọ́ tó gbajúmọ̀” nínú OJ Productions, èyí tó sì mú kí Kanayo O.Kanayo àti Zack Orji di olókìkí ní gbogbo àgbáyé. <ref>{{Cite book|author=Jonathan Haynes|title=Nollywood: The Creation of Nigerian Film Genres|url=https://books.google.com/books?id=er3VDAAAQBAJ|year=2016|publisher=University of Chicago Press|isbn=9780226388007|pages=172–173}}</ref> == Àkókò ìgbalejò == Nígbà tí John C. McCall ń kọ̀wé fún ''Africa Today'', ó ṣàpèjúwe ''Blood Money'' gẹ́gẹ́ bí “ìtàn ìwà rere tí ó ní ìtumọ̀ tó dá lórí ìṣẹ̀lẹ̀ ìsìn tí ọ̀pọ̀ àwọn ọmọ Nàìjíríà mọ̀ dáadáa” (ti “àwọn ẹgbẹ́ òkùnkùn owó” àti “oògùn owó” tàbí ''“ogwu ego'' ”) àti “ìmúdàgba àwọn kókó àṣà àti ìmọ̀ tó wúlò” bíi bí ''The Godfather'' yóò ṣe jẹ́ ìfihàn tó wúlò sí ìwà ọ̀daràn tí a ṣètò ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. <ref>{{Cite journal|title=Madness, Money, and Movies: Watching a Nigerian Popular Video with the Guidance of a Native Doctor|author1=McCall|year=2002|page=84|publisher=[[Indiana University Press]]}}</ref> Saheed Aderinto àti Paul Osifodunrin jiyàn nínú ''ìwé The Third Wave of Historical Scholarship on Nigeria'' (2013) pé àwòrán inú ìwé ''Blood Money'' “kì í ṣe ìtàn àròsọ lásán, ṣùgbọ́n ìṣeré ti ìjẹgàba oníṣòwò orílẹ̀-èdè náà (ní tòótọ́ ayé)”. <ref name="third">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=FscwBwAAQBAJ|page=346|title=The Third Wave of Historical Scholarship on Nigeria: Essays in Honor of Ayodeji Olukoju|author1=Saheed Aderinto|author2=Paul Osifodunrin|publisher=Cambridge Scholars Publishing|year=2013|isbn=9781443847124}}</ref> == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} fw7gw7aoatws2i3igwri9meu563u5kc Glamour Girls (fíìmù ọdún 1994) 0 84646 637512 2026-09-19T12:14:07Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1364298426|Glamour Girls (1994 film)]]" 637512 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Glamour Girls|image=|director=Chika Onukwufor.|writer=Kenneth Nnebue|producer=Kenneth Nnebue|starring=[[Liz Benson]] <br> [[Ngozi Ezeonu]] <br> [[Eucharia Anunobi|Eucharia Anuobi]] <br> Pat Attah <br> Ernest Obi <br> [[Zack Orji]] <br> [[Dolly Unachukwu]]|released={{Film date|1994|||Part 1|1996|||Part 2}}|country=[[Nigeria]]|language=[[English language|English]]}}   '''Glamour Girls''' jẹ́ fíìmù [[Nollywood]] tó ní apá méjì nípa àwọn obìnrin aláìlọ́kọ tí wọ́n ń bẹ̀rẹ̀ òmìnira wọn láàárín àwùjọ àwọn baba ńlá ní Nàìjíríà nípa lílo àwọn ọmọ ogun . <ref>{{Cite web|archivedate=10 November 2021}}</ref> <ref>{{Citation|title=Glamour Girls}}</ref> Fíìmù náà gbajúmọ̀ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ó sì kópa nínú àwọn òṣèré bíi [[Liz Benson]], [[Ngozi Ezeonu|Ngozi Ikpelue]], [[Eucharia Anunobi]], Pat Attah, Ernest Obi, [[Zack Orji]], àti àwọn mìíràn. == Ìtàn ìtàn náà == Nitori ainitẹlọrun pẹlu awọn aṣeyọri rẹ ti ko pọ to ati ailagbara lati ni ibasepọ to duro ṣinṣin pẹlu awọn ọkunrin ti o yẹ fun igbeyawo, Sandra (Jennifer Okere)—obinrin ti n ta ara rẹ fun owo ti ko si ni owo lọwọ—kọ lati lọ si Eko lẹyin ti ọrẹ rẹ to sunmọ ọ, Doris (Gloria Anozie), fun un ni ileri lati ran an lọwọ lati gbe igbesi aye ti o ga julọ gẹgẹbi 'senior girl'. Pẹlu iranlọwọ Doris ati ọrẹ wọn miiran, Thelma (Ngozi Ikpelue), Sandra pade ọkunrin ọlọrọ kan ti a n pe ni Esiri (Peter Bunor); Esiri yara dabaa igbeyawo fun un o si fun un ni iṣẹ ni banki rẹ. Sibẹsibẹ, ipo tuntun yii wa ninu ewu nigbati Dennis (Pat Attah)—ọdọmọkunrin ti ko tii ri iṣẹ ti o si kere ju Sandra lọ ni ọjọ-ori—bẹrẹ si ni nifẹ si i. Sandra wa ni ipo ti o nira lati yan laarin awọn ọkunrin mejeeji, ṣugbọn nikẹhin o yan Dennis; eyi binu Esiri gidigidi, o si bura pe oun yoo ba igbesi aye Sandra jẹ. Doris, ti o ti ba ọrẹ rẹ yii ja tẹlẹ, fọwọsi ipinnu Sandra yii. Jane ( [[Liz Benson]] ), ọmọbìnrin àgbà mìíràn ní ìlú Eko tó lọ sí ilé ìwé pẹ̀lú Doris àti Thelma, ti ṣètò láti fẹ́ Desmond ( [[Sola Fosudo]] ), oníṣòwò ọlọ́rọ̀ kan tó dúró ṣinṣin sí ìyàwó rẹ̀ láìka ìkìlọ̀ tí ìyá ọkọ rẹ̀ tó ń ṣe àgbèrè ṣe sí, tó sì ṣí àwọn kúlẹ̀kúlẹ̀ ìwà àìdáa nípa ìwà àìdáa Jane. Lẹ́yìn tí Desmond ti jàmbá ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ kan tí ó sọ ọ́ di aláìlera, Jane wọ ojú Alex (Raymond Johnson) tí ó ń fẹ́ ààrẹ, tí ó sì rọ̀ ọ́ láti fi Desmond sílẹ̀ fún ara rẹ̀. Kò pẹ́ tó fi rí i pé ìfẹ́ ọkàn olólùfẹ́ rẹ̀ tuntun láti ṣàkóso ipò ààrẹ jẹ́ ẹ̀tàn láti fi tàn án jẹ lẹ́yìn tí ó kọ Desmond sílẹ̀ tí ó ṣì ń gbádùn ní ilé ìwòsàn. Jane kábàámọ̀ pé òun pàdé Alex, ó sì gbèrò láti gbẹ̀san. Ní fífọwọ́ sí ''Pretty Woman'', aṣẹ́wó onípò gíga Helen (Barbara Odoh) gbà láti lo ọ̀sẹ̀ kan pẹ̀lú oníṣòwò kọ̀mpútà kan (JT Tom West) lẹ́yìn tí ó gbà á síṣẹ́ fún alẹ́ náà, tí ẹwà àti ìbílẹ̀ rẹ̀ sì yà á lẹ́nu. Kí wọ́n tó pàdé, ó ti wọ inú iṣẹ́ aṣẹ́wó gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà láti fi ra ìfẹ́ ọrọ̀, ó fi ẹ̀sùn kan àwọn ọkùnrin aláìmọwọ́mẹsẹ̀ pé wọ́n kọ̀ láti san owó iṣẹ́ rẹ̀, ó fi àwọn àwòrán ẹ̀gàn bo àwọn oníbàárà déédéé Esiri, ó sì fẹ́rẹ̀ẹ́ sùn pẹ̀lú àbúrò rẹ̀ ọkùnrin ( Keppy Ekpenyoung-Bassey ). === Apá Kejì - ''Àwọn Ọmọbìnrin Glamour: Ìsopọ̀ Ítálì'' === Apá kejì fíìmù náà— ''Glamour Girls: The Italian Connection'' —ó dá lórí iṣẹ́ aṣẹ́wó. Lẹ́yìn náà, Thelma ti ṣe ìgbéyàwó, ó sì ti kó lọ sí òkèèrè, ṣùgbọ́n Sandra rí ara rẹ̀ nínú ìṣòro ńlá lẹ́yìn tí Esiri dá ìgbéyàwó wọn dúró. Ó tún lọ bá Doris, ẹni tí ó ti di olùtajà tí ń ta àwọn ọmọbìnrin kékeré tí wọ́n ń lò bí òṣìṣẹ́ ìbálòpọ̀ ní Ítálì báyìí. Sandra rìnrìn àjò lọ síbẹ̀ níbi tí ó ti ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí aṣẹ́wó, pẹ̀lú ìbànújẹ́ láti rí i pé ọ̀gá rẹ̀ tuntun Maureen (Dolly Unachukwu) ń gba owó iṣẹ́ rẹ̀. Maureen jẹ́ oníwà ìkà tí ó ti tan àwọn ìdílé ní Nàìjíríà láti rán àwọn ọmọbìnrin wọn lọ sí òkèèrè fún ìgbésí ayé tó dára jù nígbà tí wọ́n ń fipá mú wọn ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí aṣẹ́wó tàbí kí wọ́n dojúkọ àwọn àbájáde búburú. == Àwọn òṣèré == * [[Liz Benson]] - Jane * Jennifer Okere - Sandra * Gloria Anozie - Doris * [[Ngozi Ezeonu]] ''(Kirẹditi bi Ngozi Ikpelue) -'' Thelma * Barbara Odoh - Helen * Raymond Johnson - Alex * [[Zack Orji]] ''(A gba orúkọ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Zachee Orji)'' - Fred * [[Eucharia Anunobi]] - Anita * Tina Amuziam - Jessica * [[Clarion Chukwura]] ''(tí a mọ̀ sí Clarion Abiola)'' - Vera * [[Dolly Unachukwu]] - Maureen * Remi Abiola - Ọmọbìnrin Àpèjẹ * Kingsley Ahizu - Juda * Emmanuel France - Dókítà Àbínibí * Uduak Johnson - Cecil * Thelma Nwosu - Laura * Jide Olajuwon - Alhaji * Voltron Tony - Bruce == Àkókò ìgbalejò == Nígbà tí Jonathan Haynes <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=er3VDAAAQBAJ&q=glamour+girls+jonathan+haynes&pg=PA59|title=Nollywood: The Creation of Nigerian Film Genres|author1=Haynes|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-38800-7}}</ref> ń sọ̀rọ̀ nípa fíìmù náà, ó sọ pé: “... àwọn ọgbọ́n ìhùmọ̀ [Nnebue] tí ó jẹ́ ti àgbékalẹ̀ gba ààyè láti ṣe ìwádìí lórí ààyè àwùjọ tí ó gbòòrò. “Àwọn Ọmọbìnrin Glamour” (tàbí “àwọn ọmọbìnrin àgbà”) jẹ́ àwọn obìnrin onímọ̀ṣẹ́ tí wọ́n ń gbé níta ìṣàkóso baba ńlá—àwọn ènìyàn tí ó jẹ́ ẹlẹ́gbin nínú ìrònú àwùjọ Nàìjíríà, tí a so mọ́ iṣẹ́ aṣẹ́wó àti ewu.” == Ìṣẹ̀dá == [[Kenneth Nnebue]], <ref>{{Cite book|url=https://www.universitypressscholarship.com/view/10.7208/chicago/9780226388007.001.0001/upso-9780226387819-chapter-003|title=Nnebue's Glamour Girls: Scandalous Women|last=Haynes|first=Jonathan|date=4 October 2016|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-38800-7|language=en-US|doi=10.7208/chicago/9780226388007.001.0001}}</ref> ló ṣe fíìmù náà, Chika Onukwufor ló sì darí rẹ̀. == Àtúnṣe == ''Glamour Girls'' yóò fún ''Glamour Boys, tí a pè ní Glamour Boys'', tí Jeta Amata darí rẹ̀, tí a sì tú jáde ní ọdún 1996, ní ìṣírí, èyí tí kò gba àmì ìdánimọ̀ púpọ̀. <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/jeta-amata-5-things-you-probably-didnt-know-about-filmmaker/4zt3ych|title=5 Things You Probably Didn't Know About Filmmaker|archivedate=6 July 2022}}</ref> Ní ọjọ́ kejìlá oṣù Kejìlá ọdún 2019, wọ́n kéde pé olùdarí eré fíìmù Charles Okpaleke <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/charles-okpaleke-plots-a-sequel-to-1994-classic-glamour-girls/gxxwn9d|title=Film producer, Charles Okpaleke plots a sequel to 1994 classic, 'Glamour Girls'}}</ref> <ref>{{Cite web|archivedate=16 April 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|archivedate=14 January 2020}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/glamour-girls-a-remake-of-this-1994-nollywood-blockbuster-is-in-the-works/f35rv6f|title='Glamour Girls': A remake of this 1994 Nollywood blockbuster is in the works}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/368019-remake-of-1994-nollywood-classic-glamour-girls-underway.html|title=Remake of 1994 Nollywood classic 'Glamour Girls' underway|author1=Augoye}}</ref> ti gba àwọn ẹ̀tọ́ àdáàkọ ti blockbuster ọdún 1994 fún àtúnṣe òde òní kan <ref>{{Cite news|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/12/21/the-remake-of-glamour-girls/|title=The Remake of Glamour Girls}}</ref> lábẹ́ ilé iṣẹ́ ìṣelọ́pọ́ rẹ̀, Play Network Africa. Wọ́n gbé fíìmù náà jáde nípasẹ̀ Netflix ní oṣù kẹfà ọdún 2022, èyí sì mú kí àwọn àtúnyẹ̀wò búburú dé bá wọn. == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} cydcxm4bs6hok2be7i0ixvm703t0ert 637611 637512 2026-09-20T03:02:09Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637611 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Glamour Girls|image=|director=Chika Onukwufor.|writer=Kenneth Nnebue|producer=Kenneth Nnebue|starring=[[Liz Benson]] <br> [[Ngozi Ezeonu]] <br> [[Eucharia Anunobi|Eucharia Anuobi]] <br> Pat Attah <br> Ernest Obi <br> [[Zack Orji]] <br> [[Dolly Unachukwu]]|released={{Film date|1994|||Part 1|1996|||Part 2}}|country=[[Nigeria]]|language=[[English language|English]]}}   '''Glamour Girls''' jẹ́ fíìmù [[Nollywood]] tó ní apá méjì nípa àwọn obìnrin aláìlọ́kọ tí wọ́n ń bẹ̀rẹ̀ òmìnira wọn láàárín àwùjọ àwọn baba ńlá ní Nàìjíríà nípa lílo àwọn ọmọ ogun . <ref>{{Cite web|archivedate=10 November 2021}}</ref> <ref>{{Citation|title=Glamour Girls}}</ref> Fíìmù náà gbajúmọ̀ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ó sì kópa nínú àwọn òṣèré bíi [[Liz Benson]], [[Ngozi Ezeonu|Ngozi Ikpelue]], [[Eucharia Anunobi]], Pat Attah, Ernest Obi, [[Zack Orji]], àti àwọn mìíràn. == Ìtàn ìtàn náà == Nitori ainitẹlọrun pẹlu awọn aṣeyọri rẹ ti ko pọ to ati ailagbara lati ni ibasepọ to duro ṣinṣin pẹlu awọn ọkunrin ti o yẹ fun igbeyawo, Sandra (Jennifer Okere)—obinrin ti n ta ara rẹ fun owo ti ko si ni owo lọwọ—kọ lati lọ si Eko lẹyin ti ọrẹ rẹ to sunmọ ọ, Doris (Gloria Anozie), fun un ni ileri lati ran an lọwọ lati gbe igbesi aye ti o ga julọ gẹgẹbi 'senior girl'. Pẹlu iranlọwọ Doris ati ọrẹ wọn miiran, Thelma (Ngozi Ikpelue), Sandra pade ọkunrin ọlọrọ kan ti a n pe ni Esiri (Peter Bunor); Esiri yara dabaa igbeyawo fun un o si fun un ni iṣẹ ni banki rẹ. Sibẹsibẹ, ipo tuntun yii wa ninu ewu nigbati Dennis (Pat Attah)—ọdọmọkunrin ti ko tii ri iṣẹ ti o si kere ju Sandra lọ ni ọjọ-ori—bẹrẹ si ni nifẹ si i. Sandra wa ni ipo ti o nira lati yan laarin awọn ọkunrin mejeeji, ṣugbọn nikẹhin o yan Dennis; eyi binu Esiri gidigidi, o si bura pe oun yoo ba igbesi aye Sandra jẹ. Doris, ti o ti ba ọrẹ rẹ yii ja tẹlẹ, fọwọsi ipinnu Sandra yii. Jane ( [[Liz Benson]] ), ọmọbìnrin àgbà mìíràn ní ìlú Eko tó lọ sí ilé ìwé pẹ̀lú Doris àti Thelma, ti ṣètò láti fẹ́ Desmond ( [[Sola Fosudo]] ), oníṣòwò ọlọ́rọ̀ kan tó dúró ṣinṣin sí ìyàwó rẹ̀ láìka ìkìlọ̀ tí ìyá ọkọ rẹ̀ tó ń ṣe àgbèrè ṣe sí, tó sì ṣí àwọn kúlẹ̀kúlẹ̀ ìwà àìdáa nípa ìwà àìdáa Jane. Lẹ́yìn tí Desmond ti jàmbá ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ kan tí ó sọ ọ́ di aláìlera, Jane wọ ojú Alex (Raymond Johnson) tí ó ń fẹ́ ààrẹ, tí ó sì rọ̀ ọ́ láti fi Desmond sílẹ̀ fún ara rẹ̀. Kò pẹ́ tó fi rí i pé ìfẹ́ ọkàn olólùfẹ́ rẹ̀ tuntun láti ṣàkóso ipò ààrẹ jẹ́ ẹ̀tàn láti fi tàn án jẹ lẹ́yìn tí ó kọ Desmond sílẹ̀ tí ó ṣì ń gbádùn ní ilé ìwòsàn. Jane kábàámọ̀ pé òun pàdé Alex, ó sì gbèrò láti gbẹ̀san. Ní fífọwọ́ sí ''Pretty Woman'', aṣẹ́wó onípò gíga Helen (Barbara Odoh) gbà láti lo ọ̀sẹ̀ kan pẹ̀lú oníṣòwò kọ̀mpútà kan (JT Tom West) lẹ́yìn tí ó gbà á síṣẹ́ fún alẹ́ náà, tí ẹwà àti ìbílẹ̀ rẹ̀ sì yà á lẹ́nu. Kí wọ́n tó pàdé, ó ti wọ inú iṣẹ́ aṣẹ́wó gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà láti fi ra ìfẹ́ ọrọ̀, ó fi ẹ̀sùn kan àwọn ọkùnrin aláìmọwọ́mẹsẹ̀ pé wọ́n kọ̀ láti san owó iṣẹ́ rẹ̀, ó fi àwọn àwòrán ẹ̀gàn bo àwọn oníbàárà déédéé Esiri, ó sì fẹ́rẹ̀ẹ́ sùn pẹ̀lú àbúrò rẹ̀ ọkùnrin ( Keppy Ekpenyoung-Bassey ). === Apá Kejì - ''Àwọn Ọmọbìnrin Glamour: Ìsopọ̀ Ítálì'' === Apá kejì fíìmù náà— ''Glamour Girls: The Italian Connection'' —ó dá lórí iṣẹ́ aṣẹ́wó. Lẹ́yìn náà, Thelma ti ṣe ìgbéyàwó, ó sì ti kó lọ sí òkèèrè, ṣùgbọ́n Sandra rí ara rẹ̀ nínú ìṣòro ńlá lẹ́yìn tí Esiri dá ìgbéyàwó wọn dúró. Ó tún lọ bá Doris, ẹni tí ó ti di olùtajà tí ń ta àwọn ọmọbìnrin kékeré tí wọ́n ń lò bí òṣìṣẹ́ ìbálòpọ̀ ní Ítálì báyìí. Sandra rìnrìn àjò lọ síbẹ̀ níbi tí ó ti ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí aṣẹ́wó, pẹ̀lú ìbànújẹ́ láti rí i pé ọ̀gá rẹ̀ tuntun Maureen (Dolly Unachukwu) ń gba owó iṣẹ́ rẹ̀. Maureen jẹ́ oníwà ìkà tí ó ti tan àwọn ìdílé ní Nàìjíríà láti rán àwọn ọmọbìnrin wọn lọ sí òkèèrè fún ìgbésí ayé tó dára jù nígbà tí wọ́n ń fipá mú wọn ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí aṣẹ́wó tàbí kí wọ́n dojúkọ àwọn àbájáde búburú. == Àwọn òṣèré == * [[Liz Benson]] - Jane * Jennifer Okere - Sandra * Gloria Anozie - Doris * [[Ngozi Ezeonu]] ''(Kirẹditi bi Ngozi Ikpelue) -'' Thelma * Barbara Odoh - Helen * Raymond Johnson - Alex * [[Zack Orji]] ''(A gba orúkọ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Zachee Orji)'' - Fred * [[Eucharia Anunobi]] - Anita * Tina Amuziam - Jessica * [[Clarion Chukwura]] ''(tí a mọ̀ sí Clarion Abiola)'' - Vera * [[Dolly Unachukwu]] - Maureen * Remi Abiola - Ọmọbìnrin Àpèjẹ * Kingsley Ahizu - Juda * Emmanuel France - Dókítà Àbínibí * Uduak Johnson - Cecil * Thelma Nwosu - Laura * Jide Olajuwon - Alhaji * Voltron Tony - Bruce == Àkókò ìgbalejò == Nígbà tí Jonathan Haynes <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=er3VDAAAQBAJ&q=glamour+girls+jonathan+haynes&pg=PA59|title=Nollywood: The Creation of Nigerian Film Genres|author1=Haynes|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-38800-7}}</ref> ń sọ̀rọ̀ nípa fíìmù náà, ó sọ pé: “... àwọn ọgbọ́n ìhùmọ̀ [Nnebue] tí ó jẹ́ ti àgbékalẹ̀ gba ààyè láti ṣe ìwádìí lórí ààyè àwùjọ tí ó gbòòrò. “Àwọn Ọmọbìnrin Glamour” (tàbí “àwọn ọmọbìnrin àgbà”) jẹ́ àwọn obìnrin onímọ̀ṣẹ́ tí wọ́n ń gbé níta ìṣàkóso baba ńlá—àwọn ènìyàn tí ó jẹ́ ẹlẹ́gbin nínú ìrònú àwùjọ Nàìjíríà, tí a so mọ́ iṣẹ́ aṣẹ́wó àti ewu.” == Ìṣẹ̀dá == [[Kenneth Nnebue]], <ref>{{Cite book|url=https://www.universitypressscholarship.com/view/10.7208/chicago/9780226388007.001.0001/upso-9780226387819-chapter-003|title=Nnebue's Glamour Girls: Scandalous Women|last=Haynes|first=Jonathan|date=4 October 2016|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-38800-7|language=en-US|doi=10.7208/chicago/9780226388007.001.0001}}</ref> ló ṣe fíìmù náà, Chika Onukwufor ló sì darí rẹ̀. == Àtúnṣe == ''Glamour Girls'' yóò fún ''Glamour Boys, tí a pè ní Glamour Boys'', tí Jeta Amata darí rẹ̀, tí a sì tú jáde ní ọdún 1996, ní ìṣírí, èyí tí kò gba àmì ìdánimọ̀ púpọ̀. <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/jeta-amata-5-things-you-probably-didnt-know-about-filmmaker/4zt3ych|title=5 Things You Probably Didn't Know About Filmmaker|archivedate=6 July 2022|access-date=19 September 2026|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220706002537/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/jeta-amata-5-things-you-probably-didnt-know-about-filmmaker/4zt3ych|deadurl=yes}}</ref> Ní ọjọ́ kejìlá oṣù Kejìlá ọdún 2019, wọ́n kéde pé olùdarí eré fíìmù Charles Okpaleke <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/charles-okpaleke-plots-a-sequel-to-1994-classic-glamour-girls/gxxwn9d|title=Film producer, Charles Okpaleke plots a sequel to 1994 classic, 'Glamour Girls'}}</ref> <ref>{{Cite web|archivedate=16 April 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|archivedate=14 January 2020}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/bi/lifestyle/glamour-girls-a-remake-of-this-1994-nollywood-blockbuster-is-in-the-works/f35rv6f|title='Glamour Girls': A remake of this 1994 Nollywood blockbuster is in the works}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/368019-remake-of-1994-nollywood-classic-glamour-girls-underway.html|title=Remake of 1994 Nollywood classic 'Glamour Girls' underway|author1=Augoye}}</ref> ti gba àwọn ẹ̀tọ́ àdáàkọ ti blockbuster ọdún 1994 fún àtúnṣe òde òní kan <ref>{{Cite news|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/12/21/the-remake-of-glamour-girls/|title=The Remake of Glamour Girls}}</ref> lábẹ́ ilé iṣẹ́ ìṣelọ́pọ́ rẹ̀, Play Network Africa. Wọ́n gbé fíìmù náà jáde nípasẹ̀ Netflix ní oṣù kẹfà ọdún 2022, èyí sì mú kí àwọn àtúnyẹ̀wò búburú dé bá wọn. == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} 5qv7x6ocxcbzucb5msbhdsgmoidwou6 Igodo: Ilẹ̀ Àwọn Òkú Alààyè 0 84647 637513 2026-09-19T12:16:15Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1345786792|Igodo: The Land of the Living Dead]]" 637513 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Igodo:The Land of the Living Dead |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |Andy Amenechi |- ! scope="row" class="infobox-label" |Produced by | class="infobox-data" |Don Pedro Obaseki |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 1999&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">1999</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |[[:en:Nigeria|Nigeria]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |English |} '''''Igodo: The Land of the Living Dead''''' jẹ́ fíìmù ìrìn àjò orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ọdún 1999 tí Don Pedro Obaseki ṣe, tí Andy Amenechi sì darí rẹ̀. <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/throwbackthursday-17-years-after-igodo-deserves-a-remake/38m6jxm|title=17 years after, "Igodo" deserves a remake|date=2016-11-03|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|language=en-US|access-date=2019-12-04}}</ref> == Ìtàn ìtàn náà == Fiimu naa sọ itan abule kan ti awọn ẹmi buburu ati oṣó n daamu. Ọna kanṣoṣo lati da awọn ẹmi buburu wọnyi duro ni ki awọn ọkunrin abule naa lọ si igbo buburu lati gba ida kan ti o ni agbara iyanu, lati fi ja awọn ẹmi ati agbara buburu ti o wa ninu abule naa. Igodo darapo mo ise yii sinu igbo buburu naa. Ó rìnrìn àjò lọ síbẹ̀ pẹ̀lú àwùjọ kan, ó sì padà nìkan. Àwọn ẹ̀mí àti àwọn ẹ̀dá búburú inú igbó búburú náà pa ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀, wọ́n sì lépa wọn, wọ́n sì dá wọn dúró láti rí idà àwọn agbára ìyanu. <ref>{{Citation|title=Igodo (Video 1999) - IMDb}}</ref> <ref>{{Citation|title=IGODO [THE LAND OF THE LIVING DEAD]}}</ref> == Àwọn òṣèré == Àwọn òṣèré náà ní: * [[Sam Dede]] * [[Pete Edochie]] * [[Norbert Young]] * Charles Okafor * Ọmọ-alade James Uche * Ignis Ekwe * Obi Madubugwu * [[Chidi Mokeme]] * Joe Layode == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] dbraq9o5yzkhpamo2pr2hcblsn8v4lv 637616 637513 2026-09-20T03:27:07Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637616 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Igodo:The Land of the Living Dead |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |Andy Amenechi |- ! scope="row" class="infobox-label" |Produced by | class="infobox-data" |Don Pedro Obaseki |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 1999&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">1999</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |[[:en:Nigeria|Nigeria]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |English |} '''''Igodo: The Land of the Living Dead''''' jẹ́ fíìmù ìrìn àjò orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ọdún 1999 tí Don Pedro Obaseki ṣe, tí Andy Amenechi sì darí rẹ̀. <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/throwbackthursday-17-years-after-igodo-deserves-a-remake/38m6jxm|title=17 years after, "Igodo" deserves a remake|date=2016-11-03|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|language=en-US|access-date=2019-12-04|archivedate=2019-12-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191204144647/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/throwbackthursday-17-years-after-igodo-deserves-a-remake/38m6jxm|deadurl=yes}}</ref> == Ìtàn ìtàn náà == Fiimu naa sọ itan abule kan ti awọn ẹmi buburu ati oṣó n daamu. Ọna kanṣoṣo lati da awọn ẹmi buburu wọnyi duro ni ki awọn ọkunrin abule naa lọ si igbo buburu lati gba ida kan ti o ni agbara iyanu, lati fi ja awọn ẹmi ati agbara buburu ti o wa ninu abule naa. Igodo darapo mo ise yii sinu igbo buburu naa. Ó rìnrìn àjò lọ síbẹ̀ pẹ̀lú àwùjọ kan, ó sì padà nìkan. Àwọn ẹ̀mí àti àwọn ẹ̀dá búburú inú igbó búburú náà pa ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀, wọ́n sì lépa wọn, wọ́n sì dá wọn dúró láti rí idà àwọn agbára ìyanu. <ref>{{Citation|title=Igodo (Video 1999) - IMDb}}</ref> <ref>{{Citation|title=IGODO [THE LAND OF THE LIVING DEAD]}}</ref> == Àwọn òṣèré == Àwọn òṣèré náà ní: * [[Sam Dede]] * [[Pete Edochie]] * [[Norbert Young]] * Charles Okafor * Ọmọ-alade James Uche * Ignis Ekwe * Obi Madubugwu * [[Chidi Mokeme]] * Joe Layode == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] 4qbsxqikt4diw6cplw5jwt1d7skxsxs Alẹ́ Ìdákẹ́ (fíìmù ọdún 1996) 0 84648 637514 2026-09-19T12:17:56Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1345799676|Silent Night (1996 film)]]" 637514 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Silent Night |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |[[:en:Chico_Ejiro|Chico Ejiro]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Written by | class="infobox-data" |Zeb Ejiro and Ogenejabor. |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 1996&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">1996</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |Nigeria |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |English language |} '''''Silent Night''''' jẹ fiimu iṣe iwafin ilu Naijiria ti ọdun 1996 ti Chico Ejiro ṣe oludari ati ti [[Zeb Éjiró|Zeb Ejiro]] ati Ogenejabor kọ. [[Ramsey Nouah]], [[Segun Arinze]], [[Kate Henshaw]], Alex Usifo àti [[Joke Silva]] ló kópa nínú rẹ̀. Fíìmù náà tẹ̀lé àwọn ìwà ipá tí àwọn ènìyàn láti oríṣiríṣi ipò dá sílẹ̀ láti ọwọ́ àwọn olè jíjà. <ref>{{Cite news|author1=Tayo|title=30 unforgettable Nollywood home videos you should watch|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/classics-30-unforgettable-nollywood-home-videos-you-should-watch/l554mlf}}</ref> Stanley, ẹni ti o wa lati idile ọlọrọ, darapọ mọ ẹgbẹ awọn ọlọsà nitori pe o n sunmi. Lẹhin ti wọn gba a wọle sinu ẹgbẹ Black Arrow, o kopa ninu iṣẹ ole jija kan. Nigba ti wọn kọlu ile idile rẹ lairotẹlẹ, o ni lati pa arakunrin rẹ gan-an, Vincent, nitori pe o ti mọ ọ. Ruth, arabinrin olori ẹgbẹ naa, ni ibasepọ ifẹ pẹlu Stanley, eyi si yọrisi oyun rẹ. Nikẹhin, ẹgbẹ Black Arrow pade opin wọn; wọn mu wọn, wọn si da wọn lẹbi iku nipasẹ titu wọn ni ibọn. <ref>{{Cite news|author1=Nwogu|title=5 classic must-watch Chico Ejiro films|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/5-classic-must-watch-chico-ejiro-films/s0809n6}}</ref> == Àwọn òṣèré == * Lola Adewuyi gẹ́gẹ́ bí Ufuoma Odame * Jerry Ajakaye gẹ́gẹ́ bí awakọ̀ takisí * [[Segun Arinze]] gẹ́gẹ́ bí ọfà <ref>{{Cite news|title=Sequel of Segun Arinze’s ‘Black Arrow’ underway|url=https://thenationonlineng.net/sequel-segun-arinzes-black-arrow-underway/|location=Lagos, Nigeria|accessdate=2022-07-23}}</ref> * [[Ramsey Nouah]] gẹ́gẹ́ bí Stanley * Peter Bunor gẹ́gẹ́ bí adájọ́ àgbà * Matilda Dakoru gẹ́gẹ́ bí ìyàwó ẹ̀gbọ́n rẹ̀ * Johnson Davidson gẹ́gẹ́ bí Adams * Taiwo Ebikeme gẹ́gẹ́ bí ọlọ́pàá * Emmanuel France gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ * Alex Usifo gẹ́gẹ́ bí adájọ́ àti baba Stanley * [[Joke Silva]] gẹ́gẹ́ bí ìyá Stanley àti ìyàwó adájọ́ ẹjọ́ * [[Kate Henshaw]] gẹ́gẹ́ bí Ruth <ref>{{Cite news|title=#ThrowbackThursday: Five Nigerian classic movies that would leave you nostalgic|url=https://punchng.com/throwbackthursday-five-nigerian-classic-movies-that-would-leave-you-nostalgic/|accessdate=2022-07-23}}</ref> == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] 62ksucabxe9jws8jw3gih2pf0fp0lhh 637598 637514 2026-09-20T00:59:55Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637598 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Silent Night |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |[[:en:Chico_Ejiro|Chico Ejiro]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Written by | class="infobox-data" |Zeb Ejiro and Ogenejabor. |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 1996&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">1996</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |Nigeria |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |English language |} '''''Silent Night''''' jẹ fiimu iṣe iwafin ilu Naijiria ti ọdun 1996 ti Chico Ejiro ṣe oludari ati ti [[Zeb Éjiró|Zeb Ejiro]] ati Ogenejabor kọ. [[Ramsey Nouah]], [[Segun Arinze]], [[Kate Henshaw]], Alex Usifo àti [[Joke Silva]] ló kópa nínú rẹ̀. Fíìmù náà tẹ̀lé àwọn ìwà ipá tí àwọn ènìyàn láti oríṣiríṣi ipò dá sílẹ̀ láti ọwọ́ àwọn olè jíjà. <ref>{{Cite news|author1=Tayo|title=30 unforgettable Nollywood home videos you should watch|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/classics-30-unforgettable-nollywood-home-videos-you-should-watch/l554mlf|access-date=2026-09-19|archivedate=2022-10-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221023222521/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/classics-30-unforgettable-nollywood-home-videos-you-should-watch/l554mlf|deadurl=yes}}</ref> Stanley, ẹni ti o wa lati idile ọlọrọ, darapọ mọ ẹgbẹ awọn ọlọsà nitori pe o n sunmi. Lẹhin ti wọn gba a wọle sinu ẹgbẹ Black Arrow, o kopa ninu iṣẹ ole jija kan. Nigba ti wọn kọlu ile idile rẹ lairotẹlẹ, o ni lati pa arakunrin rẹ gan-an, Vincent, nitori pe o ti mọ ọ. Ruth, arabinrin olori ẹgbẹ naa, ni ibasepọ ifẹ pẹlu Stanley, eyi si yọrisi oyun rẹ. Nikẹhin, ẹgbẹ Black Arrow pade opin wọn; wọn mu wọn, wọn si da wọn lẹbi iku nipasẹ titu wọn ni ibọn. <ref>{{Cite news|author1=Nwogu|title=5 classic must-watch Chico Ejiro films|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/5-classic-must-watch-chico-ejiro-films/s0809n6|access-date=2026-09-19|archivedate=2021-01-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210123230621/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/5-classic-must-watch-chico-ejiro-films/s0809n6|deadurl=yes}}</ref> == Àwọn òṣèré == * Lola Adewuyi gẹ́gẹ́ bí Ufuoma Odame * Jerry Ajakaye gẹ́gẹ́ bí awakọ̀ takisí * [[Segun Arinze]] gẹ́gẹ́ bí ọfà <ref>{{Cite news|title=Sequel of Segun Arinze’s ‘Black Arrow’ underway|url=https://thenationonlineng.net/sequel-segun-arinzes-black-arrow-underway/|location=Lagos, Nigeria|accessdate=2022-07-23}}</ref> * [[Ramsey Nouah]] gẹ́gẹ́ bí Stanley * Peter Bunor gẹ́gẹ́ bí adájọ́ àgbà * Matilda Dakoru gẹ́gẹ́ bí ìyàwó ẹ̀gbọ́n rẹ̀ * Johnson Davidson gẹ́gẹ́ bí Adams * Taiwo Ebikeme gẹ́gẹ́ bí ọlọ́pàá * Emmanuel France gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ * Alex Usifo gẹ́gẹ́ bí adájọ́ àti baba Stanley * [[Joke Silva]] gẹ́gẹ́ bí ìyá Stanley àti ìyàwó adájọ́ ẹjọ́ * [[Kate Henshaw]] gẹ́gẹ́ bí Ruth <ref>{{Cite news|title=#ThrowbackThursday: Five Nigerian classic movies that would leave you nostalgic|url=https://punchng.com/throwbackthursday-five-nigerian-classic-movies-that-would-leave-you-nostalgic/|accessdate=2022-07-23}}</ref> == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] pgo9uz90bgup1ldjbb62auk6nytc3n2 Àwọn àmì láti yanjú 0 84649 637515 2026-09-19T12:19:33Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1347892296|Scores to Settle]]" 637515 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Scores to Settle |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |[[:en:Chico_Ejiro|Chico Ejiro]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |[[:en:Richard_Mofe-Damijo|Richard Mofe-Damijo]], [[:en:Liz_Benson|Liz Benson]], [[:en:Omotola_Jalade_Ekeinde|Omotola Jalade]], [[:en:Teco_Benson|Teco Benson]], [[:en:Patrick_Doyle|Patrick Doyle]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 1998&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">1998</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |[[:en:Nigeria|Nigeria]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |English |} '''''Àmì tí a fẹ́ yanjú''''' ni fíìmù eré orí ìtàgé ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ọdún 1998 tí Chico Ejiro darí. Ìtàn náà tẹ̀lé opó kan tí ó dojúkọ àwọn ìṣòro ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Wọ́n gbé fíìmù náà jáde ní ọjọ́ kìíní oṣù kìíní ọdún 1998 láti ọwọ́ Great movies Ltd. <ref>{{Cite news|title=Remembering Chico Ejiro, prolific Nigerian filmmaker, who died on Christmas Day|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/502460-remembering-chico-ejiro-prolific-nigerian-filmmaker-who-died-on-christmas-day.html|accessdate=29 July 2022}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Nollywood veterans mourn Chico Ejiro – P.M. News|url=https://pmnewsnigeria.com/2020/12/25/nollywood-veterans-mourn-chico-ejiro/|location=Lagos, Nigeria|accessdate=29 July 2022}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Richard Mofe Damijo|Richard Mofe-Damijo]] <ref>{{Cite news|title=Richard Mofe-Damijo: Profile of an iconic Nollywood actor – P.M. News|url=https://pmnewsnigeria.com/2020/05/08/richard-mofe-damijo-profile-of-an-iconic-nollywood-actor/|location=Lagos, Nigeria|access-date=29 July 2022|language=en-US|newspaper=[[P.M. News]]}}</ref> <ref>{{Cite news|title=RMD, King of the Silver Screen at 60|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2021/07/10/rmd-king-of-the-silver-screen-at-60/amp/|access-date=30 July 2022|newspaper=[[This Day]]}}</ref> * [[Liz Benson]] <ref>{{Cite news|title=Liz Benson, the ever adorable Nollywood veteran: A Profile – P.M. News|url=https://pmnewsnigeria.com/2020/03/12/liz-benson-the-ever-adorable-nollywood-veteran-a-profile/|location=Lagos, Nigeria|access-date=29 July 2022|language=en-US|newspaper=[[P.M. News]]}}</ref> * [[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade]] <ref>{{Cite news|title=Day Omosexy couldn't kiss on set: Memories as she celebrates 25 years in Nollywood|url=https://www.vanguardngr.com/2020/05/day-omosexy-couldnt-kiss-on-set-memories-as-she-celebrates-25-years-in-nollywood/|location=Lagos, Nigeria|access-date=30 July 2022|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref> * Azu Ọlọrọ * Teco Benson * Patrick Doyle * Obot Etuk * Tony Muonagor * Bukky Ajayi * [[Clem Ohameze]] == Àkótán == Àwọn mọ̀lẹ́bí ọkọ Sade, tí ó jẹ́ opó, lé e àti àwọn ọmọ rẹ̀ méjèèjì jáde, ó sì ní láti tiraka láti wá ọ̀nà láti wà láàyè ní ojú pópó. <ref>{{Cite news|last=Tayo|first1=Ayomide O.|date=25 July 2018|title=30 unforgettable Nollywood home videos you should watch|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/classics-30-unforgettable-nollywood-home-videos-you-should-watch/l554mlf|accessdate=29 July 2022|journal=[[Pulse Nigeria]]}}</ref> <ref>{{Cite news|last=izuzu|first1=chibumga|date=8 October 2015|title=How well do you remember the 1998 movie 'Scores to Settle?|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/throwbackthursday-how-well-do-you-remember-the-1998-movie-scores-to-settle/0n16gbq|accessdate=29 July 2022|journal=[[Pulse Nigeria]]}}</ref> == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] etfkedly4zz1l8mbr0i0u3zmcbkr45q 637642 637515 2026-09-20T07:12:27Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637642 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Scores to Settle |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |[[:en:Chico_Ejiro|Chico Ejiro]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |[[:en:Richard_Mofe-Damijo|Richard Mofe-Damijo]], [[:en:Liz_Benson|Liz Benson]], [[:en:Omotola_Jalade_Ekeinde|Omotola Jalade]], [[:en:Teco_Benson|Teco Benson]], [[:en:Patrick_Doyle|Patrick Doyle]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 1998&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">1998</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |[[:en:Nigeria|Nigeria]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |English |} '''''Àmì tí a fẹ́ yanjú''''' ni fíìmù eré orí ìtàgé ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ọdún 1998 tí Chico Ejiro darí. Ìtàn náà tẹ̀lé opó kan tí ó dojúkọ àwọn ìṣòro ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Wọ́n gbé fíìmù náà jáde ní ọjọ́ kìíní oṣù kìíní ọdún 1998 láti ọwọ́ Great movies Ltd. <ref>{{Cite news|title=Remembering Chico Ejiro, prolific Nigerian filmmaker, who died on Christmas Day|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/502460-remembering-chico-ejiro-prolific-nigerian-filmmaker-who-died-on-christmas-day.html|accessdate=29 July 2022}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Nollywood veterans mourn Chico Ejiro – P.M. News|url=https://pmnewsnigeria.com/2020/12/25/nollywood-veterans-mourn-chico-ejiro/|location=Lagos, Nigeria|accessdate=29 July 2022}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Richard Mofe Damijo|Richard Mofe-Damijo]] <ref>{{Cite news|title=Richard Mofe-Damijo: Profile of an iconic Nollywood actor – P.M. News|url=https://pmnewsnigeria.com/2020/05/08/richard-mofe-damijo-profile-of-an-iconic-nollywood-actor/|location=Lagos, Nigeria|access-date=29 July 2022|language=en-US|newspaper=[[P.M. News]]}}</ref> <ref>{{Cite news|title=RMD, King of the Silver Screen at 60|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2021/07/10/rmd-king-of-the-silver-screen-at-60/amp/|access-date=30 July 2022|newspaper=[[This Day]]}}</ref> * [[Liz Benson]] <ref>{{Cite news|title=Liz Benson, the ever adorable Nollywood veteran: A Profile – P.M. News|url=https://pmnewsnigeria.com/2020/03/12/liz-benson-the-ever-adorable-nollywood-veteran-a-profile/|location=Lagos, Nigeria|access-date=29 July 2022|language=en-US|newspaper=[[P.M. News]]}}</ref> * [[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade]] <ref>{{Cite news|title=Day Omosexy couldn't kiss on set: Memories as she celebrates 25 years in Nollywood|url=https://www.vanguardngr.com/2020/05/day-omosexy-couldnt-kiss-on-set-memories-as-she-celebrates-25-years-in-nollywood/|location=Lagos, Nigeria|access-date=30 July 2022|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref> * Azu Ọlọrọ * Teco Benson * Patrick Doyle * Obot Etuk * Tony Muonagor * Bukky Ajayi * [[Clem Ohameze]] == Àkótán == Àwọn mọ̀lẹ́bí ọkọ Sade, tí ó jẹ́ opó, lé e àti àwọn ọmọ rẹ̀ méjèèjì jáde, ó sì ní láti tiraka láti wá ọ̀nà láti wà láàyè ní ojú pópó. <ref>{{Cite news|last=Tayo|first1=Ayomide O.|date=25 July 2018|title=30 unforgettable Nollywood home videos you should watch|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/classics-30-unforgettable-nollywood-home-videos-you-should-watch/l554mlf|accessdate=29 July 2022|journal=[[Pulse Nigeria]]|archivedate=23 October 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221023222521/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/classics-30-unforgettable-nollywood-home-videos-you-should-watch/l554mlf|deadurl=yes}}</ref> <ref>{{Cite news|last=izuzu|first1=chibumga|date=8 October 2015|title=How well do you remember the 1998 movie 'Scores to Settle?|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/throwbackthursday-how-well-do-you-remember-the-1998-movie-scores-to-settle/0n16gbq|accessdate=29 July 2022|journal=[[Pulse Nigeria]]|archivedate=3 October 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231003044232/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/throwbackthursday-how-well-do-you-remember-the-1998-movie-scores-to-settle/0n16gbq|deadurl=yes}}</ref> == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] pdf4enanaxy6wvvss7krp0472nlgw8l Ilé-ẹ̀kọ́ àtijọ́ (fíìmù ọdún 2002) 0 84650 637516 2026-09-19T12:20:31Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1347667019|Old School (2002 film)]]" 637516 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|producer=Patience Ozokwor|director=Gabriel Moses|starring=[[Patience Ozokwor]], [[Sam Loco Efe]], [[Chiwetalu Agu|Chinwetalu Agu]]|released={{Film date|2002}}|country=Nigeria|language=English}}   Fíìmù eré apanilẹ́rìn-ín ti ilẹ̀ Nàìjíríà tí Gabriel Moses darí ni '''''Old School''''' jẹ́ fíìmù eré apanilẹ́rìn-ín ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ọdún 2002 tí Amaco Investments sì ṣe àgbéjáde rẹ̀. O ni [[Patience Ozokwor]], [[Sam Loco Efe]] ati [[Chiwetalu Agu]] . <ref>{{Cite news|last=izuzu|first1=chibumga|date=2016-03-25|title=7 things every fan should know about .'Mama G'|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/patience-ozokwor-7-things-every-fan-should-know-about-mama-g/n7eb3pb|accessdate=2022-08-01|journal=[[Pulse Nigeria]]}}</ref> <ref name="TheSun">{{Cite news|last=Rapheal|date=2020-12-12|title=Ozokwor: Nollywood's Mama G|url=https://www.sunnewsonline.com/ozokwor-nollywoods-mama-g-2/|place=Lagos, Nigeria|accessdate=2022-08-01|journal=[[The Sun (Nigeria)|The Sun]]|language=en-us}}</ref> == Àkótán == Fíìmù náà dá lórí ìgbésí ayé alárinrin obìnrin kan tí a mọ̀ sí Mama G. == Àwọn òṣèré == * [[Sam Loco Efe]] * [[Chiwetalu Agu]] * Ify Afuba * [[Pete Eneh]] * Patrick Okoye * [[Emeka Eniocha (òṣèré)|Emeka Eniocha]] * Chidi Ihezie * [[Patience Ozokwor|Sùúrù Ozokwor]] <ref name="TheSun" /> <ref>{{Cite news|date=2018-02-16|title=I Have Had A Lot Of Good News From INDEPENDENT Newspapers — Ozokwor|url=https://independent.ng/i-lot-good-news-independent-newspapers-ozokwor/|location=Lagos, Nigeria|language=en-GB}}</ref> * [[Bob-Manuel Udokwu]] == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} jzc86w1w55l6rnlxntrhz5lafl4es7a Ọmọ-ọba Tyra 0 84651 637517 2026-09-19T12:22:00Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1360167729|Princess Tyra]]" 637517 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Princess Tyra |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Princess_Tyra.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Princess_Tyra.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">DVD Poster</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |[[:en:Frank_Rajah_Arase|Frank Rajah Arase]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Produced by | class="infobox-data" |Abdul Salam Mumuni |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * [[:en:Van_Vicker|Van Vicker]] * [[:en:Yvonne_Nelson|Yvonne Nelson]] * [[:en:Jackie_Aygemang|Jackie Appiah]] * [[:en:Oge_Okoye|Oge Okoye]] * Kofi Adjorlolo * Kalsoume Sinare </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Edited by | class="infobox-data" |Dapo Ola Daniels |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Production company </div> | class="infobox-data" |<div>Venus Films</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 2007&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2007</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Running time</div> | class="infobox-data" |150 min |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |Ghana |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |English |} Fíìmù eré orí ìtàgé ọmọ ilẹ̀ Ghana tí [[Frank Rajah Arase]] darí ni '''''Princess Tyra''''', ó sì kópa nínú àwọn fíìmù bíi [[Jackie Appiah|Jackie Aygemang]], [[Van Vicker]] àti [[Yvonne Nelson]] . Fíìmù náà gba ìdìbò méjìlá ó sì gba àmì-ẹ̀yẹ méjì ní [[Africa Movie Academy Awards (Àwọn Àmì-ẹ̀yẹ Akádẹ́mì Fiimu Áfíríkà)|Africa Movie Academy Awards]] ti ọdún 2008, títí kan àmì-ẹ̀yẹ fún ''Aṣọ Tó Dáa Jùlọ'' àti ''Ojú Tó Dáa Jùlọ'' . == Àwọn òṣèré == * [[Yvonne Nelson]] - Ọmọ-binrin ọba Tyra * [[Jackie Appiah]] - Ashley * [[Van Vicker]] - Prince Kay * [[Oge Okoye]] - Princess Elizabeth * Kalsoume Sinare - theo Agnes * Seli Kenedy - Serwa * Paa George - Alàgbà * [[Rama Brew]] - Ayaba * Sophia Ashama - Betty * Natalie Amma - Lisa Amma * [[Kofi Adjorlolo]] - Ọba * Roseline Ngissah - Joyce * Elezra Ofori - Ajua == Àkókò ìgbalejò == Nollywood Reinvented fún un ní ìwọ̀n mẹ́rin nínú márùn-ún, wọ́n sì parí ọ̀rọ̀ wọn ní sí sí sọ pé: "Ohunkóhun tí ẹ bá lè sọ lòdì sí fíìmù yìí, ẹ ò lè sẹ́ pé ìtàn tó dùn mọ́ni ni." == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] isgm3ivnbhcmlmw5i357frrbm275zme Òṣùpá Tí Ń Dìde 0 84652 637518 2026-09-19T12:23:11Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1346874929|Rising Moon]]" 637518 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" style="font-size: 125%; font-style: italic;" |Òṣùpá Tí Ń Dìde ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Oludari ni | class="infobox-data" | Andy Nwakalor |- class="infobox-data" ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Àwọn olùkópa | class="infobox-data" | [[Onyeka Onwenu]]<br /><br /><br /><br /> Justus Esiri<br /><br /><br /><br /> [[Emeka Nwabueze]] Akume Akume<br /><br /><br /><br /> Arthur Brooks<br /><br /><br /><br /> [[Maureen Solomon]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; white-space: normal;"> Ojo ifisile </div> | class="infobox-data" | |} '''''Rising Moon''''' jẹ́ fíìmù eré orí ìtàgé ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ọdún 2005 tí [[Andy Nwakalor]] darí, tí [[Onyeka Onwenu]] kópa nínú rẹ̀. Fíìmù náà gba àmì-ẹ̀yẹ méjìlá ó sì gba àmì-ẹ̀yẹ mẹ́fà ní [[Africa Movie Academy Awards (Àwọn Àmì-ẹ̀yẹ Akádẹ́mì Fiimu Áfíríkà)|Africa Movie Academy Awards]] ní ọdún 2006, títí kan àmì-ẹ̀yẹ fún Àwòrán Tó Dáa Jùlọ, Àwọn Ìrísí Tó Dáa Jùlọ àti Ṣíṣe Àtúnṣe Tó Dáa Jùlọ. <ref>{{Cite news|url=https://www.variety.com/article/VR1117941694.html?categoryid=1983&cs=1|title=Nigeria nabs 10 African Awards noms|date=19 April 2006|newspaper=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=20 February 2011|location=New York, USA}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.newswatchngr.com/editorial/allaccess/nigeria/10509093520.htm|title=Night of Nollywood Stars|date=9 May 2006|access-date=20 February 2011|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Newswatch (Nigeria)|Newswatch]]}}</ref> == Ìtàn ìtàn náà == Ulomma ti fẹ́ Obasi. Nítorí pé kò lè bí ọmọ fún ìgbà pípẹ́, àwọn èèyàn bẹ̀rẹ̀ sí í fi Ulomma ṣe yẹ̀yẹ́ àti ẹni ẹ̀gàn; èyí sì mú kí ẹbí náà wá aya mìíràn fún Obasi. Nínú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ wọ̀nyí nínú ẹbí, aṣáájú àwọn aláfọ̀ṣẹ́ abúlé náà kú. Láti wá ìtọ́sọ́nà nípa tẹ̀mí, Ulomma lọ bá àlùfáà Kátólíìkì kan tí í ṣe òyìnbó láti gbàdúrà fún ọmọ, ó sì ṣe ìlérí pé ọmọ náà yóò sin Jésù bí a bá dáhùn àdúrà òun. Nígbà kan náà, Obasi lọ sí ibi ìrúbọ àtọwọ́dọ́wọ́ ti abúlé náà, ó sì ṣe ìlérí pé ọmọ òun yóò sin òrìṣà yẹn bí a bá dáhùn àdúrà òun. Níkẹyìn, Ulomma lóyún, ó sì bí ọmọkùnrin kan; èyí sì fa ìforígbárí láàárín àwọn òbí náà, tí wọ́n ti ṣe ìlérí láti fi ọmọ wọn ṣe ìránṣẹ́ fún àwọn òrìṣà ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. == Àwọn òṣèré == * [[Onyeka Onwenu]] gẹ́gẹ́ bí Ulomma * Justus Esiri gẹ́gẹ́ bí Obasi * [[Emeka Nwabueze]] gẹ́gẹ́ bí Igwe * Akume Akume gẹ́gẹ́ bí Big Ifenna * Arthur Brooks gẹ́gẹ́ bí Baba Benjamin * [[Maureen Solomon]] * Mo fẹ́ràn Ezeanowi gẹ́gẹ́ bí Ugboaku * Amaka Ife gẹ́gẹ́ bí Chika * [[Emeka Ani|Prince Emeka Ani]] as Agwuturumbe * Oníyì Joseph gẹ́gẹ́ bí Obi * Nzubechi Anele gẹ́gẹ́ bí Kátíkísìtì 2 * Ezea Iloete Byron gẹ́gẹ́ bí Uche * Emeka Onah Feddy gẹ́gẹ́ bí Edochia * Enebeli Hyacinth Ijomah bi Ekekwe * Onunkwo Ikechukwu gẹ́gẹ́ bí Nwaka * Joy L. Torty gẹ́gẹ́ bí Ukamaka * Victor Ugwonu gege bi Katikisi 1 == Wo tun == * Àkójọ àwọn fíìmù Nàìjíríà ti ọdún 2005 == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] fns48ecs8yje01qtw4co5o3m79pr8ii 637650 637518 2026-09-20T07:36:35Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637650 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" style="font-size: 125%; font-style: italic;" |Òṣùpá Tí Ń Dìde ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Oludari ni | class="infobox-data" | Andy Nwakalor |- class="infobox-data" ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Àwọn olùkópa | class="infobox-data" | [[Onyeka Onwenu]]<br /><br /><br /><br /> Justus Esiri<br /><br /><br /><br /> [[Emeka Nwabueze]] Akume Akume<br /><br /><br /><br /> Arthur Brooks<br /><br /><br /><br /> [[Maureen Solomon]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; white-space: normal;"> Ojo ifisile </div> | class="infobox-data" | |} '''''Rising Moon''''' jẹ́ fíìmù eré orí ìtàgé ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ọdún 2005 tí [[Andy Nwakalor]] darí, tí [[Onyeka Onwenu]] kópa nínú rẹ̀. Fíìmù náà gba àmì-ẹ̀yẹ méjìlá ó sì gba àmì-ẹ̀yẹ mẹ́fà ní [[Africa Movie Academy Awards (Àwọn Àmì-ẹ̀yẹ Akádẹ́mì Fiimu Áfíríkà)|Africa Movie Academy Awards]] ní ọdún 2006, títí kan àmì-ẹ̀yẹ fún Àwòrán Tó Dáa Jùlọ, Àwọn Ìrísí Tó Dáa Jùlọ àti Ṣíṣe Àtúnṣe Tó Dáa Jùlọ. <ref>{{Cite news|url=https://www.variety.com/article/VR1117941694.html?categoryid=1983&cs=1|title=Nigeria nabs 10 African Awards noms|date=19 April 2006|newspaper=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=20 February 2011|location=New York, USA}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.newswatchngr.com/editorial/allaccess/nigeria/10509093520.htm|title=Night of Nollywood Stars|date=9 May 2006|access-date=20 February 2011|location=Lagos, Nigeria|newspaper=[[Newswatch (Nigeria)|Newswatch]]|archivedate=14 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110714174749/http://www.newswatchngr.com/editorial/allaccess/nigeria/10509093520.htm|deadurl=yes}}</ref> == Ìtàn ìtàn náà == Ulomma ti fẹ́ Obasi. Nítorí pé kò lè bí ọmọ fún ìgbà pípẹ́, àwọn èèyàn bẹ̀rẹ̀ sí í fi Ulomma ṣe yẹ̀yẹ́ àti ẹni ẹ̀gàn; èyí sì mú kí ẹbí náà wá aya mìíràn fún Obasi. Nínú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ wọ̀nyí nínú ẹbí, aṣáájú àwọn aláfọ̀ṣẹ́ abúlé náà kú. Láti wá ìtọ́sọ́nà nípa tẹ̀mí, Ulomma lọ bá àlùfáà Kátólíìkì kan tí í ṣe òyìnbó láti gbàdúrà fún ọmọ, ó sì ṣe ìlérí pé ọmọ náà yóò sin Jésù bí a bá dáhùn àdúrà òun. Nígbà kan náà, Obasi lọ sí ibi ìrúbọ àtọwọ́dọ́wọ́ ti abúlé náà, ó sì ṣe ìlérí pé ọmọ òun yóò sin òrìṣà yẹn bí a bá dáhùn àdúrà òun. Níkẹyìn, Ulomma lóyún, ó sì bí ọmọkùnrin kan; èyí sì fa ìforígbárí láàárín àwọn òbí náà, tí wọ́n ti ṣe ìlérí láti fi ọmọ wọn ṣe ìránṣẹ́ fún àwọn òrìṣà ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. == Àwọn òṣèré == * [[Onyeka Onwenu]] gẹ́gẹ́ bí Ulomma * Justus Esiri gẹ́gẹ́ bí Obasi * [[Emeka Nwabueze]] gẹ́gẹ́ bí Igwe * Akume Akume gẹ́gẹ́ bí Big Ifenna * Arthur Brooks gẹ́gẹ́ bí Baba Benjamin * [[Maureen Solomon]] * Mo fẹ́ràn Ezeanowi gẹ́gẹ́ bí Ugboaku * Amaka Ife gẹ́gẹ́ bí Chika * [[Emeka Ani|Prince Emeka Ani]] as Agwuturumbe * Oníyì Joseph gẹ́gẹ́ bí Obi * Nzubechi Anele gẹ́gẹ́ bí Kátíkísìtì 2 * Ezea Iloete Byron gẹ́gẹ́ bí Uche * Emeka Onah Feddy gẹ́gẹ́ bí Edochia * Enebeli Hyacinth Ijomah bi Ekekwe * Onunkwo Ikechukwu gẹ́gẹ́ bí Nwaka * Joy L. Torty gẹ́gẹ́ bí Ukamaka * Victor Ugwonu gege bi Katikisi 1 == Wo tun == * Àkójọ àwọn fíìmù Nàìjíríà ti ọdún 2005 == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] 412undx3t25bv5eqobzrs980355kwuw Ẹ̀fúnṣetan Aniwura (fíìmù) 0 84653 637519 2026-09-19T12:24:16Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1369196676|Efunsetan Aniwura (film)]]" 637519 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|producer=Funmi Holder|director=Tunde Kelani|writer=Akinwunmi Ishola|released={{Film date|2005}}|country=Nigeria|language=Yoruba}}   '''''Efunsetan Aniwura''''' jẹ fiimu itan Naijiria ti ọdun 2005 nipa akọni obinrin kan ti o wa ni [[Abẹ́òkúta|Abeokuta]] . <ref>{{Cite news|date=18 August 2019|title=Madam Efunsetan Aniwura, unforgetable Ibadan heroine|url=https://m.guardian.ng/sunday-magazine/madam-efunsetan-aniwura-unforgetable-ibadan-heroine/|place=Lagos, Nigeria|accessdate=29 July 2022|journal=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> Funmi Holder ló ṣe é, [[Tunde Kelani|Tunde Kilani]] ló darí rẹ̀, [[Akínwùmí Iṣọ̀lá|Akinwunmi Ishola]] ló sì kọ ọ́. <ref>{{Cite news|date=7 March 2018|title=Akinwumi Isola: Farewell, curator of Yoruba beauty|url=https://thenationonlineng.net/akinwumi-isola-farewell-curator-yoruba-beauty/|place=Lagos, Nigeria|accessdate=29 July 2022|journal=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|language=en-US}}</ref> <ref name=":0">{{Cite news|date=4 March 2018|title=Thespians, filmmakers others reflect on Professor Akínwùmí Ìsòlá|url=https://guardian.ng/art/thespians-filmmakers-others-reflect-on-professor-akinwumi-isola/|place=Lagos, Nigeria|accessdate=29 July 2022|journal=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite news|last=Olawoyin|first1=Oladeinde|date=17 February 2018|title=Culture Icon Akinwunmi Ishola is dead|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/artsbooks/259036-culture-icon-akinwunmi-ishola-dead.html|accessdate=29 July 2022|journal=[[Premium Times]]|language=en-GB}}</ref> == Àkọ́bẹ̀rẹ̀ == Fíìmù náà bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ kọkànlélọ́gbọ̀n oṣù kìíní ọdún 2005 ní ilé sinimá. <ref name=":0" /> <ref>{{Cite news|title=Nigerian movie Efunsetan Aniwura to be released in the cinemas from January 31st|url=https://www.legit.ng/1291917-nigerian-movie-efunsetan-aniwura-released-cinemas-january-31st.html|access-date=29 July 2022|newspaper=[[Legit.ng]]|language=en}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Epic movie, Efunsetan Aniwura, for release January|url=https://thenationonlineng.net/epic-movie-efunsetan-aniwura-for-release-january/|location=Lagos, Nigeria|access-date=29 July 2022|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|language=en-US}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Kareem Adepoju]] * [[Saheed Balogun|Balogun sọ pé]] * Deji Aderemi * Iyabo Ogunsola as [[Efunsetan Aniwura]] <ref>{{Cite news|date=2 July 2022|title=How I survived spiritual attack –Iyabo Ogunsola (Efunsetan Aniwura)|url=https://www.sunnewsonline.com/how-i-survived-spiritual-attack-iyabo-ogunsola-efunsetan-aniwura/|location=Lagos, Nigeria|access-date=29 July 2022|newspaper=[[The Sun (Nigeria)|The Sun]]|language=en-us}}</ref> * [[Kola Oyewo]] * Jinadu Ewele * Laide Adewale == Àkótán == Efunsetan Aniwura pàdánù ọmọ rẹ̀ lẹ́yìn tí ó ti sapá láti di obìnrin tí ó ṣe àṣeyọrí, gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹrú lábẹ́ àkóso rẹ̀. Èyí mú kí ó máa hùwà líle sí wọn, kò sì sí ẹni tí ó lè fara dà á nítorí àìní àánú rẹ̀. Lẹ́yìn ọ̀pọ̀ ọdún, ó pa ara rẹ̀. <ref>{{Cite news|author1=Tayo|title=The most powerful woman in the Yoruba kingdom|url=https://www.pulse.ng/gist/efunsetan-aniwura-the-most-powerful-woman-in-the-yoruba-kingdom/mkt0xke}}</ref> == Ẹ̀bùn == Wọ́n yan fíìmù náà fún Ìtàn Àgbáyé Tó Dáa Jùlọ ní Àmì Ẹ̀yẹ ABFF Jury Awards. <ref name=":1" /> == Wo tun == * [[Akínwùmí Iṣọ̀lá|Akinwunmi isola]] * [[Efunsetan Aniwura|Ẹ̀fúnṣetan Aniwura]] * [[Koseegbe]] == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} p2tl6sbje4i0azxx6zdoyl8ju7nreiz 637653 637519 2026-09-20T07:40:50Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637653 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|producer=Funmi Holder|director=Tunde Kelani|writer=Akinwunmi Ishola|released={{Film date|2005}}|country=Nigeria|language=Yoruba}}   '''''Efunsetan Aniwura''''' jẹ fiimu itan Naijiria ti ọdun 2005 nipa akọni obinrin kan ti o wa ni [[Abẹ́òkúta|Abeokuta]] . <ref>{{Cite news|date=18 August 2019|title=Madam Efunsetan Aniwura, unforgetable Ibadan heroine|url=https://m.guardian.ng/sunday-magazine/madam-efunsetan-aniwura-unforgetable-ibadan-heroine/|place=Lagos, Nigeria|accessdate=29 July 2022|journal=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> Funmi Holder ló ṣe é, [[Tunde Kelani|Tunde Kilani]] ló darí rẹ̀, [[Akínwùmí Iṣọ̀lá|Akinwunmi Ishola]] ló sì kọ ọ́. <ref>{{Cite news|date=7 March 2018|title=Akinwumi Isola: Farewell, curator of Yoruba beauty|url=https://thenationonlineng.net/akinwumi-isola-farewell-curator-yoruba-beauty/|place=Lagos, Nigeria|accessdate=29 July 2022|journal=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|language=en-US}}</ref> <ref name=":0">{{Cite news|date=4 March 2018|title=Thespians, filmmakers others reflect on Professor Akínwùmí Ìsòlá|url=https://guardian.ng/art/thespians-filmmakers-others-reflect-on-professor-akinwumi-isola/|place=Lagos, Nigeria|accessdate=29 July 2022|journal=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite news|last=Olawoyin|first1=Oladeinde|date=17 February 2018|title=Culture Icon Akinwunmi Ishola is dead|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/artsbooks/259036-culture-icon-akinwunmi-ishola-dead.html|accessdate=29 July 2022|journal=[[Premium Times]]|language=en-GB}}</ref> == Àkọ́bẹ̀rẹ̀ == Fíìmù náà bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ kọkànlélọ́gbọ̀n oṣù kìíní ọdún 2005 ní ilé sinimá. <ref name=":0" /> <ref>{{Cite news|title=Nigerian movie Efunsetan Aniwura to be released in the cinemas from January 31st|url=https://www.legit.ng/1291917-nigerian-movie-efunsetan-aniwura-released-cinemas-january-31st.html|access-date=29 July 2022|newspaper=[[Legit.ng]]|language=en|archivedate=29 July 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220729114732/https://www.legit.ng/1291917-nigerian-movie-efunsetan-aniwura-released-cinemas-january-31st.html|deadurl=yes}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Epic movie, Efunsetan Aniwura, for release January|url=https://thenationonlineng.net/epic-movie-efunsetan-aniwura-for-release-january/|location=Lagos, Nigeria|access-date=29 July 2022|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|language=en-US}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Kareem Adepoju]] * [[Saheed Balogun|Balogun sọ pé]] * Deji Aderemi * Iyabo Ogunsola as [[Efunsetan Aniwura]] <ref>{{Cite news|date=2 July 2022|title=How I survived spiritual attack –Iyabo Ogunsola (Efunsetan Aniwura)|url=https://www.sunnewsonline.com/how-i-survived-spiritual-attack-iyabo-ogunsola-efunsetan-aniwura/|location=Lagos, Nigeria|access-date=29 July 2022|newspaper=[[The Sun (Nigeria)|The Sun]]|language=en-us}}</ref> * [[Kola Oyewo]] * Jinadu Ewele * Laide Adewale == Àkótán == Efunsetan Aniwura pàdánù ọmọ rẹ̀ lẹ́yìn tí ó ti sapá láti di obìnrin tí ó ṣe àṣeyọrí, gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹrú lábẹ́ àkóso rẹ̀. Èyí mú kí ó máa hùwà líle sí wọn, kò sì sí ẹni tí ó lè fara dà á nítorí àìní àánú rẹ̀. Lẹ́yìn ọ̀pọ̀ ọdún, ó pa ara rẹ̀. <ref>{{Cite news|author1=Tayo|title=The most powerful woman in the Yoruba kingdom|url=https://www.pulse.ng/gist/efunsetan-aniwura-the-most-powerful-woman-in-the-yoruba-kingdom/mkt0xke|access-date=2026-09-19|archivedate=2023-10-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231005104338/https://www.pulse.ng/gist/efunsetan-aniwura-the-most-powerful-woman-in-the-yoruba-kingdom/mkt0xke|deadurl=yes}}</ref> == Ẹ̀bùn == Wọ́n yan fíìmù náà fún Ìtàn Àgbáyé Tó Dáa Jùlọ ní Àmì Ẹ̀yẹ ABFF Jury Awards. <ref name=":1" /> == Wo tun == * [[Akínwùmí Iṣọ̀lá|Akinwunmi isola]] * [[Efunsetan Aniwura|Ẹ̀fúnṣetan Aniwura]] * [[Koseegbe]] == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} iqenwz0jgvmad2gosvylsvtp722pajd Ẹgbẹ́ Ti ọlọrọ nla 0 84654 637520 2026-09-19T12:25:51Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1352275136|Billionaire's Club]]" 637520 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Billionaires Club |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |Afam Okereke |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 2003&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2003</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Running time</div> | class="infobox-data" |109 minutes |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |[[:en:Nigeria|Nigeria]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |English |} '''Ẹgbẹ́ Ti ọlọrọ nla (Billionaire's Club)''' jẹ́ fíìmù kan ní Nàìjíríà tí Afam Okereke darí tí wọ́n gbé jáde ní ọdún 2003. <ref>{{Cite journal|author=Brown|title=At the Threshold of New Political Communities: Some Notes on the History of Nollywood's Epic Genre|pages=55–78}}</ref> Fíìmù náà ní àwùjọ ìkọ̀kọ̀ àwọn ọkùnrin tí wọ́n ń lo agbára òkùnkùn láti fi ṣe àrékérekè fún àwọn ènìyàn àti láti rí owó ẹ̀jẹ̀ gbà. == Àwọn òṣèré == * [[Pete Edochie]] gẹ́gẹ́ bí Bílíọ̀nù * Fabian Adibe gẹ́gẹ́ bí ọmọ ìbílẹ̀ Igbo * Chidi Ihezie gẹ́gẹ́ bí Victoria * [[Kanayo O. Kanayo]] gẹ́gẹ́ bí Don * [[Clem Ohameze]] gẹ́gẹ́ bí Okwute * [[Patience Ozokwor]] gẹ́gẹ́ bí Njideka * [[Sola Sobowale]] gẹ́gẹ́ bí Amandi * [[Tony Umez]] gẹ́gẹ́ bí Zed * [[Bruno Iwuoha]] gẹ́gẹ́ bí Olówó Ọlọ́pàá * Pete Eneh gẹ́gẹ́ bí Ekwe * [[Oge Okoye]] gẹ́gẹ́ bí Oby * Nebechi Adione gẹ́gẹ́ bí Ngozi * Sam Ajah gẹ́gẹ́ bí MC * Chuma Ajoku gẹ́gẹ́ bí Ẹnubodè Don * Mercy Akanyak gẹ́gẹ́ bí Nọ́ọ̀sì * Ọmọ-binrin ọba Egu gẹ́gẹ́ bí Nọ́ọ̀sì * Chidi Igweazimuba gẹ́gẹ́ bí Ọmọ * Bishop KC gẹ́gẹ́ bí Olówó Owó * Chibueze Okechukwu gẹ́gẹ́ bí Ikenna * Ezinne Otinzo gẹ́gẹ́ bí Eunice == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] md009c290s7xrxaoke8xjedbveteicw Ìpínlẹ̀ Pàjáwìrì (fíìmù ọdún 2004) 0 84655 637521 2026-09-19T12:26:19Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1345796673|State of Emergency (2004 film)]]" 637521 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=State of Emergency|image=|caption=|director=[[Teco Benson]]|producer=|writer=|distributor=|released={{Film date|2004}}|runtime=|country=[[Nigeria]]|language=English|studio=}}   '''''Ìpínlẹ̀ Pajawiri''''' jẹ́ fíìmù ìṣeré ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà nípa bí àwọn ọlọ́ṣà ṣe mú àwọn mínísítà ìpínlẹ̀ ní Nàìjíríà tí wọ́n ń fẹ́ owó ìràpadà lọ́wọ́ ìpínlẹ̀ náà. <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/throwbackthursday-8-things-we-remember-about-state-of-emergency-id5077812.html|title=8 things we remember about "State of Emergency"|date=May 26, 2016|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|access-date=2018-11-10}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Ejike Asiegbu]] as Chief Inspector * [[Bimbo Manuel]] gẹ́gẹ́ bí Kevin * [[Saint Obi]] gẹ́gẹ́ bí Smith * [[Rachel Oniga|Rachael Oniga]] gẹ́gẹ́ bí Ìyáàfin Clark * JT Tom West gẹ́gẹ́ bí Charles == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} 2635o7ch16suedsbftiru8zin8u7jqk Beyonce àti Rihanna 0 84656 637522 2026-09-19T12:35:36Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1345823239|Beyonce and Rihanna]]" 637522 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Beyonce and Rihanna|director=Afam Okereke|producer=Sylvester Obadigie|writer=Anthony Kehinde Joseph|starring=[[Nadia Buari]]<br>[[Omotola Jalade Ekeinde]]<br>[[Jim Iyke]]<br>[[Uche Jombo]]|distributor=FilmOne Distribution|released={{Film date|df=yes|2008}}|country=Nigeria|language=English|runtime=97 minutes}}   Fíìmù eré orí ìtàgé ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà '''''Beyonce àti Rihanna''''' jẹ́ fíìmù eré orí ìtàgé ti ọdún 2008 tí Afam Okereke darí tí Sylvester Obadigie sì ṣe. Arabinrin naa ni [[Nadia Buari]], [[Omotola Jalade Ekeinde]], [[Jim Iyke]], ati [[Uche Jombo]] . Ó tẹ̀lé àwọn ọ̀dọ́mọbìnrin méjì tí ìdíje orin ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga jẹ́ àríyànjiyàn tí gbogbo ènìyàn mọ̀ láàrín àwọn òṣèré ará Amẹ́ríkà [[Beyoncé Knowles|Beyoncé]] àti [[Rihanna]] . <ref>{{Cite web|archivedate=9 December 2021}}</ref>{{·}}<ref>{{Cite web|archivedate=12 November 2020}}</ref> == Ìtàn ìtàn náà == Ìtàn náà tẹ̀lé àwọn méjì tí wọ́n ń bá ara wọn díje ní ilé-ẹ̀kọ́ gíga, Bernice (tí Nadia Buari kópa) àti Rhyme (tí Omotola Jalade Ekeinde kópa), tí wọ́n ń díje nínú ìdíje talent ní gbogbo ìpínlẹ̀ tí a ń gbèrò láti rí ìràwọ̀ àgbàyanu tí ó tẹ̀lé e. Ariyanjiyan wọn n pọ si i bi awọn eniyan wọn ṣe n bẹrẹ si dabi aworan gbogbogbo ti awọn akọrin ara ilu Amẹrika Beyoncé ati Rihanna. Jim Iyke farahàn gẹ́gẹ́ bí Jay-Jay, ẹni tí [[Jay-Z]] ní ìmísí láìsí ìṣòro. <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/throwbackthursday-do-you-remember-the-movie-beyonce-and-rihanna/r9441vd|title=Do you remember the movie 'Beyonce and Rihanna'?|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|date=26 March 2015|access-date=11 December 2025|archivedate=20 September 2021}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Omotola Jalade Ekeinde]] bi Rhyme * [[Nadia Buari]] gẹ́gẹ́ bí Bernice * [[Jim Iyke]] gẹ́gẹ́ bí Jay-Jay * [[Uche Jombo]] gẹ́gẹ́ bí (ipò olùrànlọ́wọ́) * Tony Goodman gẹ́gẹ́ bí Knowles * Joy Osawaru gẹ́gẹ́ bí Vivian * Sonzie gẹ́gẹ́ bí Kane == Àkókò ìgbalejò == Beyonce ati Rihanna ti wa ni ipo pataki gẹgẹbi apẹẹrẹ ti awọn fiimu ere-onitan ti Nollywood ni opin awọn ọdun 2000, eyi ti a maa n mẹnuba nigbagbogbo ninu awọn atunyẹwo itan-akọọlẹ fiimu ile ti Naijiria. Awọn oluyẹwo ti tẹnumọ lori bi itan fiimu naa ṣe ri, bi awọn oṣere ṣe ṣe ipa wọn, ati bi o ṣe ni ibamu diẹ pẹlu awọn idije laarin awọn olokiki olorin agbaye. <ref>{{Cite web|archivedate=22 February 2015}}</ref> == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} 6s4nj6vhpf70j7n20rffn55e7v6sxno Àwọn eré tí àwọn ọkùnrin ń ṣe 0 84657 637523 2026-09-19T12:36:34Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1339122027|Games Men Play]]" 637523 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Games Men Play|image=[[File:Movie poster of Games Men Play.jpg|frameless]]|caption=|director=[[Lancelot Oduwa Imasuen]]<ref>{{cite web|url=http://hollywood.premiere.com/movie-cast-Games+Men+Play|title=Games Men Play at HollywoodUpclose.com|publisher=|accessdate=16 January 2017}}{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|producer=Rob Emeka Eze<br>Emem Isong|writer=Emem Isong<br>Uche Jumbo|starring=[[Kate Henshaw-Nuttal]]<br>[[Ini Edo]]<br>[[Chioma Chukwuka]]<br>[[Chinedu Ikedieze]]<br>[[Kalu Ikeagwu]]<br>Jim Iyke<br>Dakore Egbuson|music=|cinematography=Isaac Martins|editing=|distributor=Reemmy Jes Productions|released={{Film date|2006}}|runtime=|language=English|country=[[Nigeria]]|budget=}}   Àwọn eré orí ìtàgé eré orí ìtàgé ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà '''''Games Men Play''''' jẹ́ fíìmù eré orí ìtàgé ti ọdún 2006 tí [[Lancelot Oduwa Imasuen]] darí. == Ìtàn ìtàn náà == Fiimu yii n ṣayẹwo awọn iwa ti ko yẹ ti o n waye laarin awọn tọkọtaya ọlọrọ kan ni ilu Eko. Olukopa pataki ninu fiimu naa, Tara (Kate Henshaw-Nuttal), pinnu lati ṣe iwadii nipa awọn ibatan fun eto tẹlifisiọnu kan; o si da iwadii rẹ le awọn tọkọtaya kan bii: Abby (Monalisa Chinda), ti o jẹ olugbe-eto tẹlifisiọnu, pẹlu ọrẹkunrin rẹ Richmond (Mike Ezuruonye) ati obinrin miiran ti Richmond n ba ṣe ibalopọ ni ikọkọ ti o si ni ojukokoro (Ini Edo); iya-ile kan ti o ni iriri irora ni igba atijọ (Chioma Chukwuka) ati ọkọ rẹ (Bob-Manuel Udokwu) ti awọn aṣiri dudu n da lara; ati iya-ile miiran (Uche Jombo) ti n koju iṣoro pẹlu ọkọ rẹ ọlọrọ ti o n ṣe panṣaga (Jim Iyke) ati obinrin miiran ti ọkọ naa n ba ṣe ibalopọ ti o si n beere pupọ lọwọ rẹ (Dakore Egbuson). <ref>{{Cite web|archivedate=2014-04-07}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Kate Henshaw|Kate Henshaw-Nuttal]] * [[Ini Edo]] * [[Chioma Chukwuka]] * [[Chinedu Ikedieze]] * [[Kalu Ikeagwu]] * [[Jim Iyke]] * [[Dakore Egbuson-Akande|Dakore Egbuson]] * [[Uche Jombo|Uche Jumbo]] * [[Bob-Manuel Udokwu|Bob Manuel Udokwu]] * Benita Nzeribe * [[Mike Ezuruonye|Michael Ezuruonye]] * [[Monalisa Chinda]] * [[Enyinna Nwigwe]] gẹ́gẹ́ bí Agbẹjọ́rò == Wo tun == * Àkójọ àwọn fíìmù Nàìjíríà ti ọdún 2006 == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:2006 àwọn fílmù]] jvfdfrloicbb0r82c26efkmfykv77a8 Ibùsùn àwọn ọmọbìnrin 0 84658 637524 2026-09-19T12:39:50Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1345860027|Girls Cot]]" 637524 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Ibùsùn àwọn ọmọbìnrin |- ! scope="row" class="infobox-label" |Oludari ni | class="infobox-data" |Afam Okereke |- ! scope="row" class="infobox-label" |Ti a ṣe nipasẹ | class="infobox-data" |Sylvester Obadigie |- ! scope="row" class="infobox-label" |Pẹ̀lú ikópa | class="infobox-data" |[[:en:Genevieve_Nnaji|Genevieve Nnaji]], [[:en:Rita_Dominic|Rita Dominic]] and [[:en:Ini_Edo|Ini Edo]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Ojo ifisile</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 2006&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2006</span>) </div> |} Fíìmù '''''Girls Cot''''' jẹ́ fíìmù ọdún 2006 ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí Sylvester Obadigie gbé jáde, Afam Okereke sì darí rẹ̀ . <ref name=":0">{{Cite news|title=Nollywood: 'Girls Cot' reunion at Genevieve Nnaji's shindig @40|url=https://thenationonlineng.net/nollywood-girls-cot-reunion-at-genevieve-nnajis-shindig-40/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2022-07-29|language=en-US}}</ref> == Àwọn òṣèré == Àwọn òṣèré fíìmù náà ló kópa; * Alloy Amaefule gẹ́gẹ́ bí Olórí Harrison * [[Genevieve Nnaji]] gẹ́gẹ́ bí Ayaba * [[Rita Dominic]] gege bi Alicia * [[Uche Jombo]] gẹ́gẹ́ bí Bella * Edet Festus gẹ́gẹ́ bí Paulu * Innocent Nwafor gẹ́gẹ́ bí Olórí Williams * Tony Goodman gẹ́gẹ́ bí Igbákejì Ààrẹ * Kalu Collins gẹ́gẹ́ bí Ezekiel * Robert Loner gẹ́gẹ́ bí Pascal * John Baba Onipe gẹ́gẹ́ bí Capone * Ọmọba Sunny Ofia gẹ́gẹ́ bí Dókítà * Andy Obiekwe gẹ́gẹ́ bí Musa * Sunny Ralph gẹ́gẹ́ bí Alhaji Sule * [[Ini Edo]] gẹ́gẹ́ bí Eve. <ref name=":2">{{Cite news|title=Nollywood: 'Girls Cot' reunion at Genevieve Nnaji's shindig @40|url=https://dailynigerian.com/nollywood-girls-cot-reunion-at-genevieve-nnajis-shindig-40/|access-date=2022-07-29|language=en-GB|archivedate=2022-09-25}}</ref> == Àkótán == Fiimu naa ṣapejuwe bi awọn ọmọbinrin ile-iwe giga ṣe n tiraka lati ba igbesi-aye mu nipa ṣiṣe afihan igbesi-aye ti ko jẹ tiwọn gangan. Olukopa pataki ninu fiimu naa ni lati purọ pe oun jẹ ọmọbinrin Igbakeji Aare, o si bẹrẹ si ni ba awọn eniyan pataki rin; eyi si fa ọpọlọpọ awọn iṣoro fun un nigba ti o ya. <ref name=":0" /> <ref name=":2" /> == Àpapọ̀ àwọn òṣèré == Ní ọdún mẹ́tàlá lẹ́yìn ìṣe fíìmù náà, àwọn òṣèré mẹ́rin pàtàkì ṣe ìpàdé láti ṣe ayẹyẹ ìṣe fíìmù náà. Àwọn gbajúmọ̀ bíi [[D'banj|Dbanj]], [[Stephanie Okereke Linus|Stephanie Okereke-Linus]], [[Osas Ighodaro]], Najite Dede àti àwọn mìíràn ló wá sí ìpàdé náà. <ref name=":0" /> <ref name=":2" /> == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:2006 àwọn fílmù]] [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] 7c1kqo0ezh1oo3dwxi4z08gmtderqtb Àwọn Àǹfàní Ẹ̀bi (fíìmù ọdún 2009) 0 84659 637525 2026-09-19T12:41:07Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1347094627|Guilty Pleasures (2009 film)]]" 637525 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Guilty Pleasures|image=Guilty Pleasures 2009 film poster.jpg|alt=|caption=Film poster design|director={{ubl|Daniel Ademinokan|[[Desmond Elliot]]}}|producer={{ubl|Desmond Elliot|Emem Isong}}|writer=|screenplay={{ubl|Uyai Ikpe Etim|Bola Aduwo}}|story=|narrator=|starring={{ubl|[[Ramsey Nouah]]|[[Majid Michel]]|[[Nse Ikpe Etim]]|[[Mercy Johnson]]|[[Omoni Oboli]]|[[Desmond Elliot]]}}|music=|cinematography=Austine Nwaolie|editing=Uche Alex Moore|studio=Royal Arts Academy|distributor=|released={{Film date|df=y|2009|11|29}}<ref>{{cite web | url=http://www.nigeriafilms.com/news/6038/1/guilty-pleasures-nollywood-hustler-to-premiere-at-.html | title=Guilty Pleasures Premieres in Silverbird | publisher=Nigerian Films | accessdate=13 April 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140413150919/http://www.nigeriafilms.com/news/6038/1/guilty-pleasures-nollywood-hustler-to-premiere-at-.html | archive-date=13 April 2014 | url-status=dead }}</ref>|runtime=|country=Nigeria|language=English|budget=|gross=}}   '''''Guilty Pleasures''''' jẹ́ fíìmù eré orí ìtàgé ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ọdún 2009 tí [[Desmond Elliot]] àti Daniel Ademinokan darí, [[Ramsey Nouah]], [[Majid Michel]] àti [[Nse Ikpe-Etim|Nse Ikpe Etim]] kópa nínú rẹ̀. Wọ́n yan án fún ''eré ìtàgé tó dára jùlọ'' níbi ayẹyẹ kẹfà ti African Movie Academy Awards . == Àwọn òṣèré == * [[Ramsey Nouah]] gẹ́gẹ́ bí Terso * [[Majid Michel]] gẹ́gẹ́ bí Bobby * [[Nse Ikpe-Etim|Nse Ikpe Etim]] gẹ́gẹ́ bí Liz * [[Mercy Johnson]] gẹ́gẹ́ bí Boma * [[Omoni Oboli]] gẹ́gẹ́ bí Nse * [[Desmond Elliot]] gẹ́gẹ́ bí Ògbẹ́ni Okoro * [[Rukky Sanda]] gẹ́gẹ́ bí Chidinma * [[Beverly Naya]] gẹ́gẹ́ bí Bella * Temisan Etsede bi Alabaṣepọ Iṣowo * Ibiwari Etuk gẹ́gẹ́ bí Tosan * Esther Eyibio gẹ́gẹ́ bí Efe * Paul Frank gẹ́gẹ́ bí Oriaif * Robert Loner gẹ́gẹ́ bí Kenechi * Archie Sam gẹ́gẹ́ bí Lucas == Àkókò ìgbalejò == Nollywood Reinvented fún un ní ìwọ̀n ìràwọ̀ mẹ́ta nínú márùn-ún, ó yin àwọn òṣèré inú fíìmù náà, ó sì ṣàkíyèsí pé ìtàn inú rẹ̀ ní àwọn apá kan tí ó jọ ti àwọn iṣẹ́ mìíràn àti àwọn apá mìíràn tí ó jẹ́ ti ara rẹ̀ gan-an.<ref>{{cite web|url=https://www.nollywoodreinvented.com/2012/05/guilty-pleasures.html|title=Guilty Pleasures Review on NR|date=21 May 2012|publisher=Nollywood Reinvented|accessdate=13 April 2014}}</ref>Joy Isi Bewaji ti Nigeria Entertainment Today yin bí àwọn òṣèré pàtàkì ṣe kó ipa wọn, ó sì ṣàpèjúwe bí ìtàn náà ṣe ń tú síta díẹ̀díẹ̀. <ref>{{Cite news|url=https://thenet.ng/movie-review-guilty-pleasures/|location=Lagos, Nigeria|title=Movie Review: Guilty Pleasures|access-date=13 April 2014|archivedate=1 February 2015}}</ref> == Wo tun == * Àkójọ àwọn fíìmù Nàìjíríà ti ọdún 2009 == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} dqrl2x1xe7ut03y15466zf6bxr3dick Ísákàbà 0 84660 637526 2026-09-19T12:42:31Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1345762429|Issakaba]]" 637526 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Issakaba |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Issakaba_Poate.jpeg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Issakaba_Poate.jpeg|frameless]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |[[:en:Lancelot_Oduwa_Imasuen|Lancelot Oduwa Imasuen]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * Sam Dede * Chiwetalu Agu * Pete Eneh * Amaechi Muonagor * Susan Obi </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 2001&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2001</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |[[:en:Nigeria|Nigeria]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |English |} '''''fíìmù Issakaba''''' jẹ́ fíìmù ọdún 2001 ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí [[Lancelot Oduwa Imasuen]] darí. Ó dá lórí àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ gidi, ó fi àwọn ọmọ ogun tí wọ́n ń pè ní Bakassi Boys hàn bí wọ́n ṣe ń jà fún ìwà ọ̀daràn àti bí wọ́n ṣe ń pe Eddy Nawgu ní oníṣẹ́ oṣó, ẹni tí ó ń dẹ́rù ba àwùjọ Nwagu ní Ìpínlẹ̀ Anambra . <ref>{{Cite web|archivedate=9 December 2018}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/remembering-chukwuka-emelionwu-5-greatest-nollywood-movies-id7861733.html|title=Remembering Chukwuka Emelionwu: 5 classic movies by late Nollywood filmmaker|accessdate=7 December 2018|archivedate=9 December 2018}}</ref> == Ìtàn ìtàn náà == Àwọn ọmọkùnrin ẹgbẹ́ Issakaba, lábẹ́ ìdarí Ebube, ní láti kojú àwọn ọlọ́ṣà tí wọ́n ń dá wàhálà sí àwọn ènìyàn àdúgbò wọn. Àwọn ọlọ́ṣà wọ̀nyí ní àwọn agbára àràmàdà kan tí wọ́n máa ń lò fún iṣẹ́ olè jíjí wọn. Nítorí èyí, Ebube àti àwọn ẹgbẹ́ rẹ̀ nínú Issakaba náà pẹ̀lú ní láti ní irú àwọn agbára bẹ́ẹ̀, èyí tí ó fún wọn ní agbára láti kojú àwọn olè náà. <ref>{{Cite news|title=A tribute to "Issakaba," the greatest Nigerian action movie ever|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/throwbackthursday-a-tribute-to-issakaba-the-greatest-nigerian-action-movie-ever-id6881040.html|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|date=22 June 2017|access-date=10 November 2018|archivedate=10 November 2018}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Sam Dede]] - Ebube * [[Chiwetalu Agu|Chiwetulu Agu]] - Odiwe * [[Pete Eneh]] - Mbanefo * [[Amaechi Muonagor]] - Igwe * Susan Obi - Lolo * Mike Ogundu - Nwoke * [[John Okafor]] * Andy Chukwu - Danga * [[Zulu Adigwe]] - Ikuku * Diewait Ikpechukwu - Odogwu * Remmy Ohajianya * Emeka Nwafor * Tom Njemanze - Idoko * Uche Odoputa - Osita * [[Emeka Ani]] * Columbus Irosanga == Wo tun == * Derico Nwamama, olè tí ìtàn àròsọ rẹ̀ farahàn nínú fíìmù náà. == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:2001 àwọn fílmù]] [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] atdvn57900s080qc28m9ur554iblnbg 637649 637526 2026-09-20T07:35:37Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637649 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Issakaba |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Issakaba_Poate.jpeg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Issakaba_Poate.jpeg|frameless]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |[[:en:Lancelot_Oduwa_Imasuen|Lancelot Oduwa Imasuen]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * Sam Dede * Chiwetalu Agu * Pete Eneh * Amaechi Muonagor * Susan Obi </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 2001&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2001</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |[[:en:Nigeria|Nigeria]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |English |} '''''fíìmù Issakaba''''' jẹ́ fíìmù ọdún 2001 ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí [[Lancelot Oduwa Imasuen]] darí. Ó dá lórí àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ gidi, ó fi àwọn ọmọ ogun tí wọ́n ń pè ní Bakassi Boys hàn bí wọ́n ṣe ń jà fún ìwà ọ̀daràn àti bí wọ́n ṣe ń pe Eddy Nawgu ní oníṣẹ́ oṣó, ẹni tí ó ń dẹ́rù ba àwùjọ Nwagu ní Ìpínlẹ̀ Anambra . <ref>{{Cite web|archivedate=9 December 2018}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/remembering-chukwuka-emelionwu-5-greatest-nollywood-movies-id7861733.html|title=Remembering Chukwuka Emelionwu: 5 classic movies by late Nollywood filmmaker|accessdate=7 December 2018|archivedate=9 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181209124027/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/remembering-chukwuka-emelionwu-5-greatest-nollywood-movies-id7861733.html|deadurl=yes}}</ref> == Ìtàn ìtàn náà == Àwọn ọmọkùnrin ẹgbẹ́ Issakaba, lábẹ́ ìdarí Ebube, ní láti kojú àwọn ọlọ́ṣà tí wọ́n ń dá wàhálà sí àwọn ènìyàn àdúgbò wọn. Àwọn ọlọ́ṣà wọ̀nyí ní àwọn agbára àràmàdà kan tí wọ́n máa ń lò fún iṣẹ́ olè jíjí wọn. Nítorí èyí, Ebube àti àwọn ẹgbẹ́ rẹ̀ nínú Issakaba náà pẹ̀lú ní láti ní irú àwọn agbára bẹ́ẹ̀, èyí tí ó fún wọn ní agbára láti kojú àwọn olè náà. <ref>{{Cite news|title=A tribute to "Issakaba," the greatest Nigerian action movie ever|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/throwbackthursday-a-tribute-to-issakaba-the-greatest-nigerian-action-movie-ever-id6881040.html|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|date=22 June 2017|access-date=10 November 2018|archivedate=10 November 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181110080411/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/throwbackthursday-a-tribute-to-issakaba-the-greatest-nigerian-action-movie-ever-id6881040.html|deadurl=yes}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Sam Dede]] - Ebube * [[Chiwetalu Agu|Chiwetulu Agu]] - Odiwe * [[Pete Eneh]] - Mbanefo * [[Amaechi Muonagor]] - Igwe * Susan Obi - Lolo * Mike Ogundu - Nwoke * [[John Okafor]] * Andy Chukwu - Danga * [[Zulu Adigwe]] - Ikuku * Diewait Ikpechukwu - Odogwu * Remmy Ohajianya * Emeka Nwafor * Tom Njemanze - Idoko * Uche Odoputa - Osita * [[Emeka Ani]] * Columbus Irosanga == Wo tun == * Derico Nwamama, olè tí ìtàn àròsọ rẹ̀ farahàn nínú fíìmù náà. == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:2001 àwọn fílmù]] [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] 16qi95m83lrnp685bmvyey3mdjszz8m Ibusun Awọn Obirin 0 84661 637527 2026-09-19T12:43:29Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1339155311|Women's Cot]]" 637527 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Women's Cot|image=|alt=|caption=|director=[[Dickson Iroegbu]]|producer=|writer=|screenplay=|story=|starring=|music=|cinematography=|editing=|studio=|distributor=|released={{Film date|2005}}<br>|runtime=|country=Nigeria|language=English|budget=|gross=}}   Fíìmù '''''Women's Cot''''' jẹ́ fíìmù orílẹ̀- [[Ọmọ Nàìjíríà|èdè Nàìjíríà]] tí Dickson Iroegbu darí ní ọdún 2005. <ref>{{Citation|title=Women's Cot 3}}</ref> Àwọn ilé iṣẹ́ Great Future Productions ló ṣe é. <ref>{{Cite book|title=Widow's cot 2}}</ref> == Ìtàn ìtàn náà == Fiimu yii sọ itan obinrin kan ti ọkọ rẹ ti ku, ti o si ti di opó. Nitori ipo yii, awọn ibatan rẹ bẹrẹ si ni hùwà burúkú sí i, eyi si mu ki o pinnu lati lọ gbe ni ibi ti a ti ya sọtọ fun awọn opó nitori awọn ihalẹ lati ọdọ awọn ibatan rẹ.<ref>{{Citation|title=Women's cot 2}}</ref> <ref>{{Cite web|archivedate=}}</ref> <ref>{{Cite journal|url=http://eprints.covenantuniversity.edu.ng/10816/#.Xb7qW9HLfHw|title=covenantuniversity|archive-date=|access-date=}}</ref> Ní Nàìjíríà, àṣà ìbílẹ̀ pàṣẹ pé kí ìdílé ọkùnrin kan kó gbogbo ohun ìní òkú jọ nígbà tí ó bá kú, kí ó sì fi opó rẹ̀ sílẹ̀ ní aláìní. Àwọn opó nínú fíìmù yìí para pọ̀ di ẹgbẹ́ alágbára láti dènà ìwà yìí, ṣùgbọ́n wọ́n di oníwà ìbàjẹ́. Fíìmù náà dá lórí ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin, ìpànìyàn àti ìgbéyàwó . == Àwọn òṣèré == * [[Bukky Ajayi]] * Rita Edochie * Chidi Ihesie * [[Bimbo Manuel]] * [[Onyeka Onwenu]] * [[Zack Orji]] * [[Joke Silva]] == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} 4b35bsoep9yecigqpm91z7cggwbqjsy 637615 637527 2026-09-20T03:24:57Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637615 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Women's Cot|image=|alt=|caption=|director=[[Dickson Iroegbu]]|producer=|writer=|screenplay=|story=|starring=|music=|cinematography=|editing=|studio=|distributor=|released={{Film date|2005}}<br>|runtime=|country=Nigeria|language=English|budget=|gross=}}   Fíìmù '''''Women's Cot''''' jẹ́ fíìmù orílẹ̀- [[Ọmọ Nàìjíríà|èdè Nàìjíríà]] tí Dickson Iroegbu darí ní ọdún 2005. <ref>{{Citation|title=Women's Cot 3}}</ref> Àwọn ilé iṣẹ́ Great Future Productions ló ṣe é. <ref>{{Cite book|title=Widow's cot 2}}</ref> == Ìtàn ìtàn náà == Fiimu yii sọ itan obinrin kan ti ọkọ rẹ ti ku, ti o si ti di opó. Nitori ipo yii, awọn ibatan rẹ bẹrẹ si ni hùwà burúkú sí i, eyi si mu ki o pinnu lati lọ gbe ni ibi ti a ti ya sọtọ fun awọn opó nitori awọn ihalẹ lati ọdọ awọn ibatan rẹ.<ref>{{Citation|title=Women's cot 2}}</ref> <ref>{{Cite web|archivedate=}}</ref> <ref>{{Cite journal|url=http://eprints.covenantuniversity.edu.ng/10816/#.Xb7qW9HLfHw|title=covenantuniversity|archive-date=|access-date=|archivedate=2020-11-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201102065817/http://eprints.covenantuniversity.edu.ng/10816/#.Xb7qW9HLfHw|deadurl=yes}}</ref> Ní Nàìjíríà, àṣà ìbílẹ̀ pàṣẹ pé kí ìdílé ọkùnrin kan kó gbogbo ohun ìní òkú jọ nígbà tí ó bá kú, kí ó sì fi opó rẹ̀ sílẹ̀ ní aláìní. Àwọn opó nínú fíìmù yìí para pọ̀ di ẹgbẹ́ alágbára láti dènà ìwà yìí, ṣùgbọ́n wọ́n di oníwà ìbàjẹ́. Fíìmù náà dá lórí ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin, ìpànìyàn àti ìgbéyàwó . == Àwọn òṣèré == * [[Bukky Ajayi]] * Rita Edochie * Chidi Ihesie * [[Bimbo Manuel]] * [[Onyeka Onwenu]] * [[Zack Orji]] * [[Joke Silva]] == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} bxe5uxeygta4pd83lldjpmklitlv9tj Àwọn ìdì irun lórí orí tí ó fá 0 84662 637528 2026-09-19T12:45:19Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1369478994|Braids on a Bald Head]]" 637528 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Braids on a Bald Head|image=Movie poster of Braids on a Bald Head.jpg|director=[[Ishaya Bako]]|producer=Oliver Aleogena|writer=|starring=|distributor=[[London Film School]]|released={{Film date|2010}}|runtime=25 minutes|country=[[Nigeria]]|language=English<br>Hausa|music=Bello Buhari|screenplay=|cinematography=[[Clarence Peters]]|editing=Chuka Ejorh}}   Fíìmù kúkúrú kan ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí [[Ishaya Bako]] darí nípa àṣà àwọn [[Ọmọ Haúsá|ará Hausa]] ni '''''Braids on a Bald Head''''' . Ó gba ẹ̀bùn ''Fíìmù Kúkúrú Tó Dáa Jùlọ'' ní Ẹ̀bùn Ẹ̀ka Àkọ́bẹ̀rẹ̀ Àpéjọ Africa Movie Academy ti Ẹ̀kẹjọ. <ref>{{Cite web|archivedate=7 March 2016}}</ref> [[Clarence Peters]] ni olùyàwòrán fíìmù náà. Ó sọ ìtàn Hauwa, ìyàwó onírẹ̀lẹ̀ pátápátá ní ẹ̀sìn Islam, tó ń ṣe ohunkóhun tí ọkọ rẹ̀ bá sọ fún un láìka bí ó ṣe rọrùn tó sí. Ọkọ rẹ̀, Musa, pinnu òmìnira ìbálòpọ̀ àti owó rẹ̀. Ní ọwọ́ kejì ẹ̀wẹ̀, Samira jẹ́ obìnrin olómìnira, tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ dé sí ilé Hauwas. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n kọ́kọ́ nífẹ̀ẹ́ sí èrò náà pé obìnrin tó jẹ́ ọmọ ọjọ́ orí rẹ̀ yẹ kó wà nílé ọkọ rẹ̀, Hauwa àti Samira bẹ̀rẹ̀ sí í ní ìbádọ́rẹ̀ẹ́, títí tí Samira fi fi ẹnu kò ẹnu mọ́lẹ̀ sọ ọ́ di mímọ̀ pé òun fẹ́ ní ìbálòpọ̀ pẹ̀lú Hauwa. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé Hauwa gbà pé ohun ìríra ni ìṣẹ̀lẹ̀ yìí, àti ìbáṣepọ̀ rẹ̀ pẹ̀lú Samira fún un ní ìgboyà láti kojú ìwà ìkà tí ọkọ rẹ̀ ń hù sí i. == Àwọn òṣèré == * Mannura Umar gẹ́gẹ́ bí Hauwa * [[Lucy Ameh]] gẹ́gẹ́ bí Samira * Johnson Yakubu Sani gẹ́gẹ́ bí Musa * Tina David gẹ́gẹ́ bí Ìyá Nkechi * Jennifer Igbinovia gẹ́gẹ́ bí Helen * Mopelola Akanbi gẹ́gẹ́ bí Jumoke == Ìtàn ìtàn náà == Fiimu yii waye ni abule kan ni Ariwa Naijiria nibi ti ọpọlọpọ awọn olugbe ti jẹ Musulumi; o bẹrẹ pẹlu Hauwa (Mannura Umar) ti n ṣe adura ojoojumọ rẹ. Lakoko ti o n ṣe awọn iṣẹ rẹ gẹgẹbi iyawo fun ọkọ rẹ, aladugbo rẹ, Samira (Lucy Ameh), koju rẹ pẹlu ibeere nipa bi o ṣe fi ara jin iṣẹ ile rẹ to ati boya o ni itẹlọrun pẹlu ipo rẹ gẹgẹbi iyawo ile. Lẹhin ti Hauwa fi aibikita han Samira nipasẹ awọn iṣesi ara rẹ, o kuro ni ibẹ, o si gbiyanju lati sọ fun ọkọ rẹ, Musa (Johnson Yakubu), nipa ohun ti o ṣẹlẹ laarin oun ati Samira. Ṣugbọn Musa kọ ọrọ rẹ silẹ pẹlu ẹgan, o sọ pe Hauwa maa n da si ọrọ ti ko kan an, ati pe ko yẹ ki o maa ba obinrin bii Samira (ti ko si ni ile ọkọ tabi ile awọn obi rẹ) ṣe ọrẹ. Lẹ́yìn tí wọ́n dé sí ṣọ́ọ̀bù rẹ̀ ní òwúrọ̀ ọjọ́ kan náà, Hauwa àti àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ sí í jíròrò àwọn nǹkan tó ń ṣẹlẹ̀ ní ìlú náà. Hauwa bẹ̀rẹ̀ sí í sọ̀rọ̀ nípa Samira, lẹ́yìn náà ni ìjíròrò náà parí nígbà tí ọ̀kan lára àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀ dábàá pé ó lè jẹ́ obìnrin oníṣekúṣe, nítorí náà kò ní bá ọkùnrin gbé. Lẹ́yìn wákàtí díẹ̀, Hauwa gbọ́ ìpè kan láti wá ṣe irun orí ọ̀kan lára àwọn oníbàárà rẹ̀ nílé. Nígbà tí ó ń jáde kúrò ní ilé ìṣọ́, ó pàdé Samira, ẹni tí ó fẹ́ kí ó tún irun rẹ̀ ṣe, Hauwa fẹ́rẹ̀ jẹ́ kí ó ṣe bẹ́ẹ̀, ṣùgbọ́n àwọn oníṣọ̀nà aṣọ ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ fẹ́ kí Samira rẹ̀ dúró de àkókò rẹ̀ kí wọ́n tó tọ́jú rẹ̀; Hauwa wá gbà á sílẹ̀ nípa gbígbà á níyànjú, Samira kọ̀ láti dúró, ó sì pinnu láti ṣe tirẹ̀ nígbà mìíràn. Àwọn méjèèjì wo ara wọn fún ìgbà díẹ̀, lẹ́yìn náà Hauwa lọ síbi iṣẹ́ ìsìn ilé. Nígbà tí ó dé sílé, ó sọ fún ọkọ rẹ̀ pé òun ti kó owó tó láti ràn wọ́n lọ́wọ́ láti san owó ilé wọn. Musa gba owó náà láì fi ìmoore hàn sí i nítorí pé ó ṣàníyàn nípa kẹ̀kẹ́ rẹ̀ tó bàjẹ́. Hauwa lọ sí ilé ìtura Samira ó sì béèrè fún àbẹ́là afikún, èyí tí ó sọ pé òun kò ní, lẹ́yìn náà ó bẹ̀bẹ̀ pé kí ó ran òun lọ́wọ́ láti tú irun òun, èyí tí ó gbà lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀bẹ̀. Bí ó ṣe ń tún irun rẹ̀ ṣe, wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí í ní ìṣọ̀kan, wọ́n sì ń jíròrò nípa ìgbésí ayé wọn àti pàtàkì ìgbéyàwó. Ohun kan yọrí sí òmíràn, lẹ́yìn náà Samira fi ẹnu kò Hauwa lẹ́nu lọ́nà tó múni ronú jinlẹ̀, ẹni tí kò dáwọ́ dúró tàbí ṣe àtúnṣe sí ìṣe ìfẹ́ náà. Lẹ́yìn tí Hauwa fẹ̀yìntì, ó kúrò nílé Samira, ó sì pe ìṣe náà ní “ohun ìríra” lẹ́yìn tí Samira sọ fún un pé kí ó fi ọkọ rẹ̀ sílẹ̀ láti dúró tì í. Nígbà tí Musa dé ilé, ó bẹ̀rẹ̀ sí í bá Hauwa jà, àmọ́ ó fèsì fún ìgbà àkọ́kọ́ pé kò hùwà tó tọ́ sí i, èyí ló mú kí Musa gbá a ní ọ̀kọ̀ọ̀kan. Nígbà tó yá ní ọ̀sán, Musa bẹ̀rẹ̀ sí í nímọ̀lára ẹ̀bi, ó sì kọ́kọ́ fi ìkáàánú hàn nípa ìṣe rẹ̀ sí i. == Wo tun == * Àkójọ àwọn fíìmù Nàìjíríà ti ọdún 2010 == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} 97y6inrow4m0x99myduw04kik4d5rdx Ìbújáde (fíìmù) 0 84663 637529 2026-09-19T12:46:14Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1339046438|Bursting Out (film)]]" 637529 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Bursting Out|image=Bursting Out poster.jpg|alt=|caption=Theatrical release poster|director={{unbulleted list|[[Desmond Elliot]]|Daniel Ademinokan}}|producer=Emem Isong|writer=|screenplay={{unbulleted list|Uduak Isong Oguamanam|Bola Aduwo}}|story=|narrator=|starring={{unbulleted list|[[Genevieve Nnaji]]|[[Majid Michel]]|[[Desmond Elliot]]|[[Susan Peters (Nigerian actress)|Susan Peters]]|[[Omoni Oboli]]|[[Nse Ikpe Etim]]}}|music=Slam|cinematography=Alexander Effiong|editing=|studio=Royal Arts Academy|distributor=|released={{Film date|2010|08|08|df=yes}}|runtime=|country=Nigeria|language=English|budget=|gross=}}   '''''Bursting Out''''' jẹ́ fíìmù eré orí ìtàgé ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ọdún 2010 tí [[Desmond Elliot]] darí, tí [[Majid Michel]], [[Genevieve Nnaji]] àti [[Desmond Elliot]] kópa nínú rẹ̀. <ref>{{Cite web|archivedate=16 April 2014}}</ref> Ó bẹ̀rẹ̀ ní Odeon Cinema, Greenwich, London ní ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n oṣù kẹwàá ọdún 2010. <ref>{{Cite web|archivedate=15 April 2014}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Genevieve Nnaji]] gẹ́gẹ́ bí Zara Williams * [[Majid Michel]] gẹ́gẹ́ bí Tyron * [[Desmond Elliot]] gẹ́gẹ́ bí Bernard * [[Susan Peter's (Òṣèrébìnrin ọmọ Nàìjíríà)|Susan Peters]] gẹ́gẹ́ bí Ebiere * [[Omoni Oboli]] gẹ́gẹ́ bí Ini * [[Nse Ikpe-Etim|Nse Ikpe Etim]] gẹ́gẹ́ bí Tina * [[Uti Nwachukwu]] gẹ́gẹ́ bí Ebuka * [[Ime Bishop Umoh|Imé Bíṣọ́ọ̀bù Imoh]] gẹ́gẹ́ bí Dáníẹ́lì * Maryann Bassey gẹ́gẹ́ bí Petra * Cynthia Chika Okeke gẹ́gẹ́ bí Rossie * Amanda Ebeye gẹ́gẹ́ bí Ugochi * Ibiwari Etuk gẹ́gẹ́ bí Feyi * Nathaniel Georgewill gẹ́gẹ́ bí Tony * [[Moyo Lawal]] gẹ́gẹ́ bí Onome == Àkókò ìgbalejò == Nollywood Reinvented fún un ní ìwọ̀n ìràwọ̀ mẹ́ta, wọ́n sì sọ̀rọ̀ nípa bí a ṣe lè tètè mọ bí fíìmù náà yóò ṣe parí, nítorí irúfẹ́ fíìmù tí ó jẹ́. Nollywood Forever gbà pé ìtàn náà jẹ́ ti àgbékalẹ̀, ṣùgbọ́n ó fún fíìmù náà ní ìdíyelé 76% nítorí dídára àwọn ìníyelórí ìṣelọ́pọ́, àwòrán sinimá, àti ìṣeré. <ref>{{Cite web|archivedate=15 April 2014}}</ref> == Wo tun == * Àkójọ àwọn fíìmù Nàìjíríà ti ọdún 2010 == Àwọn ìtọ́kasí == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} 8zqi5zvusdbfdpp3c4q0bawpn4w3hu0 Ijé 0 84664 637530 2026-09-19T12:47:18Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1361619301|Ijé]]" 637530 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Ijé|image=Ijé poster.jpg|alt=|caption=Theatrical poster|director=[[Chineze Anyaene]]|producer={{unbulleted list|Paula Moreno<ref name="imdb2">{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt1578582/fullcredits|title=Ijé - The Journey - Full cast|website=[[Internet Movie Database|The Internet Movie Database]]|accessdate=5 August 2010}}</ref>|Chineze Anyaene}}|writer={{unbulleted list|Samuel Tilsen|Chineze Anyaene}}|narrator=|starring={{unbulleted list|[[Genevieve Nnaji]]|[[Odalys García]]|[[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade-Ekeinde]]|Jeff Swarthout|[[Clem Ohameze]]|Ulrich Que}}|music=Reuel Meditz|cinematography=Keith L. Smith|editing={{unbulleted list|Eric R. Brodeur|Youssef Delara}}|studio=Xandria Productions|distributor=Xandria Distributions|released={{Film date|2010|04|01|United States|2010|07|30|Nigeria}}|runtime=107 minutes|country={{unbulleted list|Nigeria|United States}}|language=English<br>Yoruba<br>Igbo|budget=$2.5 million<ref name="imdb">{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt1578582/business|title=Box office / business for Ijé at imdb.com|website=[[Internet Movie Database|The Internet Movie Database]]|accessdate=5 August 2010}}</ref>|gross=}}   '''''Ijé''''' tàbí '''''Ijé: The Journey''''' jẹ́ fíìmù eré orí ìtàgé ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ọdún 2010 tí [[Chineze Anyaene]] darí, tí [[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade-Ekeinde]], [[Genevieve Nnaji]], àti Odalys García kópa nínú rẹ̀. <ref>{{Cite news|url=http://allafrica.com/stories/201002050921.html|title=Ije Arrives Jos|access-date=5 August 2010}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.independentngonline.com/DailyIndependent/Article.aspx?id=17935|title=Hollywood Stars Arrive For Ije|access-date=5 August 2010|location=Lagos, Nigeria}}</ref> <ref name="vanguard">{{Cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2010/07/16/hollywood-stars-storm-lagos-for-ije/|title=Hollywood stars storm Lagos for Ije|access-date=5 August 2010|location=Lagos, Nigeria}}</ref> == Ìtàn ìtàn náà == Chioma (Genevieve Nnaji) rin irin-ajo lati Nigeria lọ si United States lati lọ ran arabinrin rẹ Anya (Omotola Jalade-Ekeinde) lọwọ, ẹni ti wọn fi ẹsun pe o pa awọn ọkunrin mẹta, pẹlu ọkọ rẹ gan-an. == Àwọn òṣèré == * [[Omotola Jalade Ekeinde|Omotola Jalade-Ekeinde]] bi Anya Opara Michino * [[Genevieve Nnaji]] as Chioma Opara * Odalys García gẹ́gẹ́ bí Carolina * Jeff Swarthout gẹ́gẹ́ bí Don Deccico * [[Clem Ohameze]] gẹ́gẹ́ bí Papa Oparara * Ulrich Que gẹ́gẹ́ bí Jalen * Jon Woodward gẹ́gẹ́ bí Michael Michino == Àkókò ìgbalejò == Nollywood Reinvented fún fíìmù náà ní 68%, wọ́n sì gbóríyìn fún agbára rẹ̀ láti sọ̀rọ̀ nípa onírúurú kókó ọ̀rọ̀. ''Ìwé ìròyìn The Independent'' kọ̀wé pé: “Ijé jẹ́ àfihàn àìláàánú àti àìfaradà ti àwọn ènìyàn àjèjì nípa àwọn ẹ̀tanú àwùjọ Amẹ́ríkà, èyí tí àwọn fíìmù Hollywood kò lè kọ́ ara wọn. Anyaene náà ń ṣe àwàdà àwùjọ pẹ̀lú; ọ̀rọ̀ tí mo fẹ́ràn jù ni olórí ìtàn Chioma tí ó ń ṣe ìwádìí lórí ilé aláwọ̀ funfun ará Amẹ́ríkà kan tí ó ní ọrọ̀. Onílé kékeré kan ṣí ìlẹ̀kùn ó sì kígbe pé, “A ti ń fún Jolie-Pitt ní owó ọdọọdún… o ṣeun!” <ref>{{Cite news|url=https://www.independent.co.uk/voices/looking-for-believable-black-voices-and-storylines-maybe-you-should-pay-attention-to-nollywood-a6766801.html|title=Looking for authentic black voices and storylines? Maybe you should pay attention to Nollywood|access-date=20 September 2016}}</ref> Olùṣàyẹ̀wò fíìmù Gbenga Awomodu, tí ó ń ṣe àtúnyẹ̀wò fún ''CP Africa,'' gbóríyìn fún fíìmù àti ìṣeré, ó sọ pé fíìmù náà “ń mú àwọn kókó pàtàkì kan wá sí iwájú ní ayé òde òní, títí bí ìfẹ́, ẹ̀yà ẹlẹ́yàmẹ̀yà, àṣà, ẹ̀gàn, àti ìgbésí ayé gẹ́gẹ́ bí àlejò ní orílẹ̀-èdè àjèjì.” Ó tún tẹnu mọ́ ọn pé fíìmù náà ṣàpẹẹrẹ àwọn ìforígbárí àṣà láàárín Nàìjíríà àti Amẹ́ríkà nípa ìhùwàsí sí ìfipábánilòpọ̀, àti àṣà ìtìjú, ìdákẹ́jẹ́ẹ́, àti àbùkù tí ó ní í ṣe pẹ̀lú rẹ̀. <ref>{{Cite web|archivedate=24 September 2016}}</ref> Fíìmù náà gba ẹ̀bùn ẹ̀bùn tó dára jùlọ ní Canada International Film Festival, Golden Ace Award ní Las Vegas International Film Festival, Silver Palm Award ní Mexico International Film Festival, Melvin van Peebles Award ní San Francisco Black Festival, Festival Award fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tó dára jùlọ ní Swansea Bay Film Festival . <ref name="sbff">{{Cite web|location=Swansea, Wales, UK|archivedate=20 June 2010}}</ref> == Ọ́fíìsì títà àpótí == Fíìmù ''Ijé'' di fíìmù tó gba owó tó ga jùlọ ní Nàìjíríà, títí tí ''Half of a Yellow Sun'' (2013) fi borí rẹ̀ ní ọdún 2014. <ref name="The Economist">{{Cite news|date=17 July 2014|title=Nigerian films try to move upmarket: Nollywood's new scoreboard|url=https://www.economist.com/blogs/baobab/2014/07/nigerian-films-try-move-upmarket|accessdate=20 March 2015}}</ref> <ref>{{Cite news|date=14 September 2014|title=Toronto: Nigerians disagree over new Nollywood|url=http://thenationonlineng.net/new/toronto-nigerians-disagree-over-new-nollywood/|location=Lagos, Nigeria|accessdate=24 March 2015}}</ref> == Wo tun == * Àkójọ àwọn fíìmù Nàìjíríà ti ọdún 2010 == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} 5aj50ovizlxupdk5ydbd550ogj4j57e Ṣe ìgbéyàwó pẹ̀lú Ọ̀tá 0 84665 637531 2026-09-19T12:48:50Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1339131398|Married to the Enemy]]" 637531 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Married to the Enemy |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |[[:en:Willie_Adah_Ajenge|Willie Adah Ajenge]]<ref><cite class="citation web cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="73">[https://web.archive.org/web/20160426234207/http://www.nigeriafilms.com/review.asp?id=2266 "Married to the Enemy movie review"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="74">''nigeriafilms.com''. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="75">Archived from [http://www.nigeriafilms.com/review.asp?id=2266 the original] on 2016-04-26<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="76"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">2015-10-23</span></span>.</span></cite></ref> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Produced by | class="infobox-data" |[[:en:Andy_K._Nwawulhe|Andy K. Nwawulhe]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |[[:en:Rita_Dibia|Rita Dibia]] [[:en:Moses_Ebere|Moses Ebere]] [[:en:Ini_Edo|Ini Edo]] [[:en:Desmond_Elliot|Desmond Elliot]] [[:en:Mercy_Johnson|Mercy Johnson]] [[:en:Cosmos_Okey|Cosmos Okey]]<ref><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[https://web.archive.org/web/20241203190043/http://www.naijarules.com/index.php?threads/married-to-the-enemy.19148// "Married to the Enemy"]. </cite></ref> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 2006&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2006</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |Nigeria |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |English |} Fíìmù eré orí ìtàgé ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí wọ́n pè ní Willie Adah Ajenge tí wọ́n gbé ní ọdún 2006 ni '''''wọ́n gbé níyàwó sí Enemy''''' .Andy K. Nwawulhe ló ṣe àgbéjáde fíìmù náà. <ref>{{Cite web|archivedate=2021-11-21}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Rita Dibia]] * [[Moses Ebere|Mose Ebere]] * [[Ini Edo]] <ref>{{Cite web|archivedate=2016-03-04}}</ref> * [[Desmond Elliot]] * [[Mercy Johnson]] * [[Cosmos Okey]] == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:2006 àwọn fílmù]] [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] d1zgls2vwc3wa44tf9otxcpauq5p7is Ilé ní Ìgbèkùn 0 84666 637532 2026-09-19T12:50:15Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1345290174|Home in Exile]]" 637532 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Home in Exile |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |Lancelot Oduwa Imasuen |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 2010&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2010</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |[[:en:Nigeria|Nigeria]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |[[:en:English_language|English]] |} Fíìmù '''''Home in Exile''''' ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ọdún 2010 nípa ìmọtara-ẹni-nìkan, tí olùdarí rẹ̀ jẹ́ Home in Exile.&nbsp;[[Lancelot Oduwa Imasuen]] àti ìfìhàn rẹ̀ ní ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù kẹta. Ó bẹ̀rẹ̀ eré náà ní [[Ìpínlẹ̀ Edo]] ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kẹsàn-án ọdún 2010, tí àwọn òṣèré, aṣòfin ìpínlẹ̀ Patrick Osayime àti Kọmíṣọ́nà fún Àwọn Ọ̀nà àti Àṣà Abdul Oroh wà níbẹ̀. <ref name=":0" /> == Àwọn òṣèré == * [[Desmond Elliot]] bi Dave * [[Beverly Naya]] gẹ́gẹ́ bí Jullie * Chiwetalu Agu * Francis Duru * Justus Esiri * Òkè Pípìlì * Ẹ̀gbọ́n Jombo * Andrew Osawara == Ìtàn ìtàn náà == Ọba, tí í ṣe bàbá Dave, fẹ́ràn Jullie, ẹni tí Dave fẹ́ fẹ́, ó sì fẹ́ ẹ láìka àṣà sí, èyí sì fa ìjà nínú ìdílé. == Àwọn ẹ̀bùn == ''Ilé ní Ìgbèkùn'' gba ẹ̀bùn Zuma fún fíìmù tó dára jùlọ lórí ìrìn àjò àti ìwé àfọwọ́kọ tó dára jùlọ. <ref>{{Cite news|date=2018-11-21|title=ZUMA Film Festival set to hold|url=https://guardian.ng/art/zuma-film-festival-set-to-hold/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2022-07-20|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]}}</ref> Ó tún gba ẹ̀bùn Terracotta mẹ́fà: 1. Olùdarí Tó Dáa Jùlọ 2. Àwọ̀ ara tó dára jùlọ 3. Fíìmù Ọdún 4. Olùyàwòrán Sínímà Tó Dáa Jùlọ 5. Àwọn Òṣèré Àtìlẹ́yìn Tó Dáa Jùlọ 6. Àwọn Aṣọ Tó Dáa Jùlọ == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] bihmbgsvsd0wj380xwff3udxrpsaw9a Òpin ti sún mọ́lé (fíìmù) 0 84667 637537 2026-09-19T13:30:19Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1339093687|The End Is Near (film)]]" 637537 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |The End is Near |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Poster_for_The_End_is_Near_movie.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Poster_for_The_End_is_Near_movie.jpg|frameless]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |Ugezu J. Ugezu |- ! scope="row" class="infobox-label" |Written by | class="infobox-data" |Obi Catejan |- ! scope="row" class="infobox-label" |Screenplay by | class="infobox-data" |Ugezu J. Ugezu |- ! scope="row" class="infobox-label" |Produced by | class="infobox-data" |Obi Catejan Obi Henrietta |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |[[:en:Patience_Ozokwor|Patience Ozokwor]] [[:en:Chika_Ike|Chika Ike]] [[:en:Yul_Edochie|Yul Edochie]] [[:en:Chacha_Eke|Chacha Eke]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Music by | class="infobox-data" |Chimaobim Oswald |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 2012&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2012</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |Nigeria |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |English |} '''Òpin ti sunmọ́lé''' jẹ fiimu Nollywood ti ọdun 2012 ti Ugezu J. Ugezu ṣe oludari ati ti Cajetan Obi kọ. == Àwọn òṣèré == * [[Esther Audu]] * [[Patience Ozokwor]] * [[Chika Ike]] * Solomon Akiyesi * [[Yul Edochie]] * [[Chacha Eke]] * Vitalis Ndubuisi == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] 52udpz22aqlk1ikrswmtsz5hw0g4u2u Ní Amẹ́ríkà: Ìtàn Àwọn Arábìnrin Ẹ̀mí 0 84668 637538 2026-09-19T13:31:27Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1346663644|In America: The Story of the Soul Sisters]]" 637538 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |In America: The Story of the Soul Sisters |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Movie_poster_of_In_America,The_Story_of_the_Soul_Sisters.jpeg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Movie_poster_of_In_America,The_Story_of_the_Soul_Sisters.jpeg|frameless]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |Rahman Oladigbolu |- ! scope="row" class="infobox-label" |Produced by | class="infobox-data" |Yvon Alteon |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |Jimmy Jean-Louis Mirlyne Dorvilus Kandace Cummings |- ! scope="row" class="infobox-label" |Cinematography | class="infobox-data" |Ken Willinger |- ! scope="row" class="infobox-label" |Edited by | class="infobox-data" |Brian Patriacca |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Production company </div> | class="infobox-data" |<div>Oracle Films International</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 2010&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2010</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |USA |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |English |} '''''In America: The Story of the Soul Sisters''''' jẹ́ fíìmù ará Amẹ́ríkà ti Nàìjíríà ní ọdún 2010 tí Rahman Oladigbolu darí, tí [[Jimmy Jean-Louis]] àti Roger Dillingham Jr. kópa nínú rẹ̀ <ref>{{Cite news|url=http://saharareporters.com/2011/09/03/story-soul-sisters-interview-rahman-oladigbolu-award-winning-director-america|location=New York City, United States|title=The Story of the Soul Sisters: An Interview with Rahman Oladigbolu, Award-winning Director of In America|accessdate=1 August 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|archivedate=6 August 2014}}</ref> Ó gba àmì-ẹ̀yẹ fún fíìmù tó dára jùlọ láti ọwọ́ ọmọ ilẹ̀ Áfíríkà tó ń gbé ní òkè-òkun níbi ayẹyẹ Africa Movie Academy Awards ti ìgbà keje, àti àmì-ẹ̀yẹ fún olùṣe fíìmù tuntun tó tayọ jùlọ níbi ayẹyẹ Roxbury International Film Festival ti ọdún 2010 ní Boston, Massachusetts. == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] 17rcghkqa31u88t1x6a6nmqfv4w164s Wúrà Dúdú (fíìmù Nàìjíríà ọdún 2011) 0 84669 637539 2026-09-19T13:32:25Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1339044526|Black Gold (2011 Nigerian film)]]" 637539 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Black Gold |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Black_Gold_FilmPoster.jpeg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Black_Gold_FilmPoster.jpeg|frameless]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |Jeta Amata |- ! scope="row" class="infobox-label" |Written by | class="infobox-data" |Jeta Amata |- ! scope="row" class="infobox-label" |Produced by | class="infobox-data" |Wilson Ebyie [[:en:Suzanne_DeLaurentiis|Suzanne DeLaurentiis]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |[[:en:Billy_Zane|Billy Zane]] [[:en:Tom_Sizemore|Tom Sizemore]] [[:en:Hakeem_Kae-Kazim|Hakeem Kae-Kazim]] [[:en:Vivica_A._Fox|Vivica A. Fox]] [[:en:Eric_Roberts|Eric Roberts]] [[:en:Sarah_Wayne_Callies|Sarah Wayne Callies]] [[:en:Michael_Madsen|Michael Madsen]] [[:en:Mbong_Amata|Mbong Amata]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Cinematography | class="infobox-data" |James M. Costello |- ! scope="row" class="infobox-label" |Edited by | class="infobox-data" |Lindsay Kent |- ! scope="row" class="infobox-label" |Music by | class="infobox-data" |[[:en:Joel_Goffin|Joel Goffin]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Production company </div> | class="infobox-data" |<div>Rock City Entertainment</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * March&nbsp;26,&nbsp;2011&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2011-03-26</span>)&#x20;(Palm Beach) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Running time</div> | class="infobox-data" |110 minutes |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |Nigeria |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |English |} Fiimu eré '''''Black Gold''''' ni ti ọdun 2011 ti Jeta Amata ṣe ati ṣe itọsọna. Ijakadi agbegbe [[Niger Delta]] kan lodi si ijọba tiwọn ati ile-iṣẹ epo orilẹ-ede pupọ ti o ti ja ilẹ wọn ti o si ba ayika jẹ. Wọ́n tún gbé fíìmù náà jáde ní ọdún 2012 pẹ̀lú àkọlé ''[[Black November]]'', pẹ̀lú 60% àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí a tún ṣe àti àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ míràn tí a fi kún un láti jẹ́ kí fíìmù náà “di ohun ìgbàlódé”. == Ibùgbé ilé == Wọn nireti lati sọ itan naa lati oju-iwoye awọn eniyan ti wọn ti ni iriri rẹ taara; eyi pẹlu awọn ti wọn ti ri bi epo ti ba ilẹ ati awọn odo wọn jẹ, ati awọn ti wọn n koju awọn iṣoro. == Àwọn òṣèré == * Billy Zane * Tom Sizemore gẹ́gẹ́ bí Otelemuye Brandano * Hakeem Kae-Kazim gẹ́gẹ́ bí Dede * [[Vivica A. Fox]] gẹ́gẹ́ bí Jackie * Eric Roberts * Sarah Wayne Callies bi Kate Summers * Michael Madsen * [[Mbong Amata]] as Ebiere * Shanna Beauchamp gẹ́gẹ́ bí alátakò * [[Enyinna Nwigwe]] gẹ́gẹ́ bí Tamuno * Onas Okemdage gẹ́gẹ́ bí Philip * [[Nse Ikpe-Etim]] gẹ́gẹ́ bí Agbẹjọ́rò == Wo tun == * Epo Ńlá * Ilé iṣẹ́ epo rọ̀bì ní Nàìjíríà == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] iic1wrzxlyewtrtxpdj9dfiasble6hl Ọkùnrin lórí ilẹ̀ 0 84670 637540 2026-09-19T13:33:56Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1361187732|Man on Ground]]" 637540 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Man on Ground |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Man_on_Ground_poster.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Man_on_Ground_poster.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Film poster</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |[[:en:Akin_Omotoso|Akin Omotoso]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Written by | class="infobox-data" |Akin Omotoso |- ! scope="row" class="infobox-label" |Produced by | class="infobox-data" |[[:en:Hakeem_Kae-Kazim|Hakeem Kae-Kazim]] Fabian Adeoye Lojede [[:en:Rosie_Motene|Rosie Motene]] Akin Omotoso |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * [[:en:Hakeem_Kae-Kazim|Hakeem Kae-Kazim]] * Fabian Adeoye Lojede * [[:en:Fana_Mokoena|Fana Mokoena]] * [[:en:Bubu_Mazibuko|Bubu Mazibuko]] * [[:en:Thishiwe_Ziqubu|Thishiwe Ziqubu]] </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Cinematography | class="infobox-data" |Paul Michelson |- ! scope="row" class="infobox-label" |Edited by | class="infobox-data" |Aryan Kaganof |- ! scope="row" class="infobox-label" |Music by | class="infobox-data" |Joel Assaizky Amu |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Production company </div> | class="infobox-data" |<div>Tom Pictures</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 12&nbsp;September&nbsp;2011&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2011-09-12</span>)&#x20;([[:en:Toronto_International_Film_Festival|TIFF]]) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Running time</div> | class="infobox-data" |80 minutes |- ! scope="row" class="infobox-label" |Countries | class="infobox-data" |Nigeria South Africa |- ! scope="row" class="infobox-label" |Languages | class="infobox-data" |[[:en:English_language|English]] [[:en:Yoruba_language|Yoruba]] [[:en:Zulu_language|Zulu]] |} '''''Man on Ground''''' jẹ́ fíìmù eré orí ìtàgé ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ọdún 2011 tí Akin Omotoso darí. Wọ́n ṣe àfihàn rẹ̀, wọ́n sì ṣe àfihàn rẹ̀ ní ayẹyẹ fíìmù àgbáyé Toronto ti ọdún 2011. <ref>{{Cite web|archivedate=12 September 2014}}</ref> Fíìmù náà sọ ìtàn kan nípa bí ìkórìíra àwọn ará South Africa ṣe ní ipa lórí ìgbésí ayé àwọn arákùnrin méjì ní Nàìjíríà. <ref>{{Cite web|archivedate=2 November 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|archivedate=2 February 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|archivedate=21 April 2012}}</ref> <ref>{{Cite web|archivedate=2 February 2017}}</ref> == Ìtàn náà == Ade, ẹni ti o jẹ́ òṣìṣẹ́ àgbà nínú ètò ìṣúnná-owó, àti àbúrò rẹ̀ Femi, jẹ́ àwọn tí wọ́n ti kó láti orílẹ̀-èdè South Africa wá. Láì mọ̀ fún Ade, àwọn ènìyàn ti jí àbúrò rẹ̀ gbé—ẹni tí ó ti lọ sí South Africa láti fi orílẹ̀-èdè sílẹ̀ fúnra rẹ̀ nítorí ipa tí ó ní nínú ọ̀rọ̀ òṣèlú ní Nàìjíríà. Nígbà tí Ade ṣàwárí pé àbúrò òun ti sọnù, ó bẹ̀rẹ̀ sí ní ṣe àwọn ìwádìí láti tú àṣírí ohun tó ṣẹlẹ̀, ó sì wá rí i pé àbúrò òun ti ń gbé ìgbésí-ayé tó le koko. Ade lọ pàdé ẹni tí Femi ti ń ṣiṣẹ́ fún tẹ́lẹ̀, nígbà tí ìwà ipá kan wáyé tó sì mú kí Femi máa gbé pẹ̀lú ọ̀gá yẹn. Àwọn ìjà àti ìrúkèrúdò tó sábà máa ń wáyé ní àdúgbò náà tú ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan hàn nípa bí àbúrò rẹ̀ ṣe ń gbé ìgbésí-ayé rẹ̀. == Àwọn òṣèré == * Hakeem Kae-Kazim gẹ́gẹ́ bí Ade * Fabian Adeoye Lojede gẹ́gẹ́ bí Femi * Fana Mokoena gẹ́gẹ́ bí Tímótì * [[Bubu Mazibuko]] gẹ́gẹ́ bí Lindiwe * [[Thishiwe Ziqubu]] as Zodwa * Makhaola Ndebele gẹ́gẹ́ bí Vusi * Mandisa Bardill gẹ́gẹ́ bí Nadia * Joshua Chisholm gẹ́gẹ́ bí Young Ade * Mbongeni Nhlapo gẹ́gẹ́ bí ọ̀dọ́ Femi * Eugene Khoza gẹ́gẹ́ bí ọkùnrin Hype == Ìtújáde == Ó ṣe àfihàn rẹ̀ ní ayẹyẹ fíìmù àgbáyé Toronto ti ọdún 2011 ní ọjọ́ kejìlá oṣù kẹsàn-án ọdún 2011. <ref>{{Cite web|archivedate=12 September 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|archivedate=4 March 2016}}</ref> <ref>{{Cite web|archivedate=3 March 2016}}</ref> == Àwọn Àpótí Ìrìnàjò == {| class="wikitable sortable" style="width:100%" |+Àkójọ Àwọn Ẹ̀bùn Ńlá ! Ẹ̀bùn ! Ẹ̀ka ! Àwọn olùgbà àti àwọn olùyàn ! Àbájáde |- | rowspan="8" | [[Africa Movie Academy Awards (Àwọn Àmì-ẹ̀yẹ Akádẹ́mì Fiimu Áfíríkà)|Ilé Ẹ̀kọ́ Fíìmù Áfíríkà]]<br /><br /><br /><br /> ( Ẹ̀bùn Ẹ̀bùn 8th African Movie Academy ) | Fíìmù Tó Dáa Jùlọ | Akin Omotoso | {{Nom}} |- | Ohùn Tó Dáa Jùlọ || {{Nom}} |- | Fíìmù Àwòrán Tó Dáa Jùlọ || {{Nom}} |- | Ṣíṣe àtúnṣe tó dára jùlọ || {{Nom}} |- | Òṣèré Tó Dáa Jùlọ | Hakeem Kae-Kazim | {{Nom}} |- | Òṣèré Àtìlẹ́yìn Tó Dáa Jùlọ | Fana Mokoena | {{won}} |- | Olùdarí Tó Dáa Jùlọ || {{Nom}} |- | Ẹ̀bùn Àwọn Adájọ́ Pàtàkì | Akin Omotoso | {{won}} |- |} == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] 2i2q6ponl5klh5b1mmf8g5mp2ty77gy Shattered (fíìmù ọdún 2011) 0 84671 637541 2026-09-19T13:34:53Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1369280106|Shattered (2011 film)]]" 637541 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Shattered |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Shattered_2012_film.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Shattered_2012_film.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Promotional poster</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |Gilbert Lukalia |- ! scope="row" class="infobox-label" |Produced by | class="infobox-data" |Carol Nguta |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * [[:en:Rita_Dominic|Rita Dominic]] * Mumbi Maina * Robert Burale </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Distributed by | class="infobox-data" |Dream House Productions |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 25&nbsp;November&nbsp;2011&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2011-11-25</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Countries | class="infobox-data" |Kenya, Nigeria |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |English |} '''''Shattered''''' Ó jẹ́ fíìmù ti orílẹ̀-èdè Kenya ti ọdún 2011 tí Gilbert Lukalia darí, tí òṣèré Nollywood Rita Dominic sì kó ipa pàtàkì gẹ́gẹ́ bí Keziah Njema. Ó gba àmì-ẹ̀yẹ méjì níbi ayẹyẹ Africa Movie Academy Awards ti ọdún 2012. Rita Dominic tún gba àmì-ẹ̀yẹ fún òṣèré obìnrin tó dára jùlọ ní ọdún 2012 ní ayẹyẹ Kalasha Film and Television Awards ní Kenya. <ref>{{Cite web|archivedate=22 February 2014}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Rita Dominic]] gẹ́gẹ́ bí Keziah Njema * Mumbi Maina gẹ́gẹ́ bí Mumbi Miana * Robert Burale gẹ́gẹ́ bí Frank Njema * Allan Adika gẹ́gẹ́ bí Jomo * Eddie Gebhart gẹ́gẹ́ bí Àbúrò Nick * Gideon Nzukie gẹ́gẹ́ bí Mike Njema * Naomi Wambui * Melvin Alusa * Ainea Ojiambo * Janet Sision == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] mxpnwujt7tgg7zov9a2ol84g8a9qu4k Ibi kan ni Afirika 0 84672 637542 2026-09-19T13:36:24Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1339086326|Somewhere in Africa]]" 637542 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Somewhere in Africa |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Somewhere_in_Africa_film.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Somewhere_in_Africa_film.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Theatrical poster</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |[[:en:Frank_Rajah_Arase|Frank Rajah Arase]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Written by | class="infobox-data" |Frank Rajah Arase |- ! scope="row" class="infobox-label" |Screenplay by | class="infobox-data" |[[:en:Pascal_Amanfo|Pascal Amanfo]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Produced by | class="infobox-data" |Kwame Boadu |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * [[:en:Majid_Michel|Majid Michel]] * Martha Ankomah * Eddie Nartey * Kofi Adjorlolo * Roselyn Ngissah </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Production companies </div> | class="infobox-data" |<div>Heroes Films Production Raj Films </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * July&nbsp;30,&nbsp;2011&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2011-07-30</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Countries | class="infobox-data" |Ghana Nigeria |} '''''Ibìkan ní Áfíríkà: Ìkíni ènìyàn''''' jẹ́ fíìmù eré orí ìtàgé ti orílẹ̀-èdè Gẹ̀ẹ́sì ti ọdún 2011 tí Frank Rajah Arase darí, tí [[Majid Michel]], Martha Ankomah àti Kofi Adjorlolo kópa nínú rẹ̀. Ó gba àwọn ìdìbò méje ní ìdíje ẹ̀bùn Africa Movie Academy kẹsàn-án, tí ó ní àwọn ẹ̀ka: Òṣèré tó dára jùlọ ní ipa olórí, Àṣeyọrí nínú Orin, Àṣeyọrí nínú àwọn ipa ojú àti Àṣeyọrí nínú Ṣíṣe Àwòrán. Majid Michel ni ó gba àmì-ẹ̀yẹ kan ṣoṣo tí fíìmù náà gbà. == Àwọn òṣèré == * [[Majid Michel]] gẹ́gẹ́ bí Ọ̀gágun Yusuf Mombasa * Majid Michel bi Frank Leuma, Reverend Francis Jackson * Martha Ankomah gẹ́gẹ́ bí Nivera * [[Eddie Nartey]] gẹ́gẹ́ bí Pascal * [[Kofi Adjorlolo]] bi General Olemba * Roselyn Ngissah bi Captain Rajile * David Dontoh gẹ́gẹ́ bí Ààrẹ Gabiza == Àkókò ìgbalejò == [[Nollywood Reinvented tàbí ìsọdọ̀tun (isodotun Nollywood)|Nollywood Reinvented]] fún un ní ìdíyelé 43%, ó sì gbóríyìn fún orin rẹ̀, àwòrán sinimá àti eré orí ìtàgé rẹ̀. == Àwọn ẹ̀bùn == Ó gba àwọn yíyàn méje níbi ayẹyẹ Africa Movie Academy Awards kẹsàn-án fún àwọn ẹ̀ka wọ̀nyí: Ṣíṣe àgbékalẹ̀ ìrísí fíìmù (Production Design), ṣíṣe àgbékalẹ̀ aṣọ àwọn òṣèré (Costume Design), ṣíṣe àtúnṣe ojú àti ara òṣèré (Make-Up), ṣíṣe orin inú fíìmù (Soundtrack), ṣíṣe àwọn àwòrán àrà-ọ̀tọ̀ tàbí ipa wiwo (Visual effects), òṣèré ọ̀dọ́ tàbí ẹni tí ó ní ọjọ́-ọ̀la tó dára jùlọ, àti òṣèré ọkùnrin tó dára jùlọ nínú ipa pàtàkì. Majid Michel ló gba àmì-ẹ̀yẹ kan ṣoṣo tí fíìmù náà rí gbà. == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] tdr1l7yophznzjm72unev543leuh5el Ẹ̀jẹ̀ àti Henna 0 84673 637543 2026-09-19T13:38:41Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1369281910|Blood and Henna]]" 637543 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Blood and Henna |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |[[:en:Kenneth_Gyang|Kenneth Gyang]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Screenplay by | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * Kenneth Gyang * Nura Akilu </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Produced by | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * Nura Akilu * Kenneth Gyang * Ali Nuhu </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * [[:en:Ali_Nuhu|Ali Nuhu]] * Sadiq Sani Sadiq * [[:en:Nafisat_Abdullahi|Nafisat Abdullahi]] * Ibrahim Daddy * Beauty Sankey * Salihu Bappa </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Cinematography | class="infobox-data" |Ifeanyi Iloduba |- ! scope="row" class="infobox-label" |Edited by | class="infobox-data" |Abdul-Jabbar Ahmad |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Production company </div> | class="infobox-data" |<div>Newage Networks</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 2012&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2012</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Running time</div> | class="infobox-data" |105 minutes |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |Nigeria |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |[[:en:Hausa_language|Hausa]] |} '''''Blood and Henna''''' jẹ fiimu Naijiria ti ọdun 2012 nipasẹ [[Kenneth Gyang]], ti [[Ali Nuhu]], Sadiq Sani Sadiq ati [[Nafisa Abdullahi|Nafisat Abdullahi]] ṣe. Fíìmù náà gbìyànjú láti sọ ìtàn ìṣòro tí ó ṣẹlẹ̀ ní Pfizer Clinical Test ní ọdún 1996 ní [[Ipinle Kano|Kano]], Nàìjíríà. <ref>{{Cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2013/04/nollywood-in-the-1st-quarter-of-the-year/|location=Lagos, Nigeria|title=Nollywood in the 1st quarter of the year|accessdate=12 September 2014}}</ref> Ó gba àmì-ẹ̀yẹ mẹ́fà ní ìdíje kẹsàn-án ti African Movie Academy Awards, ó sì gba àmì-ẹ̀yẹ náà fún Apẹrẹ Aṣọ Tó Dáa Jùlọ . == Ìtàn náà == Itan yii waye ni orilẹ-ede Naijiria ni ọdun 1996; Musa, ti o jẹ onisowo ni ilu Eko, pada si ilu abinibi rẹ ni Ariwa Naijiria lẹyin ti wọn sun ile-itaja rẹ jona nitori awọn rudurudu oṣelu ti awọn ẹgbẹ alatako fa ni ilu Eko. Gbogbo eniyan ni ilu rẹ gba Musa tọwọ-tẹsẹ pada, paapaa julọ awọn ọrẹ rẹ meji ti wọn sunmọ ọn gan-an. Ọkan ninu awọn ọrẹ rẹ, Shehu, ti o jẹ oniroyin ti o maa n ṣofintoto ijọba ologun ti o wa ni agbara nigba naa, ni lati fi iṣẹ rẹ silẹ lati lọ kọni ni ile-iwe agbegbe. Baba Saude ni agbe ti o ni ọrọ julọ ni abule naa. O fun Musa ni Saude ni iyawo lẹyin ti Musa ti mu ki iṣowo baba rẹ gbilẹ si i pẹlu imọ ati oye ti o ni nipa iṣẹ-ogbin. Igbeyawo wọn lọ daadaa titi ti iyawo fi bẹrẹ si ni loyun ti oyun naa si maa n ja. Arun apaniyan kan bẹrẹ si ni tan kaakiri abule naa, eyi ti o si fi aye gbogbo awọn eniyan agbegbe naa sinu ewu nla. == Àwọn òṣèré == * Sadiq Sani Sadiq * [[Nafisa Abdullahi|Nafisat Abdullahi]] * [[Ali Nuhu]] * Ibrahim Daddy * Ẹwà Sankey * Salihu Bappa * Yachat Sankey == Ìtújáde == Wọ́n gbé àwo ìtàgé fún fíìmù náà jáde ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n oṣù kọkànlá ọdún 2011. == Àwọn Àpótí Ìrìnàjò == {| class="wikitable sortable" style="width:100%" |+Àkójọ Àwọn Ẹ̀bùn Ńlá ! Ẹ̀bùn ! Ẹ̀ka ! Àwọn olùgbà àti àwọn olùyàn ! Àbájáde |- | rowspan="6" | [[Africa Movie Academy Awards (Àwọn Àmì-ẹ̀yẹ Akádẹ́mì Fiimu Áfíríkà)|Ilé Ẹ̀kọ́ Fíìmù Áfíríkà]]<br /><br /><br /><br /> ( Ẹ̀bùn Ẹ̀bùn Ẹ̀ka fíìmù Áfíríkà Kẹsàn-án ) <ref>{{Cite web|archivedate=12 September 2014}}</ref> | Àṣeyọrí nínú Àwòrán Ìṣẹ̀dá || {{Nom}} |- | Àṣeyọrí nínú Ṣíṣe Àwòrán Aṣọ || {{won}} |- | Àṣeyọrí nínú eré ìtàgé | [[Kenneth Gyang]] | {{Nom}} |- | Fíìmù tó dára jùlọ ní Nàìjíríà | [[Kenneth Gyang]] | {{Nom}} |- | Fíìmù tó dára jùlọ ní èdè Áfíríkà | [[Kenneth Gyang]] | {{Nom}} |- | Òṣèré Àtìlẹ́yìn Tó Dáa Jùlọ | [[Ali Nuhu]] | {{Nom}} |- |} == Àwọn ìtọ́kasí == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] j57agcf5cn5tp6wbhcicvcqj2hpracw ZR-7: Ilé Pupa Meje 0 84674 637544 2026-09-19T13:40:38Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1346744486|ZR-7: The Red House Seven]]" 637544 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |ZR-7: The Red House Seven |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * [[:en:Udoka_Oyeka|Udoka Oyeka]] * Olufemi D. Ogunsanwo </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Written by | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * Olufemi D. Ogunsanwo * Udoka Oyeka </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Produced by | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * Olufemi D. Ogunsanwo * Udoka Oyeka </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * Norbert Young * Ayinla O. Abdulakeem * Rilwan Mohammed * Yakubu Abashiya * Ife Komolafe * Adeyemi Okanlawon * Udoka Oyeka </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Cinematography | class="infobox-data" |Kagho C. Idhebor |- ! scope="row" class="infobox-label" |Edited by | class="infobox-data" |Chidi Nwaozomudoh |- ! scope="row" class="infobox-label" |Music by | class="infobox-data" |Ore 'Re Olunuga & People's Army Band |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Production companies </div> | class="infobox-data" |<div>AppleGazer & Karmacause Productions</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * August&nbsp;19,&nbsp;2011&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2011-08-19</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |Nigeria |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |English |} '''''ZR-7: The Red House Seven''''' ni a Nigerian eré film ti a kọ, oludari ati ṣe nipasẹ awọn duo ti Olufemi D. Ogunsanwo & Udoka Oyeka ; starring Norbert Young, Ayinla O. Abdulakeem, Yakubu Abashiya, Adeyemi Okanlawon, Rilwan Mohammed, Ife Komolafe and Udoka Oyeka. Wọ́n yan fíìmù náà fún ẹ̀bùn African Academy níbi [[Africa Movie Academy Awards (Àwọn Àmì-ẹ̀yẹ Akádẹ́mì Fiimu Áfíríkà)|ayẹyẹ Africa Movie Academy Awards ti]] ọdún 2012. <ref>{{Cite web|archivedate=2013-08-13}}</ref> == Ìtàn ìtàn náà == Ìtàn yìí jẹ́ ìtàn àròsọ tó dá lórí ìrírí ní ilé-ìwé tí a ń gbé níbẹ̀ (boarding school)<ref name="nigeriadailynews">{{cite web|url=http://www.nigeriadailynews.com/feed/news/25899-the-movie-makers.txt|title=Nigeria Daily News: The movie makers|publisher=Nigeriadailynews.com|access-date=2014-02-28|archive-date=2014-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20140524172932/http://www.nigeriadailynews.com/feed/news/25899-the-movie-makers.txt|url-status=dead}}</ref>, tó sì kan TJ àti àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀ mẹ́fà nígbà tí wọ́n wà ní kíláàsì keje. Ní ìbẹ̀rẹ̀, àwọn ọmọkùnrin wọ̀nyí kọ́kọ́ ní ìyàlẹ́nu nípa àwọn ìpèníjà àti iṣẹ́ líle tí wọ́n ní láti kojú—bíi ti àwọn olùkọ́, àwọn akẹ́kọ̀ọ́-aṣáájú (prefects), àwọn àgbàlagbà akẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n jẹ́ oníwà-kíkà, oúnjẹ ilé-oúnjẹ, àwọn olè, gígé koríko, fífọ̀ ilé-ìgbọ̀nsẹ̀, àti gbogbo àwọn nǹkan mìíràn tí ẹnikẹ́ni tí ó bá ń lọ sí ilé-ìwé ìjọba ní Nàìjíríà tí a ń gbé níbẹ̀<ref>{{Cite news|url=http://pmnewsnigeria.com/2011/08/12/red-house-seven-premieres-tonight/|location=Lagos, Nigeria|title='Red House Seven' Premieres Tonight|date=2011-08-12|access-date=2013-08-25|newspaper=[[P.M. News]]}}</ref> yóò ní láti kojú. Ṣùgbọ́n nígbà tí TJ àti àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀ rí ọkùnrin kan àti àwọn akẹ́kọ̀ọ́ obìnrin méjì ní ipò tí kò dára rárá, ohun tí wọ́n ṣe pẹ̀lú ìròyìn yẹn kì í ṣe ìṣòro wọn kan ṣoṣo ní ilé-ìwé náà; ìròyìn àti ìṣẹ̀lẹ̀ tó tẹ̀lé e yóò yí ayé wọn padà lọ́nà tí ó kọjá ohun tí wọ́n lè tiẹ̀ lá àlá rẹ̀ rí. == Àwọn òṣèré == * [[Norbert Young]] - Minisita fun Eto-ẹkọ * Ayinla O. Abdulakeem - Kekere TJ * Yakubu Abashiya - Victor Essien * Fakiyesi Ayotola - Fab meji * Kafari David - Fab one * Ààfin Ubandawaki - Chiedu * Samy Eddi - Arinze * Kelvin Maduoku - Anthony Kelechi * Rilwan Mohammed - Rolly D * Ife Komolafe - Vicky * [[Deyemi Okanlawon|Adeyemi Okanlawon]] - Ogbeni Alabi * Udoka Oyeka - TJ Àgbàlagbà * Bakare Mubarak - Toks == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] 9os9q7h5u2szujmt1krk56o5wihdo4j Àwọn Àlá Oníyẹ́ 0 84675 637545 2026-09-19T13:42:37Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1339054468|Feathered Dreams]]" 637545 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Feathered Dreams|image=Feathered Dreams poster.jpg|alt=|caption=Theatrical release poster|director=Andrew Rozhen|producer=Austeen Eboka <br/> Michael Maltsev <br/> Igor Maron <br/> Philipp Rozhen|writer=Aleksandr Rozhen|starring={{ubl|[[Omoni Oboli]]|Andrew Rozhen}}|music=Vusyk Sergey|cinematography=Dmirtiy Nedria|editing=Vladimir Morozov|studio=Highlight Pictures|distributor=Highlight Pictures|released={{Film date|2012|11|12|df=yes}}|runtime=96 minutes|country=Nigeria <br/> Ukraine|language={{ubl|[[English language|English]]|[[Ukrainian language|Ukrainian]]}}|budget=|gross=}}   '''''Awọn Àlá Ẹyẹ''''' jẹ́ fíìmù eré orí ìtàgé ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti Ukraine ti ọdún 2012, tí Andrew Rozhen darí, ẹni tí ó kópa nínú fíìmù náà pẹ̀lú [[Omoni Oboli]] . <ref>{{Cite web|archivedate=15 July 2014}}</ref> Fíìmù náà, èyí tí ó jẹ́ ìfọwọ́sowọ́pọ̀ àkọ́kọ́ láàárín Nàìjíríà àti Ukraine, sọ ìtàn ọ̀dọ́mọkùnrin akẹ́kọ̀ọ́ ìṣègùn ọmọ Nàìjíríà kan ní Ukraine, Sade ( [[Omoni Oboli]] ) tí ó ń lá àlá láti di akọrin, ṣùgbọ́n ó ti dojúkọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìṣòro tí ó ní í ṣe pẹ̀lú jíjẹ́ àlejò. <ref name="AMN">{{Cite web|archivedate=2012-07-17}}</ref> ''Feathered Dreams'' tún jẹ́ fíìmù àkọ́kọ́ tí a ṣe ní èdè Gẹ̀ẹ́sì ní Ukraine. <ref name="AM">{{Cite web|archivedate=15 July 2014}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Omoni Oboli]] gẹ́gẹ́ bí Sade * Evgeniy Kazantsev bi Bronnikov * Andrew Rozhen gẹ́gẹ́ bí Dennis * Philippa Peter gẹ́gẹ́ bí Nkechi * Conrad Tilla gẹ́gẹ́ bí baba Sade * Oksana Voronina gẹ́gẹ́ bí * Austeen Eboka gẹ́gẹ́ bí == Ìṣẹ̀dá == Iṣẹ́ àjùmọ̀ṣepọ̀ ti ''Feathered Dreams'' wá nítorí àìní fún àwọn olùṣe fíìmù ará Ukraine láti wọ inú ọjà Nàìjíríà àti ọjà Áfíríkà lápapọ̀. <ref name="SIS">{{Cite web|archivedate=2 May 2014}}</ref> <ref name="Weast mag">{{Cite web|archivedate=15 July 2014}}</ref> Ilé iṣẹ́ fíìmù ní Ukraine ń dojúkọ ìṣòro ìnáwó àti àìsí ìtìlẹ́yìn ìjọba, nítorí náà àwọn olùṣe fíìmù ń wá àwọn ọ̀nà míì nípa ṣíṣe àjọṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn ilé iṣẹ́ tó ń gbèrú. <ref name="Weast mag" /> Igor Maron, ọ̀kan lára àwọn olùgbéjáde náà sọ pé ó jẹ́ kí òun wà lára iṣẹ́ náà lẹ́yìn tí òun ṣèbẹ̀wò sí [[Àbújá|Abuja]], Nàìjíríà, òun sì rí ọ̀pọ̀ àwọn ọmọ Nàìjíríà tí wọ́n lè sọ èdè Rọ́síà àti Ukrainian nítorí pé wọ́n ti kẹ́kọ̀ọ́ ní [[Ìsọ̀kan Sófìẹ̀tì|Soviet Union]] tẹ́lẹ̀, nítorí náà ó rò pé ó dára láti ní fíìmù kan tí ó dá lórí àwùjọ àjèjì ní Ukraine. <ref name="Weast mag" /> Olùdarí Andrew Rozhen ní láti rìnrìn àjò lọ sí Nàìjíríà lẹ́ẹ̀mejì láti mọ àwọn ọ̀nà ìṣe fíìmù ní Nollywood. <ref name="SIS" /> <ref>{{Cite web|archivedate=28 May 2013}}</ref> Wọ́n ya fíìmù náà ní [[Kiev|Kyiv]], Ukraine ní ọdún 2011, ó sì jẹ́ àkọ́kọ́ ìfọwọ́sowọ́pọ̀ láàárín Nàìjíríà àti Ukraine. <ref name="AMN" /> Ó tún jẹ́ fíìmù àkọ́kọ́ tí a ṣe ní èdè Gẹ̀ẹ́sì ní Ukraine. <ref name="AM" /> Omoni Oboli rìnrìn àjò lọ sí Ukraine nígbà méjì ní gbogbo àkókò tí wọ́n fi ń ya fíìmù náà, ó sì lo ọ̀sẹ̀ mẹ́fà àti ọ̀sẹ̀ méjì ní ọ̀sẹ̀ kọ̀ọ̀kan. <ref name="AM" /> olùdarí náà, Rozhen, tí ó tún kó ipa ọkùnrin nínú fíìmù náà, kò ní ìrírí ìṣeré tẹ́lẹ̀. Ìpinnu rẹ̀ láti kópa nínú fíìmù náà jẹ́ nítorí àìsí àwọn òṣèré tó ń sọ èdè Gẹ̀ẹ́sì ní Ukraine. <ref name="kiev" /> == Orin àti Orin Àwo orin == <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox album|name=Feathered Dreams OST|type=Soundtrack|artist=[[Gaitana (singer)|Gaitana]]|cover=blank|alt=|released=10 June 2012|recorded=|venue=|studio=|genre=[[Film soundtrack]]|length=11:19|label=Lavina Music <br/> Highlight Pictures|producer=Vusyk Sergey|prev_title=|prev_year=|next_title=|next_year=}} Orin fun Awọn ala Feathered ni a ṣe nipasẹ Sergey Vusyk. Orin naa "Ohun gbogbo mi" ni Natalia Shamaya kọ ati ṣe nipasẹ Gaitana. Ohun Orin Atilẹba ti tu silẹ labẹ aami orin Lavina ati Awọn aworan Afihan. === Àkójọ orin === <templatestyles src="Module:Track listing/styles.css"></templatestyles> {{track listing|headline=|extra_column=Singer(s)|total_length=11:19|title1=My Everything|extra1=Gaitana|length1=3:57|title2=Khreschatyk|extra2=Vusyk Sergey|length2=2:25|title3=Feathered Dreams (Main Theme)|extra3=Vusyk Sergey|length3=1:54|title4=Deportation|extra4=Vusyk Sergey|length4=1:56|title5=Feathered Dreams (Theme #1)|extra5=Vusyk Sergey|length5=1:06}} == Àwọn ẹ̀bùn == Wọ́n yan ''Feathered Dreams'' fún àmì ẹ̀yẹ méjì ní Golden Icons Academy Movie Awards ti ọdún 2013 ní àwọn ẹ̀ka: "Best Film Diaspora" àti "Best Film Director – Diaspora". <ref>{{Cite web|archivedate=19 August 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|archivedate=19 August 2014}}</ref> == Wo tun == * Àkójọ àwọn fíìmù Nàìjíríà ti ọdún 2012 == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} 9tf1cnsbyznpapms96bszl49hoou06m Nínú Kọ́fíìmù (fíìmù) 0 84676 637546 2026-09-19T13:43:30Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1339915909|In the Cupboard (film)]]" 637546 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=In the Cupboard (film)|image=|alt=|caption=|director=[[Desmond Elliot]]|producer=|writer=[[Kehinde Olorunyomi]]|screenplay=|story=|starring=Alex Ekubo|music=|cinematography=|editing=|studio=|distributor=|released={{Film date|2012|10|31}}<br>|runtime=+85 minutes|country=Nigeria|language=English|budget=|gross=}}   '''"In the Cupboard"''' jẹ́ fíìmù eré oníṣe ti Nàìjíríà tí wọ́n gbé jáde ní ọdún 2012, tí ó sì ní àwọn òṣèré pàtàkì nínú rẹ̀. Fíìmù náà sọ̀rọ̀ nípa obìnrin kan tí ó tún pàdé àwọn ọmọ rẹ̀ lẹ́yìn ikú ọkọ rẹ̀. Wọ́n ka ìwé ìfẹ́-inú ọkọ rẹ̀, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí ní ronú pé òun yóò pàdánù ìgbẹ́kẹ̀lé tí àwọn ọmọ rẹ̀ ní sí òun nítorí àṣírí kan tí ó ní.. <ref>{{Cite news|url=https://www.talkafricanmovies.com/673/|title=IN THE CUPBOARD|date=2013-07-08|work=Talk African Movies|accessdate=2018-11-24}}</ref> <ref>{{Citation|title=In The Cupboard [Nollywood Trailer]}}</ref> == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} fk2bu5eswfs2mb39qj4nxbc86gi8q8n B fún ọmọkùnrin 0 84677 637547 2026-09-19T13:44:37Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1369282308|B for Boy]]" 637547 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=B for Boy|image=B for Boy (film).jpg|alt=|caption=Film poster|director=[[Chika Anadu]]|producer=Chika Anadu, Arie Esiri|writer=Chika Anadu|starring=Uche Nwadili<br>Ngozi Nwaneto<br>Nonso Odogwu<br>Frances Okeke|music=Enis Rotthoff|cinematography=Monika Lenczewska|editing=Simon Brasse|studio=No Blondes Productions|distributor=|released={{Film date|df=yes|2013|10|13|London Film Festival|ref1=<ref>{{cite web|url=https://www.theupcoming.co.uk/2013/10/13/london-film-festival-2013-b-for-boy-review/|title=London Film Festival 2013: B for Boy - Review|date=13 October 2013 |publisher=|access-date=18 May 2020}}</ref>}}|runtime=114 minutes|country=Nigeria|language=Igbo|budget=|gross=}}   '''''B for Boy''''' is a 2013 Nigerian drama film directory by Chika Anadu and staring Uche Nwadili, Ngozi Nwaneto & Nonso Odogwu. Ó ṣe àfihàn rẹ̀ ní gbogbo àgbáyé níbi ayẹyẹ fíìmù London ti ọdún 2013. Ó gba ẹ̀bùn ''Fíìmù Tó Dáa Jùlọ Nínú Èdè Áfíríkà'' ní Ẹ̀bùn Kẹwàá ti Africa Movie Academy Awards . <ref>{{Cite web|archivedate=22 December 2015}}</ref> Fíìmù àkọ́kọ́ tí wọ́n ṣe fún Anadu, fíìmù náà ṣàlàyé bí àwọn obìnrin ṣe ń hùwà sí àwọn obìnrin ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti bí wọ́n ṣe ń hùwà sí wọn. == Ìtàn náà == Ó jọ pé Amaka (Uche Nwadili) ń gbé ìgbésí ayé tó péye gẹ́gẹ́ bí obìnrin ọmọ Nàìjíríà ti ìgbàlódé tí ó dúró lórí ara rẹ̀. Ó ní iṣẹ́ tó ń lọ dáadáa, ó wà nínú ìgbéyàwó aláyọ̀, ó ní ọmọbìnrin kan tó nífẹ̀ẹ́ rẹ̀, ó sì tún lóyún. Ohun gbogbo lọ dáadáa títí tí ìyá ọkọ rẹ̀ (Ngozi Nwaneto) fi sọ fún un pé àyàfi tí ó bá bí ọmọkùnrin, òun yóò wá aya kejì fún ọmọkùnrin òun. Nígbà tí ọkọ Amaka (Nonso Odogwu) lọ fún ìrìn-àjò iṣẹ́, Amaka pàdánù oyún rẹ̀ ṣùgbọ́n kò sọ fún ẹnikẹ́ni. Bí ọjọ́ tí ó yẹ kí ó bí ti ń súnmọ́lé, Amaka ṣe gbogbo ohun tó lè ṣe láti ra ọmọkùnrin lọ́nà tí kò bófin mu láti ọ̀dọ̀ obìnrin mìíràn, Joy (Frances Okeke). == Àwọn Àkòrí == Àwọn kókó pàtàkì méjì ló wà nínú fíìmù náà. Ọ̀kan ni ìjàkadì tó ń pọ̀ sí i láàrín àwọn ìwà ìbílẹ̀ àti àṣà òde òní ní Nàìjíríà. Èkejì ni àìṣòdodo tí àwọn obìnrin máa ń dojú kọ tí àwọn obìnrin mìíràn sábà máa ń gbé kalẹ̀. == Àkókò ìgbalejò == '''''B for Boy''''' ti gba aṣeyọri pataki ati olokiki ni kariaye. Ní ọdún 2013, ó bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe àfihàn rẹ̀ níbi ayẹyẹ BFI London Film Festival nínú ''First Feature Competition'', níbi tí wọ́n ti gba ìyìn fún àwọn adájọ́, tí wọ́n sì pàdánù rẹ̀ fún '''Ilo Ilo''', fíìmù tó ṣẹ̀ṣẹ̀ gba àmì ẹ̀yẹ Camera D'Or ní Cannes Film Festival ní ọdún náà. Fíìmù náà tún gba ẹ̀bùn ''Breakthrough Audience Award'' ní ayẹyẹ fíìmù AFI ( American Film Institute ). Níbi ẹ̀bùn [[Africa Movie Academy Awards (Àwọn Àmì-ẹ̀yẹ Akádẹ́mì Fiimu Áfíríkà)|Africa Movie Academy Awards]], ó gba ẹ̀bùn ''Fíìmù Tó Dáa Jùlọ ní Èdè Áfíríkà'' == Wo tun == * Àkójọ àwọn fíìmù Nàìjíríà ti ọdún 2013 == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} 9vqg4i8n1aj3jwmms554eckv7i5zzu1 Àwòrán Àgbẹ̀ Kanṣoṣo 0 84678 637548 2026-09-19T13:55:08Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1346493947|Portrait of a Lone Farmer]]" 637548 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Portrait of a Lone Farmer|image=[[File:Movie poster for Portrait of a Lone Farmer.jpg|frameless]]|alt=|caption=|native_name=|director=Jide Akinleminu|producer=|writer=Jide Akinleminu|screenplay=|story=|based_on=|starring=Akin Akinleminu <br> Grete Akinleminu <br> Jide Tom Akinleminu|narrator=|music=|cinematography=|editing=|studio=|distributor=CPH:DOX|released={{Film date|2013}}|runtime=75 minutes|country=Nigeria|language=English <br> Yoruba}}   '''''Àwòrán Àgbẹ̀ Lone''''' jẹ́ fíìmù ìwé-ìròyìn oní-fídíò ti ọdún 2013 láti ọwọ́ Jide Tom Akinleminu, ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti Denmark, tó dá lórí ìgbésí-ayé ní oko adìẹ́ bàbá rẹ̀ ní Nàìjíríà. <ref>{{Cite web|archivedate=8 August 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|archivedate=14 August 2014}}</ref> == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} m1px5vveso7zkp60k8zbd338q6versf Fíìmù tí a ti fọ́ (fíìmù ọdún 2013) 0 84679 637549 2026-09-19T13:56:31Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1366770457|Broken (2013 film)]]" 637549 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Broken|image=Broken_Nigerian_film.jpg|director=Bright Wonder Obasi|producer=Bright Wonder Obasi|writer=Bright Wonder Obasi|starring={{ubl|[[Nse Ikpe Etim]]|[[Kalu Ikeagwu]]|[[Bimbo Manuel]]|Chucks Chyke}}|cinematography=Shalom Uyi Enabulele|editing=Century Favor Ebere|studio=High Definition Film Studio|distributor=Paulo Concepts|released={{Film date|2013|03|28|df=y}}|runtime=122 minutes|country=Nigeria|language=English|caption=Theatrical poster}}   '''''Broken''''' jẹ́ fíìmù eré orí ìtàgé ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ọdún 2013 tí Bright Wonder Obasi kọ, ṣe àgbékalẹ̀ àti darí rẹ̀, [[Nse Ikpe-Etim|Nse Ikpe Etim]], [[Bimbo Manuel]] àti Kalu Ikeagwu kópa nínú rẹ̀. Ó gba àmì ẹ̀yẹ mẹ́fà ní Nollywood Movie Awards ti ọdún 2013, títí bí àwọn ẹ̀bùn fún ''òṣèré olórí tó dára jùlọ, òṣèré olùrànlọ́wọ́ tó dára jùlọ, òṣèré olùrànlọ́wọ́ tó dára jùlọ, òṣèré tó dára jùlọ, àwòrán sinima tó dára jùlọ, ojú tó dára jùlọ àti ìràwọ̀ tó dára jùlọ obìnrin tó ń dìde'' . <ref>{{Cite news|url=https://thenet.ng/video-watch-the-trailer-of-broken-featuring-nse-ikpe-etim-and-kalu-ikeagwu/|location=Lagos, Nigeria|title=Broken: Movie Premiere|accessdate=10 February 2014|archivedate=2014-02-14}}</ref> <ref>{{Cite web|archivedate=5 November 2020}}</ref> == Ìtàn náà == Fiimu naa sọ nipa Samuel Gabriel, ẹniti o ṣubu sinu pakute awọn ọlọpaa nigba ti o n gbiyanju lati ta awọn oogun oloro. O gbiyanju lati sa lọ, ṣugbọn awọn ọlọpaa pupọ yika ti wọn si mu u. Wọn da ibeere ti wọn n beere lọwọ rẹ ni ile-iṣẹ ọlọpaa duro nitori pe ẹni ti o n tọju rẹ halẹ mọ oṣiṣẹ ọlọpaa ti n ṣe iwadii naa; o halẹ mọ ọn nipa bi o ṣe tako awọn ẹtọ ipilẹ rẹ gẹgẹbi ọmọde ni ọpọlọpọ ọdun sẹyin. Lẹyin ti wọn tu u silẹ, wọn sọ fun un pe arabinrin rẹ, Emmanuella, wa laaye ṣugbọn o ni iṣoro ọpọlọ ati aisan ikọ-fèé. O lọ bẹ ẹ wo ni ile-iwosan fun awọn ti o ni iṣoro ọpọlọ, lẹyin ọpọlọpọ igbiyanju lati yi ọkan awọn ti n tọju rẹ pada ati fifun wọn ni idaniloju, wọn gba a laaye nikẹhin lati mu un lọ si ile. Mariam àti Morris Idoko kò sí nílé, méjì lára àwọn ọmọ wọn Cassia àti Pamela nìkan ló wà pẹ̀lú ìránṣẹ́ ilé náà. Lẹ́yìn tí wọ́n ti kan ilẹ̀kùn fún ìgbà díẹ̀ ní ọjọ́ náà, tí Anna sì dáhùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, Gabriel wọ ilé náà lójijì pẹ̀lú Emmanuella ní ọwọ́ rẹ̀, ó sì yára gbìyànjú láti tọ́jú àrùn ikọ́ ẹ̀dọ̀fóró rẹ̀. Morris mú wọn nítorí pé wọ́n wọ inú ilé rẹ̀ nígbà tí ó dé, ìyàwó rẹ̀ kò gbà wọ́n. Ó sọ fún un lẹ́yìn náà pé Gabriel àti Emmanuella jẹ́ ọmọ àwọn tí wọ́n ti ṣègbéyàwó tẹ́lẹ̀, ṣùgbọ́n ó fi ìbínú kọ etí ikún sí i, ó sì sùn lọ. Ìwà àti ìrora ọkàn tí Gabriel àti Emmanuella ní ló fa ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ tó mú kí Anna àti Pamela má balẹ̀ nínú ilé. Àwọn wọ̀nyí mú kí Morris fẹ́ kí ìyàwó rẹ̀ yanjú ìṣòro rẹ̀, kí ó má sì jẹ́ kí ó nípa lórí ilé ìgbéyàwó wọn. Mariam sọ fún ọkọ àti àwọn ọmọ rẹ̀ pé òun ni ìyá tí wọ́n bí Emmanuella àti Samuel. Sí ìyàlẹ́nu rẹ̀, Morris jẹ́wọ́ pé òun ni baba ọmọ ọ̀dọ̀ Anna, Miriam bá Anna sọ̀rọ̀ nípa ìmọ̀ àti ìmọ̀lára rẹ̀ lórí ìkọ̀sílẹ̀ bàbá rẹ̀ àti bí ó ṣe lè dá ìbátan onínúure pẹ̀lú àwọn ọmọ rẹ̀ tí ó sọnù sílẹ̀, ó dáhùn pé ìfẹ́ ni gbogbo ìdílé nílò. Anna fi ìtara bá Morris rẹ́, lẹ́yìn náà ó gba Mariam nímọ̀ràn láti wá àlàáfíà pẹ̀lú gbogbo àwọn ọmọ rẹ̀. Miriam sọ ìtàn ìṣòro tó ní láti ìgbéyàwó rẹ̀ tẹ́lẹ̀ pẹ̀lú Emmanuella àti Samuel, ó yà wọ́n lẹ́nu nígbà tó sọ pé àwọn ní arákùnrin kan. Nígbà tí Samuel lọ sí ilé ìtọ́jú àwọn ọmọ aláìníbaba, ó rí i pé wọ́n ti ta àbúrò rẹ̀, ó sì wà lẹ́wọ̀n. Mariam lọ sí ọ̀dọ̀ Gabriel Ortega lẹ́yìn ọdún mẹ́rìndínlógún ó sì sọ fún un pé àwọn ọmọ rẹ̀ ń gbé nílé rẹ̀. Níkẹyìn, Samuel pàdé ẹ̀gbọ́n rẹ̀ Eric ní ọgbà ẹ̀wọ̀n níbi tí ó ti ṣàlàyé ohun tó fà á tí wọ́n fi dá a lẹ́bi ikú. == Àwọn òṣèré == * [[Nse Ikpe-Etim|Nse Ikpe Etim]] gẹ́gẹ́ bí Mariam Idoko * [[Kalu Ikeagwu]] gẹ́gẹ́ bí Gabriel Ortega * [[Bimbo Manuel]] gẹ́gẹ́ bí Morris Idoko * Sydney Diala gẹ́gẹ́ bí Bishop * Iyke Adiele gẹ́gẹ́ bí Samuel Ortega * Chucks Chyke gẹ́gẹ́ bí Eric Ortega == Wo tun == * Àkójọ àwọn fíìmù Nàìjíríà ti ọdún 2013 == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} c4gym3huz106q6j4oyab9b8h8ri04pj Wiwa Àánú 0 84680 637550 2026-09-19T13:58:19Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1339054842|Finding Mercy]]" 637550 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Finding Mercy|image=Finding Mercy film poster.jpg|alt=|caption=Theatrical Poster|director=[[Desmond Elliot]]|producer=Desmond Elliot|writer=Kehinde Odukoya|screenplay=Kehinde Odukoya|story=|narrator=|starring={{unbulleted list|[[Rita Dominic]]|[[Uti Nwachukwu]]|[[Chioma Chukwuka]]|[[Blossom Chukwujekwu]]|[[Desmond Elliot]]}}|music=|cinematography=|editing=Dapo Ola Daniels|studio=Denziot Productions|distributor=|released={{unbulleted list|{{Film date|2013|10|14|AFRIFF|2013|11|18|Nigeria}}}}<ref>{{cite web | url=http://stargist.com/2013/11/21/photos-from-desmond-elliots-finding-mercy-lagos-movie-premiere/ | title=Lagos Premiere of Finding Mercy | accessdate=12 April 2014}}</ref>|runtime=|country=Nigeria|language=English|budget=|gross=}}   '''''Wiwa Àánú (Finding Mercy)''''' jẹ fiimu 2013 Naijiria ti o ṣe ati oludari nipasẹ Desmond Elliot, ti Rita Dominic, Blossom Chukwujekwu, Uti Nwachukwu ati Chioma Chukwuka ṣe.<ref>{{Cite web|archivedate=13 April 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|archivedate=13 April 2014}}</ref> == Àwọn òṣèré == * [[Rita Dominic]] gege bi Kassy * [[Uti Nwachukwu]] gẹ́gẹ́ bí Rogers * [[Chioma Chukwuka|Chioma Chukwuka-Akpotha]] bi Rita * [[Blossom Chukwujekwu]] gẹ́gẹ́ bí Jato * [[Tamara Eteimo]] gẹ́gẹ́ bí Ifeoma * [[Desmond Elliot]] gẹ́gẹ́ bí Daniel Olatunji * Abiola Segun-Williams gẹ́gẹ́ bí Angela * Oyundamola Lampejo gẹ́gẹ́ bí Mercy * Dabota Lawson gẹ́gẹ́ bí Thelma * Faith Bungie * Elsie Eluwa * Cindy Haceenatu Massaquoi * Yoko-Ono Manowe == Àkókò ìgbalejò == [[Nollywood Reinvented tàbí ìsọdọ̀tun (isodotun Nollywood)|Nollywood Reinvented]] fún un ní ìdíyelé 56%, ó sì gbóríyìn fún iṣẹ́ rẹ̀ àti olùdarí rẹ̀. Olùṣàtúnyẹ̀wò náà rí fíìmù náà gẹ́gẹ́ bí ohun tó dùn mọ́ni, bó tilẹ̀ jẹ́ pé fíìmù náà dá lórí àwọn ìṣòro ìgbésí ayé ojoojúmọ́. Efe Doghudje ti 360Nobs fun ni idiyele ti irawọ marun ninu mẹwa. Ó ṣe àríwísí aṣọ tí kò tó, èyí tó túmọ̀ sí wípé bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn òṣèré náà lágbára, àwọn òṣèré náà kò ṣeé gbàgbọ́. <ref>{{Cite web|archivedate=28 February 2014}}</ref> == Wo tun == * Àkójọ àwọn fíìmù Nàìjíríà ti ọdún 2013 == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} gtzr5ouk4t8rbeasdi0m8girgnw271b Onye Ozi 0 84681 637551 2026-09-19T14:00:50Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1344516869|Onye Ozi]]" 637551 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Onye Ozi |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Onye_Ozi_poster.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Onye_Ozi_poster.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Theatrical poster</div> |- | colspan="2" class="infobox-full-data description" |Onye Ozi |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |[[:en:Obi_Emelonye|Obi Emelonye]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Written by | class="infobox-data" |Obi Emelonye |- ! scope="row" class="infobox-label" |Screenplay by | class="infobox-data" |Obi Emelonye |- ! scope="row" class="infobox-label" |Story by | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * Amaka Obi-Emelonye * Fatima Irole </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Produced by | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * Obi Emelonye * Emmanuella Ngozi Ideh </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * [[:en:Okey_Bakassi|Okey Bakassi]] * Anthony Aclet * Stephen Moriaty * Ngozi Igwebike </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Edited by | class="infobox-data" |Ben Nugent |- ! scope="row" class="infobox-label" |Music by | class="infobox-data" |Luke Corradine |- ! scope="row" class="infobox-label" |Distributed by | class="infobox-data" |[[:en:M-Net|M-Net]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 18&nbsp;October&nbsp;2013&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2013-10-18</span>)&#x20;([[:en:London|London]]) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Running time</div> | class="infobox-data" |89 mins |- ! scope="row" class="infobox-label" |Countries | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * United Kingdom * Nigeria </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |[[:en:Igbo_language|Igbo]] |} '''''Onye Ozi''''' is a Nigerian film comedy 2013 director [[Obi Emelonye]] . <ref name="Dovey2015">{{Cite book|title=Curating Africa in the Age of Film Festivals|url=https://books.google.com/books?id=27y_BwAAQBAJ&pg=PA254|date=10 March 2015|publisher=Palgrave Macmillan}}</ref> Fíìmù náà gba àmì ẹ̀yẹ ẹ̀ka méjì ní Nollywood Movie Awards ti ọdún 2014. <ref>{{Cite web|archivedate=10 May 2017}}</ref> == Àtilẹ̀ àti ìṣelọ́pọ́ == A ya fíìmù 'Onye Ozi' ní London, wọ́n sì kọ́kọ́ ṣe àfihàn rẹ̀ ní ọjọ́ kẹdínlógún oṣù Kẹwàá ọdún 2013 ní The Lighthouse Hall, Camberwell, London. <ref name="nobs" /> Obi Emelonye ati Emmanuella Ngozi Ideh lo ṣe agbejade rẹ̀ pẹlu atilẹyin lati ọdọ Nollywood Movies (London), Screen Nation Pictures ati M-Net. == Gbigbawọle pataki == Láti ìgbà tí wọ́n ti ṣe é ní ọdún 2013, ''Onye Ozi'' ti gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ àmì-ẹ̀yẹ ní àdúgbò àti ní àgbáyé. <ref>{{Cite news|url=http://thenationonlineng.net/igbo-films-rebound-onye-ozi/|location=Lagos, Nigeria|title=Igbo films rebound with Onye Ozi|accessdate=4 February 2016}}</ref> Nígbà tí wọ́n gbé e jáde, ''wọ́n'' rí àwọn àtúnyẹ̀wò tó yàtọ̀ síra. ''Sodas & Popcorn'', bulọọgi sinima Naijiria kan nipasẹ ''BellaNaija'' tọka si awọn abawọn ninu fiimu naa o si tun tako ọna kikọ fiimu Obi Emelonye ni sisọ pe, "Iṣoro mi pẹlu awọn fiimu rẹ ti jẹ kikọ nigbagbogbo. Awọn itan ko dabi pe wọn ko papọ mọ ati pe wọn ko gba awọn iyipada ti o nira julọ." Wilfred Okichie ti ''YNaija'' tun fun fiimu naa ni ipo kekere ti o ṣalaye rẹ gẹgẹbi "fiimu ominira ti ko ni isuna pupọ". == Àwọn òṣèré == * [[Okey Bakassi]] as Metumaribe Onuigbo * Anthony Aclet gẹ́gẹ́ bí Chike * Stephen Moriaty gẹ́gẹ́ bí TJ * Ngozi Igwebike gẹ́gẹ́ bí Mkpuruma * Adesua Atuanya gẹ́gẹ́ bí Adaugo * D'Kachy Obi-Emelonye gẹ́gẹ́ bí Ossy * Chinemerem Okemuo bi Ogbenyealu * Frank Ani gẹ́gẹ́ bí Ofoegbu * Nkiruka Emelonye gẹ́gẹ́ bí Uju * Ọba Onuigbo gẹ́gẹ́ bí Baba == Àwọn ẹ̀bùn àti yíyàn == {| class="wikitable" !Ọdún ! Ayẹyẹ ẹ̀bùn ! Ẹ̀bùn ! Àbájáde |- | rowspan="5" | 2014 | rowspan="2" | Àwọn Ẹ̀bùn Fíìmù Nollywood ti ọdún 2014 | Fíìmù Àjèjì Tó Dáa Jùlọ |{{won}} |- | Fíìmù Àbínibí Tó Dáa Jùlọ |{{won}} |- | rowspan="2" | Àwọn Ẹ̀bùn Ẹ̀ka fíìmù Kẹwàá ti Áfíríkà | Àṣeyọrí nínú Orin Orin |{{won}} |- | Ẹ̀bùn Ousmane Sembene fún Fíìmù Tó Dáa Jùlọ ní Èdè Áfíríkà |{{Nom}} |- | Àwọn Ẹ̀bùn Nollywood Tó Dáa Jùlọ 2014 | Apanilerin Ti o dara julọ ti Odun |{{Nom}} |- | rowspan="2" | 2015 | Àwọn Ẹ̀bùn Àṣàyàn Àwọn Awòrán Africa Magic ti Ọdún 2015 | Èdè ìbílẹ̀ tó dára jùlọ (ìgbó) |{{won}} |- | Àwọn Ẹ̀bùn Ìdárayá Nàìjíríà ti Ọdún 2015 | Fíìmù Ọdún (Àwọn Fíìmù Àbínibí)|{{Nom}} |} == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist|30em}} [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] qil55i5hu0ngu9gsyz9nlmvdzl30lfe Isinku Ayé (fíìmù) 0 84682 637552 2026-09-19T14:02:18Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1345799986|Living Funeral (film)]]" 637552 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" style="font-size: 125%; font-style: italic;" |Ìsìnkú Ayé ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Oludari ni | class="infobox-data" | Udoka Oyeka |- class="infobox-data" ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Ti a kọ nipasẹ | class="infobox-data" | Akpor Kagho |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Olùgbéjáde láti ọwọ́ | class="infobox-data" | Orode Ryan-Okpu |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Àwọn olùkópa | class="infobox-data" | Liz Benson-Ameye, Norbert Young àti Stephanie Wilson. |- class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Fíìmù sínímátíkì | class="infobox-data" | Idhebor Kagho |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; white-space: normal;"> Ojo ifisile </div> | class="infobox-data" | |} '''Fíìmù Living Funeral''' jẹ́ fíìmù [[Nollywood]] [[Ọmọ Nàìjíríà|ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà]] tí Arábìnrin Orode Ryan-Okpu ṣe, Udoka Oyeka sì darí rẹ̀ lábẹ́ ìgbọ̀wọ́ Pink Pearl Foundation. <ref name=":0">{{Cite news|date=2014-01-28|title=Liz Ameye, Nollywood veteran makes a comeback with Living Funeral|url=https://www.vanguardngr.com/2014/01/liz-ameye-nollywood-veteran-makes-comeback-living-funeral/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2022-08-02|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref> Fíìmù náà tó ń jẹ́ kí gbogbo ènìyàn mọ̀ nípa ìwádìí ìṣáájú nípa àrùn jẹjẹrẹ ọmú, àwọn òṣèré [[Liz Benson|Liz Benson-Ameye]], [[Norbert Young]] àti Stephanie Wilson. <ref name="thenationonlineng.net">{{Cite news|date=2013-11-20|title=Living funeral for premiere at Asaba|url=https://thenationonlineng.net/living-funeral-premiere-asaba/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2022-08-02|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite news|date=2013-12-18|title='Living Funeral', Cancer Awareness Film Gets Eight Nominations At 2014 AMVCAs|url=https://www.pulse.ng/lifestyle/amvca-2014-living-funeral-cancer-awareness-film-gets-eight-nominations-at-2014-amvcas/yw5016q|access-date=2022-08-02|newspaper=[[Pulse Nigeria]]}}</ref> == Àkótán == Fiimu yii n sọ itan iriri obinrin ọdọ kan ti o ni lati koju otitọ ti jijijà pẹlu arun jẹjẹrẹ ọmu. O tun n ṣafihan bi ibatan ti o dara pẹlu ẹni ti o ni iru awọn arun ti ko ni iwosan le ṣe ṣe iranlọwọ lati gbe agbara ati igboya wọn ga, mejeeji ni ti ara ati ti ọpọlọ. <ref name=":0" /> <ref name=":1" /> == Àfihàn àkọ́kọ́ == Wọ́n ṣe àfihàn fíìmù náà ní ìlú Èkó ní oṣù kẹwàá ọdún 2013, lẹ́yìn náà wọ́n ṣe é ní [[Asaba]], [[ìpínlẹ̀ Delta]] ní oṣù kejìlá ọdún 2013. <ref name="thenationonlineng.net" /> <ref name=":1" /> == Àmì ẹ̀yẹ àti yíyàn == Wọ́n yan fíìmù náà fún àmì-ẹ̀yẹ Africa Magic Viewers' Choice Awards (AMVCAs) mẹ́jọ ní ọdún 2013. Àwọn ẹ̀ka náà ni; <ref name=":1" /> * Best Movie 2013 (Orode Ryan-Okpu and Udoka Oyeka); * Ti o dara ju Movie-Drama (Orode Ryan-Okpu and Udoka Oyeka); * Oludari fiimu ti o dara julọ (Udoka Oyeka); * Oṣere Oṣere Ti o dara julọ ninu Ere-idaraya (Stephanie Wilson); * Oṣere Atilẹyin Ti o dara julọ ninu Ere-idaraya (Liz Ameye). * Onkọwe-Ere-idaraya ti o dara julọ (Akpor Kagho); * Olùyàwòrán Sinimá Tó Dáa Jùlọ (Idhebor Kagho); àti * Olùṣẹ̀dá ìmọ́lẹ̀ tó dára jùlọ (Godwin Daniel). == Àwọn ìtọ́kasí == <references /> [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] 37c25ljh6frw2kpj4vibgz31krtj8eg 637619 637552 2026-09-20T03:39:32Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637619 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" style="font-size: 125%; font-style: italic;" |Ìsìnkú Ayé ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Oludari ni | class="infobox-data" | Udoka Oyeka |- class="infobox-data" ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Ti a kọ nipasẹ | class="infobox-data" | Akpor Kagho |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Olùgbéjáde láti ọwọ́ | class="infobox-data" | Orode Ryan-Okpu |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Àwọn olùkópa | class="infobox-data" | Liz Benson-Ameye, Norbert Young àti Stephanie Wilson. |- class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" | Fíìmù sínímátíkì | class="infobox-data" | Idhebor Kagho |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; white-space: normal;"> Ojo ifisile </div> | class="infobox-data" | |} '''Fíìmù Living Funeral''' jẹ́ fíìmù [[Nollywood]] [[Ọmọ Nàìjíríà|ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà]] tí Arábìnrin Orode Ryan-Okpu ṣe, Udoka Oyeka sì darí rẹ̀ lábẹ́ ìgbọ̀wọ́ Pink Pearl Foundation. <ref name=":0">{{Cite news|date=2014-01-28|title=Liz Ameye, Nollywood veteran makes a comeback with Living Funeral|url=https://www.vanguardngr.com/2014/01/liz-ameye-nollywood-veteran-makes-comeback-living-funeral/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2022-08-02|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref> Fíìmù náà tó ń jẹ́ kí gbogbo ènìyàn mọ̀ nípa ìwádìí ìṣáájú nípa àrùn jẹjẹrẹ ọmú, àwọn òṣèré [[Liz Benson|Liz Benson-Ameye]], [[Norbert Young]] àti Stephanie Wilson. <ref name="thenationonlineng.net">{{Cite news|date=2013-11-20|title=Living funeral for premiere at Asaba|url=https://thenationonlineng.net/living-funeral-premiere-asaba/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2022-08-02|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite news|date=2013-12-18|title='Living Funeral', Cancer Awareness Film Gets Eight Nominations At 2014 AMVCAs|url=https://www.pulse.ng/lifestyle/amvca-2014-living-funeral-cancer-awareness-film-gets-eight-nominations-at-2014-amvcas/yw5016q|access-date=2022-08-02|newspaper=[[Pulse Nigeria]]|archivedate=2021-11-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211107231045/https://www.pulse.ng/lifestyle/amvca-2014-living-funeral-cancer-awareness-film-gets-eight-nominations-at-2014-amvcas/yw5016q|deadurl=yes}}</ref> == Àkótán == Fiimu yii n sọ itan iriri obinrin ọdọ kan ti o ni lati koju otitọ ti jijijà pẹlu arun jẹjẹrẹ ọmu. O tun n ṣafihan bi ibatan ti o dara pẹlu ẹni ti o ni iru awọn arun ti ko ni iwosan le ṣe ṣe iranlọwọ lati gbe agbara ati igboya wọn ga, mejeeji ni ti ara ati ti ọpọlọ. <ref name=":0" /> <ref name=":1" /> == Àfihàn àkọ́kọ́ == Wọ́n ṣe àfihàn fíìmù náà ní ìlú Èkó ní oṣù kẹwàá ọdún 2013, lẹ́yìn náà wọ́n ṣe é ní [[Asaba]], [[ìpínlẹ̀ Delta]] ní oṣù kejìlá ọdún 2013. <ref name="thenationonlineng.net" /> <ref name=":1" /> == Àmì ẹ̀yẹ àti yíyàn == Wọ́n yan fíìmù náà fún àmì-ẹ̀yẹ Africa Magic Viewers' Choice Awards (AMVCAs) mẹ́jọ ní ọdún 2013. Àwọn ẹ̀ka náà ni; <ref name=":1" /> * Best Movie 2013 (Orode Ryan-Okpu and Udoka Oyeka); * Ti o dara ju Movie-Drama (Orode Ryan-Okpu and Udoka Oyeka); * Oludari fiimu ti o dara julọ (Udoka Oyeka); * Oṣere Oṣere Ti o dara julọ ninu Ere-idaraya (Stephanie Wilson); * Oṣere Atilẹyin Ti o dara julọ ninu Ere-idaraya (Liz Ameye). * Onkọwe-Ere-idaraya ti o dara julọ (Akpor Kagho); * Olùyàwòrán Sinimá Tó Dáa Jùlọ (Idhebor Kagho); àti * Olùṣẹ̀dá ìmọ́lẹ̀ tó dára jùlọ (Godwin Daniel). == Àwọn ìtọ́kasí == <references /> [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] f8lc4v4o4af23znmbs70xmijvy82w0o Igi Kamara 0 84683 637553 2026-09-19T14:03:28Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1339065617|Kamara's Tree]]" 637553 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Kamara's Tree|image=Kamara's Tree poster.jpg|alt=|caption=Film poster|director=[[Desmond Elliot]]|producer=Morris K. Sesay|writer=[[Ivie Okujaye]]|starring={{ubl|[[Desmond Elliot]]|[[Lydia Forson]]|[[Ivie Okujaye]]|Tessy Abubakar|Bobby Obodo|Ginnefine Kanu|Morris K Sesay}}|music=|cinematography=Austin Nwaolie|editing=|studio=Denziot Productions|distributor=|released={{Film date|2013|04|19|df=yes}}<ref>{{cite web | url=http://m.afrinolly.com/actorMovies.php?celebMovieDetails=202 | title=Kamara's Tree | publisher=[[Afrinolly]] | accessdate=11 September 2014 | archive-date=19 April 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140419051345/http://m.afrinolly.com/actorMovies.php?celebMovieDetails=202 | url-status=dead }}</ref>|runtime=|country=Nigeria <br> Sierra Leone|language=English|budget=|gross=}}   '''''Kamara's Tree''''' is a 2013 Nigerian comedy drama film, oludari ni [[Desmond Elliot]], starring [[Desmond Elliot]], Lydia Forson, [[Ivie Okujaye]], Tessy Abubakar, Bobby Obodo, Ginnefine Kanu, Morris K Sesay ati Dabota Lawson. <ref name="Aproko">{{Cite web|archivedate=12 September 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|archivedate=12 September 2014}}</ref> Wọ́n ṣe àgbékalẹ̀ rẹ̀, wọ́n sì ya fíìmù rẹ̀ ní [[Freetown]], Sierra Leone, <ref name="Aproko" /> ó sọ ìtàn àpèjọ ìdílé kan fún ìgbéyàwó ọ̀kan lára àwọn ọmọ ẹgbẹ́ wọn, ẹni tí àwọn ìdílé yòókù kò tíì rí fún ọ̀pọ̀ ọdún; olúkúlùkù àwọn ọmọ ẹgbẹ́ gbọ́dọ̀ máa ṣe àgbékalẹ̀ onírúurú ìwà àwọn ẹlòmíràn nítorí náà. == Àwọn òṣèré == * [[Desmond Elliot]] gẹ́gẹ́ bí Tejan Kamara * Tessy Abubakar Eradiri bi Tenneth Kamara * Bobby Obodo gẹ́gẹ́ bí Nouhou Kamara * Ginnefine Kanu gẹ́gẹ́ bí Selina Kamara * Morris K Sesay bi Abdul Kamara * Lydia Forson gẹ́gẹ́ bí Lucy * [[Ivie Okujaye]] gẹ́gẹ́ bí Vero Kamara * Aisha Kamara gẹ́gẹ́ bí Claudette * Joyce Mhango Chavula * Dabota Lawson * Julius Spencer == Ìtújáde == Wọ́n gbé àwo tí wọ́n fi ṣe àwo fún ''Kamara’s Tree'' jáde ní ọjọ́ kẹtàdínlógún oṣù Kejìlá, ọdún 2012. Wọ́n ṣe àfihàn fíìmù náà ní àkọ́kọ́ lórí VOD àti tẹlifíṣọ̀n ní oṣù Kejì ọdún 2014, nípasẹ̀ IROKOtv àti Africa Magic. == Wo tun == * Àkójọ àwọn fíìmù Nàìjíríà ti ọdún 2013 == Àwọn ìtọ́kasí == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} fijxnoor340l1ltk8fvgp80es15qdeg Onígboyà (fíìmù ọdún 2014) 0 84684 637555 2026-09-19T14:07:52Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1347075046|Brave (2014 film)]]" 637555 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Brave |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Brave_Nigerian_film_poster.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Brave_Nigerian_film_poster.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Release poster on [[:en:Irokotv|irokotv]]</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |[[:en:LowlaDee|LowlaDee]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Screenplay by | class="infobox-data" |LowlaDee |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * [[:en:Adesua_Etomi|Adesua Etomi]] * [[:en:Wole_Ojo|Wole Ojo]] * [[:en:Diana_Yekini|Diana Yekini]] </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Production company </div> | class="infobox-data" |<div>Lowladee Signature Films</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 26&nbsp;April&nbsp;2014&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2014-04-26</span>) </div><ref><cite class="citation web cs1" id="CITEREFadmin2014"><span class="cx-segment" data-segmentid="167">admin (2014). </span><span class="cx-segment" data-segmentid="168">[https://www.bellanaija.com/2014/04/is-love-really-enough-watch-the-trailer-for-brave-a-short-film-by-lowladee/ "Is Love Really Enough? Watch the Trailer for 'Brave' – A Short Film by LowlaDee"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="169">''bellanaija''.</span></cite></ref> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Running time</div> | class="infobox-data" |31 minutes |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |Nigeria |} '''''Brave''''' jẹ́ fíìmù kúkúrú ti Nàìjíríà ti ọdún 2014, èyí tí LowlaDee darí, tí wọ́n sì kó Adesua Etomi àti Wole Ojo sí ipa pàtàkì nínú rẹ̀. Fíìmù náà dá lórí àbá kan láti ojú-ìwé 88 nínú ìwé *The Lady, Her Lover & Her Lord* tí òǹkọ̀wé ọmọ ilẹ̀ Amẹ́ríkà, T.D. Jakes, kọ. Ó sọ ìtàn tọkọtaya ọ̀dọ́ kan tí ìgbéyàwó wọn bẹ̀rẹ̀ sí ní wó lulẹ̀ lẹ́yìn tí ọkọ náà ní àrùn tí ó mú kí ara rẹ̀ rọ lẹ́yìn ìjàǹbá kan. Wọ́n gbé e jáde lórí pèpéle irokotv ní ọdún 2014. <ref>{{Cite web|url=http://blog.irokotv.com/bonus-short-movie-wole-ojo-adesua-etomi/|title=Bonus Short Movie: Wole Ojo & Adesua Etomi Star In 'BRAVE' – Showing FREE On iROKOtv.com|last=admin|year=2014|website=irokotv.com}}</ref>Ó gba àtúnyẹ̀wò rere ní gbogbogbòò fún bí ó ṣe gbé àwọn ọ̀rọ̀ pàtàkì kalẹ̀ lọ́nà tó lágbára, ó sì tún gba àmì-ẹ̀yẹ lẹ́yìn tí wọ́n yàn án fún irúfẹ́ àmì-ẹ̀yẹ bẹ́ẹ̀. == Àwọn òṣèré == * [[Adesua Etomi]] gẹ́gẹ́ bí Layomi Doga * [[Wole Ojo]] gẹ́gẹ́ bí Nathan Doga * Patience Mohie gẹ́gẹ́ bí ìyá Layo * Funmi Sobayo gẹ́gẹ́ bí Kiki Doga * [[Diana Yekinni|Diana Yekini]] gẹ́gẹ́ bí Tammy * Gbenga Kayode gẹ́gẹ́ bí Johnny * Bisola Akintunde bi Shawarma Salesgirl * Ruby Dede gẹ́gẹ́ bí oníbàárà Layo == Ìtàn ìtàn náà == Ní ọdún 2006, tí wọ́n ń gbé ní ìlú Èkó, Nathan Doga ( [[Wole Ojo]] ) àti Layo Doga ( [[Adesua Etomi]] ) ṣì ń fẹ́ ọmọ àkọ́bí wọn lẹ́yìn ọdún méjì tí wọ́n ti ṣe ìgbéyàwó. Nathan tu Layo ninu, ẹni ti o dabi ẹni pe ko ni ayọ tabi pe nkan kan sonu ninu aye rẹ nitori aini ọmọ. Nigba ti wọn de ibi iṣẹ, Tammy (Diana Yekini) gbiyanju lati gba Layo niyanju lati yan apẹrẹ fun ayẹyẹ igbeyawo larọwọto. Nathan pe Layo ni ibi iṣẹ lẹyin ti ọrọ kan ninu Bibeli rẹ—ti o sọ nipa "awọn eniyan meji ti wọn gba ohun kan gbọ tabi pinnu lori nkan kan ni aye"—fun un ni imisi; o ṣalaye itumọ ọrọ naa fun Layo pe ti wọn ba le ni ibalopọ ni alẹ yẹn, awọn ọrun yoo bukun wọn pẹlu ọmọ. Lẹyin ọsẹ meji ti wọn ti n ni ibalopọ yẹn, Layo bẹrẹ si ni ni awọn ami oyun, awọn dokita si jẹrisi rẹ fun un. O sọ fun iya rẹ (Patience Mohie), o si mu ki iya naa bura pe oun ko ni sọ fun ọkọ rẹ titi di ọjọ ayẹyẹ igbeyawo wọn ti o ku ọjọ diẹ si. Bi wọn ṣe n pada si ile lati ibi ti wọn lọ, Layo beere lọwọ Nathan, ti o n wa ọkọ ayọkẹlẹ naa, boya o ro pe ibasepọ wọn yoo wa ni ipo ti o lagbara bi wọn ba ti di agbalagba. Nathan dahun pẹlu ẹrin-musẹ pe yoo dara si i. Eyi ṣẹlẹ ni kete ṣaaju ki ọkọ ayọkẹlẹ miiran kọlu ọkọ ayọkẹlẹ rẹ. Ọdún mẹ́rin ti kọjá láti ìgbà tí ìṣẹ̀lẹ̀ náà ti ṣẹlẹ̀. Nathan lo kẹ̀kẹ́ àga. Layo gbìyànjú láti fara mọ́ òtítọ́ tuntun ti fífẹ́ ẹni tí ó ní àléébù. Nathan ṣàlàyé bí iṣẹ́ rẹ̀ ṣe bà jẹ́ lẹ́yìn ìṣẹ̀lẹ̀ náà. Nínú àríyànjiyàn tó tako Layo, ó ṣàlàyé bí òun ṣe fi gbogbo ohun tóun ti ṣe fún un fún ọdún mẹ́rin àti bí òun ṣe fẹ́ “tún gbé ìgbésí ayé òun”. Ète Nathan láti tù ú nínú nípa sísọ pé àìsàn rẹ̀ kò ní pẹ́ tó bẹ́ẹ̀. Kí Layo tó lọ ní oṣù kọkànlá ọdún 2010, ó sọ fún Nathan nípa ọmọ tí ó ń bí ní ọdún mẹ́rin sẹ́yìn àti bí wọn kò ṣe pàdánù ọmọ wọn nìkan ṣùgbọ́n ilé wọn pẹ̀lú. Ó ju òrùka ìgbéyàwó rẹ̀ sílẹ̀ pẹ̀lú Nathan ní ilẹ̀ tí ó ń pè fún ìpadàbọ̀ rẹ̀, ó sì padà sí ilé àwọn òbí rẹ̀. Ìfúnpá ẹ̀jẹ̀ Nathan ti ń pọ̀ sí i láti ìgbà tí Layo rẹ̀ kò sí níbẹ̀. Àwọn òṣìṣẹ́ ìṣègùn tí wọ́n ṣe àyẹ̀wò rẹ̀ nílé rẹ̀ sọ pé ó ti ń dojúkọ àwọn ìbànújẹ́ ìṣègùn àti ti ọpọlọ láti ìgbà tí ó ti lọ. Osu kan ti Layo ti kuro ni ile igbeyawo re, iya re gbiyanju lati yi i pada lati beere nipa alafia oko re, sugbon o ko. Àbúrò Nathan ń tọ́jú rẹ̀ nígbà tí ìyàwó rẹ̀ kò sí níbẹ̀, ó sì ń fún un níṣìírí láti mú ìgbésí ayé rẹ̀ papọ̀ nípa rírántí ìrántí àwọn òbí wọn àti bí òun ṣe jẹ́ ìdílé kan ṣoṣo tí ó fi sílẹ̀. Tammy bá Layo sọ̀rọ̀ pé òun mọ ìdí tó fi yẹ kí òun ṣe ìpinnu yẹn. Lẹ́yìn tí Layo dé sílé ní òru, ó bẹ̀rẹ̀ sí í jà pẹ̀lú ìyá rẹ̀ nítorí àìbìkítà ọkọ rẹ̀. Layo sọ pé òun bá àbúrò òun sọ̀rọ̀ kí òun lè mọ̀ pé òun wà ní ọwọ́ rere, òun sì bẹ̀ ẹ́ pé tí ìlera òun bá ń jẹ ìyá òun lógún, òun gbọ́dọ̀ kó lọ sílé òun nítorí òun mọ̀ pé ọmọ aláìníbaba ni. Ìyá Layo ní kí ó ronú bóyá ó fẹ́ràn ara rẹ̀ tàbí ẹ̀mí rẹ̀. Ó tún sọ fún un pé kí ó ronú lórí bí Nathan ṣe máa hùwà tí ó bá jẹ́ pé òun ló wà lórí kẹ̀kẹ́ arọ. Lẹ́yìn tí ìyá rẹ̀ ronú jinlẹ̀ lórí àwọn ọ̀ràn tí Layo gbé dìde, ìfẹ́ tí ó ní fún ọkọ rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ sí í tún bẹ̀rẹ̀ sí í pọ̀ sí i. Layo pàdé olùkọ́ni nípa ẹ̀mí rẹ̀, ó sì ṣàlàyé ìbẹ̀rù àti ìpèníjà rẹ̀ fún un, ẹni tí ó fún un níṣìírí pé, “Ìyá rẹ tọ̀nà, ṣùgbọ́n jẹ́ kí n fi àwọn nǹkan tí ó kọ̀ sílẹ̀ kún un, mo ti kọ́ pé ìfẹ́ máa ń wá pẹ̀lú owó tí àwọn AGBÁRA nìkan ló lè san, èyí kọjá agbára rẹ. O kò lè nífẹ̀ẹ́ ọkùnrin yìí nípasẹ̀ agbára tìrẹ, o máa ń rẹ̀wẹ̀sì nígbà gbogbo, o rí i pé Ọlọ́run ni ìfẹ́ àti nígbà tí o bá ní i ní tòótọ́ o ní agbára láti nífẹ̀ẹ́ láìsí ìbẹ̀rù tàbí ìforígbárí, irú ìfẹ́ tí ó ní agbára láti yí ohun gbogbo padà.” Layo bá Nathan rẹ́, ó sì gbà á padà lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Nathan lọ sí oríṣiríṣi ìtọ́jú pẹ̀lú ìyàwó àti àbúrò rẹ̀ obìnrin láti jẹ́ kí ó tún rìn lẹ́ẹ̀kan sí i. == Àkókò ìgbalejò == === Gbigbawọle pataki === ''Àwọn sódà àti Pọ́pọ́kọ́nì'' gbóríyìn fún ìṣètò àwọn iṣẹ́ aṣáájú. Ó ṣapèjúwe Etomi gẹ́gẹ́ bí “ojú tuntun àti ẹni tí a gbàlejò nínú iṣẹ́ náà”. Ó tún sọ pé ìṣọ̀kan tó wà láàárín òun àti Wole jẹ́ àfikún pàtàkì sí fíìmù náà. Nínú ìdarí náà, wọ́n gbóríyìn fún LowlaDee fún fífúnni ní àpẹẹrẹ rere lórí bí a ṣe lè rí àwọn àbájáde tó dára jùlọ láti inú àwọn ohun èlò díẹ̀. Ó parí àtúnyẹ̀wò rẹ̀ nípa sísọ pé fíìmù náà gbé ìhìn rere tó lágbára jáde ní ọ̀nà tó rọrùn jùlọ, ó sì fẹ́ kí ó gùn sí i. ''Connect Nigeria'' dámọ̀ràn fíìmù náà, ó sọ pé kì í ṣe gbogbo ìgbà ni a máa ń rí fíìmù tó ní “ìfiranṣẹ́ tó ṣe kedere tó sì ń fúnni níṣìírí” gẹ́gẹ́ bí ''Brave'' ṣe ń ṣe. Godrick Adora Ruby láti ''Yunifásítì Covenant'' sọ fíìmù náà di 9 nínú 10, “ó ṣàpèjúwe fíìmù náà, bí ó ṣe ń lọ àti bí ó ṣe ń sọ̀rọ̀ gẹ́gẹ́ bí ohun tó dùn mọ́ni.” Ó tún gbóríyìn fún bí fíìmù náà ṣe rọrùn tó. Wọ́n tún rí ìṣeré Etomi àti Wole gẹ́gẹ́ bí ìṣe tó gbajúmọ̀ nínú fíìmù náà. <ref>{{Cite web|archivedate=2017-04-09}}</ref> === Àwọn Àpótí Ìrìnàjò === {| class="wikitable sortable" style="width:100%" |+Àkójọ Àwọn Ẹ̀bùn Ńlá ! Ẹ̀bùn ! Ẹ̀ka ! Àwọn olùgbà àti àwọn olùyàn ! Àbájáde |- | Àṣàyàn Púpọ̀<br /><br /><br /><br /> ( Àwọn Ẹ̀bùn Àṣàyàn Àwọn Oníwòran Africa Magic ti ọdún 2015 ) | rowspan="2" | Fíìmù Kúkúrú Tó Dáa Jùlọ | rowspan="3" | [[Dolapo Adeleke|LowlaDee]] | {{Nom}} |- | Àwọn Ẹ̀bùn Nollywood Tó Dáa Jùlọ<br /><br /><br /><br /> ( Àwọn Ẹ̀bùn Nollywood Tó Dáa Jùlọ ní Ọdún 2014 ) | {{won}} |- | Àwọn Ẹ̀bùn Ìdárayá Nàìjíríà ti Ọdún 2015 <ref>{{Cite news|url=https://thenet.ng/full-list-of-nominees-for-nigerian-entertainment-awards-2015/|location=Lagos, Nigeria|title=Full list of nominees for Nigerian Entertainment Awards 2015|last=Sanusi|year=2015}}</ref> | Olùdarí Tó Dáa Jùlọ| {{Nom}} |} == Àwọn ìtọ́kasí == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[Ẹ̀ka:2014 àwọn fílmù]] [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] 450i3jrol8c011xdi43o1akcve1qn8l 637632 637555 2026-09-20T05:41:12Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637632 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Brave |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Brave_Nigerian_film_poster.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Brave_Nigerian_film_poster.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Release poster on [[:en:Irokotv|irokotv]]</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |[[:en:LowlaDee|LowlaDee]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Screenplay by | class="infobox-data" |LowlaDee |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * [[:en:Adesua_Etomi|Adesua Etomi]] * [[:en:Wole_Ojo|Wole Ojo]] * [[:en:Diana_Yekini|Diana Yekini]] </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Production company </div> | class="infobox-data" |<div>Lowladee Signature Films</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 26&nbsp;April&nbsp;2014&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2014-04-26</span>) </div><ref><cite class="citation web cs1" id="CITEREFadmin2014"><span class="cx-segment" data-segmentid="167">admin (2014). </span><span class="cx-segment" data-segmentid="168">[https://www.bellanaija.com/2014/04/is-love-really-enough-watch-the-trailer-for-brave-a-short-film-by-lowladee/ "Is Love Really Enough? Watch the Trailer for 'Brave' – A Short Film by LowlaDee"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="169">''bellanaija''.</span></cite></ref> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Running time</div> | class="infobox-data" |31 minutes |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |Nigeria |} '''''Brave''''' jẹ́ fíìmù kúkúrú ti Nàìjíríà ti ọdún 2014, èyí tí LowlaDee darí, tí wọ́n sì kó Adesua Etomi àti Wole Ojo sí ipa pàtàkì nínú rẹ̀. Fíìmù náà dá lórí àbá kan láti ojú-ìwé 88 nínú ìwé *The Lady, Her Lover & Her Lord* tí òǹkọ̀wé ọmọ ilẹ̀ Amẹ́ríkà, T.D. Jakes, kọ. Ó sọ ìtàn tọkọtaya ọ̀dọ́ kan tí ìgbéyàwó wọn bẹ̀rẹ̀ sí ní wó lulẹ̀ lẹ́yìn tí ọkọ náà ní àrùn tí ó mú kí ara rẹ̀ rọ lẹ́yìn ìjàǹbá kan. Wọ́n gbé e jáde lórí pèpéle irokotv ní ọdún 2014. <ref>{{Cite web|url=http://blog.irokotv.com/bonus-short-movie-wole-ojo-adesua-etomi/|title=Bonus Short Movie: Wole Ojo & Adesua Etomi Star In 'BRAVE' – Showing FREE On iROKOtv.com|last=admin|year=2014|website=irokotv.com|access-date=2026-09-19|archive-date=2018-09-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20180917000252/http://blog.irokotv.com/bonus-short-movie-wole-ojo-adesua-etomi/|dead-url=yes}}</ref>Ó gba àtúnyẹ̀wò rere ní gbogbogbòò fún bí ó ṣe gbé àwọn ọ̀rọ̀ pàtàkì kalẹ̀ lọ́nà tó lágbára, ó sì tún gba àmì-ẹ̀yẹ lẹ́yìn tí wọ́n yàn án fún irúfẹ́ àmì-ẹ̀yẹ bẹ́ẹ̀. == Àwọn òṣèré == * [[Adesua Etomi]] gẹ́gẹ́ bí Layomi Doga * [[Wole Ojo]] gẹ́gẹ́ bí Nathan Doga * Patience Mohie gẹ́gẹ́ bí ìyá Layo * Funmi Sobayo gẹ́gẹ́ bí Kiki Doga * [[Diana Yekinni|Diana Yekini]] gẹ́gẹ́ bí Tammy * Gbenga Kayode gẹ́gẹ́ bí Johnny * Bisola Akintunde bi Shawarma Salesgirl * Ruby Dede gẹ́gẹ́ bí oníbàárà Layo == Ìtàn ìtàn náà == Ní ọdún 2006, tí wọ́n ń gbé ní ìlú Èkó, Nathan Doga ( [[Wole Ojo]] ) àti Layo Doga ( [[Adesua Etomi]] ) ṣì ń fẹ́ ọmọ àkọ́bí wọn lẹ́yìn ọdún méjì tí wọ́n ti ṣe ìgbéyàwó. Nathan tu Layo ninu, ẹni ti o dabi ẹni pe ko ni ayọ tabi pe nkan kan sonu ninu aye rẹ nitori aini ọmọ. Nigba ti wọn de ibi iṣẹ, Tammy (Diana Yekini) gbiyanju lati gba Layo niyanju lati yan apẹrẹ fun ayẹyẹ igbeyawo larọwọto. Nathan pe Layo ni ibi iṣẹ lẹyin ti ọrọ kan ninu Bibeli rẹ—ti o sọ nipa "awọn eniyan meji ti wọn gba ohun kan gbọ tabi pinnu lori nkan kan ni aye"—fun un ni imisi; o ṣalaye itumọ ọrọ naa fun Layo pe ti wọn ba le ni ibalopọ ni alẹ yẹn, awọn ọrun yoo bukun wọn pẹlu ọmọ. Lẹyin ọsẹ meji ti wọn ti n ni ibalopọ yẹn, Layo bẹrẹ si ni ni awọn ami oyun, awọn dokita si jẹrisi rẹ fun un. O sọ fun iya rẹ (Patience Mohie), o si mu ki iya naa bura pe oun ko ni sọ fun ọkọ rẹ titi di ọjọ ayẹyẹ igbeyawo wọn ti o ku ọjọ diẹ si. Bi wọn ṣe n pada si ile lati ibi ti wọn lọ, Layo beere lọwọ Nathan, ti o n wa ọkọ ayọkẹlẹ naa, boya o ro pe ibasepọ wọn yoo wa ni ipo ti o lagbara bi wọn ba ti di agbalagba. Nathan dahun pẹlu ẹrin-musẹ pe yoo dara si i. Eyi ṣẹlẹ ni kete ṣaaju ki ọkọ ayọkẹlẹ miiran kọlu ọkọ ayọkẹlẹ rẹ. Ọdún mẹ́rin ti kọjá láti ìgbà tí ìṣẹ̀lẹ̀ náà ti ṣẹlẹ̀. Nathan lo kẹ̀kẹ́ àga. Layo gbìyànjú láti fara mọ́ òtítọ́ tuntun ti fífẹ́ ẹni tí ó ní àléébù. Nathan ṣàlàyé bí iṣẹ́ rẹ̀ ṣe bà jẹ́ lẹ́yìn ìṣẹ̀lẹ̀ náà. Nínú àríyànjiyàn tó tako Layo, ó ṣàlàyé bí òun ṣe fi gbogbo ohun tóun ti ṣe fún un fún ọdún mẹ́rin àti bí òun ṣe fẹ́ “tún gbé ìgbésí ayé òun”. Ète Nathan láti tù ú nínú nípa sísọ pé àìsàn rẹ̀ kò ní pẹ́ tó bẹ́ẹ̀. Kí Layo tó lọ ní oṣù kọkànlá ọdún 2010, ó sọ fún Nathan nípa ọmọ tí ó ń bí ní ọdún mẹ́rin sẹ́yìn àti bí wọn kò ṣe pàdánù ọmọ wọn nìkan ṣùgbọ́n ilé wọn pẹ̀lú. Ó ju òrùka ìgbéyàwó rẹ̀ sílẹ̀ pẹ̀lú Nathan ní ilẹ̀ tí ó ń pè fún ìpadàbọ̀ rẹ̀, ó sì padà sí ilé àwọn òbí rẹ̀. Ìfúnpá ẹ̀jẹ̀ Nathan ti ń pọ̀ sí i láti ìgbà tí Layo rẹ̀ kò sí níbẹ̀. Àwọn òṣìṣẹ́ ìṣègùn tí wọ́n ṣe àyẹ̀wò rẹ̀ nílé rẹ̀ sọ pé ó ti ń dojúkọ àwọn ìbànújẹ́ ìṣègùn àti ti ọpọlọ láti ìgbà tí ó ti lọ. Osu kan ti Layo ti kuro ni ile igbeyawo re, iya re gbiyanju lati yi i pada lati beere nipa alafia oko re, sugbon o ko. Àbúrò Nathan ń tọ́jú rẹ̀ nígbà tí ìyàwó rẹ̀ kò sí níbẹ̀, ó sì ń fún un níṣìírí láti mú ìgbésí ayé rẹ̀ papọ̀ nípa rírántí ìrántí àwọn òbí wọn àti bí òun ṣe jẹ́ ìdílé kan ṣoṣo tí ó fi sílẹ̀. Tammy bá Layo sọ̀rọ̀ pé òun mọ ìdí tó fi yẹ kí òun ṣe ìpinnu yẹn. Lẹ́yìn tí Layo dé sílé ní òru, ó bẹ̀rẹ̀ sí í jà pẹ̀lú ìyá rẹ̀ nítorí àìbìkítà ọkọ rẹ̀. Layo sọ pé òun bá àbúrò òun sọ̀rọ̀ kí òun lè mọ̀ pé òun wà ní ọwọ́ rere, òun sì bẹ̀ ẹ́ pé tí ìlera òun bá ń jẹ ìyá òun lógún, òun gbọ́dọ̀ kó lọ sílé òun nítorí òun mọ̀ pé ọmọ aláìníbaba ni. Ìyá Layo ní kí ó ronú bóyá ó fẹ́ràn ara rẹ̀ tàbí ẹ̀mí rẹ̀. Ó tún sọ fún un pé kí ó ronú lórí bí Nathan ṣe máa hùwà tí ó bá jẹ́ pé òun ló wà lórí kẹ̀kẹ́ arọ. Lẹ́yìn tí ìyá rẹ̀ ronú jinlẹ̀ lórí àwọn ọ̀ràn tí Layo gbé dìde, ìfẹ́ tí ó ní fún ọkọ rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ sí í tún bẹ̀rẹ̀ sí í pọ̀ sí i. Layo pàdé olùkọ́ni nípa ẹ̀mí rẹ̀, ó sì ṣàlàyé ìbẹ̀rù àti ìpèníjà rẹ̀ fún un, ẹni tí ó fún un níṣìírí pé, “Ìyá rẹ tọ̀nà, ṣùgbọ́n jẹ́ kí n fi àwọn nǹkan tí ó kọ̀ sílẹ̀ kún un, mo ti kọ́ pé ìfẹ́ máa ń wá pẹ̀lú owó tí àwọn AGBÁRA nìkan ló lè san, èyí kọjá agbára rẹ. O kò lè nífẹ̀ẹ́ ọkùnrin yìí nípasẹ̀ agbára tìrẹ, o máa ń rẹ̀wẹ̀sì nígbà gbogbo, o rí i pé Ọlọ́run ni ìfẹ́ àti nígbà tí o bá ní i ní tòótọ́ o ní agbára láti nífẹ̀ẹ́ láìsí ìbẹ̀rù tàbí ìforígbárí, irú ìfẹ́ tí ó ní agbára láti yí ohun gbogbo padà.” Layo bá Nathan rẹ́, ó sì gbà á padà lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Nathan lọ sí oríṣiríṣi ìtọ́jú pẹ̀lú ìyàwó àti àbúrò rẹ̀ obìnrin láti jẹ́ kí ó tún rìn lẹ́ẹ̀kan sí i. == Àkókò ìgbalejò == === Gbigbawọle pataki === ''Àwọn sódà àti Pọ́pọ́kọ́nì'' gbóríyìn fún ìṣètò àwọn iṣẹ́ aṣáájú. Ó ṣapèjúwe Etomi gẹ́gẹ́ bí “ojú tuntun àti ẹni tí a gbàlejò nínú iṣẹ́ náà”. Ó tún sọ pé ìṣọ̀kan tó wà láàárín òun àti Wole jẹ́ àfikún pàtàkì sí fíìmù náà. Nínú ìdarí náà, wọ́n gbóríyìn fún LowlaDee fún fífúnni ní àpẹẹrẹ rere lórí bí a ṣe lè rí àwọn àbájáde tó dára jùlọ láti inú àwọn ohun èlò díẹ̀. Ó parí àtúnyẹ̀wò rẹ̀ nípa sísọ pé fíìmù náà gbé ìhìn rere tó lágbára jáde ní ọ̀nà tó rọrùn jùlọ, ó sì fẹ́ kí ó gùn sí i. ''Connect Nigeria'' dámọ̀ràn fíìmù náà, ó sọ pé kì í ṣe gbogbo ìgbà ni a máa ń rí fíìmù tó ní “ìfiranṣẹ́ tó ṣe kedere tó sì ń fúnni níṣìírí” gẹ́gẹ́ bí ''Brave'' ṣe ń ṣe. Godrick Adora Ruby láti ''Yunifásítì Covenant'' sọ fíìmù náà di 9 nínú 10, “ó ṣàpèjúwe fíìmù náà, bí ó ṣe ń lọ àti bí ó ṣe ń sọ̀rọ̀ gẹ́gẹ́ bí ohun tó dùn mọ́ni.” Ó tún gbóríyìn fún bí fíìmù náà ṣe rọrùn tó. Wọ́n tún rí ìṣeré Etomi àti Wole gẹ́gẹ́ bí ìṣe tó gbajúmọ̀ nínú fíìmù náà. <ref>{{Cite web|archivedate=2017-04-09}}</ref> === Àwọn Àpótí Ìrìnàjò === {| class="wikitable sortable" style="width:100%" |+Àkójọ Àwọn Ẹ̀bùn Ńlá ! Ẹ̀bùn ! Ẹ̀ka ! Àwọn olùgbà àti àwọn olùyàn ! Àbájáde |- | Àṣàyàn Púpọ̀<br /><br /><br /><br /> ( Àwọn Ẹ̀bùn Àṣàyàn Àwọn Oníwòran Africa Magic ti ọdún 2015 ) | rowspan="2" | Fíìmù Kúkúrú Tó Dáa Jùlọ | rowspan="3" | [[Dolapo Adeleke|LowlaDee]] | {{Nom}} |- | Àwọn Ẹ̀bùn Nollywood Tó Dáa Jùlọ<br /><br /><br /><br /> ( Àwọn Ẹ̀bùn Nollywood Tó Dáa Jùlọ ní Ọdún 2014 ) | {{won}} |- | Àwọn Ẹ̀bùn Ìdárayá Nàìjíríà ti Ọdún 2015 <ref>{{Cite news|url=https://thenet.ng/full-list-of-nominees-for-nigerian-entertainment-awards-2015/|location=Lagos, Nigeria|title=Full list of nominees for Nigerian Entertainment Awards 2015|last=Sanusi|year=2015}}</ref> | Olùdarí Tó Dáa Jùlọ| {{Nom}} |} == Àwọn ìtọ́kasí == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[Ẹ̀ka:2014 àwọn fílmù]] [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] admnhzohp94wdp2pybifepjvzef4ink Ìgbésí Ayé Tí A Ti Fọ́ 0 84685 637556 2026-09-19T14:08:35Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1339046467|Busted Life]]" 637556 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Busted Life|image=File:Busted Life movie poster.jpg|caption=|director=[[Bayo Akinfemi]]|producer=Austin Chima|starring=[[Ramsey Nouah]]<br />[[Chet Anekwe]]<br />Sarah Fasha|cinematography=[[Black Magic Tim]]|studio=Chima Movie Empire|released={{Film date|2014}}|country=Nigeria <br> United States|language=English}}   '''''Busted Life''''' jẹ́ fíìmù eré orí ìtàgé ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti Amẹ́ríkà tí Bayo Akinfemi darí, tí Austin Chima sì ṣe àgbékalẹ̀ rẹ̀ ní ọdún 2014. Ó kópa [[Chet Anekwe]] àti [[Ramsey Nouah]] gẹ́gẹ́ bí Femi àti Uzor, àwọn ọmọ ilẹ̀ Áfíríkà méjì tí wọ́n ti dán ìbádọ́rẹ̀ẹ́ wọn wò nígbà tí wọ́n ń gbé ní Amẹ́ríkà. Fíìmù náà dá lórí ìtàn òótọ́ kan láti ọwọ́ Chima , ó sì ṣàfihàn àwọn ìgbòkègbodò ẹgbẹ́ olóògùn kan. Fọ́tò pàtàkì bẹ̀rẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún 2010 àti lẹ́yìn iṣẹ́ náà ni wọ́n parí ní ọdún 2014. Black Magic Tim ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùyàwòrán sínímátò ó sì ti ṣiṣẹ́ lórí ọ̀pọ̀lọpọ̀ fíìmù [[Nollywood]] USA mìíràn. Wọ́n ṣe àfihàn ''Busted Life'' e níbi ayẹyẹ fíìmù, wọ́n sì gba àwọn ìtẹ̀jáde eré orí ìtàgé díẹ̀ kárí ayé. == Àwọn òṣèré == * [[Ramsey Nouah]] gẹ́gẹ́ bí Uzor * [[Chet Anekwe]] gẹ́gẹ́ bí Femi * Sarah Fasha gẹ́gẹ́ bí Sheryl * Ron Bush gẹ́gẹ́ bí Olórí Scott * [[Pascal Atuma]] gẹ́gẹ́ bí Akọ̀wé * Koby Maxwell gẹ́gẹ́ bí Ọ̀gbẹ́ni Max === Àwọn yíyàn === * Àwọn Ẹ̀bùn NAFCA ti ọdún 2014: Fíìmù Dídára Jùlọ ti Ìlú Àjèjì === Àwọn ẹ̀bùn === * Àwọn Ẹ̀bùn NAFCA ti ọdún 2014: Fíìmù Dídára Jùlọ ti Ìlú Àjèjì <ref>{{Cite web|archivedate=2014-10-17}}</ref> <ref>{{Cite web|archivedate=2014-10-17}}</ref> == Àwọn ìtọ́kasí == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[Ẹ̀ka:2014 àwọn fílmù]] gxijnyogqlquq4g3lfxg9k1a09a60ba Hazeezat 0 84686 637557 2026-09-19T14:12:01Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1366516586|Hazeezat]]" 637557 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Hazeezat |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |Kabat Esosa Egbon |- ! scope="row" class="infobox-label" |Written by | class="infobox-data" |[[:en:Kehinde_Olorunyomi|Kehinde Olorunyomi-Odukoya]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Screenplay by | class="infobox-data" |[[:en:Kehinde_Olorunyomi|Kehinde Olorunyomi]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * [[:en:Mike_Ezuruonye|Mike Ezuruonye]] * [[:en:Segun_Arinze|Segun Arinze]] * [[:en:Alex_Ekubo|Alex Ekubo]] * [[:en:Mary_Njoku|Mary Njoku]] </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Edited by | class="infobox-data" |James Nduka |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Production company </div> | class="infobox-data" |<div>[[:en:Rok_Studios|Rok Studios]]</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * December&nbsp;2014&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2014-12</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Running time</div> | class="infobox-data" |130 minutes |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |Nigeria |- ! scope="row" class="infobox-label" |Languages | class="infobox-data" |[[:en:English_language|English]] [[:en:Hausa_language|Hausa]] |} '''''Hazeezat''''' jẹ́ fíìmù eré orí ìtàgé ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ti ọdún 2014 tí olùdarí rẹ̀ jẹ́Kabat Esosa Egbon and staring Mike Ezuruonye, ​​​​Mary Njoku, Segun Arinze and Alex Ekubo. O ti tu silẹ ni Oṣu kejila ọdun 2014 lori oju opo wẹẹbu Irokotv.. == Ìtàn ìtàn náà == Fíìmù náà bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú Hazeezat (Mary Njoku) tí ó fi ilé ìwòsàn sílẹ̀ láìfarapa sí ilé Roberto ( [[Mike Ezuruonye]] ) tí ó nífẹ̀ẹ́ rẹ̀ tẹ́lẹ̀. Roberto fi ayọ̀ gbà á, èyí sì mú kí ọ̀rẹ́ rẹ̀ àti onílé rẹ̀, Osita ( [[Alex Ekubo]] ) kórìíra rẹ̀. Osita àti Hazeezat kò ní ìbáṣepọ̀ tó dáa nígbà tí wọ́n wà ní yunifásítì. Ọ̀rẹ́ Hazeezat, Tamara ( [[Mary Lazarus]] ) wá kí i níwájú ilé Osita nígbà tí Hazeezat béèrè, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í bi PIMP rẹ̀ nípa ibi tí Alhaji ( [[Segun Arinze]] ) wà, ó sì ṣàlàyé pé iṣẹ́ kan tí òun kò tíì parí pẹ̀lú rẹ̀. Wọ́n fi hàn pé Alhaji àti Hazeezat ní ìbálòpọ̀ tí ó yọrí sí oyún, ó sì fẹ́ kí wọ́n ṣẹ́yún ọmọ náà. Roberto sọ pé òun tún nífẹ̀ẹ́ sí Hazeezat, ẹni tí ó kọ̀ láti tọ́jú rẹ̀ nítorí pé òun kò lè tọ́jú rẹ̀, ṣùgbọ́n Roberto gba àyànmọ́ rẹ̀ ṣùgbọ́n ó tẹ̀síwájú láti fi ìfẹ́ rẹ̀ hàn, ó sì ṣèlérí láti ṣe púpọ̀ sí i láti rí iṣẹ́ tó dára jù. Osita gbiyanju lati wo Hazeezat. Hazeezat sọ fún Roberto pé òun lóyún, èyí ló mú kí ó túbọ̀ máa wá iṣẹ́ kiri. Hazeezat bẹ̀rẹ̀ sí í gbé pẹ̀lú Alhaji tí ìyàwó rẹ̀, Zainab (Sophia Muhammed) ti lọ sí òkè òkun láti bí ọmọ rẹ̀. Roberto ń bá a lọ láti béèrè nípa ibi tí ó wà. Nígbà tí Alhaji mọ̀ pé ìyàwó rẹ̀, Zainab ń lóyún, ó bẹ̀rẹ̀ sí í bínú sí ìyàwó rẹ̀, ó sì fẹ́ràn Hazeezat ju bó ṣe yẹ lọ, nítorí pé ó jẹ́ kí ó mọ̀ pé òun ń bí ọmọkùnrin. Nítorí ìbànújẹ́ ọkàn tí ọkọ rẹ̀ àti Hazeezat ní, Zainab pàdánù oyún rẹ̀, ó sì pínyà lọ́dọ̀ Alhaji. Hazeezat padà sí ọ̀dọ̀ Roberto, ẹni tí ó ti ń ṣiṣẹ́ báyìí tí ó sì ń gbé ní ilé tirẹ̀. Awakọ̀ Alhaji tó gbé Hazeezat lọ sí ilé ìwòsàn fún ìṣẹ́yún sọ pé òun kò jáde kúrò nílé ìwòsàn láàyè lẹ́yìn tí òun ti padà dé láti ìsinmi. Gbogbo wọn dé ilé Roberto láti béèrè nípa Hazeezat, ẹni tí wọ́n sọ pé ó ti kú ní nǹkan bí oṣù méjì sẹ́yìn. Gbogbo àwọn tó wà níbẹ̀ ló máa ń ronú nípa àwọn ìrírí tí wọ́n ti ní tẹ́lẹ̀, èyí tó fi hàn pé ó jẹ́ ẹ̀dá àdánidá rẹ̀ nípasẹ̀ ìrántí. == Àwọn òṣèré == * Mary Njoku gẹ́gẹ́ bí Hazeezat * [[Mike Ezuruonye]] gẹ́gẹ́ bí Roberto * [[Segun Arinze]] gẹ́gẹ́ bí Alhaji * [[Alex Ekubo]] gẹ́gẹ́ bí Osita * Maria Lasaru gẹ́gẹ́ bí Tamara * Sophia Muhammed gẹ́gẹ́ bí Zainab == Àkókò ìgbalejò == ''Talk African Movies'' gbóríyìn fún ìwà ìfẹ́ tí fíìmù náà ní, pàápàá jùlọ àwọn ìtàn tí ó tako àwọn apá ìṣáájú nínú fíìmù náà. Ó tún sọ pé "...ó mú wa lọ sí ìrìn àjò ìdìtẹ̀ tó fani mọ́ra, lẹ́yìn náà lójijì ló gbé wa lọ síbi tí wọ́n ń lọ... kì í ṣe ibi tí a ń lọ..." Wọ́n tún yin [[Mike Ezuruonye]] àti Mary Njoku gẹ́gẹ́ bí àwọn olókìkí nínú fíìmù náà. ''Naij.com'' ṣàpèjúwe fíìmù náà gẹ́gẹ́ bí “ohun ìyanu”. <ref>{{Cite web|archivedate=2016-12-30}}</ref> == Àwọn ìtọ́kasí == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[Ẹ̀ka:2014 àwọn fílmù]] [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] hn438quvkiv9tzh6khe7dal23714di6 Ìkọlù ní ọdún 1897 0 84687 637558 2026-09-19T14:13:15Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1369956916|Invasion 1897]]" 637558 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Invasion 1897 |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Invasion_1897_poster.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Invasion_1897_poster.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Theatrical release poster</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |[[:en:Lancelot_Oduwa_Imasuen|Lancelot Oduwa Imasuen]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Written by | class="infobox-data" |Lancelot Oduwa Imasuen |- ! scope="row" class="infobox-label" |Produced by | class="infobox-data" |Lancelot Oduwa Imasuen |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |[[:en:Mike_Omoregbee|Mike Omoregbee]] [[:en:Charles_Venn|Charles Venn]] Tim Robinson Gareth Mort |- ! scope="row" class="infobox-label" |Cinematography | class="infobox-data" |[[:en:Dev_Agarwal|Dev Agarwal]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Edited by | class="infobox-data" |[[:en:Amen_Imasuen|Amen Imasuen]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Production company </div> | class="infobox-data" |<div>Ice Slide Films</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Distributed by | class="infobox-data" |Ice Slide Films |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 21&nbsp;December&nbsp;2014&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2014-12-21</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Running time</div> | class="infobox-data" |113 minutes |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |Nigeria |- ! scope="row" class="infobox-label" |Languages | class="infobox-data" |[[:en:English_language|English]] [[:en:Edo|Edo]] |} '''''Invasion 1897''''' jẹ fiimu itan nla ti orilẹ-ede Naijiria ti a gbe jade ti a si dari rẹ nipasẹ Lancelot Oduwa Imaseun ni ọdun 2014. Awọn oṣere bii Segun Arinze, Paul Obazele, ati Charles Inojie lo kopa ninu rẹ. Fiimu naa, eyi ti a gbe jade ni ọdun 2014, tun ṣe afihan awọn iṣẹlẹ itan ti o yori si ikọlu, iparun, ati ikogun Ijọba Benin atijọ ni oṣu Keji ọdun 1897; pẹlu yiyọ ọba wọn ti o ti ni agbara pupọ tẹlẹri kuro lori itẹ ati fifi i sinu igbekun. <ref>{{Cite journal|url=https://www.academia.edu/39018850|title=An Interpretation of Lancelot Oduwa Imasuen's "Invasion 1897"|last=Onwuliri}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/lifestyle/events/best-of-nollywood-awards-2015-see-full-list-of-winners/ywx13ye|title=See full list of winners}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.com.gh/entertainment/movies/invasion-1897-review-id7977293.html|title=Invasion 1897 review|last=Somuah-Annan|archivedate=2018-11-24}}</ref> <ref>{{Citation|title=Invasion 1897 - Nollywood Movie Official Trailer}}</ref> Níbi ẹ̀bùn Best of Nollywood Awards, wọ́n yan ''Invasion 1897'' fún sinima tó dára jùlọ, òṣèré tó dára jùlọ, àwọn ipa pàtàkì tó dára jùlọ, àti àtúnṣe tó dára jùlọ, wọ́n sì gba àmì ẹ̀yẹ fún fíìmù tó dára jùlọ, àwòrán ohùn tó dára jùlọ àti olùdarí tó dára jùlọ. <ref>{{Cite web|archivedate=9 July 2025}}</ref> <ref>{{Cite web|archivedate=2020-10-13}}</ref> == Ìtàn ìtàn náà == Ìtàn náà tẹ̀lé ọmọ-alade ọ̀dọ́ kan ti Benin tí wọ́n mú tí wọ́n sì fi sí ẹjọ́ fún jíjí àwọn ohun ìṣẹ̀ǹbáyé ìtàn láti ilé ìkóhun-ìṣẹ̀ǹbáyé kan ní ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì. Wọ́n jí àwọn ohun ìṣẹ̀ǹbáyé náà gbé ní ìjọba rẹ̀ nígbà ìgbóguntì ọdún 1897, bí ó sì ṣe ń gbèjà ara rẹ̀, ìtàn rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ sí í lọ sí ìrìn àjò ìtàn, ó tún ń ṣe àtúnṣe àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tó fà á tí àwọn ará Gẹ̀ẹ́sì fi kọlu Ìjọba Benin ìgbàanì. == Àwọn òṣèré == * Mike Omoregbee gẹ́gẹ́ bí Oba Ovonramwen * Charles Venn gẹ́gẹ́ bí Igie * Murtaza Arif gẹ́gẹ́ bí oníròyìn * Sandra Idubor gẹ́gẹ́ bí ìyàwó Oba * Ehigiator Joy Nosa bi Queen Ehi * James Pimenta gẹ́gẹ́ bí oníròyìn * Paul Obazele * Rudolph Walker * [[Segun Arinze]] * Annika Áloft gẹ́gẹ́ bí Chloe * Idiata Otiagbe * Nosa Ehimwem * [[Charles Inojie]] * Hannah Felstead * Justus Esiri == Àwọn ìtọ́kasí == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[Ẹ̀ka:2014 àwọn fílmù]] [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] ode6tlhwmscvi4tfc6vye807p8tes9i 637645 637558 2026-09-20T07:19:13Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637645 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Invasion 1897 |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Invasion_1897_poster.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Invasion_1897_poster.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Theatrical release poster</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |[[:en:Lancelot_Oduwa_Imasuen|Lancelot Oduwa Imasuen]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Written by | class="infobox-data" |Lancelot Oduwa Imasuen |- ! scope="row" class="infobox-label" |Produced by | class="infobox-data" |Lancelot Oduwa Imasuen |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |[[:en:Mike_Omoregbee|Mike Omoregbee]] [[:en:Charles_Venn|Charles Venn]] Tim Robinson Gareth Mort |- ! scope="row" class="infobox-label" |Cinematography | class="infobox-data" |[[:en:Dev_Agarwal|Dev Agarwal]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Edited by | class="infobox-data" |[[:en:Amen_Imasuen|Amen Imasuen]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Production company </div> | class="infobox-data" |<div>Ice Slide Films</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Distributed by | class="infobox-data" |Ice Slide Films |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 21&nbsp;December&nbsp;2014&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2014-12-21</span>) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Running time</div> | class="infobox-data" |113 minutes |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |Nigeria |- ! scope="row" class="infobox-label" |Languages | class="infobox-data" |[[:en:English_language|English]] [[:en:Edo|Edo]] |} '''''Invasion 1897''''' jẹ fiimu itan nla ti orilẹ-ede Naijiria ti a gbe jade ti a si dari rẹ nipasẹ Lancelot Oduwa Imaseun ni ọdun 2014. Awọn oṣere bii Segun Arinze, Paul Obazele, ati Charles Inojie lo kopa ninu rẹ. Fiimu naa, eyi ti a gbe jade ni ọdun 2014, tun ṣe afihan awọn iṣẹlẹ itan ti o yori si ikọlu, iparun, ati ikogun Ijọba Benin atijọ ni oṣu Keji ọdun 1897; pẹlu yiyọ ọba wọn ti o ti ni agbara pupọ tẹlẹri kuro lori itẹ ati fifi i sinu igbekun. <ref>{{Cite journal|url=https://www.academia.edu/39018850|title=An Interpretation of Lancelot Oduwa Imasuen's "Invasion 1897"|last=Onwuliri}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/lifestyle/events/best-of-nollywood-awards-2015-see-full-list-of-winners/ywx13ye|title=See full list of winners|access-date=2026-09-19|archivedate=2017-08-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170807154159/http://www.pulse.ng/events/best-of-nollywood-awards-2015-see-full-list-of-winners-id4459200.html|deadurl=yes}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.com.gh/entertainment/movies/invasion-1897-review-id7977293.html|title=Invasion 1897 review|last=Somuah-Annan|archivedate=2018-11-24}}</ref> <ref>{{Citation|title=Invasion 1897 - Nollywood Movie Official Trailer}}</ref> Níbi ẹ̀bùn Best of Nollywood Awards, wọ́n yan ''Invasion 1897'' fún sinima tó dára jùlọ, òṣèré tó dára jùlọ, àwọn ipa pàtàkì tó dára jùlọ, àti àtúnṣe tó dára jùlọ, wọ́n sì gba àmì ẹ̀yẹ fún fíìmù tó dára jùlọ, àwòrán ohùn tó dára jùlọ àti olùdarí tó dára jùlọ. <ref>{{Cite web|archivedate=9 July 2025}}</ref> <ref>{{Cite web|archivedate=2020-10-13}}</ref> == Ìtàn ìtàn náà == Ìtàn náà tẹ̀lé ọmọ-alade ọ̀dọ́ kan ti Benin tí wọ́n mú tí wọ́n sì fi sí ẹjọ́ fún jíjí àwọn ohun ìṣẹ̀ǹbáyé ìtàn láti ilé ìkóhun-ìṣẹ̀ǹbáyé kan ní ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì. Wọ́n jí àwọn ohun ìṣẹ̀ǹbáyé náà gbé ní ìjọba rẹ̀ nígbà ìgbóguntì ọdún 1897, bí ó sì ṣe ń gbèjà ara rẹ̀, ìtàn rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ sí í lọ sí ìrìn àjò ìtàn, ó tún ń ṣe àtúnṣe àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tó fà á tí àwọn ará Gẹ̀ẹ́sì fi kọlu Ìjọba Benin ìgbàanì. == Àwọn òṣèré == * Mike Omoregbee gẹ́gẹ́ bí Oba Ovonramwen * Charles Venn gẹ́gẹ́ bí Igie * Murtaza Arif gẹ́gẹ́ bí oníròyìn * Sandra Idubor gẹ́gẹ́ bí ìyàwó Oba * Ehigiator Joy Nosa bi Queen Ehi * James Pimenta gẹ́gẹ́ bí oníròyìn * Paul Obazele * Rudolph Walker * [[Segun Arinze]] * Annika Áloft gẹ́gẹ́ bí Chloe * Idiata Otiagbe * Nosa Ehimwem * [[Charles Inojie]] * Hannah Felstead * Justus Esiri == Àwọn ìtọ́kasí == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[Ẹ̀ka:2014 àwọn fílmù]] [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] pycmiw4rjm6dt73ay0gq8baxzyup7p1 Chetanna 0 84688 637559 2026-09-19T14:27:23Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1347077402|Chetanna]]" 637559 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" |Chetanna |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Chetanna_poster.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chetanna_poster.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Theatrical poster</div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Directed by | class="infobox-data" |[[:en:Ikechukwu_Onyeka|Ikechukwu Onyeka]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Screenplay by | class="infobox-data" |Augusta C. Augustina |- ! scope="row" class="infobox-label" |Story by | class="infobox-data" |[[:en:Chigozie_Atuanya|Chigozie Atuanya]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |Produced by | class="infobox-data" |Chigozie Atuanya |- ! scope="row" class="infobox-label" |Starring | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * Chigozie Atuanya * [[:en:Queen_Nwokoye|Queen Nwokoye]] * [[:en:Ebube_Nwagbo|Ebube Nwagbo]] * [[:en:Ebele_Okaro|Ebele Okaro]] </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Distributed by | class="infobox-data" |ZealView Productions |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Release date</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * October&nbsp;11,&nbsp;2014&nbsp;(<span class="bday dtstart published updated itvstart">2014-10-11</span>)&#x20;(U.S) </div> |- ! scope="row" class="infobox-label" |Country | class="infobox-data" |Nigeria |- ! scope="row" class="infobox-label" |Language | class="infobox-data" |Igbo |} '''''Chetanna''''' jẹ fiimu eré ti ọdun 2014 ti Ikechukwu Onyeka ṣe oludari ati ti [[Chigozie Atuanya]] ṣe. == Àpẹ̀rẹ̀ == ''Chetanna'' jẹ́ fíìmù [[Èdè Ígbò|èdè Igbo]] tí wọ́n yà ní [[Ìpínlẹ̀ Enugu]], Gúúsù Nàìjíríà . <ref name="usa">{{Cite news|url=http://usafricaonline.com/2014/10/13/usafrica-nollywood-star-chigozie-atuanyas-versatile-skills-shine-alongside-ebube-nwagbo-queen-nwokoye-chetanna-movie-premiere-usa-chido-nwangwu/|title=USAfrica: Nollywood star Chigozie Atuanya's versatile skills shine alongside Ebube Nwagbo, Queen Nwokoye in "Chetanna" movie premiere in USA|accessdate=22 May 2016}}</ref> Wọ́n ṣe àfihàn rẹ̀ níbi ayẹyẹ àti àṣà ìbílẹ̀ ti àwọn ará Igbo ní ọdún 2014 ní Frontiers Cultural Museum ní Staunton, Virginia [[Orílẹ̀ èdè America|US]] . <ref>{{Cite news|url=http://allafrica.com/stories/201408251546.html|title=Nigeria: Chetanna Blues for Igbo in Diaspora|accessdate=22 May 2016}}</ref> Nígbà tí wọ́n ṣe àfihàn ''Chetanna'' ní ọjọ́ kọkànlá oṣù kẹwàá ọdún 2014 ní Igbo Catholic Community Centre, [[Houston]], fíìmù náà di fíìmù èdè Igbo àkọ́kọ́ tí wọ́n ṣe àfihàn rẹ̀ ní Amẹ́ríkà. <ref name="daily">{{Cite news|url=http://dailymedia.com.ng/nollywood-chigozie-atuanyas-aka-chetanna-wins-the-best-indigenous-film-at-giama-awards/|title=NOLLYWOOD CHIGOZIE ATUANYA'S AKA 'CHETANNA' WINS THE BEST INDIGENOUS FILM AT GIAMA AWARDS|accessdate=22 May 2016|archivedate=4 December 2017}}</ref> Ó tún ṣe ìrìn àjò àti àfihàn rẹ̀ ní àwọn ìlú márùn-ún ní [[Nàìjíríà]] pẹ̀lú [[Awka]], [[Abá|Aba]], [[Ẹnúgu|Enugu]], [[Owerri]] àti [[Umuahia]] . <ref name="daily" /> <ref>{{Cite news|url=https://thenet.ng/anambra-to-witness-1st-movie-premiere-as-igbo-movie-chetanna-drops/|location=Lagos, Nigeria|title=Anambra to witness 1st movie premiere as Igbo movie, 'Chetanna' drops|accessdate=22 May 2016|archivedate=16 March 2016}}</ref> == Àtúnyẹ̀wò pàtàkì == Nígbà tí wọ́n ṣe àfihàn rẹ̀, fíìmù Chetanna gba ìtẹ́wọ́gbà rere. Chido Nwangwu ti USAfrica yin Chigozie Atuanya fún ìgbélárugẹ èdè Igbo nípasẹ̀ fíìmù náà, ó sì tún sọ pé: "Fíìmù Chetanna jẹ́ àfikún pàtàkì sí ọ̀rọ̀ nípa èdè Igbo tí ó ń pòórá lọ; ó sì ń tẹ̀lé ipa ọ̀nà tí fíìmù Igbo tó ṣe àṣáájú, ìyẹn Living in Bondage, ti tẹ́ sílẹ̀."<ref name="usa" /> == Àwọn òṣèré == * Chigozie Atuanya gẹ́gẹ́ bí Emeka * [[Queen Nwokoye|Ayaba Nwokoye]] gẹ́gẹ́ bí Ndidi * [[Ebube Nwagbo]] gẹ́gẹ́ bí Mercy * [[Ebele Okaro]] gẹ́gẹ́ bí Ugomma * Uju Anikwe gẹ́gẹ́ bí Ifeoma * Augusta C. Augusta gẹ́gẹ́ bí Rita * Nzeadu Chidinma gẹ́gẹ́ bí Nọ́ọ̀sì * Yin Isong gẹ́gẹ́ bí Oby * Obi Madubogwu gẹ́gẹ́ bí Dókítà * Tony Nkem gẹ́gẹ́ bí Jack * Onkachi Nnaji gẹ́gẹ́ bí Chetanna == Àwọn ẹ̀bùn àti yíyàn == {| class="wikitable" !Ọdún ! Ayẹyẹ ẹ̀bùn ! Ẹ̀bùn ! Àbájáde ! Ìtọ́kasí |- | 2014 | Àwọn Ẹ̀bùn Fíìmù Golden Icons Academy ti ọdún 2014 | Fíìmù Àbínibí Tó Dáa Jùlọ|{{won}} | <ref>{{Cite news|url=http://leadership.ng/entertainment/388866/chetanna-bags-best-indigenous-movie-award-giama|title=Chetanna Bags Best Indigenous Movie Award At GIAMA - Nigerian News from Leadership News|accessdate=22 May 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160601103600/http://leadership.ng/entertainment/388866/chetanna-bags-best-indigenous-movie-award-giama|archivedate=1 June 2016|journal=[[Leadership (newspaper)|Leadership]]}}</ref> |- | rowspan="2" | 2015 | Àwọn Ẹ̀bùn Nollywood Tó Dáa Jùlọ 2015 | Lilo Oúnjẹ Nàìjíríà Tó Dáa Jùlọ Nínú Fíìmù|{{Nom}} | |- | Àwọn Ẹ̀bùn 11th African Movie Academy | Fíìmù Tó Dáa Jùlọ ní Èdè Áfíríkà|{{Nom}} | |} == Àwọn ìtọ́kasí == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist|30em}} [[Ẹ̀ka:2014 àwọn fílmù]] [[Ẹ̀ka:Àwọn Àyọkà pẹ̀lú ìjúwe ṣókí]] dg65cfiulj8ip4yr846b751m8y4ofu9 Kit Harington 0 84689 637560 2026-09-19T14:33:12Z TheAanuoluwa 24053 Mo dá ojúewé yìí 637560 wikitext text/x-wiki {{Short description|British actor (born 1986)}}{{Use British English|date=August 2021}} {{Use dmy dates|date=August 2021}}{{Infobox person|name=Kit Harington|image=Kit harrington by sachyn mital (cropped 2).jpg|caption=Harington ní 2019|birth_name=Christopher Catesby Harington|birth_date={{Birth date and age|df=y|1986|12|26}}|birth_place=London, England<!--No districts or boroughs, only cities per format.-->|education=Royal Central School of Speech and Drama|occupation=Òṣèré|years_active=2008–títí di ìsìnyí|spouse={{marriage|[[Rose Leslie]]|23 June 2018}}|children=Méjì|relatives={{ubl|[[John Harington (writer)|John Harington]] (ancestor)<ref>{{cite web |last1=Margaritoff |first1=Marco |last2=Hawkins |first2=Eric |title=Who Really Invented The Toilet? Inside The Surprisingly Complicated Answer |url=https://www.allthatsinteresting.com/who-invented-the-toilet |website=All That's Interesting |access-date=8 March 2023 |date=7 March 2022 |archive-date=8 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230308023941/https://allthatsinteresting.com/who-invented-the-toilet |url-status=live }}</ref>|[[Robert Catesby]] (ancestor)}}}}'''Christopher Catesby Harington'''<ref name="Biography.com">{{cite web|url=https://www.biography.com/people/kit-harington-100215|title=Kit Harington: Television Actor (1986–)|publisher=[[Biography.com]]|access-date=28 September 2020|archive-date=10 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190410115812/https://www.biography.com/people/kit-harington-100215|url-status=dead}}</ref> (wọ́n bi ní ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù kejìlá, ní ọdún 1986), tí ó gbajúmò gẹ́gẹ́ bí i '''Kit Harington''' fún iṣẹ́ rẹ̀, jẹ́ òṣèré ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì. Ó gbajúgbajà fún ipa rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí i Jon Snow nínú eré amóhùnmáwòrán ọlọ́pọ̀ ìpín HBO, ''Game of Thrones'' (2011–2019), èyí tí ó mú kí wọ́n yàn án fún àmì-ẹ̀yẹ [[Golden Globe Awards|Golden Globe]] tí ó sì tún di yíyàn ní ẹ̀meèjì fún Primetime Emmy Awards àti Critics' Choice Television Awards. Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè ní Royal Central School of Speech & Drama, Harington bẹ̀rẹ̀ eré ṣíṣe ní pẹ̀lú ipa rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí i olú-ẹ̀dá ìtàn Albert Narracott nínú eré West End, ''War Horse''. Láti ìgbà náà ni ó ti wà ní West End tí ó ń kópa nínú àwọn eré bí i ''The Children's Monologues'' (2015), ''The Vote'' (2015), ''Doctor Faustus'' (2016), àti ''True West'' (2018–2019). Ó tún kópa gẹ́gẹ́ bí olórí ìtàn nínú ìmúpadà ''Henry V'' [[William Shakespeare]] (2022). Ó tún hàn nínú eré ''Slave Play'' (2024) tó jẹyọ ní London tí Jeremy O. Harris ṣe àgbéjáde rẹ̀. Ó ṣe ìgbékalẹ̀, àgbéjáde, ó sì tún kópa gẹ́gẹ́ bí i Robert Catesby nínú eré ọlọ́pọ̀ ìpín BBC tọdún 2017 tí àkórì rẹ̀ jẹ́ ''Gunpowder''.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/5Xl6S0zf1c4xqjygyDxr83Y/kit-harington-my-ancestor-tried-to-blow-up-parliament|title=BBC - Kit Harington: My ancestor tried to blow parliament|access-date=9 September 2020|archive-date=9 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109025619/https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/5Xl6S0zf1c4xqjygyDxr83Y/kit-harington-my-ancestor-tried-to-blow-up-parliament|url-status=live}}</ref> Ó tún ti hàn nínú eré ajẹmọ́fẹ̀ẹ́-panilẹ́rìn-ín ọlọ́pọ̀ ìpín Amazon Prime Video tí ń ṣe ''Modern Love'' (2021), àti eré ọlọ́pọ̀ ìpín Apple TV+ tí ń ṣe ''Extrapolations'' (2023), àti nínú eré ọlọ́pọ̀ ìpín HBO/BBC One tí ń ṣe ''Industry'' (2024–tó ń lọ lọ́wọ́), tí ó ti gba ìbòríyìn fún. Ó tún ti hàn nínú àwọn eré ajẹmọ́tàn bí i ''Pompeii'' (2014), ''Testament of Youth'' (2014), àti ''The Death & Life of John F. Donovan'' (2018). Ó kópa gẹ́gẹ́ bí i Dane Whitman nínú eré Marvel Cinematic Universe tí àkórí rẹ̀ jẹ́ ''Eternals'' (2021), òun náà ni ohùn Eret nínú eré ọlọ́pọ̀ ìpín ''How to Train Your Dragon'' (2014–2019). == Ìbẹ̀rẹ̀ Ayé àti Ẹbí rẹ̀ == [[Fáìlì:SableAFretArgent.png|left|thumb|Àmì bárọ́nẹ́tì ẹbí Harington]] Wọ́n bí Christopher Catesby Harington<ref name="movies.yahoo.com" /> ní ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù kejìlá, ọdún 1986 ní Acton, West London.<ref name="tvg">{{cite magazine|url=https://www.tvguide.com/celebrities/kit-harington/308494/|title=Kit Harrington|magazine=[[TV Guide]]|access-date=24 June 2015|archive-date=3 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403133107/http://www.tvguide.com/celebrities/kit-harington/308494/|url-status=dead}}</ref><ref name="standard">{{cite news|url=https://www.standard.co.uk/showbiz/starinterviews/meet-kit-harington-game-of-thrones-hunk-and-hollywoods-hottest-new-player-9307194.html|title=Meet Kit Harington: Game of Thrones hunk and Hollywood's hottest new player|date=1 May 2014|author=Sophie Heawood|work=[[London Evening Standard]]|access-date=5 April 2018|archive-date=13 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171213231843/https://www.standard.co.uk/showbiz/starinterviews/meet-kit-harington-game-of-thrones-hunk-and-hollywoods-hottest-new-player-9307194.html|url-status=live}}</ref> Ìyá rẹ̀ fun lórúkọ́ nítorí Christopher Marlowe, tí àgékúrú orúkọ àkọ́kọ́ rẹ̀ jẹ́ Kit,<ref name="smh 2014">{{cite news|url=https://www.smh.com.au/entertainment/movies/game-of-thrones-kit-harington-man-for-all-seasons-20140320-353mq.html|title=Game of Throne's Kit Harington: Man for all seasons|date=22 March 2014|author=Lenny Ann Low|work=The Sydney Morning Herald|access-date=16 April 2020|archive-date=13 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160713223957/http://www.smh.com.au/entertainment/movies/game-of-thrones-kit-harington-man-for-all-seasons-20140320-353mq.html|url-status=live}}</ref> orúkọ tí Harington féràn jù lọ. Kò tilẹ̀ mọ ẹ̀kún orúkọ rẹ̀ títí ó fi pé ọmọdún mọ́kànlá.<ref>{{cite web|url=http://www.interviewmagazine.com/film/kit-harington-13-2013/#_|title=The HBO Heartthrob: Kit Harington|last=Brown|first=Emma|date=December 6, 2012|work=Interview|access-date=23 June 2015|archive-date=21 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220221225858/https://www.interviewmagazine.com/film/kit-harington-13-2013#_|url-status=live}}</ref> Àwọn òbí rẹ̀ ni Sir David Harington, 15th Bt, olókòwò àti bárọ́nẹ́tì, pẹ̀lú Deborah Jane Catesby tí ń ṣe akọ̀wé-eré tẹ́lẹ̀.<ref>{{cite news|url=http://www.scotsman.com/lifestyle/kit-harington-discusses-release-of-his-new-film-1-3657833|archive-url=https://web.archive.org/web/20150623081219/http://www.scotsman.com/lifestyle/kit-harington-discusses-release-of-his-new-film-1-3657833|archive-date=2015-06-23|title=Kit Harington discusses release of his new film|work=The Scotsman|author=Siobhan Synnot|date=11 January 2015}}</ref> Ó ní ẹ̀gbọ́n ọkùnrin kan.<ref>{{Cite web|last=Bradley|first=Laura|date=2019-04-05|title=Kit Harington’s Brother Snuck a Game of Thrones Joke into the Actor’s Wedding|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2019/04/game-of-thrones-kit-harington-jon-snow-fallon-tonight-show|access-date=2026-06-30|website=Vanity Fair|language=en-US}}</ref> Harington kẹ́kọ̀ọ́ ní Southfield Primary School láti 1992 sí 1998. Nígbà tí ó pé ọmọdún mọ́kànlá àwọn ẹbí rẹ̀ kó lọ sí Worcestershire<ref name="porter">{{cite news|url=http://www.mrporter.com/journal/the-look/mr-kit-harington/317|title=Mr Kit Harington|date=6 May 2015|work=Mr Porter|author=Alex Bilmes|access-date=23 June 2015|archive-date=9 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180709010903/https://www.mrporter.com/journal/the-look/mr-kit-harington/317|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nerdist.com/2014/02/nerdist-podcast-kit-harington/|title=Nerdist Podcast Episode 482: Kit Harington|publisher=Nerdist|date=28 February 2014|access-date=13 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302155538/http://www.nerdist.com/2014/02/nerdist-podcast-kit-harington/|archive-date=2 March 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> ó sì lọ sí Chantry High School ní Martley títí di ọdún 2003.<ref name="worcester">{{cite web|url=http://www.worcesternews.co.uk/news/11130430.Game_of_Thrones_star_says_Worcester_will_always_be_home/|title=Game of Thrones star says Worcester will always be home|author=James Connell|date=7 April 2014|work=Worcester News|access-date=22 June 2015|archive-date=30 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180930033550/https://www.worcesternews.co.uk/news/11130430.Game_of_Thrones_star_says_Worcester_will_always_be_home/|url-status=live}}</ref> Ó bẹ̀rẹ̀ sí ní nífẹ̀ẹ́ sí eré ṣíṣe lẹ́yìn ti ó ìgbéjáde eré ''Waiting for Godot'' nígbà tí ó pé ọmọdún mẹ́rìnlá,<ref>{{cite web|url=http://www.details.com/culture-trends/movies-and-tv/201304/kit-harington-games-of-thrones|title=Q&A: Kit Harington|work=Details|author=Nojan Aminosharei|date=1 April 2013|access-date=22 June 2015|archive-date=27 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150927005049/http://www.details.com/culture-trends/movies-and-tv/201304/kit-harington-games-of-thrones?printable=true&printable=true|url-status=live}}</ref> ó sì jẹyọ nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn eré ní ilé-ìwé .<ref name="worcester" /> Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Worcester Sixth Form College, níbi tí ó ti kẹ́kọ̀ọ́ nípa Eré-oníṣẹ́ àti Tíátà (2003–05). Nígbà tí ó pé ọmọdún mẹ́tádínlógún, ó ní ìwúrí láti sí Ilé-ẹ̀kọ́ nípa eré lẹ́yìn tí ó wọ eré Ben Whishaw gẹ́gẹ́ bí i Hamlet ní 2004.<ref name="porter" /><ref>{{cite news|url=http://entertainment.inquirer.net/133682/thrones-star-bulked-up-then-slimmed-down-for-film-role|title='Thrones' star bulked up, then slimmed down for film role|first=Ruben V.|last=Nepales|newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]]|date=7 February 2014|access-date=23 June 2015|archive-date=2 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220402214454/https://entertainment.inquirer.net/133682/thrones-star-bulked-up-then-slimmed-down-for-film-role|url-status=live}}</ref> Harington kó padà lọ sí London ní 2005 nígbà tó pé ọmọdún méjìdínlógún lẹ́yìn tó ti parí ipele Ẹ̀kọ́ Kẹfà, nígbà tó yá lọ́dún náà, ó forúkọwọlé sí Central School of Speech and Drama, tí ó ti gboyè ní 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.nationaltheatre.org.uk/discover-more/artists/kit-harington|title=Kit Harington|publisher=[[Royal National Theatre]]|date=August 2008|access-date=14 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141129011947/http://www.nationaltheatre.org.uk/discover-more/artists/kit-harington|archive-date=29 November 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cntraveler.com/daily-traveler/2012/03/game-of-thrones-kit-harington-loves-iceland-fears-flying|title=Game of Thrones Star Kit Harington Loves Iceland, Fears Flying|date=30 March 2012|work=The Daily Traveller|author=Tara Abell|access-date=7 December 2012|archive-date=31 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131231011855/http://www.cntraveler.com/daily-traveler/2012/03/game-of-thrones-kit-harington-loves-iceland-fears-flying|url-status=dead}}</ref> == Isẹ́ rẹ̀ == === 2008–2010: Ìbẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ ní tíátà === Kí ó tó bẹ̀rẹ̀ eré ṣíṣe, èrò Harington ni láti di aṣèwádìí-ìròyìn.<ref name="tvguide.com">{{cite web|url=https://www.tvguide.com/celebrities/kit-harington/bio/308494|title=Kit Harington Biography|work=TV Guide|access-date=13 July 2014|archive-date=13 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141113162523/http://www.tvguide.com/celebrities/kit-harington/bio/308494|url-status=dead}}</ref> Nígbà tí ó sì wà ní ilé-ẹ̀kọ́ eré ṣíṣe, wọ́n fún ní ipa Albert nínú ''War Horse'' tí National Theatre ṣàgbékalẹ̀ rẹ̀.<ref name="movies.yahoo.com2">{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/person/kit-harrington/biography.html|title=Kit Harington|publisher=[[Yahoo! Movies]]|access-date=13 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302003014/http://movies.yahoo.com/person/kit-harrington/biography.html|archive-date=2 March 2014}}</ref><ref name="tvguide.com" /> Eré náà gba àmì-ẹ̀yẹ Olivier lẹ́ẹ̀mejì tí ó fún Harington ní ìdámọ̀ tó yanrantí. Ó tún di yíyàn fún eré kejì rẹ̀ tí ń ṣe ''Posh'', eré apanílẹ̀rín-jẹ-mórin nípa àwọn ọkùnrin tí wọ́n wá láti ìdílé ọrọ̀ tí wọ́n kẹ́kọ̀ọ́ ní Yunifásítì Oxford.<ref name="movies.yahoo.com2" /> === 2011–2019: Ìtayọ pẹ̀lú ''Game of Thrones'' === [[Fáìlì:Kit_Harington_Comic-Con_2011.jpg|right|thumb|Harington ní 2011 ní San Diego Comic-Con]] Lẹ́yìn ''War Horse'', Harington wọlé fún ipa àkọ́kọ́ rẹ̀ Jon Snow lórí amóhùnmáwòrán tí ó sì di gbígbà nínú eré ọlọ́pọ̀ ìpín ''Game of Thrones''. Eré náà jáde ní 2011 pẹ̀lú ìboríyìn tó pọ̀ gan-an, àwọn alágbékalẹ̀ rẹ̀ sì tètè bẹ̀rẹ̀ apá kejì rẹ̀.<ref>{{cite web|url=http://www.iftn.ie/news/?act1=record&aid=73&rid=4283819&tpl=archnews&only=1|title=HBO Re-commissions 'Game of Thrones'|work=IFTN|date=19 April 2011|access-date=13 July 2015|archive-date=25 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180625213849/http://www.iftn.ie/news/?act1=record&aid=73&rid=4283819&tpl=archnews&only=1|url-status=live}}</ref><ref name="smh 20142" /> Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìpín ti Harington nínú eré náà jẹ́ èyí tí wọ́n yà ní [[Iceland]] àti ní [[Northern Ireland]].<ref>{{cite web|url=http://www.myfanbase.de/game-of-thrones/interviews/?pid=17081|title=Exclusive interview with Kit Harington|work=myfanbase.de|year=2013|access-date=14 July 2014|archive-date=31 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170831004352/http://www.myfanbase.de/game-of-thrones/interviews/?pid=17081|url-status=live}}</ref> Harington gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìboríyìn fún ipa ''Snow''. Ní 2012, ó di yíyàn fún Saturn Award fún Amúgbálẹ́ẹ̀gbẹ́ Òṣeré tó Tayọ jù lọ lórí amóhùnmáwòrán fún ìkópa náà.<ref>{{cite web|url=https://collider.com/saturn-award-nominations-2012/|title=Saturn Award Nominations Announced; HUGO and HARRY POTTER Lead with 10 Nominations Each|publisher=[[Collider (website)|Collider]]|date=29 February 2012|access-date=5 March 2017|first=Matt|last=Goldberg|archive-date=16 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150416222202/http://collider.com/saturn-award-nominations-2012/|url-status=live}}</ref> Ní 2016, Harington di yíyàn fún Primetime Emmy Award fún Amúgbálẹ́ẹ̀gbẹ́ Òṣeré tó Tayọ jù lọ nínú eré ọlọ́pọ̀ ìpín,<ref>{{cite magazine|url=https://www.ew.com/article/2016/07/14/emmys-nominations-2016|title=Emmy nominations 2016: See the full list|first=Lynette|last=Rice|magazine=Entertainment Weekly|date=14 July 2016|access-date=7 June 2017|archive-date=15 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160715182538/http://www.ew.com/article/2016/07/14/emmys-nominations-2016|url-status=live}}</ref> àti fún Primetime Emmy Award gẹ́gẹ́ bí i Olú-ẹ̀dá ìtàn tó Tayọ jù lọ nínú eré ọlọ́pọ̀ ìpín ní 2019. Lọ́dún 2017, ìjábọ̀ fi hàn pé Harington tí di ọ̀kan lára àwọn òṣèré tó ń gbowó tó gara jù lọ lórí amóhùnmáwòrán, tí ó ń gba mílíọ̀nù £2 fún ìpín eré ''Game of Thrones'' kọ̀ọ̀kan.<ref>{{cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425052433/http://www.express.co.uk/showbiz/tv-radio/795123/Game-of-Thrones-stars-to-be-paid-millions|archive-date=25 April 2017|url=http://www.express.co.uk/showbiz/tv-radio/795123/Game-of-Thrones-stars-to-be-paid-millions|title=Game Of Thrones season 7: Stars set to earn £2 Million per episode|work=[[Daily Express]]|last=Parker|first=Mike|date=25 April 2017|access-date=25 April 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425052433/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/news/game-of-thrones-season-7-actors-salary-net-worth-pay-million-hbo-per-episode-a7700506.html|archive-date=25 April 2017|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/news/game-of-thrones-season-7-actors-salary-net-worth-pay-million-hbo-per-episode-a7700506.html|title=Game of Thrones season 7: Actors 'set to earn £2million per episode', making them highest-paid ever|work=[[The Independent]]|last=Hooton|first=Christopher|date=25 April 2017|access-date=25 April 2017|url-status=live}}</ref> Lẹ́yìn apá mẹ́jọ, eré náà wá sí òpin ní oṣù kẹrin ọdún 2019.<ref>{{cite news|archive-url=https://web.archive.org/web/20160803001301/http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-36934888|archive-date=3 August 2016|url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-36934888|title=Game of Thrones to end after season eight in 2018|publisher=[[BBC News]]|date=30 July 2016|access-date=13 May 2017|url-status=live}}</ref> Harington hàn nínú fíìmù fún ìgbà àkọ́kọ́ ní 2012 gẹ́gẹ́ bí i Vincent nínú ''Silent Hill: Revelation''. Eré adẹ́rùbani náà dá lórí fídíò eré-ìdáraya tí ń ṣe survival horror, ''Silent Hill 3'', ohun ló fi eré ''Silent Hill''.<ref name="silenthill">{{Cite news|first=Dave|last=McNary|title=Clemens, Harington join 'Silent Hill'|date=7 March 2011|magazine=Variety|url=https://variety.com/2011/film/news/clemens-harington-join-silent-hill-1118033463/|access-date=8 March 2011|archive-date=11 March 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110311171248/http://www.variety.com/article/VR1118033463?refCatId=13|url-status=live}}</ref> Ó gba iyì Òṣeré Ọdún ní Young Hollywood Awards lọ́dún 2013, tí ó gbóríyìn fún òṣèré tí ó dára jù tó ń dàgbà si nínú fíìmù, orin àti lórí amóhùnmáwòrán.<ref>{{cite web|url=http://www.ontheredcarpet.com/Game-of-Thrones-Kit-Harington-Jon-Snow:-My-big-break-Video/9193945|title='Game of Thrones' Kit Harington (Jon Snow): My big break|publisher=OnTheRedCarpet.com|date=2 August 2013|access-date=13 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140403100458/http://www.ontheredcarpet.com/Game-of-Thrones-Kit-Harington-Jon-Snow:-My-big-break-Video/9193945|archive-date=3 April 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> Ipa olú-ẹ̀dá ìtàn àkọ́kọ́ Harington tó fẹsẹ̀ rinlẹ̀ wáyé nígbà tí ó jẹyọ nínú eré ''Pompeii tí'' Paul W. S. Anderson's ṣe àgbéjáde rẹ̀ ní (2014). Yíya eré náà bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 2013 tó sì wáyé ní [[Toronto]], Ontario, Canada. Wọ́n ya àwọn ìpín kan ní ìlú Pompeii fúnra rẹ̀.<ref name="The Star">{{cite news|url=https://www.thestar.com/entertainment/movies/2013/02/19/paul_ws_anderson_to_shoot_pompeii_in_toronto.html|title=Paul W.S. Anderson to shoot Pompeii in Toronto|last=DeMara|first=Bruce|date=19 February 2013|access-date=7 December 2013|work=[[Toronto Star|The Star]]|archive-date=12 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131012193232/http://www.thestar.com/entertainment/movies/2013/02/19/paul_ws_anderson_to_shoot_pompeii_in_toronto.html|url-status=live}}</ref> Harington mú àyípadà bá ìrísí rẹ̀ lọ́nà tó le gan-an lábẹ́ ìtọ́sọ́nà atúnraṣe tẹni, nígbà ìrònú òṣèré náà gbèrò si pé ara rẹ̀ kò dára tó .<ref>{{cite web|author=Vineyard, Jennifer|date=February 14, 2014|title=Kit Harington Dysmorphia Pompeii|url=https://www.vulture.com/2014/02/pompeii-gave-kit-harington-body-dysmorphia.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20140307004808/http://www.vulture.com/2014/02/pompeii-gave-kit-harington-body-dysmorphia.html|archive-date=March 7, 2014|website=Vulture}}</ref> Fíìmù náà rí àwọn àríwísí tó da àti èyí tí kò dá náà lọ́wọ́ àwọn lámẹ̀yítọ́, tí eré náà sì ṣe daada ní ìwọ̀nba.<ref>{{Citation|title=Pompeii (2014)|url=https://www.rottentomatoes.com/m/pompeii_2013|language=en|access-date=2020-03-26|archive-date=20 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170220013418/https://www.rottentomatoes.com/m/pompeii_2013|url-status=live}}</ref><ref>{{Citation|title=Pompeii|url=https://www.metacritic.com/movie/pompeii|access-date=2020-03-26|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308142423/https://www.metacritic.com/movie/pompeii|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=February 21, 2014|title=Movie Review: Pompeii|url=https://www.vulture.com/2014/02/movie-review-pompeii.html|access-date=March 9, 2015|publisher=Vulture}}</ref> Ní ọdún náà, Harington jẹ́ ohùn fún Eret eré DreamWorks Animation, ''How to Train Your Dragon 2'',<ref name="HTTYD2">{{cite web|first=Harout|last=Harmanian|url=http://www.movieweb.com/news/how-to-train-your-dragon-2-gets-kit-harington|title='How to Train Your Dragon 2' Gets Kit Harington|publisher=MovieWeb|date=20 June 2012|access-date=13 July 2014|archive-date=23 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140323052131/http://www.movieweb.com/news/how-to-train-your-dragon-2-gets-kit-harington|url-status=dead}}</ref> tí eré náà gba ìbòríyìn fún,<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/scottmendelson/2014/08/15/box-office-how-to-train-your-dragon-2-crosses-500m-worldwide-following-china-debut/|title=Box Office: 'How To Train Your Dragon 2' Crosses $500M Following China Debut|work=[[Forbes]]|date=15 August 2014|access-date=15 January 2015|archive-date=20 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150120164019/http://www.forbes.com/sites/scottmendelson/2014/08/15/box-office-how-to-train-your-dragon-2-crosses-500m-worldwide-following-china-debut/|url-status=live}}</ref> tí ó sì tún gba Àmì-ẹ̀yẹ Golden Globe fun Fíìmù Aláwòrán tó dára jù lọ.<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/golden-globes-how-train-your-762789|title=Golden Globes: 'How to Train Your Dragon 2' Wins Best Animated Feature Film|work=[[The Hollywood Reporter]]|date=11 January 2015|access-date=15 January 2015|archive-date=16 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416100254/https://www.hollywoodreporter.com/news/golden-globes-how-train-your-762789|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/life/movies/2015/01/15/oscar-academy-awards-nominations-news/21783001/|title='Birdman,' 'Budapest' lead Oscar nominations|work=[[USA Today]]|date=15 January 2015|access-date=15 January 2015|archive-date=6 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206232310/https://www.usatoday.com/story/life/movies/2015/01/15/oscar-academy-awards-nominations-news/21783001/|url-status=live}}</ref> Ó tún jẹyọ nínú ''How to Train Your Dragon: The Hidden World'' fún ipa rẹ̀ yìí lọ́dún 2019, tí eré náà gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìboríyìn tí ó sì tà lọ́pọ̀lọpọ̀, bẹ́ẹ̀ eré náà di yíyàn fún Àmì-ẹ̀yẹ Golden Globe. == Àwọn Ìtọ́kasí == t2wg4cfaedqp46muxmw41cu6qh09ewk 637574 637560 2026-09-19T16:40:03Z TheAanuoluwa 24053 637574 wikitext text/x-wiki {{Short description|British actor (born 1986)}}{{Use British English|date=August 2021}} {{Use dmy dates|date=August 2021}}{{Infobox person|name=Kit Harington|image=Kit harrington by sachyn mital (cropped 2).jpg|caption=Harington ní 2019|birth_name=Christopher Catesby Harington|birth_date={{Birth date and age|df=y|1986|12|26}}|birth_place=London, England<!--No districts or boroughs, only cities per format.-->|education=Royal Central School of Speech and Drama|occupation=Òṣèré|years_active=2008–títí di ìsìnyí|spouse={{marriage|[[Rose Leslie]]|23 June 2018}}|children=Méjì|relatives={{ubl|[[John Harington (writer)|John Harington]] (ancestor)<ref>{{cite web |last1=Margaritoff |first1=Marco |last2=Hawkins |first2=Eric |title=Who Really Invented The Toilet? Inside The Surprisingly Complicated Answer |url=https://www.allthatsinteresting.com/who-invented-the-toilet |website=All That's Interesting |access-date=8 March 2023 |date=7 March 2022 |archive-date=8 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230308023941/https://allthatsinteresting.com/who-invented-the-toilet |url-status=live }}</ref>|[[Robert Catesby]] (ancestor)}}}}'''Christopher Catesby Harington'''<ref name="Biography.com">{{cite web|url=https://www.biography.com/people/kit-harington-100215|title=Kit Harington: Television Actor (1986–)|publisher=[[Biography.com]]|access-date=28 September 2020|archive-date=10 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190410115812/https://www.biography.com/people/kit-harington-100215|url-status=dead}}</ref> (wọ́n bi ní ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù kejìlá, ní ọdún 1986), tí ó gbajúmò gẹ́gẹ́ bí i '''Kit Harington''' fún iṣẹ́ rẹ̀, jẹ́ òṣèré ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì. Ó gbajúgbajà fún ipa rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí i Jon Snow nínú eré amóhùnmáwòrán ọlọ́pọ̀ ìpín HBO, ''Game of Thrones'' (2011–2019), èyí tí ó mú kí wọ́n yàn án fún àmì-ẹ̀yẹ [[Golden Globe Awards|Golden Globe]] tí ó sì tún di yíyàn ní ẹ̀meèjì fún Primetime Emmy Awards àti Critics' Choice Television Awards. Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè ní Royal Central School of Speech & Drama, Harington bẹ̀rẹ̀ eré ṣíṣe ní pẹ̀lú ipa rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí i olú-ẹ̀dá ìtàn Albert Narracott nínú eré West End, ''War Horse''. Láti ìgbà náà ni ó ti wà ní West End tí ó ń kópa nínú àwọn eré bí i ''The Children's Monologues'' (2015), ''The Vote'' (2015), ''Doctor Faustus'' (2016), àti ''True West'' (2018–2019). Ó tún kópa gẹ́gẹ́ bí olórí ìtàn nínú ìmúpadà ''Henry V'' [[William Shakespeare]] (2022). Ó tún hàn nínú eré ''Slave Play'' (2024) tó jẹyọ ní London tí Jeremy O. Harris ṣe àgbéjáde rẹ̀. Ó ṣe ìgbékalẹ̀, àgbéjáde, ó sì tún kópa gẹ́gẹ́ bí i Robert Catesby nínú eré ọlọ́pọ̀ ìpín BBC tọdún 2017 tí àkórì rẹ̀ jẹ́ ''Gunpowder''.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/5Xl6S0zf1c4xqjygyDxr83Y/kit-harington-my-ancestor-tried-to-blow-up-parliament|title=BBC - Kit Harington: My ancestor tried to blow parliament|access-date=9 September 2020|archive-date=9 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109025619/https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/5Xl6S0zf1c4xqjygyDxr83Y/kit-harington-my-ancestor-tried-to-blow-up-parliament|url-status=live}}</ref> Ó tún ti hàn nínú eré ajẹmọ́fẹ̀ẹ́-panilẹ́rìn-ín ọlọ́pọ̀ ìpín Amazon Prime Video tí ń ṣe ''Modern Love'' (2021), àti eré ọlọ́pọ̀ ìpín Apple TV+ tí ń ṣe ''Extrapolations'' (2023), àti nínú eré ọlọ́pọ̀ ìpín HBO/BBC One tí ń ṣe ''Industry'' (2024–tó ń lọ lọ́wọ́), tí ó ti gba ìbòríyìn fún. Ó tún ti hàn nínú àwọn eré ajẹmọ́tàn bí i ''Pompeii'' (2014), ''Testament of Youth'' (2014), àti ''The Death & Life of John F. Donovan'' (2018). Ó kópa gẹ́gẹ́ bí i Dane Whitman nínú eré Marvel Cinematic Universe tí àkórí rẹ̀ jẹ́ ''Eternals'' (2021), òun náà ni ohùn Eret nínú eré ọlọ́pọ̀ ìpín ''How to Train Your Dragon'' (2014–2019). == Ìbẹ̀rẹ̀ Ayé àti Ẹbí rẹ̀ == [[Fáìlì:SableAFretArgent.png|left|thumb|Àmì bárọ́nẹ́tì ẹbí Harington]] Wọ́n bí Christopher Catesby Harington<ref name="movies.yahoo.com" /> ní ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù kejìlá, ọdún 1986 ní Acton, West London.<ref name="tvg">{{cite magazine|url=https://www.tvguide.com/celebrities/kit-harington/308494/|title=Kit Harrington|magazine=[[TV Guide]]|access-date=24 June 2015|archive-date=3 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403133107/http://www.tvguide.com/celebrities/kit-harington/308494/|url-status=dead}}</ref><ref name="standard">{{cite news|url=https://www.standard.co.uk/showbiz/starinterviews/meet-kit-harington-game-of-thrones-hunk-and-hollywoods-hottest-new-player-9307194.html|title=Meet Kit Harington: Game of Thrones hunk and Hollywood's hottest new player|date=1 May 2014|author=Sophie Heawood|work=[[London Evening Standard]]|access-date=5 April 2018|archive-date=13 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171213231843/https://www.standard.co.uk/showbiz/starinterviews/meet-kit-harington-game-of-thrones-hunk-and-hollywoods-hottest-new-player-9307194.html|url-status=live}}</ref> Ìyá rẹ̀ fun lórúkọ́ nítorí Christopher Marlowe, tí àgékúrú orúkọ àkọ́kọ́ rẹ̀ jẹ́ Kit,<ref name="smh 2014">{{cite news|url=https://www.smh.com.au/entertainment/movies/game-of-thrones-kit-harington-man-for-all-seasons-20140320-353mq.html|title=Game of Throne's Kit Harington: Man for all seasons|date=22 March 2014|author=Lenny Ann Low|work=The Sydney Morning Herald|access-date=16 April 2020|archive-date=13 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160713223957/http://www.smh.com.au/entertainment/movies/game-of-thrones-kit-harington-man-for-all-seasons-20140320-353mq.html|url-status=live}}</ref> orúkọ tí Harington féràn jù lọ. Kò tilẹ̀ mọ ẹ̀kún orúkọ rẹ̀ títí ó fi pé ọmọdún mọ́kànlá.<ref>{{cite web|url=http://www.interviewmagazine.com/film/kit-harington-13-2013/#_|title=The HBO Heartthrob: Kit Harington|last=Brown|first=Emma|date=December 6, 2012|work=Interview|access-date=23 June 2015|archive-date=21 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220221225858/https://www.interviewmagazine.com/film/kit-harington-13-2013#_|url-status=live}}</ref> Àwọn òbí rẹ̀ ni Sir David Harington, 15th Bt, olókòwò àti bárọ́nẹ́tì, pẹ̀lú Deborah Jane Catesby tí ń ṣe akọ̀wé-eré tẹ́lẹ̀.<ref>{{cite news|url=http://www.scotsman.com/lifestyle/kit-harington-discusses-release-of-his-new-film-1-3657833|archive-url=https://web.archive.org/web/20150623081219/http://www.scotsman.com/lifestyle/kit-harington-discusses-release-of-his-new-film-1-3657833|archive-date=2015-06-23|title=Kit Harington discusses release of his new film|work=The Scotsman|author=Siobhan Synnot|date=11 January 2015}}</ref> Ó ní ẹ̀gbọ́n ọkùnrin kan.<ref>{{Cite web|last=Bradley|first=Laura|date=2019-04-05|title=Kit Harington’s Brother Snuck a Game of Thrones Joke into the Actor’s Wedding|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2019/04/game-of-thrones-kit-harington-jon-snow-fallon-tonight-show|access-date=2026-06-30|website=Vanity Fair|language=en-US}}</ref> Harington kẹ́kọ̀ọ́ ní Southfield Primary School láti 1992 sí 1998. Nígbà tí ó pé ọmọdún mọ́kànlá àwọn ẹbí rẹ̀ kó lọ sí Worcestershire<ref name="porter">{{cite news|url=http://www.mrporter.com/journal/the-look/mr-kit-harington/317|title=Mr Kit Harington|date=6 May 2015|work=Mr Porter|author=Alex Bilmes|access-date=23 June 2015|archive-date=9 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180709010903/https://www.mrporter.com/journal/the-look/mr-kit-harington/317|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nerdist.com/2014/02/nerdist-podcast-kit-harington/|title=Nerdist Podcast Episode 482: Kit Harington|publisher=Nerdist|date=28 February 2014|access-date=13 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302155538/http://www.nerdist.com/2014/02/nerdist-podcast-kit-harington/|archive-date=2 March 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> ó sì lọ sí Chantry High School ní Martley títí di ọdún 2003.<ref name="worcester">{{cite web|url=http://www.worcesternews.co.uk/news/11130430.Game_of_Thrones_star_says_Worcester_will_always_be_home/|title=Game of Thrones star says Worcester will always be home|author=James Connell|date=7 April 2014|work=Worcester News|access-date=22 June 2015|archive-date=30 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180930033550/https://www.worcesternews.co.uk/news/11130430.Game_of_Thrones_star_says_Worcester_will_always_be_home/|url-status=live}}</ref> Ó bẹ̀rẹ̀ sí ní nífẹ̀ẹ́ sí eré ṣíṣe lẹ́yìn ti ó ìgbéjáde eré ''Waiting for Godot'' nígbà tí ó pé ọmọdún mẹ́rìnlá,<ref>{{cite web|url=http://www.details.com/culture-trends/movies-and-tv/201304/kit-harington-games-of-thrones|title=Q&A: Kit Harington|work=Details|author=Nojan Aminosharei|date=1 April 2013|access-date=22 June 2015|archive-date=27 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150927005049/http://www.details.com/culture-trends/movies-and-tv/201304/kit-harington-games-of-thrones?printable=true&printable=true|url-status=live}}</ref> ó sì jẹyọ nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn eré ní ilé-ìwé .<ref name="worcester" /> Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Worcester Sixth Form College, níbi tí ó ti kẹ́kọ̀ọ́ nípa Eré-oníṣẹ́ àti Tíátà (2003–05). Nígbà tí ó pé ọmọdún mẹ́tádínlógún, ó ní ìwúrí láti sí Ilé-ẹ̀kọ́ nípa eré lẹ́yìn tí ó wọ eré Ben Whishaw gẹ́gẹ́ bí i Hamlet ní 2004.<ref name="porter" /><ref>{{cite news|url=http://entertainment.inquirer.net/133682/thrones-star-bulked-up-then-slimmed-down-for-film-role|title='Thrones' star bulked up, then slimmed down for film role|first=Ruben V.|last=Nepales|newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]]|date=7 February 2014|access-date=23 June 2015|archive-date=2 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220402214454/https://entertainment.inquirer.net/133682/thrones-star-bulked-up-then-slimmed-down-for-film-role|url-status=live}}</ref> Harington kó padà lọ sí London ní 2005 nígbà tó pé ọmọdún méjìdínlógún lẹ́yìn tó ti parí ipele Ẹ̀kọ́ Kẹfà, nígbà tó yá lọ́dún náà, ó forúkọwọlé sí Central School of Speech and Drama, tí ó ti gboyè ní 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.nationaltheatre.org.uk/discover-more/artists/kit-harington|title=Kit Harington|publisher=[[Royal National Theatre]]|date=August 2008|access-date=14 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141129011947/http://www.nationaltheatre.org.uk/discover-more/artists/kit-harington|archive-date=29 November 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cntraveler.com/daily-traveler/2012/03/game-of-thrones-kit-harington-loves-iceland-fears-flying|title=Game of Thrones Star Kit Harington Loves Iceland, Fears Flying|date=30 March 2012|work=The Daily Traveller|author=Tara Abell|access-date=7 December 2012|archive-date=31 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131231011855/http://www.cntraveler.com/daily-traveler/2012/03/game-of-thrones-kit-harington-loves-iceland-fears-flying|url-status=dead}}</ref> == Isẹ́ rẹ̀ == === 2008–2010: Ìbẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ ní tíátà === Kí ó tó bẹ̀rẹ̀ eré ṣíṣe, èrò Harington ni láti di aṣèwádìí-ìròyìn.<ref name="tvguide.com">{{cite web|url=https://www.tvguide.com/celebrities/kit-harington/bio/308494|title=Kit Harington Biography|work=TV Guide|access-date=13 July 2014|archive-date=13 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141113162523/http://www.tvguide.com/celebrities/kit-harington/bio/308494|url-status=dead}}</ref> Nígbà tí ó sì wà ní ilé-ẹ̀kọ́ eré ṣíṣe, wọ́n fún ní ipa Albert nínú ''War Horse'' tí National Theatre ṣàgbékalẹ̀ rẹ̀.<ref name="movies.yahoo.com2">{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/person/kit-harrington/biography.html|title=Kit Harington|publisher=[[Yahoo! Movies]]|access-date=13 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302003014/http://movies.yahoo.com/person/kit-harrington/biography.html|archive-date=2 March 2014}}</ref><ref name="tvguide.com" /> Eré náà gba àmì-ẹ̀yẹ Olivier lẹ́ẹ̀mejì tí ó fún Harington ní ìdámọ̀ tó yanrantí. Ó tún di yíyàn fún eré kejì rẹ̀ tí ń ṣe ''Posh'', eré apanílẹ̀rín-jẹ-mórin nípa àwọn ọkùnrin tí wọ́n wá láti ìdílé ọrọ̀ tí wọ́n kẹ́kọ̀ọ́ ní Yunifásítì Oxford.<ref name="movies.yahoo.com2" /> === 2011–2019: Ìtayọ pẹ̀lú ''Game of Thrones'' === [[Fáìlì:Kit_Harington_Comic-Con_2011.jpg|right|thumb|Harington ní 2011 ní San Diego Comic-Con]] Lẹ́yìn ''War Horse'', Harington wọlé fún ipa àkọ́kọ́ rẹ̀ Jon Snow lórí amóhùnmáwòrán tí ó sì di gbígbà nínú eré ọlọ́pọ̀ ìpín ''Game of Thrones''. Eré náà jáde ní 2011 pẹ̀lú ìboríyìn tó pọ̀ gan-an, àwọn alágbékalẹ̀ rẹ̀ sì tètè bẹ̀rẹ̀ apá kejì rẹ̀.<ref>{{cite web|url=http://www.iftn.ie/news/?act1=record&aid=73&rid=4283819&tpl=archnews&only=1|title=HBO Re-commissions 'Game of Thrones'|work=IFTN|date=19 April 2011|access-date=13 July 2015|archive-date=25 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180625213849/http://www.iftn.ie/news/?act1=record&aid=73&rid=4283819&tpl=archnews&only=1|url-status=live}}</ref><ref name="smh 20142" /> Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìpín ti Harington nínú eré náà jẹ́ èyí tí wọ́n yà ní [[Iceland]] àti ní [[Northern Ireland]].<ref>{{cite web|url=http://www.myfanbase.de/game-of-thrones/interviews/?pid=17081|title=Exclusive interview with Kit Harington|work=myfanbase.de|year=2013|access-date=14 July 2014|archive-date=31 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170831004352/http://www.myfanbase.de/game-of-thrones/interviews/?pid=17081|url-status=live}}</ref> Harington gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìboríyìn fún ipa ''Snow''. Ní 2012, ó di yíyàn fún Saturn Award fún Amúgbálẹ́ẹ̀gbẹ́ Òṣeré tó Tayọ jù lọ lórí amóhùnmáwòrán fún ìkópa náà.<ref>{{cite web|url=https://collider.com/saturn-award-nominations-2012/|title=Saturn Award Nominations Announced; HUGO and HARRY POTTER Lead with 10 Nominations Each|publisher=[[Collider (website)|Collider]]|date=29 February 2012|access-date=5 March 2017|first=Matt|last=Goldberg|archive-date=16 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150416222202/http://collider.com/saturn-award-nominations-2012/|url-status=live}}</ref> Ní 2016, Harington di yíyàn fún Primetime Emmy Award fún Amúgbálẹ́ẹ̀gbẹ́ Òṣeré tó Tayọ jù lọ nínú eré ọlọ́pọ̀ ìpín,<ref>{{cite magazine|url=https://www.ew.com/article/2016/07/14/emmys-nominations-2016|title=Emmy nominations 2016: See the full list|first=Lynette|last=Rice|magazine=Entertainment Weekly|date=14 July 2016|access-date=7 June 2017|archive-date=15 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160715182538/http://www.ew.com/article/2016/07/14/emmys-nominations-2016|url-status=live}}</ref> àti fún Primetime Emmy Award gẹ́gẹ́ bí i Olú-ẹ̀dá ìtàn tó Tayọ jù lọ nínú eré ọlọ́pọ̀ ìpín ní 2019. Lọ́dún 2017, ìjábọ̀ fi hàn pé Harington tí di ọ̀kan lára àwọn òṣèré tó ń gbowó tó gara jù lọ lórí amóhùnmáwòrán, tí ó ń gba mílíọ̀nù £2 fún ìpín eré ''Game of Thrones'' kọ̀ọ̀kan.<ref>{{cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425052433/http://www.express.co.uk/showbiz/tv-radio/795123/Game-of-Thrones-stars-to-be-paid-millions|archive-date=25 April 2017|url=http://www.express.co.uk/showbiz/tv-radio/795123/Game-of-Thrones-stars-to-be-paid-millions|title=Game Of Thrones season 7: Stars set to earn £2 Million per episode|work=[[Daily Express]]|last=Parker|first=Mike|date=25 April 2017|access-date=25 April 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425052433/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/news/game-of-thrones-season-7-actors-salary-net-worth-pay-million-hbo-per-episode-a7700506.html|archive-date=25 April 2017|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/news/game-of-thrones-season-7-actors-salary-net-worth-pay-million-hbo-per-episode-a7700506.html|title=Game of Thrones season 7: Actors 'set to earn £2million per episode', making them highest-paid ever|work=[[The Independent]]|last=Hooton|first=Christopher|date=25 April 2017|access-date=25 April 2017|url-status=live}}</ref> Lẹ́yìn apá mẹ́jọ, eré náà wá sí òpin ní oṣù kẹrin ọdún 2019.<ref>{{cite news|archive-url=https://web.archive.org/web/20160803001301/http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-36934888|archive-date=3 August 2016|url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-36934888|title=Game of Thrones to end after season eight in 2018|publisher=[[BBC News]]|date=30 July 2016|access-date=13 May 2017|url-status=live}}</ref> Harington hàn nínú fíìmù fún ìgbà àkọ́kọ́ ní 2012 gẹ́gẹ́ bí i Vincent nínú ''Silent Hill: Revelation''. Eré adẹ́rùbani náà dá lórí fídíò eré-ìdáraya tí ń ṣe survival horror, ''Silent Hill 3'', ohun ló fi eré ''Silent Hill''.<ref name="silenthill">{{Cite news|first=Dave|last=McNary|title=Clemens, Harington join 'Silent Hill'|date=7 March 2011|magazine=Variety|url=https://variety.com/2011/film/news/clemens-harington-join-silent-hill-1118033463/|access-date=8 March 2011|archive-date=11 March 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110311171248/http://www.variety.com/article/VR1118033463?refCatId=13|url-status=live}}</ref> Ó gba iyì Òṣeré Ọdún ní Young Hollywood Awards lọ́dún 2013, tí ó gbóríyìn fún òṣèré tí ó dára jù tó ń dàgbà si nínú fíìmù, orin àti lórí amóhùnmáwòrán.<ref>{{cite web|url=http://www.ontheredcarpet.com/Game-of-Thrones-Kit-Harington-Jon-Snow:-My-big-break-Video/9193945|title='Game of Thrones' Kit Harington (Jon Snow): My big break|publisher=OnTheRedCarpet.com|date=2 August 2013|access-date=13 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140403100458/http://www.ontheredcarpet.com/Game-of-Thrones-Kit-Harington-Jon-Snow:-My-big-break-Video/9193945|archive-date=3 April 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> Ipa olú-ẹ̀dá ìtàn àkọ́kọ́ Harington tó fẹsẹ̀ rinlẹ̀ wáyé nígbà tí ó jẹyọ nínú eré ''Pompeii tí'' Paul W. S. Anderson's ṣe àgbéjáde rẹ̀ ní (2014). Yíya eré náà bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 2013 tó sì wáyé ní [[Toronto]], Ontario, Canada. Wọ́n ya àwọn ìpín kan ní ìlú Pompeii fúnra rẹ̀.<ref name="The Star">{{cite news|url=https://www.thestar.com/entertainment/movies/2013/02/19/paul_ws_anderson_to_shoot_pompeii_in_toronto.html|title=Paul W.S. Anderson to shoot Pompeii in Toronto|last=DeMara|first=Bruce|date=19 February 2013|access-date=7 December 2013|work=[[Toronto Star|The Star]]|archive-date=12 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131012193232/http://www.thestar.com/entertainment/movies/2013/02/19/paul_ws_anderson_to_shoot_pompeii_in_toronto.html|url-status=live}}</ref> Harington mú àyípadà bá ìrísí rẹ̀ lọ́nà tó le gan-an lábẹ́ ìtọ́sọ́nà atúnraṣe tẹni, nígbà ìrònú òṣèré náà gbèrò si pé ara rẹ̀ kò dára tó .<ref>{{cite web|author=Vineyard, Jennifer|date=February 14, 2014|title=Kit Harington Dysmorphia Pompeii|url=https://www.vulture.com/2014/02/pompeii-gave-kit-harington-body-dysmorphia.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20140307004808/http://www.vulture.com/2014/02/pompeii-gave-kit-harington-body-dysmorphia.html|archive-date=March 7, 2014|website=Vulture}}</ref> Fíìmù náà rí àwọn àríwísí tó da àti èyí tí kò dá náà lọ́wọ́ àwọn lámẹ̀yítọ́, tí eré náà sì ṣe daada ní ìwọ̀nba.<ref>{{Citation|title=Pompeii (2014)|url=https://www.rottentomatoes.com/m/pompeii_2013|language=en|access-date=2020-03-26|archive-date=20 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170220013418/https://www.rottentomatoes.com/m/pompeii_2013|url-status=live}}</ref><ref>{{Citation|title=Pompeii|url=https://www.metacritic.com/movie/pompeii|access-date=2020-03-26|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308142423/https://www.metacritic.com/movie/pompeii|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=February 21, 2014|title=Movie Review: Pompeii|url=https://www.vulture.com/2014/02/movie-review-pompeii.html|access-date=March 9, 2015|publisher=Vulture}}</ref> Ní ọdún náà, Harington jẹ́ ohùn fún Eret eré DreamWorks Animation, ''How to Train Your Dragon 2'',<ref name="HTTYD2">{{cite web|first=Harout|last=Harmanian|url=http://www.movieweb.com/news/how-to-train-your-dragon-2-gets-kit-harington|title='How to Train Your Dragon 2' Gets Kit Harington|publisher=MovieWeb|date=20 June 2012|access-date=13 July 2014|archive-date=23 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140323052131/http://www.movieweb.com/news/how-to-train-your-dragon-2-gets-kit-harington|url-status=dead}}</ref> tí eré náà gba ìbòríyìn fún,<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/scottmendelson/2014/08/15/box-office-how-to-train-your-dragon-2-crosses-500m-worldwide-following-china-debut/|title=Box Office: 'How To Train Your Dragon 2' Crosses $500M Following China Debut|work=[[Forbes]]|date=15 August 2014|access-date=15 January 2015|archive-date=20 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150120164019/http://www.forbes.com/sites/scottmendelson/2014/08/15/box-office-how-to-train-your-dragon-2-crosses-500m-worldwide-following-china-debut/|url-status=live}}</ref> tí ó sì tún gba Àmì-ẹ̀yẹ Golden Globe fun Fíìmù Aláwòrán tó dára jù lọ.<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/golden-globes-how-train-your-762789|title=Golden Globes: 'How to Train Your Dragon 2' Wins Best Animated Feature Film|work=[[The Hollywood Reporter]]|date=11 January 2015|access-date=15 January 2015|archive-date=16 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416100254/https://www.hollywoodreporter.com/news/golden-globes-how-train-your-762789|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/life/movies/2015/01/15/oscar-academy-awards-nominations-news/21783001/|title='Birdman,' 'Budapest' lead Oscar nominations|work=[[USA Today]]|date=15 January 2015|access-date=15 January 2015|archive-date=6 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206232310/https://www.usatoday.com/story/life/movies/2015/01/15/oscar-academy-awards-nominations-news/21783001/|url-status=live}}</ref> Ó tún jẹyọ nínú ''How to Train Your Dragon: The Hidden World'' fún ipa rẹ̀ yìí lọ́dún 2019, tí eré náà gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìboríyìn tí ó sì tà lọ́pọ̀lọpọ̀, bẹ́ẹ̀ eré náà di yíyàn fún Àmì-ẹ̀yẹ Golden Globe. [[Fáìlì:Kit_Harington_at_HBOs_"Game_Of_Thrones"_Season_3_Seattle_Premiere_at_Cinerama_(8579815116)_(cropped).jpg|left|thumb|Harington níbi ìgbéjáde apá kẹta eré ''Game of Thrones'' ní 2013]] Ní 2014, Harington pẹ̀lú [[Jeff Bridges]] hàn nínú eré ''Seventh Son'', ṣùgbọ́n eré náà kò ṣe daadaa.<ref name="seventhson">{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/seventh_son/|title=Seventh Son|publisher=Rotten Tomatoes|access-date=7 February 2015|archive-date=7 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150207060925/http://www.rottentomatoes.com/m/seventh_son|url-status=live}}</ref> Harington kópa gẹ́gẹ́ bí i Billy Bradley, tí ó jẹ́ ọmọṣẹ́ àkọ́kọ́ fún Bridges, ṣùgbọ́n tí ẹ̀dá-ìtàn [[Julianne Moore]] tètè pa nínú eré yìí. Ben Barnes, Alicia Vikander àti Emily Watson náà kópa nínú rẹ̀.<ref name="testamentofyouth">{{cite news|last=Kit|first=Borys|title='Game of Thrones' Star Kit Harington to Headline 'Testament of Youth'|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/game-thrones-star-kit-harington-677113|access-date=16 March 2014|newspaper=The Hollywood Reporter|date=4 February 2014|archive-date=4 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170904020122/http://www.hollywoodreporter.com/news/game-thrones-star-kit-harington-677113|url-status=live}}</ref> Wọ́n gbé eré náà jáde lọ́jọ́ kẹrìndínlógún oṣù kìíní, ní 2015 nínú UK. Nígbà tí ìgbéjáde rẹ̀ láàgbáyé wáyé ní The Centrepiece Gala, pẹ̀lú àtìlẹyìn Máyọ̀ ìlú London, ní British Film Institute London Film Festival lóṣù kẹwàá ọdún 2014.<ref>{{cite web|title=Indiewire: Watch: First Trailer For 'Testament Of Youth'|url=http://blogs.indiewire.com/theplaylist/watch-first-trailer-for-testament-of-youth-with-game-of-thrones-star-kit-harington-alicia-vikander-20140801|author=Edward Davis|access-date=1 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150430133809/http://blogs.indiewire.com/theplaylist/watch-first-trailer-for-testament-of-youth-with-game-of-thrones-star-kit-harington-alicia-vikander-20140801|archive-date=30 April 2015|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web|title=British Film Institute: Testament of Youth|url=https://whatson.bfi.org.uk/lff/Online/default.asp?BOparam::WScontent::loadArticle::permalink=testamentofyouth2014|author=Clare Stewart|access-date=3 September 2014|archive-date=11 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200811165155/https://whatson.bfi.org.uk/lff/Online/default.asp?BOparam::WScontent::loadArticle::permalink=testamentofyouth2014|url-status=live}}</ref> Ní oṣù kejìlá ọdún 2014, ìròyìn jáde pé ó máa kópa nínú eré Xavier Dolan tó ń bọ̀ tí àkórí rẹ̀ jẹ́ ''The Death and Life of John F. Donovan''.<ref name="deadline 2014">{{cite web|url=https://deadline.com/2014/12/kit-harington-jessica-chastain-xavier-dolan-life-and-death-of-john-f-donovan-1201309515/|title='Game of Thrones' Star Joins Jessica Chastain in Xavier Dolan Celebrity Satire|website=[[Deadline Hollywood]]|date=4 December 2014|access-date=4 February 2020|archive-date=15 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191115132441/https://deadline.com/2014/12/kit-harington-jessica-chastain-xavier-dolan-life-and-death-of-john-f-donovan-1201309515/|url-status=live}}</ref> Ní ọjọ́ kìíní oṣù kẹjọ, ọdún 2018, wọ́n kéde pé eré náà di gbígbé jáde ní Toronto International Film Festival ti 2018.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2018/08/death-and-life-of-john-f-donovan-toronto-film-festival-world-premiere-jacob-tremblay-xavier-dolan-1202438302/|title='The Death And Life Of John F. Donovan' World Premiere Set For Toronto|website=[[Deadline Hollywood]]|first=Erik|last=Pederson|date=1 August 2018|access-date=1 August 2018|archive-date=1 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180801221103/https://deadline.com/2018/08/death-and-life-of-john-f-donovan-toronto-film-festival-world-premiere-jacob-tremblay-xavier-dolan-1202438302/|url-status=live}}</ref> Ṣùgbọ́n eré náà kò ṣe daadaa.<ref>{{Citation|title=The Death and Life of John F. Donovan (2019)|url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_death_and_life_of_john_f_donovan|language=en|access-date=2020-03-26|archive-date=14 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200114043414/https://rottentomatoes.com/m/the_death_and_life_of_john_f_donovan|url-status=live}}</ref><ref>{{Citation|title=The Death and Life of John F. Donovan|url=https://www.metacritic.com/movie/the-death-and-life-of-john-f-donovan|access-date=2020-03-26|archive-date=26 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200626145002/https://www.metacritic.com/movie/the-death-and-life-of-john-f-donovan|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/the-death-and-life-of-john-f-donovan-movie-review-2019|title=The Death & Life of John F. Donovan movie review (2019) {{!}} Roger Ebert|last=Castillo|first=Monica|website=www.rogerebert.com|language=en|access-date=2020-03-26|archive-date=4 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200404093406/https://www.rogerebert.com/reviews/the-death-and-life-of-john-f-donovan-movie-review-2019|url-status=live}}</ref> Ó tún kópa nínú eré apanílẹ̀rín HBO ní 2015 tí ń ṣe ''7 Days in Hell'', eré kúkurú nípa gbígbá eré tennis fún ọjọ́-méje.<ref name="hbofilm">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2015/jul/11/7-days-in-hell-hbo-andy-samberg-kit-harrington|title=7 Days in Hell: HBO's tennis mockumentary is a grand slam|newspaper=[[The Guardian]]|year=2015|access-date=13 July 2015|last1=Moylan|first1=Brian|archive-date=24 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124172419/https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2015/jul/11/7-days-in-hell-hbo-andy-samberg-kit-harrington|url-status=live}}</ref> Ní oṣù kẹfà ọdún 2015, wọ́n kéde pé Harington yóò rọ́pò Robert Pattinson nínú eré Martin Koolhoven tó ń bọ̀ tí àkórí rẹ̀ jẹ́ ''Brimstone.''<ref name="brimstone">{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/kit-harington-joins-thriller-brimstone-804716|title='Game of Thrones' Star Kit Harington Joins Thriller 'Brimstone'|work=The Hollywood Reporter|date=24 June 2015|access-date=5 March 2017|first1=Georg|last1=Szalai|first2=Scott|last2=Roxborough|archive-date=4 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161204053751/http://www.hollywoodreporter.com/news/kit-harington-joins-thriller-brimstone-804716|url-status=live}}</ref> Ní 2016, Harington hàn gẹ́gẹ́ bí i Salen Kotch, alòdì-sí olú-ẹ̀dá ìtàn nínú fídíò eré-ìdáraya ìbọn yínyìn ẹlẹ́ni-àkọ́kọ̀ tí ń ṣe ''Call of Duty: Infinite Warfare''.<ref>{{cite magazine|last1=Bruner|first1=Raisa|title=See Kit Harington Transform into Call of Duty's Newest Villain|url=https://time.com/4380582/kit-harington-call-of-duty-infinite-warfare-villain/|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|date=23 June 2016|access-date=10 September 2016|archive-date=4 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170404022258/http://time.com/4380582/kit-harington-call-of-duty-infinite-warfare-villain/|url-status=live}}</ref> Lọ́dún kan náà ó jẹyọ nínú agbéjáde West End tí ń ṣe ''Doctor Faustus''.<ref>{{Cite web|title=London Theater Review: Kit Harington in 'Doctor Faustus'|url=https://variety.com/2016/legit/reviews/doctor-faustus-review-kit-harington-1201760192/|last1=Trueman|first1=Matt|date=2016-04-25|website=Variety|language=en|access-date=2020-05-06|archive-date=5 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200305010123/https://variety.com/2016/legit/reviews/doctor-faustus-review-kit-harington-1201760192/|url-status=live}}</ref> Àgbéjáde náà àti ipa rẹ̀ nínú rẹ̀ kò gba ìboríyìn tó dára rárá.<ref>{{Cite news|last=Cavendish|first=Dominic|date=2016-05-18|title=Doctor Faustus, Duke of York's Theatre, review: 'Game of Thrones's Kit Harington fails to save this dismal rehash from damnation'|language=en-GB|work=The Telegraph|url=https://www.telegraph.co.uk/theatre/what-to-see/doctor-faustus-duke-of-yorks-theatre-review-kit-harington-fails/|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/theatre/what-to-see/doctor-faustus-duke-of-yorks-theatre-review-kit-harington-fails/|archive-date=11 January 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=2020-05-06|issn=0307-1235}}{{cbignore}}</ref><ref>{{Cite web|title='Doctor Faustus': Theater Review|url=https://www.hollywoodreporter.com/review/kit-harington-doctor-faustus-theater-887400|website=The Hollywood Reporter|date=25 April 2016|language=en|access-date=2020-05-06|archive-date=4 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200104161500/https://www.hollywoodreporter.com/review/kit-harington-doctor-faustus-theater-887400|url-status=live}}</ref> Ní oṣù kejì, ọdún 2017, ìjábọ̀ jẹyọ pé Harington yóò kọ ''Gunpowder,'' yóò kópa nínú rẹ̀, ó sì tún máa darí rẹ̀ pẹ̀lú, eré ajẹmọ́tàn onípìn-ín mẹ́ta fún BBC tó dá lórí ìṣẹ̀lẹ̀ tòótọ́ Gunpowder Plot. Ó kópa àwọn baba ńlá rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí i Robert Catesby pẹ̀lú àwọn òṣèré mìíràn bí i Mark Gatiss, Liv Tyler àti Peter Mullan.<ref name="Gunpowder">{{cite web|url=https://deadline.com/2017/02/kit-harrington-gunpowder-series-liv-tyler-mark-gatiss-bbc-1201916306/|title='Gunpowder': Kit Harington, Mark Gatiss, Liv Tyler & Peter Mullan Light Up BBC Drama|date=19 February 2017|website=Deadline Hollywood|author=Tartaglione, Nancy|access-date=19 February 2017|archive-date=19 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170219211301/http://deadline.com/2017/02/kit-harrington-gunpowder-series-liv-tyler-mark-gatiss-bbc-1201916306/|url-status=live}}</ref> Ní oṣù kẹfà, ọdún 2018, wọ́n kéde pe Harington yóò kópa nínú eré orí-ìtàgé West End tó ń bọ̀, tí àkórí rẹ̀ jẹ́ ''True West'', tí Sam Shepard kọ, Matthew Dunster ló sì darí rẹ̀. Eré náà jáde ní oṣù kọkànlá, ọdun 2018 ní Tíátà Vaudeville nílùú London tí ó sì wá sópin ní oṣù kejì, ọdún 2019.<ref>{{Cite web|url=https://officiallondontheatre.com/news/kit-harrington-star-true-west-111410189/|title=Kit Harington to star in True West|access-date=13 July 2018|archive-date=13 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180713165217/https://officiallondontheatre.com/news/kit-harrington-star-true-west-111410189/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nimaxtheatres.com/shows/true-west/|title=True West: Performed at the Vaudeville Theatre Between 23 Nov 2018 and 23 Feb 2019|access-date=17 June 2019|archive-date=17 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190617085325/https://www.nimaxtheatres.com/shows/true-west/|url-status=live}}</ref> Ní ọdún kan náà, ó jẹ́ agbátẹrù fún ìfihàn orí NBC, ''Saturday Night Live'' pẹ̀lú àlejò olórin Sara Bareilles. Àwọn akópa mìíràn nínú ''Game of Thrones'' bí tirẹ̀ [[Rose Leslie]] àti [[Emilia Clarke]] náà jẹyọ nígbà tí wọ́n bẹ̀rẹ̀.<ref>{{cite web|url=https://www.indiewire.com/features/general/kit-harington-snl-monologue-emilia-clarke-rose-leslie-1202056544/|title=Emilia Clarke and Rose Leslie Crash Kit Harington's 'SNL' Monologue to Ask About 'Game of Thrones'|website=[[IndieWire]]|date=7 April 2019|accessdate=August 18, 2024}}</ref> == Àwọn Ìtọ́kasí == e1jpbivloumyok3nsc7q3rh3o2ujtex 637621 637574 2026-09-20T04:15:22Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637621 wikitext text/x-wiki {{Short description|British actor (born 1986)}}{{Use British English|date=August 2021}} {{Use dmy dates|date=August 2021}}{{Infobox person|name=Kit Harington|image=Kit harrington by sachyn mital (cropped 2).jpg|caption=Harington ní 2019|birth_name=Christopher Catesby Harington|birth_date={{Birth date and age|df=y|1986|12|26}}|birth_place=London, England<!--No districts or boroughs, only cities per format.-->|education=Royal Central School of Speech and Drama|occupation=Òṣèré|years_active=2008–títí di ìsìnyí|spouse={{marriage|[[Rose Leslie]]|23 June 2018}}|children=Méjì|relatives={{ubl|[[John Harington (writer)|John Harington]] (ancestor)<ref>{{cite web |last1=Margaritoff |first1=Marco |last2=Hawkins |first2=Eric |title=Who Really Invented The Toilet? Inside The Surprisingly Complicated Answer |url=https://www.allthatsinteresting.com/who-invented-the-toilet |website=All That's Interesting |access-date=8 March 2023 |date=7 March 2022 |archive-date=8 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230308023941/https://allthatsinteresting.com/who-invented-the-toilet |url-status=live }}</ref>|[[Robert Catesby]] (ancestor)}}}}'''Christopher Catesby Harington'''<ref name="Biography.com">{{cite web|url=https://www.biography.com/people/kit-harington-100215|title=Kit Harington: Television Actor (1986–)|publisher=[[Biography.com]]|access-date=28 September 2020|archive-date=10 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190410115812/https://www.biography.com/people/kit-harington-100215|url-status=dead}}</ref> (wọ́n bi ní ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù kejìlá, ní ọdún 1986), tí ó gbajúmò gẹ́gẹ́ bí i '''Kit Harington''' fún iṣẹ́ rẹ̀, jẹ́ òṣèré ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì. Ó gbajúgbajà fún ipa rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí i Jon Snow nínú eré amóhùnmáwòrán ọlọ́pọ̀ ìpín HBO, ''Game of Thrones'' (2011–2019), èyí tí ó mú kí wọ́n yàn án fún àmì-ẹ̀yẹ [[Golden Globe Awards|Golden Globe]] tí ó sì tún di yíyàn ní ẹ̀meèjì fún Primetime Emmy Awards àti Critics' Choice Television Awards. Ó kẹ́kọ̀ọ́ gboyè ní Royal Central School of Speech & Drama, Harington bẹ̀rẹ̀ eré ṣíṣe ní pẹ̀lú ipa rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí i olú-ẹ̀dá ìtàn Albert Narracott nínú eré West End, ''War Horse''. Láti ìgbà náà ni ó ti wà ní West End tí ó ń kópa nínú àwọn eré bí i ''The Children's Monologues'' (2015), ''The Vote'' (2015), ''Doctor Faustus'' (2016), àti ''True West'' (2018–2019). Ó tún kópa gẹ́gẹ́ bí olórí ìtàn nínú ìmúpadà ''Henry V'' [[William Shakespeare]] (2022). Ó tún hàn nínú eré ''Slave Play'' (2024) tó jẹyọ ní London tí Jeremy O. Harris ṣe àgbéjáde rẹ̀. Ó ṣe ìgbékalẹ̀, àgbéjáde, ó sì tún kópa gẹ́gẹ́ bí i Robert Catesby nínú eré ọlọ́pọ̀ ìpín BBC tọdún 2017 tí àkórì rẹ̀ jẹ́ ''Gunpowder''.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/5Xl6S0zf1c4xqjygyDxr83Y/kit-harington-my-ancestor-tried-to-blow-up-parliament|title=BBC - Kit Harington: My ancestor tried to blow parliament|access-date=9 September 2020|archive-date=9 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109025619/https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/5Xl6S0zf1c4xqjygyDxr83Y/kit-harington-my-ancestor-tried-to-blow-up-parliament|url-status=live}}</ref> Ó tún ti hàn nínú eré ajẹmọ́fẹ̀ẹ́-panilẹ́rìn-ín ọlọ́pọ̀ ìpín Amazon Prime Video tí ń ṣe ''Modern Love'' (2021), àti eré ọlọ́pọ̀ ìpín Apple TV+ tí ń ṣe ''Extrapolations'' (2023), àti nínú eré ọlọ́pọ̀ ìpín HBO/BBC One tí ń ṣe ''Industry'' (2024–tó ń lọ lọ́wọ́), tí ó ti gba ìbòríyìn fún. Ó tún ti hàn nínú àwọn eré ajẹmọ́tàn bí i ''Pompeii'' (2014), ''Testament of Youth'' (2014), àti ''The Death & Life of John F. Donovan'' (2018). Ó kópa gẹ́gẹ́ bí i Dane Whitman nínú eré Marvel Cinematic Universe tí àkórí rẹ̀ jẹ́ ''Eternals'' (2021), òun náà ni ohùn Eret nínú eré ọlọ́pọ̀ ìpín ''How to Train Your Dragon'' (2014–2019). == Ìbẹ̀rẹ̀ Ayé àti Ẹbí rẹ̀ == [[Fáìlì:SableAFretArgent.png|left|thumb|Àmì bárọ́nẹ́tì ẹbí Harington]] Wọ́n bí Christopher Catesby Harington<ref name="movies.yahoo.com" /> ní ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù kejìlá, ọdún 1986 ní Acton, West London.<ref name="tvg">{{cite magazine|url=https://www.tvguide.com/celebrities/kit-harington/308494/|title=Kit Harrington|magazine=[[TV Guide]]|access-date=24 June 2015|archive-date=3 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160403133107/http://www.tvguide.com/celebrities/kit-harington/308494/|url-status=dead}}</ref><ref name="standard">{{cite news|url=https://www.standard.co.uk/showbiz/starinterviews/meet-kit-harington-game-of-thrones-hunk-and-hollywoods-hottest-new-player-9307194.html|title=Meet Kit Harington: Game of Thrones hunk and Hollywood's hottest new player|date=1 May 2014|author=Sophie Heawood|work=[[London Evening Standard]]|access-date=5 April 2018|archive-date=13 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171213231843/https://www.standard.co.uk/showbiz/starinterviews/meet-kit-harington-game-of-thrones-hunk-and-hollywoods-hottest-new-player-9307194.html|url-status=live}}</ref> Ìyá rẹ̀ fun lórúkọ́ nítorí Christopher Marlowe, tí àgékúrú orúkọ àkọ́kọ́ rẹ̀ jẹ́ Kit,<ref name="smh 2014">{{cite news|url=https://www.smh.com.au/entertainment/movies/game-of-thrones-kit-harington-man-for-all-seasons-20140320-353mq.html|title=Game of Throne's Kit Harington: Man for all seasons|date=22 March 2014|author=Lenny Ann Low|work=The Sydney Morning Herald|access-date=16 April 2020|archive-date=13 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160713223957/http://www.smh.com.au/entertainment/movies/game-of-thrones-kit-harington-man-for-all-seasons-20140320-353mq.html|url-status=live}}</ref> orúkọ tí Harington féràn jù lọ. Kò tilẹ̀ mọ ẹ̀kún orúkọ rẹ̀ títí ó fi pé ọmọdún mọ́kànlá.<ref>{{cite web|url=http://www.interviewmagazine.com/film/kit-harington-13-2013/#_|title=The HBO Heartthrob: Kit Harington|last=Brown|first=Emma|date=December 6, 2012|work=Interview|access-date=23 June 2015|archive-date=21 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220221225858/https://www.interviewmagazine.com/film/kit-harington-13-2013#_|url-status=live}}</ref> Àwọn òbí rẹ̀ ni Sir David Harington, 15th Bt, olókòwò àti bárọ́nẹ́tì, pẹ̀lú Deborah Jane Catesby tí ń ṣe akọ̀wé-eré tẹ́lẹ̀.<ref>{{cite news|url=http://www.scotsman.com/lifestyle/kit-harington-discusses-release-of-his-new-film-1-3657833|archive-url=https://web.archive.org/web/20150623081219/http://www.scotsman.com/lifestyle/kit-harington-discusses-release-of-his-new-film-1-3657833|archive-date=2015-06-23|title=Kit Harington discusses release of his new film|work=The Scotsman|author=Siobhan Synnot|date=11 January 2015}}</ref> Ó ní ẹ̀gbọ́n ọkùnrin kan.<ref>{{Cite web|last=Bradley|first=Laura|date=2019-04-05|title=Kit Harington’s Brother Snuck a Game of Thrones Joke into the Actor’s Wedding|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2019/04/game-of-thrones-kit-harington-jon-snow-fallon-tonight-show|access-date=2026-06-30|website=Vanity Fair|language=en-US}}</ref> Harington kẹ́kọ̀ọ́ ní Southfield Primary School láti 1992 sí 1998. Nígbà tí ó pé ọmọdún mọ́kànlá àwọn ẹbí rẹ̀ kó lọ sí Worcestershire<ref name="porter">{{cite news|url=http://www.mrporter.com/journal/the-look/mr-kit-harington/317|title=Mr Kit Harington|date=6 May 2015|work=Mr Porter|author=Alex Bilmes|access-date=23 June 2015|archive-date=9 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180709010903/https://www.mrporter.com/journal/the-look/mr-kit-harington/317|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nerdist.com/2014/02/nerdist-podcast-kit-harington/|title=Nerdist Podcast Episode 482: Kit Harington|publisher=Nerdist|date=28 February 2014|access-date=13 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302155538/http://www.nerdist.com/2014/02/nerdist-podcast-kit-harington/|archive-date=2 March 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> ó sì lọ sí Chantry High School ní Martley títí di ọdún 2003.<ref name="worcester">{{cite web|url=http://www.worcesternews.co.uk/news/11130430.Game_of_Thrones_star_says_Worcester_will_always_be_home/|title=Game of Thrones star says Worcester will always be home|author=James Connell|date=7 April 2014|work=Worcester News|access-date=22 June 2015|archive-date=30 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180930033550/https://www.worcesternews.co.uk/news/11130430.Game_of_Thrones_star_says_Worcester_will_always_be_home/|url-status=live}}</ref> Ó bẹ̀rẹ̀ sí ní nífẹ̀ẹ́ sí eré ṣíṣe lẹ́yìn ti ó ìgbéjáde eré ''Waiting for Godot'' nígbà tí ó pé ọmọdún mẹ́rìnlá,<ref>{{cite web|url=http://www.details.com/culture-trends/movies-and-tv/201304/kit-harington-games-of-thrones|title=Q&A: Kit Harington|work=Details|author=Nojan Aminosharei|date=1 April 2013|access-date=22 June 2015|archive-date=27 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150927005049/http://www.details.com/culture-trends/movies-and-tv/201304/kit-harington-games-of-thrones?printable=true&printable=true|url-status=live}}</ref> ó sì jẹyọ nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn eré ní ilé-ìwé .<ref name="worcester" /> Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Worcester Sixth Form College, níbi tí ó ti kẹ́kọ̀ọ́ nípa Eré-oníṣẹ́ àti Tíátà (2003–05). Nígbà tí ó pé ọmọdún mẹ́tádínlógún, ó ní ìwúrí láti sí Ilé-ẹ̀kọ́ nípa eré lẹ́yìn tí ó wọ eré Ben Whishaw gẹ́gẹ́ bí i Hamlet ní 2004.<ref name="porter" /><ref>{{cite news|url=http://entertainment.inquirer.net/133682/thrones-star-bulked-up-then-slimmed-down-for-film-role|title='Thrones' star bulked up, then slimmed down for film role|first=Ruben V.|last=Nepales|newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]]|date=7 February 2014|access-date=23 June 2015|archive-date=2 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220402214454/https://entertainment.inquirer.net/133682/thrones-star-bulked-up-then-slimmed-down-for-film-role|url-status=live}}</ref> Harington kó padà lọ sí London ní 2005 nígbà tó pé ọmọdún méjìdínlógún lẹ́yìn tó ti parí ipele Ẹ̀kọ́ Kẹfà, nígbà tó yá lọ́dún náà, ó forúkọwọlé sí Central School of Speech and Drama, tí ó ti gboyè ní 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.nationaltheatre.org.uk/discover-more/artists/kit-harington|title=Kit Harington|publisher=[[Royal National Theatre]]|date=August 2008|access-date=14 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141129011947/http://www.nationaltheatre.org.uk/discover-more/artists/kit-harington|archive-date=29 November 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cntraveler.com/daily-traveler/2012/03/game-of-thrones-kit-harington-loves-iceland-fears-flying|title=Game of Thrones Star Kit Harington Loves Iceland, Fears Flying|date=30 March 2012|work=The Daily Traveller|author=Tara Abell|access-date=7 December 2012|archive-date=31 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131231011855/http://www.cntraveler.com/daily-traveler/2012/03/game-of-thrones-kit-harington-loves-iceland-fears-flying|url-status=dead}}</ref> == Isẹ́ rẹ̀ == === 2008–2010: Ìbẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ ní tíátà === Kí ó tó bẹ̀rẹ̀ eré ṣíṣe, èrò Harington ni láti di aṣèwádìí-ìròyìn.<ref name="tvguide.com">{{cite web|url=https://www.tvguide.com/celebrities/kit-harington/bio/308494|title=Kit Harington Biography|work=TV Guide|access-date=13 July 2014|archive-date=13 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141113162523/http://www.tvguide.com/celebrities/kit-harington/bio/308494|url-status=dead}}</ref> Nígbà tí ó sì wà ní ilé-ẹ̀kọ́ eré ṣíṣe, wọ́n fún ní ipa Albert nínú ''War Horse'' tí National Theatre ṣàgbékalẹ̀ rẹ̀.<ref name="movies.yahoo.com2">{{cite web|url=https://movies.yahoo.com/person/kit-harrington/biography.html|title=Kit Harington|publisher=[[Yahoo! Movies]]|access-date=13 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302003014/http://movies.yahoo.com/person/kit-harrington/biography.html|archive-date=2 March 2014}}</ref><ref name="tvguide.com" /> Eré náà gba àmì-ẹ̀yẹ Olivier lẹ́ẹ̀mejì tí ó fún Harington ní ìdámọ̀ tó yanrantí. Ó tún di yíyàn fún eré kejì rẹ̀ tí ń ṣe ''Posh'', eré apanílẹ̀rín-jẹ-mórin nípa àwọn ọkùnrin tí wọ́n wá láti ìdílé ọrọ̀ tí wọ́n kẹ́kọ̀ọ́ ní Yunifásítì Oxford.<ref name="movies.yahoo.com2" /> === 2011–2019: Ìtayọ pẹ̀lú ''Game of Thrones'' === [[Fáìlì:Kit_Harington_Comic-Con_2011.jpg|right|thumb|Harington ní 2011 ní San Diego Comic-Con]] Lẹ́yìn ''War Horse'', Harington wọlé fún ipa àkọ́kọ́ rẹ̀ Jon Snow lórí amóhùnmáwòrán tí ó sì di gbígbà nínú eré ọlọ́pọ̀ ìpín ''Game of Thrones''. Eré náà jáde ní 2011 pẹ̀lú ìboríyìn tó pọ̀ gan-an, àwọn alágbékalẹ̀ rẹ̀ sì tètè bẹ̀rẹ̀ apá kejì rẹ̀.<ref>{{cite web|url=http://www.iftn.ie/news/?act1=record&aid=73&rid=4283819&tpl=archnews&only=1|title=HBO Re-commissions 'Game of Thrones'|work=IFTN|date=19 April 2011|access-date=13 July 2015|archive-date=25 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180625213849/http://www.iftn.ie/news/?act1=record&aid=73&rid=4283819&tpl=archnews&only=1|url-status=live}}</ref><ref name="smh 20142" /> Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìpín ti Harington nínú eré náà jẹ́ èyí tí wọ́n yà ní [[Iceland]] àti ní [[Northern Ireland]].<ref>{{cite web|url=http://www.myfanbase.de/game-of-thrones/interviews/?pid=17081|title=Exclusive interview with Kit Harington|work=myfanbase.de|year=2013|access-date=14 July 2014|archive-date=31 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170831004352/http://www.myfanbase.de/game-of-thrones/interviews/?pid=17081|url-status=live}}</ref> Harington gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìboríyìn fún ipa ''Snow''. Ní 2012, ó di yíyàn fún Saturn Award fún Amúgbálẹ́ẹ̀gbẹ́ Òṣeré tó Tayọ jù lọ lórí amóhùnmáwòrán fún ìkópa náà.<ref>{{cite web|url=https://collider.com/saturn-award-nominations-2012/|title=Saturn Award Nominations Announced; HUGO and HARRY POTTER Lead with 10 Nominations Each|publisher=[[Collider (website)|Collider]]|date=29 February 2012|access-date=5 March 2017|first=Matt|last=Goldberg|archive-date=16 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150416222202/http://collider.com/saturn-award-nominations-2012/|url-status=live}}</ref> Ní 2016, Harington di yíyàn fún Primetime Emmy Award fún Amúgbálẹ́ẹ̀gbẹ́ Òṣeré tó Tayọ jù lọ nínú eré ọlọ́pọ̀ ìpín,<ref>{{cite magazine|url=https://www.ew.com/article/2016/07/14/emmys-nominations-2016|title=Emmy nominations 2016: See the full list|first=Lynette|last=Rice|magazine=Entertainment Weekly|date=14 July 2016|access-date=7 June 2017|archive-date=15 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160715182538/http://www.ew.com/article/2016/07/14/emmys-nominations-2016|url-status=live|archivedate=15 July 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160715182538/http://www.ew.com/article/2016/07/14/emmys-nominations-2016|deadurl=yes}}</ref> àti fún Primetime Emmy Award gẹ́gẹ́ bí i Olú-ẹ̀dá ìtàn tó Tayọ jù lọ nínú eré ọlọ́pọ̀ ìpín ní 2019. Lọ́dún 2017, ìjábọ̀ fi hàn pé Harington tí di ọ̀kan lára àwọn òṣèré tó ń gbowó tó gara jù lọ lórí amóhùnmáwòrán, tí ó ń gba mílíọ̀nù £2 fún ìpín eré ''Game of Thrones'' kọ̀ọ̀kan.<ref>{{cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425052433/http://www.express.co.uk/showbiz/tv-radio/795123/Game-of-Thrones-stars-to-be-paid-millions|archive-date=25 April 2017|url=http://www.express.co.uk/showbiz/tv-radio/795123/Game-of-Thrones-stars-to-be-paid-millions|title=Game Of Thrones season 7: Stars set to earn £2 Million per episode|work=[[Daily Express]]|last=Parker|first=Mike|date=25 April 2017|access-date=25 April 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425052433/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/news/game-of-thrones-season-7-actors-salary-net-worth-pay-million-hbo-per-episode-a7700506.html|archive-date=25 April 2017|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/news/game-of-thrones-season-7-actors-salary-net-worth-pay-million-hbo-per-episode-a7700506.html|title=Game of Thrones season 7: Actors 'set to earn £2million per episode', making them highest-paid ever|work=[[The Independent]]|last=Hooton|first=Christopher|date=25 April 2017|access-date=25 April 2017|url-status=live}}</ref> Lẹ́yìn apá mẹ́jọ, eré náà wá sí òpin ní oṣù kẹrin ọdún 2019.<ref>{{cite news|archive-url=https://web.archive.org/web/20160803001301/http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-36934888|archive-date=3 August 2016|url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-36934888|title=Game of Thrones to end after season eight in 2018|publisher=[[BBC News]]|date=30 July 2016|access-date=13 May 2017|url-status=live}}</ref> Harington hàn nínú fíìmù fún ìgbà àkọ́kọ́ ní 2012 gẹ́gẹ́ bí i Vincent nínú ''Silent Hill: Revelation''. Eré adẹ́rùbani náà dá lórí fídíò eré-ìdáraya tí ń ṣe survival horror, ''Silent Hill 3'', ohun ló fi eré ''Silent Hill''.<ref name="silenthill">{{Cite news|first=Dave|last=McNary|title=Clemens, Harington join 'Silent Hill'|date=7 March 2011|magazine=Variety|url=https://variety.com/2011/film/news/clemens-harington-join-silent-hill-1118033463/|access-date=8 March 2011|archive-date=11 March 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110311171248/http://www.variety.com/article/VR1118033463?refCatId=13|url-status=live}}</ref> Ó gba iyì Òṣeré Ọdún ní Young Hollywood Awards lọ́dún 2013, tí ó gbóríyìn fún òṣèré tí ó dára jù tó ń dàgbà si nínú fíìmù, orin àti lórí amóhùnmáwòrán.<ref>{{cite web|url=http://www.ontheredcarpet.com/Game-of-Thrones-Kit-Harington-Jon-Snow:-My-big-break-Video/9193945|title='Game of Thrones' Kit Harington (Jon Snow): My big break|publisher=OnTheRedCarpet.com|date=2 August 2013|access-date=13 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140403100458/http://www.ontheredcarpet.com/Game-of-Thrones-Kit-Harington-Jon-Snow:-My-big-break-Video/9193945|archive-date=3 April 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> Ipa olú-ẹ̀dá ìtàn àkọ́kọ́ Harington tó fẹsẹ̀ rinlẹ̀ wáyé nígbà tí ó jẹyọ nínú eré ''Pompeii tí'' Paul W. S. Anderson's ṣe àgbéjáde rẹ̀ ní (2014). Yíya eré náà bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 2013 tó sì wáyé ní [[Toronto]], Ontario, Canada. Wọ́n ya àwọn ìpín kan ní ìlú Pompeii fúnra rẹ̀.<ref name="The Star">{{cite news|url=https://www.thestar.com/entertainment/movies/2013/02/19/paul_ws_anderson_to_shoot_pompeii_in_toronto.html|title=Paul W.S. Anderson to shoot Pompeii in Toronto|last=DeMara|first=Bruce|date=19 February 2013|access-date=7 December 2013|work=[[Toronto Star|The Star]]|archive-date=12 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131012193232/http://www.thestar.com/entertainment/movies/2013/02/19/paul_ws_anderson_to_shoot_pompeii_in_toronto.html|url-status=live}}</ref> Harington mú àyípadà bá ìrísí rẹ̀ lọ́nà tó le gan-an lábẹ́ ìtọ́sọ́nà atúnraṣe tẹni, nígbà ìrònú òṣèré náà gbèrò si pé ara rẹ̀ kò dára tó .<ref>{{cite web|author=Vineyard, Jennifer|date=February 14, 2014|title=Kit Harington Dysmorphia Pompeii|url=https://www.vulture.com/2014/02/pompeii-gave-kit-harington-body-dysmorphia.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20140307004808/http://www.vulture.com/2014/02/pompeii-gave-kit-harington-body-dysmorphia.html|archive-date=March 7, 2014|website=Vulture}}</ref> Fíìmù náà rí àwọn àríwísí tó da àti èyí tí kò dá náà lọ́wọ́ àwọn lámẹ̀yítọ́, tí eré náà sì ṣe daada ní ìwọ̀nba.<ref>{{Citation|title=Pompeii (2014)|url=https://www.rottentomatoes.com/m/pompeii_2013|language=en|access-date=2020-03-26|archive-date=20 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170220013418/https://www.rottentomatoes.com/m/pompeii_2013|url-status=live}}</ref><ref>{{Citation|title=Pompeii|url=https://www.metacritic.com/movie/pompeii|access-date=2020-03-26|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308142423/https://www.metacritic.com/movie/pompeii|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=February 21, 2014|title=Movie Review: Pompeii|url=https://www.vulture.com/2014/02/movie-review-pompeii.html|access-date=March 9, 2015|publisher=Vulture}}</ref> Ní ọdún náà, Harington jẹ́ ohùn fún Eret eré DreamWorks Animation, ''How to Train Your Dragon 2'',<ref name="HTTYD2">{{cite web|first=Harout|last=Harmanian|url=http://www.movieweb.com/news/how-to-train-your-dragon-2-gets-kit-harington|title='How to Train Your Dragon 2' Gets Kit Harington|publisher=MovieWeb|date=20 June 2012|access-date=13 July 2014|archive-date=23 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140323052131/http://www.movieweb.com/news/how-to-train-your-dragon-2-gets-kit-harington|url-status=dead}}</ref> tí eré náà gba ìbòríyìn fún,<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/scottmendelson/2014/08/15/box-office-how-to-train-your-dragon-2-crosses-500m-worldwide-following-china-debut/|title=Box Office: 'How To Train Your Dragon 2' Crosses $500M Following China Debut|work=[[Forbes]]|date=15 August 2014|access-date=15 January 2015|archive-date=20 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150120164019/http://www.forbes.com/sites/scottmendelson/2014/08/15/box-office-how-to-train-your-dragon-2-crosses-500m-worldwide-following-china-debut/|url-status=live}}</ref> tí ó sì tún gba Àmì-ẹ̀yẹ Golden Globe fun Fíìmù Aláwòrán tó dára jù lọ.<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/golden-globes-how-train-your-762789|title=Golden Globes: 'How to Train Your Dragon 2' Wins Best Animated Feature Film|work=[[The Hollywood Reporter]]|date=11 January 2015|access-date=15 January 2015|archive-date=16 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416100254/https://www.hollywoodreporter.com/news/golden-globes-how-train-your-762789|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/life/movies/2015/01/15/oscar-academy-awards-nominations-news/21783001/|title='Birdman,' 'Budapest' lead Oscar nominations|work=[[USA Today]]|date=15 January 2015|access-date=15 January 2015|archive-date=6 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206232310/https://www.usatoday.com/story/life/movies/2015/01/15/oscar-academy-awards-nominations-news/21783001/|url-status=live}}</ref> Ó tún jẹyọ nínú ''How to Train Your Dragon: The Hidden World'' fún ipa rẹ̀ yìí lọ́dún 2019, tí eré náà gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìboríyìn tí ó sì tà lọ́pọ̀lọpọ̀, bẹ́ẹ̀ eré náà di yíyàn fún Àmì-ẹ̀yẹ Golden Globe. [[Fáìlì:Kit_Harington_at_HBOs_"Game_Of_Thrones"_Season_3_Seattle_Premiere_at_Cinerama_(8579815116)_(cropped).jpg|left|thumb|Harington níbi ìgbéjáde apá kẹta eré ''Game of Thrones'' ní 2013]] Ní 2014, Harington pẹ̀lú [[Jeff Bridges]] hàn nínú eré ''Seventh Son'', ṣùgbọ́n eré náà kò ṣe daadaa.<ref name="seventhson">{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/seventh_son/|title=Seventh Son|publisher=Rotten Tomatoes|access-date=7 February 2015|archive-date=7 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150207060925/http://www.rottentomatoes.com/m/seventh_son|url-status=live}}</ref> Harington kópa gẹ́gẹ́ bí i Billy Bradley, tí ó jẹ́ ọmọṣẹ́ àkọ́kọ́ fún Bridges, ṣùgbọ́n tí ẹ̀dá-ìtàn [[Julianne Moore]] tètè pa nínú eré yìí. Ben Barnes, Alicia Vikander àti Emily Watson náà kópa nínú rẹ̀.<ref name="testamentofyouth">{{cite news|last=Kit|first=Borys|title='Game of Thrones' Star Kit Harington to Headline 'Testament of Youth'|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/game-thrones-star-kit-harington-677113|access-date=16 March 2014|newspaper=The Hollywood Reporter|date=4 February 2014|archive-date=4 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170904020122/http://www.hollywoodreporter.com/news/game-thrones-star-kit-harington-677113|url-status=live}}</ref> Wọ́n gbé eré náà jáde lọ́jọ́ kẹrìndínlógún oṣù kìíní, ní 2015 nínú UK. Nígbà tí ìgbéjáde rẹ̀ láàgbáyé wáyé ní The Centrepiece Gala, pẹ̀lú àtìlẹyìn Máyọ̀ ìlú London, ní British Film Institute London Film Festival lóṣù kẹwàá ọdún 2014.<ref>{{cite web|title=Indiewire: Watch: First Trailer For 'Testament Of Youth'|url=http://blogs.indiewire.com/theplaylist/watch-first-trailer-for-testament-of-youth-with-game-of-thrones-star-kit-harington-alicia-vikander-20140801|author=Edward Davis|access-date=1 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150430133809/http://blogs.indiewire.com/theplaylist/watch-first-trailer-for-testament-of-youth-with-game-of-thrones-star-kit-harington-alicia-vikander-20140801|archive-date=30 April 2015|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web|title=British Film Institute: Testament of Youth|url=https://whatson.bfi.org.uk/lff/Online/default.asp?BOparam::WScontent::loadArticle::permalink=testamentofyouth2014|author=Clare Stewart|access-date=3 September 2014|archive-date=11 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200811165155/https://whatson.bfi.org.uk/lff/Online/default.asp?BOparam::WScontent::loadArticle::permalink=testamentofyouth2014|url-status=live}}</ref> Ní oṣù kejìlá ọdún 2014, ìròyìn jáde pé ó máa kópa nínú eré Xavier Dolan tó ń bọ̀ tí àkórí rẹ̀ jẹ́ ''The Death and Life of John F. Donovan''.<ref name="deadline 2014">{{cite web|url=https://deadline.com/2014/12/kit-harington-jessica-chastain-xavier-dolan-life-and-death-of-john-f-donovan-1201309515/|title='Game of Thrones' Star Joins Jessica Chastain in Xavier Dolan Celebrity Satire|website=[[Deadline Hollywood]]|date=4 December 2014|access-date=4 February 2020|archive-date=15 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191115132441/https://deadline.com/2014/12/kit-harington-jessica-chastain-xavier-dolan-life-and-death-of-john-f-donovan-1201309515/|url-status=live}}</ref> Ní ọjọ́ kìíní oṣù kẹjọ, ọdún 2018, wọ́n kéde pé eré náà di gbígbé jáde ní Toronto International Film Festival ti 2018.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2018/08/death-and-life-of-john-f-donovan-toronto-film-festival-world-premiere-jacob-tremblay-xavier-dolan-1202438302/|title='The Death And Life Of John F. Donovan' World Premiere Set For Toronto|website=[[Deadline Hollywood]]|first=Erik|last=Pederson|date=1 August 2018|access-date=1 August 2018|archive-date=1 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180801221103/https://deadline.com/2018/08/death-and-life-of-john-f-donovan-toronto-film-festival-world-premiere-jacob-tremblay-xavier-dolan-1202438302/|url-status=live}}</ref> Ṣùgbọ́n eré náà kò ṣe daadaa.<ref>{{Citation|title=The Death and Life of John F. Donovan (2019)|url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_death_and_life_of_john_f_donovan|language=en|access-date=2020-03-26|archive-date=14 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200114043414/https://rottentomatoes.com/m/the_death_and_life_of_john_f_donovan|url-status=live}}</ref><ref>{{Citation|title=The Death and Life of John F. Donovan|url=https://www.metacritic.com/movie/the-death-and-life-of-john-f-donovan|access-date=2020-03-26|archive-date=26 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200626145002/https://www.metacritic.com/movie/the-death-and-life-of-john-f-donovan|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/the-death-and-life-of-john-f-donovan-movie-review-2019|title=The Death & Life of John F. Donovan movie review (2019) {{!}} Roger Ebert|last=Castillo|first=Monica|website=www.rogerebert.com|language=en|access-date=2020-03-26|archive-date=4 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200404093406/https://www.rogerebert.com/reviews/the-death-and-life-of-john-f-donovan-movie-review-2019|url-status=live}}</ref> Ó tún kópa nínú eré apanílẹ̀rín HBO ní 2015 tí ń ṣe ''7 Days in Hell'', eré kúkurú nípa gbígbá eré tennis fún ọjọ́-méje.<ref name="hbofilm">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2015/jul/11/7-days-in-hell-hbo-andy-samberg-kit-harrington|title=7 Days in Hell: HBO's tennis mockumentary is a grand slam|newspaper=[[The Guardian]]|year=2015|access-date=13 July 2015|last1=Moylan|first1=Brian|archive-date=24 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124172419/https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2015/jul/11/7-days-in-hell-hbo-andy-samberg-kit-harrington|url-status=live}}</ref> Ní oṣù kẹfà ọdún 2015, wọ́n kéde pé Harington yóò rọ́pò Robert Pattinson nínú eré Martin Koolhoven tó ń bọ̀ tí àkórí rẹ̀ jẹ́ ''Brimstone.''<ref name="brimstone">{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/kit-harington-joins-thriller-brimstone-804716|title='Game of Thrones' Star Kit Harington Joins Thriller 'Brimstone'|work=The Hollywood Reporter|date=24 June 2015|access-date=5 March 2017|first1=Georg|last1=Szalai|first2=Scott|last2=Roxborough|archive-date=4 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161204053751/http://www.hollywoodreporter.com/news/kit-harington-joins-thriller-brimstone-804716|url-status=live}}</ref> Ní 2016, Harington hàn gẹ́gẹ́ bí i Salen Kotch, alòdì-sí olú-ẹ̀dá ìtàn nínú fídíò eré-ìdáraya ìbọn yínyìn ẹlẹ́ni-àkọ́kọ̀ tí ń ṣe ''Call of Duty: Infinite Warfare''.<ref>{{cite magazine|last1=Bruner|first1=Raisa|title=See Kit Harington Transform into Call of Duty's Newest Villain|url=https://time.com/4380582/kit-harington-call-of-duty-infinite-warfare-villain/|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|date=23 June 2016|access-date=10 September 2016|archive-date=4 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170404022258/http://time.com/4380582/kit-harington-call-of-duty-infinite-warfare-villain/|url-status=live}}</ref> Lọ́dún kan náà ó jẹyọ nínú agbéjáde West End tí ń ṣe ''Doctor Faustus''.<ref>{{Cite web|title=London Theater Review: Kit Harington in 'Doctor Faustus'|url=https://variety.com/2016/legit/reviews/doctor-faustus-review-kit-harington-1201760192/|last1=Trueman|first1=Matt|date=2016-04-25|website=Variety|language=en|access-date=2020-05-06|archive-date=5 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200305010123/https://variety.com/2016/legit/reviews/doctor-faustus-review-kit-harington-1201760192/|url-status=live}}</ref> Àgbéjáde náà àti ipa rẹ̀ nínú rẹ̀ kò gba ìboríyìn tó dára rárá.<ref>{{Cite news|last=Cavendish|first=Dominic|date=2016-05-18|title=Doctor Faustus, Duke of York's Theatre, review: 'Game of Thrones's Kit Harington fails to save this dismal rehash from damnation'|language=en-GB|work=The Telegraph|url=https://www.telegraph.co.uk/theatre/what-to-see/doctor-faustus-duke-of-yorks-theatre-review-kit-harington-fails/|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/theatre/what-to-see/doctor-faustus-duke-of-yorks-theatre-review-kit-harington-fails/|archive-date=11 January 2022|url-access=subscription|url-status=live|access-date=2020-05-06|issn=0307-1235}}{{cbignore}}</ref><ref>{{Cite web|title='Doctor Faustus': Theater Review|url=https://www.hollywoodreporter.com/review/kit-harington-doctor-faustus-theater-887400|website=The Hollywood Reporter|date=25 April 2016|language=en|access-date=2020-05-06|archive-date=4 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200104161500/https://www.hollywoodreporter.com/review/kit-harington-doctor-faustus-theater-887400|url-status=live}}</ref> Ní oṣù kejì, ọdún 2017, ìjábọ̀ jẹyọ pé Harington yóò kọ ''Gunpowder,'' yóò kópa nínú rẹ̀, ó sì tún máa darí rẹ̀ pẹ̀lú, eré ajẹmọ́tàn onípìn-ín mẹ́ta fún BBC tó dá lórí ìṣẹ̀lẹ̀ tòótọ́ Gunpowder Plot. Ó kópa àwọn baba ńlá rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí i Robert Catesby pẹ̀lú àwọn òṣèré mìíràn bí i Mark Gatiss, Liv Tyler àti Peter Mullan.<ref name="Gunpowder">{{cite web|url=https://deadline.com/2017/02/kit-harrington-gunpowder-series-liv-tyler-mark-gatiss-bbc-1201916306/|title='Gunpowder': Kit Harington, Mark Gatiss, Liv Tyler & Peter Mullan Light Up BBC Drama|date=19 February 2017|website=Deadline Hollywood|author=Tartaglione, Nancy|access-date=19 February 2017|archive-date=19 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170219211301/http://deadline.com/2017/02/kit-harrington-gunpowder-series-liv-tyler-mark-gatiss-bbc-1201916306/|url-status=live}}</ref> Ní oṣù kẹfà, ọdún 2018, wọ́n kéde pe Harington yóò kópa nínú eré orí-ìtàgé West End tó ń bọ̀, tí àkórí rẹ̀ jẹ́ ''True West'', tí Sam Shepard kọ, Matthew Dunster ló sì darí rẹ̀. Eré náà jáde ní oṣù kọkànlá, ọdun 2018 ní Tíátà Vaudeville nílùú London tí ó sì wá sópin ní oṣù kejì, ọdún 2019.<ref>{{Cite web|url=https://officiallondontheatre.com/news/kit-harrington-star-true-west-111410189/|title=Kit Harington to star in True West|access-date=13 July 2018|archive-date=13 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180713165217/https://officiallondontheatre.com/news/kit-harrington-star-true-west-111410189/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nimaxtheatres.com/shows/true-west/|title=True West: Performed at the Vaudeville Theatre Between 23 Nov 2018 and 23 Feb 2019|access-date=17 June 2019|archive-date=17 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190617085325/https://www.nimaxtheatres.com/shows/true-west/|url-status=live}}</ref> Ní ọdún kan náà, ó jẹ́ agbátẹrù fún ìfihàn orí NBC, ''Saturday Night Live'' pẹ̀lú àlejò olórin Sara Bareilles. Àwọn akópa mìíràn nínú ''Game of Thrones'' bí tirẹ̀ [[Rose Leslie]] àti [[Emilia Clarke]] náà jẹyọ nígbà tí wọ́n bẹ̀rẹ̀.<ref>{{cite web|url=https://www.indiewire.com/features/general/kit-harington-snl-monologue-emilia-clarke-rose-leslie-1202056544/|title=Emilia Clarke and Rose Leslie Crash Kit Harington's 'SNL' Monologue to Ask About 'Game of Thrones'|website=[[IndieWire]]|date=7 April 2019|accessdate=August 18, 2024}}</ref> == Àwọn Ìtọ́kasí == 599cxjyxqn2q558q5q40hy828fsqs06 Agbègbè Lokogoma, Abuja 0 84690 637561 2026-09-19T15:17:12Z ToluT15 33915 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1366460280|Lokogoma District, Abuja]]" 637561 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>  '''Lokogoma''' (tàbí 'Lokogoma Cadastral Zone C09') jẹ́ agbègbè ibùgbé ní [[Àbújá|Abuja]], olú ìlú [[Nàìjíríà]] . Ó jẹ́ ìṣẹ́jú 30 sí [[Pápá Ọkọ̀ Òfurufú Káríayé Nnamdi Azikiwe|Papa ọkọ̀ òfurufú Nnamdi Azikiwe International]] àti ìṣẹ́jú 25 sí àárín gbùngbùn ìlú náà, ó sì ṣì wà ní ìdàgbàsókè. Lokogoma ti ni idagbasoke pupọ ni awọn ọdun aipẹ yii ati pe eyi ti mu ilosoke pataki ninu iye eniyan wa. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé ìtajà tí wọ́n ti gé ní ẹnu ọ̀nà ti wà ní ojú ọ̀nà Lokogoma. == Ìtàn == Ọ̀rọ̀ náà "Lokogoma" jẹ́ ọ̀rọ̀ èdè Hausa tí ó túmọ̀ sí "àwọn òpópónà mẹ́wàá" (10). Wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí ní ṣe àgbékalẹ̀ Lokogoma nígbà tí minisita Abuja ti ìgbà kan rí pèsè ilẹ̀ síi fún àwọn ènìyàn tí wọ́n ń wá ilẹ̀ ní ìta ààrin gbùngbùn ìlú náà. Ní oṣù Karùn-ún ọdún 2022, àwọn awakọ̀ alùpùpù (okada) kan ní Abuja jó àwọn ilé kan ní Lokogoma nítorí ikú àwọn ẹlẹgbẹ́ wọn.[1] === Àkótán àdúgbò náà === Ni oṣu Kini ọdun 2021, ọpọlọpọ awọn aaye wa fun awọn olugbe lati ra awọn nkan pataki ati lati sinmi. Awọn wọnyi pẹlu awọn ile itaja ounjẹ, awọn aaye isinmi, awọn ile ounjẹ, awọn ile itaja kekere, awọn ile mimu ọti ati awọn ile itaja eso.[1] == Àwọn ìtọ́kasí == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} cl8o3vviksosfkyjwhm8y3n149thj0a Sibongile Ndashe 0 84691 637562 2026-09-19T15:17:19Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1283674252|Sibongile Ndashe]]" 637562 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Sibongile Ndashe|image=|alt=|caption=|birth_name=|birth_date=|birth_place=|death_date=|death_place=|nationality=|education=[[Attorneys in South Africa|B. Proc]] and [[Bachelor of Laws]], [[University of the Western Cape]]|other_names=|occupation=Lawyer|years_active=|known_for=Human rights, women's rights, and LGBTI rights campaigns|notable_works=}}Sibongile Ndashe jẹ́ agbẹjọ́rò àti ajìjàgbara fún ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn láti orílẹ̀-èdè Gusu Afrika. Ó ti ń ṣiṣẹ́ lórí àwọn ọ̀rọ̀ òfin tó ní ṣe pẹ̀lú ire gbogbo ènìyàn láti ọdún 1999, ó sì ti ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àjọ tó ń gbèjà ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin àti ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn. Ó dá àjọ 'Ètò fún Ẹjọ́ Onílànà ní Áfíríkà' (ISLA) sílẹ̀ ní ọdún 2014, ó sì ti ṣiṣẹ́ láti ran àwọn agbẹjọ́rò káàkiri ilẹ̀ Áfíríkà lọ́wọ́ láti gbé àwọn ẹjọ́ lọ sí ilé-ẹjọ́ nípa ọ̀rọ̀ ìdánimọ̀ akọ tàbí abo àti ìtara ìbálòpọ̀ (sexual orientation). Ó ṣe àtìlẹ́yìn fún mímú kí ìbálòpọ̀ láàrin ẹni tí wọ́n jẹ́ akọ tàbí abo kan náà má jẹ́ ohun tí òfin kà léèwọ̀ mọ́ ní ìpele-ìpele. Ní oṣù Kẹwàá ọdún 2017, wọ́n mú un ní orílẹ̀-èdè Tanzania lórí ẹ̀sùn pé ó ń "ṣe ìgbélárugẹ fún ìbálòpọ̀ láàrin ẹni tí wọ́n jẹ́ akọ tàbí abo kan náà" nígbà tí ó ń jíròrò àwọn ọ̀nà láti tako ìfòfin-de ìtọ́jú àrùn HIV/AIDS ní àwọn ilé-ìwòsàn aládàáni. == Iṣẹ́ ọwọ́ == Sibongile Ndashe ti n kopa ninu ofin anfani gbogbo eniyan lati ọdun 1999. Ndashe ní ìwé-ẹ̀rí B. Proc àti Bachelor of Laws láti Yunifásítì ti Western Cape . Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí akọ̀wé àpilẹ̀kọ ní Ilé-iṣẹ́ Àwọn Ohun Èlò Òfin, ní South Africa. Ní ọdún 2001, Ndashe ṣiṣẹ́ lábẹ́ Johann Kriegler àti Kate O'Regan gẹ́gẹ́ bí akọ̀wé ìwádìí ní Ilé Ẹjọ́ Òfin ti Gúúsù Áfíríkà . Ó jẹ́ olùdámọ̀ràn òfin ní Ilé-iṣẹ́ Òfin Àwọn Obìnrin láti ọdún 2002 sí 2007, níbi tí ó ti dojúkọ àwọn ọ̀ràn tí ó kan ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin . <ref>{{Cite book|title=Vulgarisation du Protocole de l'Union Africaine sur les droits des femmes en Afrique|publisher=Fahamu/Pambazuka|url=https://books.google.com/books?id=R_Xv43JWkXwC}}</ref> <ref name="isla" /> <ref name="salz" /> Ndashe ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí agbẹjọ́rò pẹ̀lú Ile-iṣẹ Kariaye fun Idaabobo Awọn Eto Eda Eniyan labẹ Ofin (Interrights) láàárín ọdún 2007 sí 2013. <ref name="isla" /> <ref>{{Cite book|title=The New Oxford Companion to Law|publisher=[[Oxford University Press]]|location=xxix|url=https://books.google.com/books?id=xjo5AQAAIAAJ}}</ref> Nígbà tí ó wà níbẹ̀, ó ṣiṣẹ́ lórí àwọn ọ̀ràn jákèjádò agbègbè Gúúsù Áfíríkà tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn, ìyàsọ́tọ̀ àti àwọn ọ̀ràn níwájú Ìgbìmọ̀ Ẹ̀tọ́ Ọmọnìyàn àti Ènìyàn ti Áfíríkà . <ref name="salz" /> Ndashe dá Ètò fún Ìgbéṣe Ẹjọ́ Onílànà ní Áfíríkà (ISLA) sílẹ̀ ní ọdún 2014, ó sì ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùdarí àgbà rẹ̀. ISLA àti Ndashe fún àwọn amòfin láti orílẹ̀-èdè gbogbo Áfíríkà ní ìmọ̀ràn òfin. Ó fẹ́ kí àwọn ènìyàn máa ṣe àtìlẹ́yìn fún àwọn ìgbòkègbodò agbègbè àti ti ìlú láti mú àwọn ọ̀ràn ìbálòpọ̀ àti ìdámọ̀ ọkùnrin wá sí ilé ẹjọ́, ó sì fẹ́ kí wọ́n dín ìwà ọ̀daràn ìbálòpọ̀ kù sí i. Ndashe ran lọ́wọ́ láti dá ẹgbẹ́ àwọn agbẹjọ́rò LGBTI Rights Lawyers Network (ALRILaN) sílẹ̀ láti ran àwọn agbẹjọ́rò lọ́wọ́ láti ṣiṣẹ́ lórí irú àwọn ọ̀ràn bẹ́ẹ̀, ó sì ti ṣètìlẹ́yìn fún àwọn ẹjọ́ LGTBI ní Ilé Ẹjọ́ Áfíríkà lórí Ẹ̀tọ́ Ènìyàn àti Ènìyàn . == Wọ́n mú àwọn ènìyàn ní ọdún 2017 ní Tanzania == Ní oṣù kẹwàá ọdún 2017, Ndashe rìnrìn àjò lọ sí Tanzania pẹ̀lú agbẹjọ́rò kan láti South Africa àti Uganda, gbogbo wọn jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ ISLAN, láti pàdé pẹ̀lú àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Community Health and Education Services and Advocacy (Chesa), ẹgbẹ́ ẹ̀tọ́ àwọn òṣìṣẹ́ ìbálòpọ̀ ní Tanzania. <ref name="guardian">{{Cite news|title=Tanzania illegally detains human rights lawyers for 'promoting homosexuality'|url=https://www.theguardian.com/global-development/2017/oct/26/tanzania-illegally-detains-human-rights-lawyers-for-promoting-homosexuality|access-date=9 November 2017}}</ref> Wọ́n pàdé ní hótéẹ̀lì kan ní [[Dar es Salaam]] láti jíròrò bí wọ́n ṣe lè kojú òfin kan ní oṣù kẹwàá ọdún 2016 tí ó fòfin de àwọn iṣẹ́ àkànṣe ìtajà HIV/AIDS tí a ṣe fún àwọn ọkùnrin oníbálòpọ̀, àti èyí tí ó yọrí sí pípa ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ilé ìwòsàn ìlera àdáni ní Tanzania tí wọ́n ń ṣe ìtọ́jú HIV/AIDS. <ref name="bbc">{{Cite news|title=Tanzania deports lawyers amid 'gay row'|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-41789118|access-date=9 November 2017|publisher=[[BBC News]]}}</ref> <ref name="guardian" /> <ref name="wapo">{{Cite news|title=Tanzania suspends U.S.-funded AIDS programs in a new crackdown on gays|url=https://www.washingtonpost.com/world/africa/tanzania-suspends-us-funded-aids-programs-in-a-new-crackdown-on-gays/2016/11/23/ec6ced6e-ab5c-11e6-8f19-21a1c65d2043_story.html|access-date=November 18, 2017}}</ref> Àwọn ọlọ́pàá gbógun ti ìpàdé náà, wọ́n sì mú àwọn agbẹjọ́rò mẹ́ta, àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Chesa mẹ́sàn-án àti olùdarí hótéẹ̀lì fún “gbígbé ìbálòpọ̀ lárugẹ”, èyí tí ó lòdì sí òfin ní Tanzania . <ref name="guardian" /> <ref name="bbc" /> Ndashe sọ pé ẹgbẹ́ náà kò rú òfin kankan nítorí pé ìpàdé náà kì í ṣe nípa ìbálòpọ̀ ọkùnrin àti obìnrin bí kò ṣe nípa àǹfààní gbogbogbòò láti gba ìtọ́jú HIV/AIDS; síbẹ̀síbẹ̀, wọ́n ṣe àjọ náà láìsí ẹ̀sùn fún ọjọ́ mẹ́wàá, èyí tí ó ju ààlà wákàtí mẹ́rìnlélógún lọ nínú òfin Tanzania. <ref name="bbc" /> <ref name="guardian" /> <ref>{{Cite news|title=Tanzanian Authorities Wanted Rectal Exams For Gay South African 'Hostages'|url=http://www.huffingtonpost.co.za/2017/10/30/tanzanian-authorities-wanted-rectal-exams-for-gay-south-african-hostages_a_23260253/|access-date=9 November 2017}}</ref> Wọ́n tú Ndashe sílẹ̀, wọ́n sì lé e lọ sí South Africa ní nǹkan bí ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹwàá. Ó ní èrò láti fi ẹjọ́ kan ìjọba Tanzania lórí ìtọ́jú wọn. <ref name="bbc" /> == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè]] [[Ẹ̀ka:Articles with hCards]] h0jjxlxi359wag008cwu5vw3r6ztinw 637633 637562 2026-09-20T06:05:51Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637633 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Sibongile Ndashe|image=|alt=|caption=|birth_name=|birth_date=|birth_place=|death_date=|death_place=|nationality=|education=[[Attorneys in South Africa|B. Proc]] and [[Bachelor of Laws]], [[University of the Western Cape]]|other_names=|occupation=Lawyer|years_active=|known_for=Human rights, women's rights, and LGBTI rights campaigns|notable_works=}}Sibongile Ndashe jẹ́ agbẹjọ́rò àti ajìjàgbara fún ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn láti orílẹ̀-èdè Gusu Afrika. Ó ti ń ṣiṣẹ́ lórí àwọn ọ̀rọ̀ òfin tó ní ṣe pẹ̀lú ire gbogbo ènìyàn láti ọdún 1999, ó sì ti ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àjọ tó ń gbèjà ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin àti ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn. Ó dá àjọ 'Ètò fún Ẹjọ́ Onílànà ní Áfíríkà' (ISLA) sílẹ̀ ní ọdún 2014, ó sì ti ṣiṣẹ́ láti ran àwọn agbẹjọ́rò káàkiri ilẹ̀ Áfíríkà lọ́wọ́ láti gbé àwọn ẹjọ́ lọ sí ilé-ẹjọ́ nípa ọ̀rọ̀ ìdánimọ̀ akọ tàbí abo àti ìtara ìbálòpọ̀ (sexual orientation). Ó ṣe àtìlẹ́yìn fún mímú kí ìbálòpọ̀ láàrin ẹni tí wọ́n jẹ́ akọ tàbí abo kan náà má jẹ́ ohun tí òfin kà léèwọ̀ mọ́ ní ìpele-ìpele. Ní oṣù Kẹwàá ọdún 2017, wọ́n mú un ní orílẹ̀-èdè Tanzania lórí ẹ̀sùn pé ó ń "ṣe ìgbélárugẹ fún ìbálòpọ̀ láàrin ẹni tí wọ́n jẹ́ akọ tàbí abo kan náà" nígbà tí ó ń jíròrò àwọn ọ̀nà láti tako ìfòfin-de ìtọ́jú àrùn HIV/AIDS ní àwọn ilé-ìwòsàn aládàáni. == Iṣẹ́ ọwọ́ == Sibongile Ndashe ti n kopa ninu ofin anfani gbogbo eniyan lati ọdun 1999. Ndashe ní ìwé-ẹ̀rí B. Proc àti Bachelor of Laws láti Yunifásítì ti Western Cape . Ó bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí akọ̀wé àpilẹ̀kọ ní Ilé-iṣẹ́ Àwọn Ohun Èlò Òfin, ní South Africa. Ní ọdún 2001, Ndashe ṣiṣẹ́ lábẹ́ Johann Kriegler àti Kate O'Regan gẹ́gẹ́ bí akọ̀wé ìwádìí ní Ilé Ẹjọ́ Òfin ti Gúúsù Áfíríkà . Ó jẹ́ olùdámọ̀ràn òfin ní Ilé-iṣẹ́ Òfin Àwọn Obìnrin láti ọdún 2002 sí 2007, níbi tí ó ti dojúkọ àwọn ọ̀ràn tí ó kan ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin . <ref>{{Cite book|title=Vulgarisation du Protocole de l'Union Africaine sur les droits des femmes en Afrique|publisher=Fahamu/Pambazuka|url=https://books.google.com/books?id=R_Xv43JWkXwC}}</ref> <ref name="isla" /> <ref name="salz" /> Ndashe ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí agbẹjọ́rò pẹ̀lú Ile-iṣẹ Kariaye fun Idaabobo Awọn Eto Eda Eniyan labẹ Ofin (Interrights) láàárín ọdún 2007 sí 2013. <ref name="isla" /> <ref>{{Cite book|title=The New Oxford Companion to Law|publisher=[[Oxford University Press]]|location=xxix|url=https://books.google.com/books?id=xjo5AQAAIAAJ}}</ref> Nígbà tí ó wà níbẹ̀, ó ṣiṣẹ́ lórí àwọn ọ̀ràn jákèjádò agbègbè Gúúsù Áfíríkà tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn, ìyàsọ́tọ̀ àti àwọn ọ̀ràn níwájú Ìgbìmọ̀ Ẹ̀tọ́ Ọmọnìyàn àti Ènìyàn ti Áfíríkà . <ref name="salz" /> Ndashe dá Ètò fún Ìgbéṣe Ẹjọ́ Onílànà ní Áfíríkà (ISLA) sílẹ̀ ní ọdún 2014, ó sì ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùdarí àgbà rẹ̀. ISLA àti Ndashe fún àwọn amòfin láti orílẹ̀-èdè gbogbo Áfíríkà ní ìmọ̀ràn òfin. Ó fẹ́ kí àwọn ènìyàn máa ṣe àtìlẹ́yìn fún àwọn ìgbòkègbodò agbègbè àti ti ìlú láti mú àwọn ọ̀ràn ìbálòpọ̀ àti ìdámọ̀ ọkùnrin wá sí ilé ẹjọ́, ó sì fẹ́ kí wọ́n dín ìwà ọ̀daràn ìbálòpọ̀ kù sí i. Ndashe ran lọ́wọ́ láti dá ẹgbẹ́ àwọn agbẹjọ́rò LGBTI Rights Lawyers Network (ALRILaN) sílẹ̀ láti ran àwọn agbẹjọ́rò lọ́wọ́ láti ṣiṣẹ́ lórí irú àwọn ọ̀ràn bẹ́ẹ̀, ó sì ti ṣètìlẹ́yìn fún àwọn ẹjọ́ LGTBI ní Ilé Ẹjọ́ Áfíríkà lórí Ẹ̀tọ́ Ènìyàn àti Ènìyàn . == Wọ́n mú àwọn ènìyàn ní ọdún 2017 ní Tanzania == Ní oṣù kẹwàá ọdún 2017, Ndashe rìnrìn àjò lọ sí Tanzania pẹ̀lú agbẹjọ́rò kan láti South Africa àti Uganda, gbogbo wọn jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ ISLAN, láti pàdé pẹ̀lú àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Community Health and Education Services and Advocacy (Chesa), ẹgbẹ́ ẹ̀tọ́ àwọn òṣìṣẹ́ ìbálòpọ̀ ní Tanzania. <ref name="guardian">{{Cite news|title=Tanzania illegally detains human rights lawyers for 'promoting homosexuality'|url=https://www.theguardian.com/global-development/2017/oct/26/tanzania-illegally-detains-human-rights-lawyers-for-promoting-homosexuality|access-date=9 November 2017}}</ref> Wọ́n pàdé ní hótéẹ̀lì kan ní [[Dar es Salaam]] láti jíròrò bí wọ́n ṣe lè kojú òfin kan ní oṣù kẹwàá ọdún 2016 tí ó fòfin de àwọn iṣẹ́ àkànṣe ìtajà HIV/AIDS tí a ṣe fún àwọn ọkùnrin oníbálòpọ̀, àti èyí tí ó yọrí sí pípa ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ilé ìwòsàn ìlera àdáni ní Tanzania tí wọ́n ń ṣe ìtọ́jú HIV/AIDS. <ref name="bbc">{{Cite news|title=Tanzania deports lawyers amid 'gay row'|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-41789118|access-date=9 November 2017|publisher=[[BBC News]]}}</ref> <ref name="guardian" /> <ref name="wapo">{{Cite news|title=Tanzania suspends U.S.-funded AIDS programs in a new crackdown on gays|url=https://www.washingtonpost.com/world/africa/tanzania-suspends-us-funded-aids-programs-in-a-new-crackdown-on-gays/2016/11/23/ec6ced6e-ab5c-11e6-8f19-21a1c65d2043_story.html|access-date=November 18, 2017}}</ref> Àwọn ọlọ́pàá gbógun ti ìpàdé náà, wọ́n sì mú àwọn agbẹjọ́rò mẹ́ta, àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Chesa mẹ́sàn-án àti olùdarí hótéẹ̀lì fún “gbígbé ìbálòpọ̀ lárugẹ”, èyí tí ó lòdì sí òfin ní Tanzania . <ref name="guardian" /> <ref name="bbc" /> Ndashe sọ pé ẹgbẹ́ náà kò rú òfin kankan nítorí pé ìpàdé náà kì í ṣe nípa ìbálòpọ̀ ọkùnrin àti obìnrin bí kò ṣe nípa àǹfààní gbogbogbòò láti gba ìtọ́jú HIV/AIDS; síbẹ̀síbẹ̀, wọ́n ṣe àjọ náà láìsí ẹ̀sùn fún ọjọ́ mẹ́wàá, èyí tí ó ju ààlà wákàtí mẹ́rìnlélógún lọ nínú òfin Tanzania. <ref name="bbc" /> <ref name="guardian" /> <ref>{{Cite news|title=Tanzanian Authorities Wanted Rectal Exams For Gay South African 'Hostages'|url=http://www.huffingtonpost.co.za/2017/10/30/tanzanian-authorities-wanted-rectal-exams-for-gay-south-african-hostages_a_23260253/|access-date=9 November 2017|archivedate=10 November 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171110115206/http://www.huffingtonpost.co.za/2017/10/30/tanzanian-authorities-wanted-rectal-exams-for-gay-south-african-hostages_a_23260253/|deadurl=yes}}</ref> Wọ́n tú Ndashe sílẹ̀, wọ́n sì lé e lọ sí South Africa ní nǹkan bí ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹwàá. Ó ní èrò láti fi ẹjọ́ kan ìjọba Tanzania lórí ìtọ́jú wọn. <ref name="bbc" /> == Àwọn ìtọ́kasí == {{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè]] [[Ẹ̀ka:Articles with hCards]] bjltrznmyr52ae0fwa9df5adv2hsf00 Dawn Cavanagh 0 84692 637563 2026-09-19T15:18:59Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1363155425|Dawn Cavanagh]]" 637563 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Dawn Cavanagh|birth_date=23 March 1962|birth_place=Westwood|citizenship=|education=Fairvale Senior Secondary School [[University of Natal]] [[University of South Africa]] Emerson High School|known for=[[Activist]]|spouse=Brian Cavanagh|relatives=Danette Voorhis Donna Patton Debbie DuVall Daniel Marone, Jr}}'''Dawn Cavanagh'''(Ọjọ́ kẹtàlélógún Oṣù Kẹta, ọdún 1962) jẹ́ ajìjàgbara, òǹkọ̀wé, àti oníjàfún-ẹ̀tọ́-àwọn-obìnrin láti Gúúsù Áfíríkà.. <ref name="unngls">{{Cite web|archivedate=18 March 2023}}</ref> == Ìgbésí ayé àti ẹ̀kọ́ ní ìbẹ̀rẹ̀ == A bí Cavanagh ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù kẹta ọdún 1962. Ó lọ sí [[Fairvale Senior Secondary School|ilé-ẹ̀kọ́ girama Fairvale]] ní Wentworth, KwaZulu-Natal, ó sì jáde ilé-ẹ̀kọ́ gíga ní University of Natal pẹ̀lú oyè Bachelor of Science nínú iṣẹ́ àwùjọ ní ọdún 1982. Ó gba oyè Bachelor of Arts nínú iṣẹ́ àwùjọ láti Yunifásítì ti South Africa ní ọdún 1996, ó sì kẹ́kọ̀ọ́ fún oyè Master nínú ẹ̀kọ́ ìdàgbàsókè láti Yunifásítì ti Natal. <ref name="unngls" /> == Iṣẹ́ ọwọ́ == Cavanagh ti ń ṣiṣẹ́ ní Gusu Afrika ní àwọn ẹ̀ka ìtọ́jú ìlera, ìgbìyànjú [[AIDS|HIV/AIDS]], ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin, ẹ̀tọ́ ìbálòpọ̀ àti ẹ̀tọ́ ìbímọ . <ref>{{Cite news|title=Celebrating queer voices|url=http://city-press.news24.com/Trending/celebrating-queer-voices-20151111|access-date=29 November 2017|language=en}}</ref> Ó ti ṣiṣẹ́ lórí àwọn iṣẹ́ ìdájọ́ òdodo àti ìdàgbàsókè àwùjọ ní àwọn agbègbè ìbílẹ̀ àti ní àwọn agbègbè agbègbè àti ti àgbáyé. <ref name="cooper">{{Cite journal|title=Preventing the gendered reproduction of citizenship: the role of social movements in South Africa|url=https://www.jstor.org/stable/41306010|access-date=10 June 2024}}</ref> Ní ọdún 2004, ó ṣiṣẹ́ fún Pẹpẹ fún Fi Agbára fún Àwọn Obìnrin àti Coalition of African Lesbians, ẹgbẹ́ ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin aláwọ̀ dúdú àkọ́kọ́ ní South Africa. Ó tún ṣiṣẹ́ fún Oxfam àti àwọn Olùgbèjà Ẹ̀tọ́ Àwùjọ, Akina Mama wa Afrika àti Ilé-iṣẹ́ Ìdarí Àwọn Obìnrin ní [[Namibia]] . <ref>{{Cite book|url=https://crd.org/wp-content/uploads/2022/10/DD-Agenda-Web.pdf|title=Defenders' Days 2022 Agenda|language=en}}</ref> Ó ran lọ́wọ́ láti dá ẹgbẹ́ Coalition of African Lesbians sílẹ̀ ní ọdún 2004 ó sì di olùdarí rẹ̀ ní ọdún 2010. Ní ọdún 2014, Cavanagh dá ètò Masakhane sílẹ̀ ( [[Èdè Zulu|Zulu]] fún "Ẹ wá, ẹ jẹ́ kí a lágbára sí i") pẹ̀lú LSVD ti Germany láti pèsè ìbáṣepọ̀ àti agbára tó dára jù fún àwọn obìnrin oníṣekúṣe, oníṣekúṣe àti oníṣekúṣe ní agbègbè Sahara ní Áfíríkà . <ref>{{Cite book|url=https://www.partner-religion-development.org/fileadmin/Dateien/Resources/Knowledge_Center/BMZ__2016__More_than_anything.pdf|title=More than anything: The contribution of religious communities and human rights organisations to sustainable development|publisher=Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Wie Lesben weltweit sichtbar werden. Vorbild Masakhane Projekt|url=http://www.lsvd-blog.de/?p=10818|access-date=28 November 2017}}</ref> == Àwọn ìtẹ̀jáde == * "Pípàdánù Ètò Beijing nínú Òkun 'Àwọn Ìdáhùn Tuntun' sí HIV àti AIDS" (2005), nínú ''Ètò: Fífún Àwọn Obìnrin Lágbára fún Ìbálòpọ̀.'' <ref>{{Cite journal|last=Cavanagh|first=Dawn|date=2005|title=Losing the Beijing Agenda in the Sea of 'New Solutions' to HIV and AIDS|url=https://www.jstor.org/stable/4066563|journal=Agenda: Empowering Women for Gender Equity|issue=64|pages=17–20|jstor=4066563|issn=1013-0950}}</ref> * ''ÀRÍRÍ MÍÌRÀN: Ọdún márùn-ún ti kíkọ́ Ìpìlẹ̀ Àwùjọ pẹ̀lú àwọn ènìyàn LGBTIQ ní Gúúsù Áfíríkà'' Àtúnyẹ̀wò Ìta (2019) (pẹ̀lú Hope Chigudu) == Àwọn ìtọ́kasí == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè]] [[Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1962]] [[Ẹ̀ka:Articles with hCards]] 49s8jhzmfanidwildlbf1occmvp5pdg 637606 637563 2026-09-20T01:52:52Z InternetArchiveBot 22272 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 637606 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Dawn Cavanagh|birth_date=23 March 1962|birth_place=Westwood|citizenship=|education=Fairvale Senior Secondary School [[University of Natal]] [[University of South Africa]] Emerson High School|known for=[[Activist]]|spouse=Brian Cavanagh|relatives=Danette Voorhis Donna Patton Debbie DuVall Daniel Marone, Jr}}'''Dawn Cavanagh'''(Ọjọ́ kẹtàlélógún Oṣù Kẹta, ọdún 1962) jẹ́ ajìjàgbara, òǹkọ̀wé, àti oníjàfún-ẹ̀tọ́-àwọn-obìnrin láti Gúúsù Áfíríkà.. <ref name="unngls">{{Cite web|archivedate=18 March 2023}}</ref> == Ìgbésí ayé àti ẹ̀kọ́ ní ìbẹ̀rẹ̀ == A bí Cavanagh ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù kẹta ọdún 1962. Ó lọ sí [[Fairvale Senior Secondary School|ilé-ẹ̀kọ́ girama Fairvale]] ní Wentworth, KwaZulu-Natal, ó sì jáde ilé-ẹ̀kọ́ gíga ní University of Natal pẹ̀lú oyè Bachelor of Science nínú iṣẹ́ àwùjọ ní ọdún 1982. Ó gba oyè Bachelor of Arts nínú iṣẹ́ àwùjọ láti Yunifásítì ti South Africa ní ọdún 1996, ó sì kẹ́kọ̀ọ́ fún oyè Master nínú ẹ̀kọ́ ìdàgbàsókè láti Yunifásítì ti Natal. <ref name="unngls" /> == Iṣẹ́ ọwọ́ == Cavanagh ti ń ṣiṣẹ́ ní Gusu Afrika ní àwọn ẹ̀ka ìtọ́jú ìlera, ìgbìyànjú [[AIDS|HIV/AIDS]], ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin, ẹ̀tọ́ ìbálòpọ̀ àti ẹ̀tọ́ ìbímọ . <ref>{{Cite news|title=Celebrating queer voices|url=http://city-press.news24.com/Trending/celebrating-queer-voices-20151111|access-date=29 November 2017|language=en}}</ref> Ó ti ṣiṣẹ́ lórí àwọn iṣẹ́ ìdájọ́ òdodo àti ìdàgbàsókè àwùjọ ní àwọn agbègbè ìbílẹ̀ àti ní àwọn agbègbè agbègbè àti ti àgbáyé. <ref name="cooper">{{Cite journal|title=Preventing the gendered reproduction of citizenship: the role of social movements in South Africa|url=https://www.jstor.org/stable/41306010|access-date=10 June 2024}}</ref> Ní ọdún 2004, ó ṣiṣẹ́ fún Pẹpẹ fún Fi Agbára fún Àwọn Obìnrin àti Coalition of African Lesbians, ẹgbẹ́ ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin aláwọ̀ dúdú àkọ́kọ́ ní South Africa. Ó tún ṣiṣẹ́ fún Oxfam àti àwọn Olùgbèjà Ẹ̀tọ́ Àwùjọ, Akina Mama wa Afrika àti Ilé-iṣẹ́ Ìdarí Àwọn Obìnrin ní [[Namibia]] . <ref>{{Cite book|url=https://crd.org/wp-content/uploads/2022/10/DD-Agenda-Web.pdf|title=Defenders' Days 2022 Agenda|language=en}}</ref> Ó ran lọ́wọ́ láti dá ẹgbẹ́ Coalition of African Lesbians sílẹ̀ ní ọdún 2004 ó sì di olùdarí rẹ̀ ní ọdún 2010. Ní ọdún 2014, Cavanagh dá ètò Masakhane sílẹ̀ ( [[Èdè Zulu|Zulu]] fún "Ẹ wá, ẹ jẹ́ kí a lágbára sí i") pẹ̀lú LSVD ti Germany láti pèsè ìbáṣepọ̀ àti agbára tó dára jù fún àwọn obìnrin oníṣekúṣe, oníṣekúṣe àti oníṣekúṣe ní agbègbè Sahara ní Áfíríkà . <ref>{{Cite book|url=https://www.partner-religion-development.org/fileadmin/Dateien/Resources/Knowledge_Center/BMZ__2016__More_than_anything.pdf|title=More than anything: The contribution of religious communities and human rights organisations to sustainable development|publisher=Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH|access-date=2026-09-19|archivedate=2022-12-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221201212547/https://www.partner-religion-development.org/fileadmin/Dateien/Resources/Knowledge_Center/BMZ__2016__More_than_anything.pdf}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Wie Lesben weltweit sichtbar werden. Vorbild Masakhane Projekt|url=http://www.lsvd-blog.de/?p=10818|access-date=28 November 2017}}</ref> == Àwọn ìtẹ̀jáde == * "Pípàdánù Ètò Beijing nínú Òkun 'Àwọn Ìdáhùn Tuntun' sí HIV àti AIDS" (2005), nínú ''Ètò: Fífún Àwọn Obìnrin Lágbára fún Ìbálòpọ̀.'' <ref>{{Cite journal|last=Cavanagh|first=Dawn|date=2005|title=Losing the Beijing Agenda in the Sea of 'New Solutions' to HIV and AIDS|url=https://www.jstor.org/stable/4066563|journal=Agenda: Empowering Women for Gender Equity|issue=64|pages=17–20|jstor=4066563|issn=1013-0950}}</ref> * ''ÀRÍRÍ MÍÌRÀN: Ọdún márùn-ún ti kíkọ́ Ìpìlẹ̀ Àwùjọ pẹ̀lú àwọn ènìyàn LGBTIQ ní Gúúsù Áfíríkà'' Àtúnyẹ̀wò Ìta (2019) (pẹ̀lú Hope Chigudu) == Àwọn ìtọ́kasí == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè]] [[Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1962]] [[Ẹ̀ka:Articles with hCards]] du3ghrl8spjh8t29sbgpravhoykd3nh Lucinda Evans 0 84693 637564 2026-09-19T15:32:36Z Bamjos 28839 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1369837850|Lucinda Evans]]" 637564 wikitext text/x-wiki '''Lucinda Collette Evans''' (tí a bí ní ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù kẹjọ ọdún 1972) jẹ́ ajìjàǹgbara ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin ní orílẹ̀- èdè Gusu Afrika àti olùfẹ́ obìnrin. A mọ̀ ọ́n fún ẹni tó ti ṣe aṣáájú àwọn ìwọ́de jákèjádò orílẹ̀-èdè náà, ó sì jẹ́ ọ̀kan lára àwọn olùbánisọ̀rọ̀ níbi ìwọ́de ''#AmINext'' níta ìgbìmọ̀ aṣòfin Gusu Afrika tí wọ́n ń pè fún ìgbésẹ̀ ìjọba lòdì sí ìwà ipá tí ó dá lórí ìbálòpọ̀ àti ìpànìyàn obìnrin . == Àwọn ọdún ìbẹ̀rẹ̀ == Wọn bi Evans ni District Six, Cape Town, wọn si gbe e lọ si Lavender Hill nitori ofin 'Group Areas Act' nigba ti o wa ni ọmọ ọdun marun. Nigba ti o pe ọmọ ọdun mẹsan, o pinnu lati ṣiṣẹ lori idagbasoke agbegbe, o si bẹrẹ iṣẹ iyọọda ni ile-iwosan Red Cross ni igba ewe rẹ. Lẹhin ti o pari ẹkọ ni Ile-ẹkọ giga fun Ikọni ti Ìlú Cape ni ọdun 1996, o ṣe awọn iṣẹ agbegbe ti o da lori ọrọ iwa-ipa ti o da lori iyatọ laarin ọkunrin ati obinrin ati idena arun HIV ni KwaZulu-Natal,Ìlà Oòrùn Cape ati Ìwọ̀ Oòrùn Beaufort; ni ibi ti o ti ṣe ipa pataki ninu ṣiṣi iṣẹ ọkọ alaisan (ambulance) akọkọ ni agbegbe naa. == Ìfẹ́-ọkàn == Ní ọdún 2008, lẹ́yìn tí ó tún rí ọkùnrin kan tí ó ń fi ìyàwó rẹ̀ ṣe yẹ̀yẹ́ ní òpópónà gbangba, ó pinnu láti dá àjọ tí kì í ṣe ti èrè tirẹ̀ sílẹ̀ Philisa Abafazi Bethu ; "Philisa Abafazi Bethu" ni ìtúmọ̀ [[Èdè Xhosa|rẹ̀]] sí "Sàn àwọn Obìnrin Wa Lójú". Nínú àjọ rẹ̀, Lucinda Evans ń ṣètìlẹ́yìn fún àwọn tí wọ́n hùwà ipá ilé, ìfipábánilòpọ̀, àti onírúurú ìlòkulò. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àfiyèsí àkọ́kọ́ rẹ̀ wà lórí bíbójútó àwọn obìnrin àti àwọn ọmọdé, Philisa Abafazi Bethu náà ń ṣiṣẹ́ pẹ̀lú àwọn ọkùnrin, àwọn ènìyàn tí kì í ṣe alábàáṣepọ̀, àti gbogbo ìdílé. Evans bẹ̀rẹ̀ ètò rẹ̀ ní ọdún 2008 nínú yàrá ìjókòó àti ibi tí wọ́n máa ń pa ọkọ̀ sí (garage) ní ilé rẹ̀ ní Lavender Hill; ní ìbẹ̀rẹ̀, ó kàn jẹ́ àjọ tí ń ṣe àtìlẹ́yìn fún àwọn obìnrin àti ètò fún àwọn ọmọdé lẹ́yìn tí wọ́n bá ti jáde ní ilé-ìwé. Láti ìgbà tí a ti dá a sílẹ̀, Philisa Abafazi Bethu ti gbòòrò sí i gidigidi; kì í ṣe pé ó ń pèsè àtìlẹ́yìn fún àwọn obìnrin àti ètò fún àwọn ọmọdé lẹ́yìn ilé-ìwé nìkan mọ́, ṣùgbọ́n ó tún ní àjọ fún àwọn àgbàlagbà tí wọ́n ti jìyà ìlòkulò, àjọ fún àwọn ọ̀dọ́, ètò ìgbàlà fún àwọn ọmọdé kékeré, ibi ìrànlọ́wọ́ lórí ọ̀rọ̀ òfin, ibi ààbò fún àwọn obìnrin, àti ibi ààbò pàtó fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ LGBTQIA+ tí wọ́n ti jìyà ìwà ipá nípa ìbálòpọ̀. Àwọn ilé ààbò méjèèjì yìí nìkan ni àwọn ibi ààbò pajawiri ní agbègbè náà tí wọ́n ń gba àwọn ènìyàn láìka àwọ̀ ara, ipò àwùjọ, àwọn àìsàn tó wọ́pọ̀ tàbí àwọn ohun tí wọ́n ń mu ọtí. Ní ọdún 2017, Lucinda Evans àti àwọn ẹgbẹ́ rẹ̀ ran ìdílé Rene Roman ọmọ ọdún mẹ́tàlá tí wọ́n pa lọ́wọ́, nípa fífún wọn ní ìtìlẹ́yìn àti ìrànlọ́wọ́ láti wá ọmọbìnrin wọn. Láti ìgbà náà, ó dá ẹgbẹ́ ìwákiri sílẹ̀ ní ipò ọmọ ọdún mẹ́tàlá tí ó máa ń jáde nígbàkúgbà tí àwọn ọmọdé àti àwọn obìnrin bá sọnù. Nítorí ìwà ipá tí ń lọ lọ́wọ́ sí àwọn obìnrin àti àwọn ọmọdé àti àwọn iṣẹ́ tí àwọn ajìjàǹgbara ń ṣe, Evans ń ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn òṣìṣẹ́ àwùjọ tí wọ́n ń fún àwọn ènìyàn láti Lavender Hill àti àwọn agbègbè tí ó yí wọn ká ní ìmọ̀ràn lójoojúmọ́. Láti ọdún 2020, àwọn iṣẹ́ àgbékalẹ̀ Philisa Abafazi Bethu—yàtọ̀ sí ibi ààbò àwọn obìnrin—gbogbo wọn wà lábẹ́ agboorun Ile-iṣẹ Ìdílé fún Ìwòsàn Àwọn Obìnrin Wa ní Steenberg . Lucinda Evans ti ń ṣiṣẹ́ òṣèlú lòdì sí ìwà ipá ìbálòpọ̀ àti ìpànìyàn obìnrin ní gbogbo ìgbésí ayé rẹ̀, ó sì ti bẹ̀rẹ̀ àti kópa nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbésẹ̀ ìfẹ̀hónúhàn ní South Africa. Fún àpẹẹrẹ, òun ni olùdásílẹ̀ àti olùdarí " One Billion Rising South Africa " ó sì jẹ́ olùrànlọ́wọ́ nínú bíbẹ̀rẹ̀ ìgbésẹ̀ ìfẹ̀hónúhàn " Am I Next? / #amInext? " níbi tí àwọn ènìyàn láti gbogbo orílẹ̀-èdè ti fi ẹ̀hónú hàn lòdì sí ìwà ipá ìbálòpọ̀ tó ń pọ̀ sí i ní South Africa. == Àwọn àmì-ẹ̀yẹ àti ìdámọ̀ == * Láìpẹ́ yìí ni wọ́n yan Evans fún ipò kọmíṣọ́nà fún àwọn ọmọdé ní Ìwọ̀ Oòrùn Cape . * Ní ọdún 2016, a fi Chevalier de la Légion d'Honneur láti ọwọ́ aṣojú ilẹ̀ Faransé sí Gusu Afrika ṣe ọlá fún un. * Ní ọdún 2019, wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára àwọn obìnrin ọgọ́rùn-ún tí BBC yàn . == Àwọn ìtọ́kasí == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1972]] [[Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè]] 5iemnlqpjriyc3xhw9rpvtta5rvxcej Ile-ifowopamọ Mortgage ti Federal Mortgage ti Nigeria 0 84694 637565 2026-09-19T15:53:32Z ToluT15 33915 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1367902259|Federal Mortgage Bank of Nigeria]]" 637565 wikitext text/x-wiki Ìjọba àpapọ̀ ti Nàìjíríà '''dá Ilé Ìfowópamọ́ Federal Mortgage Bank ti Nàìjíríà''' sílẹ̀ ní ọdún 1977 láti rọ́pò Ẹgbẹ́ Ilé Nàìjíríà tí wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 1956. Láàárín ọdún 1978 sí 1985, ó jẹ́ ilé-iṣẹ́ gbèsè ilé kan ṣoṣo ní Nàìjíríà. Gẹ́gẹ́ bí òfin orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, wọ́n dá Fọ́tò Mortgage Bank sílẹ̀ láti bá àìní ilé gbogbo àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè náà mu. <ref name="sanusi" /> Wọ́n kà á sí ilé-iṣẹ́ ìnáwó ilé-iṣẹ́ tó ga jùlọ ní orílẹ̀-èdè náà, ó sì ń ṣàkóso àwọn iṣẹ́ àwọn olùdásílẹ̀ owó ilé-iṣẹ́ ilé-iṣẹ́. == Ìtàn == Gẹ́gẹ́ bí ìgbésẹ̀ taara láti ọ̀dọ̀ ìjọba láti mú kí ẹ̀ka ìyàwó-owó fún ríra ilé (mortgage) gbòòrò sí i ní Nàìjíríà, ìjọba ológun lábẹ́ àkóso Olusegun Obasanjo ló dá banki yìí sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ilé-iṣẹ́ tí yóò máa pèsè àti gba owó-yíyà ní ìwọ̀n títóbi àti ní ìwọ̀n kékeré[1], èyí tí yóò sì máa pèsè owó fún ìgbà pípẹ́ fún àwọn tí wọ́n fẹ́ ra ilé, àwọn ilé-iṣẹ́ tí ń ta ohun-èlò ìkọ́lé, àti àwọn ilé-iṣẹ́ ìnáwó fún ríra ilé. Ètò àkọ́kọ́ ni pé kí ilé-iṣẹ́ náà máa kó àwọn owó tí a fi pamọ́ fún ìgbà pípẹ́ jọ láti ọ̀dọ̀ ìjọba, àwọn ilé-iṣẹ́ mortgage, àwọn owó fún fẹ̀yìntì àti owó ìgbẹ́kẹ̀lé (trust funds), àti láti ọ̀dọ̀ àwọn ẹnìkọ̀ọ̀kan, kí wọ́n sì lè lo àwọn owó wọ̀nyí láti pèsè àǹfààní yíyà-owó pẹ̀lú ìpín èlé tó ṣe déédéé. Ofin tí ó dá banki náà sílẹ̀ bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ní oṣù Kínní ọdún 1977, ó sì tún fún banki náà ní agbára láti ṣe ìdánilójú (guarantee) fún àwọn owó-yíyà fún iṣẹ́ ìkọ́lé tí a rí gbà láti ọ̀dọ̀ àwọn olùdókòwò aládàáni.[2] Banki náà gba àwọn ohun-ìní ilé-iṣẹ́ kan tí ó ti wà tẹ́lẹ̀ tí a ń pè ní "Nigerian building society" lẹ́yìn tí wọ́n ti fagilé ilé-iṣẹ́ yẹn. Sibẹsibẹ, awọn afojusun ti eto imulo ile gbigbe ti ijọba apapọ ko di imuse, ni ọdun 1989, ijọba [[Ibrahim Babangida]] ṣe ominira fun ẹka eto inawo ile o si ṣi awọn aye silẹ fun awọn ile-iṣẹ idogo akọkọ ti o da lori titaja. Wọ́n gbé FMBN kalẹ̀ láti di olùṣàkóso àwọn olùdásílẹ̀ gbèsè ilé-iṣẹ́ tó ga jùlọ ní orílẹ̀-èdè náà, Ilé-iṣẹ́ Ìnáwó Ilé-iṣẹ́ Federal Mortgage Finance Company ti Nàìjíríà sì gba iṣẹ́ gbèsè gbèsè ilé-iṣẹ́ náà. Láti mú kí owó gbèsè ilé pọ̀ sí i fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ìjọba dá Àjọ Ilé Orílẹ̀-èdè sílẹ̀, èyí tí ó ní ètò ìtọrẹ pàtàkì láti kó owó jọ láti mú kí ẹ̀ka gbèsè ilé dàgbàsókè. <ref name="sanusi">{{Cite journal|last=Sanusi|first=Joseph|title=MORTGAGE FINANCING IN NIGERIA: ISSUES AND CHALLENGES|journal=John Wood Ekpenyong Memorial Lecture|publication-date=2003}}</ref> Awọn iṣẹ́ banki náà ti wà ní ìtọ́sọ́nà sí ìdàgbàsókè àti ìlànà fún àwọn ilé-iṣẹ́ tí ń pèsè àwọn àǹfààní yíyá owó fún ríra ilé (primary mortgage originators) àti ṣíṣe àkóso Àpò Owó Ilé ti Orílẹ̀-èdè.[1] == Àwọn ìtọ́kasí == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} hx49no4p982xfw0w7umimh5r2x5ldvv Mohamed Barakat 0 84695 637577 2026-09-19T16:53:00Z Khodijah 157 33008 Mó fi ìtumọ̀ sí ise apá agbaboolu ile Éjíbítì 637577 wikitext text/x-wiki <nowiki>{short description|Egyptian footballer (born 1976)|bot=PearBOT 5}} </nowiki>{{similar names|Mohammed Barakat (disambiguation)}}{{multiple issues|{{BLP sources|date=May 2010}} {{more footnotes needed|date=September 2010}}}}{{Use dmy dates|date=December 2024}}{{Infobox football biography|name=Mohamed Barakat|image=Barakat2020.jpg|upright=|caption=Barakat in [[Al Ahly TV]] in 2020|full_name=Mohamed Barakat Ahmed Bastamy<ref name="FCWC 2012">{{cite web |title=FIFA Club World Cup Japan 2012 presented by Toyota: List of Players |url=http://www.fifadata.com/document/FCWC/2012/pdf/FCWC_2012_SquadLists.pdf |publisher=FIFA |page=1 |date=29 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121207065034/http://www.fifadata.com/document/FCWC/2012/pdf/FCWC_2012_SquadLists.pdf |archive-date=7 December 2012 |url-status=dead}}</ref>|birth_date={{Birth date and age|1976|9|7|df=y}}|birth_place=[[Cairo]], Egypt|height=1.72 m|position=[[Midfielder]]|youthyears1=|youthclubs1=[[El Sekka El Hadid SC|El Sekka El Hadid]]|years1=1995–1998|clubs1=[[El Sekka El Hadid SC|El Sekka El Hadid]]|caps1=21|goals1=6|years2=1998–2002|clubs2=[[Ismaily SC|Ismaily]]|caps2=79|goals2=14|years3=2002–2003|clubs3=[[Al Ahli Saudi FC|Al-Ahli]]|caps3=21|goals3=10|years4=2003–2004|clubs4=[[Al-Arabi SC (Qatar)|Al-Arabi]]|caps4=9|goals4=0|years5=2004–2013|clubs5=[[Al Ahly SC|Al Ahly]]|caps5=149|goals5=41|totalcaps=279|totalgoals=71|nationalyears1=2000–2010|nationalteam1=[[Egypt national football team|Egypt]]|nationalcaps1=70|nationalgoals1=9|medaltemplates={{MedalSport|Men's [[association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|EGY}}}} {{MedalCompetition|[[Africa Cup of Nations]]}} {{Medal|W|[[2006 Africa Cup of Nations|2006 Egypt]]|}}}}'''Mohamed Barakat Ahmed Bastamy'''(ti a bi ni ọjọ́ keje oṣù Kẹsan ọdún 1976) jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Egypt tí ó ti fìgbà kan jẹ́ agbábọ́ọ̀lù alágbára ọ̀jọ̀gbọ́n. Gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù tí ó máa ń lo ẹsẹ̀ ọ̀tún láti darí eré, ó sábà máa ń gbá bọ́ọ̀lù ní ipò apá ọ̀tún tàbí gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù àárín pápá tí ó máa ń gbógun ti àwọn alátakò fún ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Al Ahly ti Egypt àti ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù orílẹ̀-èdè Egypt..<ref name=":1">[https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/africa/4588558.stm "Egyptian Barakat wins BBC award "], BBC, 6 January 2006. Retrieved on 4 May 2010.</ref> Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ka Barakat sí ọ̀kan lára ​​àwọn agbábọ́ọ̀lù tó ní ẹ̀bùn àrà ọ̀tọ̀ jùlọ ní ilẹ̀ Áfíríkà. Àwọn ohun tó jẹ́ àmì-ìdánimọ̀ rẹ̀ ni bí ó ṣe máa ń sáré kánkán láti àárín pápá wá, èyí tí ó sábà máa ń da ètò ààbò àwọn alátakò rú, àti bí ó ṣe máa ń ṣiṣẹ́ kára láti apá kan pápá dé èkejì; èyí sì mú kí ó jẹ́ ẹni pàtàkì nígbà tí wọ́n bá ń gbèjà àti nígbà tí wọ́n bá ń kọlu àwọn alátakò. Nítorí àwọn àṣeyọrí àti ẹ̀bùn rẹ̀ tó hàn gbangba, àwọn olólùfẹ́ rẹ̀ fún un ní orúkọ-ògo pé "The Mercurial" (tí ó túmọ̀ sí ẹni tí ó yára, tí ó sì le yí padà ní kíákíá). Ó dé góńgó iṣẹ́ rẹ̀ ní ọdún 2005 àti 2006, nígbà tí ó ran ẹgbẹ́ rẹ̀, Al Ahly, lọ́wọ́ láti gba ife-ẹ̀yẹ CAF Champions League ní ọdún 2005 àti 2006, tí ó sì tún ran orílẹ̀-èdè Egypt lọ́wọ́ láti gba ife-ẹ̀yẹ African Cup of Nations fún ìgbà karùn-ún ní ọdún 2006. Síbẹ̀síbẹ̀, àwọn ìṣòro ìfarapa tó pẹ́ lọ́wọ́ ló dá iṣẹ́ agbábọ́ọ̀lù rẹ̀ rú ní ọdún 2006.<ref name=":2">{{cite web|first=Roberto|last=Mamrud|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/barakat-intlg.html|title=Mohamed Barakat – Goals in International Matches|publisher=[[RSSSF|Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]]|date=3 April 2014|access-date=5 February 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20230417122106/https://www.rsssf.org/miscellaneous/barakat-intlg.html|archive-date=17 April 2023|url-status=live}}</ref>. == Iṣẹ́ ní ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù == === Early career === Barakat bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ bọọlu rẹ̀ ní Sekka, ṣùgbọ́n ó wá ipò rẹ̀ dáadáa nígbà tí ó dara pọ̀ mọ́ Al-Ismaily – èyí tí ó jẹ́ ọ̀kan ṣoṣo lára ​​àwọn ẹgbẹ́ bọọlu ní ilẹ̀ Egypt tí ó lágbára láti kojú àwọn ẹgbẹ́ ńlá bíi Al Ahly àti Zamalek<ref name=":1" />.. === Gulf Countries === Ẹni tí wọ́n yàn gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù tó pegedé jùlọ ní ilẹ̀ Egypt ní ọdún 2002 ti dara pọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Ahly Jeddah ní Saudi Arabia. Ó kó ipa pàtàkì nínú kí ẹgbẹ́ náà lè gba ife-ẹ̀yẹ Arab Club Championship ní ọdún 2003. Barakat gba àmì-ayò méjì wọlé nínú ìdíje náà, títí kan àmì-ayò tó pinnu ìṣẹ́gun ní eré ìparí; lẹ́yìn náà, ó lọ sí ẹgbẹ́ Alarabi ní Qatar.<ref name=":3">{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/9057194/Egypt-football-riots-three-Egypt-internationals-retire-after-mass-deaths-in-stadium-riot.html|title=Egypt football riots: three Egypt internationals retire after mass deaths in stadium riot|date=2 January 2012|access-date=2 January 2012|publisher=The Telegraph}}</ref> === Al Ahly === Barakat padanu si Egipti ni ọdun 2004 lati darapọ mọ ẹgbẹ agbabọọlu Al Ahly. Awọn kan ti sọ pe ifowosowopo rẹ pẹlu Mohamed Aboutrika ati Emad Moteab ṣẹda ẹgbẹ awọn agbabọọlu mẹta ti o lagbara julọ ninu bọọlu afẹsẹgba Afirika, wọn si fun wọn ni orukọ apeso naa "The Bermuda Triangle" (eyini ni, agbegbe ti o lewu tabi ti o n fa nkan mọra gidigidi).". Mohamed Barakat gba àmì-ẹ̀yẹ agbábọ́ọ̀lù tó pegedé jùlọ ní Áfíríkà ti BBC ní ọdún 2005, níwájú Samuel Eto'o ti orílẹ̀-èdè Cameroon àti Obafemi Martins ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà..<ref name=":1" /> Àwọn ènìyàn tó lé ní 15,000 ló dìbò fún un. Àjọ tó ń rí sí bọ́ọ̀lù ẹlẹ́sẹ̀ ní Áfíríkà (CAF) tún yàn án gẹ́gẹ́ bí agbábọ́ọ̀lù tó dára jùlọ nínú ìdíje àwọn ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù ilẹ̀ Áfíríkà ní ọdún yẹn, nítorí ó gba àmì-ayò méje wọlé nínú ìdíje CAF Champions League ti ọdún 2005. Barakat bẹ̀rẹ̀ àsìkò eré ti ọdún 2013 pẹ̀lú eré tí kò fi bẹ́ẹ̀ dára, ṣùgbọ́n nígbà tó yá, ó padà sí ipò tó dára jùlọ, ó sì gba àmì-ayò tó fún wọn ní ìṣẹ́gun nínú ìdíje CAF Super Cup ti ọdún 2013, èyí sì mú kí ẹgbẹ́ Al Ahly gba ife-ẹ̀yẹ náà. Lẹ́yìn tó kópa nínú eré kan lòdì sí Benzarty nínú ìdíje CAF Champions League ti ọdún 2013 tí ó sì gba àmì-ayò kan wọlé láti inú ìyọ̀ǹda ìjìyà (penalty), ó tún ṣe ìrànlọ́wọ́ fún Emad Meteb láti gba àmì-ayò wọlé. Ní ọ̀sẹ̀ méjì lẹ́yìn náà, àwọn agbéròyìnbá bẹ̀rẹ̀ sí ní sọ̀rọ̀ nípa pé ó lè fi eré gbígbá sílẹ̀, Barakat sì jẹ́wọ́ pé òun ń ronú nípa fífi eré sílẹ̀ nítorí pé òun ti pé ọmọ ọdún mẹ́tàdínlógójì (37). Ní ​​ọjọ́ méjì lẹ́yìn náà, Barakat gba àmì-ayò méjì wọlé lòdì sí ẹgbẹ́ Enpii nínú ìdíje ti ilẹ̀ Egypt, ọ̀kan láti inú ìyọ̀ǹda ìjìyà, èkejì sì jẹ́ láti inú ìbọn-bọ́ọ̀lù (shot) tó lágbára. Gbogbo ènìyàn ló rò pé Barakat ṣì ní àsìkò kan tàbí méjì láti tẹ̀síwájú nínú eré lẹ́yìn iṣẹ́ ribiribi àti àwọn àmì-ayò yẹn; wọ́n sì sọ pé ó dàbí ẹni pé ó wà ní ọmọ ọdún méjìdínlógún (18) nígbà tó bá ń gbá bọ́ọ̀lù, bótilẹ̀jẹ́pé ó ti pé ọmọ ọdún mẹ́tàdínlógójì (37). Àmọ́, ó bani nínú jẹ́ pé ní ọ̀sẹ̀ mẹ́ta lẹ́yìn náà, Barakat kéde pé òun yóò fi eré gbígbá sílẹ̀ ní òpin àsìkò eré yìí, èyí sì mú òpin bá iṣẹ́ eré rẹ̀.. === Retirement === Lẹ́yìn ìforígbárí ní pápá ìṣeré Port Said ní ọjọ́ kìíní oṣù Kejì ọdún 2012, Barakat pinnu láti fi eré bọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá ọjọ́gbọ́n sílẹ̀, pẹ̀lú Emad Motaeb àti Mohamed Aboutrika. Síbẹ̀síbẹ̀, ó yí ìpinnu rẹ̀ padà, ó sì padà sí ẹgbẹ́ Al Ahly lẹ́ẹ̀kan sí i.<ref name=":3" /> == Iṣẹ́ ní ìpele àgbáyé == Barakat bẹ̀rẹ̀ eré rẹ̀ fún ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù Pharaohs ní oṣù Kẹfà ọdún 2000 nígbà tí wọ́n kojú South Korea. Ó kópa nínú eré mẹ́rin ní ìdíje African Cup of Nations ti ọdún 2002, ó sì kópa nínú gbogbo àwọn eré tí ilẹ̀ Egypt ṣe ní ìdíje African Cup of Nations ti ọdún 2006. Barakat fi òpin sí iṣẹ́ agbábọ́ọ̀lù rẹ̀ fún orílẹ̀-èdè ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù Kọkànlá ọdún 2009, lẹ́yìn tí àlá rẹ̀ láti kópa nínú ìdíje FIFA World Cup ti ọdún 2010 já sí asán nítorí pé orílẹ̀-èdè Algeria ló borí wọn pẹ̀lú àmì-ayò kan sí odo (1–0); ó sọ̀rọ̀ nípa èyí fún àwọn oníròyìn ní ọjọ́ kọkànlá oṣù Kẹjọ ọdún 2010.<ref name=":3" />. == Àwón ísíró ísé == === International === {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Appearances and goals by national team and year<ref>{{NFT player|2092|access-date=5 February 2025}}</ref> !National team !Year !Apps !Goals |- | rowspan="9" |[[Egypt national football team|Egypt]] |2000 |5 |0 |- |2001 |19 |4 |- |2002 |13 |3 |- |2003 |3 |0 |- |2004 |5 |1 |- |2005 |8 |0 |- |2006 |9 |0 |- |2007 |1 |0 |- |2009 |6 |1 |- ! colspan="2" |Total !69 !9 |} : ''Scores and results list Egypt's goal tally first, score column indicates score after each Barakat goal.''<ref name=":2" /> {| class="wikitable sortable" |+List of international goals scored by Mohamed Barakat ! scope="col" |No. ! scope="col" |Date ! scope="col" |Venue ! scope="col" |Opponent ! scope="col" |Score ! scope="col" |Result ! scope="col" |Competition |- | style="text-align:center" |1 |{{dts|11 March 2001}} |[[Cairo International Stadium]], [[Cairo]], Egypt |{{fb|ALG}} | style="text-align:center" |1–0 | style="text-align:center" |5–2 |[[2002 FIFA World Cup qualification (CAF)|2002 FIFA World Cup qualification]] |- | style="text-align:center" |2 |{{dts|24 April 2001}} |Cairo International Stadium, Cairo, Egypt |{{fb|CAN}} | style="text-align:center" |3–0 | style="text-align:center" |3–0 |[[2001 LG Cup (Egypt)|2001 LG Cup]] |- | style="text-align:center" |3 | rowspan="2" |{{dts|13 July 2001}} | rowspan="2" |[[Alexandria Stadium]], [[Alexandria]], Egypt | rowspan="2" |{{fb|NAM}} | style="text-align:center" |2–0 | rowspan="2" style="text-align:center" |8–2 | rowspan="2" |2002 FIFA World Cup qualification |- | style="text-align:center" |4 | style="text-align:center" |6–2 |- | style="text-align:center" |5 |{{dts|8 August 2002}} |Alexandria Stadium, Alexandria, Egypt |{{fb|ETH}} | style="text-align:center" |1–0 | style="text-align:center" |4–1 |[[Friendly (association football)|Friendly]] |- | style="text-align:center" |6 | rowspan="2" |{{dts|23 August 2002}} | rowspan="2" |Alexandria Stadium, Alexandria, Egypt | rowspan="2" |{{fb|SDN}} | style="text-align:center" |2–0 | rowspan="2" style="text-align:center" |3–0 | rowspan="2" |Friendly |- | style="text-align:center" |7 | style="text-align:center" |3–0 |- | style="text-align:center" |8 |{{dts|25 January 2004}} |[[Taieb Mhiri Stadium|Stade Taïeb Mhiri]], [[Sfax]], Tunisia |{{fb|ZIM}} | style="text-align:center" |2–1 | style="text-align:center" |2–1 |[[2004 African Cup of Nations]] |- | style="text-align:center" |9 |{{dts|5 November 2009}} |[[Aswan Stadium]], [[Aswan]], Egypt |{{fb|TAN}} | style="text-align:center" |4–0 | style="text-align:center" |5–1 |Friendly |} == Àwón ólà == '''Ismaily''' * [[Egyptian Premier League]]: 2001–02 * [[Egypt Cup]]: 2000 '''Al Ahli Saudi''' * [[UAFA Club Championship|Arab Unified Club Championship]]: [[2002 Arab Unified Club Championship|2002]] '''Al Ahly''' * [[Egyptian Premier League]]: [[2004–05 Egyptian Premier League|2004–05]], [[2005–06 Egyptian Premier League|2005–06]], [[2006–07 Egyptian Premier League|2006–07]], [[2007–08 Egyptian Premier League|2007–08]], [[2008–09 Egyptian Premier League|2008–09]], [[2009–10 Egyptian Premier League|2009–10]], [[2010–11 Egyptian Premier League|2010–11]] * [[Egypt Cup]]: 2006, 2007 * [[Egyptian Super Cup]]: 2005, 2006, 2007, 2008, 2010, 2012 * [[CAF Champions League]]: [[2005 CAF Champions League|2005]], [[2006 CAF Champions League|2006]], [[2008 CAF Champions League|2008]], [[2012 CAF Champions League|2012]] * [[CAF Super Cup]]: [[2006 CAF Super Cup|2006]], [[2007 CAF Super Cup|2007]], [[2009 CAF Super Cup|2009]], [[2013 CAF Super Cup|2013]] '''Egypt''' * [[African Cup of Nations]]: [[2006 Africa Cup of Nations|2006]] '''Individual''' * [[BBC African Footballer of the Year]]: 2005 * [[CAF Awards#African Inter-Club Player of the Year .28Based in Africa.29|African Inter-Club Player of the Year]]: 2005 * [[CAF Team of the Year]]: 2005 * [[CAF Champions League]] top goalscorer: [[2005 CAF Champions League#Best Scorers|2005]] (Shared with [[Joetex Frimpong]]) == Àwón ítókasi == {{reflist}} == External links == * {{UEFA player}} {{Navboxes|title=Egypt squads|bg=red|fg=white|bordercolor=black|list1={{Egypt Squad 2002 Africa Cup of Nations}} {{Egypt Squad 2004 Africa Cup of Nations}} {{Egypt Squad 2006 Africa Cup of Nations}}}}{{Navboxes|title=Awards|bg=gold|fg=navy|list1={{2005 CAF Team of the Year}} {{CAF Champions League top scorers}} {{CAF Africa Based Player of the Year}} {{BBC African Footballer of the Year}} {{Al Ahly SC Player of the Season}}}}{{Portal bar|Association football|Egypt}}{{Authority control}} 0zef2sckro9iqq1xbiosuk6hvwwll6p Ilé-iṣẹ́ Àtúnṣe Mortgage ti Nàìjíríà 0 84696 637592 2026-09-19T21:02:18Z ToluT15 33915 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1368654460|Nigeria Mortgage Refinance Company]]" 637592 wikitext text/x-wiki   Ilé-iṣẹ́ ìnáwó '''Nigeria Mortgage Refinance Company Plc''' (NMRC) jẹ́ ilé-iṣẹ́ ìnáwó orílẹ̀-èdè Nàìjíríà kan tí a dá sílẹ̀ láti ṣe àgbékalẹ̀ ọjà gbèsè ilé-iṣẹ́ àkọ́kọ́ àti ilé- iṣẹ́ kejì ní [[Nàìjíríà]] . Bó tilẹ̀ jẹ́ pé a dá a sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ilé-iṣẹ́ kan, ó jẹ́ àjọṣepọ̀ láàárín ìjọba Nàìjíríà àti àwọn àjọ, bí àwọn ilé ìfowópamọ́ gbèsè àkọ́kọ́, àwọn ilé-iṣẹ́ ìbánigbófò, àwọn olùdókòwò ìdókòwò àdáni àti àwọn ilé-iṣẹ́ ìnáwó àgbáyé. NMRC gba awọn ayanilowo niyanju lati pese awọn gbese nipa fifunni ni owo igba pipẹ ni oṣuwọn ti o rọrun, bakanna bi rira awọn gbese lati ọdọ awọn ayanilowo akọkọ lati mu ọja gbese dagba, nipa lilo awọn owo igba pipẹ ti a gba lori awọn ọja olu-ilu [ ohun orin ] . <ref>{{Cite news|url=https://oxfordbusinessgroup.com/reports/nigeria/2022-report/economy/a-fairer-market-government-entities-work-to-address-expensive-and-inaccessible-mortgages-to-facilitate-homeownership|title=Nigerian authorities look to mortgages to facilitate homeownership|publisher=Oxford Business Group|access-date=April 13, 2023}}</ref> Wọ́n dá NMRC sílẹ̀ láti dín iye owó ìnáwó àwọn ilé gbígbé kù, kí wọ́n sì mú kí ilé tó dára wà fún àwọn ọmọ Nàìjíríà nípa pípèsè owó tó pọ̀ sí i ní ọjà ilé gbígbé nípasẹ̀ ilé gbígbé àti àwọn ilé ìfowópamọ́ ìṣòwò. <ref>{{Cite web|archivedate=22 February 2015}}</ref> == Ìtàn == A fi ile-iṣẹ Nigeria Mortgage Refinance Company (NMRC) mulẹ gẹgẹbi ile-iṣẹ ti gbogbo eniyan le ni ipin ninu rẹ (public limited liability company), ti o si ni iwe-aṣẹ lati pese owo fun awọn ile-iṣẹ ti n ya awọn eniyan ni owo fun rira ile (mortgage-lending institutions). Wọn n pese owo yii fun igba pipẹ pẹlu oṣuwọn ele ti ko ga ju, eyi si n jẹ ki awọn ile-iṣẹ wọnyi le ya awọn ọmọ orilẹ-ede Naijiria ni owo fun rira ile fun igba pipẹ ati pẹlu owo ele ti o rọrun lati san. NMRC gba ìfọwọ́sowọ́pọ̀ nínú ìlànà láti ọ̀dọ̀ CBN ní ọjọ́ ogún Okudu kẹfà ọdún 2013. Ilé-iṣẹ́ náà di ilé-iṣẹ́ tí a dá sílẹ̀ ní ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù kẹfà ọdún 2013 gẹ́gẹ́ bí ilé-iṣẹ́ Nigeria Mortgage Refinance Company Plc, wọ́n sì fún wọn ní ìwé-àṣẹ fún iṣẹ́ ní ọjọ́ kejìdínlógún oṣù kejì ọdún 2015. <ref>{{Cite web|archivedate=2015-05-26}} </ref> == Ìdarí == Ìgbìmọ̀ àwọn olùdarí ti NMRC ló ní ẹrù-iṣẹ́ láti ṣe àgbékalẹ̀ àwọn ètò àti ọgbọ́n-iṣẹ́ fún ilé-iṣẹ́ náà. Àwọn ọmọ-ẹgbẹ́ ìgbìmọ̀ yìí wá láti ọ̀dọ̀ àwọn ilé-iṣẹ́ tó jẹ́ ọmọ-ẹgbẹ́, ìjọba Nàìjíríà, àti àwọn pàtàkì ènìyàn nínú ẹ̀ka iṣẹ́ náà.[1] {{As of|2023}} , igbimọ naa ni: {| class="wikitable" !Orúkọ ọmọ ẹgbẹ́ ìgbìmọ̀ ! Ipò ní NMRC ! Ìfaramọ́ mìíràn |- | Ọ̀gbẹ́ni Charles Adeyemi Candide-Johnson | Alága | Alabaṣiṣẹpọ agba ni Strachan Partners |- | Ogbeni Kehinde Ogundimo | Ohun niyi | |- | Arabinrin Fatima Wali-Abdurrahman | Olùdarí tí kìí ṣe olórí | Ayàwòrán ilé ọ̀jọ̀gbọ́n |- | Dókítà Femi Johnson | Olùdarí tí kìí ṣe olórí | Olùdarí Àgbà/Olórí Ilé-iṣẹ́ Ilé-iṣẹ́ Mortgage Bank Limited |- | Ogbeni Alexander Adeyemi | Olùdarí tí kìí ṣe olórí | Ọ̀gbẹ́ni olókìkí ti National Institute |- | Ogbeni Razack Adeyemi Adeola | Olùdarí tí kìí ṣe olórí | Olùdarí ìṣàkóso ẹgbẹ́ / Olórí àgbà Sterling Bank Plc |- | Dókítà Olabanjo Obaleye | Olùdarí tí kìí ṣe olórí | Olùdarí Àgbà/Olórí Àgbà ti Infinity Trust Mortgage Bank PLC |- | Dókítà Herbert Wigwe | Olùdarí tí kìí ṣe olórí | Olùdarí ìṣàkóso ẹgbẹ́, Access Bank Plc. |- | Ogbeni Aminu Umar-Sadiq | Olùdarí tí kìí ṣe olórí | Olùdarí àgbà/Olórí Àgbà ti Nigeria Sovereign Investment Authority |- |} Ile-iṣẹ Nigeria Mortgage Refinance Company (NMRC) gba ami-eye ni ẹka 'Banki tabi Ọja Ifowopamọ Ile ti Odun' (Mortgage Bank/Product of the Year) ni iṣẹlẹ kẹjọ ti ayẹyẹ African Banker Awards ti o waye ni Kigali, Rwanda ni ọdun 2014.[1] == Àwọn ọmọ ẹgbẹ́ == Ilé-iṣẹ́ Náàjìnnà Ilé-iṣẹ́ Plc (NMRC) ní nǹkan bí ogún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ ilé ìfowópamọ́ onígbèsè owó ilé; <ref>{{Cite web|archivedate=2015-05-26}} </ref> <ref>{{Cite web|archivedate=2015-06-14}} </ref> * Sterling Bank Plc * Ile-ifowopamọ Access Plc * Heritage Bank Plc * Ile ifowopamọ IBTC Stanbic Plc * Ile-ifowopamọ Mortgage Infinity Trust Plc. * Homebase Mortgage Limited * FHA Homes Savings & Loans Limited * Ile-ifowopamọ Mortgage Bond Trust * Ile-ifowopamọ Mortgage Ile Imperial * Ile-ifowopamọ Abbey Mortgage Plc * Ile-itura Ifowopamọ & Awọn Awin Lopin * Ile-ifowopamọ Platinum Mortgage Limited * Jubilee Life Savings & Loans Limited * Haggai Savings & Loans Limited * Ile Ifipamọ Ile ati Awọn Awin Lopin * Ẹgbẹ́ Ilé Prudential Tuntun * Ile-ifowopamọ Igbẹkẹle Sun * Ile-ifowopamọ Mortgage ọlọpa Nigeria Limited * Mayfresh Savings & Loans Limited == Ìyípadà Ìsanwó == Ọ̀nà tí NMRC gbà ń ṣàṣeyọrí àwọn àfojúsùn rẹ̀ nìyí. Igbesẹ akọkọ ni fun oluyawo lati gba awin ile lati ọdọ oluyawo ile ti o kopa ni ibamu si awọn ilana adehun ile-iṣẹ ti NMRC ṣeto; ni idakeji oluyawo yoo pese isanpada deede ti owo-ori awin pẹlu iwulo. Ẹni tí ó yá owó náà yóò tún pèsè àdéhùn ní ìrísí gbèsè lórí ohun ìní tí a fẹ́ rà.  Igbese keji ni fun awon ayanilowo ile ti won kopa lati tun se inawo awon awin naa pelu NMRC. NMRC yoo tun ṣe inawo awọn awin ile ifowopamọ ti awọn ile ifowopamọ pẹlu iranlọwọ si awọn ile-iṣẹ inawo. Ayánwó ilé tí ó kópa nínú rẹ̀ yóò ṣe ààbò lórí àpò owó ilé rẹ̀ ní ìforígbárí NMRC.{{Citation needed|date=August 2026}} Igbese kẹta ni ki NMRC gba owo ti ara re nipa lilo si oja olu-ilu ati fifun awon iwe ifowopamosi. Yoo fun awọn iwe ifowopamosi ile-iṣẹ jade, eyiti ko ni ipa eyikeyi ninu ewu gbese ti o so mọ awọn ile-ifowopamọ. NMRC n ṣiṣẹ bi alarina ti o rọrun laarin awọn ayanilowo ile ati awọn ọja olu-ilu. Nípa lílo ìwọ̀n àti ìníyelórí gbèsè rẹ̀, NMRC lè kó owó jọ ní owó tí ó rọrùn fún ìgbà pípẹ́. Èyí jẹ́ nítorí àwọn onípínpín, ìpìlẹ̀ olówó-orí, dídára àwọn dúkìá nínú ìwé rẹ̀ àti pé CBN àti SEC ló ń ṣàkóso rẹ̀.{{Citation needed|date=August 2026}} == Àwọn ìtọ́kasí == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[Ẹ̀ka:A kò tí ì ṣe àgbéyẹwò sí sí ojú-ewé ògbufọ̀ rẹ]] i9p9e34zixkuimclybwup41xhkyp5gv Ààfin Oba Ayangbure 0 84697 637594 2026-09-19T21:35:37Z ToluT15 33915 O ti ṣẹ̀dá àyọkà nípa ṣíṣe ògbufọ̀ ojú-ewé "[[:en:Special:Redirect/revision/1357168696|Oba Ayangbure's Palace]]" 637594 wikitext text/x-wiki [[File:Front_view_of_Ayangbure's_Palace.jpg|left|thumb|275x275px| Royal Palace of Ayangbure of Ikorodu]] <mapframe latitude="6.616481" longitude="3.503909" zoom="15" width="284" height="276" text="Oba Ayangbure's Palace" />'''Ààfin Ayangburen''' ni ó ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ibùjókòó ọba [[Ìkòròdú|Ikorodu]], ọ̀kan lára àwọn ẹ̀ka márùn-ún ti [[Ìpínlẹ̀ Èkó]], [[Nàìjíríà]] . Ilé Oba Ayangburen ti Ikorodu ni, ọba pàtàkì jùlọ àwọn ará Ikorodu. Ààfin náà jẹ́ ibi pàtàkì fún àṣà, ìṣèlú, àti ẹ̀mí, ó sì ń ṣàfihàn ogún àti àṣẹ ọba. == Ìtàn == Àpòtí ọba Ayangburen ti jẹ́ ilé-iṣẹ́ pàtàkì ní agbègbè Ikorodu fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọ̀rúndún. A máa ń gbé ipò ọba yìí láti ìran dé ìran, àpòtí ọba náà sì kó ipa pàtàkì nínú mímú kí ètò àti ìṣọ̀kan wà láàárín àwùjọ. Ọba tó wà lórí oyè báyìí, HRM Oba (Engr.) Kabiru Adewale Shotobi, Adegorushe V, gun orí oyè ní ọjọ́ kẹẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n oṣù Karùn-ún, ọdún 2015, lẹ́yìn ìfọwọ́sí láti ọ̀dọ̀ Ìgbìmọ̀ Aláṣẹ ti Ìpínlẹ̀ Èkó; Gómìnà ìgbà yẹn, Babatunde Raji Fasola, ló fi ọ̀pá àṣẹ lé e lọ́wọ́, èyí sì jẹ́ ìbẹ̀rẹ̀ fún àkókò tuntun nínú ìtàn ìlú náà.[1][2] == Ààfin == Ni ọdun 2018, Aafin Ayangburen gba atunṣe pataki, eyi ti o pẹlu ifilọlẹ ile aafin tuntun nipasẹ Gomina Ipinle Eko ti igba naa, Akinwunmi Ambode. A ṣe apẹrẹ ile tuntun yii lati dapọ awọn ọna ikọle igbalode pẹlu awọn aṣa ikọle Yoruba, eyi ti o ṣe afihan idapọ laarin atijọ ati tuntun. Atunṣe aafin naa tun ni ero lati mu agbara ọba pọ si lati ṣe awọn iṣẹ rẹ gẹgẹbi ọba, ati lati pese agbegbe ti o yẹ fun awọn ayẹyẹ ati awọn apejọ ọba. Aafin yii jẹ ohun igberaga fun awọn eniyan Ikorodu, o si duro gẹgẹbi ami pataki ti aṣa ati itan-akọọlẹ.[1] Aafin naa wa ni 50 Ayangbure, Ikorodu Rd, Eko. === Ipa Asa === Ààfin náà jẹ́ ibi tí a ti ń ṣe onírúurú àṣà ìbílẹ̀, títí bí àwọn ayẹyẹ ìbílẹ̀, àwọn ayẹyẹ ìjoyè, àti àwọn ayẹyẹ àwùjọ. Ọ̀kan lára àwọn ayẹyẹ àṣà pàtàkì tí Oba máa ń ṣe ní ààfin ni Odun-Osu. Oba Ayangbure ti ko ipa pataki ninu igbega asa ati isokan laarin Ikorodu. Ìgbèjà rẹ̀ fún ìtọ́jú àṣà agbègbè náà hàn gbangba ní pàtàkì nínú ọ̀rọ̀ rẹ̀ ní ọdún 2019 tí ó rọ àwọn ọmọ ìbílẹ̀ láti kópa nínú àṣà ìbílẹ̀ wọn kí wọ́n sì gbé wọn ga. <ref>{{Cite news|date=March 17, 2019|title=Ayangburen urges indigenes to uplift cultural heritage|url=https://pmnewsnigeria.com/2019/03/17/ayangburen-urges-indigenes-to-uplift-cultural-heritage/|location=Lagos, Nigeria}}</ref> Ọba náà tẹnu mọ́ pàtàkì láti fi àwọn àṣà ìbílẹ̀ sílẹ̀ fún àwọn ìran ọ̀dọ́ láti lè máa dá ìdámọ̀ Ikorodu àti àwọn ènìyàn rẹ̀ mọ̀. Ni afikun, ààfin naa n ṣiṣẹ gẹgẹbi ibi ipade fun awọn eniyan ọba miiran ni agbegbe naa. Ní ọdún 2018, Oba Kabiru Shotobi ṣe àpèjẹ ńlá fún ọgbọ̀n '''àwọn ọba Ijebu''', èyí sì tún mú kí ipò rẹ̀ túbọ̀ lágbára gẹ́gẹ́ bí olórí tó ní ipa nínú ìjọba Yorùbá. Àwọn ìpàdé wọ̀nyí fi hàn pé ààfin náà ṣe pàtàkì kìí ṣe gẹ́gẹ́ bí àmì ogún Ikorodu nìkan, ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí ibùdó fún ìfọwọ́sowọ́pọ̀ agbègbè àti ìjọ́ba ọba. == Wo tun == * [[Ìkòròdú|Ikorodu]] * Iledi Osugbo Abalaye, Ajina Square * Obateru of Egbin's Royal Palace <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} 1sp65c8pa6ez9r49mgmigd34hi74nu1