Denemarken

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="zea">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>zeawiki</dbname>
    <base>https://zea.wikipedia.org/wiki/V%C3%B2blad</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.6</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speciaol</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Overleg</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Overleg gebruker</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Overleg Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Plaetje</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Overleg plaetje</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Overleg MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Sjabloon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Overleg sjabloon</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Ulpe</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Overleg ulpe</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Overleg categorie</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Overleg module</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Denemarken</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2715</id>
    <revision>
      <id>180570</id>
      <parentid>180557</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T09:42:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>180570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13729" sha1="t69l16meoaqg494u9ieci3g2x48jeh2" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie Scandinavië en is helieke ok 't zuudelijkste land van [[Scandinavië]]. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Groôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2007 is Denemarken verdeêld in vuuf rehio's. Deze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien:
* Oôdstad - Region Hovedstaden
* Midd'n-Jutland - Region Midtjylland
* Noôrd-Jutland - Region Nordjylland
* Seeland - Region Sjælland
* Zuud-Denemarken - Region Syddanmark

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Sjælland &lt;br&gt; Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>t69l16meoaqg494u9ieci3g2x48jeh2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180572</id>
      <parentid>180570</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T09:56:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>180572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13768" sha1="hywl3x5uobr9kejlyfnv52uym2kcmsd" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie Scandinavië en is helieke ok 't zuudelijkste land van [[Scandinavië]]. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Groôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2007 is Denemarken verdeêld in vuuf rehio's. Deze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien:
* Oôdstad - Region Hovedstaden
* Midd'n-Jutland - Region Midtjylland
* Noôrd-Jutland - Region Nordjylland
* Seeland - Region Sjælland
* Zuud-Denemarken - Region Syddanmark

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Sjælland &lt;br&gt; Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>hywl3x5uobr9kejlyfnv52uym2kcmsd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180574</id>
      <parentid>180572</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T10:09:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>180574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14092" sha1="mio6iaikdefudas1vmjtr323hfjtywm" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie Scandinavië en is helieke ok 't zuudelijkste land van [[Scandinavië]]. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Groôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2007 is Denemarken verdeêld in vuuf rehio's. Deze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien:
* Oôdstad - Region Hovedstaden
* Midd'n-Jutland - Region Midtjylland
* Noôrd-Jutland - Region Nordjylland
* Seeland - Region Sjælland
* Zuud-Denemarken - Region Syddanmark

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Sjælland &lt;br&gt; Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>mio6iaikdefudas1vmjtr323hfjtywm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180575</id>
      <parentid>180574</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T10:09:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>180575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14029" sha1="gq2bnedtaki94z0jb7potviqqnd52ho" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie Scandinavië en is helieke ok 't zuudelijkste land van [[Scandinavië]]. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Groôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2007 is Denemarken verdeêld in vuuf rehio's. Deze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien:
* Oôdstad - Region Hovedstaden
* Midd'n-Jutland - Region Midtjylland
* Noôrd-Jutland - Region Nordjylland
* Seeland - Region Sjælland
* Zuud-Denemarken - Region Syddanmark

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Sjælland &lt;br&gt; Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>gq2bnedtaki94z0jb7potviqqnd52ho</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180576</id>
      <parentid>180575</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T10:11:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>180576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14048" sha1="gj2urun5x3rf3e0ik2cykegbv72t059" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie Scandinavië en is helieke ok 't zuudelijkste land van [[Scandinavië]]. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Groôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2007 is Denemarken verdeêld in vuuf rehio's. Deze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien:
* Oôdstad - Region Hovedstaden
* Midd'n-Jutland - Region Midtjylland
* Noôrd-Jutland - Region Nordjylland
* Seeland - Region Sjælland
* Zuud-Denemarken - Region Syddanmark

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Sjælland &lt;br&gt; Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>gj2urun5x3rf3e0ik2cykegbv72t059</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180577</id>
      <parentid>180576</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T10:17:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>180577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14067" sha1="s2u3e4j5t2yuecj5dzutn5dcefd762r" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie Scandinavië en is helieke ok 't zuudelijkste land van [[Scandinavië]]. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Groôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2007 is Denemarken verdeêld in vuuf rehio's. Deze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien:
* Oôdstad - Region Hovedstaden
* Midd'n-Jutland - Region Midtjylland
* Noôrd-Jutland - Region Nordjylland
* Seeland - Region Sjælland
* Zuud-Denemarken - Region Syddanmark

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Sjælland &lt;br&gt; Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>s2u3e4j5t2yuecj5dzutn5dcefd762r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180579</id>
      <parentid>180577</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T10:19:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>180579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14067" sha1="i6cblh9p4kfhnzpvhhkhkyq51jkg1yp" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie Scandinavië en is helieke ok 't zuudelijkste land van [[Scandinavië]]. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2007 is Denemarken verdeêld in vuuf rehio's. Deze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien:
* Oôdstad - Region Hovedstaden
* Midd'n-Jutland - Region Midtjylland
* Noôrd-Jutland - Region Nordjylland
* Seeland - Region Sjælland
* Zuud-Denemarken - Region Syddanmark

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Sjælland &lt;br&gt; Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>i6cblh9p4kfhnzpvhhkhkyq51jkg1yp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180581</id>
      <parentid>180579</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T10:24:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>180581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14082" sha1="kprrwrk86d3pq3b8wz3idy0f3n8trtl" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie Scandinavië en is helieke ok 't zuudelijkste land van [[Scandinavië]]. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[Viborg]] || 44.000 || Jutland
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2007 is Denemarken verdeêld in vuuf rehio's. Deze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien:
* Oôdstad - Region Hovedstaden
* Midd'n-Jutland - Region Midtjylland
* Noôrd-Jutland - Region Nordjylland
* Seeland - Region Sjælland
* Zuud-Denemarken - Region Syddanmark

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Sjælland &lt;br&gt; Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>kprrwrk86d3pq3b8wz3idy0f3n8trtl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180583</id>
      <parentid>180581</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T10:27:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>180583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14101" sha1="d5h7aic1vp1c5no0f3ohull36rs47j3" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie Scandinavië en is helieke ok 't zuudelijkste land van [[Scandinavië]]. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[Viborg]] || 44.000 || Jutland
|-
| [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2007 is Denemarken verdeêld in vuuf rehio's. Deze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien:
* Oôdstad - Region Hovedstaden
* Midd'n-Jutland - Region Midtjylland
* Noôrd-Jutland - Region Nordjylland
* Seeland - Region Sjælland
* Zuud-Denemarken - Region Syddanmark

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Sjælland &lt;br&gt; Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>d5h7aic1vp1c5no0f3ohull36rs47j3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180585</id>
      <parentid>180583</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T10:33:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>180585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14116" sha1="ohxyq6gvghk8hxwd93u7jjqg7owsfwu" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie Scandinavië en is helieke ok 't zuudelijkste land van [[Scandinavië]]. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[Viborg]] || 44.000 || Jutland
|-
| [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland
|-
| [[Køge]] || 39.000 || Seêland
|-
| [[]] || .000 || 
|-
| [[]] || .000 || 
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2007 is Denemarken verdeêld in vuuf rehio's. Deze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien:
* Oôdstad - Region Hovedstaden
* Midd'n-Jutland - Region Midtjylland
* Noôrd-Jutland - Region Nordjylland
* Seeland - Region Sjælland
* Zuud-Denemarken - Region Syddanmark

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Sjælland &lt;br&gt; Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>ohxyq6gvghk8hxwd93u7jjqg7owsfwu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180587</id>
      <parentid>180585</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T11:02:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>180587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14134" sha1="7y9qvspn3vedopfkytu7ibqs96uqyh3" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie Scandinavië en is helieke ok 't zuudelijkste land van [[Scandinavië]]. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[Viborg]] || 44.000 || Jutland
|-
| [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland
|-
| [[Køge]] || 39.000 || Seêland
|-
| [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland
|-
| [[]] || .000 || 
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2007 is Denemarken verdeêld in vuuf rehio's. Deze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien:
* Oôdstad - Region Hovedstaden
* Midd'n-Jutland - Region Midtjylland
* Noôrd-Jutland - Region Nordjylland
* Seeland - Region Sjælland
* Zuud-Denemarken - Region Syddanmark

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Sjælland &lt;br&gt; Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>7y9qvspn3vedopfkytu7ibqs96uqyh3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180590</id>
      <parentid>180587</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T11:10:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>180590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14152" sha1="ffc5q02dj396emfxgw4eh644nzihc3p" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie Scandinavië en is helieke ok 't zuudelijkste land van [[Scandinavië]]. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[Viborg]] || 44.000 || Jutland
|-
| [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland
|-
| [[Køge]] || 39.000 || Seêland
|-
| [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland
|-
| [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2007 is Denemarken verdeêld in vuuf rehio's. Deze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien:
* Oôdstad - Region Hovedstaden
* Midd'n-Jutland - Region Midtjylland
* Noôrd-Jutland - Region Nordjylland
* Seeland - Region Sjælland
* Zuud-Denemarken - Region Syddanmark

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Sjælland &lt;br&gt; Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>ffc5q02dj396emfxgw4eh644nzihc3p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180591</id>
      <parentid>180590</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T11:10:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>180591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14128" sha1="f6poulli904yg362qovq71omns6xnol" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie Scandinavië en is helieke ok 't zuudelijkste land van [[Scandinavië]]. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[Viborg]] || 44.000 || Jutland
|-
| [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland
|-
| [[Køge]] || 39.000 || Seêland
|-
| [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland
|-
| [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2007 is Denemarken verdeêld in vuuf rehio's. Deze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien:
* Oôdstad - Region Hovedstaden
* Midd'n-Jutland - Region Midtjylland
* Noôrd-Jutland - Region Nordjylland
* Seeland - Region Sjælland
* Zuud-Denemarken - Region Syddanmark

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Sjælland &lt;br&gt; Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>f6poulli904yg362qovq71omns6xnol</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180609</id>
      <parentid>180591</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T11:54:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>/* Heografie */</comment>
      <origin>180609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14130" sha1="7c1u6v8ufyjtmvu9wxxyai4qybbra5p" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriget Danmark
 |vlagge=Flag of Denmark.svg
 |waepen=National coat of arms of Denmark.svg
 |locaotie=LocationDenmark.png
 |taelen=[[Deêns]]
 |oôdstad=[[Kopenhagen]]
 |regeriengsvurm=[[Constitutionêle monarchie]]
 |staetsoôd=[[Frederik van Denemarken]]
 |regeriengsleider=[[Mette Frederiksen]]
 |religie=[[Protestants]]
 |km2= 42.954
 |pctwaeter=1,6
 |inweuners= 5.993.000 (2025)
 |dichteid= 140
 |volkslied=[[Der er et yndigt land]]
 |munte=[[Deense kroôn]]
 |valutacode=DKK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=5 juni
 |tld=dk
 |landcode=DK/DNK
 |tel=45
}}
[[Plaetje:Kaart Denemarken.gif|thumb|Kaerte]]

'''Denemarken''' is een land in [[Noôrd-Europa]], iets hroôter as [[Nederland]], mee 6 meljoen inweuners. 

Den 'oôdstad is [[Kopenhagen]]. 

't Land bestit deêls uut een vasteland, [[Jutland]], en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an [[Duutsland]] en via een brugge an [[Zweden]].

== Heografie ==
Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't [[Skagerrak]], in 't oôssen 't [[Kattehat]] en de [[Oôstzeê]] en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie [[Scandinaovië]] en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland. 

Denemarken grens bieni an [[Zweden]], mè wor escheien deur de [[Sont]], een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter. 

't Hroste eiland van Denemarken is [[Seêland]]. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de [[Faeröereilan'n]] en [[Hroenland]]. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

=== Steê ===
Hroôtste steê mie inweuners (2025):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[København]] &lt;br&gt; (Kopenhagen) || 667.000 || [[Seêland]]
|-
| [[Aarhus]] / &lt;br&gt; Århus || 301.000 || [[Jutland]]
|-
| [[Odense]] || 185.000 || [[Funen]]
|-
| [[Aalborg]] / &lt;br&gt; Ålborg || 122.000 || Jutland
|-
| [[Esbjerg]] || 72.000 || Jutland
|-
| [[Randers]] || 65.000 || Jutland
|-
| [[Horsens]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Kolding]] || 64.000 || Jutland
|-
| [[Vejle]] || 62.000 || Jutland
|-
| [[Roskilde]] || 53.000 || Seêland
|-
|}
|
{| class=wikitable
|-
! Steê || Inweuners || Hebied
|-
| [[Silkeborg]] || 53.000 || Jutland
|-
| [[Herning]] || 52.000 || Jutland
|-
| [[Hørsholm]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Helsingør]] || 48.000 || Seêland
|-
| [[Næstved]] || 45.000 || Seêland 
|-
| [[Viborg]] || 44.000 || Jutland
|-
| [[Fredericia]] || 42.000 || Jutland
|-
| [[Køge]] || 39.000 || Seêland
|-
| [[Taastrup]] || 38.000 || Seêland
|-
| [[Holstebro]] || 37.000 || Jutland
|-
|}
|}

=== Rehio's en eilan'n ===
Sins 1 jannewari 2007 is Denemarken verdeêld in vuuf rehio's. Deze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes. De huudihe rehio's zien:
* Oôdstad - Region Hovedstaden
* Midd'n-Jutland - Region Midtjylland
* Noôrd-Jutland - Region Nordjylland
* Seeland - Region Sjælland
* Zuud-Denemarken - Region Syddanmark

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Regions of Denmark.jpg|325px|links]]
|-
| [[Plaetje:Denmark islands.PNG|325px|links]]
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan = 5 | hroôtste eilan'n
|-
! eiland || km² || inw. &lt;br&gt; 2026|| rehio
|-
| Ærø || 88 || 5.800 || Syddanmark
|-
| Als || 311 || 50.000 || Syddanmark
|-
| Amager || 96 || 228.000 || Hovedstaden
|-
| Anholt || 22 || 130 || Midtjylland
|-
| Bornholm || 589 || 39.000 || Hovedstaden
|-
| Falster || 514 || 41.000 || Sjælland
|-
| Fanø ¹ || 60 || 3.300 || Syddanmark
|-
| Fur || 22 || 740 || Midtjylland
|-
| Fyn (Funen) || 2989 || 482.000 || Syddanmark
|-
| Langeland || 284 || 12.000 || Syddanmark
|-
| Læsø || 113 || 1.700 || Nordjylland
|-
| Lolland || 1245 || 56.000 || Sjælland
|-
| Møn || 218 || 8.900 || Sjælland
|-
| Mors || 360 || 19.000 || Nordjylland
|-
| Nørrejyske Ø / &lt;br&gt; Vendsyssel-Thy || 4674 || 240.000 || Nordjylland
|-
| Rømø ¹ || 87 || 540 || Syddanmark
|-
| Saltholm || 17 || 2 || Hovedstaden
|-
| Samsø || 112 || 3.600 || Midtjylland
|-
| Sjælland (Seêland) || 7049 || 2.390.000 || Sjælland &lt;br&gt; Hovedstaden
|-
| Tåsinge || 70 || 6.500 || Syddanmark
|-
|}
¹ [[Waddeneilan'n]]
|-
|}

== Tael ==
De officiele landstaele in Denemarken is [[Deêns]]. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op [[Hroenland]] en de [[Faeröereilan'n]] neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok [[Duuts]] esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are [[Zweeds]], [[Noôrs]] en [[Faeröers]], wat a ok officieel erkend is as een tael.

== Economie ==
Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

== Politiek en bestier ==
Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins [[1953]].

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè [[Folketinget]], besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was [[Margaretha II]] staetsoôd van Denemarken.

=== Parlement ===
Folketinget vanof 1975.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! rowspan=2 | partie
! rowspan=2 | richtieng
! rowspan=2 | richtieng
! colspan=18 | zeêtels
! rowspan=2 | partie
|-
! 2026 || 2022 || 2019
! 2015 || 2011 || 2007
! 2005 || 2001 || 1998
! 1994 || 1990 || 1988
! 1987 || 1984 || 1981
! 1979 || 1977 || 1975
|-
| Socialdemokratiet
| centrum
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|48
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|44 || 45
| 47 || 52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|62 || 69 || 55
| 54 || 56 || 59
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|53
| Socialdemokratiet
|-
| Socialistisk Folkeparti
| (centrum)
| lienks
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 15 || 14
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 23
| 11 || 12 || 13
| 13 || 15 || 24
| 27 || 21 || 21
| 11 || 7 || 9
| Socialistisk Folkeparti
|-
| Venstre
| centrum
| rechts
| 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 43
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|34 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || 42
| 42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20
| 22 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 ! || 42
| Venstre
|-
| Liberal Alliance
| (centrum)
| rechts
| 16 || 14 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || 9 || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Liberal Alliance
|-
| Dansk Folkeparti
| (extreêm)
| rechts
| 16 || 5 || 16
| 37 || 22 || 25
| 24 || 22 || 13
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Dansk Folkeparti
|-
| Moderaterne
| centrum
| (rechts)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Moderaterne
|-
| Konservative
| centrum
| rechts
| 13 || 10 || 12
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 || 8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 16
| 27 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|30 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26
| 22 || 15 || 10
| Konservative
|-
| Enhedslisten
| (extreêm)
| lienks
| 11 || 9 || 13
| 14 || 12 || 4
| 6 || 4 || 5
| 6 ||  || 
|  || 5 || 5
| 6 || 12 || 11
| Enhedslisten
|-
| Radikale Venstre
| centrum
| (lienks)
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 || 7 || 16
| 8 || 17 || 9
| 17 || 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
| 11 || 10 || 9
| 10 || 6 || 13
| Radikale Venstre
|-
| Danmarksdemokraterne
| (extreêm)
| rechts 
| 10 || 14 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Danmarksdemokraterne
|-
| Alternativet
| (centrum)
| lienks
| 5 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Alternativet
|-
| Borgernes Parti
| extreêm
| rechts
| 4 || ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Borgernes Parti
|-
| Nye Borgerlige
| extreêm
| rechts
|  || 6 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| Nye Borgerlige
|-
| Kristeligt Folkeparti
| centrum
| (rechts)
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 4 || 4
|  || 4 || 4
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
| 5 || 6 || 9
| Kristeligt Folkeparti
|-
| Centrum-Demokraterne
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 8
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ! || 9 || 9
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 6 || 11 || 4
| Centrum-Demokraterne
|-
| Fremskridtspartiet
| extreêm
| rechts
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 4
| 11 || 12 || 16
| 9 || 6 || 16
| 20 || 26 || 24
| Fremskridtspartiet
|-
| Fælles Kurs
| (extreêm)
| lienks
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
| Fælles Kurs
|-
| Danmarks Retsforbund
| centrum
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
| Danmarks Retsforbund
|-
| onafankelijk
|
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| 1 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| onafankelijk
|-
! colspan=3 | totael
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! 175 || 175 || 175
! totael
|-
! colspan=3 | coalitie
! 82 || 89 || 48
! 53 || 107 || 64
! 70 || 72 || 70
! 75/70 || 59 || 67
! 70 || 77 || 65
! 68 || 65/86 || 53
! coalitie
|-
|}

[[plaetje:Christiansborg (172307).jpg|thumb|Christiansborg]]

=== Premiers ===
Statsministre vanof 1945.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! statsminister || tied || jaer || partie
|-
| Vilhelm Buhl || 1945 - 1945 || 0 || Socialdemokratiet
|-
| Knud Kristensen || 1945 - 1947 || 2 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1947 - 1950 || 3 || Socialdemokratiet
|-
| Erik Eriksen || 1950 - 1953 || 3 || Venstre
|-
| Hans Hedtoft || 1953 - 1955 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Hans Christian Hansen || 1955 - 1960 || 5 || Socialdemokratiet
|-
| Viggo Kampmann || 1960 - 1962 || 2 || Socialdemokratiet
|-
| Jens Otto Krag || 1962 - 1968 || 6 || Socialdemokratiet
|-
| Hilmar Baunsgaard || 1968 - 1971 || 3 || Radikale Venstre
|-
| Jens Otto Krag || 1971 - 1972 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Anker Jørgenson || 1972 - 1973 || 1 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Hartling || 1973 - 1975 || 2 || Venstre
|-
| Anker Jørgenson || 1975 - 1982 || 7 || Socialdemokratiet
|-
| Poul Schlüter || 1982 - 1993 || 11 || Konservative
|-
| Poul Nyrup Rasmussen || 1993 - 2001 || 8 || Socialdemokratiet
|-
| Anders Fogh Rasmussen || 2001 - 2009 || 8 || Venstre
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2009 - 2011 || 2 || Venstre
|-
| Helle Thorning-Schmidt || 2011 - 2015 || 4 || Socialdemokratiet
|-
| Lars Løkke Rasmussen || 2015 - 2019 || 4 || Venstre
|-
| [[Mette Frederiksen]] || 2019 - noe || 7 || Socialdemokratiet
|-
|}

== Godsdienst ==
De nasjonaâle kerke van Denemarken is de [[lutheranisme|Evanhelisch-Lutherse Kerke]]. Sins [[1849]] besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke. 

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de [[Roôms-Kattelieke Kerke]], en ienkele are kerken. Sins [[1953]] ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 [[joôden]]. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng [[Forn Sidr]] (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

== Cultuur ==
Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

[[Plaetje:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|thumb|Groôte Beltbrugge]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/denemarken/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Denmark Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210705032013/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/denmark/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/denemarken/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/denemarken/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=173 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/denmark_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/denemarken/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Denemarken| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>7c1u6v8ufyjtmvu9wxxyai4qybbra5p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rønne</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17551</id>
    <revision>
      <id>180563</id>
      <timestamp>2026-06-12T09:15:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: '''Rønne''' is een stad in [[Denemarken]].  [[Categorie:Plekke in Denemarken]]</comment>
      <origin>180563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79" sha1="fitpa7ymektio6blb7p55d9jjt8ompx" xml:space="preserve">'''Rønne''' is een stad in [[Denemarken]].

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>fitpa7ymektio6blb7p55d9jjt8ompx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180564</id>
      <parentid>180563</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T09:18:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="284" sha1="qrs8w7g9xzoy4qmdqaly49wxkpghe7a" xml:space="preserve">'''Rønne''' is een stad in [[Denemarken]] mie 14.000 inweuners (2025).

== Lienks nae buten ==
* [https://www.ronne.dk/ Rønne]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=18998 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|51|N|9|51|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>qrs8w7g9xzoy4qmdqaly49wxkpghe7a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180565</id>
      <parentid>180564</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T09:19:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="285" sha1="2xt9to81zj8r5g5t4h29lb7elpko5fx" xml:space="preserve">'''Rønne''' is een stad in [[Denemarken]] mie 14.000 inweuners (2025).

== Lienks nae buten ==
* [https://www.ronne.dk/ Rønne]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=18998 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|06|N|14|42|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>2xt9to81zj8r5g5t4h29lb7elpko5fx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180566</id>
      <parentid>180565</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T09:19:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="323" sha1="k3vedjhat1xwfqnzzfxg1gxr9ed8w3v" xml:space="preserve">'''Rønne''' is een stad in [[Denemarken]] mie 14.000 inweuners (2025).

Rønne liet opt eiland [[Bornholm]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.ronne.dk/ Rønne]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=18998 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|06|N|14|42|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>k3vedjhat1xwfqnzzfxg1gxr9ed8w3v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180567</id>
      <parentid>180566</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T09:23:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="373" sha1="nt4f3jq460tntyt4o7vbljb9ccezyru" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Roenne.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Rønne''' is een stad in [[Denemarken]] mie 14.000 inweuners (2025).

Rønne liet opt eiland [[Bornholm]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.ronne.dk/ Rønne]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=18998 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|06|N|14|42|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>nt4f3jq460tntyt4o7vbljb9ccezyru</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Silkeborg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17552</id>
    <revision>
      <id>180568</id>
      <timestamp>2026-06-12T09:34:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Danmark - Silkeborg.jpg|thumb|Liggienge]]  '''Silkeborg''' is een stad in [[Denemarken]] mie 53.000 inweuners (2025).  Silkeborg liet in [[Jutland]].  == Lienks nae buten == * [https://www.silkeborg.dk/ Silkeborg] * [https://www.britannica.com/place/Silkeborg Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2100 City Population] * Liggienge: {{Koord|56|11|N|9|33|L}}  [[Categorie:Plekke in Denemarken]]</comment>
      <origin>180568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="436" sha1="2ux1l8oqihmkxhhm1hrz1861e3nflxa" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Silkeborg.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Silkeborg''' is een stad in [[Denemarken]] mie 53.000 inweuners (2025).

Silkeborg liet in [[Jutland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.silkeborg.dk/ Silkeborg]
* [https://www.britannica.com/place/Silkeborg Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2100 City Population]
* Liggienge: {{Koord|56|11|N|9|33|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>2ux1l8oqihmkxhhm1hrz1861e3nflxa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Herning</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17553</id>
    <revision>
      <id>180569</id>
      <timestamp>2026-06-12T09:40:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Danmark - Herning.jpg|thumb|Liggienge]]  '''Herning''' is een stad in [[Denemarken]] mie 52.000 inweuners (2025).  Herning liet in [[Jutland]].  == Lienks nae buten == * [https://www.herning.dk/ Herning] * [https://www.britannica.com/place/Herning Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2075 City Population] * Liggienge: {{Koord|56|8|N|8|59|L}}  [[Categorie:Plekke in Denemarken]]</comment>
      <origin>180569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="423" sha1="18yifjop5ypm5ygo8woz3nj2rvtnipq" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Herning.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Herning''' is een stad in [[Denemarken]] mie 52.000 inweuners (2025).

Herning liet in [[Jutland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.herning.dk/ Herning]
* [https://www.britannica.com/place/Herning Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2075 City Population]
* Liggienge: {{Koord|56|8|N|8|59|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>18yifjop5ypm5ygo8woz3nj2rvtnipq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Helsingør</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17554</id>
    <revision>
      <id>180571</id>
      <timestamp>2026-06-12T09:55:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Danmark - Helsingoer.jpg|thumb|Liggienge]]  '''Helsingør''' is een stad in [[Denemarken]] mie 48.000 inweuners (2025).  Helsingør liet opt eiland [[Seêland]].  == Lienks nae buten == * [https://www.helsingor.dk/ Helsingor] * [https://www.britannica.com/place/Helsingor Britannica] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2073 City Population] * Liggienge: {{Koord|56|2|N|12|36|L}}  [[Categorie:Plekke in Denemarken]]</comment>
      <origin>180571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="448" sha1="hsx0ljot0khkw5feambn7jrwd5uyr0c" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Helsingoer.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Helsingør''' is een stad in [[Denemarken]] mie 48.000 inweuners (2025).

Helsingør liet opt eiland [[Seêland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.helsingor.dk/ Helsingor]
* [https://www.britannica.com/place/Helsingor Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2073 City Population]
* Liggienge: {{Koord|56|2|N|12|36|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>hsx0ljot0khkw5feambn7jrwd5uyr0c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hørsholm</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17555</id>
    <revision>
      <id>180573</id>
      <timestamp>2026-06-12T10:05:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Danmark - Hoersholm.jpg|thumb|Liggienge]]  '''Hørsholm''' is een stad in [[Denemarken]] mie 48.000 inweuners (2025).  Hørsholm liet opt eiland [[Seêland]].  == Lienks nae buten == * [https://www.horsholm.dk/ Hørsholm] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2082 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|53|N|12|30|L}}  [[Categorie:Plekke in Denemarken]]</comment>
      <origin>180573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="387" sha1="5rfym6oz6irs9shhjwhncycirv3ox1m" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Hoersholm.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Hørsholm''' is een stad in [[Denemarken]] mie 48.000 inweuners (2025).

Hørsholm liet opt eiland [[Seêland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.horsholm.dk/ Hørsholm]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2082 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|53|N|12|30|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>5rfym6oz6irs9shhjwhncycirv3ox1m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Næstved</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17556</id>
    <revision>
      <id>180578</id>
      <timestamp>2026-06-12T10:18:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Danmark - Naestved.jpg|thumb|Liggienge]]  '''Næstved''' is een stad in [[Denemarken]] mie 45.000 inweuners (2025).  Næstved liet opt eiland [[Seêland]].  == Lienks nae buten == * [https://www.naestved.dk/ Næstved] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2093 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|13|N|11|45|L}}  [[Categorie:Plekke in Denemarken]]</comment>
      <origin>180578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="383" sha1="iuv4yobd0qux6du7wy70vo0lgpc2yb3" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Naestved.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Næstved''' is een stad in [[Denemarken]] mie 45.000 inweuners (2025).

Næstved liet opt eiland [[Seêland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.naestved.dk/ Næstved]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2093 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|13|N|11|45|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>iuv4yobd0qux6du7wy70vo0lgpc2yb3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180606</id>
      <parentid>180578</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T11:47:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="440" sha1="2jdyn0iucfjrtvl6nvvr15syd9oz1qn" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Naestved.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Næstved''' is een stad in [[Denemarken]] mie 45.000 inweuners (2025).

Næstved liet opt eiland [[Seêland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.naestved.dk/ Næstved]
* [https://www.britannica.com/place/Naestved Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2093 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|13|N|11|45|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>2jdyn0iucfjrtvl6nvvr15syd9oz1qn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Viborg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17557</id>
    <revision>
      <id>180580</id>
      <timestamp>2026-06-12T10:23:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Danmark - Viborg.jpg|thumb|Liggienge]]  '''Viborg''' is een stad in [[Denemarken]] mie 44.000 inweuners (2025).  Viborg liet in [[Jutland]].  == Lienks nae buten == * [https://www.viborg.dk/ Viborg] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2109 City Population] * Liggienge: {{Koord|56|26|N|9|24|L}}  [[Categorie:Plekke in Denemarken]]</comment>
      <origin>180580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="363" sha1="d3nia1yq4pwr5ntu5nfj0seowro52pc" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Viborg.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Viborg''' is een stad in [[Denemarken]] mie 44.000 inweuners (2025).

Viborg liet in [[Jutland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.viborg.dk/ Viborg]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2109 City Population]
* Liggienge: {{Koord|56|26|N|9|24|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>d3nia1yq4pwr5ntu5nfj0seowro52pc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180608</id>
      <parentid>180580</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T11:50:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="426" sha1="dfdlz1r7fq15qgs526pixdofg3sgihj" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Viborg.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Viborg''' is een stad in [[Denemarken]] mie 44.000 inweuners (2025).

Viborg liet in [[Jutland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.viborg.dk/ Viborg]
* [https://www.britannica.com/place/Viborg-Denmark Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2109 City Population]
* Liggienge: {{Koord|56|26|N|9|24|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>dfdlz1r7fq15qgs526pixdofg3sgihj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fredericia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17558</id>
    <revision>
      <id>180582</id>
      <timestamp>2026-06-12T10:26:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Danmark - Fredericia.jpg|thumb|Liggienge]]  '''Fredericia''' is een stad in [[Denemarken]] mie 42.000 inweuners (2025).  Fredericia liet in [[Jutland]].  == Lienks nae buten == * [https://www.fredericia.dk/ Fredericia] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2065 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|34|N|9|45|L}}  [[Categorie:Plekke in Denemarken]]</comment>
      <origin>180582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="383" sha1="hjdt5e3zh3j20pfdyo20i15uqbbv3qk" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Fredericia.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Fredericia''' is een stad in [[Denemarken]] mie 42.000 inweuners (2025).

Fredericia liet in [[Jutland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.fredericia.dk/ Fredericia]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2065 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|34|N|9|45|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>hjdt5e3zh3j20pfdyo20i15uqbbv3qk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180603</id>
      <parentid>180582</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T11:45:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="442" sha1="eganvyjfef9e20mlmnmb7dshlw16xl3" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Fredericia.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Fredericia''' is een stad in [[Denemarken]] mie 42.000 inweuners (2025).

Fredericia liet in [[Jutland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.fredericia.dk/ Fredericia]
* [https://www.britannica.com/place/Fredericia Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2065 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|34|N|9|45|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>eganvyjfef9e20mlmnmb7dshlw16xl3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Køge</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17559</id>
    <revision>
      <id>180584</id>
      <timestamp>2026-06-12T10:32:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Danmark - Koege.jpg|thumb|Liggienge]]  '''Køge''' is een stad in [[Denemarken]] mie 39.000 inweuners (2025).  Køge liet opt eiland [[Seêland]].  == Lienks nae buten == * [https://www.koege.dk/ Køge] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2088 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|27|N|12|11|L}}  [[Categorie:Plekke in Denemarken]]</comment>
      <origin>180584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="368" sha1="8cjqq6tcjlwtfe0hqsn0gz92jzpiivd" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Koege.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Køge''' is een stad in [[Denemarken]] mie 39.000 inweuners (2025).

Køge liet opt eiland [[Seêland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.koege.dk/ Køge]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2088 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|27|N|12|11|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>8cjqq6tcjlwtfe0hqsn0gz92jzpiivd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180605</id>
      <parentid>180584</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T11:47:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="421" sha1="no6wf6zagqc4xc1ngpgez1aujru5n7g" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Koege.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Køge''' is een stad in [[Denemarken]] mie 39.000 inweuners (2025).

Køge liet opt eiland [[Seêland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.koege.dk/ Køge]
* [https://www.britannica.com/place/Koge Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2088 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|27|N|12|11|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>no6wf6zagqc4xc1ngpgez1aujru5n7g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Taastrup</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17560</id>
    <revision>
      <id>180586</id>
      <timestamp>2026-06-12T10:55:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Danmark - Taastrup.jpg|thumb|Liggienge]]  '''Taastrup''' is een stad in [[Denemarken]] mie 38.000 inweuners (2025).  Taastrup liet opt eiland [[Seêland]].  == Lienks nae buten == * [https://www.taastrup.dk/ Taastrup] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=18989 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|39|N|12|18|L}}  [[Categorie:Plekke in Denemarken]]</comment>
      <origin>180586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="384" sha1="oknatz99j3d5x62tezumfvhia6nwdoa" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Taastrup.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Taastrup''' is een stad in [[Denemarken]] mie 38.000 inweuners (2025).

Taastrup liet opt eiland [[Seêland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.taastrup.dk/ Taastrup]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=18989 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|39|N|12|18|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>oknatz99j3d5x62tezumfvhia6nwdoa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180588</id>
      <parentid>180586</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T11:04:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="387" sha1="nm5nhxqo0esfhtq4b4yo8dmpgw6oft4" xml:space="preserve">[[plaetje:Map DK Høje-Taastrup.PNG|thumb|Liggienge]]

'''Taastrup''' is een stad in [[Denemarken]] mie 38.000 inweuners (2025).

Taastrup liet opt eiland [[Seêland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.taastrup.dk/ Taastrup]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=18989 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|39|N|12|18|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>nm5nhxqo0esfhtq4b4yo8dmpgw6oft4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Holstebro</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17561</id>
    <revision>
      <id>180589</id>
      <timestamp>2026-06-12T11:09:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Map DK Holstebro.PNG|thumb|Liggienge]]  '''Holstebro''' is een stad in [[Denemarken]] mie 37.000 inweuners (2025).  Holstebro liet in [[Jutland]].  == Lienks nae buten == * [https://www.holstebro.dk/ Holstebro] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2080 City Population] * Liggienge: {{Koord|56|21|N|8|37|L}}  [[Categorie:Plekke in Denemarken]]</comment>
      <origin>180589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="375" sha1="p71yzp69zp4v585tgazxoci5csodiw5" xml:space="preserve">[[plaetje:Map DK Holstebro.PNG|thumb|Liggienge]]

'''Holstebro''' is een stad in [[Denemarken]] mie 37.000 inweuners (2025).

Holstebro liet in [[Jutland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.holstebro.dk/ Holstebro]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2080 City Population]
* Liggienge: {{Koord|56|21|N|8|37|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>p71yzp69zp4v585tgazxoci5csodiw5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180594</id>
      <parentid>180589</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T11:23:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="378" sha1="cbevyugnrgf7uoq0yxxfnd00recwc76" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Holstebro.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Holstebro''' is een stad in [[Denemarken]] mie 37.000 inweuners (2025).

Holstebro liet in [[Jutland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.holstebro.dk/ Holstebro]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2080 City Population]
* Liggienge: {{Koord|56|21|N|8|37|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>cbevyugnrgf7uoq0yxxfnd00recwc76</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180604</id>
      <parentid>180594</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T11:46:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="436" sha1="abhl3s37a0vqkt11b08ol6ucm2xl3j9" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Holstebro.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Holstebro''' is een stad in [[Denemarken]] mie 37.000 inweuners (2025).

Holstebro liet in [[Jutland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.holstebro.dk/ Holstebro]
* [https://www.britannica.com/place/Holstebro Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2080 City Population]
* Liggienge: {{Koord|56|21|N|8|37|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>abhl3s37a0vqkt11b08ol6ucm2xl3j9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Skagen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17562</id>
    <revision>
      <id>180592</id>
      <timestamp>2026-06-12T11:19:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Map DK Skagen.PNG|thumb|Liggienge]]  '''Skagen''' is een stad in [[Denemarken]] mie 7.400 inweuners (2025).  Skagen liet in [[Jutland]].  Tis den noôrdelijkste plekke vant land.  == Lienks nae buten == * [https://www.skagen.dk/ Skagen] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=19008 City Population] * Liggienge: {{Koord|57|43|N|10|35|L}}  [[Categorie:Plekke in Denemarken]]</comment>
      <origin>180592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="403" sha1="sm7ny0d8ivf2zgdqmk354a26dpliafo" xml:space="preserve">[[plaetje:Map DK Skagen.PNG|thumb|Liggienge]]

'''Skagen''' is een stad in [[Denemarken]] mie 7.400 inweuners (2025).

Skagen liet in [[Jutland]].

Tis den noôrdelijkste plekke vant land.

== Lienks nae buten ==
* [https://www.skagen.dk/ Skagen]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=19008 City Population]
* Liggienge: {{Koord|57|43|N|10|35|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>sm7ny0d8ivf2zgdqmk354a26dpliafo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180593</id>
      <parentid>180592</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T11:22:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="417" sha1="tbmudhniai9agf4ylgeiuqd4npgwbmt" xml:space="preserve">[[plaetje:Skagen Denmark location map.png|thumb|Liggienge]]

'''Skagen''' is een stad in [[Denemarken]] mie 7.400 inweuners (2025).

Skagen liet in [[Jutland]].

Tis den noôrdelijkste plekke vant land.

== Lienks nae buten ==
* [https://www.skagen.dk/ Skagen]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=19008 City Population]
* Liggienge: {{Koord|57|43|N|10|35|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>tbmudhniai9agf4ylgeiuqd4npgwbmt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180607</id>
      <parentid>180593</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T11:49:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="472" sha1="h85peflcys99stzir0ma21v8528eke2" xml:space="preserve">[[plaetje:Skagen Denmark location map.png|thumb|Liggienge]]

'''Skagen''' is een stad in [[Denemarken]] mie 7.400 inweuners (2025).

Skagen liet in [[Jutland]].

Tis den noôrdelijkste plekke vant land.

== Lienks nae buten ==
* [https://www.skagen.dk/ Skagen]
* [https://www.britannica.com/place/Skagen Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=19008 City Population]
* Liggienge: {{Koord|57|43|N|10|35|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>h85peflcys99stzir0ma21v8528eke2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aabenraa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17563</id>
    <revision>
      <id>180595</id>
      <timestamp>2026-06-12T11:29:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Danmark - Aabenra.jpg|thumb|Liggienge]]  '''Aabenraa''' is een stad in [[Denemarken]] mie 17.000 inweuners (2025).  Aabenra liet in [[Jutland]].  == Lienks nae buten == * [https://www.aabenraa.dk/ Aabenraa] * [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2055 City Population] * Liggienge: {{Koord|55|3|N|9|25|L}}  [[Categorie:Plekke in Denemarken]]</comment>
      <origin>180595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="370" sha1="35i5y27udpccng1j998c00yk3xiln2s" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Aabenra.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Aabenraa''' is een stad in [[Denemarken]] mie 17.000 inweuners (2025).

Aabenra liet in [[Jutland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.aabenraa.dk/ Aabenraa]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2055 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|3|N|9|25|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>35i5y27udpccng1j998c00yk3xiln2s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180596</id>
      <parentid>180595</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T11:33:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="412" sha1="7q6c0g3v2yaw4qniksrmhekk5p4lc8v" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Aabenra.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Aabenraa / Åbenrå''' (Zuud-Jutlands: ''Affenrå'') is een stad in [[Denemarken]] mie 17.000 inweuners (2025).

Aabenraa liet in [[Jutland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.aabenraa.dk/ Aabenraa]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2055 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|3|N|9|25|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>7q6c0g3v2yaw4qniksrmhekk5p4lc8v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180597</id>
      <parentid>180596</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T11:33:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Dekaden heeft pagina [[Aabenra]] hernoemd naar [[Aabenraa]]</comment>
      <origin>180596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="412" sha1="7q6c0g3v2yaw4qniksrmhekk5p4lc8v" xml:space="preserve">[[plaetje:Danmark - Aabenra.jpg|thumb|Liggienge]]

'''Aabenraa / Åbenrå''' (Zuud-Jutlands: ''Affenrå'') is een stad in [[Denemarken]] mie 17.000 inweuners (2025).

Aabenraa liet in [[Jutland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.aabenraa.dk/ Aabenraa]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2055 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|3|N|9|25|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>7q6c0g3v2yaw4qniksrmhekk5p4lc8v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180600</id>
      <parentid>180597</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T11:36:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="410" sha1="hycwc1x4l9cgrft6kv4xtjaw31pgel9" xml:space="preserve">[[plaetje:Map DK Åbenrå.PNG|thumb|Liggienge]]

'''Aabenraa / Åbenrå''' (Zuud-Jutlands: ''Affenrå'') is een stad in [[Denemarken]] mie 17.000 inweuners (2025).

Aabenraa liet in [[Jutland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.aabenraa.dk/ Aabenraa]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2055 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|3|N|9|25|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>hycwc1x4l9cgrft6kv4xtjaw31pgel9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180602</id>
      <parentid>180600</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T11:44:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <origin>180602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="465" sha1="kkv9wagui4vr5k8jevpenos7mdslnlc" xml:space="preserve">[[plaetje:Map DK Åbenrå.PNG|thumb|Liggienge]]

'''Aabenraa / Åbenrå''' (Zuud-Jutlands: ''Affenrå'') is een stad in [[Denemarken]] mie 17.000 inweuners (2025).

Aabenraa liet in [[Jutland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.aabenraa.dk/ Aabenraa]
* [https://www.britannica.com/place/Abenra Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/en/denmark/cities/?cityid=2055 City Population]
* Liggienge: {{Koord|55|3|N|9|25|L}}

[[Categorie:Plekke in Denemarken]]</text>
      <sha1>kkv9wagui4vr5k8jevpenos7mdslnlc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aabenra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17564</id>
    <revision>
      <id>180598</id>
      <timestamp>2026-06-12T11:33:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Dekaden heeft pagina [[Aabenra]] hernoemd naar [[Aabenraa]]</comment>
      <origin>180598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28" sha1="fqk3txiptphj0ccjo4wvzdcpfyhpag7" xml:space="preserve">#DOORVERWIJZING [[Aabenraa]]</text>
      <sha1>fqk3txiptphj0ccjo4wvzdcpfyhpag7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>180599</id>
      <parentid>180598</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T11:33:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Doorverwijzing naar [[Aabenraa]] verwijderd</comment>
      <origin>180599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10" sha1="35r2j9t4ectnt1cmb7mlgcqvwz6h5k6" xml:space="preserve">{{delete}}</text>
      <sha1>35r2j9t4ectnt1cmb7mlgcqvwz6h5k6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Åbenrå</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17565</id>
    <redirect title="Aabenraa" />
    <revision>
      <id>180601</id>
      <timestamp>2026-06-12T11:36:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dekaden</username>
        <id>16019</id>
      </contributor>
      <comment>Oor deugestierd nae [[Aabenraa]]</comment>
      <origin>180601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28" sha1="fqk3txiptphj0ccjo4wvzdcpfyhpag7" xml:space="preserve">#DOORVERWIJZING [[Aabenraa]]</text>
      <sha1>fqk3txiptphj0ccjo4wvzdcpfyhpag7</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>