Nederland

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="zea">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>zeawiki</dbname>
    <base>https://zea.wikipedia.org/wiki/V%C3%B2blad</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.17</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speciaol</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Overleg</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Overleg gebruker</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Overleg Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Plaetje</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Overleg plaetje</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Overleg MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Sjabloon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Overleg sjabloon</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Ulpe</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Overleg ulpe</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Overleg categorie</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Overleg module</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Nederland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82</id>
    <revision>
      <id>182450</id>
      <parentid>181426</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T18:33:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-47524-24</username>
        <id>16278</id>
      </contributor>
      <origin>182450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18136" sha1="q39defc7fauruhe0jln8gx65063svwa" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele     = Nederland
 |vlagge               = Flag of the Netherlands.svg
 |waepen               = Royal Coat of Arms of the Netherlands.svg
 |locaotie             = Europe location NED.png
 |taelen               = [[Nederlands]], [[Fries]]
 |oôdstad              = [[Amsterdam]], mae de regerienge zit in [[D'n Aegt]]
 |regeriengsvurm       = [[parlement|parlementaire]] [[constitutionele monarchie]]
 |staetsoôd            = [[Wullem-Alexander der Nederlan'n]]
 |regeriengsleider     = [[Rob Jetten]]
 |religie              = 2015:&lt;br/ &gt; [[roôms-katholicisme|katholicisme]] (24%)&lt;br/ &gt; [[protestantisme]] (20%)&lt;br/ &gt; - [[calvinisme]] (16%)&lt;br/ &gt; [[islam]] (5%)
 |km2                  = 41.543  &lt;ref name=opp&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/#100-onderwerpen AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
 |pctwaeter            = 18,41
 |inweuners            = 18.130.000 (jannewari 2026) &lt;ref name=inw&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/83474NED/table?ts=1704374564258 StatLine]&lt;/ref&gt;
 |dichteid             = 436
 |volkslied            = [[Wilhelmus van Nassouwe]]
 |munte                = [[euro]]
 |valutacode           = EUR
 |tiedzoône            = UTC+1
 |j/n                  = jaet
 |feêstdag             = [[27 april]]
 |tld                  = nl
 |landcode             = NL/NLD
 |tel                  = 31
}}
'''Nederland''' ([[Fries]]: ''Nederlân'') is 'n [[land]] in [[Europa]], en wè 't in Europa leiende deêl van 't ''[[Konienkriek der Nederlan'n]]''. 't Grenst an [[België]] en [[Duutsland]] en leit in 't westen en noorden an de [[Noordzeê]]. Oôdstad is [[Amsterdam]], aore steêën bin o.a. [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]], [[Utrecht (stad)|Utrecht]], [[Eindoven]] en [[Greunienge (stad)|Greunienge]]. 't Land is lid van de [[EU]] en stae bekend om zien riekdom an [[waeter]]. Populair oort 't land ok wè ''[[Olland]]'' genoemd. Mie 18 miljoen inweuners (sins auhustus 2024) is Nederland 't dichtstbevolkte land van Europa (heêl kleine lan'n butengelaeten; zie ok [[lieste van lan'n in Europa]]).&lt;ref&gt;± 18.129.000 inweuners op 1 jannewari 2026&lt;/ref&gt;

== Heografie ==
Nederland eit 18,13 miljoen inweuners begin 2026 &lt;ref name=inw/&gt; en 'n totaele oppervlakte van 41.543 km², daervan is 33.647 km² land (81,6%) en 7.896 km² waeter (18,4%).&lt;ref name=opp/&gt; De bevolkiengsdichteid is 434 inweuners per km² totael en 536 inweuners per km² land.

Nederland is grô'ndeels vlak mee as hoôgste punt de [[Vaelserbaereg]] van 321 meter boven [[zeêniveau]], immae in't zuudoôstelijkste puntje van [[Limburg (Nederland)|Limburg]]. Grôte stikken van 't wess'n ligge zelfs onger zeêniveau weer buutelanders dan weer vreemd van opkieke. 't Laegste punt lig in de provincie [[Zuud-'Olland]], in de gemeênte [[Zuudplas]]: - 6,76 meter.

=== Bos ===
Nederland is ien van de lan'n mie 't minste bos in [[Europa]].&lt;ref&gt;[https://www.europarl.europa.eu/factsheets/nl/sheet/105/die-europaische-union-und-die-walder Europees Parlement]&lt;/ref&gt;

Nederland bestaet vò 10,8% uut bos, 3.638 km² in 2021.&lt;ref&gt;[https://nl.kuwi.org/projecten-nederland/ Kuwi]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.wur.nl/nl/onderzoek/milieu-en-omgeving/nederlandse-bosinventarisatie/resultaten Wageningen University &amp; Research]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.clo.nl/indicatoren/nl162001-oppervlakte-bos-in-nederland-1970-2021 Compendium voor de Leefomgeving]&lt;/ref&gt; Bosaerm binne 't westen vant land ent uuterste noôrden; [[Zeêland]] ist bosaermst.

=== Klimaot ===
Nederland eit 'n gemaetigd zeêklimaot, in de klimaotindeêlienge van Köppen 'n Cfb-klimaot (maetig regenklimaot).

Zie ok: 
* [[Lieste mie gemiddelde temperaturen in Nederland]]


&lt;Gallery&gt;
Waalhaven in Rotterdam 2016.jpg|Haevene van [[Rotterdam]]
Kurhaus achterkant.jpg|Het Kurhaus ant strange van [[Scheveniengen]]
KINDERDIJK AND ENVIRONS 2007 (107) (8190331404).jpg|Meulens van [[Kinderdiek]]
Map of the Netherlands nl.png|Kaerte van Nederland
Dialecten in Nederland.JPG|Streektaelen in Nederland 
Provincies relief 1440px.png|Oôgtekaerte van Nederland 
&lt;/Gallery&gt;

=== Inweunerantal ===
Ontwikkelieng vant inweunerantal:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;8&quot;|Per alve eêuw &lt;ref&gt;[https://www.academia.edu/49917707/Bevolkingsatlas_van_Nederland_demografische_ontwikkelingen_van_1850_tot_heden Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 29&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
! Mael
! Dichteid ¹
|-
| 1850
| 3.084.000
|
|
|
|
|
| 95
|-
| 1900
| 5.107.000
| + 2.023.000
| + 66%
| + 2.023.000
| + 66%
| 1,7
| 157
|-
| 1950
| 10.027.000
| + 4.920.000
| + 96%
| + 6.943.000
| + 225%
| 3,3
| 301
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 5.837.000
| + 58%
| + 12.780.000
| + 414%
| 5,1
| 468
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 2.180.000
| + 14%
| + 14.960.000
| + 485%
| 5,9
| 536
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 85.000
! + 2,8%
!
!
|}

¹ per landoppervlakte

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per tien jaeren &lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/37296ned/table?ts=1707216109577 StatLine]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
|-
| 1950
| 10.027.000
|
| 
|
|
|-
| 1960
| 11.417.000
| + 1.390.000
| + 13,9%
| + 1.390.000
| + 13,9%
|-
| 1970
| 12.958.000
| + 1.541.000
| + 13,5%
| + 2.931.000
| + 29,2%
|-
| 1980
| 14.091.000
| + 1.133.000
| + 8,7%
| + 4.064.000
| + 40,5%
|-
| 1990
| 14.893.000
| + 802.000
| + 5,7%
| + 4.866.000
| + 48,5%
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 971.000
| + 6,5%
| + 5.837.000
| + 58,2%
|-
| 2010
| 16.575.000
| + 711.000
| + 4,5%
| + 6.548.000
| + 65,3%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 833.000
| + 5,0%
| + 7.381.000
| + 73,6%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 636.000
| + 3,7%
| + 8.017.000
| + 80,0%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 107.000
! + 1,1%
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per jaer &lt;ref&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
|-
| 2015
| 16.901.000
| 
|
|-
| 2016
| 16.979.000
| + 78.000
| + 0,5%
|-
| 2017
| 17.082.000
| + 103.000
| + 0,6%
|-
| 2018
| 17.181.000
| + 99.000
| + 0,6%
|-
| 2019
| 17.282.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 126.000
| + 0,7%
|-
| 2021
| 17.475.000
| + 67.000
| + 0,4%
|-
| 2022
| 17.591.000
| + 116.000
| + 0,7%
|-
| 2023
| 17.811.000
| + 220.000
| + 1,3%
|-
| 2024
| 17.943.000
| + 132.000
| + 0,7%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
! Totael
! 
! + 1.143.000
! + 6,8%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
! + 114.000
! + 0,7%
|}

== Geschiedenisse ==
[[Plaetje:Westfaelischer Friede in Muenster (Gerard Terborch 1648).jpg|thumb|Vrede van [[Münster]] ([[1648]])]]
Nederland onstit as land in [[1568]] tiejes de opstand tegen de Spanjaerden. In de 17e eeuw mikt ut land een bloeiperiode deu, die ok we bekend stit as de [[Gouden Eêuw]]. Ollandse en Zeeuwse schepen vaere de 'ele weareld over. [[Amsterdam]] wor ien van de groôste ste'en ter weareld. Kolonies worre 'esticht in [[Oôst-Indië]], [[Zuud-Afrika]] en op de westkust van Noord-Amerika. Nae enige tied neme de Iengelse de leidende posisie over en treed er wa verval op. In de 18e eeuw vind er vee [[slaeven'andel]] plaes. In [[1795]] breekt de Franse tied an, dit durende toet 1813. Willem I komt an de macht in het land bloeit weer op. Vee kanaolen in spoorlienen worre in de 19e eeuw an'eleid. In de 20e eêuw breke tweê wereldoorlogen uut. In de [[Twidde Weareldoôrlog]] wor Nederland duur [[Duutsland]] bezet. Nae dezen oorlog raeken me uze kolonies kwiet. Een tied van groôte welvaart breekt an. Iedereen kriegt een auto. Naedeel is we de groôte vervuuling as gevolg iervan. Vee immigranten komme naar Nederland. Laeter bliekt de keerzij iervan de toegenomen criminaliteit in dat de welvaartstaet nie onbeperkt is. Nederland raekt betrokke bie de Europese Unie mee z'n eênwordingsproces. In 2002 wor de gulden an de kant 'ezet ten koste van de Euro.

In de negentiende eêuwe ontstoenge d'r vee plannen om de Zujerzeê, of stikken d'rvan, droôg te maeken. Dit wier zoôwè gedae om sturmvloeden te vokommen as om d'r nieuwe landbouwgrond bie te kriegen. In 1918 wier de Zujerzeêwet angenomme, daerin beslote wier 't plan van Cornelis Lely uut te voeren. De drie polders die-an Flevoland uutmaeke 'oorde daerbie. In 1942 kwam de Noordoôstpolder klaer. Oôstelijk en Zudelijk Flevoland volgde in 1957 resp. 1968. De tweê zujelijke polders, daer-a in 't begin nog vreêd weinig mensen weunde, wiere ondergebrocht in 't Openbaer Lichaem Zujelijke IJsselmeerpolders. De Noordoôstpolder 'oorde agauw bie Overijssel. As de polders meer beweund raekte wiere d'r gemeênten gemaekt vo de belangriekste plekken: Dronten (1972), Lelystad (1980), Almere (1984) en Zeewolde (1984). Uutendelienge wier in 1986 't Openbaer Lichaem opgedoekt en wier de nieuwe provincie Flevoland gesticht uut Urk, de Noordoôstpolder en de Zujelijke IJsselmeerpolders. 

In de nacht van 31 jannewari op 1 feberwari 1953 gebeurende De Ramp, daerbie voraol Schouwen-Duveland in Goereê-Overflakkeê zwaer getroffen wier. Ok in de reste van Zeêland, nog 't minste op Walcheren (daer aodde ze de dieken nae 1944 juust opnieuw angeleid), waeren overstroômiengen, mae mee vee minder doôien. In 1953 komme d'r in totaal 1.836 mensen om. 't stroômgat bie Ouwerkaarke wier pas ant ende van '53 'edicht in anwezigheid van Konienginne Juliaona.
Nae anleiienge daervan wier 't Deltaplan ontworpe en uutgevoerd: diekveroôginge vo eêl de kuste en allemaele zwaere dammen tussen de eilanden, die 't gevaer uut de zeê-aermen moesten aelen. Op 't lest kwam d'r uut de milieubewegienge wè verzet tege 't Deltaplan; daerom wier in de jaeren tachtentig in plekke van 'n damme de Oôsterschelde afgeschermd mee 'n Sturmvloedkeêrienge. Deur de Deltawerken werd Zeêland viel beter beriekbaer, en nam 't toerisme flink toe.

== Politiek en bestier ==
Nederland is 'n constitutionele [[monarchie]] mee 'n [[konienk]] an 't oôd. De konienk eit vòraol (mae nie exclusief) 'n symbolische functie. De konienk vurmt saemen mee de [[ministerraed]] de [[regerienge]] (of [[kabinet]]), die-a de [[uutvoerende macht]] in anden eit. De [[wetgevende macht]] leit bie de [[Staeten-Generaol]], in 't bezonder bie de [[Twidde Kaemer]]. Die oort elke vier jaer direct deu [[verkieziengen]] gekoze. D' [[Eêste Kaemer]], die-a nie zovee macht eit, oort gekoze deu de leeën van de [[Provinciaole Staeten]]. De Provinciaole Staeten en de [[gemeênteraed]] ore ok direct gekoze. [[Burhemeêster]] en [[Commissaoris van de Konienk]] ore deu de reherienge benoemd.

Vanof feberwari [[2026]] 't [[kabinet-Jetten]], bestaende uut [[CDA]], [[D66]] en [[VVD]]. [[Rob Jetten]] (D66) is den premier.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=7 | Twidde Kaemer 
|-
! Partie 
! Ofkortieng 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2025 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20251029 Kiesraad 2025]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2023 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20231122 Kiesraad 2023]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
!Zeêtels &lt;br&gt; 2021 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20210317 Kiesraad 2021]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Democraoten 66]] || D66 || 26 || +17 || 9 || –15 || 24
|-
| [[Partij vò de Vrie'eid]] || PVV || 26 || –11 || 37 || +20 || 17
|-
| [[Volkspartij vò Vrie'eid en Democraotie]] || VVD || 22 || –2 || 24 || –10 || 34
|-
| [[Progressief Nederland]] || PRO || 20 || –5 || 25 || +8 || 17
|-
| [[Chrissen-Democraotisch Appèl]] || CDA || 18 || +13 || 5 || –10 || 15
|-
| [[Juuste Antwoord 21]] || JA21 || 9 || +8 || 1 || –2 || 3
|-
| [[Forum vò Democraotie]] || FVD || 7 || +4 || 3 || –5 || 8
|-
| [[BoerBurgerBewegieng]] || BBB || 4 || –3 || 7 || +6 || 1
|-
| [[DENK]] || DENK || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Staetkundig Grifformeerde Partij]] || SGP || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Partij vò de Dieren]] || PvdD || 3 || 0 || 3 || –3 || 6
|-
| [[ChrissenUnie]] || CU || 3 || 0 || 3 || –2 || 5
|-
| [[Sociaolistische Partij]] || SP || 3 || –2 || 5 || –4 || 9
|-
| [[50PLUS]] || 50+ || 2 || +2 || 0 || –1 || 1
|-
| [[Volt Nederland]] || Volt || 1 || –1 || 2 || –1 || 3
|-
| [[Nieuw Sociaol Contract]] || NSC || 0 || –20 || 20 || +20 || 0
|-
| [[BIE1]] || BIJ1 || 0 || 0 || 0 || –1 || 1
|-
! colspan=2 | Totael || 150 || || 150 || || 150
|}

Zie ok:
* [[Twidde Kaemer]] (uitgebreid)
* [[Peiliengen Twidde Kaemer]]
* [[Politiek in Nederland]] (uutslagen Twidde en Eêste Kaemer plus Europeês Parlement, totaolen provincies en gemeênten, saemenstellieng kabinet'n)
* [[Lieste van Nederlandse kabinet'n]]
* [[Lieste van Nederlandse premiers]]

=== Leher ===
't Nederlandse leher bestaet uut vier onderdeêlen: landmacht, luchtmacht, marine en marechaussee (militaire pliesie) plus drie ulpedeêlen.&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/organisatie Ministerie van Defensie] - organisaotie&lt;/ref&gt; 

't Leher ao ruum 41.000 soldaoten plus onheveer 6.500 reserviesten (totael bienae 48.000 militairen in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/aantallen-personeel Ministerie van Defensie] - personeel&lt;/ref&gt;

De begroôtieng vò 2024 bedraegt 21,4 miljard euro (15,3 miljard in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/financien Ministerie van Defensie] - financiën&lt;/ref&gt;

=== Nederland internationaol ===
Nederland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] (EU) en de [[NAVO]].

=== Bestierlijke indeêlienge ===
D'n oôdstad van Nederland is [[Amsterdam]], de reherienge zetel echter in [[D'n Haeg]]. 

Nederland in Europa is verdeêld in [[provincie]]s, [[waeterschap]]pen en [[gemeênte]]n.

==== Provincies ====
D'r binne twaolf provincies:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| [[Plaetje:NederlandseProvincies.png|300px|rechts]]
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
* [[Drenthe]]
* [[Flevoland]]
* [[Friesland]] (''Fryslân'')
* [[Gelderland]]
* [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (''Groningen'')
* [[Limburg (Nederland)|Limburg]]
* [[Noord-Braebant]] (''Noord-Brabant'')
* [[Noord-'Olland]] (''Noord-Holland'')
* [[Overiessel]] (''Overijssel'')
* [[Utrecht (provincie)|Utrecht]]
* [[Zeêland]] (''Zeeland'')
* [[Zuud-'Olland]] (''Zuid-Holland'')
|}
|}

Zie ok: 
* [[Lieste van Nederlandse provincies]]

[[plaetje:Nederlandgebieden1.JPG|thumb|Vier geograofische rehio's]]

De provincies kunnen heografisch 'ezien in vier rehio's worren verdeêld:&lt;ref&gt;Andere indeêliengen:
* [https://www.nl-prov.eu/regios/ Huis van de Nederlandse Provincies] - Flevoland bie West (Randstad)
* [https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/86097NED CBS-landsdeêlen] - Zeêland bie West&lt;/ref&gt;
* Noôrd: Drenthe, Friesland en Greunienge
* Oôst: Flevoland, Gelderland en Overiessel
* West: Noord-'Olland, Utrecht en Zuud-'Olland
* Zuud: Limburg, Noord-Braebant en Zeêland

==== Gemeênten en waeterschappen ====
D'r binne 21 waeterschappen en 342 gemeênten (stand: 1 jannewari 2024). De waeterschappen staen bestierlik op dezelfde oôgte as de provincies en ulder grenzen loôpe nie altied gliek.

Zie ok:
* [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]]
* [[Lieste van Nederlandse gemeênten]]

De vier hroste gemeênten binne [[Amsterdam]], [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]] en [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] (saemen onheveer 2,5 miljoen inweuners) en leien in de [[Randstad]].

Zie ok: 
* [[Lieste mee hroste gemeênten in Nederland]]

== Volk en cultuur ==
=== Godsdienst ===
Nederland is verdeeld in een [[katteliek]] en een [[protestants]] deel. Dizze grens lopt zelfs dwars deu Zeêland. Tehenwoordig is die grens minder deu de vergaonde seculaorisaotie, mar de verschillen in volksaerd tussen dizze twee delen binne nog aoltied goed merkbaor. De leste jaeren is d'r een kleine minder'eid van [[moslims]] ontstoô.

=== Taelen ===
De eêrste taele in Nederland is 't Nederlands. Deêze taele is officieel in eêl 't land en eit de meêste sprekers. De term Nederlands ei feitelik tweê beteêkenissen: de Standerdtaele, 'n geformaliseerde vurm van 't Zuud-Ollands, en de noemer vò 'n antal Nederduutse dialecten die-an in Nederland en België gesproken ore.

Daernessens bin d'r toch nog 'n stik of wat aore taelen. Die bin te verdeêlen in tweê groepen: autochtone en allochtone mindereidstaelen. De eêrste ore ok wè streektaelen genoemd (mae let op: 't woôrd streektaele kan ok gliek staen an dialect) en kunne zoôwel 'n glad van 't Nederlands losstaende taele weze (Fries) as 'n groep dialecten van 't Nederlands (bevobbild Braebants). De allochtone mindereidstaelen bin meêstal nie an 't Nederlands verwant en 't groôste deêl is in Nederland nog joenk.

Zie ok: 
* [[Taelen in Nederland]]

=== Kunst ===
Nederland eit veural beroemde schilders voort'ebrocht as [[Rembrandt van Rijn]], [[Jan Steen]], [[Vincent van Gogh]] en [[Piet Mondriaan]]

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/nederland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Netherlands Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20220513115307/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/netherlands/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/netherlands/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nederland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=37 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/netherlands_nl Europese Unie]
* [https://thefactfile.org/netherlands-facts/ Fact File]
* [https://www.rijksoverheid.nl/ Rijksoverheid]
* [https://www.overheid.nl/ Overheid]
* [https://web.archive.org/web/20231016222928/https://www.plaatsengids.nl/nederland Plaatsengids]
* [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Kennisbank_-_uitgelicht Kennisbank]
* [https://nos.nl/ NOS]
* [https://www.cbs.nl/ CBS]
* [https://www.kaartenvannederland.nl/#?geometry.x=145929.32&amp;geometry.y=572747.03&amp;zoomlevel=1.5 Kaerte] (officieêl)
* [https://www.topotijdreis.nl/ Topotijdreis]
* [https://www.ahn.nl/ahn-viewer Actueel Hoogtebestand Nederland]
{{div col end}}

{{ProvinciesNederland}}
{{Nederlandse Caraïben}}
{{Benelux}}
{{Europa}}

[[Categorie:Nederland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>q39defc7fauruhe0jln8gx65063svwa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>182451</id>
      <parentid>182450</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T18:41:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Heografie */</comment>
      <origin>182451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18136" sha1="m8cxh90a2al4agpqt5bd6d33bxidvsu" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele     = Nederland
 |vlagge               = Flag of the Netherlands.svg
 |waepen               = Royal Coat of Arms of the Netherlands.svg
 |locaotie             = Europe location NED.png
 |taelen               = [[Nederlands]], [[Fries]]
 |oôdstad              = [[Amsterdam]], mae de regerienge zit in [[D'n Aegt]]
 |regeriengsvurm       = [[parlement|parlementaire]] [[constitutionele monarchie]]
 |staetsoôd            = [[Wullem-Alexander der Nederlan'n]]
 |regeriengsleider     = [[Rob Jetten]]
 |religie              = 2015:&lt;br/ &gt; [[roôms-katholicisme|katholicisme]] (24%)&lt;br/ &gt; [[protestantisme]] (20%)&lt;br/ &gt; - [[calvinisme]] (16%)&lt;br/ &gt; [[islam]] (5%)
 |km2                  = 41.543  &lt;ref name=opp&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/#100-onderwerpen AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
 |pctwaeter            = 18,41
 |inweuners            = 18.130.000 (jannewari 2026) &lt;ref name=inw&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/83474NED/table?ts=1704374564258 StatLine]&lt;/ref&gt;
 |dichteid             = 436
 |volkslied            = [[Wilhelmus van Nassouwe]]
 |munte                = [[euro]]
 |valutacode           = EUR
 |tiedzoône            = UTC+1
 |j/n                  = jaet
 |feêstdag             = [[27 april]]
 |tld                  = nl
 |landcode             = NL/NLD
 |tel                  = 31
}}
'''Nederland''' ([[Fries]]: ''Nederlân'') is 'n [[land]] in [[Europa]], en wè 't in Europa leiende deêl van 't ''[[Konienkriek der Nederlan'n]]''. 't Grenst an [[België]] en [[Duutsland]] en leit in 't westen en noorden an de [[Noordzeê]]. Oôdstad is [[Amsterdam]], aore steêën bin o.a. [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]], [[Utrecht (stad)|Utrecht]], [[Eindoven]] en [[Greunienge (stad)|Greunienge]]. 't Land is lid van de [[EU]] en stae bekend om zien riekdom an [[waeter]]. Populair oort 't land ok wè ''[[Olland]]'' genoemd. Mie 18 miljoen inweuners (sins auhustus 2024) is Nederland 't dichtstbevolkte land van Europa (heêl kleine lan'n butengelaeten; zie ok [[lieste van lan'n in Europa]]).&lt;ref&gt;± 18.129.000 inweuners op 1 jannewari 2026&lt;/ref&gt;

== Heografie ==
Nederland eit 18,13 miljoen inweuners begin 2026 &lt;ref name=inw/&gt; en 'n totaele oppervlakte van 41.543 km², daervan is 33.647 km² land (81,6%) en 7.896 km² waeter (18,4%).&lt;ref name=opp/&gt; De bevolkiengsdichteid is 436 inweuners per km² totael en 539 inweuners per km² land.

Nederland is grô'ndeels vlak mee as hoôgste punt de [[Vaelserbaereg]] van 321 meter boven [[zeêniveau]], immae in't zuudoôstelijkste puntje van [[Limburg (Nederland)|Limburg]]. Grôte stikken van 't wess'n ligge zelfs onger zeêniveau weer buutelanders dan weer vreemd van opkieke. 't Laegste punt lig in de provincie [[Zuud-'Olland]], in de gemeênte [[Zuudplas]]: - 6,76 meter.

=== Bos ===
Nederland is ien van de lan'n mie 't minste bos in [[Europa]].&lt;ref&gt;[https://www.europarl.europa.eu/factsheets/nl/sheet/105/die-europaische-union-und-die-walder Europees Parlement]&lt;/ref&gt;

Nederland bestaet vò 10,8% uut bos, 3.638 km² in 2021.&lt;ref&gt;[https://nl.kuwi.org/projecten-nederland/ Kuwi]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.wur.nl/nl/onderzoek/milieu-en-omgeving/nederlandse-bosinventarisatie/resultaten Wageningen University &amp; Research]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.clo.nl/indicatoren/nl162001-oppervlakte-bos-in-nederland-1970-2021 Compendium voor de Leefomgeving]&lt;/ref&gt; Bosaerm binne 't westen vant land ent uuterste noôrden; [[Zeêland]] ist bosaermst.

=== Klimaot ===
Nederland eit 'n gemaetigd zeêklimaot, in de klimaotindeêlienge van Köppen 'n Cfb-klimaot (maetig regenklimaot).

Zie ok: 
* [[Lieste mie gemiddelde temperaturen in Nederland]]


&lt;Gallery&gt;
Waalhaven in Rotterdam 2016.jpg|Haevene van [[Rotterdam]]
Kurhaus achterkant.jpg|Het Kurhaus ant strange van [[Scheveniengen]]
KINDERDIJK AND ENVIRONS 2007 (107) (8190331404).jpg|Meulens van [[Kinderdiek]]
Map of the Netherlands nl.png|Kaerte van Nederland
Dialecten in Nederland.JPG|Streektaelen in Nederland 
Provincies relief 1440px.png|Oôgtekaerte van Nederland 
&lt;/Gallery&gt;

=== Inweunerantal ===
Ontwikkelieng vant inweunerantal:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;8&quot;|Per alve eêuw &lt;ref&gt;[https://www.academia.edu/49917707/Bevolkingsatlas_van_Nederland_demografische_ontwikkelingen_van_1850_tot_heden Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 29&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
! Mael
! Dichteid ¹
|-
| 1850
| 3.084.000
|
|
|
|
|
| 95
|-
| 1900
| 5.107.000
| + 2.023.000
| + 66%
| + 2.023.000
| + 66%
| 1,7
| 157
|-
| 1950
| 10.027.000
| + 4.920.000
| + 96%
| + 6.943.000
| + 225%
| 3,3
| 301
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 5.837.000
| + 58%
| + 12.780.000
| + 414%
| 5,1
| 468
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 2.180.000
| + 14%
| + 14.960.000
| + 485%
| 5,9
| 536
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 85.000
! + 2,8%
!
!
|}

¹ per landoppervlakte

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per tien jaeren &lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/37296ned/table?ts=1707216109577 StatLine]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
|-
| 1950
| 10.027.000
|
| 
|
|
|-
| 1960
| 11.417.000
| + 1.390.000
| + 13,9%
| + 1.390.000
| + 13,9%
|-
| 1970
| 12.958.000
| + 1.541.000
| + 13,5%
| + 2.931.000
| + 29,2%
|-
| 1980
| 14.091.000
| + 1.133.000
| + 8,7%
| + 4.064.000
| + 40,5%
|-
| 1990
| 14.893.000
| + 802.000
| + 5,7%
| + 4.866.000
| + 48,5%
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 971.000
| + 6,5%
| + 5.837.000
| + 58,2%
|-
| 2010
| 16.575.000
| + 711.000
| + 4,5%
| + 6.548.000
| + 65,3%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 833.000
| + 5,0%
| + 7.381.000
| + 73,6%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 636.000
| + 3,7%
| + 8.017.000
| + 80,0%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 107.000
! + 1,1%
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per jaer &lt;ref&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
|-
| 2015
| 16.901.000
| 
|
|-
| 2016
| 16.979.000
| + 78.000
| + 0,5%
|-
| 2017
| 17.082.000
| + 103.000
| + 0,6%
|-
| 2018
| 17.181.000
| + 99.000
| + 0,6%
|-
| 2019
| 17.282.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 126.000
| + 0,7%
|-
| 2021
| 17.475.000
| + 67.000
| + 0,4%
|-
| 2022
| 17.591.000
| + 116.000
| + 0,7%
|-
| 2023
| 17.811.000
| + 220.000
| + 1,3%
|-
| 2024
| 17.943.000
| + 132.000
| + 0,7%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
! Totael
! 
! + 1.143.000
! + 6,8%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
! + 114.000
! + 0,7%
|}

== Geschiedenisse ==
[[Plaetje:Westfaelischer Friede in Muenster (Gerard Terborch 1648).jpg|thumb|Vrede van [[Münster]] ([[1648]])]]
Nederland onstit as land in [[1568]] tiejes de opstand tegen de Spanjaerden. In de 17e eeuw mikt ut land een bloeiperiode deu, die ok we bekend stit as de [[Gouden Eêuw]]. Ollandse en Zeeuwse schepen vaere de 'ele weareld over. [[Amsterdam]] wor ien van de groôste ste'en ter weareld. Kolonies worre 'esticht in [[Oôst-Indië]], [[Zuud-Afrika]] en op de westkust van Noord-Amerika. Nae enige tied neme de Iengelse de leidende posisie over en treed er wa verval op. In de 18e eeuw vind er vee [[slaeven'andel]] plaes. In [[1795]] breekt de Franse tied an, dit durende toet 1813. Willem I komt an de macht in het land bloeit weer op. Vee kanaolen in spoorlienen worre in de 19e eeuw an'eleid. In de 20e eêuw breke tweê wereldoorlogen uut. In de [[Twidde Weareldoôrlog]] wor Nederland duur [[Duutsland]] bezet. Nae dezen oorlog raeken me uze kolonies kwiet. Een tied van groôte welvaart breekt an. Iedereen kriegt een auto. Naedeel is we de groôte vervuuling as gevolg iervan. Vee immigranten komme naar Nederland. Laeter bliekt de keerzij iervan de toegenomen criminaliteit in dat de welvaartstaet nie onbeperkt is. Nederland raekt betrokke bie de Europese Unie mee z'n eênwordingsproces. In 2002 wor de gulden an de kant 'ezet ten koste van de Euro.

In de negentiende eêuwe ontstoenge d'r vee plannen om de Zujerzeê, of stikken d'rvan, droôg te maeken. Dit wier zoôwè gedae om sturmvloeden te vokommen as om d'r nieuwe landbouwgrond bie te kriegen. In 1918 wier de Zujerzeêwet angenomme, daerin beslote wier 't plan van Cornelis Lely uut te voeren. De drie polders die-an Flevoland uutmaeke 'oorde daerbie. In 1942 kwam de Noordoôstpolder klaer. Oôstelijk en Zudelijk Flevoland volgde in 1957 resp. 1968. De tweê zujelijke polders, daer-a in 't begin nog vreêd weinig mensen weunde, wiere ondergebrocht in 't Openbaer Lichaem Zujelijke IJsselmeerpolders. De Noordoôstpolder 'oorde agauw bie Overijssel. As de polders meer beweund raekte wiere d'r gemeênten gemaekt vo de belangriekste plekken: Dronten (1972), Lelystad (1980), Almere (1984) en Zeewolde (1984). Uutendelienge wier in 1986 't Openbaer Lichaem opgedoekt en wier de nieuwe provincie Flevoland gesticht uut Urk, de Noordoôstpolder en de Zujelijke IJsselmeerpolders. 

In de nacht van 31 jannewari op 1 feberwari 1953 gebeurende De Ramp, daerbie voraol Schouwen-Duveland in Goereê-Overflakkeê zwaer getroffen wier. Ok in de reste van Zeêland, nog 't minste op Walcheren (daer aodde ze de dieken nae 1944 juust opnieuw angeleid), waeren overstroômiengen, mae mee vee minder doôien. In 1953 komme d'r in totaal 1.836 mensen om. 't stroômgat bie Ouwerkaarke wier pas ant ende van '53 'edicht in anwezigheid van Konienginne Juliaona.
Nae anleiienge daervan wier 't Deltaplan ontworpe en uutgevoerd: diekveroôginge vo eêl de kuste en allemaele zwaere dammen tussen de eilanden, die 't gevaer uut de zeê-aermen moesten aelen. Op 't lest kwam d'r uut de milieubewegienge wè verzet tege 't Deltaplan; daerom wier in de jaeren tachtentig in plekke van 'n damme de Oôsterschelde afgeschermd mee 'n Sturmvloedkeêrienge. Deur de Deltawerken werd Zeêland viel beter beriekbaer, en nam 't toerisme flink toe.

== Politiek en bestier ==
Nederland is 'n constitutionele [[monarchie]] mee 'n [[konienk]] an 't oôd. De konienk eit vòraol (mae nie exclusief) 'n symbolische functie. De konienk vurmt saemen mee de [[ministerraed]] de [[regerienge]] (of [[kabinet]]), die-a de [[uutvoerende macht]] in anden eit. De [[wetgevende macht]] leit bie de [[Staeten-Generaol]], in 't bezonder bie de [[Twidde Kaemer]]. Die oort elke vier jaer direct deu [[verkieziengen]] gekoze. D' [[Eêste Kaemer]], die-a nie zovee macht eit, oort gekoze deu de leeën van de [[Provinciaole Staeten]]. De Provinciaole Staeten en de [[gemeênteraed]] ore ok direct gekoze. [[Burhemeêster]] en [[Commissaoris van de Konienk]] ore deu de reherienge benoemd.

Vanof feberwari [[2026]] 't [[kabinet-Jetten]], bestaende uut [[CDA]], [[D66]] en [[VVD]]. [[Rob Jetten]] (D66) is den premier.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=7 | Twidde Kaemer 
|-
! Partie 
! Ofkortieng 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2025 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20251029 Kiesraad 2025]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2023 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20231122 Kiesraad 2023]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
!Zeêtels &lt;br&gt; 2021 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20210317 Kiesraad 2021]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Democraoten 66]] || D66 || 26 || +17 || 9 || –15 || 24
|-
| [[Partij vò de Vrie'eid]] || PVV || 26 || –11 || 37 || +20 || 17
|-
| [[Volkspartij vò Vrie'eid en Democraotie]] || VVD || 22 || –2 || 24 || –10 || 34
|-
| [[Progressief Nederland]] || PRO || 20 || –5 || 25 || +8 || 17
|-
| [[Chrissen-Democraotisch Appèl]] || CDA || 18 || +13 || 5 || –10 || 15
|-
| [[Juuste Antwoord 21]] || JA21 || 9 || +8 || 1 || –2 || 3
|-
| [[Forum vò Democraotie]] || FVD || 7 || +4 || 3 || –5 || 8
|-
| [[BoerBurgerBewegieng]] || BBB || 4 || –3 || 7 || +6 || 1
|-
| [[DENK]] || DENK || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Staetkundig Grifformeerde Partij]] || SGP || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Partij vò de Dieren]] || PvdD || 3 || 0 || 3 || –3 || 6
|-
| [[ChrissenUnie]] || CU || 3 || 0 || 3 || –2 || 5
|-
| [[Sociaolistische Partij]] || SP || 3 || –2 || 5 || –4 || 9
|-
| [[50PLUS]] || 50+ || 2 || +2 || 0 || –1 || 1
|-
| [[Volt Nederland]] || Volt || 1 || –1 || 2 || –1 || 3
|-
| [[Nieuw Sociaol Contract]] || NSC || 0 || –20 || 20 || +20 || 0
|-
| [[BIE1]] || BIJ1 || 0 || 0 || 0 || –1 || 1
|-
! colspan=2 | Totael || 150 || || 150 || || 150
|}

Zie ok:
* [[Twidde Kaemer]] (uitgebreid)
* [[Peiliengen Twidde Kaemer]]
* [[Politiek in Nederland]] (uutslagen Twidde en Eêste Kaemer plus Europeês Parlement, totaolen provincies en gemeênten, saemenstellieng kabinet'n)
* [[Lieste van Nederlandse kabinet'n]]
* [[Lieste van Nederlandse premiers]]

=== Leher ===
't Nederlandse leher bestaet uut vier onderdeêlen: landmacht, luchtmacht, marine en marechaussee (militaire pliesie) plus drie ulpedeêlen.&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/organisatie Ministerie van Defensie] - organisaotie&lt;/ref&gt; 

't Leher ao ruum 41.000 soldaoten plus onheveer 6.500 reserviesten (totael bienae 48.000 militairen in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/aantallen-personeel Ministerie van Defensie] - personeel&lt;/ref&gt;

De begroôtieng vò 2024 bedraegt 21,4 miljard euro (15,3 miljard in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/financien Ministerie van Defensie] - financiën&lt;/ref&gt;

=== Nederland internationaol ===
Nederland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] (EU) en de [[NAVO]].

=== Bestierlijke indeêlienge ===
D'n oôdstad van Nederland is [[Amsterdam]], de reherienge zetel echter in [[D'n Haeg]]. 

Nederland in Europa is verdeêld in [[provincie]]s, [[waeterschap]]pen en [[gemeênte]]n.

==== Provincies ====
D'r binne twaolf provincies:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| [[Plaetje:NederlandseProvincies.png|300px|rechts]]
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
* [[Drenthe]]
* [[Flevoland]]
* [[Friesland]] (''Fryslân'')
* [[Gelderland]]
* [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (''Groningen'')
* [[Limburg (Nederland)|Limburg]]
* [[Noord-Braebant]] (''Noord-Brabant'')
* [[Noord-'Olland]] (''Noord-Holland'')
* [[Overiessel]] (''Overijssel'')
* [[Utrecht (provincie)|Utrecht]]
* [[Zeêland]] (''Zeeland'')
* [[Zuud-'Olland]] (''Zuid-Holland'')
|}
|}

Zie ok: 
* [[Lieste van Nederlandse provincies]]

[[plaetje:Nederlandgebieden1.JPG|thumb|Vier geograofische rehio's]]

De provincies kunnen heografisch 'ezien in vier rehio's worren verdeêld:&lt;ref&gt;Andere indeêliengen:
* [https://www.nl-prov.eu/regios/ Huis van de Nederlandse Provincies] - Flevoland bie West (Randstad)
* [https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/86097NED CBS-landsdeêlen] - Zeêland bie West&lt;/ref&gt;
* Noôrd: Drenthe, Friesland en Greunienge
* Oôst: Flevoland, Gelderland en Overiessel
* West: Noord-'Olland, Utrecht en Zuud-'Olland
* Zuud: Limburg, Noord-Braebant en Zeêland

==== Gemeênten en waeterschappen ====
D'r binne 21 waeterschappen en 342 gemeênten (stand: 1 jannewari 2024). De waeterschappen staen bestierlik op dezelfde oôgte as de provincies en ulder grenzen loôpe nie altied gliek.

Zie ok:
* [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]]
* [[Lieste van Nederlandse gemeênten]]

De vier hroste gemeênten binne [[Amsterdam]], [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]] en [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] (saemen onheveer 2,5 miljoen inweuners) en leien in de [[Randstad]].

Zie ok: 
* [[Lieste mee hroste gemeênten in Nederland]]

== Volk en cultuur ==
=== Godsdienst ===
Nederland is verdeeld in een [[katteliek]] en een [[protestants]] deel. Dizze grens lopt zelfs dwars deu Zeêland. Tehenwoordig is die grens minder deu de vergaonde seculaorisaotie, mar de verschillen in volksaerd tussen dizze twee delen binne nog aoltied goed merkbaor. De leste jaeren is d'r een kleine minder'eid van [[moslims]] ontstoô.

=== Taelen ===
De eêrste taele in Nederland is 't Nederlands. Deêze taele is officieel in eêl 't land en eit de meêste sprekers. De term Nederlands ei feitelik tweê beteêkenissen: de Standerdtaele, 'n geformaliseerde vurm van 't Zuud-Ollands, en de noemer vò 'n antal Nederduutse dialecten die-an in Nederland en België gesproken ore.

Daernessens bin d'r toch nog 'n stik of wat aore taelen. Die bin te verdeêlen in tweê groepen: autochtone en allochtone mindereidstaelen. De eêrste ore ok wè streektaelen genoemd (mae let op: 't woôrd streektaele kan ok gliek staen an dialect) en kunne zoôwel 'n glad van 't Nederlands losstaende taele weze (Fries) as 'n groep dialecten van 't Nederlands (bevobbild Braebants). De allochtone mindereidstaelen bin meêstal nie an 't Nederlands verwant en 't groôste deêl is in Nederland nog joenk.

Zie ok: 
* [[Taelen in Nederland]]

=== Kunst ===
Nederland eit veural beroemde schilders voort'ebrocht as [[Rembrandt van Rijn]], [[Jan Steen]], [[Vincent van Gogh]] en [[Piet Mondriaan]]

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/nederland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Netherlands Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20220513115307/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/netherlands/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/netherlands/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nederland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=37 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/netherlands_nl Europese Unie]
* [https://thefactfile.org/netherlands-facts/ Fact File]
* [https://www.rijksoverheid.nl/ Rijksoverheid]
* [https://www.overheid.nl/ Overheid]
* [https://web.archive.org/web/20231016222928/https://www.plaatsengids.nl/nederland Plaatsengids]
* [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Kennisbank_-_uitgelicht Kennisbank]
* [https://nos.nl/ NOS]
* [https://www.cbs.nl/ CBS]
* [https://www.kaartenvannederland.nl/#?geometry.x=145929.32&amp;geometry.y=572747.03&amp;zoomlevel=1.5 Kaerte] (officieêl)
* [https://www.topotijdreis.nl/ Topotijdreis]
* [https://www.ahn.nl/ahn-viewer Actueel Hoogtebestand Nederland]
{{div col end}}

{{ProvinciesNederland}}
{{Nederlandse Caraïben}}
{{Benelux}}
{{Europa}}

[[Categorie:Nederland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>m8cxh90a2al4agpqt5bd6d33bxidvsu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>182452</id>
      <parentid>182451</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T18:51:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Inweunerantal */</comment>
      <origin>182452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18136" sha1="pykpyx9szxg467d8kr45c911fesm59n" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele     = Nederland
 |vlagge               = Flag of the Netherlands.svg
 |waepen               = Royal Coat of Arms of the Netherlands.svg
 |locaotie             = Europe location NED.png
 |taelen               = [[Nederlands]], [[Fries]]
 |oôdstad              = [[Amsterdam]], mae de regerienge zit in [[D'n Aegt]]
 |regeriengsvurm       = [[parlement|parlementaire]] [[constitutionele monarchie]]
 |staetsoôd            = [[Wullem-Alexander der Nederlan'n]]
 |regeriengsleider     = [[Rob Jetten]]
 |religie              = 2015:&lt;br/ &gt; [[roôms-katholicisme|katholicisme]] (24%)&lt;br/ &gt; [[protestantisme]] (20%)&lt;br/ &gt; - [[calvinisme]] (16%)&lt;br/ &gt; [[islam]] (5%)
 |km2                  = 41.543  &lt;ref name=opp&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/#100-onderwerpen AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
 |pctwaeter            = 18,41
 |inweuners            = 18.130.000 (jannewari 2026) &lt;ref name=inw&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/83474NED/table?ts=1704374564258 StatLine]&lt;/ref&gt;
 |dichteid             = 436
 |volkslied            = [[Wilhelmus van Nassouwe]]
 |munte                = [[euro]]
 |valutacode           = EUR
 |tiedzoône            = UTC+1
 |j/n                  = jaet
 |feêstdag             = [[27 april]]
 |tld                  = nl
 |landcode             = NL/NLD
 |tel                  = 31
}}
'''Nederland''' ([[Fries]]: ''Nederlân'') is 'n [[land]] in [[Europa]], en wè 't in Europa leiende deêl van 't ''[[Konienkriek der Nederlan'n]]''. 't Grenst an [[België]] en [[Duutsland]] en leit in 't westen en noorden an de [[Noordzeê]]. Oôdstad is [[Amsterdam]], aore steêën bin o.a. [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]], [[Utrecht (stad)|Utrecht]], [[Eindoven]] en [[Greunienge (stad)|Greunienge]]. 't Land is lid van de [[EU]] en stae bekend om zien riekdom an [[waeter]]. Populair oort 't land ok wè ''[[Olland]]'' genoemd. Mie 18 miljoen inweuners (sins auhustus 2024) is Nederland 't dichtstbevolkte land van Europa (heêl kleine lan'n butengelaeten; zie ok [[lieste van lan'n in Europa]]).&lt;ref&gt;± 18.129.000 inweuners op 1 jannewari 2026&lt;/ref&gt;

== Heografie ==
Nederland eit 18,13 miljoen inweuners begin 2026 &lt;ref name=inw/&gt; en 'n totaele oppervlakte van 41.543 km², daervan is 33.647 km² land (81,6%) en 7.896 km² waeter (18,4%).&lt;ref name=opp/&gt; De bevolkiengsdichteid is 436 inweuners per km² totael en 539 inweuners per km² land.

Nederland is grô'ndeels vlak mee as hoôgste punt de [[Vaelserbaereg]] van 321 meter boven [[zeêniveau]], immae in't zuudoôstelijkste puntje van [[Limburg (Nederland)|Limburg]]. Grôte stikken van 't wess'n ligge zelfs onger zeêniveau weer buutelanders dan weer vreemd van opkieke. 't Laegste punt lig in de provincie [[Zuud-'Olland]], in de gemeênte [[Zuudplas]]: - 6,76 meter.

=== Bos ===
Nederland is ien van de lan'n mie 't minste bos in [[Europa]].&lt;ref&gt;[https://www.europarl.europa.eu/factsheets/nl/sheet/105/die-europaische-union-und-die-walder Europees Parlement]&lt;/ref&gt;

Nederland bestaet vò 10,8% uut bos, 3.638 km² in 2021.&lt;ref&gt;[https://nl.kuwi.org/projecten-nederland/ Kuwi]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.wur.nl/nl/onderzoek/milieu-en-omgeving/nederlandse-bosinventarisatie/resultaten Wageningen University &amp; Research]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.clo.nl/indicatoren/nl162001-oppervlakte-bos-in-nederland-1970-2021 Compendium voor de Leefomgeving]&lt;/ref&gt; Bosaerm binne 't westen vant land ent uuterste noôrden; [[Zeêland]] ist bosaermst.

=== Klimaot ===
Nederland eit 'n gemaetigd zeêklimaot, in de klimaotindeêlienge van Köppen 'n Cfb-klimaot (maetig regenklimaot).

Zie ok: 
* [[Lieste mie gemiddelde temperaturen in Nederland]]


&lt;Gallery&gt;
Waalhaven in Rotterdam 2016.jpg|Haevene van [[Rotterdam]]
Kurhaus achterkant.jpg|Het Kurhaus ant strange van [[Scheveniengen]]
KINDERDIJK AND ENVIRONS 2007 (107) (8190331404).jpg|Meulens van [[Kinderdiek]]
Map of the Netherlands nl.png|Kaerte van Nederland
Dialecten in Nederland.JPG|Streektaelen in Nederland 
Provincies relief 1440px.png|Oôgtekaerte van Nederland 
&lt;/Gallery&gt;

=== Inweunerantal ===
Ontwikkelieng vant inweunerantal:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;8&quot;|Per alve eêuw &lt;ref&gt;[https://www.academia.edu/49917707/Bevolkingsatlas_van_Nederland_demografische_ontwikkelingen_van_1850_tot_heden Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 29&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
! Mael
! Dichteid ¹
|-
| 1850
| 3.084.000
|
|
|
|
|
| 95
|-
| 1900
| 5.107.000
| + 2.023.000
| + 66%
| + 2.023.000
| + 66%
| 1,7
| 157
|-
| 1950
| 10.027.000
| + 4.920.000
| + 96%
| + 6.943.000
| + 225%
| 3,3
| 301
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 5.837.000
| + 58%
| + 12.780.000
| + 414%
| 5,1
| 468
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 2.180.000
| + 14%
| + 14.960.000
| + 485%
| 5,9
| 536
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 85.000
! + 2,8%
!
!
|}

¹ per landoppervlakte

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per tien jaeren &lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/37296ned/table?ts=1707216109577 StatLine]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
|-
| 1950
| 10.027.000
|
| 
|
|
|-
| 1960
| 11.417.000
| + 1.390.000
| + 13,9%
| + 1.390.000
| + 13,9%
|-
| 1970
| 12.958.000
| + 1.541.000
| + 13,5%
| + 2.931.000
| + 29,2%
|-
| 1980
| 14.091.000
| + 1.133.000
| + 8,7%
| + 4.064.000
| + 40,5%
|-
| 1990
| 14.893.000
| + 802.000
| + 5,7%
| + 4.866.000
| + 48,5%
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 971.000
| + 6,5%
| + 5.837.000
| + 58,2%
|-
| 2010
| 16.575.000
| + 711.000
| + 4,5%
| + 6.548.000
| + 65,3%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 833.000
| + 5,0%
| + 7.381.000
| + 73,6%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 636.000
| + 3,7%
| + 8.017.000
| + 80,0%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 107.000
! + 1,1%
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per jaer &lt;ref&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
|-
| 2016
| 16.979.000
| 
|
|-
| 2017
| 17.082.000
| + 103.000
| + 0,6%
|-
| 2018
| 17.181.000
| + 99.000
| + 0,6%
|-
| 2019
| 17.282.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 126.000
| + 0,7%
|-
| 2021
| 17.475.000
| + 67.000
| + 0,4%
|-
| 2022
| 17.591.000
| + 116.000
| + 0,7%
|-
| 2023
| 17.811.000
| + 220.000
| + 1,3%
|-
| 2024
| 17.943.000
| + 132.000
| + 0,7%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2026
| 18.130.000
| + 86.000
| + 0,5%
|-
! Totael
! 
! + 1.151.000
! + 6,8%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
! + 115.000
! + 0,7%
|}

== Geschiedenisse ==
[[Plaetje:Westfaelischer Friede in Muenster (Gerard Terborch 1648).jpg|thumb|Vrede van [[Münster]] ([[1648]])]]
Nederland onstit as land in [[1568]] tiejes de opstand tegen de Spanjaerden. In de 17e eeuw mikt ut land een bloeiperiode deu, die ok we bekend stit as de [[Gouden Eêuw]]. Ollandse en Zeeuwse schepen vaere de 'ele weareld over. [[Amsterdam]] wor ien van de groôste ste'en ter weareld. Kolonies worre 'esticht in [[Oôst-Indië]], [[Zuud-Afrika]] en op de westkust van Noord-Amerika. Nae enige tied neme de Iengelse de leidende posisie over en treed er wa verval op. In de 18e eeuw vind er vee [[slaeven'andel]] plaes. In [[1795]] breekt de Franse tied an, dit durende toet 1813. Willem I komt an de macht in het land bloeit weer op. Vee kanaolen in spoorlienen worre in de 19e eeuw an'eleid. In de 20e eêuw breke tweê wereldoorlogen uut. In de [[Twidde Weareldoôrlog]] wor Nederland duur [[Duutsland]] bezet. Nae dezen oorlog raeken me uze kolonies kwiet. Een tied van groôte welvaart breekt an. Iedereen kriegt een auto. Naedeel is we de groôte vervuuling as gevolg iervan. Vee immigranten komme naar Nederland. Laeter bliekt de keerzij iervan de toegenomen criminaliteit in dat de welvaartstaet nie onbeperkt is. Nederland raekt betrokke bie de Europese Unie mee z'n eênwordingsproces. In 2002 wor de gulden an de kant 'ezet ten koste van de Euro.

In de negentiende eêuwe ontstoenge d'r vee plannen om de Zujerzeê, of stikken d'rvan, droôg te maeken. Dit wier zoôwè gedae om sturmvloeden te vokommen as om d'r nieuwe landbouwgrond bie te kriegen. In 1918 wier de Zujerzeêwet angenomme, daerin beslote wier 't plan van Cornelis Lely uut te voeren. De drie polders die-an Flevoland uutmaeke 'oorde daerbie. In 1942 kwam de Noordoôstpolder klaer. Oôstelijk en Zudelijk Flevoland volgde in 1957 resp. 1968. De tweê zujelijke polders, daer-a in 't begin nog vreêd weinig mensen weunde, wiere ondergebrocht in 't Openbaer Lichaem Zujelijke IJsselmeerpolders. De Noordoôstpolder 'oorde agauw bie Overijssel. As de polders meer beweund raekte wiere d'r gemeênten gemaekt vo de belangriekste plekken: Dronten (1972), Lelystad (1980), Almere (1984) en Zeewolde (1984). Uutendelienge wier in 1986 't Openbaer Lichaem opgedoekt en wier de nieuwe provincie Flevoland gesticht uut Urk, de Noordoôstpolder en de Zujelijke IJsselmeerpolders. 

In de nacht van 31 jannewari op 1 feberwari 1953 gebeurende De Ramp, daerbie voraol Schouwen-Duveland in Goereê-Overflakkeê zwaer getroffen wier. Ok in de reste van Zeêland, nog 't minste op Walcheren (daer aodde ze de dieken nae 1944 juust opnieuw angeleid), waeren overstroômiengen, mae mee vee minder doôien. In 1953 komme d'r in totaal 1.836 mensen om. 't stroômgat bie Ouwerkaarke wier pas ant ende van '53 'edicht in anwezigheid van Konienginne Juliaona.
Nae anleiienge daervan wier 't Deltaplan ontworpe en uutgevoerd: diekveroôginge vo eêl de kuste en allemaele zwaere dammen tussen de eilanden, die 't gevaer uut de zeê-aermen moesten aelen. Op 't lest kwam d'r uut de milieubewegienge wè verzet tege 't Deltaplan; daerom wier in de jaeren tachtentig in plekke van 'n damme de Oôsterschelde afgeschermd mee 'n Sturmvloedkeêrienge. Deur de Deltawerken werd Zeêland viel beter beriekbaer, en nam 't toerisme flink toe.

== Politiek en bestier ==
Nederland is 'n constitutionele [[monarchie]] mee 'n [[konienk]] an 't oôd. De konienk eit vòraol (mae nie exclusief) 'n symbolische functie. De konienk vurmt saemen mee de [[ministerraed]] de [[regerienge]] (of [[kabinet]]), die-a de [[uutvoerende macht]] in anden eit. De [[wetgevende macht]] leit bie de [[Staeten-Generaol]], in 't bezonder bie de [[Twidde Kaemer]]. Die oort elke vier jaer direct deu [[verkieziengen]] gekoze. D' [[Eêste Kaemer]], die-a nie zovee macht eit, oort gekoze deu de leeën van de [[Provinciaole Staeten]]. De Provinciaole Staeten en de [[gemeênteraed]] ore ok direct gekoze. [[Burhemeêster]] en [[Commissaoris van de Konienk]] ore deu de reherienge benoemd.

Vanof feberwari [[2026]] 't [[kabinet-Jetten]], bestaende uut [[CDA]], [[D66]] en [[VVD]]. [[Rob Jetten]] (D66) is den premier.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=7 | Twidde Kaemer 
|-
! Partie 
! Ofkortieng 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2025 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20251029 Kiesraad 2025]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2023 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20231122 Kiesraad 2023]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
!Zeêtels &lt;br&gt; 2021 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20210317 Kiesraad 2021]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Democraoten 66]] || D66 || 26 || +17 || 9 || –15 || 24
|-
| [[Partij vò de Vrie'eid]] || PVV || 26 || –11 || 37 || +20 || 17
|-
| [[Volkspartij vò Vrie'eid en Democraotie]] || VVD || 22 || –2 || 24 || –10 || 34
|-
| [[Progressief Nederland]] || PRO || 20 || –5 || 25 || +8 || 17
|-
| [[Chrissen-Democraotisch Appèl]] || CDA || 18 || +13 || 5 || –10 || 15
|-
| [[Juuste Antwoord 21]] || JA21 || 9 || +8 || 1 || –2 || 3
|-
| [[Forum vò Democraotie]] || FVD || 7 || +4 || 3 || –5 || 8
|-
| [[BoerBurgerBewegieng]] || BBB || 4 || –3 || 7 || +6 || 1
|-
| [[DENK]] || DENK || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Staetkundig Grifformeerde Partij]] || SGP || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Partij vò de Dieren]] || PvdD || 3 || 0 || 3 || –3 || 6
|-
| [[ChrissenUnie]] || CU || 3 || 0 || 3 || –2 || 5
|-
| [[Sociaolistische Partij]] || SP || 3 || –2 || 5 || –4 || 9
|-
| [[50PLUS]] || 50+ || 2 || +2 || 0 || –1 || 1
|-
| [[Volt Nederland]] || Volt || 1 || –1 || 2 || –1 || 3
|-
| [[Nieuw Sociaol Contract]] || NSC || 0 || –20 || 20 || +20 || 0
|-
| [[BIE1]] || BIJ1 || 0 || 0 || 0 || –1 || 1
|-
! colspan=2 | Totael || 150 || || 150 || || 150
|}

Zie ok:
* [[Twidde Kaemer]] (uitgebreid)
* [[Peiliengen Twidde Kaemer]]
* [[Politiek in Nederland]] (uutslagen Twidde en Eêste Kaemer plus Europeês Parlement, totaolen provincies en gemeênten, saemenstellieng kabinet'n)
* [[Lieste van Nederlandse kabinet'n]]
* [[Lieste van Nederlandse premiers]]

=== Leher ===
't Nederlandse leher bestaet uut vier onderdeêlen: landmacht, luchtmacht, marine en marechaussee (militaire pliesie) plus drie ulpedeêlen.&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/organisatie Ministerie van Defensie] - organisaotie&lt;/ref&gt; 

't Leher ao ruum 41.000 soldaoten plus onheveer 6.500 reserviesten (totael bienae 48.000 militairen in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/aantallen-personeel Ministerie van Defensie] - personeel&lt;/ref&gt;

De begroôtieng vò 2024 bedraegt 21,4 miljard euro (15,3 miljard in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/financien Ministerie van Defensie] - financiën&lt;/ref&gt;

=== Nederland internationaol ===
Nederland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] (EU) en de [[NAVO]].

=== Bestierlijke indeêlienge ===
D'n oôdstad van Nederland is [[Amsterdam]], de reherienge zetel echter in [[D'n Haeg]]. 

Nederland in Europa is verdeêld in [[provincie]]s, [[waeterschap]]pen en [[gemeênte]]n.

==== Provincies ====
D'r binne twaolf provincies:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| [[Plaetje:NederlandseProvincies.png|300px|rechts]]
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
* [[Drenthe]]
* [[Flevoland]]
* [[Friesland]] (''Fryslân'')
* [[Gelderland]]
* [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (''Groningen'')
* [[Limburg (Nederland)|Limburg]]
* [[Noord-Braebant]] (''Noord-Brabant'')
* [[Noord-'Olland]] (''Noord-Holland'')
* [[Overiessel]] (''Overijssel'')
* [[Utrecht (provincie)|Utrecht]]
* [[Zeêland]] (''Zeeland'')
* [[Zuud-'Olland]] (''Zuid-Holland'')
|}
|}

Zie ok: 
* [[Lieste van Nederlandse provincies]]

[[plaetje:Nederlandgebieden1.JPG|thumb|Vier geograofische rehio's]]

De provincies kunnen heografisch 'ezien in vier rehio's worren verdeêld:&lt;ref&gt;Andere indeêliengen:
* [https://www.nl-prov.eu/regios/ Huis van de Nederlandse Provincies] - Flevoland bie West (Randstad)
* [https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/86097NED CBS-landsdeêlen] - Zeêland bie West&lt;/ref&gt;
* Noôrd: Drenthe, Friesland en Greunienge
* Oôst: Flevoland, Gelderland en Overiessel
* West: Noord-'Olland, Utrecht en Zuud-'Olland
* Zuud: Limburg, Noord-Braebant en Zeêland

==== Gemeênten en waeterschappen ====
D'r binne 21 waeterschappen en 342 gemeênten (stand: 1 jannewari 2024). De waeterschappen staen bestierlik op dezelfde oôgte as de provincies en ulder grenzen loôpe nie altied gliek.

Zie ok:
* [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]]
* [[Lieste van Nederlandse gemeênten]]

De vier hroste gemeênten binne [[Amsterdam]], [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]] en [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] (saemen onheveer 2,5 miljoen inweuners) en leien in de [[Randstad]].

Zie ok: 
* [[Lieste mee hroste gemeênten in Nederland]]

== Volk en cultuur ==
=== Godsdienst ===
Nederland is verdeeld in een [[katteliek]] en een [[protestants]] deel. Dizze grens lopt zelfs dwars deu Zeêland. Tehenwoordig is die grens minder deu de vergaonde seculaorisaotie, mar de verschillen in volksaerd tussen dizze twee delen binne nog aoltied goed merkbaor. De leste jaeren is d'r een kleine minder'eid van [[moslims]] ontstoô.

=== Taelen ===
De eêrste taele in Nederland is 't Nederlands. Deêze taele is officieel in eêl 't land en eit de meêste sprekers. De term Nederlands ei feitelik tweê beteêkenissen: de Standerdtaele, 'n geformaliseerde vurm van 't Zuud-Ollands, en de noemer vò 'n antal Nederduutse dialecten die-an in Nederland en België gesproken ore.

Daernessens bin d'r toch nog 'n stik of wat aore taelen. Die bin te verdeêlen in tweê groepen: autochtone en allochtone mindereidstaelen. De eêrste ore ok wè streektaelen genoemd (mae let op: 't woôrd streektaele kan ok gliek staen an dialect) en kunne zoôwel 'n glad van 't Nederlands losstaende taele weze (Fries) as 'n groep dialecten van 't Nederlands (bevobbild Braebants). De allochtone mindereidstaelen bin meêstal nie an 't Nederlands verwant en 't groôste deêl is in Nederland nog joenk.

Zie ok: 
* [[Taelen in Nederland]]

=== Kunst ===
Nederland eit veural beroemde schilders voort'ebrocht as [[Rembrandt van Rijn]], [[Jan Steen]], [[Vincent van Gogh]] en [[Piet Mondriaan]]

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/nederland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Netherlands Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20220513115307/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/netherlands/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/netherlands/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nederland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=37 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/netherlands_nl Europese Unie]
* [https://thefactfile.org/netherlands-facts/ Fact File]
* [https://www.rijksoverheid.nl/ Rijksoverheid]
* [https://www.overheid.nl/ Overheid]
* [https://web.archive.org/web/20231016222928/https://www.plaatsengids.nl/nederland Plaatsengids]
* [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Kennisbank_-_uitgelicht Kennisbank]
* [https://nos.nl/ NOS]
* [https://www.cbs.nl/ CBS]
* [https://www.kaartenvannederland.nl/#?geometry.x=145929.32&amp;geometry.y=572747.03&amp;zoomlevel=1.5 Kaerte] (officieêl)
* [https://www.topotijdreis.nl/ Topotijdreis]
* [https://www.ahn.nl/ahn-viewer Actueel Hoogtebestand Nederland]
{{div col end}}

{{ProvinciesNederland}}
{{Nederlandse Caraïben}}
{{Benelux}}
{{Europa}}

[[Categorie:Nederland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>pykpyx9szxg467d8kr45c911fesm59n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>182453</id>
      <parentid>182452</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T06:48:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Geschiedenisse */</comment>
      <origin>182453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18141" sha1="jt8om9vnnchyj6szc4biren6g08v6hj" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele     = Nederland
 |vlagge               = Flag of the Netherlands.svg
 |waepen               = Royal Coat of Arms of the Netherlands.svg
 |locaotie             = Europe location NED.png
 |taelen               = [[Nederlands]], [[Fries]]
 |oôdstad              = [[Amsterdam]], mae de regerienge zit in [[D'n Aegt]]
 |regeriengsvurm       = [[parlement|parlementaire]] [[constitutionele monarchie]]
 |staetsoôd            = [[Wullem-Alexander der Nederlan'n]]
 |regeriengsleider     = [[Rob Jetten]]
 |religie              = 2015:&lt;br/ &gt; [[roôms-katholicisme|katholicisme]] (24%)&lt;br/ &gt; [[protestantisme]] (20%)&lt;br/ &gt; - [[calvinisme]] (16%)&lt;br/ &gt; [[islam]] (5%)
 |km2                  = 41.543  &lt;ref name=opp&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/#100-onderwerpen AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
 |pctwaeter            = 18,41
 |inweuners            = 18.130.000 (jannewari 2026) &lt;ref name=inw&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/83474NED/table?ts=1704374564258 StatLine]&lt;/ref&gt;
 |dichteid             = 436
 |volkslied            = [[Wilhelmus van Nassouwe]]
 |munte                = [[euro]]
 |valutacode           = EUR
 |tiedzoône            = UTC+1
 |j/n                  = jaet
 |feêstdag             = [[27 april]]
 |tld                  = nl
 |landcode             = NL/NLD
 |tel                  = 31
}}
'''Nederland''' ([[Fries]]: ''Nederlân'') is 'n [[land]] in [[Europa]], en wè 't in Europa leiende deêl van 't ''[[Konienkriek der Nederlan'n]]''. 't Grenst an [[België]] en [[Duutsland]] en leit in 't westen en noorden an de [[Noordzeê]]. Oôdstad is [[Amsterdam]], aore steêën bin o.a. [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]], [[Utrecht (stad)|Utrecht]], [[Eindoven]] en [[Greunienge (stad)|Greunienge]]. 't Land is lid van de [[EU]] en stae bekend om zien riekdom an [[waeter]]. Populair oort 't land ok wè ''[[Olland]]'' genoemd. Mie 18 miljoen inweuners (sins auhustus 2024) is Nederland 't dichtstbevolkte land van Europa (heêl kleine lan'n butengelaeten; zie ok [[lieste van lan'n in Europa]]).&lt;ref&gt;± 18.129.000 inweuners op 1 jannewari 2026&lt;/ref&gt;

== Heografie ==
Nederland eit 18,13 miljoen inweuners begin 2026 &lt;ref name=inw/&gt; en 'n totaele oppervlakte van 41.543 km², daervan is 33.647 km² land (81,6%) en 7.896 km² waeter (18,4%).&lt;ref name=opp/&gt; De bevolkiengsdichteid is 436 inweuners per km² totael en 539 inweuners per km² land.

Nederland is grô'ndeels vlak mee as hoôgste punt de [[Vaelserbaereg]] van 321 meter boven [[zeêniveau]], immae in't zuudoôstelijkste puntje van [[Limburg (Nederland)|Limburg]]. Grôte stikken van 't wess'n ligge zelfs onger zeêniveau weer buutelanders dan weer vreemd van opkieke. 't Laegste punt lig in de provincie [[Zuud-'Olland]], in de gemeênte [[Zuudplas]]: - 6,76 meter.

=== Bos ===
Nederland is ien van de lan'n mie 't minste bos in [[Europa]].&lt;ref&gt;[https://www.europarl.europa.eu/factsheets/nl/sheet/105/die-europaische-union-und-die-walder Europees Parlement]&lt;/ref&gt;

Nederland bestaet vò 10,8% uut bos, 3.638 km² in 2021.&lt;ref&gt;[https://nl.kuwi.org/projecten-nederland/ Kuwi]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.wur.nl/nl/onderzoek/milieu-en-omgeving/nederlandse-bosinventarisatie/resultaten Wageningen University &amp; Research]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.clo.nl/indicatoren/nl162001-oppervlakte-bos-in-nederland-1970-2021 Compendium voor de Leefomgeving]&lt;/ref&gt; Bosaerm binne 't westen vant land ent uuterste noôrden; [[Zeêland]] ist bosaermst.

=== Klimaot ===
Nederland eit 'n gemaetigd zeêklimaot, in de klimaotindeêlienge van Köppen 'n Cfb-klimaot (maetig regenklimaot).

Zie ok: 
* [[Lieste mie gemiddelde temperaturen in Nederland]]


&lt;Gallery&gt;
Waalhaven in Rotterdam 2016.jpg|Haevene van [[Rotterdam]]
Kurhaus achterkant.jpg|Het Kurhaus ant strange van [[Scheveniengen]]
KINDERDIJK AND ENVIRONS 2007 (107) (8190331404).jpg|Meulens van [[Kinderdiek]]
Map of the Netherlands nl.png|Kaerte van Nederland
Dialecten in Nederland.JPG|Streektaelen in Nederland 
Provincies relief 1440px.png|Oôgtekaerte van Nederland 
&lt;/Gallery&gt;

=== Inweunerantal ===
Ontwikkelieng vant inweunerantal:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;8&quot;|Per alve eêuw &lt;ref&gt;[https://www.academia.edu/49917707/Bevolkingsatlas_van_Nederland_demografische_ontwikkelingen_van_1850_tot_heden Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 29&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
! Mael
! Dichteid ¹
|-
| 1850
| 3.084.000
|
|
|
|
|
| 95
|-
| 1900
| 5.107.000
| + 2.023.000
| + 66%
| + 2.023.000
| + 66%
| 1,7
| 157
|-
| 1950
| 10.027.000
| + 4.920.000
| + 96%
| + 6.943.000
| + 225%
| 3,3
| 301
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 5.837.000
| + 58%
| + 12.780.000
| + 414%
| 5,1
| 468
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 2.180.000
| + 14%
| + 14.960.000
| + 485%
| 5,9
| 536
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 85.000
! + 2,8%
!
!
|}

¹ per landoppervlakte

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per tien jaeren &lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/37296ned/table?ts=1707216109577 StatLine]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
|-
| 1950
| 10.027.000
|
| 
|
|
|-
| 1960
| 11.417.000
| + 1.390.000
| + 13,9%
| + 1.390.000
| + 13,9%
|-
| 1970
| 12.958.000
| + 1.541.000
| + 13,5%
| + 2.931.000
| + 29,2%
|-
| 1980
| 14.091.000
| + 1.133.000
| + 8,7%
| + 4.064.000
| + 40,5%
|-
| 1990
| 14.893.000
| + 802.000
| + 5,7%
| + 4.866.000
| + 48,5%
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 971.000
| + 6,5%
| + 5.837.000
| + 58,2%
|-
| 2010
| 16.575.000
| + 711.000
| + 4,5%
| + 6.548.000
| + 65,3%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 833.000
| + 5,0%
| + 7.381.000
| + 73,6%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 636.000
| + 3,7%
| + 8.017.000
| + 80,0%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 107.000
! + 1,1%
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per jaer &lt;ref&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
|-
| 2016
| 16.979.000
| 
|
|-
| 2017
| 17.082.000
| + 103.000
| + 0,6%
|-
| 2018
| 17.181.000
| + 99.000
| + 0,6%
|-
| 2019
| 17.282.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 126.000
| + 0,7%
|-
| 2021
| 17.475.000
| + 67.000
| + 0,4%
|-
| 2022
| 17.591.000
| + 116.000
| + 0,7%
|-
| 2023
| 17.811.000
| + 220.000
| + 1,3%
|-
| 2024
| 17.943.000
| + 132.000
| + 0,7%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2026
| 18.130.000
| + 86.000
| + 0,5%
|-
! Totael
! 
! + 1.151.000
! + 6,8%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
! + 115.000
! + 0,7%
|}

== Geschiedenisse ==
[[Plaetje:Westfaelischer Friede in Muenster (Gerard Terborch 1648).jpg|thumb|Vrede van [[Münster]] ([[1648]])]]
Nederland onstit as land in [[1568]] tiejes de opstand tegen de Spanjaerden. In de 17e eeuw mikt ut land een bloeiperiode deu, die ok we bekend stit as de [[Gouden Eêuw]]. Ollandse en Zeeuwse schepen vaere de 'ele weareld over. [[Amsterdam]] wor ien van de groôste ste'en ter weareld. Kolonies worre 'esticht in [[Oôst-Indië]], [[Zuud-Afrika]] en op de westkust van [[Noôrd-Amerika]]. Nae enige tied neme de Iengelse de leidende posisie over en treed er wa verval op. In de 18e eeuw vind er vee [[slaeven'andel]] plaes. In [[1795]] breekt de Franse tied an, dit durende toet 1813. Willem I komt an de macht in het land bloeit weer op. Vee kanaolen in spoorlienen worre in de 19e eeuw an'eleid. In de 20e eêuw breke tweê wereldoorlogen uut. In de [[Twidde Weareldoôrlog]] wor Nederland duur [[Duutsland]] bezet. Nae dezen oorlog raeken me uze kolonies kwiet. Een tied van groôte welvaart breekt an. Iedereen kriegt een auto. Naedeel is we de groôte vervuuling as gevolg iervan. Vee immigranten komme naar Nederland. Laeter bliekt de keerzij iervan de toegenomen criminaliteit in dat de welvaartstaet nie onbeperkt is. Nederland raekt betrokke bie de Europese Unie mee z'n eênwordingsproces. In 2002 wor de gulden an de kant 'ezet ten koste van de Euro.

In de negentiende eêuwe ontstoenge d'r vee plannen om de Zujerzeê, of stikken d'rvan, droôg te maeken. Dit wier zoôwè gedae om sturmvloeden te vokommen as om d'r nieuwe landbouwgrond bie te kriegen. In 1918 wier de Zujerzeêwet angenomme, daerin beslote wier 't plan van Cornelis Lely uut te voeren. De drie polders die-an Flevoland uutmaeke 'oorde daerbie. In 1942 kwam de Noordoôstpolder klaer. Oôstelijk en Zudelijk Flevoland volgde in 1957 resp. 1968. De tweê zujelijke polders, daer-a in 't begin nog vreêd weinig mensen weunde, wiere ondergebrocht in 't Openbaer Lichaem Zujelijke IJsselmeerpolders. De Noordoôstpolder 'oorde agauw bie Overijssel. As de polders meer beweund raekte wiere d'r gemeênten gemaekt vo de belangriekste plekken: Dronten (1972), Lelystad (1980), Almere (1984) en Zeewolde (1984). Uutendelienge wier in 1986 't Openbaer Lichaem opgedoekt en wier de nieuwe provincie Flevoland gesticht uut Urk, de Noordoôstpolder en de Zujelijke IJsselmeerpolders. 

In de nacht van 31 jannewari op 1 feberwari 1953 gebeurende De Ramp, daerbie voraol Schouwen-Duveland in Goereê-Overflakkeê zwaer getroffen wier. Ok in de reste van Zeêland, nog 't minste op Walcheren (daer aodde ze de dieken nae 1944 juust opnieuw angeleid), waeren overstroômiengen, mae mee vee minder doôien. In 1953 komme d'r in totaal 1.836 mensen om. 't stroômgat bie Ouwerkaarke wier pas ant ende van '53 'edicht in anwezigheid van Konienginne Juliaona.
Nae anleiienge daervan wier 't Deltaplan ontworpe en uutgevoerd: diekveroôginge vo eêl de kuste en allemaele zwaere dammen tussen de eilanden, die 't gevaer uut de zeê-aermen moesten aelen. Op 't lest kwam d'r uut de milieubewegienge wè verzet tege 't Deltaplan; daerom wier in de jaeren tachtentig in plekke van 'n damme de Oôsterschelde afgeschermd mee 'n Sturmvloedkeêrienge. Deur de Deltawerken werd Zeêland viel beter beriekbaer, en nam 't toerisme flink toe.

== Politiek en bestier ==
Nederland is 'n constitutionele [[monarchie]] mee 'n [[konienk]] an 't oôd. De konienk eit vòraol (mae nie exclusief) 'n symbolische functie. De konienk vurmt saemen mee de [[ministerraed]] de [[regerienge]] (of [[kabinet]]), die-a de [[uutvoerende macht]] in anden eit. De [[wetgevende macht]] leit bie de [[Staeten-Generaol]], in 't bezonder bie de [[Twidde Kaemer]]. Die oort elke vier jaer direct deu [[verkieziengen]] gekoze. D' [[Eêste Kaemer]], die-a nie zovee macht eit, oort gekoze deu de leeën van de [[Provinciaole Staeten]]. De Provinciaole Staeten en de [[gemeênteraed]] ore ok direct gekoze. [[Burhemeêster]] en [[Commissaoris van de Konienk]] ore deu de reherienge benoemd.

Vanof feberwari [[2026]] 't [[kabinet-Jetten]], bestaende uut [[CDA]], [[D66]] en [[VVD]]. [[Rob Jetten]] (D66) is den premier.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=7 | Twidde Kaemer 
|-
! Partie 
! Ofkortieng 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2025 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20251029 Kiesraad 2025]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2023 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20231122 Kiesraad 2023]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
!Zeêtels &lt;br&gt; 2021 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20210317 Kiesraad 2021]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Democraoten 66]] || D66 || 26 || +17 || 9 || –15 || 24
|-
| [[Partij vò de Vrie'eid]] || PVV || 26 || –11 || 37 || +20 || 17
|-
| [[Volkspartij vò Vrie'eid en Democraotie]] || VVD || 22 || –2 || 24 || –10 || 34
|-
| [[Progressief Nederland]] || PRO || 20 || –5 || 25 || +8 || 17
|-
| [[Chrissen-Democraotisch Appèl]] || CDA || 18 || +13 || 5 || –10 || 15
|-
| [[Juuste Antwoord 21]] || JA21 || 9 || +8 || 1 || –2 || 3
|-
| [[Forum vò Democraotie]] || FVD || 7 || +4 || 3 || –5 || 8
|-
| [[BoerBurgerBewegieng]] || BBB || 4 || –3 || 7 || +6 || 1
|-
| [[DENK]] || DENK || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Staetkundig Grifformeerde Partij]] || SGP || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Partij vò de Dieren]] || PvdD || 3 || 0 || 3 || –3 || 6
|-
| [[ChrissenUnie]] || CU || 3 || 0 || 3 || –2 || 5
|-
| [[Sociaolistische Partij]] || SP || 3 || –2 || 5 || –4 || 9
|-
| [[50PLUS]] || 50+ || 2 || +2 || 0 || –1 || 1
|-
| [[Volt Nederland]] || Volt || 1 || –1 || 2 || –1 || 3
|-
| [[Nieuw Sociaol Contract]] || NSC || 0 || –20 || 20 || +20 || 0
|-
| [[BIE1]] || BIJ1 || 0 || 0 || 0 || –1 || 1
|-
! colspan=2 | Totael || 150 || || 150 || || 150
|}

Zie ok:
* [[Twidde Kaemer]] (uitgebreid)
* [[Peiliengen Twidde Kaemer]]
* [[Politiek in Nederland]] (uutslagen Twidde en Eêste Kaemer plus Europeês Parlement, totaolen provincies en gemeênten, saemenstellieng kabinet'n)
* [[Lieste van Nederlandse kabinet'n]]
* [[Lieste van Nederlandse premiers]]

=== Leher ===
't Nederlandse leher bestaet uut vier onderdeêlen: landmacht, luchtmacht, marine en marechaussee (militaire pliesie) plus drie ulpedeêlen.&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/organisatie Ministerie van Defensie] - organisaotie&lt;/ref&gt; 

't Leher ao ruum 41.000 soldaoten plus onheveer 6.500 reserviesten (totael bienae 48.000 militairen in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/aantallen-personeel Ministerie van Defensie] - personeel&lt;/ref&gt;

De begroôtieng vò 2024 bedraegt 21,4 miljard euro (15,3 miljard in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/financien Ministerie van Defensie] - financiën&lt;/ref&gt;

=== Nederland internationaol ===
Nederland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] (EU) en de [[NAVO]].

=== Bestierlijke indeêlienge ===
D'n oôdstad van Nederland is [[Amsterdam]], de reherienge zetel echter in [[D'n Haeg]]. 

Nederland in Europa is verdeêld in [[provincie]]s, [[waeterschap]]pen en [[gemeênte]]n.

==== Provincies ====
D'r binne twaolf provincies:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| [[Plaetje:NederlandseProvincies.png|300px|rechts]]
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
* [[Drenthe]]
* [[Flevoland]]
* [[Friesland]] (''Fryslân'')
* [[Gelderland]]
* [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (''Groningen'')
* [[Limburg (Nederland)|Limburg]]
* [[Noord-Braebant]] (''Noord-Brabant'')
* [[Noord-'Olland]] (''Noord-Holland'')
* [[Overiessel]] (''Overijssel'')
* [[Utrecht (provincie)|Utrecht]]
* [[Zeêland]] (''Zeeland'')
* [[Zuud-'Olland]] (''Zuid-Holland'')
|}
|}

Zie ok: 
* [[Lieste van Nederlandse provincies]]

[[plaetje:Nederlandgebieden1.JPG|thumb|Vier geograofische rehio's]]

De provincies kunnen heografisch 'ezien in vier rehio's worren verdeêld:&lt;ref&gt;Andere indeêliengen:
* [https://www.nl-prov.eu/regios/ Huis van de Nederlandse Provincies] - Flevoland bie West (Randstad)
* [https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/86097NED CBS-landsdeêlen] - Zeêland bie West&lt;/ref&gt;
* Noôrd: Drenthe, Friesland en Greunienge
* Oôst: Flevoland, Gelderland en Overiessel
* West: Noord-'Olland, Utrecht en Zuud-'Olland
* Zuud: Limburg, Noord-Braebant en Zeêland

==== Gemeênten en waeterschappen ====
D'r binne 21 waeterschappen en 342 gemeênten (stand: 1 jannewari 2024). De waeterschappen staen bestierlik op dezelfde oôgte as de provincies en ulder grenzen loôpe nie altied gliek.

Zie ok:
* [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]]
* [[Lieste van Nederlandse gemeênten]]

De vier hroste gemeênten binne [[Amsterdam]], [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]] en [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] (saemen onheveer 2,5 miljoen inweuners) en leien in de [[Randstad]].

Zie ok: 
* [[Lieste mee hroste gemeênten in Nederland]]

== Volk en cultuur ==
=== Godsdienst ===
Nederland is verdeeld in een [[katteliek]] en een [[protestants]] deel. Dizze grens lopt zelfs dwars deu Zeêland. Tehenwoordig is die grens minder deu de vergaonde seculaorisaotie, mar de verschillen in volksaerd tussen dizze twee delen binne nog aoltied goed merkbaor. De leste jaeren is d'r een kleine minder'eid van [[moslims]] ontstoô.

=== Taelen ===
De eêrste taele in Nederland is 't Nederlands. Deêze taele is officieel in eêl 't land en eit de meêste sprekers. De term Nederlands ei feitelik tweê beteêkenissen: de Standerdtaele, 'n geformaliseerde vurm van 't Zuud-Ollands, en de noemer vò 'n antal Nederduutse dialecten die-an in Nederland en België gesproken ore.

Daernessens bin d'r toch nog 'n stik of wat aore taelen. Die bin te verdeêlen in tweê groepen: autochtone en allochtone mindereidstaelen. De eêrste ore ok wè streektaelen genoemd (mae let op: 't woôrd streektaele kan ok gliek staen an dialect) en kunne zoôwel 'n glad van 't Nederlands losstaende taele weze (Fries) as 'n groep dialecten van 't Nederlands (bevobbild Braebants). De allochtone mindereidstaelen bin meêstal nie an 't Nederlands verwant en 't groôste deêl is in Nederland nog joenk.

Zie ok: 
* [[Taelen in Nederland]]

=== Kunst ===
Nederland eit veural beroemde schilders voort'ebrocht as [[Rembrandt van Rijn]], [[Jan Steen]], [[Vincent van Gogh]] en [[Piet Mondriaan]]

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/nederland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Netherlands Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20220513115307/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/netherlands/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/netherlands/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nederland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=37 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/netherlands_nl Europese Unie]
* [https://thefactfile.org/netherlands-facts/ Fact File]
* [https://www.rijksoverheid.nl/ Rijksoverheid]
* [https://www.overheid.nl/ Overheid]
* [https://web.archive.org/web/20231016222928/https://www.plaatsengids.nl/nederland Plaatsengids]
* [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Kennisbank_-_uitgelicht Kennisbank]
* [https://nos.nl/ NOS]
* [https://www.cbs.nl/ CBS]
* [https://www.kaartenvannederland.nl/#?geometry.x=145929.32&amp;geometry.y=572747.03&amp;zoomlevel=1.5 Kaerte] (officieêl)
* [https://www.topotijdreis.nl/ Topotijdreis]
* [https://www.ahn.nl/ahn-viewer Actueel Hoogtebestand Nederland]
{{div col end}}

{{ProvinciesNederland}}
{{Nederlandse Caraïben}}
{{Benelux}}
{{Europa}}

[[Categorie:Nederland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>jt8om9vnnchyj6szc4biren6g08v6hj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>182454</id>
      <parentid>182453</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T06:52:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gemeênten en waeterschappen */</comment>
      <origin>182454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18145" sha1="6cuusd5zvexmqw0nj84cv57uu17z1u4" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele     = Nederland
 |vlagge               = Flag of the Netherlands.svg
 |waepen               = Royal Coat of Arms of the Netherlands.svg
 |locaotie             = Europe location NED.png
 |taelen               = [[Nederlands]], [[Fries]]
 |oôdstad              = [[Amsterdam]], mae de regerienge zit in [[D'n Aegt]]
 |regeriengsvurm       = [[parlement|parlementaire]] [[constitutionele monarchie]]
 |staetsoôd            = [[Wullem-Alexander der Nederlan'n]]
 |regeriengsleider     = [[Rob Jetten]]
 |religie              = 2015:&lt;br/ &gt; [[roôms-katholicisme|katholicisme]] (24%)&lt;br/ &gt; [[protestantisme]] (20%)&lt;br/ &gt; - [[calvinisme]] (16%)&lt;br/ &gt; [[islam]] (5%)
 |km2                  = 41.543  &lt;ref name=opp&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/#100-onderwerpen AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
 |pctwaeter            = 18,41
 |inweuners            = 18.130.000 (jannewari 2026) &lt;ref name=inw&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/83474NED/table?ts=1704374564258 StatLine]&lt;/ref&gt;
 |dichteid             = 436
 |volkslied            = [[Wilhelmus van Nassouwe]]
 |munte                = [[euro]]
 |valutacode           = EUR
 |tiedzoône            = UTC+1
 |j/n                  = jaet
 |feêstdag             = [[27 april]]
 |tld                  = nl
 |landcode             = NL/NLD
 |tel                  = 31
}}
'''Nederland''' ([[Fries]]: ''Nederlân'') is 'n [[land]] in [[Europa]], en wè 't in Europa leiende deêl van 't ''[[Konienkriek der Nederlan'n]]''. 't Grenst an [[België]] en [[Duutsland]] en leit in 't westen en noorden an de [[Noordzeê]]. Oôdstad is [[Amsterdam]], aore steêën bin o.a. [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]], [[Utrecht (stad)|Utrecht]], [[Eindoven]] en [[Greunienge (stad)|Greunienge]]. 't Land is lid van de [[EU]] en stae bekend om zien riekdom an [[waeter]]. Populair oort 't land ok wè ''[[Olland]]'' genoemd. Mie 18 miljoen inweuners (sins auhustus 2024) is Nederland 't dichtstbevolkte land van Europa (heêl kleine lan'n butengelaeten; zie ok [[lieste van lan'n in Europa]]).&lt;ref&gt;± 18.129.000 inweuners op 1 jannewari 2026&lt;/ref&gt;

== Heografie ==
Nederland eit 18,13 miljoen inweuners begin 2026 &lt;ref name=inw/&gt; en 'n totaele oppervlakte van 41.543 km², daervan is 33.647 km² land (81,6%) en 7.896 km² waeter (18,4%).&lt;ref name=opp/&gt; De bevolkiengsdichteid is 436 inweuners per km² totael en 539 inweuners per km² land.

Nederland is grô'ndeels vlak mee as hoôgste punt de [[Vaelserbaereg]] van 321 meter boven [[zeêniveau]], immae in't zuudoôstelijkste puntje van [[Limburg (Nederland)|Limburg]]. Grôte stikken van 't wess'n ligge zelfs onger zeêniveau weer buutelanders dan weer vreemd van opkieke. 't Laegste punt lig in de provincie [[Zuud-'Olland]], in de gemeênte [[Zuudplas]]: - 6,76 meter.

=== Bos ===
Nederland is ien van de lan'n mie 't minste bos in [[Europa]].&lt;ref&gt;[https://www.europarl.europa.eu/factsheets/nl/sheet/105/die-europaische-union-und-die-walder Europees Parlement]&lt;/ref&gt;

Nederland bestaet vò 10,8% uut bos, 3.638 km² in 2021.&lt;ref&gt;[https://nl.kuwi.org/projecten-nederland/ Kuwi]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.wur.nl/nl/onderzoek/milieu-en-omgeving/nederlandse-bosinventarisatie/resultaten Wageningen University &amp; Research]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.clo.nl/indicatoren/nl162001-oppervlakte-bos-in-nederland-1970-2021 Compendium voor de Leefomgeving]&lt;/ref&gt; Bosaerm binne 't westen vant land ent uuterste noôrden; [[Zeêland]] ist bosaermst.

=== Klimaot ===
Nederland eit 'n gemaetigd zeêklimaot, in de klimaotindeêlienge van Köppen 'n Cfb-klimaot (maetig regenklimaot).

Zie ok: 
* [[Lieste mie gemiddelde temperaturen in Nederland]]


&lt;Gallery&gt;
Waalhaven in Rotterdam 2016.jpg|Haevene van [[Rotterdam]]
Kurhaus achterkant.jpg|Het Kurhaus ant strange van [[Scheveniengen]]
KINDERDIJK AND ENVIRONS 2007 (107) (8190331404).jpg|Meulens van [[Kinderdiek]]
Map of the Netherlands nl.png|Kaerte van Nederland
Dialecten in Nederland.JPG|Streektaelen in Nederland 
Provincies relief 1440px.png|Oôgtekaerte van Nederland 
&lt;/Gallery&gt;

=== Inweunerantal ===
Ontwikkelieng vant inweunerantal:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;8&quot;|Per alve eêuw &lt;ref&gt;[https://www.academia.edu/49917707/Bevolkingsatlas_van_Nederland_demografische_ontwikkelingen_van_1850_tot_heden Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 29&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
! Mael
! Dichteid ¹
|-
| 1850
| 3.084.000
|
|
|
|
|
| 95
|-
| 1900
| 5.107.000
| + 2.023.000
| + 66%
| + 2.023.000
| + 66%
| 1,7
| 157
|-
| 1950
| 10.027.000
| + 4.920.000
| + 96%
| + 6.943.000
| + 225%
| 3,3
| 301
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 5.837.000
| + 58%
| + 12.780.000
| + 414%
| 5,1
| 468
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 2.180.000
| + 14%
| + 14.960.000
| + 485%
| 5,9
| 536
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 85.000
! + 2,8%
!
!
|}

¹ per landoppervlakte

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per tien jaeren &lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/37296ned/table?ts=1707216109577 StatLine]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
|-
| 1950
| 10.027.000
|
| 
|
|
|-
| 1960
| 11.417.000
| + 1.390.000
| + 13,9%
| + 1.390.000
| + 13,9%
|-
| 1970
| 12.958.000
| + 1.541.000
| + 13,5%
| + 2.931.000
| + 29,2%
|-
| 1980
| 14.091.000
| + 1.133.000
| + 8,7%
| + 4.064.000
| + 40,5%
|-
| 1990
| 14.893.000
| + 802.000
| + 5,7%
| + 4.866.000
| + 48,5%
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 971.000
| + 6,5%
| + 5.837.000
| + 58,2%
|-
| 2010
| 16.575.000
| + 711.000
| + 4,5%
| + 6.548.000
| + 65,3%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 833.000
| + 5,0%
| + 7.381.000
| + 73,6%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 636.000
| + 3,7%
| + 8.017.000
| + 80,0%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 107.000
! + 1,1%
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per jaer &lt;ref&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
|-
| 2016
| 16.979.000
| 
|
|-
| 2017
| 17.082.000
| + 103.000
| + 0,6%
|-
| 2018
| 17.181.000
| + 99.000
| + 0,6%
|-
| 2019
| 17.282.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 126.000
| + 0,7%
|-
| 2021
| 17.475.000
| + 67.000
| + 0,4%
|-
| 2022
| 17.591.000
| + 116.000
| + 0,7%
|-
| 2023
| 17.811.000
| + 220.000
| + 1,3%
|-
| 2024
| 17.943.000
| + 132.000
| + 0,7%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2026
| 18.130.000
| + 86.000
| + 0,5%
|-
! Totael
! 
! + 1.151.000
! + 6,8%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
! + 115.000
! + 0,7%
|}

== Geschiedenisse ==
[[Plaetje:Westfaelischer Friede in Muenster (Gerard Terborch 1648).jpg|thumb|Vrede van [[Münster]] ([[1648]])]]
Nederland onstit as land in [[1568]] tiejes de opstand tegen de Spanjaerden. In de 17e eeuw mikt ut land een bloeiperiode deu, die ok we bekend stit as de [[Gouden Eêuw]]. Ollandse en Zeeuwse schepen vaere de 'ele weareld over. [[Amsterdam]] wor ien van de groôste ste'en ter weareld. Kolonies worre 'esticht in [[Oôst-Indië]], [[Zuud-Afrika]] en op de westkust van [[Noôrd-Amerika]]. Nae enige tied neme de Iengelse de leidende posisie over en treed er wa verval op. In de 18e eeuw vind er vee [[slaeven'andel]] plaes. In [[1795]] breekt de Franse tied an, dit durende toet 1813. Willem I komt an de macht in het land bloeit weer op. Vee kanaolen in spoorlienen worre in de 19e eeuw an'eleid. In de 20e eêuw breke tweê wereldoorlogen uut. In de [[Twidde Weareldoôrlog]] wor Nederland duur [[Duutsland]] bezet. Nae dezen oorlog raeken me uze kolonies kwiet. Een tied van groôte welvaart breekt an. Iedereen kriegt een auto. Naedeel is we de groôte vervuuling as gevolg iervan. Vee immigranten komme naar Nederland. Laeter bliekt de keerzij iervan de toegenomen criminaliteit in dat de welvaartstaet nie onbeperkt is. Nederland raekt betrokke bie de Europese Unie mee z'n eênwordingsproces. In 2002 wor de gulden an de kant 'ezet ten koste van de Euro.

In de negentiende eêuwe ontstoenge d'r vee plannen om de Zujerzeê, of stikken d'rvan, droôg te maeken. Dit wier zoôwè gedae om sturmvloeden te vokommen as om d'r nieuwe landbouwgrond bie te kriegen. In 1918 wier de Zujerzeêwet angenomme, daerin beslote wier 't plan van Cornelis Lely uut te voeren. De drie polders die-an Flevoland uutmaeke 'oorde daerbie. In 1942 kwam de Noordoôstpolder klaer. Oôstelijk en Zudelijk Flevoland volgde in 1957 resp. 1968. De tweê zujelijke polders, daer-a in 't begin nog vreêd weinig mensen weunde, wiere ondergebrocht in 't Openbaer Lichaem Zujelijke IJsselmeerpolders. De Noordoôstpolder 'oorde agauw bie Overijssel. As de polders meer beweund raekte wiere d'r gemeênten gemaekt vo de belangriekste plekken: Dronten (1972), Lelystad (1980), Almere (1984) en Zeewolde (1984). Uutendelienge wier in 1986 't Openbaer Lichaem opgedoekt en wier de nieuwe provincie Flevoland gesticht uut Urk, de Noordoôstpolder en de Zujelijke IJsselmeerpolders. 

In de nacht van 31 jannewari op 1 feberwari 1953 gebeurende De Ramp, daerbie voraol Schouwen-Duveland in Goereê-Overflakkeê zwaer getroffen wier. Ok in de reste van Zeêland, nog 't minste op Walcheren (daer aodde ze de dieken nae 1944 juust opnieuw angeleid), waeren overstroômiengen, mae mee vee minder doôien. In 1953 komme d'r in totaal 1.836 mensen om. 't stroômgat bie Ouwerkaarke wier pas ant ende van '53 'edicht in anwezigheid van Konienginne Juliaona.
Nae anleiienge daervan wier 't Deltaplan ontworpe en uutgevoerd: diekveroôginge vo eêl de kuste en allemaele zwaere dammen tussen de eilanden, die 't gevaer uut de zeê-aermen moesten aelen. Op 't lest kwam d'r uut de milieubewegienge wè verzet tege 't Deltaplan; daerom wier in de jaeren tachtentig in plekke van 'n damme de Oôsterschelde afgeschermd mee 'n Sturmvloedkeêrienge. Deur de Deltawerken werd Zeêland viel beter beriekbaer, en nam 't toerisme flink toe.

== Politiek en bestier ==
Nederland is 'n constitutionele [[monarchie]] mee 'n [[konienk]] an 't oôd. De konienk eit vòraol (mae nie exclusief) 'n symbolische functie. De konienk vurmt saemen mee de [[ministerraed]] de [[regerienge]] (of [[kabinet]]), die-a de [[uutvoerende macht]] in anden eit. De [[wetgevende macht]] leit bie de [[Staeten-Generaol]], in 't bezonder bie de [[Twidde Kaemer]]. Die oort elke vier jaer direct deu [[verkieziengen]] gekoze. D' [[Eêste Kaemer]], die-a nie zovee macht eit, oort gekoze deu de leeën van de [[Provinciaole Staeten]]. De Provinciaole Staeten en de [[gemeênteraed]] ore ok direct gekoze. [[Burhemeêster]] en [[Commissaoris van de Konienk]] ore deu de reherienge benoemd.

Vanof feberwari [[2026]] 't [[kabinet-Jetten]], bestaende uut [[CDA]], [[D66]] en [[VVD]]. [[Rob Jetten]] (D66) is den premier.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=7 | Twidde Kaemer 
|-
! Partie 
! Ofkortieng 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2025 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20251029 Kiesraad 2025]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2023 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20231122 Kiesraad 2023]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
!Zeêtels &lt;br&gt; 2021 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20210317 Kiesraad 2021]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Democraoten 66]] || D66 || 26 || +17 || 9 || –15 || 24
|-
| [[Partij vò de Vrie'eid]] || PVV || 26 || –11 || 37 || +20 || 17
|-
| [[Volkspartij vò Vrie'eid en Democraotie]] || VVD || 22 || –2 || 24 || –10 || 34
|-
| [[Progressief Nederland]] || PRO || 20 || –5 || 25 || +8 || 17
|-
| [[Chrissen-Democraotisch Appèl]] || CDA || 18 || +13 || 5 || –10 || 15
|-
| [[Juuste Antwoord 21]] || JA21 || 9 || +8 || 1 || –2 || 3
|-
| [[Forum vò Democraotie]] || FVD || 7 || +4 || 3 || –5 || 8
|-
| [[BoerBurgerBewegieng]] || BBB || 4 || –3 || 7 || +6 || 1
|-
| [[DENK]] || DENK || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Staetkundig Grifformeerde Partij]] || SGP || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Partij vò de Dieren]] || PvdD || 3 || 0 || 3 || –3 || 6
|-
| [[ChrissenUnie]] || CU || 3 || 0 || 3 || –2 || 5
|-
| [[Sociaolistische Partij]] || SP || 3 || –2 || 5 || –4 || 9
|-
| [[50PLUS]] || 50+ || 2 || +2 || 0 || –1 || 1
|-
| [[Volt Nederland]] || Volt || 1 || –1 || 2 || –1 || 3
|-
| [[Nieuw Sociaol Contract]] || NSC || 0 || –20 || 20 || +20 || 0
|-
| [[BIE1]] || BIJ1 || 0 || 0 || 0 || –1 || 1
|-
! colspan=2 | Totael || 150 || || 150 || || 150
|}

Zie ok:
* [[Twidde Kaemer]] (uitgebreid)
* [[Peiliengen Twidde Kaemer]]
* [[Politiek in Nederland]] (uutslagen Twidde en Eêste Kaemer plus Europeês Parlement, totaolen provincies en gemeênten, saemenstellieng kabinet'n)
* [[Lieste van Nederlandse kabinet'n]]
* [[Lieste van Nederlandse premiers]]

=== Leher ===
't Nederlandse leher bestaet uut vier onderdeêlen: landmacht, luchtmacht, marine en marechaussee (militaire pliesie) plus drie ulpedeêlen.&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/organisatie Ministerie van Defensie] - organisaotie&lt;/ref&gt; 

't Leher ao ruum 41.000 soldaoten plus onheveer 6.500 reserviesten (totael bienae 48.000 militairen in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/aantallen-personeel Ministerie van Defensie] - personeel&lt;/ref&gt;

De begroôtieng vò 2024 bedraegt 21,4 miljard euro (15,3 miljard in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/financien Ministerie van Defensie] - financiën&lt;/ref&gt;

=== Nederland internationaol ===
Nederland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] (EU) en de [[NAVO]].

=== Bestierlijke indeêlienge ===
D'n oôdstad van Nederland is [[Amsterdam]], de reherienge zetel echter in [[D'n Haeg]]. 

Nederland in Europa is verdeêld in [[provincie]]s, [[waeterschap]]pen en [[gemeênte]]n.

==== Provincies ====
D'r binne twaolf provincies:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| [[Plaetje:NederlandseProvincies.png|300px|rechts]]
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
* [[Drenthe]]
* [[Flevoland]]
* [[Friesland]] (''Fryslân'')
* [[Gelderland]]
* [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (''Groningen'')
* [[Limburg (Nederland)|Limburg]]
* [[Noord-Braebant]] (''Noord-Brabant'')
* [[Noord-'Olland]] (''Noord-Holland'')
* [[Overiessel]] (''Overijssel'')
* [[Utrecht (provincie)|Utrecht]]
* [[Zeêland]] (''Zeeland'')
* [[Zuud-'Olland]] (''Zuid-Holland'')
|}
|}

Zie ok: 
* [[Lieste van Nederlandse provincies]]

[[plaetje:Nederlandgebieden1.JPG|thumb|Vier geograofische rehio's]]

De provincies kunnen heografisch 'ezien in vier rehio's worren verdeêld:&lt;ref&gt;Andere indeêliengen:
* [https://www.nl-prov.eu/regios/ Huis van de Nederlandse Provincies] - Flevoland bie West (Randstad)
* [https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/86097NED CBS-landsdeêlen] - Zeêland bie West&lt;/ref&gt;
* Noôrd: Drenthe, Friesland en Greunienge
* Oôst: Flevoland, Gelderland en Overiessel
* West: Noord-'Olland, Utrecht en Zuud-'Olland
* Zuud: Limburg, Noord-Braebant en Zeêland

==== Gemeênten en waeterschappen ====
D'r binne 21 [[waeterschap]]pen en 342 [[Nederlandse gemeênte|gemeênten]]. De waeterschappen staen bestierlik op dezelfde oôgte as de provincies en ulder grenzen loôpe nie altied gliek.

Zie ok:
* [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]]
* [[Lieste van Nederlandse gemeênten]]

De vier hroste gemeênten binne [[Amsterdam]], [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]] en [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] (saemen onheveer 2,5 miljoen inweuners) en leien in de [[Randstad]].

Zie ok: 
* [[Lieste mee hroste gemeênten in Nederland]]

== Volk en cultuur ==
=== Godsdienst ===
Nederland is verdeeld in een [[katteliek]] en een [[protestants]] deel. Dizze grens lopt zelfs dwars deu Zeêland. Tehenwoordig is die grens minder deu de vergaonde seculaorisaotie, mar de verschillen in volksaerd tussen dizze twee delen binne nog aoltied goed merkbaor. De leste jaeren is d'r een kleine minder'eid van [[moslims]] ontstoô.

=== Taelen ===
De eêrste taele in Nederland is 't Nederlands. Deêze taele is officieel in eêl 't land en eit de meêste sprekers. De term Nederlands ei feitelik tweê beteêkenissen: de Standerdtaele, 'n geformaliseerde vurm van 't Zuud-Ollands, en de noemer vò 'n antal Nederduutse dialecten die-an in Nederland en België gesproken ore.

Daernessens bin d'r toch nog 'n stik of wat aore taelen. Die bin te verdeêlen in tweê groepen: autochtone en allochtone mindereidstaelen. De eêrste ore ok wè streektaelen genoemd (mae let op: 't woôrd streektaele kan ok gliek staen an dialect) en kunne zoôwel 'n glad van 't Nederlands losstaende taele weze (Fries) as 'n groep dialecten van 't Nederlands (bevobbild Braebants). De allochtone mindereidstaelen bin meêstal nie an 't Nederlands verwant en 't groôste deêl is in Nederland nog joenk.

Zie ok: 
* [[Taelen in Nederland]]

=== Kunst ===
Nederland eit veural beroemde schilders voort'ebrocht as [[Rembrandt van Rijn]], [[Jan Steen]], [[Vincent van Gogh]] en [[Piet Mondriaan]]

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/nederland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Netherlands Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20220513115307/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/netherlands/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/netherlands/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nederland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=37 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/netherlands_nl Europese Unie]
* [https://thefactfile.org/netherlands-facts/ Fact File]
* [https://www.rijksoverheid.nl/ Rijksoverheid]
* [https://www.overheid.nl/ Overheid]
* [https://web.archive.org/web/20231016222928/https://www.plaatsengids.nl/nederland Plaatsengids]
* [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Kennisbank_-_uitgelicht Kennisbank]
* [https://nos.nl/ NOS]
* [https://www.cbs.nl/ CBS]
* [https://www.kaartenvannederland.nl/#?geometry.x=145929.32&amp;geometry.y=572747.03&amp;zoomlevel=1.5 Kaerte] (officieêl)
* [https://www.topotijdreis.nl/ Topotijdreis]
* [https://www.ahn.nl/ahn-viewer Actueel Hoogtebestand Nederland]
{{div col end}}

{{ProvinciesNederland}}
{{Nederlandse Caraïben}}
{{Benelux}}
{{Europa}}

[[Categorie:Nederland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>6cuusd5zvexmqw0nj84cv57uu17z1u4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>182457</id>
      <parentid>182454</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T07:03:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gemeênten en waeterschappen */</comment>
      <origin>182457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18160" sha1="kqilqhkkgras44taygzs72vyatzlhpx" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele     = Nederland
 |vlagge               = Flag of the Netherlands.svg
 |waepen               = Royal Coat of Arms of the Netherlands.svg
 |locaotie             = Europe location NED.png
 |taelen               = [[Nederlands]], [[Fries]]
 |oôdstad              = [[Amsterdam]], mae de regerienge zit in [[D'n Aegt]]
 |regeriengsvurm       = [[parlement|parlementaire]] [[constitutionele monarchie]]
 |staetsoôd            = [[Wullem-Alexander der Nederlan'n]]
 |regeriengsleider     = [[Rob Jetten]]
 |religie              = 2015:&lt;br/ &gt; [[roôms-katholicisme|katholicisme]] (24%)&lt;br/ &gt; [[protestantisme]] (20%)&lt;br/ &gt; - [[calvinisme]] (16%)&lt;br/ &gt; [[islam]] (5%)
 |km2                  = 41.543  &lt;ref name=opp&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/#100-onderwerpen AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
 |pctwaeter            = 18,41
 |inweuners            = 18.130.000 (jannewari 2026) &lt;ref name=inw&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/83474NED/table?ts=1704374564258 StatLine]&lt;/ref&gt;
 |dichteid             = 436
 |volkslied            = [[Wilhelmus van Nassouwe]]
 |munte                = [[euro]]
 |valutacode           = EUR
 |tiedzoône            = UTC+1
 |j/n                  = jaet
 |feêstdag             = [[27 april]]
 |tld                  = nl
 |landcode             = NL/NLD
 |tel                  = 31
}}
'''Nederland''' ([[Fries]]: ''Nederlân'') is 'n [[land]] in [[Europa]], en wè 't in Europa leiende deêl van 't ''[[Konienkriek der Nederlan'n]]''. 't Grenst an [[België]] en [[Duutsland]] en leit in 't westen en noorden an de [[Noordzeê]]. Oôdstad is [[Amsterdam]], aore steêën bin o.a. [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]], [[Utrecht (stad)|Utrecht]], [[Eindoven]] en [[Greunienge (stad)|Greunienge]]. 't Land is lid van de [[EU]] en stae bekend om zien riekdom an [[waeter]]. Populair oort 't land ok wè ''[[Olland]]'' genoemd. Mie 18 miljoen inweuners (sins auhustus 2024) is Nederland 't dichtstbevolkte land van Europa (heêl kleine lan'n butengelaeten; zie ok [[lieste van lan'n in Europa]]).&lt;ref&gt;± 18.129.000 inweuners op 1 jannewari 2026&lt;/ref&gt;

== Heografie ==
Nederland eit 18,13 miljoen inweuners begin 2026 &lt;ref name=inw/&gt; en 'n totaele oppervlakte van 41.543 km², daervan is 33.647 km² land (81,6%) en 7.896 km² waeter (18,4%).&lt;ref name=opp/&gt; De bevolkiengsdichteid is 436 inweuners per km² totael en 539 inweuners per km² land.

Nederland is grô'ndeels vlak mee as hoôgste punt de [[Vaelserbaereg]] van 321 meter boven [[zeêniveau]], immae in't zuudoôstelijkste puntje van [[Limburg (Nederland)|Limburg]]. Grôte stikken van 't wess'n ligge zelfs onger zeêniveau weer buutelanders dan weer vreemd van opkieke. 't Laegste punt lig in de provincie [[Zuud-'Olland]], in de gemeênte [[Zuudplas]]: - 6,76 meter.

=== Bos ===
Nederland is ien van de lan'n mie 't minste bos in [[Europa]].&lt;ref&gt;[https://www.europarl.europa.eu/factsheets/nl/sheet/105/die-europaische-union-und-die-walder Europees Parlement]&lt;/ref&gt;

Nederland bestaet vò 10,8% uut bos, 3.638 km² in 2021.&lt;ref&gt;[https://nl.kuwi.org/projecten-nederland/ Kuwi]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.wur.nl/nl/onderzoek/milieu-en-omgeving/nederlandse-bosinventarisatie/resultaten Wageningen University &amp; Research]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.clo.nl/indicatoren/nl162001-oppervlakte-bos-in-nederland-1970-2021 Compendium voor de Leefomgeving]&lt;/ref&gt; Bosaerm binne 't westen vant land ent uuterste noôrden; [[Zeêland]] ist bosaermst.

=== Klimaot ===
Nederland eit 'n gemaetigd zeêklimaot, in de klimaotindeêlienge van Köppen 'n Cfb-klimaot (maetig regenklimaot).

Zie ok: 
* [[Lieste mie gemiddelde temperaturen in Nederland]]


&lt;Gallery&gt;
Waalhaven in Rotterdam 2016.jpg|Haevene van [[Rotterdam]]
Kurhaus achterkant.jpg|Het Kurhaus ant strange van [[Scheveniengen]]
KINDERDIJK AND ENVIRONS 2007 (107) (8190331404).jpg|Meulens van [[Kinderdiek]]
Map of the Netherlands nl.png|Kaerte van Nederland
Dialecten in Nederland.JPG|Streektaelen in Nederland 
Provincies relief 1440px.png|Oôgtekaerte van Nederland 
&lt;/Gallery&gt;

=== Inweunerantal ===
Ontwikkelieng vant inweunerantal:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;8&quot;|Per alve eêuw &lt;ref&gt;[https://www.academia.edu/49917707/Bevolkingsatlas_van_Nederland_demografische_ontwikkelingen_van_1850_tot_heden Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 29&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
! Mael
! Dichteid ¹
|-
| 1850
| 3.084.000
|
|
|
|
|
| 95
|-
| 1900
| 5.107.000
| + 2.023.000
| + 66%
| + 2.023.000
| + 66%
| 1,7
| 157
|-
| 1950
| 10.027.000
| + 4.920.000
| + 96%
| + 6.943.000
| + 225%
| 3,3
| 301
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 5.837.000
| + 58%
| + 12.780.000
| + 414%
| 5,1
| 468
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 2.180.000
| + 14%
| + 14.960.000
| + 485%
| 5,9
| 536
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 85.000
! + 2,8%
!
!
|}

¹ per landoppervlakte

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per tien jaeren &lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/37296ned/table?ts=1707216109577 StatLine]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
|-
| 1950
| 10.027.000
|
| 
|
|
|-
| 1960
| 11.417.000
| + 1.390.000
| + 13,9%
| + 1.390.000
| + 13,9%
|-
| 1970
| 12.958.000
| + 1.541.000
| + 13,5%
| + 2.931.000
| + 29,2%
|-
| 1980
| 14.091.000
| + 1.133.000
| + 8,7%
| + 4.064.000
| + 40,5%
|-
| 1990
| 14.893.000
| + 802.000
| + 5,7%
| + 4.866.000
| + 48,5%
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 971.000
| + 6,5%
| + 5.837.000
| + 58,2%
|-
| 2010
| 16.575.000
| + 711.000
| + 4,5%
| + 6.548.000
| + 65,3%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 833.000
| + 5,0%
| + 7.381.000
| + 73,6%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 636.000
| + 3,7%
| + 8.017.000
| + 80,0%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 107.000
! + 1,1%
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per jaer &lt;ref&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
|-
| 2016
| 16.979.000
| 
|
|-
| 2017
| 17.082.000
| + 103.000
| + 0,6%
|-
| 2018
| 17.181.000
| + 99.000
| + 0,6%
|-
| 2019
| 17.282.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 126.000
| + 0,7%
|-
| 2021
| 17.475.000
| + 67.000
| + 0,4%
|-
| 2022
| 17.591.000
| + 116.000
| + 0,7%
|-
| 2023
| 17.811.000
| + 220.000
| + 1,3%
|-
| 2024
| 17.943.000
| + 132.000
| + 0,7%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2026
| 18.130.000
| + 86.000
| + 0,5%
|-
! Totael
! 
! + 1.151.000
! + 6,8%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
! + 115.000
! + 0,7%
|}

== Geschiedenisse ==
[[Plaetje:Westfaelischer Friede in Muenster (Gerard Terborch 1648).jpg|thumb|Vrede van [[Münster]] ([[1648]])]]
Nederland onstit as land in [[1568]] tiejes de opstand tegen de Spanjaerden. In de 17e eeuw mikt ut land een bloeiperiode deu, die ok we bekend stit as de [[Gouden Eêuw]]. Ollandse en Zeeuwse schepen vaere de 'ele weareld over. [[Amsterdam]] wor ien van de groôste ste'en ter weareld. Kolonies worre 'esticht in [[Oôst-Indië]], [[Zuud-Afrika]] en op de westkust van [[Noôrd-Amerika]]. Nae enige tied neme de Iengelse de leidende posisie over en treed er wa verval op. In de 18e eeuw vind er vee [[slaeven'andel]] plaes. In [[1795]] breekt de Franse tied an, dit durende toet 1813. Willem I komt an de macht in het land bloeit weer op. Vee kanaolen in spoorlienen worre in de 19e eeuw an'eleid. In de 20e eêuw breke tweê wereldoorlogen uut. In de [[Twidde Weareldoôrlog]] wor Nederland duur [[Duutsland]] bezet. Nae dezen oorlog raeken me uze kolonies kwiet. Een tied van groôte welvaart breekt an. Iedereen kriegt een auto. Naedeel is we de groôte vervuuling as gevolg iervan. Vee immigranten komme naar Nederland. Laeter bliekt de keerzij iervan de toegenomen criminaliteit in dat de welvaartstaet nie onbeperkt is. Nederland raekt betrokke bie de Europese Unie mee z'n eênwordingsproces. In 2002 wor de gulden an de kant 'ezet ten koste van de Euro.

In de negentiende eêuwe ontstoenge d'r vee plannen om de Zujerzeê, of stikken d'rvan, droôg te maeken. Dit wier zoôwè gedae om sturmvloeden te vokommen as om d'r nieuwe landbouwgrond bie te kriegen. In 1918 wier de Zujerzeêwet angenomme, daerin beslote wier 't plan van Cornelis Lely uut te voeren. De drie polders die-an Flevoland uutmaeke 'oorde daerbie. In 1942 kwam de Noordoôstpolder klaer. Oôstelijk en Zudelijk Flevoland volgde in 1957 resp. 1968. De tweê zujelijke polders, daer-a in 't begin nog vreêd weinig mensen weunde, wiere ondergebrocht in 't Openbaer Lichaem Zujelijke IJsselmeerpolders. De Noordoôstpolder 'oorde agauw bie Overijssel. As de polders meer beweund raekte wiere d'r gemeênten gemaekt vo de belangriekste plekken: Dronten (1972), Lelystad (1980), Almere (1984) en Zeewolde (1984). Uutendelienge wier in 1986 't Openbaer Lichaem opgedoekt en wier de nieuwe provincie Flevoland gesticht uut Urk, de Noordoôstpolder en de Zujelijke IJsselmeerpolders. 

In de nacht van 31 jannewari op 1 feberwari 1953 gebeurende De Ramp, daerbie voraol Schouwen-Duveland in Goereê-Overflakkeê zwaer getroffen wier. Ok in de reste van Zeêland, nog 't minste op Walcheren (daer aodde ze de dieken nae 1944 juust opnieuw angeleid), waeren overstroômiengen, mae mee vee minder doôien. In 1953 komme d'r in totaal 1.836 mensen om. 't stroômgat bie Ouwerkaarke wier pas ant ende van '53 'edicht in anwezigheid van Konienginne Juliaona.
Nae anleiienge daervan wier 't Deltaplan ontworpe en uutgevoerd: diekveroôginge vo eêl de kuste en allemaele zwaere dammen tussen de eilanden, die 't gevaer uut de zeê-aermen moesten aelen. Op 't lest kwam d'r uut de milieubewegienge wè verzet tege 't Deltaplan; daerom wier in de jaeren tachtentig in plekke van 'n damme de Oôsterschelde afgeschermd mee 'n Sturmvloedkeêrienge. Deur de Deltawerken werd Zeêland viel beter beriekbaer, en nam 't toerisme flink toe.

== Politiek en bestier ==
Nederland is 'n constitutionele [[monarchie]] mee 'n [[konienk]] an 't oôd. De konienk eit vòraol (mae nie exclusief) 'n symbolische functie. De konienk vurmt saemen mee de [[ministerraed]] de [[regerienge]] (of [[kabinet]]), die-a de [[uutvoerende macht]] in anden eit. De [[wetgevende macht]] leit bie de [[Staeten-Generaol]], in 't bezonder bie de [[Twidde Kaemer]]. Die oort elke vier jaer direct deu [[verkieziengen]] gekoze. D' [[Eêste Kaemer]], die-a nie zovee macht eit, oort gekoze deu de leeën van de [[Provinciaole Staeten]]. De Provinciaole Staeten en de [[gemeênteraed]] ore ok direct gekoze. [[Burhemeêster]] en [[Commissaoris van de Konienk]] ore deu de reherienge benoemd.

Vanof feberwari [[2026]] 't [[kabinet-Jetten]], bestaende uut [[CDA]], [[D66]] en [[VVD]]. [[Rob Jetten]] (D66) is den premier.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=7 | Twidde Kaemer 
|-
! Partie 
! Ofkortieng 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2025 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20251029 Kiesraad 2025]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2023 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20231122 Kiesraad 2023]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
!Zeêtels &lt;br&gt; 2021 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20210317 Kiesraad 2021]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Democraoten 66]] || D66 || 26 || +17 || 9 || –15 || 24
|-
| [[Partij vò de Vrie'eid]] || PVV || 26 || –11 || 37 || +20 || 17
|-
| [[Volkspartij vò Vrie'eid en Democraotie]] || VVD || 22 || –2 || 24 || –10 || 34
|-
| [[Progressief Nederland]] || PRO || 20 || –5 || 25 || +8 || 17
|-
| [[Chrissen-Democraotisch Appèl]] || CDA || 18 || +13 || 5 || –10 || 15
|-
| [[Juuste Antwoord 21]] || JA21 || 9 || +8 || 1 || –2 || 3
|-
| [[Forum vò Democraotie]] || FVD || 7 || +4 || 3 || –5 || 8
|-
| [[BoerBurgerBewegieng]] || BBB || 4 || –3 || 7 || +6 || 1
|-
| [[DENK]] || DENK || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Staetkundig Grifformeerde Partij]] || SGP || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Partij vò de Dieren]] || PvdD || 3 || 0 || 3 || –3 || 6
|-
| [[ChrissenUnie]] || CU || 3 || 0 || 3 || –2 || 5
|-
| [[Sociaolistische Partij]] || SP || 3 || –2 || 5 || –4 || 9
|-
| [[50PLUS]] || 50+ || 2 || +2 || 0 || –1 || 1
|-
| [[Volt Nederland]] || Volt || 1 || –1 || 2 || –1 || 3
|-
| [[Nieuw Sociaol Contract]] || NSC || 0 || –20 || 20 || +20 || 0
|-
| [[BIE1]] || BIJ1 || 0 || 0 || 0 || –1 || 1
|-
! colspan=2 | Totael || 150 || || 150 || || 150
|}

Zie ok:
* [[Twidde Kaemer]] (uitgebreid)
* [[Peiliengen Twidde Kaemer]]
* [[Politiek in Nederland]] (uutslagen Twidde en Eêste Kaemer plus Europeês Parlement, totaolen provincies en gemeênten, saemenstellieng kabinet'n)
* [[Lieste van Nederlandse kabinet'n]]
* [[Lieste van Nederlandse premiers]]

=== Leher ===
't Nederlandse leher bestaet uut vier onderdeêlen: landmacht, luchtmacht, marine en marechaussee (militaire pliesie) plus drie ulpedeêlen.&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/organisatie Ministerie van Defensie] - organisaotie&lt;/ref&gt; 

't Leher ao ruum 41.000 soldaoten plus onheveer 6.500 reserviesten (totael bienae 48.000 militairen in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/aantallen-personeel Ministerie van Defensie] - personeel&lt;/ref&gt;

De begroôtieng vò 2024 bedraegt 21,4 miljard euro (15,3 miljard in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/financien Ministerie van Defensie] - financiën&lt;/ref&gt;

=== Nederland internationaol ===
Nederland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] (EU) en de [[NAVO]].

=== Bestierlijke indeêlienge ===
D'n oôdstad van Nederland is [[Amsterdam]], de reherienge zetel echter in [[D'n Haeg]]. 

Nederland in Europa is verdeêld in [[provincie]]s, [[waeterschap]]pen en [[gemeênte]]n.

==== Provincies ====
D'r binne twaolf provincies:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| [[Plaetje:NederlandseProvincies.png|300px|rechts]]
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
* [[Drenthe]]
* [[Flevoland]]
* [[Friesland]] (''Fryslân'')
* [[Gelderland]]
* [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (''Groningen'')
* [[Limburg (Nederland)|Limburg]]
* [[Noord-Braebant]] (''Noord-Brabant'')
* [[Noord-'Olland]] (''Noord-Holland'')
* [[Overiessel]] (''Overijssel'')
* [[Utrecht (provincie)|Utrecht]]
* [[Zeêland]] (''Zeeland'')
* [[Zuud-'Olland]] (''Zuid-Holland'')
|}
|}

Zie ok: 
* [[Lieste van Nederlandse provincies]]

[[plaetje:Nederlandgebieden1.JPG|thumb|Vier geograofische rehio's]]

De provincies kunnen heografisch 'ezien in vier rehio's worren verdeêld:&lt;ref&gt;Andere indeêliengen:
* [https://www.nl-prov.eu/regios/ Huis van de Nederlandse Provincies] - Flevoland bie West (Randstad)
* [https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/86097NED CBS-landsdeêlen] - Zeêland bie West&lt;/ref&gt;
* Noôrd: Drenthe, Friesland en Greunienge
* Oôst: Flevoland, Gelderland en Overiessel
* West: Noord-'Olland, Utrecht en Zuud-'Olland
* Zuud: Limburg, Noord-Braebant en Zeêland

==== Gemeênten en waeterschappen ====
D'r binne 21 [[waeterschap]]pen en 342 [[Nederlandse gemeênte|gemeênten]] (in Nederland). De waeterschappen staen bestierlik op dezelfde oôgte as de provincies en ulder grenzen loôpe nie altied gliek.

Zie ok:
* [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]]
* [[Lieste van Nederlandse gemeênten]]

De vier hroste gemeênten binne [[Amsterdam]], [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]] en [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] (saemen onheveer 2,5 miljoen inweuners) en leien in de [[Randstad]].

Zie ok: 
* [[Lieste mee hroste gemeênten in Nederland]]

== Volk en cultuur ==
=== Godsdienst ===
Nederland is verdeeld in een [[katteliek]] en een [[protestants]] deel. Dizze grens lopt zelfs dwars deu Zeêland. Tehenwoordig is die grens minder deu de vergaonde seculaorisaotie, mar de verschillen in volksaerd tussen dizze twee delen binne nog aoltied goed merkbaor. De leste jaeren is d'r een kleine minder'eid van [[moslims]] ontstoô.

=== Taelen ===
De eêrste taele in Nederland is 't Nederlands. Deêze taele is officieel in eêl 't land en eit de meêste sprekers. De term Nederlands ei feitelik tweê beteêkenissen: de Standerdtaele, 'n geformaliseerde vurm van 't Zuud-Ollands, en de noemer vò 'n antal Nederduutse dialecten die-an in Nederland en België gesproken ore.

Daernessens bin d'r toch nog 'n stik of wat aore taelen. Die bin te verdeêlen in tweê groepen: autochtone en allochtone mindereidstaelen. De eêrste ore ok wè streektaelen genoemd (mae let op: 't woôrd streektaele kan ok gliek staen an dialect) en kunne zoôwel 'n glad van 't Nederlands losstaende taele weze (Fries) as 'n groep dialecten van 't Nederlands (bevobbild Braebants). De allochtone mindereidstaelen bin meêstal nie an 't Nederlands verwant en 't groôste deêl is in Nederland nog joenk.

Zie ok: 
* [[Taelen in Nederland]]

=== Kunst ===
Nederland eit veural beroemde schilders voort'ebrocht as [[Rembrandt van Rijn]], [[Jan Steen]], [[Vincent van Gogh]] en [[Piet Mondriaan]]

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/nederland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Netherlands Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20220513115307/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/netherlands/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/netherlands/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nederland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=37 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/netherlands_nl Europese Unie]
* [https://thefactfile.org/netherlands-facts/ Fact File]
* [https://www.rijksoverheid.nl/ Rijksoverheid]
* [https://www.overheid.nl/ Overheid]
* [https://web.archive.org/web/20231016222928/https://www.plaatsengids.nl/nederland Plaatsengids]
* [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Kennisbank_-_uitgelicht Kennisbank]
* [https://nos.nl/ NOS]
* [https://www.cbs.nl/ CBS]
* [https://www.kaartenvannederland.nl/#?geometry.x=145929.32&amp;geometry.y=572747.03&amp;zoomlevel=1.5 Kaerte] (officieêl)
* [https://www.topotijdreis.nl/ Topotijdreis]
* [https://www.ahn.nl/ahn-viewer Actueel Hoogtebestand Nederland]
{{div col end}}

{{ProvinciesNederland}}
{{Nederlandse Caraïben}}
{{Benelux}}
{{Europa}}

[[Categorie:Nederland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>kqilqhkkgras44taygzs72vyatzlhpx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>182460</id>
      <parentid>182457</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T07:18:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gemeênten en waeterschappen */</comment>
      <origin>182460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18145" sha1="6cuusd5zvexmqw0nj84cv57uu17z1u4" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele     = Nederland
 |vlagge               = Flag of the Netherlands.svg
 |waepen               = Royal Coat of Arms of the Netherlands.svg
 |locaotie             = Europe location NED.png
 |taelen               = [[Nederlands]], [[Fries]]
 |oôdstad              = [[Amsterdam]], mae de regerienge zit in [[D'n Aegt]]
 |regeriengsvurm       = [[parlement|parlementaire]] [[constitutionele monarchie]]
 |staetsoôd            = [[Wullem-Alexander der Nederlan'n]]
 |regeriengsleider     = [[Rob Jetten]]
 |religie              = 2015:&lt;br/ &gt; [[roôms-katholicisme|katholicisme]] (24%)&lt;br/ &gt; [[protestantisme]] (20%)&lt;br/ &gt; - [[calvinisme]] (16%)&lt;br/ &gt; [[islam]] (5%)
 |km2                  = 41.543  &lt;ref name=opp&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/#100-onderwerpen AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
 |pctwaeter            = 18,41
 |inweuners            = 18.130.000 (jannewari 2026) &lt;ref name=inw&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/83474NED/table?ts=1704374564258 StatLine]&lt;/ref&gt;
 |dichteid             = 436
 |volkslied            = [[Wilhelmus van Nassouwe]]
 |munte                = [[euro]]
 |valutacode           = EUR
 |tiedzoône            = UTC+1
 |j/n                  = jaet
 |feêstdag             = [[27 april]]
 |tld                  = nl
 |landcode             = NL/NLD
 |tel                  = 31
}}
'''Nederland''' ([[Fries]]: ''Nederlân'') is 'n [[land]] in [[Europa]], en wè 't in Europa leiende deêl van 't ''[[Konienkriek der Nederlan'n]]''. 't Grenst an [[België]] en [[Duutsland]] en leit in 't westen en noorden an de [[Noordzeê]]. Oôdstad is [[Amsterdam]], aore steêën bin o.a. [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]], [[Utrecht (stad)|Utrecht]], [[Eindoven]] en [[Greunienge (stad)|Greunienge]]. 't Land is lid van de [[EU]] en stae bekend om zien riekdom an [[waeter]]. Populair oort 't land ok wè ''[[Olland]]'' genoemd. Mie 18 miljoen inweuners (sins auhustus 2024) is Nederland 't dichtstbevolkte land van Europa (heêl kleine lan'n butengelaeten; zie ok [[lieste van lan'n in Europa]]).&lt;ref&gt;± 18.129.000 inweuners op 1 jannewari 2026&lt;/ref&gt;

== Heografie ==
Nederland eit 18,13 miljoen inweuners begin 2026 &lt;ref name=inw/&gt; en 'n totaele oppervlakte van 41.543 km², daervan is 33.647 km² land (81,6%) en 7.896 km² waeter (18,4%).&lt;ref name=opp/&gt; De bevolkiengsdichteid is 436 inweuners per km² totael en 539 inweuners per km² land.

Nederland is grô'ndeels vlak mee as hoôgste punt de [[Vaelserbaereg]] van 321 meter boven [[zeêniveau]], immae in't zuudoôstelijkste puntje van [[Limburg (Nederland)|Limburg]]. Grôte stikken van 't wess'n ligge zelfs onger zeêniveau weer buutelanders dan weer vreemd van opkieke. 't Laegste punt lig in de provincie [[Zuud-'Olland]], in de gemeênte [[Zuudplas]]: - 6,76 meter.

=== Bos ===
Nederland is ien van de lan'n mie 't minste bos in [[Europa]].&lt;ref&gt;[https://www.europarl.europa.eu/factsheets/nl/sheet/105/die-europaische-union-und-die-walder Europees Parlement]&lt;/ref&gt;

Nederland bestaet vò 10,8% uut bos, 3.638 km² in 2021.&lt;ref&gt;[https://nl.kuwi.org/projecten-nederland/ Kuwi]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.wur.nl/nl/onderzoek/milieu-en-omgeving/nederlandse-bosinventarisatie/resultaten Wageningen University &amp; Research]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.clo.nl/indicatoren/nl162001-oppervlakte-bos-in-nederland-1970-2021 Compendium voor de Leefomgeving]&lt;/ref&gt; Bosaerm binne 't westen vant land ent uuterste noôrden; [[Zeêland]] ist bosaermst.

=== Klimaot ===
Nederland eit 'n gemaetigd zeêklimaot, in de klimaotindeêlienge van Köppen 'n Cfb-klimaot (maetig regenklimaot).

Zie ok: 
* [[Lieste mie gemiddelde temperaturen in Nederland]]


&lt;Gallery&gt;
Waalhaven in Rotterdam 2016.jpg|Haevene van [[Rotterdam]]
Kurhaus achterkant.jpg|Het Kurhaus ant strange van [[Scheveniengen]]
KINDERDIJK AND ENVIRONS 2007 (107) (8190331404).jpg|Meulens van [[Kinderdiek]]
Map of the Netherlands nl.png|Kaerte van Nederland
Dialecten in Nederland.JPG|Streektaelen in Nederland 
Provincies relief 1440px.png|Oôgtekaerte van Nederland 
&lt;/Gallery&gt;

=== Inweunerantal ===
Ontwikkelieng vant inweunerantal:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;8&quot;|Per alve eêuw &lt;ref&gt;[https://www.academia.edu/49917707/Bevolkingsatlas_van_Nederland_demografische_ontwikkelingen_van_1850_tot_heden Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 29&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
! Mael
! Dichteid ¹
|-
| 1850
| 3.084.000
|
|
|
|
|
| 95
|-
| 1900
| 5.107.000
| + 2.023.000
| + 66%
| + 2.023.000
| + 66%
| 1,7
| 157
|-
| 1950
| 10.027.000
| + 4.920.000
| + 96%
| + 6.943.000
| + 225%
| 3,3
| 301
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 5.837.000
| + 58%
| + 12.780.000
| + 414%
| 5,1
| 468
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 2.180.000
| + 14%
| + 14.960.000
| + 485%
| 5,9
| 536
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 85.000
! + 2,8%
!
!
|}

¹ per landoppervlakte

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per tien jaeren &lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/37296ned/table?ts=1707216109577 StatLine]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
|-
| 1950
| 10.027.000
|
| 
|
|
|-
| 1960
| 11.417.000
| + 1.390.000
| + 13,9%
| + 1.390.000
| + 13,9%
|-
| 1970
| 12.958.000
| + 1.541.000
| + 13,5%
| + 2.931.000
| + 29,2%
|-
| 1980
| 14.091.000
| + 1.133.000
| + 8,7%
| + 4.064.000
| + 40,5%
|-
| 1990
| 14.893.000
| + 802.000
| + 5,7%
| + 4.866.000
| + 48,5%
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 971.000
| + 6,5%
| + 5.837.000
| + 58,2%
|-
| 2010
| 16.575.000
| + 711.000
| + 4,5%
| + 6.548.000
| + 65,3%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 833.000
| + 5,0%
| + 7.381.000
| + 73,6%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 636.000
| + 3,7%
| + 8.017.000
| + 80,0%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 107.000
! + 1,1%
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per jaer &lt;ref&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
|-
| 2016
| 16.979.000
| 
|
|-
| 2017
| 17.082.000
| + 103.000
| + 0,6%
|-
| 2018
| 17.181.000
| + 99.000
| + 0,6%
|-
| 2019
| 17.282.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 126.000
| + 0,7%
|-
| 2021
| 17.475.000
| + 67.000
| + 0,4%
|-
| 2022
| 17.591.000
| + 116.000
| + 0,7%
|-
| 2023
| 17.811.000
| + 220.000
| + 1,3%
|-
| 2024
| 17.943.000
| + 132.000
| + 0,7%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2026
| 18.130.000
| + 86.000
| + 0,5%
|-
! Totael
! 
! + 1.151.000
! + 6,8%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
! + 115.000
! + 0,7%
|}

== Geschiedenisse ==
[[Plaetje:Westfaelischer Friede in Muenster (Gerard Terborch 1648).jpg|thumb|Vrede van [[Münster]] ([[1648]])]]
Nederland onstit as land in [[1568]] tiejes de opstand tegen de Spanjaerden. In de 17e eeuw mikt ut land een bloeiperiode deu, die ok we bekend stit as de [[Gouden Eêuw]]. Ollandse en Zeeuwse schepen vaere de 'ele weareld over. [[Amsterdam]] wor ien van de groôste ste'en ter weareld. Kolonies worre 'esticht in [[Oôst-Indië]], [[Zuud-Afrika]] en op de westkust van [[Noôrd-Amerika]]. Nae enige tied neme de Iengelse de leidende posisie over en treed er wa verval op. In de 18e eeuw vind er vee [[slaeven'andel]] plaes. In [[1795]] breekt de Franse tied an, dit durende toet 1813. Willem I komt an de macht in het land bloeit weer op. Vee kanaolen in spoorlienen worre in de 19e eeuw an'eleid. In de 20e eêuw breke tweê wereldoorlogen uut. In de [[Twidde Weareldoôrlog]] wor Nederland duur [[Duutsland]] bezet. Nae dezen oorlog raeken me uze kolonies kwiet. Een tied van groôte welvaart breekt an. Iedereen kriegt een auto. Naedeel is we de groôte vervuuling as gevolg iervan. Vee immigranten komme naar Nederland. Laeter bliekt de keerzij iervan de toegenomen criminaliteit in dat de welvaartstaet nie onbeperkt is. Nederland raekt betrokke bie de Europese Unie mee z'n eênwordingsproces. In 2002 wor de gulden an de kant 'ezet ten koste van de Euro.

In de negentiende eêuwe ontstoenge d'r vee plannen om de Zujerzeê, of stikken d'rvan, droôg te maeken. Dit wier zoôwè gedae om sturmvloeden te vokommen as om d'r nieuwe landbouwgrond bie te kriegen. In 1918 wier de Zujerzeêwet angenomme, daerin beslote wier 't plan van Cornelis Lely uut te voeren. De drie polders die-an Flevoland uutmaeke 'oorde daerbie. In 1942 kwam de Noordoôstpolder klaer. Oôstelijk en Zudelijk Flevoland volgde in 1957 resp. 1968. De tweê zujelijke polders, daer-a in 't begin nog vreêd weinig mensen weunde, wiere ondergebrocht in 't Openbaer Lichaem Zujelijke IJsselmeerpolders. De Noordoôstpolder 'oorde agauw bie Overijssel. As de polders meer beweund raekte wiere d'r gemeênten gemaekt vo de belangriekste plekken: Dronten (1972), Lelystad (1980), Almere (1984) en Zeewolde (1984). Uutendelienge wier in 1986 't Openbaer Lichaem opgedoekt en wier de nieuwe provincie Flevoland gesticht uut Urk, de Noordoôstpolder en de Zujelijke IJsselmeerpolders. 

In de nacht van 31 jannewari op 1 feberwari 1953 gebeurende De Ramp, daerbie voraol Schouwen-Duveland in Goereê-Overflakkeê zwaer getroffen wier. Ok in de reste van Zeêland, nog 't minste op Walcheren (daer aodde ze de dieken nae 1944 juust opnieuw angeleid), waeren overstroômiengen, mae mee vee minder doôien. In 1953 komme d'r in totaal 1.836 mensen om. 't stroômgat bie Ouwerkaarke wier pas ant ende van '53 'edicht in anwezigheid van Konienginne Juliaona.
Nae anleiienge daervan wier 't Deltaplan ontworpe en uutgevoerd: diekveroôginge vo eêl de kuste en allemaele zwaere dammen tussen de eilanden, die 't gevaer uut de zeê-aermen moesten aelen. Op 't lest kwam d'r uut de milieubewegienge wè verzet tege 't Deltaplan; daerom wier in de jaeren tachtentig in plekke van 'n damme de Oôsterschelde afgeschermd mee 'n Sturmvloedkeêrienge. Deur de Deltawerken werd Zeêland viel beter beriekbaer, en nam 't toerisme flink toe.

== Politiek en bestier ==
Nederland is 'n constitutionele [[monarchie]] mee 'n [[konienk]] an 't oôd. De konienk eit vòraol (mae nie exclusief) 'n symbolische functie. De konienk vurmt saemen mee de [[ministerraed]] de [[regerienge]] (of [[kabinet]]), die-a de [[uutvoerende macht]] in anden eit. De [[wetgevende macht]] leit bie de [[Staeten-Generaol]], in 't bezonder bie de [[Twidde Kaemer]]. Die oort elke vier jaer direct deu [[verkieziengen]] gekoze. D' [[Eêste Kaemer]], die-a nie zovee macht eit, oort gekoze deu de leeën van de [[Provinciaole Staeten]]. De Provinciaole Staeten en de [[gemeênteraed]] ore ok direct gekoze. [[Burhemeêster]] en [[Commissaoris van de Konienk]] ore deu de reherienge benoemd.

Vanof feberwari [[2026]] 't [[kabinet-Jetten]], bestaende uut [[CDA]], [[D66]] en [[VVD]]. [[Rob Jetten]] (D66) is den premier.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=7 | Twidde Kaemer 
|-
! Partie 
! Ofkortieng 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2025 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20251029 Kiesraad 2025]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2023 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20231122 Kiesraad 2023]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
!Zeêtels &lt;br&gt; 2021 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20210317 Kiesraad 2021]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Democraoten 66]] || D66 || 26 || +17 || 9 || –15 || 24
|-
| [[Partij vò de Vrie'eid]] || PVV || 26 || –11 || 37 || +20 || 17
|-
| [[Volkspartij vò Vrie'eid en Democraotie]] || VVD || 22 || –2 || 24 || –10 || 34
|-
| [[Progressief Nederland]] || PRO || 20 || –5 || 25 || +8 || 17
|-
| [[Chrissen-Democraotisch Appèl]] || CDA || 18 || +13 || 5 || –10 || 15
|-
| [[Juuste Antwoord 21]] || JA21 || 9 || +8 || 1 || –2 || 3
|-
| [[Forum vò Democraotie]] || FVD || 7 || +4 || 3 || –5 || 8
|-
| [[BoerBurgerBewegieng]] || BBB || 4 || –3 || 7 || +6 || 1
|-
| [[DENK]] || DENK || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Staetkundig Grifformeerde Partij]] || SGP || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Partij vò de Dieren]] || PvdD || 3 || 0 || 3 || –3 || 6
|-
| [[ChrissenUnie]] || CU || 3 || 0 || 3 || –2 || 5
|-
| [[Sociaolistische Partij]] || SP || 3 || –2 || 5 || –4 || 9
|-
| [[50PLUS]] || 50+ || 2 || +2 || 0 || –1 || 1
|-
| [[Volt Nederland]] || Volt || 1 || –1 || 2 || –1 || 3
|-
| [[Nieuw Sociaol Contract]] || NSC || 0 || –20 || 20 || +20 || 0
|-
| [[BIE1]] || BIJ1 || 0 || 0 || 0 || –1 || 1
|-
! colspan=2 | Totael || 150 || || 150 || || 150
|}

Zie ok:
* [[Twidde Kaemer]] (uitgebreid)
* [[Peiliengen Twidde Kaemer]]
* [[Politiek in Nederland]] (uutslagen Twidde en Eêste Kaemer plus Europeês Parlement, totaolen provincies en gemeênten, saemenstellieng kabinet'n)
* [[Lieste van Nederlandse kabinet'n]]
* [[Lieste van Nederlandse premiers]]

=== Leher ===
't Nederlandse leher bestaet uut vier onderdeêlen: landmacht, luchtmacht, marine en marechaussee (militaire pliesie) plus drie ulpedeêlen.&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/organisatie Ministerie van Defensie] - organisaotie&lt;/ref&gt; 

't Leher ao ruum 41.000 soldaoten plus onheveer 6.500 reserviesten (totael bienae 48.000 militairen in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/aantallen-personeel Ministerie van Defensie] - personeel&lt;/ref&gt;

De begroôtieng vò 2024 bedraegt 21,4 miljard euro (15,3 miljard in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/financien Ministerie van Defensie] - financiën&lt;/ref&gt;

=== Nederland internationaol ===
Nederland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] (EU) en de [[NAVO]].

=== Bestierlijke indeêlienge ===
D'n oôdstad van Nederland is [[Amsterdam]], de reherienge zetel echter in [[D'n Haeg]]. 

Nederland in Europa is verdeêld in [[provincie]]s, [[waeterschap]]pen en [[gemeênte]]n.

==== Provincies ====
D'r binne twaolf provincies:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| [[Plaetje:NederlandseProvincies.png|300px|rechts]]
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
* [[Drenthe]]
* [[Flevoland]]
* [[Friesland]] (''Fryslân'')
* [[Gelderland]]
* [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (''Groningen'')
* [[Limburg (Nederland)|Limburg]]
* [[Noord-Braebant]] (''Noord-Brabant'')
* [[Noord-'Olland]] (''Noord-Holland'')
* [[Overiessel]] (''Overijssel'')
* [[Utrecht (provincie)|Utrecht]]
* [[Zeêland]] (''Zeeland'')
* [[Zuud-'Olland]] (''Zuid-Holland'')
|}
|}

Zie ok: 
* [[Lieste van Nederlandse provincies]]

[[plaetje:Nederlandgebieden1.JPG|thumb|Vier geograofische rehio's]]

De provincies kunnen heografisch 'ezien in vier rehio's worren verdeêld:&lt;ref&gt;Andere indeêliengen:
* [https://www.nl-prov.eu/regios/ Huis van de Nederlandse Provincies] - Flevoland bie West (Randstad)
* [https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/86097NED CBS-landsdeêlen] - Zeêland bie West&lt;/ref&gt;
* Noôrd: Drenthe, Friesland en Greunienge
* Oôst: Flevoland, Gelderland en Overiessel
* West: Noord-'Olland, Utrecht en Zuud-'Olland
* Zuud: Limburg, Noord-Braebant en Zeêland

==== Gemeênten en waeterschappen ====
D'r binne 21 [[waeterschap]]pen en 342 [[Nederlandse gemeênte|gemeênten]]. De waeterschappen staen bestierlik op dezelfde oôgte as de provincies en ulder grenzen loôpe nie altied gliek.

Zie ok:
* [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]]
* [[Lieste van Nederlandse gemeênten]]

De vier hroste gemeênten binne [[Amsterdam]], [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]] en [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] (saemen onheveer 2,5 miljoen inweuners) en leien in de [[Randstad]].

Zie ok: 
* [[Lieste mee hroste gemeênten in Nederland]]

== Volk en cultuur ==
=== Godsdienst ===
Nederland is verdeeld in een [[katteliek]] en een [[protestants]] deel. Dizze grens lopt zelfs dwars deu Zeêland. Tehenwoordig is die grens minder deu de vergaonde seculaorisaotie, mar de verschillen in volksaerd tussen dizze twee delen binne nog aoltied goed merkbaor. De leste jaeren is d'r een kleine minder'eid van [[moslims]] ontstoô.

=== Taelen ===
De eêrste taele in Nederland is 't Nederlands. Deêze taele is officieel in eêl 't land en eit de meêste sprekers. De term Nederlands ei feitelik tweê beteêkenissen: de Standerdtaele, 'n geformaliseerde vurm van 't Zuud-Ollands, en de noemer vò 'n antal Nederduutse dialecten die-an in Nederland en België gesproken ore.

Daernessens bin d'r toch nog 'n stik of wat aore taelen. Die bin te verdeêlen in tweê groepen: autochtone en allochtone mindereidstaelen. De eêrste ore ok wè streektaelen genoemd (mae let op: 't woôrd streektaele kan ok gliek staen an dialect) en kunne zoôwel 'n glad van 't Nederlands losstaende taele weze (Fries) as 'n groep dialecten van 't Nederlands (bevobbild Braebants). De allochtone mindereidstaelen bin meêstal nie an 't Nederlands verwant en 't groôste deêl is in Nederland nog joenk.

Zie ok: 
* [[Taelen in Nederland]]

=== Kunst ===
Nederland eit veural beroemde schilders voort'ebrocht as [[Rembrandt van Rijn]], [[Jan Steen]], [[Vincent van Gogh]] en [[Piet Mondriaan]]

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/nederland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Netherlands Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20220513115307/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/netherlands/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/netherlands/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nederland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=37 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/netherlands_nl Europese Unie]
* [https://thefactfile.org/netherlands-facts/ Fact File]
* [https://www.rijksoverheid.nl/ Rijksoverheid]
* [https://www.overheid.nl/ Overheid]
* [https://web.archive.org/web/20231016222928/https://www.plaatsengids.nl/nederland Plaatsengids]
* [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Kennisbank_-_uitgelicht Kennisbank]
* [https://nos.nl/ NOS]
* [https://www.cbs.nl/ CBS]
* [https://www.kaartenvannederland.nl/#?geometry.x=145929.32&amp;geometry.y=572747.03&amp;zoomlevel=1.5 Kaerte] (officieêl)
* [https://www.topotijdreis.nl/ Topotijdreis]
* [https://www.ahn.nl/ahn-viewer Actueel Hoogtebestand Nederland]
{{div col end}}

{{ProvinciesNederland}}
{{Nederlandse Caraïben}}
{{Benelux}}
{{Europa}}

[[Categorie:Nederland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>6cuusd5zvexmqw0nj84cv57uu17z1u4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>182465</id>
      <parentid>182460</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T08:02:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Inweunerantal */</comment>
      <origin>182465</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18096" sha1="jmjplp8ffb5q4zfs1rcn6euaf2gyubs" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele     = Nederland
 |vlagge               = Flag of the Netherlands.svg
 |waepen               = Royal Coat of Arms of the Netherlands.svg
 |locaotie             = Europe location NED.png
 |taelen               = [[Nederlands]], [[Fries]]
 |oôdstad              = [[Amsterdam]], mae de regerienge zit in [[D'n Aegt]]
 |regeriengsvurm       = [[parlement|parlementaire]] [[constitutionele monarchie]]
 |staetsoôd            = [[Wullem-Alexander der Nederlan'n]]
 |regeriengsleider     = [[Rob Jetten]]
 |religie              = 2015:&lt;br/ &gt; [[roôms-katholicisme|katholicisme]] (24%)&lt;br/ &gt; [[protestantisme]] (20%)&lt;br/ &gt; - [[calvinisme]] (16%)&lt;br/ &gt; [[islam]] (5%)
 |km2                  = 41.543  &lt;ref name=opp&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/#100-onderwerpen AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
 |pctwaeter            = 18,41
 |inweuners            = 18.130.000 (jannewari 2026) &lt;ref name=inw&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/83474NED/table?ts=1704374564258 StatLine]&lt;/ref&gt;
 |dichteid             = 436
 |volkslied            = [[Wilhelmus van Nassouwe]]
 |munte                = [[euro]]
 |valutacode           = EUR
 |tiedzoône            = UTC+1
 |j/n                  = jaet
 |feêstdag             = [[27 april]]
 |tld                  = nl
 |landcode             = NL/NLD
 |tel                  = 31
}}
'''Nederland''' ([[Fries]]: ''Nederlân'') is 'n [[land]] in [[Europa]], en wè 't in Europa leiende deêl van 't ''[[Konienkriek der Nederlan'n]]''. 't Grenst an [[België]] en [[Duutsland]] en leit in 't westen en noorden an de [[Noordzeê]]. Oôdstad is [[Amsterdam]], aore steêën bin o.a. [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]], [[Utrecht (stad)|Utrecht]], [[Eindoven]] en [[Greunienge (stad)|Greunienge]]. 't Land is lid van de [[EU]] en stae bekend om zien riekdom an [[waeter]]. Populair oort 't land ok wè ''[[Olland]]'' genoemd. Mie 18 miljoen inweuners (sins auhustus 2024) is Nederland 't dichtstbevolkte land van Europa (heêl kleine lan'n butengelaeten; zie ok [[lieste van lan'n in Europa]]).&lt;ref&gt;± 18.129.000 inweuners op 1 jannewari 2026&lt;/ref&gt;

== Heografie ==
Nederland eit 18,13 miljoen inweuners begin 2026 &lt;ref name=inw/&gt; en 'n totaele oppervlakte van 41.543 km², daervan is 33.647 km² land (81,6%) en 7.896 km² waeter (18,4%).&lt;ref name=opp/&gt; De bevolkiengsdichteid is 436 inweuners per km² totael en 539 inweuners per km² land.

Nederland is grô'ndeels vlak mee as hoôgste punt de [[Vaelserbaereg]] van 321 meter boven [[zeêniveau]], immae in't zuudoôstelijkste puntje van [[Limburg (Nederland)|Limburg]]. Grôte stikken van 't wess'n ligge zelfs onger zeêniveau weer buutelanders dan weer vreemd van opkieke. 't Laegste punt lig in de provincie [[Zuud-'Olland]], in de gemeênte [[Zuudplas]]: - 6,76 meter.

=== Bos ===
Nederland is ien van de lan'n mie 't minste bos in [[Europa]].&lt;ref&gt;[https://www.europarl.europa.eu/factsheets/nl/sheet/105/die-europaische-union-und-die-walder Europees Parlement]&lt;/ref&gt;

Nederland bestaet vò 10,8% uut bos, 3.638 km² in 2021.&lt;ref&gt;[https://nl.kuwi.org/projecten-nederland/ Kuwi]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.wur.nl/nl/onderzoek/milieu-en-omgeving/nederlandse-bosinventarisatie/resultaten Wageningen University &amp; Research]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.clo.nl/indicatoren/nl162001-oppervlakte-bos-in-nederland-1970-2021 Compendium voor de Leefomgeving]&lt;/ref&gt; Bosaerm binne 't westen vant land ent uuterste noôrden; [[Zeêland]] ist bosaermst.

=== Klimaot ===
Nederland eit 'n gemaetigd zeêklimaot, in de klimaotindeêlienge van Köppen 'n Cfb-klimaot (maetig regenklimaot).

Zie ok: 
* [[Lieste mie gemiddelde temperaturen in Nederland]]


&lt;Gallery&gt;
Waalhaven in Rotterdam 2016.jpg|Haevene van [[Rotterdam]]
Kurhaus achterkant.jpg|Het Kurhaus ant strange van [[Scheveniengen]]
KINDERDIJK AND ENVIRONS 2007 (107) (8190331404).jpg|Meulens van [[Kinderdiek]]
Map of the Netherlands nl.png|Kaerte van Nederland
Dialecten in Nederland.JPG|Streektaelen in Nederland 
Provincies relief 1440px.png|Oôgtekaerte van Nederland 
&lt;/Gallery&gt;

=== Inweunerantal ===
Ontwikkelieng vant inweunerantal:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;8&quot;|Per alve eêuw &lt;ref&gt;[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 29&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
! Mael
! Dichteid ¹
|-
| 1850
| 3.084.000
|
|
|
|
|
| 95
|-
| 1900
| 5.107.000
| + 2.023.000
| + 66%
| + 2.023.000
| + 66%
| 1,7
| 157
|-
| 1950
| 10.027.000
| + 4.920.000
| + 96%
| + 6.943.000
| + 225%
| 3,3
| 301
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 5.837.000
| + 58%
| + 12.780.000
| + 414%
| 5,1
| 468
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 2.180.000
| + 14%
| + 14.960.000
| + 485%
| 5,9
| 536
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 85.000
! + 2,8%
!
!
|}

¹ per landoppervlakte

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per tien jaeren &lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/37296ned/table?ts=1707216109577 StatLine]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
|-
| 1950
| 10.027.000
|
| 
|
|
|-
| 1960
| 11.417.000
| + 1.390.000
| + 13,9%
| + 1.390.000
| + 13,9%
|-
| 1970
| 12.958.000
| + 1.541.000
| + 13,5%
| + 2.931.000
| + 29,2%
|-
| 1980
| 14.091.000
| + 1.133.000
| + 8,7%
| + 4.064.000
| + 40,5%
|-
| 1990
| 14.893.000
| + 802.000
| + 5,7%
| + 4.866.000
| + 48,5%
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 971.000
| + 6,5%
| + 5.837.000
| + 58,2%
|-
| 2010
| 16.575.000
| + 711.000
| + 4,5%
| + 6.548.000
| + 65,3%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 833.000
| + 5,0%
| + 7.381.000
| + 73,6%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 636.000
| + 3,7%
| + 8.017.000
| + 80,0%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 107.000
! + 1,1%
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per jaer &lt;ref&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
|-
| 2016
| 16.979.000
| 
|
|-
| 2017
| 17.082.000
| + 103.000
| + 0,6%
|-
| 2018
| 17.181.000
| + 99.000
| + 0,6%
|-
| 2019
| 17.282.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 126.000
| + 0,7%
|-
| 2021
| 17.475.000
| + 67.000
| + 0,4%
|-
| 2022
| 17.591.000
| + 116.000
| + 0,7%
|-
| 2023
| 17.811.000
| + 220.000
| + 1,3%
|-
| 2024
| 17.943.000
| + 132.000
| + 0,7%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2026
| 18.130.000
| + 86.000
| + 0,5%
|-
! Totael
! 
! + 1.151.000
! + 6,8%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
! + 115.000
! + 0,7%
|}

== Geschiedenisse ==
[[Plaetje:Westfaelischer Friede in Muenster (Gerard Terborch 1648).jpg|thumb|Vrede van [[Münster]] ([[1648]])]]
Nederland onstit as land in [[1568]] tiejes de opstand tegen de Spanjaerden. In de 17e eeuw mikt ut land een bloeiperiode deu, die ok we bekend stit as de [[Gouden Eêuw]]. Ollandse en Zeeuwse schepen vaere de 'ele weareld over. [[Amsterdam]] wor ien van de groôste ste'en ter weareld. Kolonies worre 'esticht in [[Oôst-Indië]], [[Zuud-Afrika]] en op de westkust van [[Noôrd-Amerika]]. Nae enige tied neme de Iengelse de leidende posisie over en treed er wa verval op. In de 18e eeuw vind er vee [[slaeven'andel]] plaes. In [[1795]] breekt de Franse tied an, dit durende toet 1813. Willem I komt an de macht in het land bloeit weer op. Vee kanaolen in spoorlienen worre in de 19e eeuw an'eleid. In de 20e eêuw breke tweê wereldoorlogen uut. In de [[Twidde Weareldoôrlog]] wor Nederland duur [[Duutsland]] bezet. Nae dezen oorlog raeken me uze kolonies kwiet. Een tied van groôte welvaart breekt an. Iedereen kriegt een auto. Naedeel is we de groôte vervuuling as gevolg iervan. Vee immigranten komme naar Nederland. Laeter bliekt de keerzij iervan de toegenomen criminaliteit in dat de welvaartstaet nie onbeperkt is. Nederland raekt betrokke bie de Europese Unie mee z'n eênwordingsproces. In 2002 wor de gulden an de kant 'ezet ten koste van de Euro.

In de negentiende eêuwe ontstoenge d'r vee plannen om de Zujerzeê, of stikken d'rvan, droôg te maeken. Dit wier zoôwè gedae om sturmvloeden te vokommen as om d'r nieuwe landbouwgrond bie te kriegen. In 1918 wier de Zujerzeêwet angenomme, daerin beslote wier 't plan van Cornelis Lely uut te voeren. De drie polders die-an Flevoland uutmaeke 'oorde daerbie. In 1942 kwam de Noordoôstpolder klaer. Oôstelijk en Zudelijk Flevoland volgde in 1957 resp. 1968. De tweê zujelijke polders, daer-a in 't begin nog vreêd weinig mensen weunde, wiere ondergebrocht in 't Openbaer Lichaem Zujelijke IJsselmeerpolders. De Noordoôstpolder 'oorde agauw bie Overijssel. As de polders meer beweund raekte wiere d'r gemeênten gemaekt vo de belangriekste plekken: Dronten (1972), Lelystad (1980), Almere (1984) en Zeewolde (1984). Uutendelienge wier in 1986 't Openbaer Lichaem opgedoekt en wier de nieuwe provincie Flevoland gesticht uut Urk, de Noordoôstpolder en de Zujelijke IJsselmeerpolders. 

In de nacht van 31 jannewari op 1 feberwari 1953 gebeurende De Ramp, daerbie voraol Schouwen-Duveland in Goereê-Overflakkeê zwaer getroffen wier. Ok in de reste van Zeêland, nog 't minste op Walcheren (daer aodde ze de dieken nae 1944 juust opnieuw angeleid), waeren overstroômiengen, mae mee vee minder doôien. In 1953 komme d'r in totaal 1.836 mensen om. 't stroômgat bie Ouwerkaarke wier pas ant ende van '53 'edicht in anwezigheid van Konienginne Juliaona.
Nae anleiienge daervan wier 't Deltaplan ontworpe en uutgevoerd: diekveroôginge vo eêl de kuste en allemaele zwaere dammen tussen de eilanden, die 't gevaer uut de zeê-aermen moesten aelen. Op 't lest kwam d'r uut de milieubewegienge wè verzet tege 't Deltaplan; daerom wier in de jaeren tachtentig in plekke van 'n damme de Oôsterschelde afgeschermd mee 'n Sturmvloedkeêrienge. Deur de Deltawerken werd Zeêland viel beter beriekbaer, en nam 't toerisme flink toe.

== Politiek en bestier ==
Nederland is 'n constitutionele [[monarchie]] mee 'n [[konienk]] an 't oôd. De konienk eit vòraol (mae nie exclusief) 'n symbolische functie. De konienk vurmt saemen mee de [[ministerraed]] de [[regerienge]] (of [[kabinet]]), die-a de [[uutvoerende macht]] in anden eit. De [[wetgevende macht]] leit bie de [[Staeten-Generaol]], in 't bezonder bie de [[Twidde Kaemer]]. Die oort elke vier jaer direct deu [[verkieziengen]] gekoze. D' [[Eêste Kaemer]], die-a nie zovee macht eit, oort gekoze deu de leeën van de [[Provinciaole Staeten]]. De Provinciaole Staeten en de [[gemeênteraed]] ore ok direct gekoze. [[Burhemeêster]] en [[Commissaoris van de Konienk]] ore deu de reherienge benoemd.

Vanof feberwari [[2026]] 't [[kabinet-Jetten]], bestaende uut [[CDA]], [[D66]] en [[VVD]]. [[Rob Jetten]] (D66) is den premier.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=7 | Twidde Kaemer 
|-
! Partie 
! Ofkortieng 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2025 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20251029 Kiesraad 2025]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2023 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20231122 Kiesraad 2023]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
!Zeêtels &lt;br&gt; 2021 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20210317 Kiesraad 2021]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Democraoten 66]] || D66 || 26 || +17 || 9 || –15 || 24
|-
| [[Partij vò de Vrie'eid]] || PVV || 26 || –11 || 37 || +20 || 17
|-
| [[Volkspartij vò Vrie'eid en Democraotie]] || VVD || 22 || –2 || 24 || –10 || 34
|-
| [[Progressief Nederland]] || PRO || 20 || –5 || 25 || +8 || 17
|-
| [[Chrissen-Democraotisch Appèl]] || CDA || 18 || +13 || 5 || –10 || 15
|-
| [[Juuste Antwoord 21]] || JA21 || 9 || +8 || 1 || –2 || 3
|-
| [[Forum vò Democraotie]] || FVD || 7 || +4 || 3 || –5 || 8
|-
| [[BoerBurgerBewegieng]] || BBB || 4 || –3 || 7 || +6 || 1
|-
| [[DENK]] || DENK || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Staetkundig Grifformeerde Partij]] || SGP || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Partij vò de Dieren]] || PvdD || 3 || 0 || 3 || –3 || 6
|-
| [[ChrissenUnie]] || CU || 3 || 0 || 3 || –2 || 5
|-
| [[Sociaolistische Partij]] || SP || 3 || –2 || 5 || –4 || 9
|-
| [[50PLUS]] || 50+ || 2 || +2 || 0 || –1 || 1
|-
| [[Volt Nederland]] || Volt || 1 || –1 || 2 || –1 || 3
|-
| [[Nieuw Sociaol Contract]] || NSC || 0 || –20 || 20 || +20 || 0
|-
| [[BIE1]] || BIJ1 || 0 || 0 || 0 || –1 || 1
|-
! colspan=2 | Totael || 150 || || 150 || || 150
|}

Zie ok:
* [[Twidde Kaemer]] (uitgebreid)
* [[Peiliengen Twidde Kaemer]]
* [[Politiek in Nederland]] (uutslagen Twidde en Eêste Kaemer plus Europeês Parlement, totaolen provincies en gemeênten, saemenstellieng kabinet'n)
* [[Lieste van Nederlandse kabinet'n]]
* [[Lieste van Nederlandse premiers]]

=== Leher ===
't Nederlandse leher bestaet uut vier onderdeêlen: landmacht, luchtmacht, marine en marechaussee (militaire pliesie) plus drie ulpedeêlen.&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/organisatie Ministerie van Defensie] - organisaotie&lt;/ref&gt; 

't Leher ao ruum 41.000 soldaoten plus onheveer 6.500 reserviesten (totael bienae 48.000 militairen in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/aantallen-personeel Ministerie van Defensie] - personeel&lt;/ref&gt;

De begroôtieng vò 2024 bedraegt 21,4 miljard euro (15,3 miljard in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/financien Ministerie van Defensie] - financiën&lt;/ref&gt;

=== Nederland internationaol ===
Nederland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] (EU) en de [[NAVO]].

=== Bestierlijke indeêlienge ===
D'n oôdstad van Nederland is [[Amsterdam]], de reherienge zetel echter in [[D'n Haeg]]. 

Nederland in Europa is verdeêld in [[provincie]]s, [[waeterschap]]pen en [[gemeênte]]n.

==== Provincies ====
D'r binne twaolf provincies:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| [[Plaetje:NederlandseProvincies.png|300px|rechts]]
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
* [[Drenthe]]
* [[Flevoland]]
* [[Friesland]] (''Fryslân'')
* [[Gelderland]]
* [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (''Groningen'')
* [[Limburg (Nederland)|Limburg]]
* [[Noord-Braebant]] (''Noord-Brabant'')
* [[Noord-'Olland]] (''Noord-Holland'')
* [[Overiessel]] (''Overijssel'')
* [[Utrecht (provincie)|Utrecht]]
* [[Zeêland]] (''Zeeland'')
* [[Zuud-'Olland]] (''Zuid-Holland'')
|}
|}

Zie ok: 
* [[Lieste van Nederlandse provincies]]

[[plaetje:Nederlandgebieden1.JPG|thumb|Vier geograofische rehio's]]

De provincies kunnen heografisch 'ezien in vier rehio's worren verdeêld:&lt;ref&gt;Andere indeêliengen:
* [https://www.nl-prov.eu/regios/ Huis van de Nederlandse Provincies] - Flevoland bie West (Randstad)
* [https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/86097NED CBS-landsdeêlen] - Zeêland bie West&lt;/ref&gt;
* Noôrd: Drenthe, Friesland en Greunienge
* Oôst: Flevoland, Gelderland en Overiessel
* West: Noord-'Olland, Utrecht en Zuud-'Olland
* Zuud: Limburg, Noord-Braebant en Zeêland

==== Gemeênten en waeterschappen ====
D'r binne 21 [[waeterschap]]pen en 342 [[Nederlandse gemeênte|gemeênten]]. De waeterschappen staen bestierlik op dezelfde oôgte as de provincies en ulder grenzen loôpe nie altied gliek.

Zie ok:
* [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]]
* [[Lieste van Nederlandse gemeênten]]

De vier hroste gemeênten binne [[Amsterdam]], [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]] en [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] (saemen onheveer 2,5 miljoen inweuners) en leien in de [[Randstad]].

Zie ok: 
* [[Lieste mee hroste gemeênten in Nederland]]

== Volk en cultuur ==
=== Godsdienst ===
Nederland is verdeeld in een [[katteliek]] en een [[protestants]] deel. Dizze grens lopt zelfs dwars deu Zeêland. Tehenwoordig is die grens minder deu de vergaonde seculaorisaotie, mar de verschillen in volksaerd tussen dizze twee delen binne nog aoltied goed merkbaor. De leste jaeren is d'r een kleine minder'eid van [[moslims]] ontstoô.

=== Taelen ===
De eêrste taele in Nederland is 't Nederlands. Deêze taele is officieel in eêl 't land en eit de meêste sprekers. De term Nederlands ei feitelik tweê beteêkenissen: de Standerdtaele, 'n geformaliseerde vurm van 't Zuud-Ollands, en de noemer vò 'n antal Nederduutse dialecten die-an in Nederland en België gesproken ore.

Daernessens bin d'r toch nog 'n stik of wat aore taelen. Die bin te verdeêlen in tweê groepen: autochtone en allochtone mindereidstaelen. De eêrste ore ok wè streektaelen genoemd (mae let op: 't woôrd streektaele kan ok gliek staen an dialect) en kunne zoôwel 'n glad van 't Nederlands losstaende taele weze (Fries) as 'n groep dialecten van 't Nederlands (bevobbild Braebants). De allochtone mindereidstaelen bin meêstal nie an 't Nederlands verwant en 't groôste deêl is in Nederland nog joenk.

Zie ok: 
* [[Taelen in Nederland]]

=== Kunst ===
Nederland eit veural beroemde schilders voort'ebrocht as [[Rembrandt van Rijn]], [[Jan Steen]], [[Vincent van Gogh]] en [[Piet Mondriaan]]

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/nederland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Netherlands Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20220513115307/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/netherlands/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/netherlands/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nederland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=37 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/netherlands_nl Europese Unie]
* [https://thefactfile.org/netherlands-facts/ Fact File]
* [https://www.rijksoverheid.nl/ Rijksoverheid]
* [https://www.overheid.nl/ Overheid]
* [https://web.archive.org/web/20231016222928/https://www.plaatsengids.nl/nederland Plaatsengids]
* [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Kennisbank_-_uitgelicht Kennisbank]
* [https://nos.nl/ NOS]
* [https://www.cbs.nl/ CBS]
* [https://www.kaartenvannederland.nl/#?geometry.x=145929.32&amp;geometry.y=572747.03&amp;zoomlevel=1.5 Kaerte] (officieêl)
* [https://www.topotijdreis.nl/ Topotijdreis]
* [https://www.ahn.nl/ahn-viewer Actueel Hoogtebestand Nederland]
{{div col end}}

{{ProvinciesNederland}}
{{Nederlandse Caraïben}}
{{Benelux}}
{{Europa}}

[[Categorie:Nederland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>jmjplp8ffb5q4zfs1rcn6euaf2gyubs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>182466</id>
      <parentid>182465</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T08:04:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Inweunerantal */</comment>
      <origin>182466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18096" sha1="8xzeke3ewtq2a488lkspc03iqq8rhre" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele     = Nederland
 |vlagge               = Flag of the Netherlands.svg
 |waepen               = Royal Coat of Arms of the Netherlands.svg
 |locaotie             = Europe location NED.png
 |taelen               = [[Nederlands]], [[Fries]]
 |oôdstad              = [[Amsterdam]], mae de regerienge zit in [[D'n Aegt]]
 |regeriengsvurm       = [[parlement|parlementaire]] [[constitutionele monarchie]]
 |staetsoôd            = [[Wullem-Alexander der Nederlan'n]]
 |regeriengsleider     = [[Rob Jetten]]
 |religie              = 2015:&lt;br/ &gt; [[roôms-katholicisme|katholicisme]] (24%)&lt;br/ &gt; [[protestantisme]] (20%)&lt;br/ &gt; - [[calvinisme]] (16%)&lt;br/ &gt; [[islam]] (5%)
 |km2                  = 41.543  &lt;ref name=opp&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/#100-onderwerpen AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
 |pctwaeter            = 18,41
 |inweuners            = 18.130.000 (jannewari 2026) &lt;ref name=inw&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/83474NED/table?ts=1704374564258 StatLine]&lt;/ref&gt;
 |dichteid             = 436
 |volkslied            = [[Wilhelmus van Nassouwe]]
 |munte                = [[euro]]
 |valutacode           = EUR
 |tiedzoône            = UTC+1
 |j/n                  = jaet
 |feêstdag             = [[27 april]]
 |tld                  = nl
 |landcode             = NL/NLD
 |tel                  = 31
}}
'''Nederland''' ([[Fries]]: ''Nederlân'') is 'n [[land]] in [[Europa]], en wè 't in Europa leiende deêl van 't ''[[Konienkriek der Nederlan'n]]''. 't Grenst an [[België]] en [[Duutsland]] en leit in 't westen en noorden an de [[Noordzeê]]. Oôdstad is [[Amsterdam]], aore steêën bin o.a. [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]], [[Utrecht (stad)|Utrecht]], [[Eindoven]] en [[Greunienge (stad)|Greunienge]]. 't Land is lid van de [[EU]] en stae bekend om zien riekdom an [[waeter]]. Populair oort 't land ok wè ''[[Olland]]'' genoemd. Mie 18 miljoen inweuners (sins auhustus 2024) is Nederland 't dichtstbevolkte land van Europa (heêl kleine lan'n butengelaeten; zie ok [[lieste van lan'n in Europa]]).&lt;ref&gt;± 18.129.000 inweuners op 1 jannewari 2026&lt;/ref&gt;

== Heografie ==
Nederland eit 18,13 miljoen inweuners begin 2026 &lt;ref name=inw/&gt; en 'n totaele oppervlakte van 41.543 km², daervan is 33.647 km² land (81,6%) en 7.896 km² waeter (18,4%).&lt;ref name=opp/&gt; De bevolkiengsdichteid is 436 inweuners per km² totael en 539 inweuners per km² land.

Nederland is grô'ndeels vlak mee as hoôgste punt de [[Vaelserbaereg]] van 321 meter boven [[zeêniveau]], immae in't zuudoôstelijkste puntje van [[Limburg (Nederland)|Limburg]]. Grôte stikken van 't wess'n ligge zelfs onger zeêniveau weer buutelanders dan weer vreemd van opkieke. 't Laegste punt lig in de provincie [[Zuud-'Olland]], in de gemeênte [[Zuudplas]]: - 6,76 meter.

=== Bos ===
Nederland is ien van de lan'n mie 't minste bos in [[Europa]].&lt;ref&gt;[https://www.europarl.europa.eu/factsheets/nl/sheet/105/die-europaische-union-und-die-walder Europees Parlement]&lt;/ref&gt;

Nederland bestaet vò 10,8% uut bos, 3.638 km² in 2021.&lt;ref&gt;[https://nl.kuwi.org/projecten-nederland/ Kuwi]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.wur.nl/nl/onderzoek/milieu-en-omgeving/nederlandse-bosinventarisatie/resultaten Wageningen University &amp; Research]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.clo.nl/indicatoren/nl162001-oppervlakte-bos-in-nederland-1970-2021 Compendium voor de Leefomgeving]&lt;/ref&gt; Bosaerm binne 't westen vant land ent uuterste noôrden; [[Zeêland]] ist bosaermst.

=== Klimaot ===
Nederland eit 'n gemaetigd zeêklimaot, in de klimaotindeêlienge van Köppen 'n Cfb-klimaot (maetig regenklimaot).

Zie ok: 
* [[Lieste mie gemiddelde temperaturen in Nederland]]


&lt;Gallery&gt;
Waalhaven in Rotterdam 2016.jpg|Haevene van [[Rotterdam]]
Kurhaus achterkant.jpg|Het Kurhaus ant strange van [[Scheveniengen]]
KINDERDIJK AND ENVIRONS 2007 (107) (8190331404).jpg|Meulens van [[Kinderdiek]]
Map of the Netherlands nl.png|Kaerte van Nederland
Dialecten in Nederland.JPG|Streektaelen in Nederland 
Provincies relief 1440px.png|Oôgtekaerte van Nederland 
&lt;/Gallery&gt;

=== Inweunerantal ===
Ontwikkelieng vant inweunerantal:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;8&quot;|Per alve eêuw &lt;ref&gt;[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
! Mael
! Dichteid ¹
|-
| 1850
| 3.084.000
|
|
|
|
|
| 95
|-
| 1900
| 5.107.000
| + 2.023.000
| + 66%
| + 2.023.000
| + 66%
| 1,7
| 157
|-
| 1950
| 10.027.000
| + 4.920.000
| + 96%
| + 6.943.000
| + 225%
| 3,3
| 301
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 5.837.000
| + 58%
| + 12.780.000
| + 414%
| 5,1
| 468
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 2.180.000
| + 14%
| + 14.960.000
| + 485%
| 5,9
| 536
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 85.000
! + 2,8%
!
!
|}

¹ per landoppervlakte

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per tien jaeren &lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/37296ned/table?ts=1707216109577 StatLine]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
|-
| 1950
| 10.027.000
|
| 
|
|
|-
| 1960
| 11.417.000
| + 1.390.000
| + 13,9%
| + 1.390.000
| + 13,9%
|-
| 1970
| 12.958.000
| + 1.541.000
| + 13,5%
| + 2.931.000
| + 29,2%
|-
| 1980
| 14.091.000
| + 1.133.000
| + 8,7%
| + 4.064.000
| + 40,5%
|-
| 1990
| 14.893.000
| + 802.000
| + 5,7%
| + 4.866.000
| + 48,5%
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 971.000
| + 6,5%
| + 5.837.000
| + 58,2%
|-
| 2010
| 16.575.000
| + 711.000
| + 4,5%
| + 6.548.000
| + 65,3%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 833.000
| + 5,0%
| + 7.381.000
| + 73,6%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 636.000
| + 3,7%
| + 8.017.000
| + 80,0%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 107.000
! + 1,1%
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per jaer &lt;ref&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
|-
| 2016
| 16.979.000
| 
|
|-
| 2017
| 17.082.000
| + 103.000
| + 0,6%
|-
| 2018
| 17.181.000
| + 99.000
| + 0,6%
|-
| 2019
| 17.282.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 126.000
| + 0,7%
|-
| 2021
| 17.475.000
| + 67.000
| + 0,4%
|-
| 2022
| 17.591.000
| + 116.000
| + 0,7%
|-
| 2023
| 17.811.000
| + 220.000
| + 1,3%
|-
| 2024
| 17.943.000
| + 132.000
| + 0,7%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2026
| 18.130.000
| + 86.000
| + 0,5%
|-
! Totael
! 
! + 1.151.000
! + 6,8%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
! + 115.000
! + 0,7%
|}

== Geschiedenisse ==
[[Plaetje:Westfaelischer Friede in Muenster (Gerard Terborch 1648).jpg|thumb|Vrede van [[Münster]] ([[1648]])]]
Nederland onstit as land in [[1568]] tiejes de opstand tegen de Spanjaerden. In de 17e eeuw mikt ut land een bloeiperiode deu, die ok we bekend stit as de [[Gouden Eêuw]]. Ollandse en Zeeuwse schepen vaere de 'ele weareld over. [[Amsterdam]] wor ien van de groôste ste'en ter weareld. Kolonies worre 'esticht in [[Oôst-Indië]], [[Zuud-Afrika]] en op de westkust van [[Noôrd-Amerika]]. Nae enige tied neme de Iengelse de leidende posisie over en treed er wa verval op. In de 18e eeuw vind er vee [[slaeven'andel]] plaes. In [[1795]] breekt de Franse tied an, dit durende toet 1813. Willem I komt an de macht in het land bloeit weer op. Vee kanaolen in spoorlienen worre in de 19e eeuw an'eleid. In de 20e eêuw breke tweê wereldoorlogen uut. In de [[Twidde Weareldoôrlog]] wor Nederland duur [[Duutsland]] bezet. Nae dezen oorlog raeken me uze kolonies kwiet. Een tied van groôte welvaart breekt an. Iedereen kriegt een auto. Naedeel is we de groôte vervuuling as gevolg iervan. Vee immigranten komme naar Nederland. Laeter bliekt de keerzij iervan de toegenomen criminaliteit in dat de welvaartstaet nie onbeperkt is. Nederland raekt betrokke bie de Europese Unie mee z'n eênwordingsproces. In 2002 wor de gulden an de kant 'ezet ten koste van de Euro.

In de negentiende eêuwe ontstoenge d'r vee plannen om de Zujerzeê, of stikken d'rvan, droôg te maeken. Dit wier zoôwè gedae om sturmvloeden te vokommen as om d'r nieuwe landbouwgrond bie te kriegen. In 1918 wier de Zujerzeêwet angenomme, daerin beslote wier 't plan van Cornelis Lely uut te voeren. De drie polders die-an Flevoland uutmaeke 'oorde daerbie. In 1942 kwam de Noordoôstpolder klaer. Oôstelijk en Zudelijk Flevoland volgde in 1957 resp. 1968. De tweê zujelijke polders, daer-a in 't begin nog vreêd weinig mensen weunde, wiere ondergebrocht in 't Openbaer Lichaem Zujelijke IJsselmeerpolders. De Noordoôstpolder 'oorde agauw bie Overijssel. As de polders meer beweund raekte wiere d'r gemeênten gemaekt vo de belangriekste plekken: Dronten (1972), Lelystad (1980), Almere (1984) en Zeewolde (1984). Uutendelienge wier in 1986 't Openbaer Lichaem opgedoekt en wier de nieuwe provincie Flevoland gesticht uut Urk, de Noordoôstpolder en de Zujelijke IJsselmeerpolders. 

In de nacht van 31 jannewari op 1 feberwari 1953 gebeurende De Ramp, daerbie voraol Schouwen-Duveland in Goereê-Overflakkeê zwaer getroffen wier. Ok in de reste van Zeêland, nog 't minste op Walcheren (daer aodde ze de dieken nae 1944 juust opnieuw angeleid), waeren overstroômiengen, mae mee vee minder doôien. In 1953 komme d'r in totaal 1.836 mensen om. 't stroômgat bie Ouwerkaarke wier pas ant ende van '53 'edicht in anwezigheid van Konienginne Juliaona.
Nae anleiienge daervan wier 't Deltaplan ontworpe en uutgevoerd: diekveroôginge vo eêl de kuste en allemaele zwaere dammen tussen de eilanden, die 't gevaer uut de zeê-aermen moesten aelen. Op 't lest kwam d'r uut de milieubewegienge wè verzet tege 't Deltaplan; daerom wier in de jaeren tachtentig in plekke van 'n damme de Oôsterschelde afgeschermd mee 'n Sturmvloedkeêrienge. Deur de Deltawerken werd Zeêland viel beter beriekbaer, en nam 't toerisme flink toe.

== Politiek en bestier ==
Nederland is 'n constitutionele [[monarchie]] mee 'n [[konienk]] an 't oôd. De konienk eit vòraol (mae nie exclusief) 'n symbolische functie. De konienk vurmt saemen mee de [[ministerraed]] de [[regerienge]] (of [[kabinet]]), die-a de [[uutvoerende macht]] in anden eit. De [[wetgevende macht]] leit bie de [[Staeten-Generaol]], in 't bezonder bie de [[Twidde Kaemer]]. Die oort elke vier jaer direct deu [[verkieziengen]] gekoze. D' [[Eêste Kaemer]], die-a nie zovee macht eit, oort gekoze deu de leeën van de [[Provinciaole Staeten]]. De Provinciaole Staeten en de [[gemeênteraed]] ore ok direct gekoze. [[Burhemeêster]] en [[Commissaoris van de Konienk]] ore deu de reherienge benoemd.

Vanof feberwari [[2026]] 't [[kabinet-Jetten]], bestaende uut [[CDA]], [[D66]] en [[VVD]]. [[Rob Jetten]] (D66) is den premier.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=7 | Twidde Kaemer 
|-
! Partie 
! Ofkortieng 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2025 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20251029 Kiesraad 2025]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2023 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20231122 Kiesraad 2023]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
!Zeêtels &lt;br&gt; 2021 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20210317 Kiesraad 2021]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Democraoten 66]] || D66 || 26 || +17 || 9 || –15 || 24
|-
| [[Partij vò de Vrie'eid]] || PVV || 26 || –11 || 37 || +20 || 17
|-
| [[Volkspartij vò Vrie'eid en Democraotie]] || VVD || 22 || –2 || 24 || –10 || 34
|-
| [[Progressief Nederland]] || PRO || 20 || –5 || 25 || +8 || 17
|-
| [[Chrissen-Democraotisch Appèl]] || CDA || 18 || +13 || 5 || –10 || 15
|-
| [[Juuste Antwoord 21]] || JA21 || 9 || +8 || 1 || –2 || 3
|-
| [[Forum vò Democraotie]] || FVD || 7 || +4 || 3 || –5 || 8
|-
| [[BoerBurgerBewegieng]] || BBB || 4 || –3 || 7 || +6 || 1
|-
| [[DENK]] || DENK || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Staetkundig Grifformeerde Partij]] || SGP || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Partij vò de Dieren]] || PvdD || 3 || 0 || 3 || –3 || 6
|-
| [[ChrissenUnie]] || CU || 3 || 0 || 3 || –2 || 5
|-
| [[Sociaolistische Partij]] || SP || 3 || –2 || 5 || –4 || 9
|-
| [[50PLUS]] || 50+ || 2 || +2 || 0 || –1 || 1
|-
| [[Volt Nederland]] || Volt || 1 || –1 || 2 || –1 || 3
|-
| [[Nieuw Sociaol Contract]] || NSC || 0 || –20 || 20 || +20 || 0
|-
| [[BIE1]] || BIJ1 || 0 || 0 || 0 || –1 || 1
|-
! colspan=2 | Totael || 150 || || 150 || || 150
|}

Zie ok:
* [[Twidde Kaemer]] (uitgebreid)
* [[Peiliengen Twidde Kaemer]]
* [[Politiek in Nederland]] (uutslagen Twidde en Eêste Kaemer plus Europeês Parlement, totaolen provincies en gemeênten, saemenstellieng kabinet'n)
* [[Lieste van Nederlandse kabinet'n]]
* [[Lieste van Nederlandse premiers]]

=== Leher ===
't Nederlandse leher bestaet uut vier onderdeêlen: landmacht, luchtmacht, marine en marechaussee (militaire pliesie) plus drie ulpedeêlen.&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/organisatie Ministerie van Defensie] - organisaotie&lt;/ref&gt; 

't Leher ao ruum 41.000 soldaoten plus onheveer 6.500 reserviesten (totael bienae 48.000 militairen in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/aantallen-personeel Ministerie van Defensie] - personeel&lt;/ref&gt;

De begroôtieng vò 2024 bedraegt 21,4 miljard euro (15,3 miljard in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/financien Ministerie van Defensie] - financiën&lt;/ref&gt;

=== Nederland internationaol ===
Nederland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] (EU) en de [[NAVO]].

=== Bestierlijke indeêlienge ===
D'n oôdstad van Nederland is [[Amsterdam]], de reherienge zetel echter in [[D'n Haeg]]. 

Nederland in Europa is verdeêld in [[provincie]]s, [[waeterschap]]pen en [[gemeênte]]n.

==== Provincies ====
D'r binne twaolf provincies:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| [[Plaetje:NederlandseProvincies.png|300px|rechts]]
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
* [[Drenthe]]
* [[Flevoland]]
* [[Friesland]] (''Fryslân'')
* [[Gelderland]]
* [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (''Groningen'')
* [[Limburg (Nederland)|Limburg]]
* [[Noord-Braebant]] (''Noord-Brabant'')
* [[Noord-'Olland]] (''Noord-Holland'')
* [[Overiessel]] (''Overijssel'')
* [[Utrecht (provincie)|Utrecht]]
* [[Zeêland]] (''Zeeland'')
* [[Zuud-'Olland]] (''Zuid-Holland'')
|}
|}

Zie ok: 
* [[Lieste van Nederlandse provincies]]

[[plaetje:Nederlandgebieden1.JPG|thumb|Vier geograofische rehio's]]

De provincies kunnen heografisch 'ezien in vier rehio's worren verdeêld:&lt;ref&gt;Andere indeêliengen:
* [https://www.nl-prov.eu/regios/ Huis van de Nederlandse Provincies] - Flevoland bie West (Randstad)
* [https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/86097NED CBS-landsdeêlen] - Zeêland bie West&lt;/ref&gt;
* Noôrd: Drenthe, Friesland en Greunienge
* Oôst: Flevoland, Gelderland en Overiessel
* West: Noord-'Olland, Utrecht en Zuud-'Olland
* Zuud: Limburg, Noord-Braebant en Zeêland

==== Gemeênten en waeterschappen ====
D'r binne 21 [[waeterschap]]pen en 342 [[Nederlandse gemeênte|gemeênten]]. De waeterschappen staen bestierlik op dezelfde oôgte as de provincies en ulder grenzen loôpe nie altied gliek.

Zie ok:
* [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]]
* [[Lieste van Nederlandse gemeênten]]

De vier hroste gemeênten binne [[Amsterdam]], [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]] en [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] (saemen onheveer 2,5 miljoen inweuners) en leien in de [[Randstad]].

Zie ok: 
* [[Lieste mee hroste gemeênten in Nederland]]

== Volk en cultuur ==
=== Godsdienst ===
Nederland is verdeeld in een [[katteliek]] en een [[protestants]] deel. Dizze grens lopt zelfs dwars deu Zeêland. Tehenwoordig is die grens minder deu de vergaonde seculaorisaotie, mar de verschillen in volksaerd tussen dizze twee delen binne nog aoltied goed merkbaor. De leste jaeren is d'r een kleine minder'eid van [[moslims]] ontstoô.

=== Taelen ===
De eêrste taele in Nederland is 't Nederlands. Deêze taele is officieel in eêl 't land en eit de meêste sprekers. De term Nederlands ei feitelik tweê beteêkenissen: de Standerdtaele, 'n geformaliseerde vurm van 't Zuud-Ollands, en de noemer vò 'n antal Nederduutse dialecten die-an in Nederland en België gesproken ore.

Daernessens bin d'r toch nog 'n stik of wat aore taelen. Die bin te verdeêlen in tweê groepen: autochtone en allochtone mindereidstaelen. De eêrste ore ok wè streektaelen genoemd (mae let op: 't woôrd streektaele kan ok gliek staen an dialect) en kunne zoôwel 'n glad van 't Nederlands losstaende taele weze (Fries) as 'n groep dialecten van 't Nederlands (bevobbild Braebants). De allochtone mindereidstaelen bin meêstal nie an 't Nederlands verwant en 't groôste deêl is in Nederland nog joenk.

Zie ok: 
* [[Taelen in Nederland]]

=== Kunst ===
Nederland eit veural beroemde schilders voort'ebrocht as [[Rembrandt van Rijn]], [[Jan Steen]], [[Vincent van Gogh]] en [[Piet Mondriaan]]

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/nederland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Netherlands Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20220513115307/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/netherlands/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/netherlands/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nederland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=37 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/netherlands_nl Europese Unie]
* [https://thefactfile.org/netherlands-facts/ Fact File]
* [https://www.rijksoverheid.nl/ Rijksoverheid]
* [https://www.overheid.nl/ Overheid]
* [https://web.archive.org/web/20231016222928/https://www.plaatsengids.nl/nederland Plaatsengids]
* [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Kennisbank_-_uitgelicht Kennisbank]
* [https://nos.nl/ NOS]
* [https://www.cbs.nl/ CBS]
* [https://www.kaartenvannederland.nl/#?geometry.x=145929.32&amp;geometry.y=572747.03&amp;zoomlevel=1.5 Kaerte] (officieêl)
* [https://www.topotijdreis.nl/ Topotijdreis]
* [https://www.ahn.nl/ahn-viewer Actueel Hoogtebestand Nederland]
{{div col end}}

{{ProvinciesNederland}}
{{Nederlandse Caraïben}}
{{Benelux}}
{{Europa}}

[[Categorie:Nederland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>8xzeke3ewtq2a488lkspc03iqq8rhre</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>182467</id>
      <parentid>182466</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T08:16:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Inweunerantal */</comment>
      <origin>182467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18087" sha1="n23w6ng6695zp61cuko3kac526o2hbb" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele     = Nederland
 |vlagge               = Flag of the Netherlands.svg
 |waepen               = Royal Coat of Arms of the Netherlands.svg
 |locaotie             = Europe location NED.png
 |taelen               = [[Nederlands]], [[Fries]]
 |oôdstad              = [[Amsterdam]], mae de regerienge zit in [[D'n Aegt]]
 |regeriengsvurm       = [[parlement|parlementaire]] [[constitutionele monarchie]]
 |staetsoôd            = [[Wullem-Alexander der Nederlan'n]]
 |regeriengsleider     = [[Rob Jetten]]
 |religie              = 2015:&lt;br/ &gt; [[roôms-katholicisme|katholicisme]] (24%)&lt;br/ &gt; [[protestantisme]] (20%)&lt;br/ &gt; - [[calvinisme]] (16%)&lt;br/ &gt; [[islam]] (5%)
 |km2                  = 41.543  &lt;ref name=opp&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/#100-onderwerpen AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
 |pctwaeter            = 18,41
 |inweuners            = 18.130.000 (jannewari 2026) &lt;ref name=inw&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/83474NED/table?ts=1704374564258 StatLine]&lt;/ref&gt;
 |dichteid             = 436
 |volkslied            = [[Wilhelmus van Nassouwe]]
 |munte                = [[euro]]
 |valutacode           = EUR
 |tiedzoône            = UTC+1
 |j/n                  = jaet
 |feêstdag             = [[27 april]]
 |tld                  = nl
 |landcode             = NL/NLD
 |tel                  = 31
}}
'''Nederland''' ([[Fries]]: ''Nederlân'') is 'n [[land]] in [[Europa]], en wè 't in Europa leiende deêl van 't ''[[Konienkriek der Nederlan'n]]''. 't Grenst an [[België]] en [[Duutsland]] en leit in 't westen en noorden an de [[Noordzeê]]. Oôdstad is [[Amsterdam]], aore steêën bin o.a. [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]], [[Utrecht (stad)|Utrecht]], [[Eindoven]] en [[Greunienge (stad)|Greunienge]]. 't Land is lid van de [[EU]] en stae bekend om zien riekdom an [[waeter]]. Populair oort 't land ok wè ''[[Olland]]'' genoemd. Mie 18 miljoen inweuners (sins auhustus 2024) is Nederland 't dichtstbevolkte land van Europa (heêl kleine lan'n butengelaeten; zie ok [[lieste van lan'n in Europa]]).&lt;ref&gt;± 18.129.000 inweuners op 1 jannewari 2026&lt;/ref&gt;

== Heografie ==
Nederland eit 18,13 miljoen inweuners begin 2026 &lt;ref name=inw/&gt; en 'n totaele oppervlakte van 41.543 km², daervan is 33.647 km² land (81,6%) en 7.896 km² waeter (18,4%).&lt;ref name=opp/&gt; De bevolkiengsdichteid is 436 inweuners per km² totael en 539 inweuners per km² land.

Nederland is grô'ndeels vlak mee as hoôgste punt de [[Vaelserbaereg]] van 321 meter boven [[zeêniveau]], immae in't zuudoôstelijkste puntje van [[Limburg (Nederland)|Limburg]]. Grôte stikken van 't wess'n ligge zelfs onger zeêniveau weer buutelanders dan weer vreemd van opkieke. 't Laegste punt lig in de provincie [[Zuud-'Olland]], in de gemeênte [[Zuudplas]]: - 6,76 meter.

=== Bos ===
Nederland is ien van de lan'n mie 't minste bos in [[Europa]].&lt;ref&gt;[https://www.europarl.europa.eu/factsheets/nl/sheet/105/die-europaische-union-und-die-walder Europees Parlement]&lt;/ref&gt;

Nederland bestaet vò 10,8% uut bos, 3.638 km² in 2021.&lt;ref&gt;[https://nl.kuwi.org/projecten-nederland/ Kuwi]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.wur.nl/nl/onderzoek/milieu-en-omgeving/nederlandse-bosinventarisatie/resultaten Wageningen University &amp; Research]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.clo.nl/indicatoren/nl162001-oppervlakte-bos-in-nederland-1970-2021 Compendium voor de Leefomgeving]&lt;/ref&gt; Bosaerm binne 't westen vant land ent uuterste noôrden; [[Zeêland]] ist bosaermst.

=== Klimaot ===
Nederland eit 'n gemaetigd zeêklimaot, in de klimaotindeêlienge van Köppen 'n Cfb-klimaot (maetig regenklimaot).

Zie ok: 
* [[Lieste mie gemiddelde temperaturen in Nederland]]


&lt;Gallery&gt;
Waalhaven in Rotterdam 2016.jpg|Haevene van [[Rotterdam]]
Kurhaus achterkant.jpg|Het Kurhaus ant strange van [[Scheveniengen]]
KINDERDIJK AND ENVIRONS 2007 (107) (8190331404).jpg|Meulens van [[Kinderdiek]]
Map of the Netherlands nl.png|Kaerte van Nederland
Dialecten in Nederland.JPG|Streektaelen in Nederland 
Provincies relief 1440px.png|Oôgtekaerte van Nederland 
&lt;/Gallery&gt;

=== Inweunerantal ===
Ontwikkelieng vant inweunerantal:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;8&quot;|Per alve eêuw &lt;ref&gt;[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
! Mael
! Dichteid ¹
|-
| 1850
| 3.084.000
|
|
|
|
|
| 95
|-
| 1900
| 5.107.000
| + 2.023.000
| + 66%
| + 2.023.000
| + 66%
| 1,7
| 157
|-
| 1950
| 10.027.000
| + 4.920.000
| + 96%
| + 6.943.000
| + 225%
| 3,3
| 301
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 5.837.000
| + 58%
| + 12.780.000
| + 414%
| 5,1
| 468
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 2.180.000
| + 14%
| + 14.960.000
| + 485%
| 5,9
| 536
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 85.000
! + 2,8%
!
!
|}

¹ per landoppervlakte

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per tien jaeren &lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/85496NED/table?ts=1788336858392 StatLine]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
|-
| 1950
| 10.027.000
|
| 
|
|
|-
| 1960
| 11.417.000
| + 1.390.000
| + 13,9%
| + 1.390.000
| + 13,9%
|-
| 1970
| 12.958.000
| + 1.541.000
| + 13,5%
| + 2.931.000
| + 29,2%
|-
| 1980
| 14.091.000
| + 1.133.000
| + 8,7%
| + 4.064.000
| + 40,5%
|-
| 1990
| 14.893.000
| + 802.000
| + 5,7%
| + 4.866.000
| + 48,5%
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 971.000
| + 6,5%
| + 5.837.000
| + 58,2%
|-
| 2010
| 16.575.000
| + 711.000
| + 4,5%
| + 6.548.000
| + 65,3%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 833.000
| + 5,0%
| + 7.381.000
| + 73,6%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 636.000
| + 3,7%
| + 8.017.000
| + 80,0%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 107.000
! + 1,1%
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per jaer &lt;ref&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
|-
| 2016
| 16.979.000
| 
|
|-
| 2017
| 17.082.000
| + 103.000
| + 0,6%
|-
| 2018
| 17.181.000
| + 99.000
| + 0,6%
|-
| 2019
| 17.282.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 126.000
| + 0,7%
|-
| 2021
| 17.475.000
| + 67.000
| + 0,4%
|-
| 2022
| 17.591.000
| + 116.000
| + 0,7%
|-
| 2023
| 17.811.000
| + 220.000
| + 1,3%
|-
| 2024
| 17.943.000
| + 132.000
| + 0,7%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2026
| 18.130.000
| + 86.000
| + 0,5%
|-
! Totael
! 
! + 1.151.000
! + 6,8%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
! + 115.000
! + 0,7%
|}

== Geschiedenisse ==
[[Plaetje:Westfaelischer Friede in Muenster (Gerard Terborch 1648).jpg|thumb|Vrede van [[Münster]] ([[1648]])]]
Nederland onstit as land in [[1568]] tiejes de opstand tegen de Spanjaerden. In de 17e eeuw mikt ut land een bloeiperiode deu, die ok we bekend stit as de [[Gouden Eêuw]]. Ollandse en Zeeuwse schepen vaere de 'ele weareld over. [[Amsterdam]] wor ien van de groôste ste'en ter weareld. Kolonies worre 'esticht in [[Oôst-Indië]], [[Zuud-Afrika]] en op de westkust van [[Noôrd-Amerika]]. Nae enige tied neme de Iengelse de leidende posisie over en treed er wa verval op. In de 18e eeuw vind er vee [[slaeven'andel]] plaes. In [[1795]] breekt de Franse tied an, dit durende toet 1813. Willem I komt an de macht in het land bloeit weer op. Vee kanaolen in spoorlienen worre in de 19e eeuw an'eleid. In de 20e eêuw breke tweê wereldoorlogen uut. In de [[Twidde Weareldoôrlog]] wor Nederland duur [[Duutsland]] bezet. Nae dezen oorlog raeken me uze kolonies kwiet. Een tied van groôte welvaart breekt an. Iedereen kriegt een auto. Naedeel is we de groôte vervuuling as gevolg iervan. Vee immigranten komme naar Nederland. Laeter bliekt de keerzij iervan de toegenomen criminaliteit in dat de welvaartstaet nie onbeperkt is. Nederland raekt betrokke bie de Europese Unie mee z'n eênwordingsproces. In 2002 wor de gulden an de kant 'ezet ten koste van de Euro.

In de negentiende eêuwe ontstoenge d'r vee plannen om de Zujerzeê, of stikken d'rvan, droôg te maeken. Dit wier zoôwè gedae om sturmvloeden te vokommen as om d'r nieuwe landbouwgrond bie te kriegen. In 1918 wier de Zujerzeêwet angenomme, daerin beslote wier 't plan van Cornelis Lely uut te voeren. De drie polders die-an Flevoland uutmaeke 'oorde daerbie. In 1942 kwam de Noordoôstpolder klaer. Oôstelijk en Zudelijk Flevoland volgde in 1957 resp. 1968. De tweê zujelijke polders, daer-a in 't begin nog vreêd weinig mensen weunde, wiere ondergebrocht in 't Openbaer Lichaem Zujelijke IJsselmeerpolders. De Noordoôstpolder 'oorde agauw bie Overijssel. As de polders meer beweund raekte wiere d'r gemeênten gemaekt vo de belangriekste plekken: Dronten (1972), Lelystad (1980), Almere (1984) en Zeewolde (1984). Uutendelienge wier in 1986 't Openbaer Lichaem opgedoekt en wier de nieuwe provincie Flevoland gesticht uut Urk, de Noordoôstpolder en de Zujelijke IJsselmeerpolders. 

In de nacht van 31 jannewari op 1 feberwari 1953 gebeurende De Ramp, daerbie voraol Schouwen-Duveland in Goereê-Overflakkeê zwaer getroffen wier. Ok in de reste van Zeêland, nog 't minste op Walcheren (daer aodde ze de dieken nae 1944 juust opnieuw angeleid), waeren overstroômiengen, mae mee vee minder doôien. In 1953 komme d'r in totaal 1.836 mensen om. 't stroômgat bie Ouwerkaarke wier pas ant ende van '53 'edicht in anwezigheid van Konienginne Juliaona.
Nae anleiienge daervan wier 't Deltaplan ontworpe en uutgevoerd: diekveroôginge vo eêl de kuste en allemaele zwaere dammen tussen de eilanden, die 't gevaer uut de zeê-aermen moesten aelen. Op 't lest kwam d'r uut de milieubewegienge wè verzet tege 't Deltaplan; daerom wier in de jaeren tachtentig in plekke van 'n damme de Oôsterschelde afgeschermd mee 'n Sturmvloedkeêrienge. Deur de Deltawerken werd Zeêland viel beter beriekbaer, en nam 't toerisme flink toe.

== Politiek en bestier ==
Nederland is 'n constitutionele [[monarchie]] mee 'n [[konienk]] an 't oôd. De konienk eit vòraol (mae nie exclusief) 'n symbolische functie. De konienk vurmt saemen mee de [[ministerraed]] de [[regerienge]] (of [[kabinet]]), die-a de [[uutvoerende macht]] in anden eit. De [[wetgevende macht]] leit bie de [[Staeten-Generaol]], in 't bezonder bie de [[Twidde Kaemer]]. Die oort elke vier jaer direct deu [[verkieziengen]] gekoze. D' [[Eêste Kaemer]], die-a nie zovee macht eit, oort gekoze deu de leeën van de [[Provinciaole Staeten]]. De Provinciaole Staeten en de [[gemeênteraed]] ore ok direct gekoze. [[Burhemeêster]] en [[Commissaoris van de Konienk]] ore deu de reherienge benoemd.

Vanof feberwari [[2026]] 't [[kabinet-Jetten]], bestaende uut [[CDA]], [[D66]] en [[VVD]]. [[Rob Jetten]] (D66) is den premier.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=7 | Twidde Kaemer 
|-
! Partie 
! Ofkortieng 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2025 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20251029 Kiesraad 2025]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2023 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20231122 Kiesraad 2023]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
!Zeêtels &lt;br&gt; 2021 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20210317 Kiesraad 2021]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Democraoten 66]] || D66 || 26 || +17 || 9 || –15 || 24
|-
| [[Partij vò de Vrie'eid]] || PVV || 26 || –11 || 37 || +20 || 17
|-
| [[Volkspartij vò Vrie'eid en Democraotie]] || VVD || 22 || –2 || 24 || –10 || 34
|-
| [[Progressief Nederland]] || PRO || 20 || –5 || 25 || +8 || 17
|-
| [[Chrissen-Democraotisch Appèl]] || CDA || 18 || +13 || 5 || –10 || 15
|-
| [[Juuste Antwoord 21]] || JA21 || 9 || +8 || 1 || –2 || 3
|-
| [[Forum vò Democraotie]] || FVD || 7 || +4 || 3 || –5 || 8
|-
| [[BoerBurgerBewegieng]] || BBB || 4 || –3 || 7 || +6 || 1
|-
| [[DENK]] || DENK || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Staetkundig Grifformeerde Partij]] || SGP || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Partij vò de Dieren]] || PvdD || 3 || 0 || 3 || –3 || 6
|-
| [[ChrissenUnie]] || CU || 3 || 0 || 3 || –2 || 5
|-
| [[Sociaolistische Partij]] || SP || 3 || –2 || 5 || –4 || 9
|-
| [[50PLUS]] || 50+ || 2 || +2 || 0 || –1 || 1
|-
| [[Volt Nederland]] || Volt || 1 || –1 || 2 || –1 || 3
|-
| [[Nieuw Sociaol Contract]] || NSC || 0 || –20 || 20 || +20 || 0
|-
| [[BIE1]] || BIJ1 || 0 || 0 || 0 || –1 || 1
|-
! colspan=2 | Totael || 150 || || 150 || || 150
|}

Zie ok:
* [[Twidde Kaemer]] (uitgebreid)
* [[Peiliengen Twidde Kaemer]]
* [[Politiek in Nederland]] (uutslagen Twidde en Eêste Kaemer plus Europeês Parlement, totaolen provincies en gemeênten, saemenstellieng kabinet'n)
* [[Lieste van Nederlandse kabinet'n]]
* [[Lieste van Nederlandse premiers]]

=== Leher ===
't Nederlandse leher bestaet uut vier onderdeêlen: landmacht, luchtmacht, marine en marechaussee (militaire pliesie) plus drie ulpedeêlen.&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/organisatie Ministerie van Defensie] - organisaotie&lt;/ref&gt; 

't Leher ao ruum 41.000 soldaoten plus onheveer 6.500 reserviesten (totael bienae 48.000 militairen in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/aantallen-personeel Ministerie van Defensie] - personeel&lt;/ref&gt;

De begroôtieng vò 2024 bedraegt 21,4 miljard euro (15,3 miljard in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/financien Ministerie van Defensie] - financiën&lt;/ref&gt;

=== Nederland internationaol ===
Nederland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] (EU) en de [[NAVO]].

=== Bestierlijke indeêlienge ===
D'n oôdstad van Nederland is [[Amsterdam]], de reherienge zetel echter in [[D'n Haeg]]. 

Nederland in Europa is verdeêld in [[provincie]]s, [[waeterschap]]pen en [[gemeênte]]n.

==== Provincies ====
D'r binne twaolf provincies:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| [[Plaetje:NederlandseProvincies.png|300px|rechts]]
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
* [[Drenthe]]
* [[Flevoland]]
* [[Friesland]] (''Fryslân'')
* [[Gelderland]]
* [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (''Groningen'')
* [[Limburg (Nederland)|Limburg]]
* [[Noord-Braebant]] (''Noord-Brabant'')
* [[Noord-'Olland]] (''Noord-Holland'')
* [[Overiessel]] (''Overijssel'')
* [[Utrecht (provincie)|Utrecht]]
* [[Zeêland]] (''Zeeland'')
* [[Zuud-'Olland]] (''Zuid-Holland'')
|}
|}

Zie ok: 
* [[Lieste van Nederlandse provincies]]

[[plaetje:Nederlandgebieden1.JPG|thumb|Vier geograofische rehio's]]

De provincies kunnen heografisch 'ezien in vier rehio's worren verdeêld:&lt;ref&gt;Andere indeêliengen:
* [https://www.nl-prov.eu/regios/ Huis van de Nederlandse Provincies] - Flevoland bie West (Randstad)
* [https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/86097NED CBS-landsdeêlen] - Zeêland bie West&lt;/ref&gt;
* Noôrd: Drenthe, Friesland en Greunienge
* Oôst: Flevoland, Gelderland en Overiessel
* West: Noord-'Olland, Utrecht en Zuud-'Olland
* Zuud: Limburg, Noord-Braebant en Zeêland

==== Gemeênten en waeterschappen ====
D'r binne 21 [[waeterschap]]pen en 342 [[Nederlandse gemeênte|gemeênten]]. De waeterschappen staen bestierlik op dezelfde oôgte as de provincies en ulder grenzen loôpe nie altied gliek.

Zie ok:
* [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]]
* [[Lieste van Nederlandse gemeênten]]

De vier hroste gemeênten binne [[Amsterdam]], [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]] en [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] (saemen onheveer 2,5 miljoen inweuners) en leien in de [[Randstad]].

Zie ok: 
* [[Lieste mee hroste gemeênten in Nederland]]

== Volk en cultuur ==
=== Godsdienst ===
Nederland is verdeeld in een [[katteliek]] en een [[protestants]] deel. Dizze grens lopt zelfs dwars deu Zeêland. Tehenwoordig is die grens minder deu de vergaonde seculaorisaotie, mar de verschillen in volksaerd tussen dizze twee delen binne nog aoltied goed merkbaor. De leste jaeren is d'r een kleine minder'eid van [[moslims]] ontstoô.

=== Taelen ===
De eêrste taele in Nederland is 't Nederlands. Deêze taele is officieel in eêl 't land en eit de meêste sprekers. De term Nederlands ei feitelik tweê beteêkenissen: de Standerdtaele, 'n geformaliseerde vurm van 't Zuud-Ollands, en de noemer vò 'n antal Nederduutse dialecten die-an in Nederland en België gesproken ore.

Daernessens bin d'r toch nog 'n stik of wat aore taelen. Die bin te verdeêlen in tweê groepen: autochtone en allochtone mindereidstaelen. De eêrste ore ok wè streektaelen genoemd (mae let op: 't woôrd streektaele kan ok gliek staen an dialect) en kunne zoôwel 'n glad van 't Nederlands losstaende taele weze (Fries) as 'n groep dialecten van 't Nederlands (bevobbild Braebants). De allochtone mindereidstaelen bin meêstal nie an 't Nederlands verwant en 't groôste deêl is in Nederland nog joenk.

Zie ok: 
* [[Taelen in Nederland]]

=== Kunst ===
Nederland eit veural beroemde schilders voort'ebrocht as [[Rembrandt van Rijn]], [[Jan Steen]], [[Vincent van Gogh]] en [[Piet Mondriaan]]

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/nederland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Netherlands Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20220513115307/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/netherlands/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/netherlands/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nederland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=37 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/netherlands_nl Europese Unie]
* [https://thefactfile.org/netherlands-facts/ Fact File]
* [https://www.rijksoverheid.nl/ Rijksoverheid]
* [https://www.overheid.nl/ Overheid]
* [https://web.archive.org/web/20231016222928/https://www.plaatsengids.nl/nederland Plaatsengids]
* [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Kennisbank_-_uitgelicht Kennisbank]
* [https://nos.nl/ NOS]
* [https://www.cbs.nl/ CBS]
* [https://www.kaartenvannederland.nl/#?geometry.x=145929.32&amp;geometry.y=572747.03&amp;zoomlevel=1.5 Kaerte] (officieêl)
* [https://www.topotijdreis.nl/ Topotijdreis]
* [https://www.ahn.nl/ahn-viewer Actueel Hoogtebestand Nederland]
{{div col end}}

{{ProvinciesNederland}}
{{Nederlandse Caraïben}}
{{Benelux}}
{{Europa}}

[[Categorie:Nederland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>n23w6ng6695zp61cuko3kac526o2hbb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>182468</id>
      <parentid>182467</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T08:24:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <origin>182468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18033" sha1="at32rkbtitq2d7n3d8d59ttr6gg7z7b" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele     = Nederland
 |vlagge               = Flag of the Netherlands.svg
 |waepen               = Royal Coat of Arms of the Netherlands.svg
 |locaotie             = Europe location NED.png
 |taelen               = [[Nederlands]], [[Fries]]
 |oôdstad              = [[Amsterdam]], mae de regerienge zit in [[D'n Aegt]]
 |regeriengsvurm       = [[parlement|parlementaire]] [[constitutionele monarchie]]
 |staetsoôd            = [[Wullem-Alexander der Nederlan'n]]
 |regeriengsleider     = [[Rob Jetten]]
 |religie              = 2015:&lt;br/ &gt; [[roôms-katholicisme|katholicisme]] (24%)&lt;br/ &gt; [[protestantisme]] (20%)&lt;br/ &gt; - [[calvinisme]] (16%)&lt;br/ &gt; [[islam]] (5%)
 |km2                  = 41.543  &lt;ref name=opp&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/#100-onderwerpen AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
 |pctwaeter            = 18,41
 |inweuners            = 18.130.000 (jannewari 2026) &lt;ref name=inw&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/83474NED/table?ts=1704374564258 StatLine]&lt;/ref&gt;
 |dichteid             = 436
 |volkslied            = [[Wilhelmus van Nassouwe]]
 |munte                = [[euro]]
 |valutacode           = EUR
 |tiedzoône            = UTC+1
 |j/n                  = jaet
 |feêstdag             = [[27 april]]
 |tld                  = nl
 |landcode             = NL/NLD
 |tel                  = 31
}}
'''Nederland''' ([[Fries]]: ''Nederlân'') is 'n [[land]] in [[Europa]], en wè 't in Europa leiende deêl van 't ''[[Konienkriek der Nederlan'n]]''. 't Grenst an [[België]] en [[Duutsland]] en leit in 't westen en noorden an de [[Noordzeê]]. Oôdstad is [[Amsterdam]], aore steêën bin o.a. [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]], [[Utrecht (stad)|Utrecht]], [[Eindoven]] en [[Greunienge (stad)|Greunienge]]. 't Land is lid van de [[EU]] en stae bekend om zien riekdom an [[waeter]]. Populair oort 't land ok wè ''[[Olland]]'' genoemd. Mie 18 miljoen inweuners (sins auhustus 2024) is Nederland 't dichtstbevolkte land van Europa (heêl kleine lan'n butengelaeten; zie ok [[lieste van lan'n in Europa]]).

== Heografie ==
Nederland eit 18,13 miljoen inweuners begin 2026 &lt;ref name=inw/&gt; en 'n totaele oppervlakte van 41.543 km², daervan is 33.647 km² land (81,6%) en 7.896 km² waeter (18,4%).&lt;ref name=opp/&gt; De bevolkiengsdichteid is 436 inweuners per km² totael en 539 inweuners per km² land.

Nederland is grô'ndeels vlak mee as hoôgste punt de [[Vaelserbaereg]] van 321 meter boven [[zeêniveau]], immae in't zuudoôstelijkste puntje van [[Limburg (Nederland)|Limburg]]. Grôte stikken van 't wess'n ligge zelfs onger zeêniveau weer buutelanders dan weer vreemd van opkieke. 't Laegste punt lig in de provincie [[Zuud-'Olland]], in de gemeênte [[Zuudplas]]: - 6,76 meter.

=== Bos ===
Nederland is ien van de lan'n mie 't minste bos in [[Europa]].&lt;ref&gt;[https://www.europarl.europa.eu/factsheets/nl/sheet/105/die-europaische-union-und-die-walder Europees Parlement]&lt;/ref&gt;

Nederland bestaet vò 10,8% uut bos, 3.638 km² in 2021.&lt;ref&gt;[https://nl.kuwi.org/projecten-nederland/ Kuwi]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.wur.nl/nl/onderzoek/milieu-en-omgeving/nederlandse-bosinventarisatie/resultaten Wageningen University &amp; Research]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.clo.nl/indicatoren/nl162001-oppervlakte-bos-in-nederland-1970-2021 Compendium voor de Leefomgeving]&lt;/ref&gt; Bosaerm binne 't westen vant land ent uuterste noôrden; [[Zeêland]] ist bosaermst.

=== Klimaot ===
Nederland eit 'n gemaetigd zeêklimaot, in de klimaotindeêlienge van Köppen 'n Cfb-klimaot (maetig regenklimaot).

Zie ok: 
* [[Lieste mie gemiddelde temperaturen in Nederland]]


&lt;Gallery&gt;
Waalhaven in Rotterdam 2016.jpg|Haevene van [[Rotterdam]]
Kurhaus achterkant.jpg|Het Kurhaus ant strange van [[Scheveniengen]]
KINDERDIJK AND ENVIRONS 2007 (107) (8190331404).jpg|Meulens van [[Kinderdiek]]
Map of the Netherlands nl.png|Kaerte van Nederland
Dialecten in Nederland.JPG|Streektaelen in Nederland 
Provincies relief 1440px.png|Oôgtekaerte van Nederland 
&lt;/Gallery&gt;

=== Inweunerantal ===
Ontwikkelieng vant inweunerantal:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;8&quot;|Per alve eêuw &lt;ref&gt;[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
! Mael
! Dichteid ¹
|-
| 1850
| 3.084.000
|
|
|
|
|
| 95
|-
| 1900
| 5.107.000
| + 2.023.000
| + 66%
| + 2.023.000
| + 66%
| 1,7
| 157
|-
| 1950
| 10.027.000
| + 4.920.000
| + 96%
| + 6.943.000
| + 225%
| 3,3
| 301
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 5.837.000
| + 58%
| + 12.780.000
| + 414%
| 5,1
| 468
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 2.180.000
| + 14%
| + 14.960.000
| + 485%
| 5,9
| 536
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 85.000
! + 2,8%
!
!
|}

¹ per landoppervlakte

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per tien jaeren &lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/85496NED/table?ts=1788336858392 StatLine]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
|-
| 1950
| 10.027.000
|
| 
|
|
|-
| 1960
| 11.417.000
| + 1.390.000
| + 13,9%
| + 1.390.000
| + 13,9%
|-
| 1970
| 12.958.000
| + 1.541.000
| + 13,5%
| + 2.931.000
| + 29,2%
|-
| 1980
| 14.091.000
| + 1.133.000
| + 8,7%
| + 4.064.000
| + 40,5%
|-
| 1990
| 14.893.000
| + 802.000
| + 5,7%
| + 4.866.000
| + 48,5%
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 971.000
| + 6,5%
| + 5.837.000
| + 58,2%
|-
| 2010
| 16.575.000
| + 711.000
| + 4,5%
| + 6.548.000
| + 65,3%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 833.000
| + 5,0%
| + 7.381.000
| + 73,6%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 636.000
| + 3,7%
| + 8.017.000
| + 80,0%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 107.000
! + 1,1%
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per jaer &lt;ref&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
|-
| 2016
| 16.979.000
| 
|
|-
| 2017
| 17.082.000
| + 103.000
| + 0,6%
|-
| 2018
| 17.181.000
| + 99.000
| + 0,6%
|-
| 2019
| 17.282.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 126.000
| + 0,7%
|-
| 2021
| 17.475.000
| + 67.000
| + 0,4%
|-
| 2022
| 17.591.000
| + 116.000
| + 0,7%
|-
| 2023
| 17.811.000
| + 220.000
| + 1,3%
|-
| 2024
| 17.943.000
| + 132.000
| + 0,7%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2026
| 18.130.000
| + 86.000
| + 0,5%
|-
! Totael
! 
! + 1.151.000
! + 6,8%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
! + 115.000
! + 0,7%
|}

== Geschiedenisse ==
[[Plaetje:Westfaelischer Friede in Muenster (Gerard Terborch 1648).jpg|thumb|Vrede van [[Münster]] ([[1648]])]]
Nederland onstit as land in [[1568]] tiejes de opstand tegen de Spanjaerden. In de 17e eeuw mikt ut land een bloeiperiode deu, die ok we bekend stit as de [[Gouden Eêuw]]. Ollandse en Zeeuwse schepen vaere de 'ele weareld over. [[Amsterdam]] wor ien van de groôste ste'en ter weareld. Kolonies worre 'esticht in [[Oôst-Indië]], [[Zuud-Afrika]] en op de westkust van [[Noôrd-Amerika]]. Nae enige tied neme de Iengelse de leidende posisie over en treed er wa verval op. In de 18e eeuw vind er vee [[slaeven'andel]] plaes. In [[1795]] breekt de Franse tied an, dit durende toet 1813. Willem I komt an de macht in het land bloeit weer op. Vee kanaolen in spoorlienen worre in de 19e eeuw an'eleid. In de 20e eêuw breke tweê wereldoorlogen uut. In de [[Twidde Weareldoôrlog]] wor Nederland duur [[Duutsland]] bezet. Nae dezen oorlog raeken me uze kolonies kwiet. Een tied van groôte welvaart breekt an. Iedereen kriegt een auto. Naedeel is we de groôte vervuuling as gevolg iervan. Vee immigranten komme naar Nederland. Laeter bliekt de keerzij iervan de toegenomen criminaliteit in dat de welvaartstaet nie onbeperkt is. Nederland raekt betrokke bie de Europese Unie mee z'n eênwordingsproces. In 2002 wor de gulden an de kant 'ezet ten koste van de Euro.

In de negentiende eêuwe ontstoenge d'r vee plannen om de Zujerzeê, of stikken d'rvan, droôg te maeken. Dit wier zoôwè gedae om sturmvloeden te vokommen as om d'r nieuwe landbouwgrond bie te kriegen. In 1918 wier de Zujerzeêwet angenomme, daerin beslote wier 't plan van Cornelis Lely uut te voeren. De drie polders die-an Flevoland uutmaeke 'oorde daerbie. In 1942 kwam de Noordoôstpolder klaer. Oôstelijk en Zudelijk Flevoland volgde in 1957 resp. 1968. De tweê zujelijke polders, daer-a in 't begin nog vreêd weinig mensen weunde, wiere ondergebrocht in 't Openbaer Lichaem Zujelijke IJsselmeerpolders. De Noordoôstpolder 'oorde agauw bie Overijssel. As de polders meer beweund raekte wiere d'r gemeênten gemaekt vo de belangriekste plekken: Dronten (1972), Lelystad (1980), Almere (1984) en Zeewolde (1984). Uutendelienge wier in 1986 't Openbaer Lichaem opgedoekt en wier de nieuwe provincie Flevoland gesticht uut Urk, de Noordoôstpolder en de Zujelijke IJsselmeerpolders. 

In de nacht van 31 jannewari op 1 feberwari 1953 gebeurende De Ramp, daerbie voraol Schouwen-Duveland in Goereê-Overflakkeê zwaer getroffen wier. Ok in de reste van Zeêland, nog 't minste op Walcheren (daer aodde ze de dieken nae 1944 juust opnieuw angeleid), waeren overstroômiengen, mae mee vee minder doôien. In 1953 komme d'r in totaal 1.836 mensen om. 't stroômgat bie Ouwerkaarke wier pas ant ende van '53 'edicht in anwezigheid van Konienginne Juliaona.
Nae anleiienge daervan wier 't Deltaplan ontworpe en uutgevoerd: diekveroôginge vo eêl de kuste en allemaele zwaere dammen tussen de eilanden, die 't gevaer uut de zeê-aermen moesten aelen. Op 't lest kwam d'r uut de milieubewegienge wè verzet tege 't Deltaplan; daerom wier in de jaeren tachtentig in plekke van 'n damme de Oôsterschelde afgeschermd mee 'n Sturmvloedkeêrienge. Deur de Deltawerken werd Zeêland viel beter beriekbaer, en nam 't toerisme flink toe.

== Politiek en bestier ==
Nederland is 'n constitutionele [[monarchie]] mee 'n [[konienk]] an 't oôd. De konienk eit vòraol (mae nie exclusief) 'n symbolische functie. De konienk vurmt saemen mee de [[ministerraed]] de [[regerienge]] (of [[kabinet]]), die-a de [[uutvoerende macht]] in anden eit. De [[wetgevende macht]] leit bie de [[Staeten-Generaol]], in 't bezonder bie de [[Twidde Kaemer]]. Die oort elke vier jaer direct deu [[verkieziengen]] gekoze. D' [[Eêste Kaemer]], die-a nie zovee macht eit, oort gekoze deu de leeën van de [[Provinciaole Staeten]]. De Provinciaole Staeten en de [[gemeênteraed]] ore ok direct gekoze. [[Burhemeêster]] en [[Commissaoris van de Konienk]] ore deu de reherienge benoemd.

Vanof feberwari [[2026]] 't [[kabinet-Jetten]], bestaende uut [[CDA]], [[D66]] en [[VVD]]. [[Rob Jetten]] (D66) is den premier.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=7 | Twidde Kaemer 
|-
! Partie 
! Ofkortieng 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2025 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20251029 Kiesraad 2025]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2023 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20231122 Kiesraad 2023]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
!Zeêtels &lt;br&gt; 2021 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20210317 Kiesraad 2021]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Democraoten 66]] || D66 || 26 || +17 || 9 || –15 || 24
|-
| [[Partij vò de Vrie'eid]] || PVV || 26 || –11 || 37 || +20 || 17
|-
| [[Volkspartij vò Vrie'eid en Democraotie]] || VVD || 22 || –2 || 24 || –10 || 34
|-
| [[Progressief Nederland]] || PRO || 20 || –5 || 25 || +8 || 17
|-
| [[Chrissen-Democraotisch Appèl]] || CDA || 18 || +13 || 5 || –10 || 15
|-
| [[Juuste Antwoord 21]] || JA21 || 9 || +8 || 1 || –2 || 3
|-
| [[Forum vò Democraotie]] || FVD || 7 || +4 || 3 || –5 || 8
|-
| [[BoerBurgerBewegieng]] || BBB || 4 || –3 || 7 || +6 || 1
|-
| [[DENK]] || DENK || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Staetkundig Grifformeerde Partij]] || SGP || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Partij vò de Dieren]] || PvdD || 3 || 0 || 3 || –3 || 6
|-
| [[ChrissenUnie]] || CU || 3 || 0 || 3 || –2 || 5
|-
| [[Sociaolistische Partij]] || SP || 3 || –2 || 5 || –4 || 9
|-
| [[50PLUS]] || 50+ || 2 || +2 || 0 || –1 || 1
|-
| [[Volt Nederland]] || Volt || 1 || –1 || 2 || –1 || 3
|-
| [[Nieuw Sociaol Contract]] || NSC || 0 || –20 || 20 || +20 || 0
|-
| [[BIE1]] || BIJ1 || 0 || 0 || 0 || –1 || 1
|-
! colspan=2 | Totael || 150 || || 150 || || 150
|}

Zie ok:
* [[Twidde Kaemer]] (uitgebreid)
* [[Peiliengen Twidde Kaemer]]
* [[Politiek in Nederland]] (uutslagen Twidde en Eêste Kaemer plus Europeês Parlement, totaolen provincies en gemeênten, saemenstellieng kabinet'n)
* [[Lieste van Nederlandse kabinet'n]]
* [[Lieste van Nederlandse premiers]]

=== Leher ===
't Nederlandse leher bestaet uut vier onderdeêlen: landmacht, luchtmacht, marine en marechaussee (militaire pliesie) plus drie ulpedeêlen.&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/organisatie Ministerie van Defensie] - organisaotie&lt;/ref&gt; 

't Leher ao ruum 41.000 soldaoten plus onheveer 6.500 reserviesten (totael bienae 48.000 militairen in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/aantallen-personeel Ministerie van Defensie] - personeel&lt;/ref&gt;

De begroôtieng vò 2024 bedraegt 21,4 miljard euro (15,3 miljard in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/financien Ministerie van Defensie] - financiën&lt;/ref&gt;

=== Nederland internationaol ===
Nederland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] (EU) en de [[NAVO]].

=== Bestierlijke indeêlienge ===
D'n oôdstad van Nederland is [[Amsterdam]], de reherienge zetel echter in [[D'n Haeg]]. 

Nederland in Europa is verdeêld in [[provincie]]s, [[waeterschap]]pen en [[gemeênte]]n.

==== Provincies ====
D'r binne twaolf provincies:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| [[Plaetje:NederlandseProvincies.png|300px|rechts]]
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
* [[Drenthe]]
* [[Flevoland]]
* [[Friesland]] (''Fryslân'')
* [[Gelderland]]
* [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (''Groningen'')
* [[Limburg (Nederland)|Limburg]]
* [[Noord-Braebant]] (''Noord-Brabant'')
* [[Noord-'Olland]] (''Noord-Holland'')
* [[Overiessel]] (''Overijssel'')
* [[Utrecht (provincie)|Utrecht]]
* [[Zeêland]] (''Zeeland'')
* [[Zuud-'Olland]] (''Zuid-Holland'')
|}
|}

Zie ok: 
* [[Lieste van Nederlandse provincies]]

[[plaetje:Nederlandgebieden1.JPG|thumb|Vier geograofische rehio's]]

De provincies kunnen heografisch 'ezien in vier rehio's worren verdeêld:&lt;ref&gt;Andere indeêliengen:
* [https://www.nl-prov.eu/regios/ Huis van de Nederlandse Provincies] - Flevoland bie West (Randstad)
* [https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/86097NED CBS-landsdeêlen] - Zeêland bie West&lt;/ref&gt;
* Noôrd: Drenthe, Friesland en Greunienge
* Oôst: Flevoland, Gelderland en Overiessel
* West: Noord-'Olland, Utrecht en Zuud-'Olland
* Zuud: Limburg, Noord-Braebant en Zeêland

==== Gemeênten en waeterschappen ====
D'r binne 21 [[waeterschap]]pen en 342 [[Nederlandse gemeênte|gemeênten]]. De waeterschappen staen bestierlik op dezelfde oôgte as de provincies en ulder grenzen loôpe nie altied gliek.

Zie ok:
* [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]]
* [[Lieste van Nederlandse gemeênten]]

De vier hroste gemeênten binne [[Amsterdam]], [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]] en [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] (saemen onheveer 2,5 miljoen inweuners) en leien in de [[Randstad]].

Zie ok: 
* [[Lieste mee hroste gemeênten in Nederland]]

== Volk en cultuur ==
=== Godsdienst ===
Nederland is verdeeld in een [[katteliek]] en een [[protestants]] deel. Dizze grens lopt zelfs dwars deu Zeêland. Tehenwoordig is die grens minder deu de vergaonde seculaorisaotie, mar de verschillen in volksaerd tussen dizze twee delen binne nog aoltied goed merkbaor. De leste jaeren is d'r een kleine minder'eid van [[moslims]] ontstoô.

=== Taelen ===
De eêrste taele in Nederland is 't Nederlands. Deêze taele is officieel in eêl 't land en eit de meêste sprekers. De term Nederlands ei feitelik tweê beteêkenissen: de Standerdtaele, 'n geformaliseerde vurm van 't Zuud-Ollands, en de noemer vò 'n antal Nederduutse dialecten die-an in Nederland en België gesproken ore.

Daernessens bin d'r toch nog 'n stik of wat aore taelen. Die bin te verdeêlen in tweê groepen: autochtone en allochtone mindereidstaelen. De eêrste ore ok wè streektaelen genoemd (mae let op: 't woôrd streektaele kan ok gliek staen an dialect) en kunne zoôwel 'n glad van 't Nederlands losstaende taele weze (Fries) as 'n groep dialecten van 't Nederlands (bevobbild Braebants). De allochtone mindereidstaelen bin meêstal nie an 't Nederlands verwant en 't groôste deêl is in Nederland nog joenk.

Zie ok: 
* [[Taelen in Nederland]]

=== Kunst ===
Nederland eit veural beroemde schilders voort'ebrocht as [[Rembrandt van Rijn]], [[Jan Steen]], [[Vincent van Gogh]] en [[Piet Mondriaan]]

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/nederland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Netherlands Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20220513115307/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/netherlands/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/netherlands/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nederland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=37 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/netherlands_nl Europese Unie]
* [https://thefactfile.org/netherlands-facts/ Fact File]
* [https://www.rijksoverheid.nl/ Rijksoverheid]
* [https://www.overheid.nl/ Overheid]
* [https://web.archive.org/web/20231016222928/https://www.plaatsengids.nl/nederland Plaatsengids]
* [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Kennisbank_-_uitgelicht Kennisbank]
* [https://nos.nl/ NOS]
* [https://www.cbs.nl/ CBS]
* [https://www.kaartenvannederland.nl/#?geometry.x=145929.32&amp;geometry.y=572747.03&amp;zoomlevel=1.5 Kaerte] (officieêl)
* [https://www.topotijdreis.nl/ Topotijdreis]
* [https://www.ahn.nl/ahn-viewer Actueel Hoogtebestand Nederland]
{{div col end}}

{{ProvinciesNederland}}
{{Nederlandse Caraïben}}
{{Benelux}}
{{Europa}}

[[Categorie:Nederland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>at32rkbtitq2d7n3d8d59ttr6gg7z7b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lieste van Nederlandse provincies</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1613</id>
    <revision>
      <id>182481</id>
      <parentid>168839</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T09:07:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gegevens over de provincies */</comment>
      <origin>182481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4935" sha1="e0lb9p2o8kbaz7ak1llnj0gn8m3xsjr" xml:space="preserve">Dit is een '''lieste van de [[Nederlandse provincie]]s'''.

== Gegevens over de provincies ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Provincie 
! Kaerte
! Vlagge
! Waepen
! Antal&lt;br/ &gt; inweuners&lt;br/ &gt; (2025)
! Oppervlakte&lt;br/ &gt; totael&lt;br/ &gt; in km²
! Oppervlakte&lt;br/ &gt; land&lt;br/ &gt; in km²
! Oppervlakte&lt;br/ &gt; waeter&lt;br/ &gt; in km²
! Bevolkiengs-&lt;br/ &gt;dichteid&lt;br/ &gt; (inw./land)
! Oôdstad 
! Ontstaens-&lt;br/ &gt;jaer
! [[Commissaoris van den Konienk|Commissaoris&lt;br/ &gt; van de Konienk]]
! Partie
! Antal&lt;br/ &gt; gemeênten&lt;br/ &gt;(sins 2023)
|-
|'''[[Drenthe]]''' || [[Plaetje:Prov-Drenthe-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Drenthe.svg|75px]] || [[Plaetje:Drenthe wapen.svg|75px]] || 507.000 || 2.680 || 2.633 || 48 || 192 || [[Assen]] || align=right | [[1815]] || [[Agnes Mulder]] || [[CDA]] || 12
|-
|'''[[Flevoland]]''' || [[Plaetje:Prov-Flevoland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flevolandflag.svg|75px]] || [[Plaetje:Flevoland wapen.svg|75px]] || 456.000  || 2.412 || 1.410 || 1.002 || 324 || [[Lelystad]] || align=right | [[1986]] || [[Arjen Gerritsen]] || [[VVD]] || 6
|-
|'''[[Friesland]]'''&lt;br/ &gt; (''Fryslân'') || [[Plaetje:Prov-Friesland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Frisian flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Friesland wapen.svg|75px]] || 664.000 || 5.753 || 3.340 || 2.413 || 199 || [[Leêuwarden]] || align=right | [[1815]] || [[Arno Brok]] || [[VVD]] || 18
|-
|'''[[Gelderland]]''' || [[Plaetje:Prov-Gelderland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Gelderland.svg|75px]] || [[Plaetje:Gelderland wapen.svg|75px]] || 2.161.000 || 5.136 || 4.960 || 176 || 436 || [[Arnem]] &lt;br/ &gt; (''Arnhem'') || align=right | [[1815]] || [[Daniël Wigboldus]] || partieloôs || 51
|-
|'''[[Greunienge (provincie)|Greunienge]]'''&lt;br/ &gt; (''Groningen'') || [[Plaetje:P01-GR-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:Flag Groningen.svg|75px]] || [[Plaetje:Groningen provincie wapen.svg|75px]] || 603.000 || 2.955 || 2.316 || 639 || 260 || [[Greunienge (stad)|Greunienge]] &lt;br/ &gt; (''Groningen'') || align=right | [[1815]] || [[René Paas]] || [[CDA]] || 10
|-
|'''[[Limburg (Nederland)|Limburg]]''' || [[Plaetje:Prov-Limburg-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:NL-LimburgVlag.svg|75px]] || [[Plaetje:Limburg NL wapen.svg|50px]] || 1.135.000 || 2.210 || 2.145 || 65 || 529 || [[Maestricht]] &lt;br/ &gt; (''Maastricht'') || align=right | [[1867]] || [[Emile Roemer]] || [[SP]] || 31
|-
|'''[[Noord-Braebant]]'''&lt;br/ &gt; (''Noord-Brabant'') || [[Plaetje:P10-NB-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:North Brabant-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Brabant wapen.svg|75px]] || 2.664.000 || 5.082 || 4.902 || 181 || 544 || [[D'n Bos]] &lt;br/ &gt; ('''s-Hertogenbosch'') || align=right | [[1815]] || [[Ina Adema]] || [[VVD]] || 56
|-
|'''[[Noord-'Olland]]'''&lt;br/ &gt; (''Noord-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Noord-Holland-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:Flag North-Holland, Netherlands.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Holland wapen.svg|50px]] || 2.992.000 || 4.092 || 2.663 || 1.429 || 1124 || [['Aerlem]] &lt;br/ &gt; (''Haarlem'') || align=right | [[1840]] || [[Arthur van Dijk]] || [[VVD]] || 44
|-
|'''[[Overiessel]]'''&lt;br/ &gt; (''Overijssel'') || [[Plaetje:Prov-Overijssel-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Overijssel.svg|75px]] || [[Plaetje:Overijssel wapen.svg|75px]] || 1.196.000 || 3.421 || 3.316 || 104 || 361 || [[Zwolle]] || align=right | [[1815]] || [[Andries Heidema]] || [[CU]] || 25
|-
|'''[[Utrecht (provincie)|Utrecht]]''' || [[Plaetje:Prov-Utrecht-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Utrecht (province)-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Utrecht provincie wapen.svg|75px]] || 1.409.000 || 1.560 || 1.484 || 76 || 949 || [[Utrecht (stad)|Utrecht]] || align=right | [[1815]] || [[Hans Oosters]] || [[PvdA]] || 26
|-
|'''[[Zeêland]]'''&lt;br/ &gt; (''Zeeland'') || [[Plaetje:Prov-Zeeland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Zeeland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zeeland wapen.svg|75px]] || 393.000 || 2.933 || 1.780 || 1.154 || 221 || [[Middelburg]] || align=right | [[1815]] || [[Hugo de Jonge]] || [[CDA]] || 13
|-
|'''[[Zuud-'Olland]]'''&lt;br/ &gt; (''Zuid-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Zuid-Holland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Zuid-Holland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zuid-holland wapen.svg|75px]] || 3.863.000 || 3.308 || 2.698 || 609 || 1432 || [[D'n Aegt]] &lt;br/ &gt;(''Den Haag'') || align=right | [[1840]] || [[Wouter Kolff]] || [[VVD]] || 50
|-
! Totael || || || || 18.044.000 || 41.543 || 33.647 || 7.896 || 536 || [[Amsterdam]] || || || || 342
|}

== Zie ok ==
* [[Lieste van Nederlandse gemeênten]]
* [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]]

== Lienks nae buten ==
* [https://organisaties.overheid.nl/Provincies/ Overheid]
* [https://allecijfers.nl/provincies/ Provincies in cijfers], AlleCijfers
* [https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers


[[Plaetje:Map provinces Netherlands-nl.svg|links|thumb|500px]]


{{ProvinciesNederland}}

[[Categorie:Lieste van Nederland|Provincies]]
[[Categorie:Provincie van Nederland]]</text>
      <sha1>e0lb9p2o8kbaz7ak1llnj0gn8m3xsjr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>182482</id>
      <parentid>182481</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T09:10:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gegevens over de provincies */</comment>
      <origin>182482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4767" sha1="6r3gukzdy1imd8t387sbshk44ff6ocx" xml:space="preserve">Dit is een '''lieste van de [[Nederlandse provincie]]s'''.

== Gegevens over de provincies ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Provincie 
! Kaerte
! Vlagge
! Waepen
! Antal&lt;br/ &gt; inweuners&lt;br/ &gt; (2025)
! Oppervlakte&lt;br/ &gt; totael&lt;br/ &gt; in km²
! Oppervlakte&lt;br/ &gt; land&lt;br/ &gt; in km²
! Oppervlakte&lt;br/ &gt; waeter&lt;br/ &gt; in km²
! Bevolkiengs-&lt;br/ &gt;dichteid&lt;br/ &gt; (inw./land)
! Oôdstad 
! Ontstaens-&lt;br/ &gt;jaer
! [[Commissaoris van den Konienk|Commissaoris&lt;br/ &gt; van de Konienk]]
! Partie
! Antal&lt;br/ &gt; gemeênten&lt;br/ &gt;(sins 2023)
|-
|'''[[Drenthe]]''' || [[Plaetje:Prov-Drenthe-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Drenthe.svg|75px]] || [[Plaetje:Drenthe wapen.svg|75px]] || 507.000 || 2.680 || 2.633 || 48 || 192 || [[Assen]] || [[1815]] || [[Agnes Mulder]] || [[CDA]] || 12
|-
|'''[[Flevoland]]''' || [[Plaetje:Prov-Flevoland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flevolandflag.svg|75px]] || [[Plaetje:Flevoland wapen.svg|75px]] || 456.000  || 2.412 || 1.410 || 1.002 || 324 || [[Lelystad]] || [[1986]] || [[Arjen Gerritsen]] || [[VVD]] || 6
|-
|'''[[Friesland]]'''&lt;br/ &gt; (''Fryslân'') || [[Plaetje:Prov-Friesland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Frisian flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Friesland wapen.svg|75px]] || 664.000 || 5.753 || 3.340 || 2.413 || 199 || [[Leêuwarden]] || [[1815]] || [[Arno Brok]] || [[VVD]] || 18
|-
|'''[[Gelderland]]''' || [[Plaetje:Prov-Gelderland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Gelderland.svg|75px]] || [[Plaetje:Gelderland wapen.svg|75px]] || 2.161.000 || 5.136 || 4.960 || 176 || 436 || [[Arnem]] &lt;br/ &gt; (''Arnhem'') || [[1815]] || [[Daniël Wigboldus]] || partieloôs || 51
|-
|'''[[Greunienge (provincie)|Greunienge]]'''&lt;br/ &gt; (''Groningen'') || [[Plaetje:P01-GR-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:Flag Groningen.svg|75px]] || [[Plaetje:Groningen provincie wapen.svg|75px]] || 603.000 || 2.955 || 2.316 || 639 || 260 || [[Greunienge (stad)|Greunienge]] &lt;br/ &gt; (''Groningen'') || [[1815]] || [[René Paas]] || [[CDA]] || 10
|-
|'''[[Limburg (Nederland)|Limburg]]''' || [[Plaetje:Prov-Limburg-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:NL-LimburgVlag.svg|75px]] || [[Plaetje:Limburg NL wapen.svg|50px]] || 1.135.000 || 2.210 || 2.145 || 65 || 529 || [[Maestricht]] &lt;br/ &gt; (''Maastricht'') || [[1867]] || [[Emile Roemer]] || [[SP]] || 31
|-
|'''[[Noord-Braebant]]'''&lt;br/ &gt; (''Noord-Brabant'') || [[Plaetje:P10-NB-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:North Brabant-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Brabant wapen.svg|75px]] || 2.664.000 || 5.082 || 4.902 || 181 || 544 || [[D'n Bos]] &lt;br/ &gt; ('''s-Hertogenbosch'') || [[1815]] || [[Ina Adema]] || [[VVD]] || 56
|-
|'''[[Noord-'Olland]]'''&lt;br/ &gt; (''Noord-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Noord-Holland-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:Flag North-Holland, Netherlands.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Holland wapen.svg|50px]] || 2.992.000 || 4.092 || 2.663 || 1.429 || 1124 || [['Aerlem]] &lt;br/ &gt; (''Haarlem'') || [[1840]] || [[Arthur van Dijk]] || [[VVD]] || 44
|-
|'''[[Overiessel]]'''&lt;br/ &gt; (''Overijssel'') || [[Plaetje:Prov-Overijssel-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Overijssel.svg|75px]] || [[Plaetje:Overijssel wapen.svg|75px]] || 1.196.000 || 3.421 || 3.316 || 104 || 361 || [[Zwolle]] || [[1815]] || [[Andries Heidema]] || [[CU]] || 25
|-
|'''[[Utrecht (provincie)|Utrecht]]''' || [[Plaetje:Prov-Utrecht-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Utrecht (province)-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Utrecht provincie wapen.svg|75px]] || 1.409.000 || 1.560 || 1.484 || 76 || 949 || [[Utrecht (stad)|Utrecht]] || [[1815]] || [[Hans Oosters]] || [[PvdA]] || 26
|-
|'''[[Zeêland]]'''&lt;br/ &gt; (''Zeeland'') || [[Plaetje:Prov-Zeeland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Zeeland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zeeland wapen.svg|75px]] || 393.000 || 2.933 || 1.780 || 1.154 || 221 || [[Middelburg]] || [[1815]] || [[Hugo de Jonge]] || [[CDA]] || 13
|-
|'''[[Zuud-'Olland]]'''&lt;br/ &gt; (''Zuid-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Zuid-Holland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Zuid-Holland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zuid-holland wapen.svg|75px]] || 3.863.000 || 3.308 || 2.698 || 609 || 1432 || [[D'n Aegt]] &lt;br/ &gt;(''Den Haag'') || [[1840]] || [[Wouter Kolff]] || [[VVD]] || 50
|-
! Totael || || || || 18.044.000 || 41.543 || 33.647 || 7.896 || 536 || [[Amsterdam]] || || || || 342
|}

== Zie ok ==
* [[Lieste van Nederlandse gemeênten]]
* [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]]

== Lienks nae buten ==
* [https://organisaties.overheid.nl/Provincies/ Overheid]
* [https://allecijfers.nl/provincies/ Provincies in cijfers], AlleCijfers
* [https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers


[[Plaetje:Map provinces Netherlands-nl.svg|links|thumb|500px]]


{{ProvinciesNederland}}

[[Categorie:Lieste van Nederland|Provincies]]
[[Categorie:Provincie van Nederland]]</text>
      <sha1>6r3gukzdy1imd8t387sbshk44ff6ocx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>182483</id>
      <parentid>182482</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T09:20:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <origin>182483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4766" sha1="ftuuqqaikwkkylizqjloihhyx4tdi5u" xml:space="preserve">Dit is een '''lieste van de [[Nederlandse provincie]]s'''.

== Gegevens over de provincies ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Provincie 
! Kaerte
! Vlagge
! Waepen
! Inweuners&lt;br/ &gt; (2025)
! Oppervlakte&lt;br/ &gt; totael&lt;br/ &gt; in km²
! Oppervlakte&lt;br/ &gt; land&lt;br/ &gt; in km²
! Oppervlakte&lt;br/ &gt; waeter&lt;br/ &gt; in km²
! Bevolkiengs-&lt;br/ &gt;dichteid&lt;br/ &gt; (inw./land)
! Oôdstad 
! Ontstaens-&lt;br/ &gt;jaer
! [[Commissaoris van den Konienk|Commissaoris&lt;br/ &gt; v/d Konienk]]
! Partie
! [[Nederlandse gemeênte|Gemeênten]]&lt;br/ &gt;(sins 2023)
|-
|'''[[Drenthe]]''' || [[Plaetje:Prov-Drenthe-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Drenthe.svg|75px]] || [[Plaetje:Drenthe wapen.svg|75px]] || 507.000 || 2.680 || 2.633 || 48 || 192 || [[Assen]] || [[1815]] || [[Agnes Mulder]] || [[CDA]] || 12
|-
|'''[[Flevoland]]''' || [[Plaetje:Prov-Flevoland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flevolandflag.svg|75px]] || [[Plaetje:Flevoland wapen.svg|75px]] || 456.000  || 2.412 || 1.410 || 1.002 || 324 || [[Lelystad]] || [[1986]] || [[Arjen Gerritsen]] || [[VVD]] || 6
|-
|'''[[Friesland]]'''&lt;br/ &gt; (''Fryslân'') || [[Plaetje:Prov-Friesland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Frisian flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Friesland wapen.svg|75px]] || 664.000 || 5.753 || 3.340 || 2.413 || 199 || [[Leêuwarden]] || [[1815]] || [[Arno Brok]] || [[VVD]] || 18
|-
|'''[[Gelderland]]''' || [[Plaetje:Prov-Gelderland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Gelderland.svg|75px]] || [[Plaetje:Gelderland wapen.svg|75px]] || 2.161.000 || 5.136 || 4.960 || 176 || 436 || [[Arnem]] &lt;br/ &gt; (''Arnhem'') || [[1815]] || [[Daniël Wigboldus]] || partieloôs || 51
|-
|'''[[Greunienge (provincie)|Greunienge]]'''&lt;br/ &gt; (''Groningen'') || [[Plaetje:P01-GR-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:Flag Groningen.svg|75px]] || [[Plaetje:Groningen provincie wapen.svg|75px]] || 603.000 || 2.955 || 2.316 || 639 || 260 || [[Greunienge (stad)|Greunienge]] &lt;br/ &gt; (''Groningen'') || [[1815]] || [[René Paas]] || [[CDA]] || 10
|-
|'''[[Limburg (Nederland)|Limburg]]''' || [[Plaetje:Prov-Limburg-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:NL-LimburgVlag.svg|75px]] || [[Plaetje:Limburg NL wapen.svg|50px]] || 1.135.000 || 2.210 || 2.145 || 65 || 529 || [[Maestricht]] &lt;br/ &gt; (''Maastricht'') || [[1867]] || [[Emile Roemer]] || [[SP]] || 31
|-
|'''[[Noord-Braebant]]'''&lt;br/ &gt; (''Noord-Brabant'') || [[Plaetje:P10-NB-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:North Brabant-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Brabant wapen.svg|75px]] || 2.664.000 || 5.082 || 4.902 || 181 || 544 || [[D'n Bos]] &lt;br/ &gt; ('''s-Hertogenbosch'') || [[1815]] || [[Ina Adema]] || [[VVD]] || 56
|-
|'''[[Noord-'Olland]]'''&lt;br/ &gt; (''Noord-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Noord-Holland-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:Flag North-Holland, Netherlands.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Holland wapen.svg|50px]] || 2.992.000 || 4.092 || 2.663 || 1.429 || 1124 || [['Aerlem]] &lt;br/ &gt; (''Haarlem'') || [[1840]] || [[Arthur van Dijk]] || [[VVD]] || 44
|-
|'''[[Overiessel]]'''&lt;br/ &gt; (''Overijssel'') || [[Plaetje:Prov-Overijssel-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Overijssel.svg|75px]] || [[Plaetje:Overijssel wapen.svg|75px]] || 1.196.000 || 3.421 || 3.316 || 104 || 361 || [[Zwolle]] || [[1815]] || [[Andries Heidema]] || [[CU]] || 25
|-
|'''[[Utrecht (provincie)|Utrecht]]''' || [[Plaetje:Prov-Utrecht-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Utrecht (province)-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Utrecht provincie wapen.svg|75px]] || 1.409.000 || 1.560 || 1.484 || 76 || 949 || [[Utrecht (stad)|Utrecht]] || [[1815]] || [[Hans Oosters]] || [[PvdA]] || 26
|-
|'''[[Zeêland]]'''&lt;br/ &gt; (''Zeeland'') || [[Plaetje:Prov-Zeeland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Zeeland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zeeland wapen.svg|75px]] || 393.000 || 2.933 || 1.780 || 1.154 || 221 || [[Middelburg]] || [[1815]] || [[Hugo de Jonge]] || [[CDA]] || 13
|-
|'''[[Zuud-'Olland]]'''&lt;br/ &gt; (''Zuid-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Zuid-Holland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Zuid-Holland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zuid-holland wapen.svg|75px]] || 3.863.000 || 3.308 || 2.698 || 609 || 1432 || [[D'n Aegt]] &lt;br/ &gt;(''Den Haag'') || [[1840]] || [[Wouter Kolff]] || [[VVD]] || 50
|-
! Totael || || || || 18.044.000 || 41.543 || 33.647 || 7.896 || 536 || [[Amsterdam]] || || || || 342
|}

== Zie ok ==
* [[Lieste van Nederlandse gemeênten]]
* [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]]

== Lienks nae buten ==
* [https://organisaties.overheid.nl/Provincies/ Overheid]
* [https://allecijfers.nl/provincies/ Provincies in cijfers], AlleCijfers
* [https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers


[[Plaetje:Map provinces Netherlands-nl.svg|links|thumb|500px]]


{{ProvinciesNederland}}

[[Categorie:Lieste van Nederland|Provincies]]
[[Categorie:Provincie van Nederland]]</text>
      <sha1>ftuuqqaikwkkylizqjloihhyx4tdi5u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>182484</id>
      <parentid>182483</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T09:24:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gegevens over de provincies */</comment>
      <origin>182484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4756" sha1="nmsw4q1wfnsqo43wwuutz4q6gqg1eo9" xml:space="preserve">Dit is een '''lieste van de [[Nederlandse provincie]]s'''.

== Gegevens over de provincies ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Provincie 
! Kaerte
! Vlagge
! Waepen
! Inweuners&lt;br/ &gt; (2025)
! Oppervlakte&lt;br/ &gt; totael&lt;br/ &gt; in km²
! Oppervlakte&lt;br/ &gt; land&lt;br/ &gt; in km²
! Oppervlakte&lt;br/ &gt; waeter&lt;br/ &gt; in km²
! Bevolkiengs-&lt;br/ &gt;dichteid&lt;br/ &gt; (inw./land)
! Oôdstad 
! Ontstaens-&lt;br/ &gt;jaer
! [[Commissaoris van den Konienk|Commissaoris&lt;br/ &gt; v/d Konienk]]
! Partie
! [[Nederlandse gemeênte|Gemeênten]]&lt;br/ &gt;(sins 2023)
|-
|'''[[Drenthe]]''' || [[Plaetje:Prov-Drenthe-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Drenthe.svg|75px]] || [[Plaetje:Drenthe wapen.svg|75px]] || 507.000 || 2.680 || 2.633 || 48 || 192 || [[Assen]] || [[1815]] || [[Agnes Mulder]] || [[CDA]] || 12
|-
|'''[[Flevoland]]''' || [[Plaetje:Prov-Flevoland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flevolandflag.svg|75px]] || [[Plaetje:Flevoland wapen.svg|75px]] || 456.000  || 2.412 || 1.410 || 1.002 || 324 || [[Lelystad]] || [[1986]] || [[Arjen Gerritsen]] || [[VVD]] || 6
|-
|'''[[Friesland]]'''&lt;br/ &gt; (''Fryslân'') || [[Plaetje:Prov-Friesland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Frisian flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Friesland wapen.svg|75px]] || 664.000 || 5.753 || 3.340 || 2.413 || 199 || [[Leêuwarden]] || [[1815]] || [[Arno Brok]] || [[VVD]] || 18
|-
|'''[[Gelderland]]''' || [[Plaetje:Prov-Gelderland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Gelderland.svg|75px]] || [[Plaetje:Gelderland wapen.svg|75px]] || 2.161.000 || 5.136 || 4.960 || 176 || 436 || [[Arnem]] &lt;br/ &gt; (''Arnhem'') || [[1815]] || [[Daniël Wigboldus]] || / || 51
|-
|'''[[Greunienge (provincie)|Greunienge]]'''&lt;br/ &gt; (''Groningen'') || [[Plaetje:P01-GR-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:Flag Groningen.svg|75px]] || [[Plaetje:Groningen provincie wapen.svg|75px]] || 603.000 || 2.955 || 2.316 || 639 || 260 || [[Greunienge (stad)|Greunienge]] &lt;br/ &gt; (''Groningen'') || [[1815]] || [[René Paas]] || [[CDA]] || 10
|-
|'''[[Limburg (Nederland)|Limburg]]''' || [[Plaetje:Prov-Limburg-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:NL-LimburgVlag.svg|75px]] || [[Plaetje:Limburg NL wapen.svg|50px]] || 1.135.000 || 2.210 || 2.145 || 65 || 529 || [[Maestricht]] &lt;br/ &gt; (''Maastricht'') || [[1867]] || [[Emile Roemer]] || [[SP]] || 31
|-
|'''[[Noord-Braebant]]'''&lt;br/ &gt; (''Noord-Brabant'') || [[Plaetje:P10-NB-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:North Brabant-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Brabant wapen.svg|75px]] || 2.664.000 || 5.082 || 4.902 || 181 || 544 || [[D'n Bos]] &lt;br/ &gt; ('''s-Hertogenbosch'') || [[1815]] || [[Ina Adema]] || [[VVD]] || 56
|-
|'''[[Noord-'Olland]]'''&lt;br/ &gt; (''Noord-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Noord-Holland-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:Flag North-Holland, Netherlands.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Holland wapen.svg|50px]] || 2.992.000 || 4.092 || 2.663 || 1.429 || 1124 || [['Aerlem]] &lt;br/ &gt; (''Haarlem'') || [[1840]] || [[Arthur van Dijk]] || [[VVD]] || 44
|-
|'''[[Overiessel]]'''&lt;br/ &gt; (''Overijssel'') || [[Plaetje:Prov-Overijssel-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Overijssel.svg|75px]] || [[Plaetje:Overijssel wapen.svg|75px]] || 1.196.000 || 3.421 || 3.316 || 104 || 361 || [[Zwolle]] || [[1815]] || [[Andries Heidema]] || [[CU]] || 25
|-
|'''[[Utrecht (provincie)|Utrecht]]''' || [[Plaetje:Prov-Utrecht-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Utrecht (province)-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Utrecht provincie wapen.svg|75px]] || 1.409.000 || 1.560 || 1.484 || 76 || 949 || [[Utrecht (stad)|Utrecht]] || [[1815]] || [[Hans Oosters]] || [[PvdA]] || 26
|-
|'''[[Zeêland]]'''&lt;br/ &gt; (''Zeeland'') || [[Plaetje:Prov-Zeeland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Zeeland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zeeland wapen.svg|75px]] || 393.000 || 2.933 || 1.780 || 1.154 || 221 || [[Middelburg]] || [[1815]] || [[Hugo de Jonge]] || [[CDA]] || 13
|-
|'''[[Zuud-'Olland]]'''&lt;br/ &gt; (''Zuid-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Zuid-Holland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Zuid-Holland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zuid-holland wapen.svg|75px]] || 3.863.000 || 3.308 || 2.698 || 609 || 1432 || [[D'n Aegt]] &lt;br/ &gt;(''Den Haag'') || [[1840]] || [[Wouter Kolff]] || [[VVD]] || 50
|-
! Totael || || || || 18.044.000 || 41.543 || 33.647 || 7.896 || 536 || [[Amsterdam]] || || || || 342
|}

== Zie ok ==
* [[Lieste van Nederlandse gemeênten]]
* [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]]

== Lienks nae buten ==
* [https://organisaties.overheid.nl/Provincies/ Overheid]
* [https://allecijfers.nl/provincies/ Provincies in cijfers], AlleCijfers
* [https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers


[[Plaetje:Map provinces Netherlands-nl.svg|links|thumb|500px]]


{{ProvinciesNederland}}

[[Categorie:Lieste van Nederland|Provincies]]
[[Categorie:Provincie van Nederland]]</text>
      <sha1>nmsw4q1wfnsqo43wwuutz4q6gqg1eo9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>182485</id>
      <parentid>182484</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T09:27:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <origin>182485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4755" sha1="fip8xsg2ojcdlnvwv7dyttk7tcms0h5" xml:space="preserve">Dit is een '''lieste van de [[Nederlandse provincie]]s'''.

== Gegevens over de provincies ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Provincie 
! Kaerte
! Vlagge
! Waepen
! Inweuners&lt;br/ &gt; (2025)
! Oppervlakte&lt;br/ &gt; totael&lt;br/ &gt; in km²
! Oppervlakte&lt;br/ &gt; land&lt;br/ &gt; in km²
! Oppervlakte&lt;br/ &gt; waeter&lt;br/ &gt; in km²
! Bevolkiengs-&lt;br/ &gt;dichteid&lt;br/ &gt; (inw./land)
! Oôdstad 
! Ontstaens-&lt;br/ &gt;jaer
! [[Commissaoris van den Konienk|Commissaoris&lt;br/ &gt; v/d Konienk]]
! Partie
! [[Nederlandse gemeênte|Gemeênten]]&lt;br/ &gt;(sins 2023)
|-
|'''[[Drenthe]]''' || [[Plaetje:Prov-Drenthe-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Drenthe.svg|75px]] || [[Plaetje:Drenthe wapen.svg|75px]] || 507.000 || 2.680 || 2.633 || 48 || 192 || [[Assen]] || [[1815]] || [[Agnes Mulder]] || [[CDA]] || 12
|-
|'''[[Flevoland]]''' || [[Plaetje:Prov-Flevoland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flevolandflag.svg|75px]] || [[Plaetje:Flevoland wapen.svg|75px]] || 456.000  || 2.412 || 1.410 || 1.002 || 324 || [[Lelystad]] || [[1986]] || [[Arjen Gerritsen]] || [[VVD]] || 6
|-
|'''[[Friesland]]'''&lt;br/ &gt; (''Fryslân'') || [[Plaetje:Prov-Friesland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Frisian flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Friesland wapen.svg|75px]] || 664.000 || 5.753 || 3.340 || 2.413 || 199 || [[Leêuwarden]] || [[1815]] || [[Arno Brok]] || [[VVD]] || 18
|-
|'''[[Gelderland]]''' || [[Plaetje:Prov-Gelderland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Gelderland.svg|75px]] || [[Plaetje:Gelderland wapen.svg|75px]] || 2.161.000 || 5.136 || 4.960 || 176 || 436 || [[Arnem]] &lt;br/ &gt; (''Arnhem'') || [[1815]] || [[Daniël Wigboldus]] || / || 51
|-
|'''[[Greunienge (provincie)|Greunienge]]'''&lt;br/ &gt; (''Groningen'') || [[Plaetje:P01-GR-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:Flag Groningen.svg|75px]] || [[Plaetje:Groningen provincie wapen.svg|75px]] || 603.000 || 2.955 || 2.316 || 639 || 260 || [[Greunienge (stad)|Greunienge]] &lt;br/ &gt; (''Groningen'') || [[1815]] || [[René Paas]] || [[CDA]] || 10
|-
|'''[[Limburg (Nederland)|Limburg]]''' || [[Plaetje:Prov-Limburg-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:NL-LimburgVlag.svg|75px]] || [[Plaetje:Limburg NL wapen.svg|50px]] || 1.135.000 || 2.210 || 2.145 || 65 || 529 || [[Maestricht]] &lt;br/ &gt; (''Maastricht'') || [[1867]] || [[Emile Roemer]] || [[SP]] || 31
|-
|'''[[Noord-Braebant]]'''&lt;br/ &gt; (''Noord-Brabant'') || [[Plaetje:P10-NB-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:North Brabant-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Brabant wapen.svg|75px]] || 2.664.000 || 5.082 || 4.902 || 181 || 544 || [[D'n Bos]] ('''s-&lt;br/ &gt;Hertogenbosch'') || [[1815]] || [[Ina Adema]] || [[VVD]] || 56
|-
|'''[[Noord-'Olland]]'''&lt;br/ &gt; (''Noord-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Noord-Holland-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:Flag North-Holland, Netherlands.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Holland wapen.svg|50px]] || 2.992.000 || 4.092 || 2.663 || 1.429 || 1124 || [['Aerlem]] &lt;br/ &gt; (''Haarlem'') || [[1840]] || [[Arthur van Dijk]] || [[VVD]] || 44
|-
|'''[[Overiessel]]'''&lt;br/ &gt; (''Overijssel'') || [[Plaetje:Prov-Overijssel-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Overijssel.svg|75px]] || [[Plaetje:Overijssel wapen.svg|75px]] || 1.196.000 || 3.421 || 3.316 || 104 || 361 || [[Zwolle]] || [[1815]] || [[Andries Heidema]] || [[CU]] || 25
|-
|'''[[Utrecht (provincie)|Utrecht]]''' || [[Plaetje:Prov-Utrecht-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Utrecht (province)-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Utrecht provincie wapen.svg|75px]] || 1.409.000 || 1.560 || 1.484 || 76 || 949 || [[Utrecht (stad)|Utrecht]] || [[1815]] || [[Hans Oosters]] || [[PvdA]] || 26
|-
|'''[[Zeêland]]'''&lt;br/ &gt; (''Zeeland'') || [[Plaetje:Prov-Zeeland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Zeeland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zeeland wapen.svg|75px]] || 393.000 || 2.933 || 1.780 || 1.154 || 221 || [[Middelburg]] || [[1815]] || [[Hugo de Jonge]] || [[CDA]] || 13
|-
|'''[[Zuud-'Olland]]'''&lt;br/ &gt; (''Zuid-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Zuid-Holland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Zuid-Holland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zuid-holland wapen.svg|75px]] || 3.863.000 || 3.308 || 2.698 || 609 || 1432 || [[D'n Aegt]] &lt;br/ &gt;(''Den Haag'') || [[1840]] || [[Wouter Kolff]] || [[VVD]] || 50
|-
! Totael || || || || 18.044.000 || 41.543 || 33.647 || 7.896 || 536 || [[Amsterdam]] || || || || 342
|}

== Zie ok ==
* [[Lieste van Nederlandse gemeênten]]
* [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]]

== Lienks nae buten ==
* [https://organisaties.overheid.nl/Provincies/ Overheid]
* [https://allecijfers.nl/provincies/ Provincies in cijfers], AlleCijfers
* [https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers


[[Plaetje:Map provinces Netherlands-nl.svg|links|thumb|500px]]


{{ProvinciesNederland}}

[[Categorie:Lieste van Nederland|Provincies]]
[[Categorie:Provincie van Nederland]]</text>
      <sha1>fip8xsg2ojcdlnvwv7dyttk7tcms0h5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>182486</id>
      <parentid>182485</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T09:37:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gegevens over de provincies */</comment>
      <origin>182486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4749" sha1="ki5tvlw5znu40l4gbf15ccpptjf3f7z" xml:space="preserve">Dit is een '''lieste van de [[Nederlandse provincie]]s'''.

== Gegevens over de provincies ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Provincie 
! Kaerte
! Vlagge
! Waepen
! Inweuners &lt;br&gt; (2025)
! Totaele &lt;br&gt; oppervlakte &lt;br&gt; in km²
! Land- &lt;br&gt; oppervlakte &lt;br&gt; in km²
! Waeter- &lt;br&gt; oppervlakte &lt;br&gt; in km²
! Bevolkiengs- &lt;br&gt; dichteid &lt;br&gt; (inw./land)
! Oôdstad 
! Ontstaens- &lt;br&gt; jaer
! [[Commissaoris van den Konienk|Commissaoris &lt;br&gt; v/d Konienk]]
! Partie
! [[Nederlandse gemeênte|Gemeênten]] &lt;br&gt; (sins 2023)
|-
|'''[[Drenthe]]''' || [[Plaetje:Prov-Drenthe-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Drenthe.svg|75px]] || [[Plaetje:Drenthe wapen.svg|75px]] || 507.000 || 2.680 || 2.633 || 48 || 192 || [[Assen]] || [[1815]] || [[Agnes Mulder]] || [[CDA]] || 12
|-
|'''[[Flevoland]]''' || [[Plaetje:Prov-Flevoland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flevolandflag.svg|75px]] || [[Plaetje:Flevoland wapen.svg|75px]] || 456.000  || 2.412 || 1.410 || 1.002 || 324 || [[Lelystad]] || [[1986]] || [[Arjen Gerritsen]] || [[VVD]] || 6
|-
|'''[[Friesland]]'''&lt;br/ &gt; (''Fryslân'') || [[Plaetje:Prov-Friesland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Frisian flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Friesland wapen.svg|75px]] || 664.000 || 5.753 || 3.340 || 2.413 || 199 || [[Leêuwarden]] || [[1815]] || [[Arno Brok]] || [[VVD]] || 18
|-
|'''[[Gelderland]]''' || [[Plaetje:Prov-Gelderland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Gelderland.svg|75px]] || [[Plaetje:Gelderland wapen.svg|75px]] || 2.161.000 || 5.136 || 4.960 || 176 || 436 || [[Arnem]] &lt;br/ &gt; (''Arnhem'') || [[1815]] || [[Daniël Wigboldus]] || / || 51
|-
|'''[[Greunienge (provincie)|Greunienge]]'''&lt;br/ &gt; (''Groningen'') || [[Plaetje:P01-GR-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:Flag Groningen.svg|75px]] || [[Plaetje:Groningen provincie wapen.svg|75px]] || 603.000 || 2.955 || 2.316 || 639 || 260 || [[Greunienge (stad)|Greunienge]] &lt;br/ &gt; (''Groningen'') || [[1815]] || [[René Paas]] || [[CDA]] || 10
|-
|'''[[Limburg (Nederland)|Limburg]]''' || [[Plaetje:Prov-Limburg-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:NL-LimburgVlag.svg|75px]] || [[Plaetje:Limburg NL wapen.svg|50px]] || 1.135.000 || 2.210 || 2.145 || 65 || 529 || [[Maestricht]] &lt;br/ &gt; (''Maastricht'') || [[1867]] || [[Emile Roemer]] || [[SP]] || 31
|-
|'''[[Noord-Braebant]]'''&lt;br/ &gt; (''Noord-Brabant'') || [[Plaetje:P10-NB-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:North Brabant-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Brabant wapen.svg|75px]] || 2.664.000 || 5.082 || 4.902 || 181 || 544 || [[D'n Bos]] ('''s-&lt;br/ &gt;Hertogenbosch'') || [[1815]] || [[Ina Adema]] || [[VVD]] || 56
|-
|'''[[Noord-'Olland]]'''&lt;br/ &gt; (''Noord-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Noord-Holland-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:Flag North-Holland, Netherlands.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Holland wapen.svg|50px]] || 2.992.000 || 4.092 || 2.663 || 1.429 || 1124 || [['Aerlem]] &lt;br/ &gt; (''Haarlem'') || [[1840]] || [[Arthur van Dijk]] || [[VVD]] || 44
|-
|'''[[Overiessel]]'''&lt;br/ &gt; (''Overijssel'') || [[Plaetje:Prov-Overijssel-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Overijssel.svg|75px]] || [[Plaetje:Overijssel wapen.svg|75px]] || 1.196.000 || 3.421 || 3.316 || 104 || 361 || [[Zwolle]] || [[1815]] || [[Andries Heidema]] || [[CU]] || 25
|-
|'''[[Utrecht (provincie)|Utrecht]]''' || [[Plaetje:Prov-Utrecht-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Utrecht (province)-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Utrecht provincie wapen.svg|75px]] || 1.409.000 || 1.560 || 1.484 || 76 || 949 || [[Utrecht (stad)|Utrecht]] || [[1815]] || [[Hans Oosters]] || [[PvdA]] || 26
|-
|'''[[Zeêland]]'''&lt;br/ &gt; (''Zeeland'') || [[Plaetje:Prov-Zeeland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Zeeland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zeeland wapen.svg|75px]] || 393.000 || 2.933 || 1.780 || 1.154 || 221 || [[Middelburg]] || [[1815]] || [[Hugo de Jonge]] || [[CDA]] || 13
|-
|'''[[Zuud-'Olland]]'''&lt;br/ &gt; (''Zuid-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Zuid-Holland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Zuid-Holland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zuid-holland wapen.svg|75px]] || 3.863.000 || 3.308 || 2.698 || 609 || 1432 || [[D'n Aegt]] &lt;br/ &gt;(''Den Haag'') || [[1840]] || [[Wouter Kolff]] || [[VVD]] || 50
|-
! Totael || || || || 18.044.000 || 41.543 || 33.647 || 7.896 || 536 || [[Amsterdam]] || || || || 342
|}

== Zie ok ==
* [[Lieste van Nederlandse gemeênten]]
* [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]]

== Lienks nae buten ==
* [https://organisaties.overheid.nl/Provincies/ Overheid]
* [https://allecijfers.nl/provincies/ Provincies in cijfers], AlleCijfers
* [https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers


[[Plaetje:Map provinces Netherlands-nl.svg|links|thumb|500px]]


{{ProvinciesNederland}}

[[Categorie:Lieste van Nederland|Provincies]]
[[Categorie:Provincie van Nederland]]</text>
      <sha1>ki5tvlw5znu40l4gbf15ccpptjf3f7z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zuud-'Olland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1616</id>
    <revision>
      <id>182479</id>
      <parentid>174147</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T08:51:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Inweunerantal */</comment>
      <origin>182479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9427" sha1="eci09p6nktdmdij1tab04fqap5s3ql1" xml:space="preserve">{{ProvincieNL
 |naem        = Zuud-'Olland
 |vlagge      = Flag Zuid-Holland.svg
 |waepen      = Arms Zuid-Holland.png
 |kaerte      = Zuid-Holland position.svg
 |kaerte1     = OSM - provincie Zuid-Holland.PNG
 |oôdstad     = [[D'n 'Aegt]]
 |cvdk        = [[Wouter Kolff]] ([[VVD]])
 |godsdienst  = [[protestant]] (26%), [[katteliek]] (14%)
 |taelen      = [[Zuud-'Ollands]],&lt;br/ &gt; [[Alblasserwaerds]],&lt;br/ &gt; [[Zeêuws]]
 |oppplekke   = vuufde
 |opp         = 3.308
 |landopp     = 2.698
 |waeteropp   = 609
 |bevplekke   = eêrste
 |inweuners   = 3.863.000
 |daotum      = 2025
 |dichteid    = 1432
 |gemeênten   = 50
 |volkslied   = [[Zuid-Hollands volkslied]]
 |website     = [https://www.zuid-holland.nl www.zuid-holland.nl]
}}
'''Zuud-'Olland''' (Nederlands: ''Zuid-Holland'') is 'n [[provincie]] van [[Nederland]]. De provincie, de dichtbevolkste van 't land, grenst in 't noorden an [[Noord-'Olland]], in 't oôsten an [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] en [[Gelderland]], in 't zujen an [[Zeêland]] en [[Noord-Braebant]] en leit in 't westen an de [[Noordzeê]]. 't Groôste deêl van de provincie leit in de [[Randstad]], en omgekeêrd: 't groôste deêl van de Randstad leit binne de grenzen van Zuud-'Olland. 'Oôdstad is [[D'n 'Aegt]], groôste stad/gemeênte is [[Rotterdam]]; dit bin respectievelik de derde en tweêde stad van 't land.

== Geografie ==
Zuud-'Olland is, afgezien van de [[dunen]] an de noôrdzeêkuste, glad plat en bestae groôtendeêls uut [[polder]]land. Vanouds oor 't deusneje deu 'n groôt antal takken van de [[Maes]], de [[Rijn]] en de [[Waol]], die 'n groôt deêl van de provincie in [[waerd]]en opdeêlen: bediekte stikken land an aolle kanten deu rivieren omgeve. Zoô bin d'r de [[Krimpenerwaerd (streek)|Krimpenerwaerd]], d'n [[Alblasserwaerd]], [[Iesselmonde (eiland)|Iesselmonde]], 't [[Eiland van Dordt]], d'n [[Hoekse Waerd (eiland)|'Oekse Waerd]] en [[Vore-Putten]]. [[Goeree-Overflakkee]] is 'n echt eiland mee net zoô'n liggienge en landschapsvurmen as de Zeêuwse eilanden.

De grond bestaet uut [[rivierklei]], [[zeêklei]] en [[veen]].

=== Inweunerantal ===
Den ontwikkelieng vant inweunerantal:&lt;ref&gt;[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned/table StatLine]&lt;/ref&gt;

* 1850 — 571.000
* 1900 — 1.141.000
* 1950 — 2.383.000
* 1960 — 2.698.000
* 1970 — 2.969.000
* 1980 — 3.084.000
* 1990 — 3.220.000
* 2000 — 3.398.000
* 2010 — 3.506.000
* 2020 — 3.709.000
* 2025 — 3.863.000

== Geschiedenisse ==
Vanouds was Zuud-'Olland mee Noord-'Olland eên gewest. D'r wier wè gesproke van 'n noorder- en 'n zujerkwartier van [['Olland]]. De grenze lag bie 't [[IJ]], zoôdan [[Amsterdam]] en [[Aerlem]] bie 't zujen wiere gerekend. In [[1798]], in d'n tied van de [[Bataofse Rippebliek]], kwam 't vò 't eêrst toet 'n staetkundege deêlienge: 'Olland bezuje d'n [[Ouwe Rijn]] en benoorden de Maes wier toen 't ''[[departement van de Delf]]''. Dit gebied was dus vee kleinder as 't moderne Zuud-'Olland. In [[1801]] wiere de departementen weêr nae de grenzen van de ouwe gewesten ingedeêld en kwam t'r dus ok weer eên departement Olland. In 't [[Konienkriek 'Olland]] wier 't wè weer verdeêld, en noe al naebie volges de moderne grenzen: 't zujen van 'Olland wier 't departement Maesland. Van [[1810]] toet [[1813]], in d'n tied van 't Franse Keizerriek, ao dat z'n opvolger in 't departement van de Monden van de Maes.

In 't nieuwe [[Konienkriek der Nederlan'n]] wier Olland weer eên provincie. Toch zaege ze op d'n dier in dat die provincie te groôt was vò goed te bestieren. In [[1840]] wier ze definitief verdeêld.

== Politiek en bestier ==
=== Provincie ===
De [[Provinciaole Staeten]] van Zuud-'Olland bestae uut 55 zeêtels (toet 2007 waeren dat d'r 83). Sins de verkieziengen van maerte 2023 is de verdeêlienge as volgt:&lt;ref&gt;[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_ZH.html nlverkiezingen]&lt;/ref&gt;

''Oliefkleur bin partijen van [[Gedeputeêrde Staeten]].''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
!colspan=&quot;8&quot;|Uutslag Staetenverkieziengen
|-
!Partij
!2023
!2019
!2015
!2011
!2007
|-
|[[BBB]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9
|11
|
|
|
|-
|[[VVD]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|12
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|12
|-
|[[GL]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|3
|3
|3
|-
|[[D66]]
|4
|5
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|1
|-
|[[PvdA]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|5
|10
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
|-
|[[PVV]]
|4
|4
|8
|8
|
|-
|[[CDA]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13
|-
|[[JA21]]
|3
|
|
|
|
|-
|[[PvdD]]
|3
|2
|2
|1
|1
|-
|[[SGP]]
|2
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|2
|3
|2
|2
|-
|[[CU]]
|2
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|3
|2
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|-
|[[FVD]]
|2
|11
|
|
|
|-
|[[SP]]
|2
|2
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|8
|-
|[[50+]]
|1
|2
|2
|1
|
|-
|[[Volt]]
|1
|
|
|
|
|-
|[[DENK]]
|
|1
|
|
|
|-
|Leefbaar ZH ¹
|
|
|
|
|1
|-
!''Zeêtels''
!55
!55
!55
!55
!55
|-
!''Coalitie''
!31
!28
!29
!28
!39
|-
!''Opkomst''
!55%
!55%
!46%
!54%
!44%
|}

¹ Leefbaar ZH is Leefbaar Zuid-Holland.

=== Gemeênten ===

Sins 2023 eit Zuud-Olland 50 gemeênten.

[[Plaetje:Prov-Zuid-Holland-OpenTopo.jpg|700px]]

{| class=wikitable
|
{{columns-list|3|
# [[Alblasserdam]]
# [[Albrandswaerd]] (''Albrandswaard'')
# [[Alphen an den Rien]] (''Alphen aan den Rijn'')
# [[Barendrecht]]
# [[Bodegraeven-Reeuwiek]] (''Bodegraven-Reeuwijk'')
# [[Capelle an den Iessel]] (''Capelle aan den IJssel'')
# [[D'n Aegt]] (''Den Haag'')
# [[Delft]]
# [[Dordt]] (''Dordrecht'')
# [[Goereê-Overflakkeê]] (''Goeree-Overflakkee'')
# [[Gorkem]] (''Gorinchem'')
# [[Gouda]]
# [[Hardinxveld-Giessendam]]
# [[Hendrik-Ido-Ambacht]]
# [[Hillegom]]
# [[Hoekse Waerd (gemeênte)|Hoekse Waerd]] (''Hoeksche Waard'')
# [[Kaeg en Braessem]]
# [[Katwiek]] (''Katwijk'')
# [[Krimpen an den Iessel]] (''Krimpen aan den IJssel'')
# [[Krimpenerwaerd (gemeênte)|Krimpenerwaerd]] (''Krimpenerwaard'')
# [[Lansingerland]]
# [[Leiden]]
# [[Leiderdurp]] (''Leiderdorp'')
# [[Leidschendam-Voorburg]]
# [[Lisse]]
# [[Maessluus]] (''Maassluis'')
# [[Meulelan'n]] (''Molenlanden'')
# [[Midden-Delfland]]
# [[Nieuwkoop]]
# [[Nissewaerd]] (''Nissewaard'')
# [[Noôrdwiek]] (''Noordwijk'')
# [[Oegstgeest]]
# [[Papendrecht]]
# [[Pieneacker-Noôtdurp]] (''Pijnacker-Nootdorp'')
# [[Ridderkerke]] (''Ridderkerk'')
# [[Rieswiek (Zuud-'Olland)|Rieswiek]] (''Rijswijk'')
# [[Rotterdam]]
# [[Schiedam]]
# [[Sliedrecht]]
# [[Teylingen]]
# [[Vlaerdingen]] (''Vlaardingen'')
# [[Vore an Zeê]] (''Voorne aan Zee'')
# [[Voorschoten]]
# [[Waddinxveen]]
# [[Wassenaer]] (''Wassenaar'')
# [[Westland (gemeênte)|Westland]]
# [[Zoetermeer]]
# [[Zoeterwoude]]
# [[Zuudplas]] ((''Zuidplas'')
# [[Zwiendrecht (Nederland)|Zwiendrecht]] (''Zwijndrecht'')
}}
|}

=== Waeterschappen ===
Zuud-Olland is verdeêld onder de [[waeterschap]]pen en 'oôg'eêmraedschappen [['Oôg'eêmraedschap van Delfland|Delfland]], [[Waeterschap 'Ollandsen Delta|'Ollandsen Delta]], [['Oôg'eêmraedschap van Rienland|Rienland]], [[Waeterschap Rivier'nland|Rivier'nland]] en [['Oôg'eêmraedschap van Schieland en de Krimpenerwaerd|Schieland en de Krimpenerwaerd]]. Vee van die waeterschappen bin al in de [[middeleêuwen]] gevurmd, omda d'r juust 'ier be'oefte was an goed waeterbe'eer.

=== Justitie ===
Zuud-Olland is verdeêld in drie arrondissementen: [[D'n 'Aegt]], [[Rotterdam]] en [[Dordt]]. Alledrie ressortere ze onder 't 'of van D'n 'Aegt.

== Cultuur ==
De cultuur van Zuud-'Olland is stikke stedelik en oor de leste decennia sterk beïnvloeid deu de allochtonen. Deu zien groôte concentraotie van steeën is Zuud-Olland wè de meêst multi-culturele provincie van Nederland.

=== Taele ===
In 't groôste deêl van Zuud-'Olland praote ze Zuud-'Ollandse dialecten. De meêste daevan bin al vee nae 't [[Nederlands|Standerdnederlands]] toegegroeid; alleên te zujen van Rotterdam en in vissersplekken as [[Scheveningen]] en [[Katwijk]] is t'r 'n meêr orgineel Zuud-'Ollands te oôren. In 't oôste ei-je de [[Utrechts-Alblasserwaerds]]e dialectgroep, die-a ok 'n bitje meêr van de Standerdtaele afwiekt. Op [[Goeree-Overflakkee]] en in en om [[Svore (plekke)|Svore]] praote ze [[Zeêuws]]e dialecten. Vedders oor, be'alve in [[Flevoland]], nergesten zoôvee Standerdnederlands en zoô weineg dialect gesproke as in Zuud-'Olland.

D'r bin in Zuud-Olland ok 'eel vee migrantentaelen vertegewoordegd.

=== Godsdienst ===
Zuud-'Olland is vanouds protestants; vandaeg d'n dag oor nog mae 20% van de inweuners bie 'n protestantse kerke. D'r bin 15% katholieken, verspreid over 'eel de provincie en nergesten echt in de meêrder'eid. Alweer deu de groôte immigraotie is intusse 8% van de Zuud-Ollanders [[islam|moslim]] en 2% [[hindoeïsme|hindoe]].

=== Folklore ===
In 't landelike deêl van Zuud-Olland komt nog wè wat folklore vò. De [[Meulen]]s van [[Kinderdiek]] stae intussen op de werelderfgoedlieste van de [[UNESCO]].

== Zie ok ==
* [[Lieste mee Deltawêrken]]

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
* [https://www.zuid-holland.nl Provincie Zuud-'Olland]
* [https://web.archive.org/web/20220526233959/https://plaatsengids.nl/zuid-holland Plaatsengids]
* [https://allecijfers.nl/provincie/zuid-holland/ AlleCijfers]

{{Provincie Zuud-'Olland}}

[[Categorie:Zuud-'Olland| ]]</text>
      <sha1>eci09p6nktdmdij1tab04fqap5s3ql1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Drenthe</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1711</id>
    <revision>
      <id>182469</id>
      <parentid>174493</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T08:42:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Inweunerantal */</comment>
      <origin>182469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14203" sha1="31uhb6kuu89f03ybi0ofguqgsl1jmfj" xml:space="preserve">{{etalage}}
{{ProvincieNL
 |naem        = Drenthe
 |vlagge      = Flag of Drenthe.svg
 |waepen      = Drenthe wapen.svg
 |kaerte      = Drenthe position.svg
 |kaerte1     = OSM - provincie Drenthe.PNG
 |oôdstad     = [[Assen]]
 |cvdk        = [[Agnes Mulder]] ([[CDA]])
 |godsdienst  = [[protestant]] (27%), [[katteliek]] (9%)
 |taelen      = [[Drents]],&lt;br/ &gt; [[Greuniengs]],&lt;br/ &gt; [[Stelliengwerfs]],&lt;br/ &gt; [[Sallands]]
 |oppplekke   = zevende
 |opp         = 2.680
 |landopp     = 2.633
 |waeteropp   = 48
 |bevplekke   = tiende
 |inweuners   = 507.000
 |daotum      = 2025
 |dichteid    = 192
 |gemeênten   = 12
 |volkslied   = [[Mijn Drenthe]]
 |website     = [https://www.provincie.drenthe.nl www.provincie.drenthe.nl]
}}
[[Plaetje:Netherlands, Province of Drenthe, map of 1866.PNG|300px|thumb|Drenthe in 1866, uut Kuypers Gemeênte Atlas 1865-1870]]
[[Plaetje:Kymmelsberg Schipborg.jpg|300px|thumb|Stroômdal van de Drentsche Aa bie [[Schipborg]]]]
[[Plaetje:Fochtloerveen.jpg|300px|thumb|Het [[Fochteloërveên]]]]
[[Plaetje:Drouwenerzand gemeente Borger-Odoorn.jpg|300px|thumb|Heidegebied in Drenthe ([[Drouwenerzand]])]]

'''Drenthe''' ([[Nedersaksisch]]: ok wè ''Drentie'') is 'n [[provincie]] van [[Nederland]]. Ze grenst in 't noôrden en noôrdoôsten an [[Greunienge (provincie)|Greunienge]], in 't zuudoôsten an [[Duutsland]] ([[Niedersachsen]]), in 't zuuden en zuudwesten an [[Overiessel]] en in 't westen an [[Friesland]]. D'n [[oôdstad]] is [[Assen]]. Drente is nae [[Zeêland]] de minst verstedelikte provincie en nae [[Flevoland]] en Zeêland de Nederlandse provincie mee de minste inweuners.

== Heografie ==
't Groôste deêl van Drenthe leit op 't [[Drents plateau]], wat-a gevurmd wier in de leste [[iestied]] en bestaet uut [[grind]]- en [[zand]]afzettiengen, bedekt mee zand. 't Plateau leit op zoô'n tien toet twinteg meter oôgte. Over 't plateau leit d'n [[Ondsrugge]], die van [[Emmen]] toet an [[Greunienge (stad)|Greunienge]] loôpt. D'n oôste top daervan leit bie Emmen en is 32 meter. Inmiddels is t'r a 'n vuuloôpe, de ''VAM-berg'', die mee 40 meter oôger is as de'n oôste natuurlike top. In de rest van de provincie bluve de oôteverschillen beperkt toet 'n paer meters.

Op de zandgebieden in 't centraole en oôstelike deêl van de provincie leit 'n oud en gevarieerd landschap. De plekken stammen meêstentieds al uut de [[middeleêuwen]] of nog vee vroeger en bin naebie steeds as [[brienkdurp]]en gebouwd. Toet in de [[negentiende eêuwe]] was naebie eel dit ouwe Drenthe mee [[eie]] bedekt, daer-an de [[schaep]]en op deeë graeze. De schaepenteêlt was 't belangriekste middel van bestae omdat de grond vò [[akkerbouw]] te aerm was. Mee de komst van [[kunstmest]] wier de grond ok te gebruken vò akkerbouw en was de eie overbooieg. Vanaf dien tied wier de eie ontgonne toet landbouwgrond of mee [[bos]] beplant. De vele [[beke]]n uut 't land wiere rechtgetrokken en de essen wiere deu [[ruilverkaevelienge]] gemoderniseerd. 't Landschap is daedeu ingriepend veranderd. Vandaeg d'n dag prebere ze dat ouwe landschap te be'ouwen en ier en daer te erstellen.

't Oôsten en zujen van de provincie bestaet vònaemelik uut veenkolonies. De landschappen daer bin vee joenger en zoô meugelik nog ingriepender veranderd. Vreuger waeren die gebieden zoô goed as onbeweund, moerasachteg en bedekt mee 'n dikke laeg [[veen]]. Vòraol vanaf de [[nieuwe tied]] begonne ze ier systemaotisch en op groôte schael [[turf]] te steken. D'n afgegraeve grond wier dan gebruukt vò landbouw, deêze grond was en is 'n stik rieker as in midden-Drente. De nederzettiengen in dit gebied bin nog stikke joenk en è aollemaele deuzichtege naemen die endege op bevobbild ''-veen'' (Hoogeveen), ''-beek'' (Schoonebeek), ''-mond'' (Exlooërmond), ''-kanaal'' etc., of bestae uut ''Nieuw'' mee 'n pleknaem (Nieuw Dordrecht). 't Zujen van de provincie wier as eerste ontgonne; in de [[negentiende eêuwe]] begon de eel groôtschaelege ontginnienge in de venen bie de Duutse grenze. De turfwinnienge, die tot diepe in de [[twintegste eêuwe]] dierde, gebeurde lengst [[kanaol]]en die d'r dan ok vee bin in Drenthe. Lengt die kanaolen ontstoeng ok de vò die streken zoô typische lintbebouwienge, mee [[lintdurp]]en, ge'uchten en buurten die-an d'r eige kilometers kunne uutstrekke. Sporaodisch is t'r wat oôgveen overgebleve: 't [[Bargerveen]] in 't zuudoôsten en 't [[Fochteloërveen]] op de grenze mee Friesland.

=== Streêken ===
Drenthe kan worden verdeêld in deêze (toeristische) streêken:

1. [[Kanaolstreek]] - gemeênten:
* [[Aa en Hunze]]
* [[Borger-Odoorn]]
* [[Emmen]]
* [[Stadskanaol]] ([[Greunienge (provincie)|Greunienge]])
* [[Veêndam]] (Greunienge)
* [[Westerwolde (gemeênte)|Westerwolde]] (Greunienge)

2. [[Kop van Drenthe]] - gemeênten:
* [[Assen]]
* [[Noôrdenveld]]
* [[Tynaerlo]]

3. [[Midden-Drenthe]] (ok gemeênte)

4. [[Ondsrugge]] - gemeênten:
* [[Aa en Hunze]]
* [[Borger-Odoorn]]
* [[Coevorden]]
* [[Emmen]]
* [[Tynaerlo]]
* [[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]] ([[Greunienge (provincie)|Greunienge]])

5. [[Reestdal]] - gemeênten:
* [[De Wolden]]
* [[Meppel]]
* [[Hardenberg]] ([[Overiessel]])
* [[Staphorst]] (Overiessel)

6. [[Veenkoloniën]] - gemeênten:
* [[Aa en Hunze]]
* [[Borger-Odoorn]]
* [[Emmen]]
* [[Midden-Greunienge]] ([[Greunienge (provincie)|Greunienge]])
* [[Pekela]] (Greunienge)
* [[Stadskanaol]] (Greunienge)
* [[Veêndam]] (Greunienge)
* [[Westerwolde (gemeênte)|Westerwolde]] (Greunienge)

7. [[Zuudwest-Drenthe]] - gemeênten:
* [[De Wolden]]
* [[Meppel]]
* [[Oôgeveen]]
* [[Westerveld]]
* [[Oôststelliengwerf]] ([[Friesland]])

=== Inweunerantal ===
Den ontwikkelieng vant inweunerantal:&lt;ref&gt;[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned/table StatLine]&lt;/ref&gt;
* 1850 — 83.000
* 1900 — 149.000
* 1950 — 281.000
* 1960 — 311.000
* 1970 — 367.000
* 1980 — 418.000
* 1990 — 441.000
* 2000 — 470.000
* 2010 — 491.000
* 2020 — 494.000
* 2025 — 507.000

== Geschiedenisse ==
Drenthe wier in de oudste tieën al beweund, sterker nog: juust ier bin eel vee sporen van prehistorische beweunienge te vinden. Van de 53 [[hunebed]]den in Nederland leie d'r 51 in Drenthe (de aore tweê bin in Greunienge te vinden). In de Veenkolonies bin ok archeologische sporen gevonde, zoô-as d'n outere wegt bie Nieuw-Dordrecht (gemeênte Emmen), die-a moet stammen uut d'n tied van vò de vervenienge.

Drenthe oor vò 't eêst genoemd in [[820]], as ''Threant''. De naem moe zeker in verband gebrocht ore mee 't telwoord ''drie'' maer oe, daer is nog gin dudelik'eid over. Sommegen zeie dat Drenthe in dien tied vanuut [[Utrecht (stad)|Utrecht]] gezieë 't derde gebied was en Twenthe 't tweêde. Aore meêne dan d'r toen drie [[dingspel]]en waeren; dan moete 't d'r laeter meêr zien ge'ore, wan d'r is aors niks bekend as dat Drenthe zes dingspelen ao. Die dingspelen waere gebieden die rechtspraeke, 't landbouwwezen regelde en ok as kerkelike indeêliengseên'eden diende. De Landschap Drenthe ao 'n volksvertegenwoordegienge mee afegvaerdegden uut alle dingspelen, die d'n [[Etstoel]] genoemd wier. An 't oôd van d'n Estoel stoeng 'n [[drost]]. Drenthe oorde in 't begin bie 't ertogdom van [[Gozelinus]], vandae d'n ertogskroône op 't waepenschild.

In 'n oorkonde uut [[944]] oor 't gebied an d'n [[bischop]] van Utrecht gegeve as [[jacht]]gebied; laeter (in [[1024]] en [[1046]]) oor Drenthe 'n [[graefschap]] genoemd daer-a d'n bischop graef over is. In dien tied oorde [[Greunienge (stad)|Greunienge]] en de [[Stelliengwerven]] ok bie Drenthe. De stad [[Coevorden]] ao deuloôpend twisten mee d'n bischop van Utrecht, dien d'n keêr op keêr versloeg, toet 't in [[1395]] d'n bischop toch lukte eel Drenthe te onderwerpen. In [[1412]] wier 't landrecht ingesteld. Gedierende de [[zestiende eêuwe]] ontwikkelde d'n Etstoel d'r eige toet 'n Landdag, laeter de ''Staeten'' van Drenthe genoemd.

Drenthe kwam in [[1522]] in anden van [[Gelre]], en goeng mee de rest van Gerle in [[1536]] over an [[Kaerel V]]. 't [[Lutheranisme]] en [[calvinisme]] sloge in Drenthe nie an: de provincie bleef overwegend katholiek. Nae de veroverienge deu de staeten wier 't protestantisme van bovenaf opgeleid en 't dierde nog tientallen jaeren eer dat Drenthe goed calvinistisch g'ore was. In d'n tied van de Republiek wier Drenthe bepaeld achtergesteld: 't wier nie belangriek genoeg gevonde vò 'n stemme in de [[Staeten-Generaol]] mae moch wè belastienge afdraegen. In tegenstellienge toet de [[Generaliteitslanden]] aod 't wè z'n eige Staeten (de landdag, zie bove) en koos 't z'n eige [[stad'ouwer]], meêstentieds d'nzelfden as dien van Greunienge.

In [[1798]] wier Drenthe deêl van 't vreêd groôte [[departement van d'n Ouwen IJssel]]. In [[1801]] wiere de ouwe gewestgrenzen weer ersteld, maer Drenthe kwam noe bie Overijssel (tegaere 't ouwe begrip Oversticht). Onder [[Lodewiek Napoleon]] was Drenthe is z'n ouwe vurm weêr 'n eige departement, as deêl van 't Franse riek ([[1810]]-[[1813]]) wier 't zaeme mee Greunienge 't [[departement van de Westerems]]. Nog tiedens 't Soeverein-Prinsdom ([[1813]]-[[1815]]) was Drenthe 'n ''Landschap'' en gin volwaerdege provincie; mee de stichtienge van 't Konienkriek kwam daer 'n ende an.

== Politiek en bestier ==

=== Provincie ===

[[Provinciaole Staeten]] vanof 1999.&lt;ref&gt;[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_DR.html nlverkiezingen]&lt;/ref&gt;

''Oliefkleur bin partieën van [[Gedeputeêrde Staeten]].''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
!colspan=10 |Zeêtels Staetenverkieziengen
|-
!Partie
!2023
!2019
!2015
!2011
!2007
!2003
!1999
|-
|[[BBB]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|17
|
|
|
|
|
|
|-
|[[PvdA]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|12
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13
|19
|15
|-
|[[VVD]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8
|9
|11
|-
|[[CDA]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|6
|10
|12
|10
|-
|[[GL]]
|2
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|2
|2
|2
|4
|5
|-
|[[PVV]]
|2
|3
|5
|4
|
|
|
|-
|[[CU]] ¹
|2
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|2
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|2
|3
|-
|[[SP]]
|2
|3
|5
|4
|5
|
|
|-
|[[PvdD]]
|2
|1
|
|
|
|
|
|-
|[[D66]]
|1
|2
|4
|2
|
|2
|3
|-
|[[FVD]]
|1
|6
|
|
|
|
|
|-
|[[Volt]]
|1
|
|
|
|
|
|
|-
|Sterk Lokaal
|1
|1
|1
|
|
|
|
|-
|[[JA21]]
|1
|
|
|
|
|
|
|-
|[[50+]]
|
|1
|1
|
|
|
|
|-
|Onafhankelijke Partij &lt;br&gt;Drenthe
|
|
|
|
|
|1
|3
|-
|(Drents Belang)/&lt;br&gt;Drentse Ouderenpartijen
|
|
|
|
|
|1
|1
|-
|[[LPF]]
|
|
|
|
|
|1
|
|-
!Totael
!43
!41
!41
!41
!41
!51
!51
|-
!Coalitie
!28
!24
!23
!21
!24
!
!
|-
!Opkomst
!66%
!59%
!51%
!59%
!51%
!56%
!52%
|}

¹ 1999: [[GPV]] + [[RPF]]

[[Commissaoris van den Konienk|Commissaorissen van den Konienk]] van nae den oôrlog.&lt;ref&gt;[https://www.parlement.com/commissarissen-van-de-koningin-drenthe Parlement.com]&lt;/ref&gt;

{|class=wikitable
|-
! Tied !! Naem !! Partie !! Opmerkienge
|-
| 1945 - 1951 || Reint Hendrik de Vos van Steenwijk || [[PvdV]] / [[VVD]] || 1931-1943 ok commissaoris
|-
| 1951 - 1964 || Jaap Cramer || [[PvdA]] || 
|-
| 1964 - 1974 || Dick Gaarlandt ||  || 
|-
| 1974 - 1982 || Tineke Schilthuis || PvdA || 
|-
| 1982 - 1988 || Ad Oele || PvdA || 
|-
| 1989 - 1992 || Wim Meijer || PvdA || 
|-
| 1993 - 1994 || Margreeth de Boer || PvdA || 
|-
| 1995 - 2008 || Relus ter Beek || PvdA || overliejen
|-
| 2008 - 2009 || Anneke Haarsma || PvdA || waernemend &lt;br&gt; 2003-2011 gedeputeêrde van Drenthe
|-
| 2009 - 2017 || [[Jacques Tichelaar]] || PvdA || ofetreje
|-
| 2017 - 2017 || [[Jozias van Aartsen]] || VVD || waernemend &lt;br&gt; 2008-2017 burhemeêster van [[D'n Aegt]]
|-
| 2017 - 2025 || [[Jetta Klijnsma]] || PvdA || 
|-
| 2025 - noe || [[Agnes Mulder]] || [[CDA]] || 2003-2010 Staetenlid van Drenthe
|-
|}

=== Gemeênten ===
Nae der 'erindeêlienge van 1998 - d'n eêrste en de lèste in de eêle provincie - bleve d'r nog twaolef [[gemeênte]]n over:

{| class=wikitable
| [[Plaetje:Prov-Drenthe-OpenTopo.jpg|400px]]
|
{{columns-list|1|
# [[Aa en Hunze]]
# [[Assen]]
# [[Borger-Odoorn]]
# [[Coevorden]]
# [[De Wolden]]
# [[Emmen]]
# [[Meppel]]
# [[Midden-Drenthe]]
# [[Noôrdenveld]] (''Noordenveld'')
# [[Oôgeveen]] (''Hoogeveen'')
# [[Tynaerlo]] (''Tynaarlo'')
# [[Westerveld]]
}}
|}

=== Waeterschappen ===
Drenthe valt onder de [[waeterschap]]pen [[Waeterschap Drents Overiesselsen Delta|Drents Overiesselsen Delta]], [[Waeterschap Hunze en Aa's|Hunze en Aa's]], [[Waeterschap Noôrderzielvest|Noôrderzielvest]] en [[Waeterschap Vechtstroômen|Vechtstroômen]]. Alleviere loôpe ze deu op 't grondgebied van aore provincies.

=== Justitie ===
Drenthe valt saemen mee 't arrondissement Assen, wat-a ressorteert onder 't Of van [[Leêuwarden]].

== Cultuur ==
=== Godsdienst ===
Nog ongeveer 30% van de Drentse bevolkienge oort bie 'n kerkgeneutschap. De provincie is overwegend [[protestants]]: 19,3% van de bevolkienge is angeslote bie de [[PKN]], maer 3,4% in orthodoxe kerken die buten de fusie bin gebleve. 7,4% is [[katteliek]]. [[islam|Moslims]] maeke 1,7% van de bevolkienge uut.

=== Taele ===
De dialecten die-an ze in Drenthe spreke ore meêstentied saemengebrocht in de groep van 't [[Drents]], awast è ze niks meer gemeên as dan ze aollemaele [[Nedersaksisch]] bin. De dialecten uut 't uterste noorden en oôsten valle onder 't [[Greuniengs]]. 't Westelijke Drents is goed in te deêlen bie 't [[Stelliengwerfs]]. Ok 't Drents wat d'r dan overbluuft is vreêd versnipperd. De Drentse dialecten ore nog deu ongeveer de elt van de bevolkienge gesproke, wat relatief weineg is a je 't mee aore provincies vergliekt (Zeêland: minstens zesteg percent, Greunienge: tweê derde). Drenthe ei 'n lange traditie van muziek in de streektaele.

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
* [https://www.provincie.drenthe.nl/ Provincie Drenthe]
* [https://www.geheugenvandrenthe.nl/ Geheugen van Drenthe]
* [https://web.archive.org/web/20220622183505/https://www.plaatsengids.nl/drenthe Plaatsengids]
* [https://allecijfers.nl/provincie/drenthe/ AlleCijfers]

{{Provincie Drenthe}}

[[Categorie:Drenthe| ]]</text>
      <sha1>31uhb6kuu89f03ybi0ofguqgsl1jmfj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>182471</id>
      <parentid>182469</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T08:46:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Inweunerantal */</comment>
      <origin>182471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14204" sha1="03btaqim9tfnnflgrjxcy3aptmdungz" xml:space="preserve">{{etalage}}
{{ProvincieNL
 |naem        = Drenthe
 |vlagge      = Flag of Drenthe.svg
 |waepen      = Drenthe wapen.svg
 |kaerte      = Drenthe position.svg
 |kaerte1     = OSM - provincie Drenthe.PNG
 |oôdstad     = [[Assen]]
 |cvdk        = [[Agnes Mulder]] ([[CDA]])
 |godsdienst  = [[protestant]] (27%), [[katteliek]] (9%)
 |taelen      = [[Drents]],&lt;br/ &gt; [[Greuniengs]],&lt;br/ &gt; [[Stelliengwerfs]],&lt;br/ &gt; [[Sallands]]
 |oppplekke   = zevende
 |opp         = 2.680
 |landopp     = 2.633
 |waeteropp   = 48
 |bevplekke   = tiende
 |inweuners   = 507.000
 |daotum      = 2025
 |dichteid    = 192
 |gemeênten   = 12
 |volkslied   = [[Mijn Drenthe]]
 |website     = [https://www.provincie.drenthe.nl www.provincie.drenthe.nl]
}}
[[Plaetje:Netherlands, Province of Drenthe, map of 1866.PNG|300px|thumb|Drenthe in 1866, uut Kuypers Gemeênte Atlas 1865-1870]]
[[Plaetje:Kymmelsberg Schipborg.jpg|300px|thumb|Stroômdal van de Drentsche Aa bie [[Schipborg]]]]
[[Plaetje:Fochtloerveen.jpg|300px|thumb|Het [[Fochteloërveên]]]]
[[Plaetje:Drouwenerzand gemeente Borger-Odoorn.jpg|300px|thumb|Heidegebied in Drenthe ([[Drouwenerzand]])]]

'''Drenthe''' ([[Nedersaksisch]]: ok wè ''Drentie'') is 'n [[provincie]] van [[Nederland]]. Ze grenst in 't noôrden en noôrdoôsten an [[Greunienge (provincie)|Greunienge]], in 't zuudoôsten an [[Duutsland]] ([[Niedersachsen]]), in 't zuuden en zuudwesten an [[Overiessel]] en in 't westen an [[Friesland]]. D'n [[oôdstad]] is [[Assen]]. Drente is nae [[Zeêland]] de minst verstedelikte provincie en nae [[Flevoland]] en Zeêland de Nederlandse provincie mee de minste inweuners.

== Heografie ==
't Groôste deêl van Drenthe leit op 't [[Drents plateau]], wat-a gevurmd wier in de leste [[iestied]] en bestaet uut [[grind]]- en [[zand]]afzettiengen, bedekt mee zand. 't Plateau leit op zoô'n tien toet twinteg meter oôgte. Over 't plateau leit d'n [[Ondsrugge]], die van [[Emmen]] toet an [[Greunienge (stad)|Greunienge]] loôpt. D'n oôste top daervan leit bie Emmen en is 32 meter. Inmiddels is t'r a 'n vuuloôpe, de ''VAM-berg'', die mee 40 meter oôger is as de'n oôste natuurlike top. In de rest van de provincie bluve de oôteverschillen beperkt toet 'n paer meters.

Op de zandgebieden in 't centraole en oôstelike deêl van de provincie leit 'n oud en gevarieerd landschap. De plekken stammen meêstentieds al uut de [[middeleêuwen]] of nog vee vroeger en bin naebie steeds as [[brienkdurp]]en gebouwd. Toet in de [[negentiende eêuwe]] was naebie eel dit ouwe Drenthe mee [[eie]] bedekt, daer-an de [[schaep]]en op deeë graeze. De schaepenteêlt was 't belangriekste middel van bestae omdat de grond vò [[akkerbouw]] te aerm was. Mee de komst van [[kunstmest]] wier de grond ok te gebruken vò akkerbouw en was de eie overbooieg. Vanaf dien tied wier de eie ontgonne toet landbouwgrond of mee [[bos]] beplant. De vele [[beke]]n uut 't land wiere rechtgetrokken en de essen wiere deu [[ruilverkaevelienge]] gemoderniseerd. 't Landschap is daedeu ingriepend veranderd. Vandaeg d'n dag prebere ze dat ouwe landschap te be'ouwen en ier en daer te erstellen.

't Oôsten en zujen van de provincie bestaet vònaemelik uut veenkolonies. De landschappen daer bin vee joenger en zoô meugelik nog ingriepender veranderd. Vreuger waeren die gebieden zoô goed as onbeweund, moerasachteg en bedekt mee 'n dikke laeg [[veen]]. Vòraol vanaf de [[nieuwe tied]] begonne ze ier systemaotisch en op groôte schael [[turf]] te steken. D'n afgegraeve grond wier dan gebruukt vò landbouw, deêze grond was en is 'n stik rieker as in midden-Drente. De nederzettiengen in dit gebied bin nog stikke joenk en è aollemaele deuzichtege naemen die endege op bevobbild ''-veen'' (Hoogeveen), ''-beek'' (Schoonebeek), ''-mond'' (Exlooërmond), ''-kanaal'' etc., of bestae uut ''Nieuw'' mee 'n pleknaem (Nieuw Dordrecht). 't Zujen van de provincie wier as eerste ontgonne; in de [[negentiende eêuwe]] begon de eel groôtschaelege ontginnienge in de venen bie de Duutse grenze. De turfwinnienge, die tot diepe in de [[twintegste eêuwe]] dierde, gebeurde lengst [[kanaol]]en die d'r dan ok vee bin in Drenthe. Lengt die kanaolen ontstoeng ok de vò die streken zoô typische lintbebouwienge, mee [[lintdurp]]en, ge'uchten en buurten die-an d'r eige kilometers kunne uutstrekke. Sporaodisch is t'r wat oôgveen overgebleve: 't [[Bargerveen]] in 't zuudoôsten en 't [[Fochteloërveen]] op de grenze mee Friesland.

=== Streêken ===
Drenthe kan worden verdeêld in deêze (toeristische) streêken:

1. [[Kanaolstreek]] - gemeênten:
* [[Aa en Hunze]]
* [[Borger-Odoorn]]
* [[Emmen]]
* [[Stadskanaol]] ([[Greunienge (provincie)|Greunienge]])
* [[Veêndam]] (Greunienge)
* [[Westerwolde (gemeênte)|Westerwolde]] (Greunienge)

2. [[Kop van Drenthe]] - gemeênten:
* [[Assen]]
* [[Noôrdenveld]]
* [[Tynaerlo]]

3. [[Midden-Drenthe]] (ok gemeênte)

4. [[Ondsrugge]] - gemeênten:
* [[Aa en Hunze]]
* [[Borger-Odoorn]]
* [[Coevorden]]
* [[Emmen]]
* [[Tynaerlo]]
* [[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]] ([[Greunienge (provincie)|Greunienge]])

5. [[Reestdal]] - gemeênten:
* [[De Wolden]]
* [[Meppel]]
* [[Hardenberg]] ([[Overiessel]])
* [[Staphorst]] (Overiessel)

6. [[Veenkoloniën]] - gemeênten:
* [[Aa en Hunze]]
* [[Borger-Odoorn]]
* [[Emmen]]
* [[Midden-Greunienge]] ([[Greunienge (provincie)|Greunienge]])
* [[Pekela]] (Greunienge)
* [[Stadskanaol]] (Greunienge)
* [[Veêndam]] (Greunienge)
* [[Westerwolde (gemeênte)|Westerwolde]] (Greunienge)

7. [[Zuudwest-Drenthe]] - gemeênten:
* [[De Wolden]]
* [[Meppel]]
* [[Oôgeveen]]
* [[Westerveld]]
* [[Oôststelliengwerf]] ([[Friesland]])

=== Inweunerantal ===
Den ontwikkelieng vant inweunerantal:&lt;ref&gt;[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned/table StatLine]&lt;/ref&gt;

* 1850 — 83.000
* 1900 — 149.000
* 1950 — 281.000
* 1960 — 311.000
* 1970 — 367.000
* 1980 — 418.000
* 1990 — 441.000
* 2000 — 470.000
* 2010 — 491.000
* 2020 — 494.000
* 2025 — 507.000

== Geschiedenisse ==
Drenthe wier in de oudste tieën al beweund, sterker nog: juust ier bin eel vee sporen van prehistorische beweunienge te vinden. Van de 53 [[hunebed]]den in Nederland leie d'r 51 in Drenthe (de aore tweê bin in Greunienge te vinden). In de Veenkolonies bin ok archeologische sporen gevonde, zoô-as d'n outere wegt bie Nieuw-Dordrecht (gemeênte Emmen), die-a moet stammen uut d'n tied van vò de vervenienge.

Drenthe oor vò 't eêst genoemd in [[820]], as ''Threant''. De naem moe zeker in verband gebrocht ore mee 't telwoord ''drie'' maer oe, daer is nog gin dudelik'eid over. Sommegen zeie dat Drenthe in dien tied vanuut [[Utrecht (stad)|Utrecht]] gezieë 't derde gebied was en Twenthe 't tweêde. Aore meêne dan d'r toen drie [[dingspel]]en waeren; dan moete 't d'r laeter meêr zien ge'ore, wan d'r is aors niks bekend as dat Drenthe zes dingspelen ao. Die dingspelen waere gebieden die rechtspraeke, 't landbouwwezen regelde en ok as kerkelike indeêliengseên'eden diende. De Landschap Drenthe ao 'n volksvertegenwoordegienge mee afegvaerdegden uut alle dingspelen, die d'n [[Etstoel]] genoemd wier. An 't oôd van d'n Estoel stoeng 'n [[drost]]. Drenthe oorde in 't begin bie 't ertogdom van [[Gozelinus]], vandae d'n ertogskroône op 't waepenschild.

In 'n oorkonde uut [[944]] oor 't gebied an d'n [[bischop]] van Utrecht gegeve as [[jacht]]gebied; laeter (in [[1024]] en [[1046]]) oor Drenthe 'n [[graefschap]] genoemd daer-a d'n bischop graef over is. In dien tied oorde [[Greunienge (stad)|Greunienge]] en de [[Stelliengwerven]] ok bie Drenthe. De stad [[Coevorden]] ao deuloôpend twisten mee d'n bischop van Utrecht, dien d'n keêr op keêr versloeg, toet 't in [[1395]] d'n bischop toch lukte eel Drenthe te onderwerpen. In [[1412]] wier 't landrecht ingesteld. Gedierende de [[zestiende eêuwe]] ontwikkelde d'n Etstoel d'r eige toet 'n Landdag, laeter de ''Staeten'' van Drenthe genoemd.

Drenthe kwam in [[1522]] in anden van [[Gelre]], en goeng mee de rest van Gerle in [[1536]] over an [[Kaerel V]]. 't [[Lutheranisme]] en [[calvinisme]] sloge in Drenthe nie an: de provincie bleef overwegend katholiek. Nae de veroverienge deu de staeten wier 't protestantisme van bovenaf opgeleid en 't dierde nog tientallen jaeren eer dat Drenthe goed calvinistisch g'ore was. In d'n tied van de Republiek wier Drenthe bepaeld achtergesteld: 't wier nie belangriek genoeg gevonde vò 'n stemme in de [[Staeten-Generaol]] mae moch wè belastienge afdraegen. In tegenstellienge toet de [[Generaliteitslanden]] aod 't wè z'n eige Staeten (de landdag, zie bove) en koos 't z'n eige [[stad'ouwer]], meêstentieds d'nzelfden as dien van Greunienge.

In [[1798]] wier Drenthe deêl van 't vreêd groôte [[departement van d'n Ouwen IJssel]]. In [[1801]] wiere de ouwe gewestgrenzen weer ersteld, maer Drenthe kwam noe bie Overijssel (tegaere 't ouwe begrip Oversticht). Onder [[Lodewiek Napoleon]] was Drenthe is z'n ouwe vurm weêr 'n eige departement, as deêl van 't Franse riek ([[1810]]-[[1813]]) wier 't zaeme mee Greunienge 't [[departement van de Westerems]]. Nog tiedens 't Soeverein-Prinsdom ([[1813]]-[[1815]]) was Drenthe 'n ''Landschap'' en gin volwaerdege provincie; mee de stichtienge van 't Konienkriek kwam daer 'n ende an.

== Politiek en bestier ==

=== Provincie ===

[[Provinciaole Staeten]] vanof 1999.&lt;ref&gt;[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_DR.html nlverkiezingen]&lt;/ref&gt;

''Oliefkleur bin partieën van [[Gedeputeêrde Staeten]].''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
!colspan=10 |Zeêtels Staetenverkieziengen
|-
!Partie
!2023
!2019
!2015
!2011
!2007
!2003
!1999
|-
|[[BBB]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|17
|
|
|
|
|
|
|-
|[[PvdA]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|12
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13
|19
|15
|-
|[[VVD]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8
|9
|11
|-
|[[CDA]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|6
|10
|12
|10
|-
|[[GL]]
|2
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|2
|2
|2
|4
|5
|-
|[[PVV]]
|2
|3
|5
|4
|
|
|
|-
|[[CU]] ¹
|2
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|2
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|2
|3
|-
|[[SP]]
|2
|3
|5
|4
|5
|
|
|-
|[[PvdD]]
|2
|1
|
|
|
|
|
|-
|[[D66]]
|1
|2
|4
|2
|
|2
|3
|-
|[[FVD]]
|1
|6
|
|
|
|
|
|-
|[[Volt]]
|1
|
|
|
|
|
|
|-
|Sterk Lokaal
|1
|1
|1
|
|
|
|
|-
|[[JA21]]
|1
|
|
|
|
|
|
|-
|[[50+]]
|
|1
|1
|
|
|
|
|-
|Onafhankelijke Partij &lt;br&gt;Drenthe
|
|
|
|
|
|1
|3
|-
|(Drents Belang)/&lt;br&gt;Drentse Ouderenpartijen
|
|
|
|
|
|1
|1
|-
|[[LPF]]
|
|
|
|
|
|1
|
|-
!Totael
!43
!41
!41
!41
!41
!51
!51
|-
!Coalitie
!28
!24
!23
!21
!24
!
!
|-
!Opkomst
!66%
!59%
!51%
!59%
!51%
!56%
!52%
|}

¹ 1999: [[GPV]] + [[RPF]]

[[Commissaoris van den Konienk|Commissaorissen van den Konienk]] van nae den oôrlog.&lt;ref&gt;[https://www.parlement.com/commissarissen-van-de-koningin-drenthe Parlement.com]&lt;/ref&gt;

{|class=wikitable
|-
! Tied !! Naem !! Partie !! Opmerkienge
|-
| 1945 - 1951 || Reint Hendrik de Vos van Steenwijk || [[PvdV]] / [[VVD]] || 1931-1943 ok commissaoris
|-
| 1951 - 1964 || Jaap Cramer || [[PvdA]] || 
|-
| 1964 - 1974 || Dick Gaarlandt ||  || 
|-
| 1974 - 1982 || Tineke Schilthuis || PvdA || 
|-
| 1982 - 1988 || Ad Oele || PvdA || 
|-
| 1989 - 1992 || Wim Meijer || PvdA || 
|-
| 1993 - 1994 || Margreeth de Boer || PvdA || 
|-
| 1995 - 2008 || Relus ter Beek || PvdA || overliejen
|-
| 2008 - 2009 || Anneke Haarsma || PvdA || waernemend &lt;br&gt; 2003-2011 gedeputeêrde van Drenthe
|-
| 2009 - 2017 || [[Jacques Tichelaar]] || PvdA || ofetreje
|-
| 2017 - 2017 || [[Jozias van Aartsen]] || VVD || waernemend &lt;br&gt; 2008-2017 burhemeêster van [[D'n Aegt]]
|-
| 2017 - 2025 || [[Jetta Klijnsma]] || PvdA || 
|-
| 2025 - noe || [[Agnes Mulder]] || [[CDA]] || 2003-2010 Staetenlid van Drenthe
|-
|}

=== Gemeênten ===
Nae der 'erindeêlienge van 1998 - d'n eêrste en de lèste in de eêle provincie - bleve d'r nog twaolef [[gemeênte]]n over:

{| class=wikitable
| [[Plaetje:Prov-Drenthe-OpenTopo.jpg|400px]]
|
{{columns-list|1|
# [[Aa en Hunze]]
# [[Assen]]
# [[Borger-Odoorn]]
# [[Coevorden]]
# [[De Wolden]]
# [[Emmen]]
# [[Meppel]]
# [[Midden-Drenthe]]
# [[Noôrdenveld]] (''Noordenveld'')
# [[Oôgeveen]] (''Hoogeveen'')
# [[Tynaerlo]] (''Tynaarlo'')
# [[Westerveld]]
}}
|}

=== Waeterschappen ===
Drenthe valt onder de [[waeterschap]]pen [[Waeterschap Drents Overiesselsen Delta|Drents Overiesselsen Delta]], [[Waeterschap Hunze en Aa's|Hunze en Aa's]], [[Waeterschap Noôrderzielvest|Noôrderzielvest]] en [[Waeterschap Vechtstroômen|Vechtstroômen]]. Alleviere loôpe ze deu op 't grondgebied van aore provincies.

=== Justitie ===
Drenthe valt saemen mee 't arrondissement Assen, wat-a ressorteert onder 't Of van [[Leêuwarden]].

== Cultuur ==
=== Godsdienst ===
Nog ongeveer 30% van de Drentse bevolkienge oort bie 'n kerkgeneutschap. De provincie is overwegend [[protestants]]: 19,3% van de bevolkienge is angeslote bie de [[PKN]], maer 3,4% in orthodoxe kerken die buten de fusie bin gebleve. 7,4% is [[katteliek]]. [[islam|Moslims]] maeke 1,7% van de bevolkienge uut.

=== Taele ===
De dialecten die-an ze in Drenthe spreke ore meêstentied saemengebrocht in de groep van 't [[Drents]], awast è ze niks meer gemeên as dan ze aollemaele [[Nedersaksisch]] bin. De dialecten uut 't uterste noorden en oôsten valle onder 't [[Greuniengs]]. 't Westelijke Drents is goed in te deêlen bie 't [[Stelliengwerfs]]. Ok 't Drents wat d'r dan overbluuft is vreêd versnipperd. De Drentse dialecten ore nog deu ongeveer de elt van de bevolkienge gesproke, wat relatief weineg is a je 't mee aore provincies vergliekt (Zeêland: minstens zesteg percent, Greunienge: tweê derde). Drenthe ei 'n lange traditie van muziek in de streektaele.

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
* [https://www.provincie.drenthe.nl/ Provincie Drenthe]
* [https://www.geheugenvandrenthe.nl/ Geheugen van Drenthe]
* [https://web.archive.org/web/20220622183505/https://www.plaatsengids.nl/drenthe Plaatsengids]
* [https://allecijfers.nl/provincie/drenthe/ AlleCijfers]

{{Provincie Drenthe}}

[[Categorie:Drenthe| ]]</text>
      <sha1>03btaqim9tfnnflgrjxcy3aptmdungz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Noord-'Olland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1747</id>
    <revision>
      <id>182476</id>
      <parentid>175682</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T08:49:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Inweunerantal */</comment>
      <origin>182476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10982" sha1="slxt7e46eliq89izsv27hck8p7jw0hx" xml:space="preserve">{{ProvincieNL
 |naem        = Noord-'Olland
 |vlagge      = Flag of North Holland.svg
 |waepen      = Wapen van Noord-Holland.svg
 |kaerte      = Noord-Holland position.svg
 |kaerte1     = OSM - provincie Noord-Holland.PNG
 |oôdstad     = [[Haarlem|'Aerlem]]
 |cvdk        = [[Arthur van Dijk]] ([[VVD]])
 |godsdienst  = [[katteliek]] (16%), [[protestant]] (14%)
 |taelen      = [[Ollands]],&lt;br/ &gt; [[Westfries]]
 |oppplekke   = zesde
 |opp         = 4.092
 |landopp     = 2.663
 |waeteropp   = 1.429
 |bevplekke   = tweêde
 |inweuners   = 2.992.000
 |daotum      = 2025
 |dichteid    = 1124
 |gemeênten   = 44
 |volkslied   = [[Ik houd van het groen in je wei]]
 |website     = [https://www.noord-holland.nl www.noord-holland.nl]
}}
'''Noord-'Olland / Noôrd-'Olland''' (Nederlands: ''Noord-Holland'', [[Westfries]]: ''Noard-Holland'') is 'n [[provincie]] in 't noordwesten van [[Nederland]]. Ze grenst an [[Zuud-Olland]], [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] en via dammen ok an [[Flevoland]] en [[Friesland]], en leit in 't westen an de [[Noordzeê]], in 't noordwesten an de [[Waddenzeê]] en in 't oôsten an 't [[IJsselmeer]] en 't [[Markermeer]]. 't Is de tweêde Nederlandse provincie nae bevolkienge, mee 'n vreêd dichtbevolkt zujen en 'n landelik midden en noorden. De 'oôdstad is [['Aerlem]]; verrewig de groôste stad is [[Amsterdam]].

== Geografie ==
Noord-'Olland is 'n vlakke provincie mee vee van z'n gebied onder waeter. Vanaf de vroege zeventiende eêuwe is t'r op groôte schael land ingepolderd: belangrieke polders bin de [[Beemster]], de [[Schermer]], de [[Wormer]], de [[Purmer]], de [[Heerhugowaerd]], de [[Haerlemmermeer]], de [[Zijpe]] en de [[Wieringermeer]]. Omdat 't land 'ier zoô laeg leit bin d'r breje sloôten noôdeg om 't waeter wig te kunnen pompen. 'Ierom staet de provincie dan ok bekend. De dunenrie die-a 't land tegen de zeê beschermt oor bie [[Hondsbos]] onderbroke; 'ier leit 'n zwaeren diek, de [[Hondsbosse Zeêwerienge]] (te vergelieken mee de Zeêdiek bie [[Waschappel]]). 't [[Gooi]], in 't zuudoôsten van de provincie, is 'n klein bitje 'euvelachteg en past landschappelik dan ok nie in de rest van de provincie.

Zoôas bove gezeid is 't zujen van de provincie dichtbevolkt en de reste van Noord-Olland vee landelijker. Amsterdam, 'Aerlem, [[Hilversum]] en ulder vòsteeën maeke deêl uut van de [[Randstad]]. 't Gooi, Hilversum en omgeêvienge, was aors toet vò kort 'n stikke landelik gebied. In 't midden van Noord-'Olland leie de landschappen 't [[Kennemerland]], de [[Zaonstreêke]] en [[Waeterland]]. De lèste tweê raeke onder Amsterdamsen immigraotiedruk ok stik verstedelikt. [[Westfriesland]] en de [[Kop van Noord-'Olland]] è meer van ulder landelikeid be'ouwe. Middelgroôte steeën in die gebieden bin [[Alkmaer]] en [[D'n Elder]], daer-a de Nederlandse [[marine]] d'r tuusbaosis ei. Tenslotte 'oort 't eiland [[Texel]] d'r nog bie.

=== Inweunerantal ===
Den ontwikkelieng vant inweunerantal:&lt;ref&gt;[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned/table StatLine]&lt;/ref&gt;

* 1850 — 472.000
* 1900 — 961.000
* 1950 — 1.843.000
* 1960 — 2.055.000
* 1970 — 2.244.000
* 1980 — 2.308.000
* 1990 — 2.376.000
* 2000 — 2.518.000
* 2010 — 2.669.000
* 2020 — 2.880.000
* 2025 — 2.992.000

== Geschiedenisse ==
Van de vroegste geschiedenisse van Noord-'Olland is nie vee bekend. De provincie lag bove de grenze van 't Romeinse riek en was dunbevolkt. Nae de [[Groôte Volksveruziengen]] was 't gebied naebie elemaele beweund deur [[Friezen]]; in wat-a noe 't Gooi is lag de grenze mee 't [[Franken|Frankische]] gebied. Noord-'Olland boven 't [[IJ]] kwam laeter in de middeleêuwen bekend te staen as ''[[West-Friesland]]''. Dit nog altied Friese (en Friestaelige) gebied kwam vee in oorlog mee 't gewest [['Olland]], dat-a 't prebeerde te onderwerpen. Dit lukte uutendelienge graef [[Floris V van 'Olland|Floris V]] an 't ende van de dertiende eêuwe.

Noord-'Olland ei altied vreêd 'n last ge'aod mee de zeê. In de middeleêuwen, voraol in de vroege, rees de zeêspiegel flienk en dat leide d'rtoe dat de grond dikkelder onder waeter liep. Butendien aodde de Westfriezen in de vroege middeleêuwen groôte veengebieden as [[turf]] versteukt, waedeu d'r noe groôte plassen achtergebleve waeren. Die plassen wiere meren, die ok nog ins nae mekaore en nae de Zuderzeê deusloegen. Rond 1300 stoeng dit op z'n 'oôgtepunt. Aol in de Westfriesen tied begonne ze mee waeterwerken, zoôas 'n [[diek]] om [[Westflinge]], maer pas laeter begonne ze op groôte schael 't land tege 't waeter te verdedegen. In [[1612]] lukte 't [[Leeghwater]] d'n [[Beemster]] droôg te leien; in de volgende decennia zouwe ok alle aore binnewaeters volgen, be'alve 't IJ en 't Aerlemmermeer. In diezelfde eêuwe bloeide de steeën an de Zuderzeê deu d'n 'andel over zeê; voraol [[Enkuuzen]] was groôt.

Aol dien tied was Olland 'n staetkundige eên'eid. D'r wier wè gesproke van 'n Ollands noorder- en zuderkwartier. De grenze lag bie 't IJ, dus Amsterdam en Aerlem oorde bie 't zujen. In de Fransen tied kwam t'r vò 't eêrst 'n staetkundige verdeêlienge: in [[1798]] kwaeme d'r 'n [[departement van Tessel]] en 'n [[departement van d'n Amstel]]. Dat eêrste liep van [[Vlieland]] toet an d'n [[Ouwe Rijn]] (en omvatte dus ok 'n stik van 't moderne Zuud-Olland), 't tweêde bestoeng uut Amsterdam en omstreêken. Van [[1801]] toet [[1806]] wiere de grenzen van de ouwe gewesten weer 'ersteld en kwam t'r dus ok weer eên gewest Olland. [[Lodewiek Napoleon]] deêlde Olland weêr wè in tweêën: zien [[departement Amstelland]] liep al aoreg gliek mee de laetere provinciegrenzen. As deêl van 't Franse keizerriek ([[1810]]-[[1813]]) maekte Noord-Olland, saeme mee ongeveer de provincie [[Utrecht (provincie)|Utrecht]], 't [[departement van de Zuderzeê]] uut. In 't zelfstandege Nederland wier de provincie 'Olland weer 'ersteld, toet ze in [[1840]] toch weêr verdeêld wier. De belangriekste veranderienge sins dien tied gebeurde in [[1942]], mee 't overbriengen van de eilanden Vlieland en [[Terschelling]] van Noord-Olland nae [[Friesland]].

== Politiek en bestier ==

=== Provincie ===
De [[Provinciaole Staeten]] in Noord-Olland bestae uut 55 zeêtels (vò 2007 waere dat d'r 83). De verdeêlienge is sins de lèste verkieziengen in maerte 2023 zoô:&lt;ref&gt;[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_NH.html nlverkiezingen]&lt;/ref&gt;

''Oliefkleur bin partijen van [[Gedeputeêrde Staeten]].''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
!colspan=&quot;8&quot;|Uutslag Staetenverkieziengen
|-
!Partij
!2023
!2019
!2015
!2011
!2007
|-
|[[BBB]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8
|
|
|-
|[[VVD]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|11
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13
|-
|[[GL]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9
|4
|5
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|-
|[[PvdA]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|11
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|11
|-
|[[D66]]
|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|2
|-
|[[PvdD]]
|4
|3
|3
|1
|2
|-
|[[JA21]]
|3
|
|
|
|
|-
|[[PVV]]
|3
|3
|6
|6
|
|-
|[[Volt]]
|2
|
|
|
|
|-
|[[CDA]]
|2
|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
|-
|[[FVD]]
|2
|9
|
|
|
|-
|[[SP]]
|2
|3
|6
|5
|9
|-
|[[50+]] ¹
|2
|1
|1
|1
|
|-
|[[CU]]-[[SGP]] ²
|1
|1
|1
|1
|2
|-
|[[DENK]]
|
|1
|
|
|
|-
|Ouderenpartij NH ³
|
|
|1
|1
|1
|-
!''Zeêtels''
!55
!55
!55
!55
!55
|-
!''Coalitie''
!30
!30
!33
!35
!39
|-
!''Opkomst''
!57%
!56%
!47%
!57%
!45%
|}

¹ In 2019 saemen met Partij van de Ouderen.

² In 2019 en 2023 alleen de CU.

³ Ouderenpartij NH is Ouderenpartij Noord-Holland.

=== Gemeênten ===
Noord-'Olland ei sins de lèste erindeêlienge (24 maerte 2022) nog 44 gemeênten.

{| class=wikitable
| [[Plaetje:Prov-Noord-Holland-OpenTopo.jpg|400px]]
|
{{columns-list|2|
# [[Aelsmeer]] (''Aalsmeer'')
# [[Alkmaer]] (''Alkmaar'')
# [[Amstelveen]]
# [[Amsterdam]]
# [[Bergen (Noord-'Olland)|Bergen]]
# [[Beverwiek]] (''Beverwijk'')
# [[Blaricum]]
# [[Bloemendael]] (''Bloemendaal'')
# [[Castricum]]
# [[D'n Elder]] (''Den Helder'')
# [[Diek en Waerd]] (''Dijk en Waard'')
# [[Diemen]]
# [[Drechterland]]
# [[Edam-Volendam]]
# [[Enkuuzen]] (''Enkhuizen'')
# [[Gooise Meren]]
# [[Haerlem]] (''Haarlem'')
# [[Haerlemmermeer]] (''Haarlemmermeer'')
# [[Heemskerke]] (''Heemskerk'')
# [[Heemstede]]
# [[Heiloo]]
# [[Hilversum]]
# [[Hoôrn]] (''Hoorn'')
# [[Koggenland]]
# [[Landsmeer]]
# [[Laren (Noord-'Olland)|Laren]]
# [[Medemblik]]
# [[Ollands Kroôn]] (''Hollands Kroon'')
# [[Oôstzaen]] (''Oostzaan'')
# [[Opmeer]]
# [[Ouwer-Amstel]] (''Ouder-Amstel'')
# [[Purmerend]]
# [[Schaegen]] (''Schagen'')
# [[Stede Broec]]
# [[Texel]]
# [[Uutgeêst]] (''Uitgeest'')
# [[Uuthoôrn]] (''Uithoorn'')
# [[Uuzen]] (''Huizen'')
# [[Velsen]]
# [[Waeterland]] (''Waterland'')
# [[Wiedemeren]] (''Wijdemeren'')
# [[Wormerland]]
# [[Zaenstad]] (''Zaanstad'')
# [[Zandvoôrt]] (''Zandvoort'')
}}
|}

=== Waeterschappen ===
't Groôste deêl van Noord-'Olland, en wè Noord-'Olland bove 't [[IJ]], oort bie 't [[Waeterschap 'Ollands Noorderkwartier]]. Aerlem en omgevienge 'ore bie 't [['Oôg'eêmraedschap van de Rijn]], Amsterdam en 't Gooi bie 't [[Waeterschap Amstel, Gooi en Vecht]].

=== Justitie ===
Noord-'Olland is verdeêld in de arrondissementen Alkmaar, 'Aerlem en Amsterdam. Alledrie ressortere ze onder 't 'Of van Amsterdam.

== Cultuur ==
=== Godsdienst ===
Vanouds was ok Noord-Olland protestants, mae de sterke katholieke minder'eid ei z'n eige in de twintegste eêuwe sterk doe gelde; ier en daer bin ze in de meerder'eid. De protestanten bin verregaend geseculariseerd: nog maer 8% van de bevolkienge geeft an protestant te wezen. Intussen bin d'r, voraol deu groôte migrantengemeênschappen in Amsterdam (en vaneiges ok wè in kleinere steeën), aol 8% [[islam|moslims]] en 1% [[hindoeïsme|hindoes]].

=== Taele ===
Noord-'Olland is taelkundig vrie divers. De groôste streektaele (in elk geval in grondgebied) is 't [[Westfries]], 'n dialect dat-a geweunlik toet 't [['Ollands]] gerekend oor mae van 't aore Ollands verschilt deu 'n vreêd sterk [[Fries]] substraot. In en rond Amsterdam en Aerlem 'eerst 't [[Zuud-'Ollands]]. 't [[Kennemers]], [[Zaons]] en [[Waeterlands]] bin aolledrie overgangsdialecten van 't Zuud-'Ollands naer 't Westfries. 't Gooi ei z'n eige dialecten, 't [[Goois]], die-an bie de [[Utrechts-Alblasserwaerds]]e groep ore.

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
* [https://www.noord-holland.nl/ Provincie Noord-'Olland]
* [https://web.archive.org/web/20231203164254/https://plaatsengids.nl/Noord-Holland Plaatsengids]
* [https://allecijfers.nl/provincie/noord-holland/ AlleCijfers]

&lt;gallery&gt;
Magere Brug.jpg|''Maegere Brugge'', [[Amsterdam]]
Zonstrhoofd02achter.jpg|''Sanatorium Zonnestraal'', [[Hilversum]]
&lt;/gallery&gt;

{{Provincie Noord-'Olland}}

[[Categorie:Noord-'Olland| ]]</text>
      <sha1>slxt7e46eliq89izsv27hck8p7jw0hx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Greunienge (provincie)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1854</id>
    <revision>
      <id>182473</id>
      <parentid>174495</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T08:47:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Inweunerantal */</comment>
      <origin>182473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4877" sha1="g5ef9pvscm2ubko60rz13uyy2bxp3oo" xml:space="preserve">{{ProvincieNL
 |naem        = Greunienge
 |vlagge      = Flag Groningen.svg
 |waepen      = Groningen (province) coa.svg
 |kaerte      = Groningen position.svg
 |kaerte1     = OSM - provincie Groningen.PNG
 |oôdstad     = [[Greunienge (stad)|Greunienge]]
 |cvdk        = [[René Paas]] ([[CDA]])
 |godsdienst  = [[protestant]] (24%),&lt;br/ &gt; [[katteliek]] (5%)
 |taelen      = [[Greuniengs]],&lt;br/ &gt; [[Fries]]
 |oppplekke   = achtste
 |opp         = 2.955
 |landopp     = 2.316
 |waeteropp   = 639
 |bevplekke   = negende
 |inweuners   = 603.000
 |daotum      = 2025
 |dichteid    = 260
 |gemeênten   = 10
 |volkslied   = [[Grönnens Laid]]
 |website     = [https://www.provinciegroningen.nl www.provinciegroningen.nl]
}}
'''Greunienge''' (Nederlands: ''Groningen'', [[Greuniengs]]: ''Grunnen, Grönnen, Grunningen'', [[Fries]]: ''Grinslân'') is 'n [[provincie]] van [[Nederland]], die-a in 't noordooste van 't land leit.  Oôdstad is de gelieknaemige stad [[Greunienge (stad)|Greunienge]]. Ze grenst in 't noôrden an de [[Waddenzeê]] en 't [[Eêms]]-[[Dollard]] gebied, in 't westen an [[Friesland]], in 't zuden an [[Drenthe]] en in 't oôsten an [[Oôst-Friesland]] en 't [[Eêmsland]] in [[Duutsland]] ([[Niedersachsen]]).

== Geografie ==
Greunienge bestae groôtendeêls uut [[polder]]land. In 't zuud(oôsten) binne [[veenkolonie|veenkoloniën]].

D'n [[Ondsrugge]] in [[Drenthe]] loôpt toet de stad [[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]]. 't [[Lauwersmeer]] is 'n kreêke op de grenze mie [[Friesland]] in 't noôrdwesten.

De [[Hasseberg]] mie 14 meter in 't zuudoôsten van de provincie is 't oôste punt.

Op 16 auhustus [[2012]] was d'r bie [['Uuzienge]] 'n aerdbevieng mie een kracht van 3,6, de zwaerste oôit in Greunienge.&lt;ref&gt;[https://www.knmi.nl/over-het-knmi/nieuws/magnitude-beving-huizinge-wordt-3-6 KNMI]&lt;/ref&gt;

=== Inweunerantal ===
Den ontwikkelieng vant inweunerantal:&lt;ref&gt;[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned/table StatLine]&lt;/ref&gt;

* 1850 — 185.000
* 1900 — 296.000
* 1950 — 460.000
* 1960 — 475.000
* 1970 — 517.000
* 1980 — 554.000
* 1990 — 554.000
* 2000 — 563.000
* 2010 — 577.000
* 2020 — 586.000
* 2025 — 603.000

== Politiek en bestier ==

=== Provincie ===
De [[Provinciaole Staeten]] van Greunienge è 43 zeêtels. Sins de verkieziengen van maerte 2023 is de verdeêlienge zoô:&lt;ref&gt;[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_GR.html nlverkiezingen]&lt;/ref&gt;

''Oliefkleur bin partijen van [[Gedeputeêrde Staeten]].''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
!colspan=&quot;8&quot;|Uutslag Staetenverkieziengen
|-
!Partij
!2023
!2019
!2015
!2011
!2007
|-
|[[BBB]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|12
|
|
|
|
|-
|[[PvdA]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|6
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|12
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|12
|-
|[[GL]] 
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 ²
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|3
|3
|-
|[[CU]] 
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3 ¹
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|-
|Groninger Belang 
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3 ¹
|3
|3
|
|
|-
|[[VVD]] 
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|2 ²
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|5
|-
|[[SP]]
|2
|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8
|6
|7
|-
|[[D66]]
|2
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|1
|-
|[[PvdD]]
|2
|1
|2
|1
|1
|-
|[[PVV]]
|2
|2
|3
|3
|
|-
|[[CDA]]
|2
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|5
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9
|-
|[[Volt]]
|1
|
|
|
|
|-
|Partij voor het Noorden &lt;br&gt; (PvhN)
|1
|2
|1
|1
|1
|-
|[[FVD]]
|1
|5
|
|
|
|-
|[[50+]]
|
|1
|
|
|
|-
!''Zeêtels''
!43
!43
!43
!43
!43
|-
!''Coalitie''
!23 ¹/ 24 ²
!25
!24
!24
!25
|-
!''Opkomst''
!63%
!56%
!53%
!58%
!51%
|}

't College van Gedeputeêrde Staeten in 't tiedvak 2023-2027 steunt op 'n coalitie van:
* 2023-2025: BBB, PvdA, CU, Groninger Belang
* 2025-2027: BBB, PvdA, GL, VVD &lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2559178-van-veur-mekoar-naar-mit-mekoar-groningen-heeft-weer-een-provinciebestuur NOS]&lt;/ref&gt;

=== Gemeênten ===
Greunienge ei 10 gemeênten sins 2021:

{| class=wikitable
| [[Plaetje:P01-GR-positiekaart2-gemlabels.png|300px]]
|
{{columns-list|1|
# [[Eêmsdelta]] (''Eemsdelta'')
# [[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]] (''Groningen'')
# [[Midden-Greunienge]] (''Midden-Groningen'')
# [[Oldambt (gemeênte)|Oldambt]]
# [['t Oôgeland]] (''Het Hogeland'')
# [[Pekela]]
# [[Stadskanaol]] (''Stadskanaal'')
# [[Veêndam]] (''Veendam'')
# [[Westerkwartier (gemeênte)|Westerkwartier]]
# [[Westerwolde (gemeênte)|Westerwolde]]
}}
|}

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
* [https://www.provinciegroningen.nl/ Provincie Greunienge]
* [https://web.archive.org/web/20220622184603/https://www.plaatsengids.nl/groningen-provincie Plaatsengids]
* [https://allecijfers.nl/provincie/groningen/ AlleCijfers]

{{Provincie Greunienge}}

[[Categorie:Greunienge| ]]</text>
      <sha1>g5ef9pvscm2ubko60rz13uyy2bxp3oo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Limburg (Nederland)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1869</id>
    <revision>
      <id>182474</id>
      <parentid>174496</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T08:48:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Inweunerantal */</comment>
      <origin>182474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11667" sha1="sarcm1bry11etcifvjfcppgkpuy9bgv" xml:space="preserve">''Zie ok: [[Limburg]]''
----
{{ProvincieNL
 |naem        = Limburg
 |vlagge      = Flag of Limburg.svg
 |waepen      = Limburg-nl-wapen.svg
 |kaerte      = Limburg position.svg
 |kaerte1     = OSM - provincie Limburg.PNG
 |oôdstad     = [[Maestricht]]
 |cvdk        = [[Emile Roemer]] ([[SP]])
 |godsdienst  = [[katteliek]] (64%), [[protestant]] (3%)
 |taelen      = [[Limburgs]],&lt;br/ &gt; [[Noord-Limburgs]],&lt;br/ &gt; [[Ripuarisch]],&lt;br/ &gt;[[Zuudoôst-Limburgs]]
 |oppplekke   = negende
 |opp         = 2.210
 |landopp     = 2.145
 |waeteropp   = 65
 |bevplekke   = zevende
 |inweuners   = 1.135.000
 |daotum      = 2025
 |dichteid    = 529
 |gemeênten   = 31
 |volkslied   = [[Limburg mijn Vaderland]]
 |website     = [https://www.limburg.nl www.limburg.nl]
}}
[[Plaetje:Kasteel Schaloen in Valkenburg.jpg|300px|thumb|[[Kasteel Schaloen]]]]

'''Limburg''' ([[Ripuarisch]]: ''Limburrsh'') is 'n [[provincie]] van [[Nederland]] die-a in 't zuudoôsten van 't land leit. Ze grenst an [[Gelderland]], [[Noord-Braebant]], [[Belgs Limburg]], [[Luuk (provincie)|Luuk]] en 't [[Duutsland|Duutse]] Bundesland [[Nordrhein-Westfalen]] en ei vee meer grenze mee 't butenland as mee aore Nederlandse provincies. Oôdstad en groôtste plekke is [[Maestricht]].

== Geografie ==
Limburg, voraol Zuud-Limburg, oor dikkels beschreve as 't meêst &quot;butenlands&quot; uutziende stikje van Nederland. Dat komt voraol deu 't [[euvel]]achtige landschap. In 'n land dat vo 't groôste deêl stikke vlak is en vo de elt onder of mae juust bove [[zeêniveau]] leit valt 't landschap zeker op: 'n Groôt deêl van Zuud-Limburg leit naemelik meer as onderd meter bove zeêniveau. De [[Vaelserberg]], mee 322 meter 't oôgste punt van Nederland en nie verre van 't Drielandenpunt mee België en Duutsland is 't oôgste punt van Nederland. Naer 't noôrden toe oort 't landschap vlakker.

Van noôrd nae zuud deustroômt de [[Maes]] de provincie. Onder meêr de steeën Mestricht, [[Roermond]] en [[Venlo]] leie an deze rivier en gebruke 'm bevobbild vò de binnenvaert. Onder de kleine rivieren en [[beke]]n die d'rop afwaeteren bin de [[Geul]], de [[Geleenbeek]], de [[Roer (Maes)|Roer]] en de [[Niers]].

't Zuie van de provincie is, mee deu de groôte bloei in d'n tied van de [[mienbouw]], vreêd verstedelikt, feitelik is 't 't meêst verstedelikte gebied van Nederland buten de [[Randstad]], mee de stad Mestricht en de [[agglomeraotie]] [[Heerlen]]-[[Kerkrade]] (&quot;Parkstad Limburg&quot;).

[[Geologie|Geologisch]] is Limburg intresant deudat d'r [[Limburgse klei]] of ''löss'' vokomt, t'rwiel de rest van Nederland voraol uut [[rivierklei]], [[zeêklei]] en [[zand]] bestaet.

=== Inweunerantal ===
Den ontwikkelieng vant inweunerantal:&lt;ref&gt;[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned/table StatLine]&lt;/ref&gt;

* 1850 — 204.000
* 1900 — 282.000
* 1950 — 728.000
* 1960 — 882.000
* 1970 — 999.000
* 1980 — 1.069.000
* 1990 — 1.104.000
* 2000 — 1.141.000
* 2010 — 1.123.000
* 2020 — 1.117.000
* 2025 — 1.135.000

== Geschiedenisse ==
Wat-a noe Nederlands Limburg is is noe nog nie zoô lang 'n eên'eid. In 't verleje was 't verdeêld onder vee, dikkels butenlandse, meugend'eden. Dit maekt 't moeilik 'n geschiedenisse van deêze provincie te schrieven.

In de pre'istorie was Zuud-Limburg eên van de eerste permanent beweunde gebieden, vee dichter bevolkt en vee ontwikkelder in cultuur. In d'n tied van de [[Romeinen|Romeinse]] veroverienge wier in elk geval 't zujen beweund deu de [[Eburonen]], 'n [[Kelten|Keltisch]] volk. Naedan de Romeinen onder [[Caesar]] dit volk aodde uutgeroeid kwaeme de [[Tongeren (volk)|Tongeren]] (ok Keltisch) d'r te weunen. [[Maestricht]] (''Mosae Traiectum'' in 't [[Latiens]]) was in deêzen tied 'n plekke van beteêkenisse; vee aore plekken in de provincie bestonden toen ok a.

Nae de Groôte Volksveruzienge wier 't gebied bezet deu [[Franken]]. As 't [[Frankische Riek]] bie 't [[Verdrag van Verdun]] in [[843]] gesplist wier kwam Limburg bie 't middenste, laeter 't oôstelike (Eileg-Roômse, Duutse) riek. 'n Groôt deêl van de moderne provincie viel toen onder de [[Maesgouw]]. Groôte macht in 't gebied ao de [[bischop]] van [[Keulen]], die z'n macht altied maer uutbreide toet dat d'n ertog van [[Braebant]] 'm bie de [[Slag bie Woeriengen]] ([[1288]]) versloeg. Vanaf toen begon Limburg meêr mee de Nederlanden te integreren. Vanaf [[1543]] ([[Verdrag van Venlo]]) was Limburg ingeliefd bie de [[Bourgondische Staot]].

In d'n [[Tachtentegjaeregen Oorlog]] wisselde Limburg 'n paer keer van bezitter. Uutendelienge kwaeme bie de [[Vree van Munster]] ([[1648]]) deêlen d'rvan in anden van de Republiek, naemelik 't uterste noôrden rond [[Mook]] en wat-an me noe ''Zuud-Limburg'' zouwe noeme. De rest bleef verdeeld onder voraol [[Spanje]], [[Luuk]], [[Gulik]] en [[Kleef]]. [[Staets-Limburg]], zoôas 't zujen eêtte, was 'n Generaliteitsland en ao gin stemme in de [[Staeten-Generaol]], omdat 't katteliek was. Dat brocht d'n andel sterk in 't slop, zoôdat Limburg veraermde. Mee de [[Vree van Utrecht]] ([[1713]]) kreeg de Republiek ok Venlo. Uutendelienge waeren d'r nie minder as 18 eersers in wat noe Nederlands Limburg is.

In [[1794]] wier 't eêle gebied bie [[Frankriek]] gevoegd. 't Goeng deêl uutmaeken van de [[departement]]en van de Nedermaes en van de Roer. 't Oorde nie bie de [[Bataofse Republiek]] of 't [[Konienkriek Olland]], omdat 't as eên van de Zudelike Nederlanden wier beschouwd. Mee de vurmienge van 't Konienkriek van de Nederlanden in [[1815]] kwam d'r eên groôte provincie rond de Maes, die-a eêrst naer eur oôdstad ''Mestricht'' zouw gae eête maer op initiatief van d'n Konienk ''Limburg'' genoemd wier, naer 't ouwe [[Ertogdom Limburg]] (dit lag zudeliker en 't omvatte maer 'n klein stikje van de nieuwe provincie Limburg). In [[1830]] schaerde deêze provincie d'r eige achter de Belgse opstand, maer om-at 'r in Mestricht 'n Ollands garnizoen gelegerd wier bleef deêze stad be'ouwe. Bie de vree in [[1839]] wier de provincie Limburg lanks de Maes verdeêld: 'n westelik stik vò België, 'n oôstelik vò Nederland. 't Zou nog lang diere vòdan de Limburgers d'r eige echte Nederlanders zouwe voele. De provincie ao zelfs 'n stuitje zittienge in d'n [[Duutsen Bond]].

Nae 1900 wier Limburg 'n echte industrieprovincie, nie in de lèste plekke deu de kolenmienen. Die brochten vee economische vòspoed en immigraotie. Uutendelienge wiere de mienen in de jaeren '70 geslote.

== Politiek en bestier ==
=== Provincie ===
De Limburgse [[Provinciaole Staeten]] è 47 zeêtels (vò 2007 waere dat d'r 63). Sins maerte 2023 is de verdeêlienge zoô:&lt;ref&gt;[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_LB.html nlverkiezingen]&lt;/ref&gt;

''Oliefkleur bin partijen van [[Gedeputeêrde Staeten]].''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
!colspan=&quot;8&quot;|Uutslag Staetenverkieziengen
|-
!Partij
!2023
!2019
!2015
!2011
!2007
|-
|[[BBB]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
|
|
|
|
|-
|[[PVV]]
|6
|7
|9
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 ¹
|
|-
|[[VVD]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|5
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8
|7
|-
|[[CDA]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|9
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|11
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
|-
|[[GL]]
|4
|4
|2
|3
|2
|-
|[[PvdA]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6 ²
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8
|-
|[[SP]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8
|6
|9
|-
|[[D66]]
|3
|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|2
|1
|-
|Lokaal-Limburg
|2
|2
|1
|
|
|-
|[[JA21]]
|2
|
|
|
|
|-
|[[PvdD]]
|2
|2
|1
|
|1
|-
|[[FVD]]
|1
|7
|
|
|
|-
|[[50+]]
|1
|1
|1
|2
|
|-
|Volkspartij Limburg
|
|
|1
|
|
|-
|Partij Nieuw Limburg
|
|
|
|
|1
|-
!''Zeêtels''
!47
!47
!47
!47
!47
|-
!''Coalitie''
!26
!/
!32
!28 ¹/ 24 ²
!26
|-
!''Opkomst''
!54%
!53%
!45%
!52%
!44%
|}

't College van Gedeputeêrde Staeten in 't tiedvak 2011-2015 steunde op 'n coalitie van:
* 2011-2012: CDA, VVD en PVV
* 2012-2015: CDA, VVD en PvdA

't College van Gedeputeêrde Staeten in 't tiedvak 2019-2023 was samengesteld op baosis van deskundig'eid:
* 2019-2021: (PVV, VVD, CDA, (GL), Lokaal-Limburg en FVD/JA21)
* 2021-2023: (VVD, CDA, GL, PvdA, D66 en Lokaal-Limburg)

An 't oôd van de provincie staet in Limburg 'n [[gouverneur]], awast eit 'n dezelfde bevoegd'eden as 'n [[commissaoris van de Konieng]]. Dit is 'n erinnerienge an d'n tied dat Limburg nie as gewone provincie van Nederland gezieë wier maer as ertogdom in personele unie mee de Konienk (ziet ierbove bie ''geschiedenisse'').

=== Gemeênten ===
Sins de lèste erindeêlienge in 2019 eit Nederlands Limburg nog 31 gemeênten.

{| class=wikitable
| [[Plaetje:Prov-Limburg-OpenTopo.jpg|400px]]
|
{{columns-list|1|
# [[Beêk (Nederlands Limburg)|Beêk]] (''Beek'')
# [[Beekdaelen]]
# [[Beesel]]
# [[Bergen (Limburg)|Bergen]]
# [[Brunssum]]
# [[Echt-Susteren]]
# [[Eijsden-Margraten]]
# [[Gennep]]
# [[Gulpen-Wittem]]
# [[Heerlen]]
# [[Horst an de Maes]] (''Horst aan de Maas'')
# [[Kerkrade]]
# [[Landgraef]] (''Landgraaf'')
# [[Leudal]]
# [[Maesgouw]] (''Maasgouw'')
# [[Maestricht]] (''Maastricht'')
# [[Meerssen]]
# [[Mook en Middelaer]] (''Mook en Middelaar'')
# [[Nederweert]]
# [[Peel en Maes]] (''Peel en Maas'')
# [[Roerdaelen]] (''Roerdalen'')
# [[Roermond]]
# [[Simpelveld]]
# [[Sittard-Geleen]]
# [[Stein (Limburg)|Stein]]
# [[Vaels]] (''Vaals'')
# [[Valkenburg an de Geul]] (''Valkenburg aan de Geul'')
# [[Venlo]]
# [[Venray]]
# [[Voerendael]] (''Voerendaal'')
# [[Weert]]
}}
|}

=== Waterschappen ===
't Noôrden van Limburg oorde bie 't [[Waeterschap Peel en Maesvallei]], 't zujen bie [[Waeterschap Roer en Overmaes]]. Sins 2017 vorme zie saemen 't [[Waeterschap Limburg]].

=== Justitie ===
Nederlands Limburg beslaet tweê [[arrondissement (Nederland)|arrondissementen]]: Roermond in 't noorden en Mestricht in 't zujen. Ze ressortere onder 't Of van [[D'n Bos]].

== Cultuur ==
=== Godsdienst ===
Nog 77% van de Limburgers is in naem katteliek. Iervan gaet maer 'n klein deêl dikkels nae kerke: op 'n modaole zundag weunt ongeveer 7% van de Limburgse bevolkienge 'n [[misse]] bie. Toch zien vee Limburgs de kattelieke kerke as 'n belangriek deêl van ulder identiteit. Protestanten bin d'r eêl weinig: nie meêr as 2%. D'n [[islam]] is mee 3,5% zelfs anzienlik groôter as 't protestantisme.

=== Taele ===
:''Ziet ok: [[Limburgs]]''
In 't groôste deêl van Limburg oor [[Limburgs]] gepraot. De dialecten uut 't noôrden van de provincie bin in te deêlen bie 't [[Kleverlands]], die uut 't uterste zuudoôsten bie 't [[Ripuarisch]]. Ondanks die taelkundege versnipperienge ore aolle dialecten uut de provincie deu de over'eid sins [[1997]] as ''Limburgs'' erkènd. Biezonder an de dialecten in Limburg is dan ze nog zoôwel in de steeën as op 't land vreêd vee gesproke ore: de streektaele is ier meer as bevobbild in Zeêland 'n vast deêl van de eige identiteit. 't Dialect oor relatief dikkels opgeschreve mae bluuf tot d'n dag van vandaeg voraol 'n spreektaele. Voraol mee de [[carnaval]] oor 't vee gezoenge.

=== Folklore ===
In Limburg bin vee [[blaesmuziek|harmonieën en fanfaores]] te vinden, meêr as waer dan ok op de wereld. Voraol Kerkrade en Thorn staen ier bekend om. Ok carnaval is 'n eel belangriek en levendeg deêl van de Limburgse volkscultuur. Ut volkslied is ''[[Limburg mijn Vaderland]]''.

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
* [https://www.limburg.nl Provincie Limburg]
* [https://web.archive.org/web/20231113140142/https://www.plaatsengids.nl/limburg Plaatsengids]
* [https://allecijfers.nl/provincie/limburg/ AlleCijfers]

{{Provincie Nederlands Limburg}}

[[Categorie:Limburg (Nederland)| ]]</text>
      <sha1>sarcm1bry11etcifvjfcppgkpuy9bgv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Noord-Braebant</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1916</id>
    <revision>
      <id>182475</id>
      <parentid>174148</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T08:48:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Inweunerantal */</comment>
      <origin>182475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8615" sha1="d79emhtmunriwug9o26cpmmjws8y4wg" xml:space="preserve">{{ProvincieNL
 |naem        = Noord-Braebant
 |vlagge      = North_Brabant-Flag.svg
 |waepen      = Noord-Brabant wapen.svg
 |kaerte      = Noord-Brabant position.svg
 |kaerte1     = OSM - provincie Noord-Brabant.PNG
 |oôdstad     = [[D'n Bos]]
 |cvdk        = [[Ina Adema]] ([[VVD]])
 |godsdienst  = [[katteliek]] (48%), [[protestant]] (8%)
 |taelen      = [[Braebants]],&lt;br/ &gt; [[Westoeks]],&lt;br/ &gt; [[Limburgs]],&lt;br/ &gt; [[Land van Cuijks]]
 |oppplekke   = tweêde
 |opp         = 5.082
 |landopp     = 4.902
 |waeteropp   = 181
 |bevplekke   = derde
 |inweuners   = 2.664.000
 |daotum      = 2025
 |dichteid    = 544
 |gemeênten   = 56
 |volkslied   = gin
 |website     = [https://www.brabant.nl www.brabant.nl]
}}
[[Plaetje:Westbrabantbegrenzing.png|thumb|300px|Westelek Braebant]]

'''Noord-Braebant / Noôrd-Braebant''' (Nederlands: ''Noord-Brabant'', [[Braebants]]: ''Broabant'') is 'n [[provincie]] in 't zujen van [[Nederland]]. Ze grenst an [[Zeêland]], [[Zuud-Olland]], [[Gelderland]], [[Limburg (Nederland)|Limburg]], [[Belgs Limburg]] en [[Antwerpen (provincie)|Antwerpen]]. 't Is nae Zuud-Olland de meêst bevolkiengsrieke provincie en ze is ok best versteêdelikt: [[Eindoven]] en [[Tilburg]] as vuufde en zevende stad van Nederland de tweê groôste steeën buten de [[Randstad]]. Veddere groôte steeën bin [[Breda]] en [[D'n Bos]], de oôdstad, die pas de vierde van de provincie is. Toch eit ok de landbouw, voraol de verkesouwerij, ier 'n groôte functie.

== Geografie ==
Zoôas bove gezeid is Noord-Braebant sterk verstedelikt. Toch leit de bevolkiengsdicht'eid rond 't landelike gemiddelde. Daedeu is t'r ok nog vee plekke vò landbouw en natuur. Typisch Braebants bin de zandverstuviengen van de [[Loonse en Drunense Dunen]], en de 'eivelden van de [[Kempen]].

=== Inweunerantal ===
Den ontwikkelieng vant inweunerantal:&lt;ref&gt;[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned/table StatLine]&lt;/ref&gt;

* 1850 — 393.000
* 1900 — 554.000
* 1950 — 1.243.000
* 1960 — 1.485.000
* 1970 — 1.788.000
* 1980 — 2.051.000
* 1990 — 2.189.000
* 2000 — 2.356.000
* 2010 — 2.444.000
* 2020 — 2.563.000
* 2025 — 2.664.000

== Geschiedenisse ==
Vroeger waor Noord-Braebant gin aparte bestierlike eên'eid. In 'n groôt deêl van z'n geschiedenisse van 't verbonde mee de zudelike Nederlanden. In de [[middeleêuwen]] kwam 'n groôt deêl van wat-a noe Noord-Braebant is an 't [[Markgraefschap van Antwerpen]], dat-a in [[1106]] bie [[Braebant]] ingeliefd wier. De groôte centra van ontwikkelienge laege in 't zujen van Braebant (Antwerpen, Brussel, Leuven etc.) maer in 't noôrden kwaemen ok Breda en D'n Bos wè tot ontwikkelienge. Mee d'n [[Tachentegjaeregen Oorlog]] wier Noord-Braebant afgescheie van de reste van 't ertogdom: bie de [[Vree van Munster]] in [[1648]] liep de grenze tussen de Staetse en de Spaonse Nederlanden dwars deu Braebant ene. Omdat 't gebied vò 't groôste deêl katteliek was moogden 't gin volwaerdege provincie ore maer wier 't 'n [[Generaliteitsland]]: rechtsreeks deu de [[Staeten-Generaol]] bestierd. Dit dierde tot de instellienge van de [[Bataofse Republiek]] in [[1795]], toen 't gebied ''Bataofs-Braebant'' gieng eête. Laeter in de Fransen tied wier 't over verschillende aore departementen verdeêld. Bie de instellienge van 't Konienkriek der Nederlanden in [[1815]] wier de provincie nie mee 't zudelike Braebant vereênegd maer goeng ze ''Noord-Braebant'' eête. 't Gebied van die provincie was groôter as 't ouwe Generaliteitsland omdat'r 'n stik van 't ouwe [[Olland]] en de vòdien zelfstandege (nie bie de Republiek orende) [[eerlik'eid|eerlik'eden]] [[Boxmeer]], [[Gemert]], [[Megen]] en [[Ravenstein]] biekwaeme. In [[1830]] bleef 't bie de Belgse opstand relatief rustig en kon konienk Willem I 't gebied makkelik be'ouwe. Vanaf 't end van de negentiende eêuwe kwam voraol in en rond Tilburg en Eindoven vee industrie op.

== Politiek en bestier ==

=== Provincie ===
De [[Provinciaole Staeten]] van Noord-Braebant è 55 zeêtels. Sins de lèste verkieziengen van maerte 2023 zieë de verdeêlienge d'r zoô uut:&lt;ref&gt;[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_NB.html nlverkiezingen]&lt;/ref&gt;

''Oliefkleur bin partijen van [[Gedeputeêrde Staeten]].''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
!colspan=&quot;8&quot;|Uutslag Staetenverkieziengen
|-
!Partij
!2023
!2019
!2015
!2011
!2007
|-
|[[BBB]]
|11
|
|
|
|
|-
|[[VVD]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|12
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|11
|-
|[[GL]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|3
|3
|2
|-
|[[PvdA]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|7
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8
|-
|[[SP]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|5
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8
|12
|-
|[[PVV]]
|4
|4
|7
|8
|
|-
|[[D66]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
|5
|1
|-
|[[CDA]]
|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8
|9
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18
|-
|[[JA21]]
|2
|
|
|
|
|-
|Lokaal Brabant
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|2
|1
|1
|
|
|-
|[[PvdD]]
|2
|2
|2
|1
|1
|-
|[[Volt]]
|1
|
|
|
|
|-
|[[FVD]]
|1
|9
|
|
|
|-
|[[50+]]
|1
|2
|2
|1
|
|-
|[[CU]]-[[SGP]]
|1
|1
|1
|
|1
|-
|Brabantse Partij
|
|
|
|
|1
|-
!''Zeêtels''
!55
!55
!55
!55
!55
|-
!''Coalitie''
!28
!31
!30
!30
!37
|-
!''Opkomst''
!56%
!52%
!44%
!51%
!42%
|}

=== Gemeênten ===
Noord-Braebant is opgedeêld in 56 gemeênten. De lèste erindeêlienge was in 2022.

[[Plaetje:P10-NB-positiekaart2-gemlabels.png|700px]]

{| class=wikitable
|
{{columns-list|3|
# [[Alphen-Chaem]] (''Alphen-Chaam'')
# [[Altena]]
# [[Asten]]
# [[Baerle-Nassau]] (''Baarle-Nassau'')
# [[Bergeijk]]
# [[Bernheze]]
# [[Berrehe op Zoom]] (''Bergen op Zoom'')
# [[Best]]
# [[Bladel]]
# [[Boekel]]
# [[D'n Bos]] ('' 's-Hertogenbosch'')
# [[Boxtel]]
# [[Breda]]
# [[Cranendonck]]
# [[Deurne]]
# [[Dongen]]
# [[Drimmelen]]
# [[Eersel]]
# [[Eindoven]] (''Eindhoven'')
# [[Etten-Leur]]
# [[Geêrtruudenberg]] (''Geertruidenberg'')
# [[Geldrop-Mierlo]]
# [[Gemert-Baekel]] (''Gemert-Bakel'')
# [[Gilze en Rijen]]
# [[Goirle]]
# [[Halderberge]]
# [[Heeze-Leende]]
# [[Helmond]]
# [[Heusden]]
# [[Hilvarenbeek]]
# [[Laerbeek]] (''Laarbeek'')
# [[Land van Cuijk (gemeênte)|Land van Cuijk]]
# [[Loôn op Zand]] (''Loon op Zand'')
# [[Maeshorst]] (''Maashorst'')
# [[Meierijstad]]
# [[Moerdiek]] (''Moerdijk'')
# [[Nuenen, Gerwen en Nederwetten]]
# [[Oirschot]]
# [[Oisterwiek]] (''Oisterwijk'')
# [[Oôsterhout]] (''Oosterhout'')
# [[Oss]]
# [[Reusel-De Mierden]]
# [[Roosendael]] (''Roosendaal'')
# [[Rucphen]]
# [[Sint-Michielsgestel]]
# [[Someren]]
# [[Son en Breugel]]
# [[Steênberrehe]] (''Steenbergen'')
# [[Tilburg]]
# [[Valkenswaerd]] (''Valkenswaard'')
# [[Veldoven]] (''Veldhoven'')
# [[Vught]]
# [[Waelre]] (''Waalre'')
# [[Waolwiek]] (''Waalwijk'')
# [[Woensdrecht]]
# [[Zundert]]
}}
|}

=== Waeterschappen ===
Noord-Braebant is in vier [[waeterschap]]pen verdeêld: 't [[Waeterschap Braebantsen Delta]], [[Waeterschap Aa en Maes]], [[Waeterschap D'n Dommel]] en [[Waeterschap Rivier'nland]].

=== Justitie ===
Braebant is in tweê [[arrondissement]]en verdeêld: 't westen valt onder 't arrondissement Breda, 't oôsten onder D'n Bos. Allebei de arrondissementen ressorteren onder 't Gerechtsof van D'n Bos.

== Cultuur ==

=== Godsdienst ===
Vanouds is Noord-Braebant 'n kattelieke provincie. In 2005 was volgens schattiengen nog 57% van de bevolkienge katteliek. Kleine gebieden in 't noorden bin in (groôte) meerder'eid protestants, naemelik 't [[Land van Altena en Heusden]] en de [[Noordwestoek]]. Zaemen bin die goed vò 6% van de Braebanders. Deu de sterke verstedeliking weune d'r intusse ok a 5% [[islam|moslims]] in de provincie.

=== Taele ===
Noord-Braebant eit 't [[Braebants]] in verschillende dialecten as streektaele. In kleine gebieden an de randen van de provincie ore nog aore taelen gesproke: 't [[Westoeks|(Noord)westoeks]] is 'n [['Ollands]] dialect, in 't [[Land van Cuijk]] praote ze [[Kleverlands]] en in de gemeênte Cranendonck (oôdplekke [[Budel]]) è ze 'n [[Limburgs]] dialect. De dialecten ore nog relatief vee gesproke, voraol op 't land.

== Zie ok ==
* [[Lieste mee Deltawêrken]]

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
* [https://www.brabant.nl/ Provincie Noord-Braebant]
* [https://www.brabantserfgoed.nl/ Brabants Erfgoed]
* [https://web.archive.org/web/20240221023826/https://plaatsengids.nl/noord-brabant Plaatsengids]
* [https://allecijfers.nl/provincie/noord-brabant/ AlleCijfers]

{{Provincie Noord-Braebant}}

[[Categorie:Noord-Braebant| ]]</text>
      <sha1>d79emhtmunriwug9o26cpmmjws8y4wg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lieste van Nederlandse gemeênten</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2038</id>
    <revision>
      <id>182455</id>
      <parentid>181935</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T06:53:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <origin>182455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9212" sha1="4pnb9nl5amrb0slky887kz9wna36tm5" xml:space="preserve">[[Plaetje:Gemeenten 2024.png|thumb|upright=1.2|Nederlandse gemeênten (2024)]]

Dit is 'n alfabetische '''lieste''' van aolle 345 '''[[Nederlandse gemeênte|Nederlandse gemeênten]]''' sins 1 jannewari 2023:
* 342 gemeênten in [[Nederland]] in [[Europa]]
* 3 biezondere Nederlandse gemeênten in [[Noôrd-Amerika]]: eilan'n [[Bonaire]], [[Saba]] en [[Sint Eustatius]] ([[Caribisch Nederland]])

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Provincies !! Gemeênten !! Liesten !! 'Oôdstad
|-
|[[Drenthe]]
| 12 ||[[Drenthe#Gemeênten|Lieste]] ||[[Assen]]
|-
|[[Flevoland]]
| &amp;nbsp; 6 ||[[Flevoland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Lelystad]]
|-
|[[Friesland]]
| 18 ||[[Friesland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Leêuwarden]]
|-
|[[Gelderland]]
| 51 ||[[Gelderland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Arnem]]
|-
|[[Greunienge (provincie)|Greunienge]]
| 10 ||[[Greunienge (provincie)#Gemeênten|Lieste]] ||[[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]]
|-
|[[Limburg (Nederland)|Limburg]]
| 31 ||[[Limburg (Nederland)#Gemeênten|Lieste]] ||[[Maestricht]]
|-
|[[Noord-Braebant]]
| 56 ||[[Noord-Braebant#Gemeênten|Lieste]] ||[[D'n Bos]]
|-
|[[Noord-'Olland]]
| 44 ||[[Noord-'Olland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Haerlem]]
|-
|[[Overiessel]]
| 25 ||[[Overiessel#Gemeênten|Lieste]] ||[[Zwolle]]
|-
|[[Utrecht (provincie)|Utrecht]]
| 26 ||[[Utrecht (provincie)#Gemeênten|Lieste]] ||[[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]]
|-
|[[Zeêland]]
| 13 ||[[Zeêland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Middelburg]]
|-
|[[Zuud-'Olland]]
| 50 ||[[Zuud-'Olland#Gemeênten|Lieste]] ||[[D'n Aegt]]
|-
|[[Caribisch Nederland]] || &amp;nbsp; 3 ||||
|-
! ''Totael'' !! ''345''!!!!
|}


{{abc}}

=== A ===
{|
|- valign=top
|
* [[Aa en Hunze]]
* [[Aelsmeer]]
* [[Achtkarspelen]]
* [[Aelten]]
* [[Aemeland]]
|
* [[Aepeldoorn]]
* [[Alblasserdam]]
* [[Albrandswaerd]]
* [[Alkmaer]]
* [[Almelo]]
|
* [[Almere]]
* [[Alphen an den Rien]]
* [[Alphen-Chaem]]
* [[Altena]]
* [[Amersfoôrt]]
|
* [[Amstelveen]]
* [[Amsterdam]]
* [[Arnem]]
* [[Assen]]
* [[Asten]]
|}

=== B ===
{|
|- valign=top
|
* [[Baerle-Nassau]]
* [[Baern]]
* [[Barendrecht]]
* [[Barneveld]]
* [[Beêk (Nederlands Limburg)|Beêk]]
|
* [[Beekdaelen]]
* [[Beesel]]
* [[Berg en Dal]]
* [[Bergeijk]]
* [[Bergen (Limburg)]]
|
* [[Bergen (Noord-Braebant)]]
* [[Bergen (Noord-'Olland)]]
* [[Berkelland]]
* [[Bernheze]]
* [[Best]]
|
* [[Beuniengen (Gelderland)|Beuniengen]]
* [[Beverwiek]]
* [[Bladel]]
* [[Blaricum]]
* [[Bloemendael]]
|
* [[Bodegraeven-Reeuwiek]]
* [[Boekel]]
* [[Bonaire]]
* [[Borger-Odoorn]]
* [[Borne]]
|
* [[Bossele (gemeênte)|Bossele]]
* [[Boxtel]]
* [[Breda]]
* [[Bronck'orst]]
* [[Brummen]]
|
* [[Brunssum]]
* [[Bunnik]]
* [[Bunschoten]]
* [[Buur'n]]
|}

=== C ===
* [[Capelle an den Iessel]]
* [[Castricum]]
* [[Coevorden]]
* [[Cranendonck]]
* [[Culemborg]]

=== D ===
{|
|- valign=top
|
* [[Dalfsen]]
* [[Dantumadeêl]]
* [[De Bilt]]
* [[De Friese Meren]]
* [[De Ronde Venen]]
|
* [[De Wolden]]
* [[Delft]]
* [[D'n Aegt]]
* [[D'n Bos]]
* [[D'n Elder]]
|
* [[Deurne]]
* [[Deventer]]
* [[Diek en Waerd]]
* [[Diemen]]
* [[Dinkelland]]
|
* [[Doesburg]]
* [[Doetinchem]]
* [[Dongen]]
* [[Dordt]]
* [[Drechterland]]
|
* [[Drimmelen]]
* [[Dronten]]
* [[Druten]]
* [[Duiven]]
|}

=== E ===
{|
|- valign=top
|
* [[Echt-Susteren]]
* [[Edam-Volendam]]
* [[Ede]]
* [[Eêmnes]]
* [[Eêmsdelta]]
|
* [[Eersel]]
* [[Eijsden-Margraten]]
* [[Eindoven]]
* [[Elburg]]
* [[Emmen]]
|
* [[Enkuuzen]]
* [[Enschede]]
* [[Epe]]
* [[Ermelo]]
* [[Etten-Leur]]
|}

=== G ===
{|
|- valign=top
|
* [[Geêrtruudenberg]]
* [[Geldrop-Mierlo]]
* [[Gemert-Baekel]]
* [[Gennep]]
* [[Gilze en Rijen]]
|
* [[Goereê-Overflakkeê]]
* [[Goes]]
* [[Goirle]]
* [[Gooise Meren]]
* [[Gorkem]]
|
* [[Gouda]]
* [[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]]
* [[Gulpen-Wittem]]
|}

=== H ===
{|
|- valign=top
|
* [[Haeksbergen]]
* [[Haerlem]]
* [[Haerlemmermeer]]
* [[Halderberge]]
* [[Hardenberg]]
|
* [[Harderwiek]]
* [[Hardinxveld-Giessendam]]
* [[Harlingen]]
* [[Hattem]]
* [[Heemskerke]]
|
* [[Heemstede]]
* [[Heerde]]
* [[Heêrenveen]]
* [[Heerlen]]
* [[Heeze-Leende]]
|
* [[Heiloo]]
* [[Hellendoôrn]]
* [[Helmond]]
* [[Hendrik-Ido-Ambacht]]
* [[Hengelo (Overiessel)|Hengelo]]
|
* [[Heumen]]
* [[Heusden]]
* [[Hillegom]]
* [[Hilvarenbeek]]
* [[Hilversum]]
|
* [[Hoekse Waerd (gemeênte)|Hoekse Waerd]]
* [[Hof van Twente]]
* [[Hoôrn]]
* [[Horst an de Maes]]
* [[Houten]]
|}

=== I ===
* [[Iesselstein]]

=== K ===
{|
|- valign=top
|
* [[Kaeg en Braessem]]
* [[Kamp'n]]
* [[Kapelle]]
* [[Katwiek]]
* [[Kerkrade]]
|
* [[Koggenland]]
* [[Krimpen an den Iessel]]
* [[Krimpenerwaerd (gemeênte)|Krimpenerwaerd]]
|}

=== L ===
{|
|- valign=top
|
* [[Laerbeek]]
* [[Land van Cuijk (gemeênte)|Land van Cuijk]]
* [[Landgraef]]
* [[Landsmeer]]
* [[Lansingerland]]
|
* [[Laren (Noord-'Olland)|Laren]]
* [[Leêuwarden]]
* [[Leiden]]
* [[Leiderdurp]]
* [[Leidschendam-Voorburg]]
|
* [[Lelystad]]
* [[Leudal]]
* [[Leusden]]
* [[Lingewaerd]]
* [[Lisse]]
|
* [[Lochem]]
* [[Loôn op Zand]]
* [[Lopik]]
* [[Losser]]
|}

=== M ===
{|
|- valign=top
|
* [[Maesdriel]]
* [[Maesgouw]]
* [[Maeshorst]]
* [[Maessluus]]
* [[Maestricht]]
|
* [[Medemblik]]
* [[Meerssen]]
* [[Meierijstad]]
* [[Meppel]]
* [[Meulelan'n]]
|
* [[Middelburg]]
* [[Midden-Delfland]]
* [[Midden-Drenthe]]
* [[Midden-Greunienge]]
* [[Moerdiek]]
|
* [[Montferland]]
* [[Montfoort]]
* [[Mook en Middelaer]]
|}

=== N ===
{|
|- valign=top
|
* [[Neder-Betuwe]]
* [[Nederweert]]
* [[Nieuwegein]]
* [[Nieuwkoop]]
* [[Nijkerke]]
|
* [[Nijmegen]]
* [[Nissewaerd]]
* [[Noôrd-Beveland]]
* [[Noôrdenveld]]
* [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]]
|
* [[Noôrdoôstpolder]]
* [[Noôrdwiek]]
* [[Nuenen, Gerwen en Nederwetten]]
* [[Nunspeet]]
|}

=== O ===
{|
|- valign=top
|
* [[Oegstgeest]]
* [[Oirschot]]
* [[Oisterwiek]]
* [[Oldambt (gemeênte)|Oldambt]]
* [[Oldebroek]]
|
* [[Oldenzael]]
* [[Ollands Kroôn]]
* [[Olst-Wiehe]]
* [[Ommen]]
* [['t Oôgeland]]
|
* [[Oôgeveen]]
* [[Oôst Gelre]]
* [[Oôsterhout]]
* [[Oôststelliengwerf]]
* [[Oôstzaen]]
|
* [[Opmeer]]
* [[Opsterland]]
* [[Oss]]
* [[Ouwe Iesselstreek]]
* [[Ouwer-Amstel]]
|
* [[Ouwewaeter]]
* [[Overbetuwe]]
|}

=== P ===
{|
|- valign=top
|
* [[Papendrecht]]
* [[Peel en Maes]]
* [[Pekela]]
* [[Pieneacker-Noôtdurp]]
* [[Purmerend]]
|
* [[Putt'n]]
|}

=== R ===
{|
|- valign=top
|
* [[Raelte]]
* [[Reimerswaol (gemeênte)|Reimerswaol]]
* [[Renkum]]
* [[Renswoude]]
* [[Reusel-De Mierden]]
|
* [[Rheden]]
* [[Rhenen]]
* [[Ridderkerke]]
* [[Riessen-Holten]]
* [[Rieswiek (Zuud-'Olland)|Rieswiek]]
|
* [[Roerdaelen]]
* [[Roermond]]
* [[Roosendael]]
* [[Rotterdam]]
* [[Rozendael]]
|
* [[Rucphen]]
|}

=== S ===
{|
|- valign=top
|
* [[Saba]]
* [[Schaegen]]
* [[Scherpenzeel]]
* [[Schiedam]]
* [[Schiermonnikoôg]]
|
* [[Schouwen-Duveland]]
* [[Simpelveld]]
* [[Sint Eustatius]]
* [[Sint-Michielsgestel]]
* [[Sittard-Geleen]]
|
* [[Sliedrecht]]
* [[Sluus (gemeênte)|Sluus]]
* [[Smallingerland]]
* [[Soest (Nederland)|Soest]]
* [[Someren]]
|
* [[Son en Breugel]]
* [[Stadskanaol]]
* [[Staphorst]]
* [[Stede Broec]]
* [[Steênberrehe]]
|
* [[Steênwiekerland]]
* [[Stein (Limburg)|Stein]]
* [[Stichtse Vecht]]
|}

=== T ===
{|
|- valign=top
|
* [[Ter Veere (gemeênte)|Ter Veere]]
* [[Terneuzen (gemeênte)|Terneuzen]]
* [[Terschellienge]]
* [[Texel]]
* [[Teylingen]]
|
* [[Tiel]]
* [[Tietjerksteradeel]]
* [[Tilburg]]
* [[Tole (gemeênte)|Tole]]
* [[Tubbergen]]
|
* [[Twenterand]]
* [[Tynaerlo]]
|}

=== U ===
{|
|- valign=top
|
* [['Ulst (gemeênte)|'Ulst]]
* [[Urk]]
* [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]]
* [[Utrechtse Heuvelrik (gemeênte)|Utrechtse Heuvelrik]]
* [[Uutgeêst]]
|
* [[Uuthoôrn]]
* [[Uuzen]]
|}

=== V ===
{|
|- valign=top
|
* [[Vaels]]
* [[Valkenburg an de Geul]]
* [[Valkenswaerd]]
* [[Veêndam]]
* [[Veenendael]]
|
* [[Veldoven]]
* [[Velsen]]
* [[Venlo]]
* [[Venray]]
* [[Vlaerdienge]]
|
* [[Vlieland]]
* [[Vlissienge]]
* [[Voerendael]]
* [[Voorschoten]]
* [[Voôrst]]
|
* [[Vore an Zeê]]
* [[Vught]]
* [[Vuufeêrenlan'n (gemeênte)|Vuufeêrenlan'n]]
|}

=== W ===
{|
|- valign=top
|
* [[Waddinxveen]]
* [[Waedhoeke]]
* [[Waegeniengen]]
* [[Waelre]]
* [[Waeterland]]
|
* [[Waolwiek]]
* [[Wassenaer]]
* [[Weert]]
* [[West Betuwe]]
* [[West Maes en Waol]]
|
* [[Westerkwartier (gemeênte)|Westerkwartier]]
* [[Westerveld]]
* [[Westervoort]]
* [[Westerwolde (gemeênte)|Westerwolde]]
* [[Westland (gemeênte)|Westland]]
|
* [[Weststelliengwerf]]
* [[Wiechen]]
* [[Wiedemeren]]
* [[Wiek bie Duurstede]]
* [[Wierden]]
|
* [[Winterswiek]]
* [[Woensdrecht]]
* [[Woerden]]
* [[Wormerland]]
* [[Woudenberg]]
|}

=== Z ===
{|
|- valign=top
|
* [[Zaenstad]]
* [[Zaltbommel]]
* [[Zandvoôrt]]
* [[Zeêwolde]]
* [[Zeist]]
|
* [[Zevenaer]]
* [[Zoetermeer]]
* [[Zoeterwoude]]
* [[Zundert]]
* [[Zutphen]]
|
* [[Zuudplas]]
* [[Zuudwest-Friesland]]
* [[Zwartewaeterland]]
* [[Zwiendrecht (Nederland)|Zwiendrecht]]
* [[Zwolle]]
|}


{{abc}}

== Zie ok ==
* [[Gemeêntelijke 'erindeêlienge in Nederland]]
* [[Lieste mee hroste gemeênten in Nederland]]
* [[Lieste van Nederlandse provincies]]
* [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]]

== Lienks nae buten == 
* [https://organisaties.overheid.nl/Gemeenten/ Overheid.nl]
* [https://allecijfers.nl/gebieden/ AlleCijfers]

[[Categorie:Lieste van Nederland|Gemeênten]]
[[Categorie:Gemeênte in Nederland]]</text>
      <sha1>4pnb9nl5amrb0slky887kz9wna36tm5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>182489</id>
      <parentid>182455</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T09:48:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <origin>182489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9213" sha1="8o8e19htsf0y25d9gr7jxqnzbql5rp5" xml:space="preserve">[[Plaetje:Gemeenten 2024.png|thumb|upright=1.2|Nederlandse gemeênten (2024)]]

Dit is een alfabetische '''lieste''' van aolle 345 '''[[Nederlandse gemeênte|Nederlandse gemeênten]]''' sins 1 jannewari 2023:
* 342 gemeênten in [[Nederland]] in [[Europa]]
* 3 biezondere Nederlandse gemeênten in [[Noôrd-Amerika]]: eilan'n [[Bonaire]], [[Saba]] en [[Sint Eustatius]] ([[Caribisch Nederland]])

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Provincies !! Gemeênten !! Liesten !! 'Oôdstad
|-
|[[Drenthe]]
| 12 ||[[Drenthe#Gemeênten|Lieste]] ||[[Assen]]
|-
|[[Flevoland]]
| &amp;nbsp; 6 ||[[Flevoland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Lelystad]]
|-
|[[Friesland]]
| 18 ||[[Friesland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Leêuwarden]]
|-
|[[Gelderland]]
| 51 ||[[Gelderland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Arnem]]
|-
|[[Greunienge (provincie)|Greunienge]]
| 10 ||[[Greunienge (provincie)#Gemeênten|Lieste]] ||[[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]]
|-
|[[Limburg (Nederland)|Limburg]]
| 31 ||[[Limburg (Nederland)#Gemeênten|Lieste]] ||[[Maestricht]]
|-
|[[Noord-Braebant]]
| 56 ||[[Noord-Braebant#Gemeênten|Lieste]] ||[[D'n Bos]]
|-
|[[Noord-'Olland]]
| 44 ||[[Noord-'Olland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Haerlem]]
|-
|[[Overiessel]]
| 25 ||[[Overiessel#Gemeênten|Lieste]] ||[[Zwolle]]
|-
|[[Utrecht (provincie)|Utrecht]]
| 26 ||[[Utrecht (provincie)#Gemeênten|Lieste]] ||[[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]]
|-
|[[Zeêland]]
| 13 ||[[Zeêland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Middelburg]]
|-
|[[Zuud-'Olland]]
| 50 ||[[Zuud-'Olland#Gemeênten|Lieste]] ||[[D'n Aegt]]
|-
|[[Caribisch Nederland]] || &amp;nbsp; 3 ||||
|-
! ''Totael'' !! ''345''!!!!
|}


{{abc}}

=== A ===
{|
|- valign=top
|
* [[Aa en Hunze]]
* [[Aelsmeer]]
* [[Achtkarspelen]]
* [[Aelten]]
* [[Aemeland]]
|
* [[Aepeldoorn]]
* [[Alblasserdam]]
* [[Albrandswaerd]]
* [[Alkmaer]]
* [[Almelo]]
|
* [[Almere]]
* [[Alphen an den Rien]]
* [[Alphen-Chaem]]
* [[Altena]]
* [[Amersfoôrt]]
|
* [[Amstelveen]]
* [[Amsterdam]]
* [[Arnem]]
* [[Assen]]
* [[Asten]]
|}

=== B ===
{|
|- valign=top
|
* [[Baerle-Nassau]]
* [[Baern]]
* [[Barendrecht]]
* [[Barneveld]]
* [[Beêk (Nederlands Limburg)|Beêk]]
|
* [[Beekdaelen]]
* [[Beesel]]
* [[Berg en Dal]]
* [[Bergeijk]]
* [[Bergen (Limburg)]]
|
* [[Bergen (Noord-Braebant)]]
* [[Bergen (Noord-'Olland)]]
* [[Berkelland]]
* [[Bernheze]]
* [[Best]]
|
* [[Beuniengen (Gelderland)|Beuniengen]]
* [[Beverwiek]]
* [[Bladel]]
* [[Blaricum]]
* [[Bloemendael]]
|
* [[Bodegraeven-Reeuwiek]]
* [[Boekel]]
* [[Bonaire]]
* [[Borger-Odoorn]]
* [[Borne]]
|
* [[Bossele (gemeênte)|Bossele]]
* [[Boxtel]]
* [[Breda]]
* [[Bronck'orst]]
* [[Brummen]]
|
* [[Brunssum]]
* [[Bunnik]]
* [[Bunschoten]]
* [[Buur'n]]
|}

=== C ===
* [[Capelle an den Iessel]]
* [[Castricum]]
* [[Coevorden]]
* [[Cranendonck]]
* [[Culemborg]]

=== D ===
{|
|- valign=top
|
* [[Dalfsen]]
* [[Dantumadeêl]]
* [[De Bilt]]
* [[De Friese Meren]]
* [[De Ronde Venen]]
|
* [[De Wolden]]
* [[Delft]]
* [[D'n Aegt]]
* [[D'n Bos]]
* [[D'n Elder]]
|
* [[Deurne]]
* [[Deventer]]
* [[Diek en Waerd]]
* [[Diemen]]
* [[Dinkelland]]
|
* [[Doesburg]]
* [[Doetinchem]]
* [[Dongen]]
* [[Dordt]]
* [[Drechterland]]
|
* [[Drimmelen]]
* [[Dronten]]
* [[Druten]]
* [[Duiven]]
|}

=== E ===
{|
|- valign=top
|
* [[Echt-Susteren]]
* [[Edam-Volendam]]
* [[Ede]]
* [[Eêmnes]]
* [[Eêmsdelta]]
|
* [[Eersel]]
* [[Eijsden-Margraten]]
* [[Eindoven]]
* [[Elburg]]
* [[Emmen]]
|
* [[Enkuuzen]]
* [[Enschede]]
* [[Epe]]
* [[Ermelo]]
* [[Etten-Leur]]
|}

=== G ===
{|
|- valign=top
|
* [[Geêrtruudenberg]]
* [[Geldrop-Mierlo]]
* [[Gemert-Baekel]]
* [[Gennep]]
* [[Gilze en Rijen]]
|
* [[Goereê-Overflakkeê]]
* [[Goes]]
* [[Goirle]]
* [[Gooise Meren]]
* [[Gorkem]]
|
* [[Gouda]]
* [[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]]
* [[Gulpen-Wittem]]
|}

=== H ===
{|
|- valign=top
|
* [[Haeksbergen]]
* [[Haerlem]]
* [[Haerlemmermeer]]
* [[Halderberge]]
* [[Hardenberg]]
|
* [[Harderwiek]]
* [[Hardinxveld-Giessendam]]
* [[Harlingen]]
* [[Hattem]]
* [[Heemskerke]]
|
* [[Heemstede]]
* [[Heerde]]
* [[Heêrenveen]]
* [[Heerlen]]
* [[Heeze-Leende]]
|
* [[Heiloo]]
* [[Hellendoôrn]]
* [[Helmond]]
* [[Hendrik-Ido-Ambacht]]
* [[Hengelo (Overiessel)|Hengelo]]
|
* [[Heumen]]
* [[Heusden]]
* [[Hillegom]]
* [[Hilvarenbeek]]
* [[Hilversum]]
|
* [[Hoekse Waerd (gemeênte)|Hoekse Waerd]]
* [[Hof van Twente]]
* [[Hoôrn]]
* [[Horst an de Maes]]
* [[Houten]]
|}

=== I ===
* [[Iesselstein]]

=== K ===
{|
|- valign=top
|
* [[Kaeg en Braessem]]
* [[Kamp'n]]
* [[Kapelle]]
* [[Katwiek]]
* [[Kerkrade]]
|
* [[Koggenland]]
* [[Krimpen an den Iessel]]
* [[Krimpenerwaerd (gemeênte)|Krimpenerwaerd]]
|}

=== L ===
{|
|- valign=top
|
* [[Laerbeek]]
* [[Land van Cuijk (gemeênte)|Land van Cuijk]]
* [[Landgraef]]
* [[Landsmeer]]
* [[Lansingerland]]
|
* [[Laren (Noord-'Olland)|Laren]]
* [[Leêuwarden]]
* [[Leiden]]
* [[Leiderdurp]]
* [[Leidschendam-Voorburg]]
|
* [[Lelystad]]
* [[Leudal]]
* [[Leusden]]
* [[Lingewaerd]]
* [[Lisse]]
|
* [[Lochem]]
* [[Loôn op Zand]]
* [[Lopik]]
* [[Losser]]
|}

=== M ===
{|
|- valign=top
|
* [[Maesdriel]]
* [[Maesgouw]]
* [[Maeshorst]]
* [[Maessluus]]
* [[Maestricht]]
|
* [[Medemblik]]
* [[Meerssen]]
* [[Meierijstad]]
* [[Meppel]]
* [[Meulelan'n]]
|
* [[Middelburg]]
* [[Midden-Delfland]]
* [[Midden-Drenthe]]
* [[Midden-Greunienge]]
* [[Moerdiek]]
|
* [[Montferland]]
* [[Montfoort]]
* [[Mook en Middelaer]]
|}

=== N ===
{|
|- valign=top
|
* [[Neder-Betuwe]]
* [[Nederweert]]
* [[Nieuwegein]]
* [[Nieuwkoop]]
* [[Nijkerke]]
|
* [[Nijmegen]]
* [[Nissewaerd]]
* [[Noôrd-Beveland]]
* [[Noôrdenveld]]
* [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]]
|
* [[Noôrdoôstpolder]]
* [[Noôrdwiek]]
* [[Nuenen, Gerwen en Nederwetten]]
* [[Nunspeet]]
|}

=== O ===
{|
|- valign=top
|
* [[Oegstgeest]]
* [[Oirschot]]
* [[Oisterwiek]]
* [[Oldambt (gemeênte)|Oldambt]]
* [[Oldebroek]]
|
* [[Oldenzael]]
* [[Ollands Kroôn]]
* [[Olst-Wiehe]]
* [[Ommen]]
* [['t Oôgeland]]
|
* [[Oôgeveen]]
* [[Oôst Gelre]]
* [[Oôsterhout]]
* [[Oôststelliengwerf]]
* [[Oôstzaen]]
|
* [[Opmeer]]
* [[Opsterland]]
* [[Oss]]
* [[Ouwe Iesselstreek]]
* [[Ouwer-Amstel]]
|
* [[Ouwewaeter]]
* [[Overbetuwe]]
|}

=== P ===
{|
|- valign=top
|
* [[Papendrecht]]
* [[Peel en Maes]]
* [[Pekela]]
* [[Pieneacker-Noôtdurp]]
* [[Purmerend]]
|
* [[Putt'n]]
|}

=== R ===
{|
|- valign=top
|
* [[Raelte]]
* [[Reimerswaol (gemeênte)|Reimerswaol]]
* [[Renkum]]
* [[Renswoude]]
* [[Reusel-De Mierden]]
|
* [[Rheden]]
* [[Rhenen]]
* [[Ridderkerke]]
* [[Riessen-Holten]]
* [[Rieswiek (Zuud-'Olland)|Rieswiek]]
|
* [[Roerdaelen]]
* [[Roermond]]
* [[Roosendael]]
* [[Rotterdam]]
* [[Rozendael]]
|
* [[Rucphen]]
|}

=== S ===
{|
|- valign=top
|
* [[Saba]]
* [[Schaegen]]
* [[Scherpenzeel]]
* [[Schiedam]]
* [[Schiermonnikoôg]]
|
* [[Schouwen-Duveland]]
* [[Simpelveld]]
* [[Sint Eustatius]]
* [[Sint-Michielsgestel]]
* [[Sittard-Geleen]]
|
* [[Sliedrecht]]
* [[Sluus (gemeênte)|Sluus]]
* [[Smallingerland]]
* [[Soest (Nederland)|Soest]]
* [[Someren]]
|
* [[Son en Breugel]]
* [[Stadskanaol]]
* [[Staphorst]]
* [[Stede Broec]]
* [[Steênberrehe]]
|
* [[Steênwiekerland]]
* [[Stein (Limburg)|Stein]]
* [[Stichtse Vecht]]
|}

=== T ===
{|
|- valign=top
|
* [[Ter Veere (gemeênte)|Ter Veere]]
* [[Terneuzen (gemeênte)|Terneuzen]]
* [[Terschellienge]]
* [[Texel]]
* [[Teylingen]]
|
* [[Tiel]]
* [[Tietjerksteradeel]]
* [[Tilburg]]
* [[Tole (gemeênte)|Tole]]
* [[Tubbergen]]
|
* [[Twenterand]]
* [[Tynaerlo]]
|}

=== U ===
{|
|- valign=top
|
* [['Ulst (gemeênte)|'Ulst]]
* [[Urk]]
* [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]]
* [[Utrechtse Heuvelrik (gemeênte)|Utrechtse Heuvelrik]]
* [[Uutgeêst]]
|
* [[Uuthoôrn]]
* [[Uuzen]]
|}

=== V ===
{|
|- valign=top
|
* [[Vaels]]
* [[Valkenburg an de Geul]]
* [[Valkenswaerd]]
* [[Veêndam]]
* [[Veenendael]]
|
* [[Veldoven]]
* [[Velsen]]
* [[Venlo]]
* [[Venray]]
* [[Vlaerdienge]]
|
* [[Vlieland]]
* [[Vlissienge]]
* [[Voerendael]]
* [[Voorschoten]]
* [[Voôrst]]
|
* [[Vore an Zeê]]
* [[Vught]]
* [[Vuufeêrenlan'n (gemeênte)|Vuufeêrenlan'n]]
|}

=== W ===
{|
|- valign=top
|
* [[Waddinxveen]]
* [[Waedhoeke]]
* [[Waegeniengen]]
* [[Waelre]]
* [[Waeterland]]
|
* [[Waolwiek]]
* [[Wassenaer]]
* [[Weert]]
* [[West Betuwe]]
* [[West Maes en Waol]]
|
* [[Westerkwartier (gemeênte)|Westerkwartier]]
* [[Westerveld]]
* [[Westervoort]]
* [[Westerwolde (gemeênte)|Westerwolde]]
* [[Westland (gemeênte)|Westland]]
|
* [[Weststelliengwerf]]
* [[Wiechen]]
* [[Wiedemeren]]
* [[Wiek bie Duurstede]]
* [[Wierden]]
|
* [[Winterswiek]]
* [[Woensdrecht]]
* [[Woerden]]
* [[Wormerland]]
* [[Woudenberg]]
|}

=== Z ===
{|
|- valign=top
|
* [[Zaenstad]]
* [[Zaltbommel]]
* [[Zandvoôrt]]
* [[Zeêwolde]]
* [[Zeist]]
|
* [[Zevenaer]]
* [[Zoetermeer]]
* [[Zoeterwoude]]
* [[Zundert]]
* [[Zutphen]]
|
* [[Zuudplas]]
* [[Zuudwest-Friesland]]
* [[Zwartewaeterland]]
* [[Zwiendrecht (Nederland)|Zwiendrecht]]
* [[Zwolle]]
|}


{{abc}}

== Zie ok ==
* [[Gemeêntelijke 'erindeêlienge in Nederland]]
* [[Lieste mee hroste gemeênten in Nederland]]
* [[Lieste van Nederlandse provincies]]
* [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]]

== Lienks nae buten == 
* [https://organisaties.overheid.nl/Gemeenten/ Overheid.nl]
* [https://allecijfers.nl/gebieden/ AlleCijfers]

[[Categorie:Lieste van Nederland|Gemeênten]]
[[Categorie:Gemeênte in Nederland]]</text>
      <sha1>8o8e19htsf0y25d9gr7jxqnzbql5rp5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Utrecht (provincie)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2545</id>
    <revision>
      <id>182478</id>
      <parentid>175651</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T08:50:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Inweunerantal */</comment>
      <origin>182478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5407" sha1="76mkpllxd0da08qixevnve613qdf5sd" xml:space="preserve">{{ProvincieNL
 |naem        = Utrecht
 |vlagge      = Utrecht (province)-Flag.svg
 |waepen      = Arms Utrecht Province.png
 |kaerte      = Utrecht position.svg
 |kaerte1     = OSM - provincie Utrecht.PNG
 |oôdstad     = [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]]
 |cvdk        = [[Hans Oosters]] ([[PvdA]])
 |godsdienst  = [[protestant]] (27%), [[katteliek]] (13%)
 |taelen      = [[Utrechts-Alblasserwaerds]],&lt;br/ &gt; [[West-Veluws]]
 |oppplekke   = elfde
 |opp         = 1.560
 |landopp     = 1.484
 |waeteropp   = 76
 |bevplekke   = vuufde
 |inweuners   = 1.409.000
 |daotum      = 2025
 |dichteid    = 949
 |gemeênten   = 26
 |volkslied   = [[Langs de Vecht en d'Oude Rijnstroom|Langs de Vecht en&lt;br /&gt;d'Oude Rijnstroom]]
 |website     = [https://www.provincie-utrecht.nl www.provincie-utrecht.nl]
}}
'''Utrecht''' is de meêst centraol gelegen [[provincie]] van [[Nederland]]. 't Is wel de kleinste provincie en vreed dicht bevolkt. Ze hrenst an [[Zuud-'Olland]], [[Noord-'Olland]], [[Flevoland]] en [[Gelderland]]. Nae de gelieknaemige 'oôdstad [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] is [[Amersfoôrt]] de groôste stad. Aore groôte steden bin [[Veenendael]], [[Zeist]] en [[Nieuwegein]]. Aole snelwegen van Nederland komme zo'n bitje in Utrecht bie mekoare. 'n Belangriek verkeersknoôppunt is Ouwerijn.
 
== Geografie ==
Het lanschap is te verdeelen in een westelijk deel dat een kleiachtige bodem eit en bestoot uut gorslan'n. Het oôs'n is bebost en heuvelachtig, het hoôgste punt is de [[Amerongseberg]], bijna 70 meter boven NAP. Een aor hoôg punt is de [[Grebbeberg]]. De Utrechtse Heuvelrug beslit een groôt deel van de provincie. Het noorwes'n wor ingenome deu een antal meren, weeronger de Loosdrechse plassen.

=== Inweunerantal ===
Den ontwikkelieng vant inweunerantal:&lt;ref&gt;[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned/table StatLine]&lt;/ref&gt;

* 1850 — 153.000
* 1900 — 254.000
* 1950 — 573.000
* 1960 — 677.000
* 1970 — 801.000
* 1980 — 895.000
* 1990 — 1.016.000
* 2000 — 1.108.000
* 2010 — 1.221.000
* 2020 — 1.355.000
* 2025 — 1.409.000

== Geschiedenisse ==
De provincie is ontstaen uut het bisdom Utrecht in de [[Middeleêuwen]]. In 1528 wast gedae mie de wereldlijke macht van de bisschop. Utrecht is wel aoltied een aparte provincie gebleven. In de Franse tied stong het bekend as het Departement van de Rijn en het Departement van de Zuiderzee.

== Politiek en bestier ==

=== Provincie ===

De [[Provinciaole Staeten]] van Utrecht bestae uut 49 zeêtels (toet 2015 waeren dat d'r 47). Sins maerte 2023 is de verdeêlienge zoô:&lt;ref&gt;[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_UT.html nlverkiezingen]&lt;/ref&gt;

''Oliefkleur bin partijen van [[Gedeputeêrde Staeten]].''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
!colspan=&quot;8&quot;|Uutslag Staetenverkieziengen
|-
!Partij
!2023
!2019
!2015
!2011
!2007
|-
|[[BBB]]
|7
|
|
|
|
|-
|[[GL]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|4
|-
|[[VVD]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|8
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|11
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
|-
|[[D66]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|2
|-
|[[CDA]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|11
|-
|[[PvdA]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|5
|7
|8
|-
|[[PvdD]]
|3
|2
|2
|1
|1
|-
|[[CU]]
|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|3
|2
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|-
|[[Volt]]
|2
|
|
|
|
|-
|[[JA21]]
|2
|
|
|
|
|-
|[[PVV]]
|2
|2
|4
|5
|
|-
|[[SGP]]
|2
|1
|2
|1
|1
|-
|[[SP]]
|1
|2
|4
|4
|5
|-
|[[FVD]]
|1
|6
|
|
|
|-
|[[50+]]
|1
|1
|1
|1
|
|-
|[[DENK]]
|
|1
|
|
|
|-
|Mooi Utrecht
|
|
|
|
|1
|-
!''Zeêtels''
!49
!49
!49
!47
!47
|-
!''Coalitie''
!25
!26
!28
!26
!25
|-
!''Opkomst''
!63%
!62%
!53%
!62%
!50%
|}

=== Gemeênten ===
Sins 2011 ei Utrecht 26 gemeênten:

{| class=wikitable
| [[Plaetje:Prov-Utrecht-OpenTopo.jpg|550px]]
|
{{columns-list|1|
# [[Amersfoôrt]] (''Amersfoort'')
# [[Baern]] (''Baarn'')
# [[Bunnik]]
# [[Bunschoten]]
# [[De Bilt]]
# [[De Ronde Venen]]
# [[Eêmnes]]
# [[Houten]]
# [[Iesselstein]] (''IJsselstein'')
# [[Leusden]]
# [[Lopik]]
# [[Montfoort]]
# [[Nieuwegein]]
# [[Ouwewaeter]] (''Oudewater'')
# [[Renswoude]]
# [[Rhenen]]
# [[Soest (Nederland)|Soest]]
# [[Stichtse Vecht]]
# [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]]
# [[Utrechtse Heuvelrik (gemeênte)|Utrechtse Heuvelrik]] (''Utrechtse Heuvelrug'')
# [[Veenendael]] (''Veenendaal'')
# [[Vuufeêrenlan'n (gemeênte)|Vuufeêrenlan'n]] (''Vijfheerenlanden'')
# [[Wiek bie Duurstede]] (''Wijk bij Duurstede'')
# [[Woerden]]
# [[Woudenberg]]
# [[Zeist]]
}}
|}

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
* [https://www.provincie-utrecht.nl Provincie Utrecht]
* [https://web.archive.org/web/20220622185253/https://www.plaatsengids.nl/utrecht-provincie Plaatsengids]
* [https://allecijfers.nl/provincie/utrecht/ AlleCijfers]

&lt;gallery&gt;
Nieuwegracht 2.JPG|Nieuwegracht in de binnenstad van [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]]
Stadhuis Zeist.jpg|Stadhuus van [[Zeist]]
Oude stadscentrum Leusden.jpg|Ouwe centrum van [[Leusden]]
Rhenen 9.jpg|Toren van de Cunerakerreke in [[Rhenen]]
Montfoort in vogelvlucht 2.JPG|Uutzicht over [[Montfoort]]
The new Nationaal Glasmuseum - Leerdam.jpg|Glasmuseum in [[Leerdam]]
&lt;/gallery&gt;

{{Provincie Utrecht}}

[[Categorie:Utrecht| ]]</text>
      <sha1>76mkpllxd0da08qixevnve613qdf5sd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Noorwegen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2610</id>
    <revision>
      <id>182446</id>
      <parentid>182445</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T14:45:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <origin>182446</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9303" sha1="eib5968zrp1vzfygwico04bcb1xy4q7" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriket Norge&lt;br /&gt;Kongeriket Noreg
 |vlagge=Flag of Norway.svg
 |waepen=Coat of Arms of Norway.svg
 |locaotie=Europe-Norway.svg
 |taelen= {{nowrap|[[:no:Norsk|Nôors]] &lt;small&gt;([[:no:Bokmål|Bokmål]] / [[:nn:Nynorsk|Nynorsk]])&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[:se:Sámegielat|Samisch]]}}
 |regional_languages = {{unbulleted list |[[:se:Sámegielat|Lullisámegiella]]|[[:se:Sámegielat|Ubmisámegiella]]|[[:se:Sámegielat|Bihtánsámegiella]]|[[:se:Sámegielat|Julevsámegiella]]|[[:no:Kvensk|Kvensk]]|[[:no:Skandinaviske romanifolk|Tavringer]]|[[:no:Skandinaviske romanifolk|Romani]]}}
 |oôdstad=[[Oslo]]
 |regeriengsvurm=[[Parlementaire constitutionele monarchie]]
 |staetsoôd=[[:no:Haakon VIII|Haakon VIII]]
 |regeriengsleider=[[:no:Jonas Gahr Støre|Jonas Gahr Støre]]
 |religie=
 |km2= 385.207
 |pctwaeter= 6
 |inweuners= 5.627.400&lt;ref name=&quot;ssbf&quot;&gt;[https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning Population, january 01 2026, Statistics Norway] Accessdate=2026-02-25&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(2026)&lt;/small&gt;
 |dichteid=15
 |volkslied=[[Ja, vi elsker dette landet]]&lt;br /&gt;&lt;center&gt;[[File:Norway (National Anthem).ogg]]&lt;/center&gt;
 |munte=[[Noorse kroôn]]
 |valutacode=NOK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=[[17 meie]]
 |tld=no
 |landcode=NOR
 |tel=47
}}

'''Noorwegen''' is ìn van de Scandinavische lan'n in [[Noôrd-Europa]]. Ut land eet officieel ''Kongeriket Norge'' en de oôdstad van Noorwegen is [[Oslo]]. Are belangrieke steeden zien Trondheim, [[Bergen (Noorwegen)|Bergen]], Stavanger en [[Kristiansand]]. Noorwegen lig an de oôskant tehen Scandinavie en wor in t zuudn begrensd deur 't Skagerrak. In t noôrn en wessen grens tut an de [[Noôrdzeê]], den [[Atlantischen Oceaon]] en de [[Noôrdelijken Ieszeê]]. Op 't land grens Noorwegen an [[Zweden]], [[Finland]] en [[Rusland]]. Voe de kust van Noorwegen lihhen de [[Lofoten]], een eilan'nhroep en oengeveer 650 kilemeter in 't noorn lig [[Spitsberhen]]. Noorwegen is 10x zo hroôt as Nederland, van noord ni zuid is den afstand 1800 kilemeter. Mè 't land is echter mè smal.

== Lanschapp'n en Heohrafie ==
Je kan Noorwegen indieln in 4 lanschapp'n. [[Ostlandet]] is t hebied bie de hroste bevolkiengsdichteid en de drukst bezochte vekansiehebieden. In dit hebied lihhen uitestrekte bossen. [[Vestlandet]] is 't hebied van de fjorden en de ohe mie sneeuw bedekte berrehen. [[Troendelag]] is 't minn van Noorwegen, un redeluk vlak en vruchtbaer hebied. [[Nordlandet]] besti uit berrehen, eilan'n en [[fjord]]en. Deur dit hebied lop ok de [[poôlcirkel]]. In dit hebied weun'n ok de traditionele Samen, ok wè bekend as de Lappen. De fjorden in dit hebied kunn'n tientalle kilemeters in t land deudrieng'n. De versen is 't [[Sognefjord]], dat a 204 kilemeter in t land deu driengt.

't Hroste deêl van Noorwegen wor bedekt deur 't [[Scandinavisch Oohland]]. De oôgste bergen bevin'n zich tussen Oslo en Trondheim. Ier lihhen de [[Glittertind]] en de [[Galdhoepiggen]], die an bie 2500 meter de oôgste toppen zien. Tussen de fjorden vin je vaak de fjells, da sien onbeweunde rotsige oôgvlaktes. Ok is Noorwegen beroemd om zun uutestrekte gletsjerhebieden. 't Hroste is de Jostedalsbreen, mie een oppervlak van 815 km2 t op in ni hroste van [[Europa]]. Noorwegen ei oengeveer 15.000 eilan'n, wivan der oengeveer 2.000 beweund worn.

== Provincies en inweuners ==
Noorwegen besti uut 15 provincies &lt;ref name=&quot;fylker&quot;&gt;[https://www.regjeringen.no/no/tema/kommuner-og-regioner/kommunestruktur/fylkesinndelingen-fra-2024/id2922222/ Provincies (fylke) 2024]&lt;/ref&gt; wivan an Oslo en Hordaland de dichs bevolkte zien. Ier even de provincies op un rijtje:

[[Plaetje:Fylkesinndeling2024 original.webp|thumb|links|Provincies (fylke) 2024 &lt;ref name=&quot;fylker&quot; /&gt;]]
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; width=25%
!#
!Provincies 2024
!Administrative center
|-
| align=left|3||[[File:Oslo_komm.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Oslo_komm.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Oslo]]||[[Oslo]]
|-
| align=left|11||[[File:Rogaland_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Rogaland_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Rogaland]]||[[Stavanger]]
|-
| align=left|15||[[File:Møre_og_Romsdal_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:M%C3%B8re_og_Romsdal_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|27x27px]] [[Møre og Romsdal]]||[[Molde]]
|-
| align=left|18||[[File:Nordland_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Nordland_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Nordland]]||[[Bodø]]
|-
| align=left|31||[[File:Østfold_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Østfold_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Østfold]]||[[Sarpsborg]]
|-
| align=left|32||[[File:Akershus_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Akershus_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Akershus]]||[[Oslo]]
|-
| align=left|33||[[File:Buskerud_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Buskerud_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Buskerud]]||[[Drammen]]
|-
| align=left|34||[[File:Innlandet_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Innlandet_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Innlandet]]||[[Hamar]]
|-
| align=left|39||[[File:Vestfold våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Vestfold v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Vestfold]]||[[Tønsberg]]
|-
| align=left|40||[[File:Telemark våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Telemark v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Telemark]]||[[Skien]]
|-
| align=left|42||[[File:Agder_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Agder_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Agder]]||[[Kristiansand]]
|-
| align=left|46||[[File:Vestland_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Vestland_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Vestland]]||[[Bergen]]
|-
| align=left|50||[[File:Trøndelag våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Tr%C3%B8ndelag_v%C3%A5pen.png|tlo|28x28px]] [[Trøndelag]]||[[Steinkjer]]
|-
| align=left|55||[[File:Troms våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Troms våpen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Troms]]||[[Tromsø]]
|-
| align=left|56||[[File:Finnmark våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Finnmark våpen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Finnmark]]||[[Vadsø]]
|}&lt;br /&gt;
Noorwegen aj in 2017 5.267.146 inweuners, mie naeme in de regio's Oslo en Akershus steeg 't inweunertal snel. 't Hroste deêl van de bevolkieng is geconcentreerd an de kust in zuudn en de valleien in t zuudn. Ier lihhen ok de hroste steden as Oslo, [[Bergen (Noorwegen)|Bergen]], [[Drammen]], [[Kristiansand]] en [[Stavanger]]. In 't noorn lihhen steedn as [[Hammerfest]], [[Narvik]], [[Tromsø]] en [[Bodø]]. De miste inweuners zien Noren, mè in t noôrn zien d'r ok de [[Samen]] en de [[Kvenen]], un Finse mindereidshroep.

== Hodsdienst ==
De [[staetskerke]] van Noorwegen is de [[Lutherse kerke]], mè in Noorwegen is hewoon vrieheid van godsdienst dus bi j vrie om jen eihen hodsdienst te belijen. De konieng zelluf benoem de [[bisschoppen]] en are geêstelijken. Un strômieng die an in Noorwegen ontstaen is is die van de [[Noorse broeders]].

== Tael ==
De meerdereid van de Noren spreek [[Noors]], mâ dineffen spreek de Samische mindereid, de Lappen, het Samisch en de Kvenen nibie de Finse grens spreekn Kveens. Der zien twi varianten van ut Noors, ut [[Bokmål]] en ut [[Nynorsk]]. Het Bokmål ontspriengt uut ut [[Deens]] en ut Nynorsk is evurmt uut Noorse dialek'n. 

== Nasjonale park'n ==
Ier èj un pèr nasjonale park'n op un rijtje:
{|class=vatop
|
* 1 [[Blåfjella-Skjækerfjella]]
* 2 [[Børgefjell]]
* 3 [[Dovre]]
* 4 [[Dovrefjell - Sunndalsfjella]]
* 5 [[Femundsmarka]]
* 6 [[Forollhogna]]
* 7 [[Gutulia]]
* 8 [[Hardangervidda]]
|
* 9 [[Jostedalsbreen]]
* 10 [[Jotunheimen]]
* 11 [[Stabbursdalen]]
* 12 [[Skarvan og Roltdalen]]
* 13 [[Øvre Anárjohka]]
* 14 [[Ånderdalen]]
* 15 [[Øvre Pasvik]]
|}

== Fjorden ==
Ier ep je een rijtje mie ienkele bekende Noorse fjorden:
{|class=vatop
|
* 1 [[Sognefjord]]
* 2 [[Hardangerfjord]]
* 3 [[Geirangerfjord]]
* 4 [[Boknafjord]]
* 5 [[Lysefjorden]]
|
* 6 [[Nærøyfjord]] 
* 7 [[Boldafjord]]
* 8 [[Trollfjord]]
* 9 [[Trondheimfjord]]
* 10 [[Varangerfjord]]
|}

== Nasjonale beêst ==
Ut nasjonale beêst van Noorwegen is de Noorse boskatte. De [[Noorse boskatte]] is alflangaerig en vin zun oorsprong in de Noorse bossen en rond de boedderieen. De Noren bin vreêd groôs op der [[katte]].

&lt;center&gt;&lt;gallery &gt;
Bryggen (6-2007).jpg|Bergen
Geiranger2.JPG|Geiranger
Sognefjord, Norway.jpg|Sognefjord
Vippetangen2.jpg|Oslo
Vegaoyan.jpg|West Norway coast
Mixed_Picea_(Spruce)_forest_from_Vestfold_county_in_Norway.jpg|Forest
Norway National House.JPG|Norway Tradional House
Troll_A_Platform.jpg|Oil platform
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/noorwegen/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Norway Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210111023530/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/norway/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/noorwegen/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/noorwegen/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=8 World Meteo. Org.]
* [https://historiek.net/thema/noorwegen/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Noorwegen| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>eib5968zrp1vzfygwico04bcb1xy4q7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>182447</id>
      <parentid>182446</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T16:03:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <origin>182447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9307" sha1="dp9txn0222i0iyd30z10bmo3tzf61s0" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriket Norge&lt;br /&gt;Kongeriket Noreg
 |vlagge=Flag of Norway.svg
 |waepen=Coat of Arms of Norway.svg
 |locaotie=Europe-Norway.svg
 |taelen= {{nowrap|[[:no:Norsk|Noôrs]] &lt;small&gt;([[:no:Bokmål|Bokmål]] / [[:nn:Nynorsk|Nynorsk]])&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[:se:Sámegielat|Samisch]]}}
 |regional_languages = {{unbulleted list |[[:se:Sámegielat|Lullisámegiella]]|[[:se:Sámegielat|Ubmisámegiella]]|[[:se:Sámegielat|Bihtánsámegiella]]|[[:se:Sámegielat|Julevsámegiella]]|[[:no:Kvensk|Kvensk]]|[[:no:Skandinaviske romanifolk|Tavringer]]|[[:no:Skandinaviske romanifolk|Romani]]}}
 |oôdstad=[[Oslo]]
 |regeriengsvurm=[[Parlementaire constitutionele monarchie]]
 |staetsoôd=[[:no:Haakon VIII|Haakon VIII]]
 |regeriengsleider=[[:no:Jonas Gahr Støre|Jonas Gahr Støre]]
 |religie=
 |km2= 385.207
 |pctwaeter= 6
 |inweuners= 5.627.400&lt;ref name=&quot;ssbf&quot;&gt;[https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning Population, january 01 2026, Statistics Norway] Accessdate=2026-02-25&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(2026)&lt;/small&gt;
 |dichteid=15
 |volkslied=[[Ja, vi elsker dette landet]]&lt;br /&gt;&lt;center&gt;[[File:Norway (National Anthem).ogg]]&lt;/center&gt;
 |munte=[[Noorse kroôn]]
 |valutacode=NOK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=[[17 meie]]
 |tld=no
 |landcode=NOR
 |tel=47
}}

'''Noorwegen''' is ìn van de Scandinavische lan'n in [[Noôrd-Europa]]. Ut land eet officieel ''Kongeriket Norge'' en de oôdstad van Noorwegen is [[Oslo]]. Are belangrieke steeden zien Trondheim, [[Bergen (Noorwegen)|Bergen]], Stavanger en [[Kristiansand]]. Noorwegen lig an de oôskant tehen Scandinavie en wor in t zuudn begrensd deur 't Skagerrak. In t noôrn en wessen grens tut an de [[Noôrdzeê]], den [[Atlantischen Oceaon]] en de [[Noôrdelijken Ieszeê]]. Op 't land grens Noorwegen an [[Zweden]], [[Finland]] en [[Rusland]]. Voe de kust van Noorwegen lihhen de [[Lofoten]], een eilan'nhroep en oengeveer 650 kilemeter in 't noorn lig [[Spitsberhen]]. Noorwegen is 10x zo hroôt as Nederland, van noord ni zuid is den afstand 1800 kilemeter. Mè 't land is echter mè smal.

== Lanschapp'n en Heohrafie ==
Je kan Noorwegen indieln in 4 lanschapp'n. [[Ostlandet]] is t hebied bie de hroste bevolkiengsdichteid en de drukst bezochte vekansiehebieden. In dit hebied lihhen uitestrekte bossen. [[Vestlandet]] is 't hebied van de fjorden en de ohe mie sneeuw bedekte berrehen. [[Troendelag]] is 't minn van Noorwegen, un redeluk vlak en vruchtbaer hebied. [[Nordlandet]] besti uit berrehen, eilan'n en [[fjord]]en. Deur dit hebied lop ok de [[poôlcirkel]]. In dit hebied weun'n ok de traditionele Samen, ok wè bekend as de Lappen. De fjorden in dit hebied kunn'n tientalle kilemeters in t land deudrieng'n. De versen is 't [[Sognefjord]], dat a 204 kilemeter in t land deu driengt.

't Hroste deêl van Noorwegen wor bedekt deur 't [[Scandinavisch Oohland]]. De oôgste bergen bevin'n zich tussen Oslo en Trondheim. Ier lihhen de [[Glittertind]] en de [[Galdhoepiggen]], die an bie 2500 meter de oôgste toppen zien. Tussen de fjorden vin je vaak de fjells, da sien onbeweunde rotsige oôgvlaktes. Ok is Noorwegen beroemd om zun uutestrekte gletsjerhebieden. 't Hroste is de Jostedalsbreen, mie een oppervlak van 815 km2 t op in ni hroste van [[Europa]]. Noorwegen ei oengeveer 15.000 eilan'n, wivan der oengeveer 2.000 beweund worn.

== Provincies en inweuners ==
Noorwegen besti uut 15 provincies &lt;ref name=&quot;fylker&quot;&gt;[https://www.regjeringen.no/no/tema/kommuner-og-regioner/kommunestruktur/fylkesinndelingen-fra-2024/id2922222/ Provincies (fylke) 2024]&lt;/ref&gt; wivan an Oslo en Hordaland de dichs bevolkte zien. Ier even de provincies op un rijtje:

[[Plaetje:Fylkesinndeling2024 original.webp|thumb|links|Provincies (fylke) 2024 &lt;ref name=&quot;fylker&quot; /&gt;]]
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; width=25%
!#
!Provincies 2024
!Administrative center
|-
| align=left|3||[[File:Oslo_komm.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Oslo_komm.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Oslo]]||[[Oslo]]
|-
| align=left|11||[[File:Rogaland_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Rogaland_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Rogaland]]||[[Stavanger]]
|-
| align=left|15||[[File:Møre_og_Romsdal_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:M%C3%B8re_og_Romsdal_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|27x27px]] [[Møre og Romsdal]]||[[Molde]]
|-
| align=left|18||[[File:Nordland_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Nordland_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Nordland]]||[[Bodø]]
|-
| align=left|31||[[File:Østfold_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Østfold_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Østfold]]||[[Sarpsborg]]
|-
| align=left|32||[[File:Akershus_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Akershus_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Akershus]]||[[Oslo]]
|-
| align=left|33||[[File:Buskerud_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Buskerud_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Buskerud]]||[[Drammen]]
|-
| align=left|34||[[File:Innlandet_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Innlandet_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Innlandet]]||[[Hamar]]
|-
| align=left|39||[[File:Vestfold våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Vestfold v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Vestfold]]||[[Tønsberg]]
|-
| align=left|40||[[File:Telemark våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Telemark v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Telemark]]||[[Skien]]
|-
| align=left|42||[[File:Agder_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Agder_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Agder]]||[[Kristiansand]]
|-
| align=left|46||[[File:Vestland_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Vestland_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Vestland]]||[[Bergen]]
|-
| align=left|50||[[File:Trøndelag våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Tr%C3%B8ndelag_v%C3%A5pen.png|tlo|28x28px]] [[Trøndelag]]||[[Steinkjer]]
|-
| align=left|55||[[File:Troms våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Troms våpen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Troms]]||[[Tromsø]]
|-
| align=left|56||[[File:Finnmark våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Finnmark våpen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Finnmark]]||[[Vadsø]]
|}&lt;br /&gt;
Noorwegen aj in 2017 5.267.146 inweuners, mie naeme in de regio's Oslo en Akershus steeg 't inweunertal snel. 't Hroste deêl van de bevolkieng is geconcentreerd an de kust in zuudn en de valleien in t zuudn. Ier lihhen ok de hroste steden as Oslo, [[Bergen (Noorwegen)|Bergen]], [[Drammen]], [[Kristiansand]] en [[Stavanger]]. In 't noorn lihhen steedn as [[Hammerfest]], [[Narvik]], [[Tromsø]] en [[Bodø]]. De miste inweuners zien Noren, mè in t noôrn zien d'r ok de [[Samen]] en de [[Kvenen]], un Finse mindereidshroep.

== Hodsdienst ==
De [[staetskerke]] van Noorwegen is de [[Lutherse kerke]], mè in Noorwegen is hewoon vrieheid van godsdienst dus bi j vrie om jen eihen hodsdienst te belijen. De konieng zelluf benoem de [[bisschoppen]] en are geêstelijken. Un strômieng die an in Noorwegen ontstaen is is die van de [[Noorse broeders]].

== Tael ==
De meerdereid van de Noren spreek [[Noôrs]], mâ dineffen spreek de Samische mindereid, de Lappen, het Samisch en de Kvenen nibie de Finse grens spreekn Kveens. Der zien twi varianten van ut Noôrs, ut [[Bokmål]] en ut [[Nynorsk]]. Het Bokmål ontspriengt uut ut [[Deêns]] en ut Nynorsk is evurmt uut Noôrse dialek'n. 

== Nasjonale park'n ==
Ier èj un pèr nasjonale park'n op un rijtje:
{|class=vatop
|
* 1 [[Blåfjella-Skjækerfjella]]
* 2 [[Børgefjell]]
* 3 [[Dovre]]
* 4 [[Dovrefjell - Sunndalsfjella]]
* 5 [[Femundsmarka]]
* 6 [[Forollhogna]]
* 7 [[Gutulia]]
* 8 [[Hardangervidda]]
|
* 9 [[Jostedalsbreen]]
* 10 [[Jotunheimen]]
* 11 [[Stabbursdalen]]
* 12 [[Skarvan og Roltdalen]]
* 13 [[Øvre Anárjohka]]
* 14 [[Ånderdalen]]
* 15 [[Øvre Pasvik]]
|}

== Fjorden ==
Ier ep je een rijtje mie ienkele bekende Noorse fjorden:
{|class=vatop
|
* 1 [[Sognefjord]]
* 2 [[Hardangerfjord]]
* 3 [[Geirangerfjord]]
* 4 [[Boknafjord]]
* 5 [[Lysefjorden]]
|
* 6 [[Nærøyfjord]] 
* 7 [[Boldafjord]]
* 8 [[Trollfjord]]
* 9 [[Trondheimfjord]]
* 10 [[Varangerfjord]]
|}

== Nasjonale beêst ==
Ut nasjonale beêst van Noorwegen is de Noorse boskatte. De [[Noorse boskatte]] is alflangaerig en vin zun oorsprong in de Noorse bossen en rond de boedderieen. De Noren bin vreêd groôs op der [[katte]].

&lt;center&gt;&lt;gallery &gt;
Bryggen (6-2007).jpg|Bergen
Geiranger2.JPG|Geiranger
Sognefjord, Norway.jpg|Sognefjord
Vippetangen2.jpg|Oslo
Vegaoyan.jpg|West Norway coast
Mixed_Picea_(Spruce)_forest_from_Vestfold_county_in_Norway.jpg|Forest
Norway National House.JPG|Norway Tradional House
Troll_A_Platform.jpg|Oil platform
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/noorwegen/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Norway Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210111023530/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/norway/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/noorwegen/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/noorwegen/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=8 World Meteo. Org.]
* [https://historiek.net/thema/noorwegen/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Noorwegen| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>dp9txn0222i0iyd30z10bmo3tzf61s0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>182448</id>
      <parentid>182447</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T16:05:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <origin>182448</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9302" sha1="ruxtsmipf5k4yg8w16er6zvknnkpnc2" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Kongeriket Norge&lt;br /&gt;Kongeriket Noreg
 |vlagge=Flag of Norway.svg
 |waepen=Coat of Arms of Norway.svg
 |locaotie=Europe-Norway.svg
 |taelen= {{nowrap|[[:no:Norsk|Noôrs]] &lt;small&gt;([[:no:Bokmål|Bokmål]] / [[:nn:Nynorsk|Nynorsk]])&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[:se:Sámegielat|Samisch]]}}
 |regional_languages = {{unbulleted list |[[:se:Sámegielat|Lullisámegiella]]|[[:se:Sámegielat|Ubmisámegiella]]|[[:se:Sámegielat|Bihtánsámegiella]]|[[:se:Sámegielat|Julevsámegiella]]|[[:no:Kvensk|Kvensk]]|[[:no:Skandinaviske romanifolk|Tavringer]]|[[:no:Skandinaviske romanifolk|Romani]]}}
 |oôdstad=[[Oslo]]
 |regeriengsvurm=[[Parlementaire constitutionele monarchie]]
 |staetsoôd=[[:no:Haakon VIII|Haakon VIII]]
 |regeriengsleider=[[:no:Jonas Gahr Støre|Jonas Gahr Støre]]
 |religie=
 |km2= 385.207
 |pctwaeter= 6
 |inweuners= 5.627.400&lt;ref name=&quot;ssbf&quot;&gt;[https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning Population, january 01 2026, Statistics Norway] Accessdate=2026-02-25&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(2026)&lt;/small&gt;
 |dichteid=15
 |volkslied=[[Ja, vi elsker dette landet]]&lt;br /&gt;&lt;center&gt;[[File:Norway (National Anthem).ogg]]&lt;/center&gt;
 |munte=[[Noorse kroôn]]
 |valutacode=NOK
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=[[17 meie]]
 |tld=no
 |landcode=NOR
 |tel=47
}}

'''Noorwegen''' is ìn van de Scandinavische lan'n in [[Noôrd-Europa]]. Ut land eet officieel ''Kongeriket Norge'' en de oôdstad van Noorwegen is [[Oslo]]. Are belangrieke steeden zien Trondheim, [[Bergen (Noorwegen)|Bergen]], Stavanger en [[Kristiansand]]. Noorwegen lig an de oôskant tehen [[Zweden]] en wor in t zuudn begrensd deur 't Skagerrak. In t noôrn en wessen grens tut an de [[Noôrdzeê]], den [[Atlantischen Oceaon]] en de [[Noôrdelijken Ieszeê]]. Op 't land grens Noorwegen an Zweden, [[Finland]] en [[Rusland]]. Voe de kust van Noorwegen lihhen de [[Lofoten]], een eilan'nhroep en oengeveer 650 kilemeter in 't noorn lig [[Spitsberhen]]. Noorwegen is 10x zo hroôt as Nederland, van noord ni zuid is den afstand 1800 kilemeter. Mè 't land is echter mè smal.

== Lanschapp'n en Heohrafie ==
Je kan Noorwegen indieln in 4 lanschapp'n. [[Ostlandet]] is t hebied bie de hroste bevolkiengsdichteid en de drukst bezochte vekansiehebieden. In dit hebied lihhen uitestrekte bossen. [[Vestlandet]] is 't hebied van de fjorden en de ohe mie sneeuw bedekte berrehen. [[Troendelag]] is 't minn van Noorwegen, un redeluk vlak en vruchtbaer hebied. [[Nordlandet]] besti uit berrehen, eilan'n en [[fjord]]en. Deur dit hebied lop ok de [[poôlcirkel]]. In dit hebied weun'n ok de traditionele Samen, ok wè bekend as de Lappen. De fjorden in dit hebied kunn'n tientalle kilemeters in t land deudrieng'n. De versen is 't [[Sognefjord]], dat a 204 kilemeter in t land deu driengt.

't Hroste deêl van Noorwegen wor bedekt deur 't [[Scandinavisch Oohland]]. De oôgste bergen bevin'n zich tussen Oslo en Trondheim. Ier lihhen de [[Glittertind]] en de [[Galdhoepiggen]], die an bie 2500 meter de oôgste toppen zien. Tussen de fjorden vin je vaak de fjells, da sien onbeweunde rotsige oôgvlaktes. Ok is Noorwegen beroemd om zun uutestrekte gletsjerhebieden. 't Hroste is de Jostedalsbreen, mie een oppervlak van 815 km2 t op in ni hroste van [[Europa]]. Noorwegen ei oengeveer 15.000 eilan'n, wivan der oengeveer 2.000 beweund worn.

== Provincies en inweuners ==
Noorwegen besti uut 15 provincies &lt;ref name=&quot;fylker&quot;&gt;[https://www.regjeringen.no/no/tema/kommuner-og-regioner/kommunestruktur/fylkesinndelingen-fra-2024/id2922222/ Provincies (fylke) 2024]&lt;/ref&gt; wivan an Oslo en Hordaland de dichs bevolkte zien. Ier even de provincies op un rijtje:

[[Plaetje:Fylkesinndeling2024 original.webp|thumb|links|Provincies (fylke) 2024 &lt;ref name=&quot;fylker&quot; /&gt;]]
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; width=25%
!#
!Provincies 2024
!Administrative center
|-
| align=left|3||[[File:Oslo_komm.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Oslo_komm.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Oslo]]||[[Oslo]]
|-
| align=left|11||[[File:Rogaland_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Rogaland_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Rogaland]]||[[Stavanger]]
|-
| align=left|15||[[File:Møre_og_Romsdal_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:M%C3%B8re_og_Romsdal_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|27x27px]] [[Møre og Romsdal]]||[[Molde]]
|-
| align=left|18||[[File:Nordland_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Nordland_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Nordland]]||[[Bodø]]
|-
| align=left|31||[[File:Østfold_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Østfold_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Østfold]]||[[Sarpsborg]]
|-
| align=left|32||[[File:Akershus_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Akershus_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Akershus]]||[[Oslo]]
|-
| align=left|33||[[File:Buskerud_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Buskerud_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Buskerud]]||[[Drammen]]
|-
| align=left|34||[[File:Innlandet_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Innlandet_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Innlandet]]||[[Hamar]]
|-
| align=left|39||[[File:Vestfold våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Vestfold v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Vestfold]]||[[Tønsberg]]
|-
| align=left|40||[[File:Telemark våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Telemark v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Telemark]]||[[Skien]]
|-
| align=left|42||[[File:Agder_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Agder_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Agder]]||[[Kristiansand]]
|-
| align=left|46||[[File:Vestland_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Vestland_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Vestland]]||[[Bergen]]
|-
| align=left|50||[[File:Trøndelag våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Tr%C3%B8ndelag_v%C3%A5pen.png|tlo|28x28px]] [[Trøndelag]]||[[Steinkjer]]
|-
| align=left|55||[[File:Troms våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Troms våpen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Troms]]||[[Tromsø]]
|-
| align=left|56||[[File:Finnmark våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Finnmark våpen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Finnmark]]||[[Vadsø]]
|}&lt;br /&gt;
Noorwegen aj in 2017 5.267.146 inweuners, mie naeme in de regio's Oslo en Akershus steeg 't inweunertal snel. 't Hroste deêl van de bevolkieng is geconcentreerd an de kust in zuudn en de valleien in t zuudn. Ier lihhen ok de hroste steden as Oslo, [[Bergen (Noorwegen)|Bergen]], [[Drammen]], [[Kristiansand]] en [[Stavanger]]. In 't noorn lihhen steedn as [[Hammerfest]], [[Narvik]], [[Tromsø]] en [[Bodø]]. De miste inweuners zien Noren, mè in t noôrn zien d'r ok de [[Samen]] en de [[Kvenen]], un Finse mindereidshroep.

== Hodsdienst ==
De [[staetskerke]] van Noorwegen is de [[Lutherse kerke]], mè in Noorwegen is hewoon vrieheid van godsdienst dus bi j vrie om jen eihen hodsdienst te belijen. De konieng zelluf benoem de [[bisschoppen]] en are geêstelijken. Un strômieng die an in Noorwegen ontstaen is is die van de [[Noorse broeders]].

== Tael ==
De meerdereid van de Noren spreek [[Noôrs]], mâ dineffen spreek de Samische mindereid, de Lappen, het Samisch en de Kvenen nibie de Finse grens spreekn Kveens. Der zien twi varianten van ut Noôrs, ut [[Bokmål]] en ut [[Nynorsk]]. Het Bokmål ontspriengt uut ut [[Deêns]] en ut Nynorsk is evurmt uut Noôrse dialek'n. 

== Nasjonale park'n ==
Ier èj un pèr nasjonale park'n op un rijtje:
{|class=vatop
|
* 1 [[Blåfjella-Skjækerfjella]]
* 2 [[Børgefjell]]
* 3 [[Dovre]]
* 4 [[Dovrefjell - Sunndalsfjella]]
* 5 [[Femundsmarka]]
* 6 [[Forollhogna]]
* 7 [[Gutulia]]
* 8 [[Hardangervidda]]
|
* 9 [[Jostedalsbreen]]
* 10 [[Jotunheimen]]
* 11 [[Stabbursdalen]]
* 12 [[Skarvan og Roltdalen]]
* 13 [[Øvre Anárjohka]]
* 14 [[Ånderdalen]]
* 15 [[Øvre Pasvik]]
|}

== Fjorden ==
Ier ep je een rijtje mie ienkele bekende Noorse fjorden:
{|class=vatop
|
* 1 [[Sognefjord]]
* 2 [[Hardangerfjord]]
* 3 [[Geirangerfjord]]
* 4 [[Boknafjord]]
* 5 [[Lysefjorden]]
|
* 6 [[Nærøyfjord]] 
* 7 [[Boldafjord]]
* 8 [[Trollfjord]]
* 9 [[Trondheimfjord]]
* 10 [[Varangerfjord]]
|}

== Nasjonale beêst ==
Ut nasjonale beêst van Noorwegen is de Noorse boskatte. De [[Noorse boskatte]] is alflangaerig en vin zun oorsprong in de Noorse bossen en rond de boedderieen. De Noren bin vreêd groôs op der [[katte]].

&lt;center&gt;&lt;gallery &gt;
Bryggen (6-2007).jpg|Bergen
Geiranger2.JPG|Geiranger
Sognefjord, Norway.jpg|Sognefjord
Vippetangen2.jpg|Oslo
Vegaoyan.jpg|West Norway coast
Mixed_Picea_(Spruce)_forest_from_Vestfold_county_in_Norway.jpg|Forest
Norway National House.JPG|Norway Tradional House
Troll_A_Platform.jpg|Oil platform
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/noorwegen/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Norway Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210111023530/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/norway/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/noorwegen/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/noorwegen/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=8 World Meteo. Org.]
* [https://historiek.net/thema/noorwegen/ Historiek]

{{Europa}}

[[Categorie:Noorwegen| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>ruxtsmipf5k4yg8w16er6zvknnkpnc2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Flevoland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3063</id>
    <revision>
      <id>182480</id>
      <parentid>170951</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T08:52:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Inweunerantal */</comment>
      <origin>182480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7901" sha1="adbbdwkh8aseex8authzljcdqhnzcca" xml:space="preserve">{{ProvincieNL
 |naem        = Flevoland
 |vlagge      = Flag of Flevoland.svg
 |waepen      = Flevoland wapen.svg
 |kaerte      = Flevoland position.svg
 |kaerte1     = OSM - provincie Flevoland.PNG
 |oôdstad     = [[Lelystad]]
 |cvdk        = [[Arjen Gerritsen]] ([[VVD]])
 |godsdienst  = [[protestant]] (25%), [[katteliek]] (12%)
 |taelen      = [[Ollands]],&lt;br/ &gt; [[Urkers]] 
 |oppplekke   = twaolfde
 |opp         = 2.412
 |landopp     = 1.410
 |waeteropp   = 1002
 |bevplekke   = elfde
 |inweuners   = 456.000
 |daotum      = 2025
 |dichteid    = 324
 |gemeênten   = 6
 |volkslied   = [[Waar wij steden doen verrijzen]]...
 |website     = [https://www.flevoland.nl/ www.flevoland.nl]
}}
[[Plaetje:Rutten - Schotbalkenloods.JPG|300px|thumb|Sluusje bie [[Rutten (Nederland)‎|Rutten]]]]

'''Flevoland''' is eên van de twaolf [[provincie]]s van [[Nederland]]. Ze bestaet vo 't groôste deêl uut land dat-a in de twintigste eêuwe gewonne wier op de zeê en wier pas in [[1986]] opgericht. 'Oôdstad is [[Lelystad]], awast is [[Almere]] vee groôter. Flevoland grens vol an [[Friesland]] en [[Overiessel]] en mee dieken an [[Gelderland]], [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] en [[Noord-'Olland]]. Ten westen leit 't an 't [[Markermeer]] en 't [[Iesselmeer]]. Flevoland is uniek in de waereld, nergenst aors is zo'n oppervlak op zeê 'ewonne.

== Geografie ==
Zoôas bove gezeid bestaet Flevoland naebie 'elemaele uut joenk polderland. Van noord nae zuud bin dat de [[Noôrdoôstpolder]], [[Oôstelijk Flevoland]] en [[Zudelijk Flevoland]]. Binnen de bediekienge van de Noôrdoôstpolder leie tweê vroegere eilanden: [[Urk]] en [[Schokland]]. Gemiddeld leit d'eêle provincie 'n paer meter onder de zeespiegel.

't Groôste deêl van de provincie is bestemd vo landbouw. 'n Nie onbelangriek stik - vee meer dan ze oorspronkelijk bedoeld aodde - oor vandaeg d'n gebruukt vo bebouwienge, daerin overloôp vanuut de [[Randstad]], voraol van [[Amsterdam]], in kom weune. Vedders bin d'r ok natuurgebieden in de polder; 't bekendste en belangriekste bin de [[Oôstvaerdersplassen]] tussen Almere en Lelystad, 'n stik polder wat-a nie droôggevallen is omdat 't te diepe leit.

=== Inweunerantal ===
Den ontwikkelieng vant inweunerantal:&lt;ref&gt;[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned/table StatLine]&lt;/ref&gt;

* 1986 — 177.000 &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20230714124018/https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2015/53/dertigjarig-flevoland-wordt-volwassen CBS - nieuws]&lt;/ref&gt;
* 1990 — 212.000
* 2000 — 317.000
* 2010 — 388.000
* 2020 — 423.000
* 2025 — 456.000

== Geschiedenisse ==
In de [[negentiende eêuwe]] ontstoenge d'r vee plannen om de [[Zujerzeê]], of stikken d'rvan, droôg te maeken. Dit wier zoôwè gedae om sturmvloeden te vokommen as om d'r nieuwe landbouwgrond bie te kriegen. In [[1918]] wier de ''Zujerzeêwet'' angenomme, daerin beslote wier 't plan van [[Cornelis Lely]] uut te voeren. De drie polders die-an Flevoland uutmaeke 'oorde daerbie. In [[1942]] kwam de Noôrdoôstpolder klaer. Oôstelijk en Zudelijk Flevoland volgde in [[1957]] resp. [[1968]]. De tweê zujelijke polders, daer-a in 't begin nog vreêd weinig mensen weunde, wiere ondergebrocht in 't ''Openbaer Lichaem Zujelijke IJsselmeerpolders''. De Noôrdoôstpolder 'oorde agauw bie Overijssel. As de polders meer beweund raekte wiere d'r [[gemeênte]]n gemaekt vo de belangriekste plekken: Dronten ([[1972]]), Lelystad ([[1980]]), Almere ([[1984]]) en Zeêwolde ([[1984]]). Uutendelienge wier op [[1 jannewari]] [[1986]] 't Openbaer Lichaem opgedoekt en wier de nieuwe provincie Flevoland gesticht uut [[Urk]], de Noôrdoôstpolder en de Zujelijke IJsselmeerpolders.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596691-flevoland-jongste-provincie-van-nederland-bestaat-40-jaar NOS]&lt;/ref&gt;

De naem ''Flevoland'' wier gekoze nae ''Flevo'', de naem van 'n meer of binnezeê in de Romeinsen tied dat/die zou uutgroeie toet de Zujerzeê. 'n Vroeg-[[middeleêuwen|middeleêuwse]] naem van datzelfde waeter, ''Almere'', wier gebruukt vo eên van de steeën.

== Politiek en bestier ==
=== Provincie ===

De [[Provinciaole Staeten]] in Flevoland è 41 zeêtels (vo 2015 waeren dat 'r 39 en vo 2007 43). De verdeêlienge is sins de verkieziengen van maerte 2023 zoô:&lt;ref&gt;[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_FL.html nlverkiezingen]&lt;/ref&gt;

''Oliefkleur bin partijen van [[Gedeputeêrde Staeten]].''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
!colspan=&quot;8&quot;|Uutslag Staetenverkieziengen
|-
!Partij
!2023
!2019
!2015
!2011
!2007
|-
|[[BBB]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
|
|
|
|
|-
|[[VVD]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9
|-
|[[PVV]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|4
|6
|6
|
|-
|[[PvdA]]
|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3 **
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
|-
|[[GL]]
|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|2
|2
|2
|-
|[[CU]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|2
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3 **
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|5
|-
|[[D66]]
|2
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|2
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|3
|
|-
|[[CDA]]
|2
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8
|-
|[[JA21]]
|2
|
|
|
|
|-
|[[PvdD]]
|2
|2
|2
|1
|1
|-
|[[FVD]]
|2
|8
|
|
|
|-
|[[SP]]
|2
|2
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5 *
|3
|6
|-
|[[SGP]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|2
|1
|2
|1
|1
|-
|Sterk Lokaal
|1
|
|
|
|
|-
|[[50+]]
|1
|2
|2
|1
|
|-
|[[DENK]]
|
|1
|
|
|
|-
!''Zeêtels''
!41
!41
!41
!39
!39
|-
!''Coalitie''
!21
!21
!21 * / 22 **
!22
!24
|-
!''Opkomst''
!52%
!54%
!46%
!54%
!44%
|}

't College van Gedeputeêrde Staeten in 't tiedvak 2015-2019 steunde op 'n coalitie van:
* 2015-2018: VVD, D66, CDA en SP
* 2018-2019: VVD, D66, CDA, PvdA en CU

=== Gemeênten ===
Flevoland ei nie meer as zes gemeênten, mee vosproenk de minste van aolle provincies in Nederland. In de korte geschiedenisse van de provincie bin d'r ok noôit 'erindeêliengen gewist.

{| class=wikitable
| [[Plaetje:Prov-Flevoland-OpenTopo.jpg|300px]]
|
{{columns-list|1|
# [[Almere]]
# [[Dronten]]
# [[Lelystad]]
# [[Noôrdoôstpolder]] (''Noordoostpolder'')
# [[Urk]]
# [[Zeêwolde]] (''Zeewolde'')
}}
|}

=== Waeterschappen ===
De provincie Flevoland vaol saeme mee 't [[Waeterschap Zujerzeêland]].

=== Justitie ===
Flevoland ei gin eige rechtbank. De provincie maek deêl uut van 't arrondissement Zwolle-Lelystad, mee de rechtbank in Zwolle. Dit ressorteert onder 't 'Of van [[Arnem]].

== Cultuur ==
Flevoland bestae grof gezeid uut drie cultuurgebieden: Urk, 't nieuwe platteland en de steeën.

=== Godsdienst ===
[[Urk]] is eên van de meêst orthodox-christelijke durpen in Nederland. Zoô goed as iedereêne zit bie 'n kerkgenootschap - aollemaele [[protestants]]. Op 't nieuwe land bin de kerken, en zeker de orthodoxe, nie zoô over'eersend. In de steeën zitte vee butenlandse immigranten, die-a dikkels moslim of soms hindoe bin. 't Merendeel van de mensen is onkerkelijk.

=== Taele ===
Deu de joenge geschiedenisse oor d'r alleên op Urk 'n traditioneel dialect gepraot, maer dan wè wee deur 'eel de bevolkienge. Dit [[Urkers]] is 'n uniek dialect wat-a 'n bitje tussen 't [['Ollands]] en 't [[Nedersaksisch]] instaet. In Lelystad en Almere bin vee Amsterdammers gae weune, zoôda je dae vee [[Amsterdams]] oor. Op 't platteland spreke de ouwere boeren dikkels nog 't dialect van de streek daer ze vandaene komme, mae de middelbaeren en de joengeren praote d'r Algemeen Nederlands. In de polders van Flevoland oor volgens onderzoek zelfs 't &quot;zuverste&quot; Nederlands van 'eel 't land gesproke.

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
* [https://www.flevoland.nl/ Provincie Flevoland]
* [https://web.archive.org/web/20230925174122/https://www.plaatsengids.nl/flevoland Plaatsengids]
* [https://allecijfers.nl/provincie/flevoland/ AlleCijfers]

{{Provincie Flevoland}}

[[Categorie:Flevoland| ]]</text>
      <sha1>adbbdwkh8aseex8authzljcdqhnzcca</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Friesland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3080</id>
    <revision>
      <id>182470</id>
      <parentid>178467</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T08:45:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Inweunerantal */</comment>
      <origin>182470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9125" sha1="9u1tnnv818woyl6w0kiq2hp40wl4no8" xml:space="preserve">{{ProvincieNL
 |naem        = Friesland
 |vlagge      = Frisian_flag.svg
 |waepen      = Friesland wapen.svg
 |kaerte      = Friesland_position.svg
 |kaerte1     = OSM - provincie Friesland (2).PNG
 |oôdstad     = [[Leêuwarden]]
 |cvdk        = [[Arno Brok]] ([[VVD]])
 |godsdienst  = [[protestant]] (33%), [[katteliek]] (7%)
 |taelen      = [[Fries]],&lt;br/ &gt; [[Stadsfries]],&lt;br/ &gt; [[Bildts]],&lt;br/ &gt; [[Stelliengwerfs]], &lt;br/ &gt; [[Greuniengs]]
 |oppplekke   = daerde
 |opp         = 5.753
 |landopp     = 3.340
 |waeteropp   = 2.413
 |bevplekke   = achtste
 |inweuners   = 664.000
 |daotum      = 2025
 |dichteid    = 199
 |gemeênten   = 18
 |volkslied   = [[De âlde Friezen]]
 |website     = [https://www.fryslan.frl www.fryslan.frl]
}}
'''Friesland''' ([[Fries]] (officieel): ''Fryslân'') is 'n [[Nederland]]se [[provincie]] die-a in 't noorden van 't land leit. Ze grenst an [[Greunienge (provincie)|Greunienge]], [[Drenthe]], [[Overiessel]], [[Flevoland]] en, over d'n [[Afsluutdiek]], an [[Noord-'Olland]]. [['Oôdstad]] en groôste stad is [[Leêuwarden]]. Friesland is de eênige provincie daer-a nessens Nederlands ok nog 'n aore taele officieel is, naemelijk 't [[Fries]]. De Friese naem van de provincie, ''Fryslân'', is ok in 't Nederlands d'n eênige officiële.

== Geografie ==
Friesland bestaet uut 'n vasteland en de Waddeneilanden [[Vlieland]], [[Terschellienge]], [[Ameland]] en [[Schiermonnikoôg]]. Dit bin vier van de vuuf beweunde Waddeneilanden in Nederland. Deze eilanden bin in vroeg-historische tieden ontstae deur overstromiengen; 't groôste deêl van 't toen ondergelope land vaolt nog altoos bie ebbe droog. Die gronden, die-an ''Wadden'' genoemd ore en leie in de [[Waddenzeê]], bin 't riekste natuurgebied van Nederland.
't Vasteland is 'eel agraorisch en bestaet vo 'n groôt deêl uut polderland. Deu turfsteken in vroegere tieden bin d'r groôte plassen ontstae die toet meren uutgroeide. Vandaeg bin dat voraol nog 't [[Tjeukemeer]], 't [[Sneekermeer]] en de [[Fluessen]]. 't [[Lauwersmeer]] is 'n kreêke op de grenze mee Greunienge.

=== Inweunerantal ===
Den ontwikkelieng vant inweunerantal:&lt;ref&gt;[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned/table StatLine]&lt;/ref&gt;

* 1850 — 248.000
* 1900 — 345.000
* 1950 — 465.000
* 1960 — 478.000
* 1970 — 522.000
* 1980 — 584.000
* 1990 — 599.000
* 2000 — 625.000
* 2010 — 646.000
* 2020 — 650.000
* 2025 — 664.000

== Geschiedenisse ==
In de Romeinsen tied wier Noord-Nederland beweund deu 'n Germaons volk de ''Frisii'' of [[Friezen]], maer 't is nie zeker of dit volk 'tzelfde was as de Friezen die-an d'r vandaeg d'n dag nog leve. Op 't laegliggend land bouwde de beweuners ''[[terp]]en'', groôte [[vliedberg]]en, daer-a laeter 'eêle durpen op zouwe ontstae. Nae de Groôte Volksver'uziengen besloeg 't gebied van de Friezen (vanaf noe gaet 't mee zeker'eid om 'tzelfde volk as tegewoordig) 'n eêl kustgebied wat-a liep van de Vlaemse kust toet an de Weser. In de Vroege Middeleêuwen verstoenge de mensen onder &quot;Friesland&quot; dit 'ele gebied. In de [[zevende eêuwe]] onderwerpe de [[Franken]] de Friezen. 't Gebied oor dan in drie deêlen verdeêld: West-Friesland ten westen van 't [[Vlie]], midden-Friesland tussen Vlie en [[Lauwers]], Oôst-Friesland ten oôsten van de Lauwers. 't Middeste stik bluuf bekend stae as &quot;Friesland&quot;.

In 't zuden van West-Friesland ontstaet 't graefschap 'Olland. De 'Ollanders, die-an 'n Frankisch dialect bin gae spreke en agauw nie meer as Friezen gezie ore, breie ulder macht steês meer uut toet ze uutendelienge onder [[Floris V van 'Olland]] 'eel West-Friesland onder controle kriege. In Oôst-Friesland gaet 't aors: daer komt de macht bie locaole 'eren te leien. In 't stik tussen Lauwers en Eems kreeg de [[Greunienge (stad)|stad Greunienge]], intussen Saksischtaelig, lanksaeman de macht. 't Ende kwam in [[1498]], as 'ertog [[Albrecht van Saksen]] toet 'Eêre van Friesland benoemd wier. Dit is ok 't moment daerop de verschillende Frieslanden definitief van mekaore gescheie wiere. Zoôwè ten westen as ten oôsten was 't Fries uutgesturve ten gunste van aore taelen, zoôdat alleêne Friesland tussen Vlie en Lauwers as &quot;echt Friesland&quot; overbleef.

De kommende eêuwen wier Friesland glad geïntegreerd in de politiek van 'eel de Nederlanden. 't Kwam onder regerienge van [[Kaerel d'n Vuufden|Kaerel V]], wier agauw calvinistisch en kwam mee in opstand tegen de Spanjolen. Nae 1648 wier 't 'n gewoon gewest mee 'n kleine afvaerdigienge in de Staeten-Generaol. Tiedens de tweê Stad'ouwerloôze Tiedperken ao Friesland gewoon 'n stad'ouwer.

In d'n [[Tweêde wereldoorlog]] wiere de eilanden Vlieland en Terschellienge, die-an altoos bie Noord-'Olland g'ore aodde, bie Friesland gevoegd. De ouwe indeêlienge van 't vasteland in 11 steden en 30 grietenieën wier, in de vurm van gemeênten, onveranderd ang'ouwe toet 1 januaori 1984, as 'n 'erindeêlienge 'n ende maekte an de kleinste van die gemeênten.

== Politiek en bestier ==

=== Provincie ===

De [[Provinciaole Staeten]] van Friesland è 43 zeêtels (vò 2007 waeren dat 'r 55). Sins de verkieziengen van maerte 2023 is de verdeêlienge zoô:&lt;ref&gt;[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_FR.html nlverkiezingen]&lt;/ref&gt;

''Oliefkleur bin partijen van [[Gedeputeêrde Staeten]].''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
!colspan=&quot;8&quot;|Uutslag Staetenverkieziengen
|-
!Partij
!2023
!2019
!2015
!2011
!2007
|-
|[[BBB]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14
|
|
|
|
|-
|[[PvdA]]
|5
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|7
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|11
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|12
|-
|[[CDA]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|12
|-
|[[FNP]] ¹
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|5
|-
|[[VVD]]
|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|6
|5
|-
|[[GL]]
|3
|3
|1
|2
|2
|-
|[[CU]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|2
|3
|3
|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|-
|[[PVV]]
|2
|3
|4
|4
|
|-
|[[FVD]]
|1
|6
|
|
|
|-
|[[SP]]
|1
|2
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|3
|4
|-
|[[PvdD]]
|1
|1
|1
|
|
|-
|[[D66]]
|1
|2
|3
|2
|
|-
|[[JA21]]
|1
|
|
|
|
|-
|PBF ²
|1
|
|
|
|
|-
|[[50+]]
|
|1
|1
|
|
|-
!''Zeêtels''
!43
!43
!43
!43
!43
|-
!''Coalitie''
!24
!22
!23
!23
!25
|-
!''Opkomst''
!66%
!59%
!53%
!60%
!54%
|}

¹ FNP is [[Fryske Nasjonale Partij]].

² PBF is Provinciaal Belang Fryslân.

=== Gemeênten ===
Friesland ei 18 gemeênten sins 2019. Vier gemeênten divan bin eilandgemeênten, naemelijk [[Vlieland]], [[Terschellienge]], [[Aemeland]] en [[Schiermonnikoôg]].

{| class=wikitable
| [[Plaetje:Prov-Friesland-OpenTopo.jpg|550px]]
|
{{columns-list|1|
# [[Achtkarspelen]]
# [[Aemeland]] (''Ameland'')
# [[Dantumadeêl]] (''Dantumadiel'')
# [[De Friese Meren]] (''De Fryske Marren'')
# [[Harlingen]]
# [[Heêrenveen]] (''Heerenveen'')
# [[Leêuwarden]] (''Leeuwarden'')
# [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]] (''Noardeast-Fryslân'')
# [[Oôststelliengwerf]] (''Ooststellingwerf)
# [[Opsterland]]
# [[Schiermonnikoôg]] (''Schiermonnikoog'')
# [[Smallingerland]]
# [[Terschellienge]] (''Terschelling'')
# [[Tietjerksteradeel]] (''Tytsjerksteradiel'')
# [[Vlieland]]
# [[Waedhoeke]] (''Waadhoeke'')
# [[Weststelliengwerf]] (''Weststellingwerf'')
# [[Zuudwest-Friesland]] (''Súdwest-Fryslân'')
}}
|}

=== Waeterschappen ===
Friesland kent mar een waeterschap, het [[waeterschap Friesland]].

=== Justitie ===

== Cultuur ==
=== Godsdienst ===
Friesland is groôtendeels protestant. De Griffermeêrde kerke is nae verouding groôt in Friesland. D'r bin nie vee kattelieken of bevindelijk-griffermeerden. De leste jaeren wint onkerkelijkeid terrein, evenas in de rest van Nederland. Moslims vin'je d'r nie vee.

=== Taele ===
't Westerlauwers Fries oor gesproke in 't groôtste deêl van de Nederlandse provincie Friesland. Uutzonderiengen bin de eilanden [[Vlieland]] en [[Ameland]], de [[Stelliengwerven]] (in 't zuudoôsten), 't [[Kollumerland]] en [['t Bildt]]. 'n Klein gebiedje in westelijk [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] is weer wè Friestaelig. In de steeën oor sins jaer en dag [[Stadsfries]] gepraot, wat-a 'n Nederlands, gin Fries, dialect is. Aolles bie mekaore praot iets meer as d'elt van de Friezen nog Fries, dat bin zoô'n 350.000 mensen. Nog vee meer mensen kunne Fries praote mae doeë 't nie zoô dikkels. Vèruut de meêsten kunne 't verstae. Toch gaet 't gebruuk van 't Fries merkbaer achteruut, in elk geval in 't daegeliks leven. Op schrift is de taele aolomtegenwoordeg en de schriftelike be'eersienge van 't Fries gaet juust voruut.

=== Folklore ===
Een bekende Friese folklore is de [[Elfsteêdentocht]], een schaestocht van ruum 200 kilometer. Fierljeppen en Kaetsen binne bekende Friese sporten.

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
* [https://www.fryslan.frl Provincie Friesland]
* [https://web.archive.org/web/20240223033735/https://www.plaatsengids.nl/frysl%C3%A2n Plaatsengids]
* [https://allecijfers.nl/provincie/friesland/ AlleCijfers]

{{Provincie Friesland}}

[[Categorie:Friesland| ]]</text>
      <sha1>9u1tnnv818woyl6w0kiq2hp40wl4no8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gelderland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3088</id>
    <revision>
      <id>182472</id>
      <parentid>175263</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T08:47:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Inweunerantal */</comment>
      <origin>182472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5914" sha1="ijgqpm0gt7ivovo49xm49gg1socsqso" xml:space="preserve">{{ProvincieNL
 |naem        = Gelderland
 |vlagge      = Flag of Gelderland.svg
 |waepen      = Gelderland coat.gif
 |kaerte      = Gelderland position.svg
 |kaerte1     = OSM - provincie Gelderland.PNG
 |oôdstad     = [[Arnem]]
 |cvdk        = [[Daniël Wigboldus]] (partieloôs)
 |godsdienst  = [[protestant]] (27%), [[katteliek]] (21%)
 |taelen      = [[Veluws]],&lt;br/ &gt; [[Achteroeks]],&lt;br/ &gt; [[Zuud-Gelders]] (o.a. [[Betuws]], [[Liemers (taele)|Liemers]]),&lt;br/ &gt; [[Sallands]]
 |oppplekke   = eêrste
 |opp         = 5.136
 |landopp     = 4.960
 |waeteropp   = 176
 |bevplekke   = vierde
 |inweuners   = 2.161.000
 |daotum      = 2025
 |dichteid    = 436
 |gemeênten   = 51
 |volkslied   = [[Ons Gelderland]]
 |website     = [https://www.gelderland.nl www.gelderland.nl]
}}
'''Gelderland''' ([[Nedersaksisch]]: ''Gelderlaand'') is 'n [[provincie]] van [[Nederland]] die a in 't oôssen van 't land leit. Ze hrenst an [[Limburg (Nederland)|Limburg]], [[Noord-Braebant]], [[Zuud-'Olland]], [[Utrecht (provincie)|Utrecht]], [[Flevoland]], [[Overiessel]] en [[Duutsland]] ([[Nordrhein-Westfalen]]). Oôdstad me nie de hroste plekke is [[Arnem]].

== Heografie ==
A je kiekt nae 't oppervlak van Gelderland is 't d'n hroste provincie van Nederland. 
De hroste stad in Gelderland is [[Nijmegen]] 'evolgd deur d'n oôdstad [[Arnem]] en [[Aepeldoorn]]. Aore hroote plekke bin [[Ede]], [[Barneveld]], [[Zutphen]], [[Tiel]] en [[Doetinchem]].

Hrofweg kan je Gelderland is drie deêle opsplitsen.
* D'n [[Betuwe]], bekend om zien fruut en [[Flupje van Tiel]].
* De [[Veluwe]] waora de meêste bossen van Nederland staene.
* D'n [[Achteroek]] wat a veural agrarisch is.

Aore Gelderse hebieden bin ut [[Riek van Nijmegen]], ut [[Land van Maos en Waol]], de [[Liemers (streek)|Liemers]], de [[Gelderse Vallei]], d'n [[Bommelerwaerd]] en d'n [[Iesselvallei]].

Gelderland wor doorkruust deur de [[Rien]] mie zien aftakkingen [[Waol]] en [[Iessel]]. De [[Maos]] vormt d'n hrens mie [[Noord-Braebant]]. De hoôgste punten binne de Torenberg en de Aerdmansberg bie Aepeldoorn (107 meter boven NAP) en de Posbank bie Rhenen (110 meter boven NAP). Zou Limburg nie bie Nederland ‘ebleve binne in 1815 dan zouwe dit de hoôgste punten van Nederland weze.

=== Inweunerantal ===
Den ontwikkelieng vant inweunerantal:&lt;ref&gt;[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned/table StatLine]&lt;/ref&gt;

* 1850 — 365.000
* 1900 — 567.000
* 1950 — 1.078.000
* 1960 — 1.267.000
* 1970 — 1.506.000
* 1980 — 1.694.000
* 1990 — 1.804.000
* 2000 — 1.919.000
* 2010 — 1.999.000
* 2020 — 2.086.000
* 2025 — 2.161.000

== Politiek en bestier ==

=== Provincie ===

De [[Provinciaole Staeten]] van Gelderland è 55 zeêtels (vò 2011 waeren dat 'r 53). Sins de verkieziengen van maerte 2023 is de verdeêlienge zoô:&lt;ref&gt;[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_GL.html nlverkiezingen]&lt;/ref&gt;

''Oliefkleur bin partijen van [[Gedeputeêrde Staeten]].''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
!colspan=&quot;8&quot;|Uutslag Staetenverkieziengen
|-
!Partij
!2023
!2019
!2015
!2011
!2007
|-
|[[BBB]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14
|
|
|
|
|-
|[[VVD]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|11
|9
|-
|[[PvdA]]
|5
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10
|-
|[[GL]]
|5
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|3
|4
|3
|-
|[[CDA]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
|-
|[[CU]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|4
|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|-
|[[D66]]
|3
|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|1
|-
|[[SGP]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|3
|3
|2
|3
|-
|[[PvdD]]
|2
|2
|2
|1
|1
|-
|[[PVV]]
|2
|3
|5
|6
|
|-
|[[Volt]]
|2
|
|
|
|
|-
|[[JA21]]
|2
|
|
|
|
|-
|[[SP]]
|2
|3
|6
|5
|7
|-
|[[FVD]]
|1
|8
|
|
|
|-
|[[50+]]
|1
|2
|1
|1
|
|-
!''Zeêtels''
!55
!55
!55
!55
!53
|-
!''Coalitie''
!30
!30
!31
!33
!29
|-
!''Opkomst''
!64%
!59%
!50%
!59%
!49%
|}

=== Gemeênten ===
Sins 2019 ei Gelderland 51 gemeênten.

[[Plaetje:Prov-Gelderland-OpenTopo.jpg|700px]]

{| class=wikitable
| 
{{columns-list|3|
# [[Aelten]] (''Aalten'')
# [[Aepeldoorn]] (''Apeldoorn'')
# [[Arnem]] (''Arnhem'')
# [[Barneveld]]
# [[Berg en Dal]]
# [[Berkelland]]
# [[Beuniengen (Gelderland)|Beuniengen]] (''Beuningen'')
# [[Bronck'orst]] (''Bronckhorst'')
# [[Brummen]]
# [[Buur'n]] (''Buren'')
# [[Culemborg]]
# [[Doesburg]]
# [[Doetinchem]]
# [[Druten]]
# [[Duiven]]
# [[Ede]]
# [[Elburg]]
# [[Epe]]
# [[Ermelo]]
# [[Harderwiek]] (''Harderwijk'')
# [[Hattem]]
# [[Heerde]]
# [[Heumen]]
# [[Lingewaerd]] (''Lingewaard'')
# [[Lochem]]
# [[Maesdriel]] (''Maasdriel'')
# [[Montferland]]
# [[Neder-Betuwe]]
# [[Nijkerke]] (''Nijkerk'')
# [[Nijmegen]]
# [[Nunspeet]]
# [[Oldebroek]]
# [[Oôst Gelre]] (''Oost Gelre'')
# [[Ouwe Iesselstreek]] (''Oude IJsselstreek'')
# [[Overbetuwe]]
# [[Putt'n]] (''Putten'')
# [[Renkum]]
# [[Rheden]]
# [[Rozendael]] (''Rozendaal'')
# [[Scherpenzeel]]
# [[Tiel]]
# [[Voôrst]]
# [[Waegeniengen]] (''Wageningen'')
# [[West Betuwe]]
# [[West Maes en Waol]] (''West Maas en Waal'')
# [[Westervoort]]
# [[Wiechen]] (''Wijchen'')
# [[Winterswiek]] (''Winterswijk'')
# [[Zaltbommel]]
# [[Zevenaer]] (''Zevenaar'')
# [[Zutphen]]
}}
|}

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
* [https://www.gelderland.nl/ Provincie Gelderland]
* [https://web.archive.org/web/20231130071031/https://www.plaatsengids.nl/gelderland Plaatsengids]
* [https://allecijfers.nl/provincie/gelderland/ AlleCijfers]

&lt;gallery&gt;
Nijmegen3.jpg|De Waolbrugge in Nijmegen
2006-06-28 19.43 Arnhem, Weverstraat.JPG|Weverstraat in Arnem
Heuvels van Groesbeek - panoramio (1).jpg|Heuvels bie [[Groesbeek]]
4041 Kesteren, Netherlands - panoramio.jpg|Boôgerd bie [[Kesteren]]
&lt;/gallery&gt;

{{Provincie Gelderland}}

[[Categorie:Gelderland| ]]</text>
      <sha1>ijgqpm0gt7ivovo49xm49gg1socsqso</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nederlandse gemeênte</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3648</id>
    <revision>
      <id>182459</id>
      <parentid>168233</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T07:16:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <origin>182459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1355" sha1="r4do83fdr9dfh2tu0xhfv9dpmdd7uos" xml:space="preserve">De '''gemeênte/hemeênte''' is d'n derde bestierslaeg in 't '''[[Nederland]]se''' staetsbestel en komt nae de [[Rieksover'eid]] en de provincies.

De gemeênten worn bestierd deu raedsleden, wetouwers en de burhemeêster.

De bestuurlieke orhanisasie van de gemeênte en eur taken en bevoegdeden bin vastgeleid in de Gemeêntewet.

Sins 1 jannewari 2023 binne d'r 345 gemeênten int [[Konienkriek der Nederlan'n]]: 342 in 't [[Europa|Europeêse]] deel plus 3 biezondere gemeênten in [[Noôrd-Amerika]]: [[Bonaire]], [[Saba]] en [[Sint Eustatius]] ([[Caribisch Nederland]]).

== Zie ok ==
* [[Gemeênte]]
* [[Gemeêntelijke 'erindeêlienge in Nederland]]
* [[Lieste van Nederlandse gemeênten]] vo aole Nederlandse gemeênten
* [[Nederlandse provincie]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.parlement.com/id/vic0lcq0aryx/gemeente Parlement.com]
* [https://vng.nl/ Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG)]
* [https://www.raadsleden.nl/ Nederlandse Vereniging voor Raadsleden]
* [https://www.wethoudersvereniging.nl/ Wethoudersvereniging]
* [https://www.burgemeesters.nl/ Nederlands Genootschap van Burgemeesters (NGB)]
* [https://www.stichtingbehoudvanoud.nl/beroemde-en-beruchte-nederlanders/lijst-burgemeesters-nederland Stichting Behoud van 't Oud]
* [https://www.binnenlandsbestuur.nl/ Binnenlands Bestuur]

[[Categorie:Gemeênte in Nederland| ]]</text>
      <sha1>r4do83fdr9dfh2tu0xhfv9dpmdd7uos</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Overiessel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4193</id>
    <revision>
      <id>182477</id>
      <parentid>174497</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T08:50:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Inweunerantal */</comment>
      <origin>182477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4465" sha1="nvwm63v8cjxemw42qonyze2ad1mhtbf" xml:space="preserve">{{ProvincieNL
 |naem        = Overiessel
 |vlagge      = Flag Overijssel.svg
 |waepen      = Overijssel wapen.svg
 |kaerte      = Overijssel position.svg
 |kaerte1     = OSM - provincie Overijssel.PNG
 |oôdstad     = [[Zwolle]]
 |cvdk        = [[Andries Heidema]] ([[CU]])
 |godsdienst  = [[protestant]] (31%), [[katteliek]] (23%)
 |taelen      = [[Sallands]],&lt;br/ &gt; [[Twents]],&lt;br/ &gt; [[Stelliengwerfs]],&lt;br/ &gt; [[Drents]]
 |oppplekke   = vierde
 |opp         = 3.421
 |landopp     = 3.316
 |waeteropp   = 104
 |bevplekke   = zesde
 |inweuners   = 1.196.000
 |daotum      = 2025
 |dichteid    = 361
 |gemeênten   = 25
 |volkslied   = [[Aan de rand van Hollands gouwen]]
 |website     = [https://www.overijssel.nl www.overijssel.nl]
}}
'''Overiessel''' (Nederlands: ''Overijssel'', [[Nedersaksisch]]: ''Oaveriessel'') is 'n [[provincie]] van [[Nederland]] die a in 't oôssen van 't land leit. D'oôdstad is [[Zwolle]]. Ze hrenst in 't noôrdwessen an [[Flevoland]] en [[Friesland]], in 't noôrden an [[Drenthe]], in 't oôssen an [[Duutsland]] ([[Niedersachsen]] en [[Nordrhein-Westfalen]]) en in 't zuuden en wessen an [[Gelderland]]. De provincie wier zoô genoemd omdat ze vanuut 'Olland gezieje an de aore kante van de [[Iessel]] lag.

== Geografie ==
Overijssel is in drie deêle op te splitsen:
* [[Kop van Overiessel]] (Land van Vollenhove)
* [[Salland]]
* [[Twente]]

De [[Tankenberg]] is mie een 'oôgte van 85 meter boven NAP de 'oôgste 'berg' van de provincie. Tussen 1942 en 1986 'oorde ok de [[Noôrdoôstpolder]] bie Overiessel en was de provincie dus wat groôter.

=== Inweunerantal ===
Den ontwikkelieng vant inweunerantal:&lt;ref&gt;[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned/table StatLine]&lt;/ref&gt;

* 1850 — 216.000
* 1900 — 336.000
* 1950 — 670.000
* 1960 — 771.000
* 1970 — 921.000
* 1980 — 1.018.000
* 1990 — 1.020.000
* 2000 — 1.078.000
* 2010 — 1.130.000
* 2020 — 1.162.000
* 2025 — 1.196.000

== Politiek en bestier ==

=== Provincie ===
De [[Provinciaole Staeten]] in Overiessel bestae uut 47 zeêtels. De verdeêlienge is sins de lèste verkieziengen in maerte 2023 zoô:&lt;ref&gt;[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_OV.html nlverkiezingen]&lt;/ref&gt;

''Oliefkleur bin partijen van [[Gedeputeêrde Staeten]].''
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
!colspan=&quot;8&quot;|Uutslag Staetenverkieziengen
|-
!Partij
!2023
!2019
!2015
!2011
!2007
|-
|[[BBB]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|17
|
|
|
|
|-
|[[CDA]]
|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|11
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|11
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|17
|-
|[[VVD]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
|-
|[[GL]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|5
|2
|2
|2
|-
|[[PvdA]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|5
|9
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9
|-
|[[CU]]
|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|4
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|3
|5
|-
|[[PVV]]
|2
|3
|5
|4
|
|-
|[[SGP]]
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|2
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|2
|2
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|2
|2
|-
|[[D66]]
|2
|3
|bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|5
|3
|
|-
|[[PvdD]]
|2
|1
|1
|
|
|-
|[[JA21]]
|1
|
|
|
|
|-
|[[Volt]]
|1
|
|
|
|
|-
|[[SP]]
|1
|3
|5
|4
|6
|-
|[[FVD]]
|1
|6
|
|
|
|-
|[[50+]]
|
|1
|1
|1
|
|-
!''Zeêtels''
!47
!47
!47
!47
!47
|-
!''Coalitie''
!30
!25
!26
!24
!32
|-
!''Opkomst''
!65%
!59%
!50%
!58%
!50%
|}

=== Gemeênten ===
Sins 2005 ei Overiessel 25 gemeênten. 

{| class=wikitable
| [[Plaetje:Prov-Overijssel-OpenTopo.jpg|600px]]
|
{{columns-list|1|
# [[Almelo]]
# [[Borne]] 
# [[Dalfsen]] 
# [[Deventer]]
# [[Dinkelland]] 
# [[Enschede]] 
# [[Haeksbergen]] (''Haaksbergen'')
# [[Hardenberg]] 
# [[Hellendoôrn]]
# [[Hengelo (Overiessel)|Hengelo]] 
# [[Hof van Twente]] 
# [[Kamp'n]] (''Kampen'')
# [[Losser]]
# [[Oldenzael]] (''Oldenzaal'')
# [[Olst-Wiehe]] (''Olst-Wijhe'')
# [[Ommen]] 
# [[Raelte]] (''Raalte'')
# [[Riessen-Holten]] (''Rijssen-Holten'')
# [[Staphorst]] 
# [[Steênwiekerland]] (''Steenwijkerland'')
# [[Tubbergen]]
# [[Twenterand]] 
# [[Wierden]] 
# [[Zwartewaeterland]] (''Zwartewaterland'')
# [[Zwolle]]
}}
|}

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
* [https://web.archive.org/web/20220308144234/https://www.overijssel.nl/ Provincie Overiessel]
* [https://web.archive.org/web/20230926201440/https://www.plaatsengids.nl/overijssel Plaatsengids]
* [https://allecijfers.nl/provincie/overijssel/ AlleCijfers]

{{Provincie Overiessel}}

[[Categorie:Overiessel| ]]</text>
      <sha1>nvwm63v8cjxemw42qonyze2ad1mhtbf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gemeêntelijke 'erindeêlienge in Nederland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8830</id>
    <revision>
      <id>182456</id>
      <parentid>181941</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T06:56:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lieste */</comment>
      <origin>182456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4370" sha1="dpt6ukfzmrsjyqb2o4tne3qsp73z21z" xml:space="preserve">In Nederland en ok in Zeêland komme regelmaetig '''gemeêntelijke 'erindeêliengen''' voo. 

't Totaol antal [[Nederlandse gemeênte|gemeênten]] is iermee flienk vromme gebrocht (2025: 345).

== Lieste ==

=== 2026 ===
* /

=== 2025 ===
* /

=== 2024 ===
* /

=== 2023 ===
* [[Vore an Zeê]]

=== 2022 ===
* [[Amsterdam]]
* [[Diek en Waerd]]
* [[Land van Cuijk (gemeênte)|Land van Cuijk]]
* [[Maeshorst]]
* [[Purmerend]]

=== 2021 ===
* [[Eêmsdelta]]
* [[Haeren]]

=== 2020 ===
* /

=== 2019 ===
{|
|
* [[Altena]]
* [[Beekdaelen]]
* [[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]]
* [[Haerlemmermeer]]
* [[Hoekse Waerd (gemeênte)|Hoekse Waerd]]
* [[Meulelan'n]]
|
* [[Noôrdoôst-Friesland]]
* [[Noôrdwiek]]
* [['t Oôgeland]]
* [[Vuufeêrenlan'n (gemeênte)|Vuufeêrenlan'n]]
* [[West Betuwe]]
* [[Westerkwartier (gemeênte)|Westerkwartier]]
|}

=== 2018 ===
* [[Leêuwarden]]
* [[Littenseradeel]]
* [[Midden-Greunienge]]
* [[Waedhoeke]]
* [[Westerwolde (gemeênte)|Westerwolde]]
* [[Zevenaer]]

=== 2017 ===
* [[Meierijstad]]

=== 2016 ===
* [[Berg en Dal]]
* [[De Friese Meren]]
* [[Edam-Volendam]]
* [[Gooise Meren]]

=== 2015 ===
* [[Alkmaer]]
* [[D'n Bos]]
* [[Groesbeek]]
* [[Krimpenerwaerd (gemeênte)|Krimpenerwaerd]]
* [[Nissewaerd]]

=== 2014 ===
* [[Alphen an den Rien]]
* [[Boornsterhem]]
* [[De Friese Meren]]

=== 2013 ===
* [[Goereê-Overflakkeê]]
* [[Meulewaerd]]
*[[Schaegen]]

=== 2012 ===
* [[Ollands Kroôn]]

=== 2011 ===
{|
|
* [[Bodegraeven-Reeuwiek]]
* [[De Ronde Venen]]
* [[Eijsden-Margraten]]
* [[Medemblik]]
* [[Menaldumadeel]]
|
* [[Oss]]
* [[Rotterdam]]
* [[Stichtse Vecht]]
* [[Zuudwest-Friesland]]
|}

=== 2010 ===
* [[Horst an de Maes]]
* [[Oldambt (gemeênte)|Oldambt]]
* [[Peel en Maes]]
* [[Venlo]]
* [[Zuudplas]]

=== 2009 ===
* [[Bloemendael]]
* [[Dantumadeêl]]
* [[Kaeg en Braessem]]

=== 2008 ===
* /

=== 2007 ===
{|
|
* [[Binnenmaes]]
* [[Koggenland]]
* [[Lansingerland]]
* [[Leudal]]
* [[Maesgouw]]
|
* [[Medemblik]]
* [[Nieuwkoop]]
* [[Oôst Gelre]]
* [[Roerdaelen]]
* [[Roermond]]
|}

=== 2006 ===
* [[Drechterland]]
* [[Katwiek]]
* [[Teylingen]]
* [[Utrechtse Heuvelrik (gemeênte)|Utrechtse Heuvelrik]]

=== 2005 ===
{|
|
* [[Aelten]]
* [[Berkelland]]
* [[Bronck'orst]]
* [[Deventer]]
* [[Doetinchem]]
* [[Groenlo]]
|
* [[Lochem]]
* [[Montferland]]
* [[Ouwe Iesselstreek]]
* [[Zevenaer]]
* [[Zutphen]]
|}

=== 2004 ===
* [[Geldrop-Mierlo]]
* [[Midden-Delfland]]
* [[Neder-Betuwe]]
* [[Riessen-Holten]]
* [[Westland (gemeênte)|Westland]]

=== 2003 ===
{|
|
* [[Dinkelland]]
* [[Echt-Susteren]]
* [[Lingewaerd]]
* [[Olst-Wiehe]]
* [[Oss]]
* [[Sluus (gemeênte)|Sluus]]
|
* [[Steênwiekerland]]
* [[Terneuzen (gemeênte)|Terneuzen]]
* [[Twenterand]]
* [['Ulst (gemeênte)|'Ulst]]
* [[Zwiendrecht (Nederland)|Zwiendrecht]]
|}

=== 2002 ===
* [[Castricum]]
* [[Kesteren]]
* [[Leidschendam-Voorburg]]
* [[Pieneacker-Noôtdurp]]
* [[Vianen (Utrecht)|Vianen]]
* [[Wiedemeren]]

=== 2001 ===
{|
|
* [[Bemmel]]
* [[Bergen (Noord-'Olland)|Bergen]]
* [[Dalfsen]]
* [[De Bilt]]
* [[Denekamp]]
* [[Hardenberg]]
* [[Hof van Twente]]
|
* [[Horst an de Maes]]
* [[Kamp'n]]
* [[Olst]]
* [[Overbetuwe]]
* [[Raelte]]
* [[Riessen]]
* [[Sittard-Geleen]]
|
* [[Steênwiek]]
* [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]]
* [[Venlo]]
* [[Vriezenveên]]
* [[Woerden]]
* [[Zwartewaeterland]]
|}

=== 2000 ===
* [[Midden-Drenthe]]
* [[Nijkerke]]
* [[Tynaerlo]]

==Zie ok==
* [[Nederlandse gemeênte]]
* [[Liest van Nederlandse gemeênten]]
* [[Liest van ouwe gemeênten in Zeêland]]
* [[Gemeêntelijke 'erindeêlienge in België]]

== Lienks nae buten ==
* [https://web.archive.org/web/20190504213432/https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/gemeenten/gemeentelijke-herindeling Gemeentelijke herindeling], Rijksoverheid
* [https://allecijfers.nl/gemeentelijke-herindelingen/ Gemeentelijke herindelingen], AlleCijfers
* [https://www.cbs.nl/nl-nl/onze-diensten/methoden/classificaties/overig/gemeentelijke-indelingen-per-jaar Gemeentelijke indelingen per jaar], CBS
* [https://web.archive.org/web/20230921225248/https://metatopos.eu/gemhis.html Gemeentelijke en provinciale samenvoegingen,&lt;br&gt; herindelingen, naamswijzigingen en grenscorrecties], Metatopos
* [https://web.archive.org/web/20141016180113/http://www.dans.knaw.nl/content/categorieen/publicaties/dans-data-guide-2 Repertorium van Nederlandse Gemeenten, 1812-2006]

[[Categorie:Gemeênte in Nederland]]</text>
      <sha1>dpt6ukfzmrsjyqb2o4tne3qsp73z21z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>182458</id>
      <parentid>182456</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T07:06:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <origin>182458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4383" sha1="2gwm3t74xy126sgr2vax36wrkmmmg1x" xml:space="preserve">In [[Nederland]] en ok in [[Zeêland]] komme regelmaetig '''gemeêntelijke 'erindeêliengen''' voo. 

't Totaol antal [[Nederlandse gemeênte|gemeênten]] is iermee flienk vromme gebrocht (sins 2023: 342).

== Lieste ==

=== 2026 ===
* /

=== 2025 ===
* /

=== 2024 ===
* /

=== 2023 ===
* [[Vore an Zeê]]

=== 2022 ===
* [[Amsterdam]]
* [[Diek en Waerd]]
* [[Land van Cuijk (gemeênte)|Land van Cuijk]]
* [[Maeshorst]]
* [[Purmerend]]

=== 2021 ===
* [[Eêmsdelta]]
* [[Haeren]]

=== 2020 ===
* /

=== 2019 ===
{|
|
* [[Altena]]
* [[Beekdaelen]]
* [[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]]
* [[Haerlemmermeer]]
* [[Hoekse Waerd (gemeênte)|Hoekse Waerd]]
* [[Meulelan'n]]
|
* [[Noôrdoôst-Friesland]]
* [[Noôrdwiek]]
* [['t Oôgeland]]
* [[Vuufeêrenlan'n (gemeênte)|Vuufeêrenlan'n]]
* [[West Betuwe]]
* [[Westerkwartier (gemeênte)|Westerkwartier]]
|}

=== 2018 ===
* [[Leêuwarden]]
* [[Littenseradeel]]
* [[Midden-Greunienge]]
* [[Waedhoeke]]
* [[Westerwolde (gemeênte)|Westerwolde]]
* [[Zevenaer]]

=== 2017 ===
* [[Meierijstad]]

=== 2016 ===
* [[Berg en Dal]]
* [[De Friese Meren]]
* [[Edam-Volendam]]
* [[Gooise Meren]]

=== 2015 ===
* [[Alkmaer]]
* [[D'n Bos]]
* [[Groesbeek]]
* [[Krimpenerwaerd (gemeênte)|Krimpenerwaerd]]
* [[Nissewaerd]]

=== 2014 ===
* [[Alphen an den Rien]]
* [[Boornsterhem]]
* [[De Friese Meren]]

=== 2013 ===
* [[Goereê-Overflakkeê]]
* [[Meulewaerd]]
*[[Schaegen]]

=== 2012 ===
* [[Ollands Kroôn]]

=== 2011 ===
{|
|
* [[Bodegraeven-Reeuwiek]]
* [[De Ronde Venen]]
* [[Eijsden-Margraten]]
* [[Medemblik]]
* [[Menaldumadeel]]
|
* [[Oss]]
* [[Rotterdam]]
* [[Stichtse Vecht]]
* [[Zuudwest-Friesland]]
|}

=== 2010 ===
* [[Horst an de Maes]]
* [[Oldambt (gemeênte)|Oldambt]]
* [[Peel en Maes]]
* [[Venlo]]
* [[Zuudplas]]

=== 2009 ===
* [[Bloemendael]]
* [[Dantumadeêl]]
* [[Kaeg en Braessem]]

=== 2008 ===
* /

=== 2007 ===
{|
|
* [[Binnenmaes]]
* [[Koggenland]]
* [[Lansingerland]]
* [[Leudal]]
* [[Maesgouw]]
|
* [[Medemblik]]
* [[Nieuwkoop]]
* [[Oôst Gelre]]
* [[Roerdaelen]]
* [[Roermond]]
|}

=== 2006 ===
* [[Drechterland]]
* [[Katwiek]]
* [[Teylingen]]
* [[Utrechtse Heuvelrik (gemeênte)|Utrechtse Heuvelrik]]

=== 2005 ===
{|
|
* [[Aelten]]
* [[Berkelland]]
* [[Bronck'orst]]
* [[Deventer]]
* [[Doetinchem]]
* [[Groenlo]]
|
* [[Lochem]]
* [[Montferland]]
* [[Ouwe Iesselstreek]]
* [[Zevenaer]]
* [[Zutphen]]
|}

=== 2004 ===
* [[Geldrop-Mierlo]]
* [[Midden-Delfland]]
* [[Neder-Betuwe]]
* [[Riessen-Holten]]
* [[Westland (gemeênte)|Westland]]

=== 2003 ===
{|
|
* [[Dinkelland]]
* [[Echt-Susteren]]
* [[Lingewaerd]]
* [[Olst-Wiehe]]
* [[Oss]]
* [[Sluus (gemeênte)|Sluus]]
|
* [[Steênwiekerland]]
* [[Terneuzen (gemeênte)|Terneuzen]]
* [[Twenterand]]
* [['Ulst (gemeênte)|'Ulst]]
* [[Zwiendrecht (Nederland)|Zwiendrecht]]
|}

=== 2002 ===
* [[Castricum]]
* [[Kesteren]]
* [[Leidschendam-Voorburg]]
* [[Pieneacker-Noôtdurp]]
* [[Vianen (Utrecht)|Vianen]]
* [[Wiedemeren]]

=== 2001 ===
{|
|
* [[Bemmel]]
* [[Bergen (Noord-'Olland)|Bergen]]
* [[Dalfsen]]
* [[De Bilt]]
* [[Denekamp]]
* [[Hardenberg]]
* [[Hof van Twente]]
|
* [[Horst an de Maes]]
* [[Kamp'n]]
* [[Olst]]
* [[Overbetuwe]]
* [[Raelte]]
* [[Riessen]]
* [[Sittard-Geleen]]
|
* [[Steênwiek]]
* [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]]
* [[Venlo]]
* [[Vriezenveên]]
* [[Woerden]]
* [[Zwartewaeterland]]
|}

=== 2000 ===
* [[Midden-Drenthe]]
* [[Nijkerke]]
* [[Tynaerlo]]

==Zie ok==
* [[Nederlandse gemeênte]]
* [[Liest van Nederlandse gemeênten]]
* [[Liest van ouwe gemeênten in Zeêland]]
* [[Gemeêntelijke 'erindeêlienge in België]]

== Lienks nae buten ==
* [https://web.archive.org/web/20190504213432/https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/gemeenten/gemeentelijke-herindeling Gemeentelijke herindeling], Rijksoverheid
* [https://allecijfers.nl/gemeentelijke-herindelingen/ Gemeentelijke herindelingen], AlleCijfers
* [https://www.cbs.nl/nl-nl/onze-diensten/methoden/classificaties/overig/gemeentelijke-indelingen-per-jaar Gemeentelijke indelingen per jaar], CBS
* [https://web.archive.org/web/20230921225248/https://metatopos.eu/gemhis.html Gemeentelijke en provinciale samenvoegingen,&lt;br&gt; herindelingen, naamswijzigingen en grenscorrecties], Metatopos
* [https://web.archive.org/web/20141016180113/http://www.dans.knaw.nl/content/categorieen/publicaties/dans-data-guide-2 Repertorium van Nederlandse Gemeenten, 1812-2006]

[[Categorie:Gemeênte in Nederland]]</text>
      <sha1>2gwm3t74xy126sgr2vax36wrkmmmg1x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>182464</id>
      <parentid>182458</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T07:45:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <origin>182464</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4367" sha1="720notgaophmobtez074pcs45l10q3j" xml:space="preserve">In '''[[Nederland]]''' komme regelmaetig '''gemeêntelijke 'erindeêliengen''' voo. 

't Totaol antal [[Nederlandse gemeênte|gemeênten]] is iermee flienk vromme gebrocht (sins 2023: 342).

== Lieste ==

=== 2026 ===
* /

=== 2025 ===
* /

=== 2024 ===
* /

=== 2023 ===
* [[Vore an Zeê]]

=== 2022 ===
* [[Amsterdam]]
* [[Diek en Waerd]]
* [[Land van Cuijk (gemeênte)|Land van Cuijk]]
* [[Maeshorst]]
* [[Purmerend]]

=== 2021 ===
* [[Eêmsdelta]]
* [[Haeren]]

=== 2020 ===
* /

=== 2019 ===
{|
|
* [[Altena]]
* [[Beekdaelen]]
* [[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]]
* [[Haerlemmermeer]]
* [[Hoekse Waerd (gemeênte)|Hoekse Waerd]]
* [[Meulelan'n]]
|
* [[Noôrdoôst-Friesland]]
* [[Noôrdwiek]]
* [['t Oôgeland]]
* [[Vuufeêrenlan'n (gemeênte)|Vuufeêrenlan'n]]
* [[West Betuwe]]
* [[Westerkwartier (gemeênte)|Westerkwartier]]
|}

=== 2018 ===
* [[Leêuwarden]]
* [[Littenseradeel]]
* [[Midden-Greunienge]]
* [[Waedhoeke]]
* [[Westerwolde (gemeênte)|Westerwolde]]
* [[Zevenaer]]

=== 2017 ===
* [[Meierijstad]]

=== 2016 ===
* [[Berg en Dal]]
* [[De Friese Meren]]
* [[Edam-Volendam]]
* [[Gooise Meren]]

=== 2015 ===
* [[Alkmaer]]
* [[D'n Bos]]
* [[Groesbeek]]
* [[Krimpenerwaerd (gemeênte)|Krimpenerwaerd]]
* [[Nissewaerd]]

=== 2014 ===
* [[Alphen an den Rien]]
* [[Boornsterhem]]
* [[De Friese Meren]]

=== 2013 ===
* [[Goereê-Overflakkeê]]
* [[Meulewaerd]]
*[[Schaegen]]

=== 2012 ===
* [[Ollands Kroôn]]

=== 2011 ===
{|
|
* [[Bodegraeven-Reeuwiek]]
* [[De Ronde Venen]]
* [[Eijsden-Margraten]]
* [[Medemblik]]
* [[Menaldumadeel]]
|
* [[Oss]]
* [[Rotterdam]]
* [[Stichtse Vecht]]
* [[Zuudwest-Friesland]]
|}

=== 2010 ===
* [[Horst an de Maes]]
* [[Oldambt (gemeênte)|Oldambt]]
* [[Peel en Maes]]
* [[Venlo]]
* [[Zuudplas]]

=== 2009 ===
* [[Bloemendael]]
* [[Dantumadeêl]]
* [[Kaeg en Braessem]]

=== 2008 ===
* /

=== 2007 ===
{|
|
* [[Binnenmaes]]
* [[Koggenland]]
* [[Lansingerland]]
* [[Leudal]]
* [[Maesgouw]]
|
* [[Medemblik]]
* [[Nieuwkoop]]
* [[Oôst Gelre]]
* [[Roerdaelen]]
* [[Roermond]]
|}

=== 2006 ===
* [[Drechterland]]
* [[Katwiek]]
* [[Teylingen]]
* [[Utrechtse Heuvelrik (gemeênte)|Utrechtse Heuvelrik]]

=== 2005 ===
{|
|
* [[Aelten]]
* [[Berkelland]]
* [[Bronck'orst]]
* [[Deventer]]
* [[Doetinchem]]
* [[Groenlo]]
|
* [[Lochem]]
* [[Montferland]]
* [[Ouwe Iesselstreek]]
* [[Zevenaer]]
* [[Zutphen]]
|}

=== 2004 ===
* [[Geldrop-Mierlo]]
* [[Midden-Delfland]]
* [[Neder-Betuwe]]
* [[Riessen-Holten]]
* [[Westland (gemeênte)|Westland]]

=== 2003 ===
{|
|
* [[Dinkelland]]
* [[Echt-Susteren]]
* [[Lingewaerd]]
* [[Olst-Wiehe]]
* [[Oss]]
* [[Sluus (gemeênte)|Sluus]]
|
* [[Steênwiekerland]]
* [[Terneuzen (gemeênte)|Terneuzen]]
* [[Twenterand]]
* [['Ulst (gemeênte)|'Ulst]]
* [[Zwiendrecht (Nederland)|Zwiendrecht]]
|}

=== 2002 ===
* [[Castricum]]
* [[Kesteren]]
* [[Leidschendam-Voorburg]]
* [[Pieneacker-Noôtdurp]]
* [[Vianen (Utrecht)|Vianen]]
* [[Wiedemeren]]

=== 2001 ===
{|
|
* [[Bemmel]]
* [[Bergen (Noord-'Olland)|Bergen]]
* [[Dalfsen]]
* [[De Bilt]]
* [[Denekamp]]
* [[Hardenberg]]
* [[Hof van Twente]]
|
* [[Horst an de Maes]]
* [[Kamp'n]]
* [[Olst]]
* [[Overbetuwe]]
* [[Raelte]]
* [[Riessen]]
* [[Sittard-Geleen]]
|
* [[Steênwiek]]
* [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]]
* [[Venlo]]
* [[Vriezenveên]]
* [[Woerden]]
* [[Zwartewaeterland]]
|}

=== 2000 ===
* [[Midden-Drenthe]]
* [[Nijkerke]]
* [[Tynaerlo]]

==Zie ok==
* [[Nederlandse gemeênte]]
* [[Liest van Nederlandse gemeênten]]
* [[Liest van ouwe gemeênten in Zeêland]]
* [[Gemeêntelijke 'erindeêlienge in België]]

== Lienks nae buten ==
* [https://web.archive.org/web/20190504213432/https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/gemeenten/gemeentelijke-herindeling Gemeentelijke herindeling], Rijksoverheid
* [https://allecijfers.nl/gemeentelijke-herindelingen/ Gemeentelijke herindelingen], AlleCijfers
* [https://www.cbs.nl/nl-nl/onze-diensten/methoden/classificaties/overig/gemeentelijke-indelingen-per-jaar Gemeentelijke indelingen per jaar], CBS
* [https://web.archive.org/web/20230921225248/https://metatopos.eu/gemhis.html Gemeentelijke en provinciale samenvoegingen,&lt;br&gt; herindelingen, naamswijzigingen en grenscorrecties], Metatopos
* [https://web.archive.org/web/20141016180113/http://www.dans.knaw.nl/content/categorieen/publicaties/dans-data-guide-2 Repertorium van Nederlandse Gemeenten, 1812-2006]

[[Categorie:Gemeênte in Nederland]]</text>
      <sha1>720notgaophmobtez074pcs45l10q3j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lieste van Nederlandse waeterschappen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11181</id>
    <revision>
      <id>182488</id>
      <parentid>142933</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T09:47:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <origin>182488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1231" sha1="lcyc57h04pxtfm5clfoxgkjg3dr5qoe" xml:space="preserve">[[Plaetje:2023-Waterschappen-1100.png|400px|thumb|De waeterschappen van Nederland]]

Dit is een '''lieste van [[waeterschap]]pen in [[Nederland]]'''.

# [[Waeterschap Noôrderzielvest]]
# [[Waeterschap Friesland]]
# [[Waeterschap Hunze en Aa's]]
# [[Waeterschap Drents Overiesselsen Delta]]
# [[Waeterschap Vechtstroômen]]
# [[Waeterschap Vallei en Veluwe]]
# [[Waeterschap Rien en Iessel]]
# [[Oôgeêmraedschap De Stictse Rienlan'n]]
# [[Waeterschap Amstel, Gooi en Vecht]]
# [[Oôgeêmraedschap 'Ollands Noôrderkwartier]]
# [[Oôgeêmraedschap van Rienland]]
# [[Oôgeêmraedschap van Delfland]]
# [[Oôgeêmraedschap van Schieland en de Krimpenerwaerd]]
# [[Waeterschap Rivier'nland]]
# [[Waeterschap 'Ollandsen Delta]]
# [[Waeterschap Scheldestroômen]]
# [[Waeterschap Braobantsen Delta]]
# [[Waeterschap D'n Dommel]]
# [[Waeterschap Aa en Maes]]
# [[Waeterschap Limburg]]
# [[Waeterschap Zuderzeêland]]

== Zie ok ==
* [[Lieste van Nederlandse gemeênten]]
* [[Lieste van Nederlandse provincies]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.waterschappen.nl/ Waterschappen]
* [https://organisaties.overheid.nl/Waterschappen/ Overheid]

[[Categorie:Lieste van Nederland|Waeterschappen]]
[[Categorie:Waeterschap in Nederland|*]]</text>
      <sha1>lcyc57h04pxtfm5clfoxgkjg3dr5qoe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Caribisch Nederland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14763</id>
    <revision>
      <id>182463</id>
      <parentid>178650</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T07:36:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>182463</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="814" sha1="mgzzutkgvh7k0y1fpobh79rh0pm9mka" xml:space="preserve">'''Caribisch Nederland''' betref drie eilan'n in de [[Caraïbische Zeê]] die biezondere gemeênten van [[Nederland]] binne. D'r weune 30.000 mins'n (2024).

Deêze eilan'n binne:
* [[Bonaire]]
* [[Saba]]
* [[Sint Eustatius]]

Caribisch Nederland is 'n deêl van de [[Nederlandse Caraïben]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.rijksoverheid.nl/themas/overheid-en-democratie/caribische-deel-van-het-koninkrijk Caribisch deel van het Koninkrijk], Rijksoverheid
* [https://www.rijksdienstcn.com/ Rijksdienst Caribisch Nederland]
* [https://www.citypopulation.de/en/caribbeannetherlands/cities/?admid=6707 City Population]
* [https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/83774NED/table?ts=1663134216890 StatLine]

{{Nederlandse Caraïben}}
{{Caraïben}}
{{Noord-Amerika}}

[[Categorie:Caribisch Nederland| ]]</text>
      <sha1>mgzzutkgvh7k0y1fpobh79rh0pm9mka</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nederlandse Caraïben</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14764</id>
    <revision>
      <id>182461</id>
      <parentid>180846</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T07:28:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>182461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1205" sha1="39f8d327pikewclq98h0rx5y51huxle" xml:space="preserve">[[Plaetje:PAT - Netherlands Antilles.gif|thumb|Liggienge]]

De '''Nederlandse Caraïben''' betreffen de drie eilan'n van [[Caribisch Nederland]] ([[Bonaire]], [[Saba]] en [[Sint Eustatius]]) mie drie aondere eilan'n in de [[Caraïbische Zeê]] die lan'n binne van 't [[Konienkriek der Nederlan'n]]: [[Aruba]], [[Curaçao]] en [[Sint Maerten (land)|Sint Maerten]].

De Nederlandse Caraïben 'eêten officieel 't ''Caraïbisch deêl van 't Konienkriek (der Nederlan'n).

Vroeger wierd'n zie de ''Nederlandse Antillen'' 'enoemd.

D'r weune 335.000 mins'n (2024).

De [[slaevernieje]] in de Nederlandse Caraïben (en [[Surinaome]]) wier op [[1 juli]] [[1863]] op'eheven.

== Lienks nae buten ==
* [https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/caribische-deel-van-het-koninkrijk/vraag-en-antwoord/waaruit-bestaat-het-koninkrijk-der-nederlanden Waaruit bestaat het Koninkrijk der Nederlanden?], Rijksoverheid 
* [https://web.archive.org/web/20231129090333/https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/caribische-deel-van-het-koninkrijk Caribisch deel van het Koninkrijk], Rijksoverheid 
* [https://www.rijksdienstcn.com/ Rijksdienst Caribisch Nederland]

{{Nederlandse Caraïben}}

[[Categorie:Nederlandse Caraïben| ]]</text>
      <sha1>39f8d327pikewclq98h0rx5y51huxle</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>182462</id>
      <parentid>182461</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T07:32:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>182462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="970" sha1="93uxr5yio87tlemzq9akienjfe5myli" xml:space="preserve">[[Plaetje:PAT - Netherlands Antilles.gif|thumb|Liggienge]]

De '''Nederlandse Caraïben''' betreffen de drie eilan'n van [[Caribisch Nederland]] ([[Bonaire]], [[Saba]] en [[Sint Eustatius]]) mie drie aondere eilan'n in de [[Caraïbische Zeê]] die lan'n binne van 't [[Konienkriek der Nederlan'n]]: [[Aruba]], [[Curaçao]] en [[Sint Maerten (land)|Sint Maerten]].

De Nederlandse Caraïben 'eêten officieel 't ''Caraïbisch deêl van 't Konienkriek (der Nederlan'n).

Vroeger wierd'n zie de ''Nederlandse Antillen'' 'enoemd.

D'r weune 335.000 mins'n (2024).

De [[slaevernieje]] in de Nederlandse Caraïben (en [[Surinaome]]) wier op [[1 juli]] [[1863]] op'eheven.

== Lienks nae buten ==
* [https://www.rijksoverheid.nl/themas/overheid-en-democratie/caribische-deel-van-het-koninkrijk Caribisch deel van het Koninkrijk], Rijksoverheid
* [https://www.rijksdienstcn.com/ Rijksdienst Caribisch Nederland]

{{Nederlandse Caraïben}}

[[Categorie:Nederlandse Caraïben| ]]</text>
      <sha1>93uxr5yio87tlemzq9akienjfe5myli</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gemeêntelijke 'erindeêlienge in België</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16408</id>
    <revision>
      <id>182487</id>
      <parentid>165628</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T09:44:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <origin>182487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1797" sha1="ghzg5a4qdco3vbngrf7bvc1uzd5ozog" xml:space="preserve">'''[[Gemeênte]]lijke 'erindeêlienge in [[België]]'''.

D'r binne 565 gemeênten sins 2025.

== 2025 ==
* [[Antwerpen (gemeênte)|Antwerpen]]: + [[Borsbeek]] 
* [[Beveren-Kruibeke-Zwiendrecht]]: [[Beveren]], [[Kruibeke]] en [[Zwiendrecht (België)|Zwiendrecht]]
* [[Bilzen-Hoeselt]]: [[Bilzen]] en [[Hoeselt]]
* [[Hasselt (België)|Hasselt]]: + [[Kortessem]]
* [[Lochristi]]: + [[Wachtebeke]]
* [[Lokeren]]: + [[Moerbeke]]
* [[Merelbeke-Melle]]: [[Melle (België)|Melle]] en [[Merelbeke]]
* [[Nazareth-De Pinte]]: [[De Pinte]] en [[Nazareth (België)|Nazareth]] 
* [[Pajottegem]]: [[Galmaarden]], [[Gooik]] en [[Herne (België)|Herne]]
* [[Tessenderlo-Ham]]: [[Ham (België)|Ham]] en [[Tessenderlo]]
* [[Tielt]]: + [[Meulebeke]]
* [[Tongeren-Borgloon]]: [[Borgloon]] en [[Tongeren]]
* [[Wingene]]: + [[Ruiselede]]

== 2024 ==
* [[Bastogne]]: + [[Bertogne]] &lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/11/18/nieuwe-grootste-gemeente-van-belgie-bastenaken-en-bertogne-gaan/ VRT NWS]&lt;/ref&gt;

== 2019 ==
* [[Aalter]]: + [[Knesselare]]
* [[Deinze]]: + [[Nevele]]
* [[Kruisem]]: [[Kruishoutem]] en [[Zingem]] 
* [[Lievegem]]: [[Lovendegem]], [[Waarschoot]] en [[Zomergem]] 
* [[Oudsbergen]]: [[Meeuwen-Gruitrode]] en [[Opglabbeek]]
* [[Pelt]]: [[Neerpelt]] en [[Overpelt]] 
* [[Puurs-Sint-Amands]]: [[Puurs]] en [[Sint-Amands]]

== 1983 ==
* [[Antwerpen (gemeênte)|Antwerpen]]: + [[Berchem]], [[Borgerhout]], [[Deurne (België)|Deurne]], [[Ekeren]], [[Hoboken]], [[Merksem]] en [[Wilrijk]]

== Zie ok ==
* [[Gemeêntelijke 'erindeêlienge in Nederland]]

== Noôten ==
&lt;References/&gt;

== Lienks nae buten ==
* [https://web.archive.org/web/20250622204014/https://www.vlaanderen.be/lokaal-bestuur/beleid-in-ontwikkeling-2019-2024/gemeentefusies Gemeentefusies], Vlaanderen

[[Categorie:Gemeênte in België]]</text>
      <sha1>ghzg5a4qdco3vbngrf7bvc1uzd5ozog</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Himalaya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17721</id>
    <revision>
      <id>182449</id>
      <parentid>182442</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T16:07:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veeders</username>
        <id>16276</id>
      </contributor>
      <origin>182449</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="686" sha1="ldflvmrjvd442jynsg6of7hc5qn5y1a" xml:space="preserve">[[plaetje:Asia Wikivoyage locator maps - Himalayas.png|thumb|Liggienge]]
[[plaetje:Himalaya Map.jpg|thumb|Kaerte]]

Den '''Himalaya''' is een hebergte in [[Azië]].

't Hebergte strekt zich uut van [[Pakistan]], [[India]], [[China]] ([[Tibet]]) en [[Nepal]] toet an [[Bhutan]].

Den Himalaya ist 'oôgste hebergte ter waereld.

Bekende top en 'oôgste berg ter waereld is den [[Mount Everest]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.britannica.com/place/Himalayas Britannica]


[[plaetje:Langtang range (64).JPG|500px|links|kaderloos]]

[[Categorie:Hebergte]]
[[Categorie:Azië|*]]
[[Categorie:Bhutan]]
[[Categorie:China]]
[[Categorie:India]]
[[Categorie:Nepal]]
[[Categorie:Pakistan]]</text>
      <sha1>ldflvmrjvd442jynsg6of7hc5qn5y1a</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>