Wikipedia zeawiki https://zea.wikipedia.org/wiki/V%C3%B2blad MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Media Speciaol Overleg Gebruker Overleg gebruker Wikipedia Overleg Wikipedia Plaetje Overleg plaetje MediaWiki Overleg MediaWiki Sjabloon Overleg sjabloon Ulpe Overleg ulpe Categorie Overleg categorie TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk Lieste van Nederlandse provincies 0 1613 182518 182515 2026-09-04T07:10:01Z Veeders 16276 182518 wikitext text/x-wiki Dit is een '''lieste van Nederlandse provincies'''. {| class="wikitable sortable" width=150% style="text-align:right" ! rowspan=2 | Provincie ! rowspan=2 | Kaerte ! rowspan=2 | Vlagge ! rowspan=2 | Waepen ! rowspan=2 | Inweuners <br> (2026) ! colspan=3 | Oppervlakte (km²) ! rowspan=2 | Bevolkiengs- <br> dichteid <br> (inw./land) ! rowspan=2 | Oôdstad ! rowspan=2 | Ontstaens- <br> jaer ! rowspan=2 | [[Commissaoris van den Konienk|Commissaoris <br> van den Konienk]] ! rowspan=2 | Partie ! rowspan=2 | Antal <br> [[Nederlandse gemeênte|gemeênten]] <br> (sins 2023) |- ! totael ! land ! waeter |- |'''[[Drenthe]]''' || [[Plaetje:Prov-Drenthe-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Drenthe.svg|75px]] || [[Plaetje:Drenthe wapen.svg|75px]] || 508.000 || 2.680 || 2.633 || 48 || 192 || [[Assen]] || [[1815]] || [[Agnes Mulder]] || [[CDA]] || 12 |- |'''[[Flevoland]]''' || [[Plaetje:Prov-Flevoland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flevolandflag.svg|75px]] || [[Plaetje:Flevoland wapen.svg|75px]] || 463.000 || 2.412 || 1.410 || 1.002 || 324 || [[Lelystad]] || [[1986]] || [[Arjen Gerritsen]] || [[VVD]] || 6 |- |'''[[Friesland]]''' <br> (''Fryslân'') || [[Plaetje:Prov-Friesland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Frisian flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Friesland wapen.svg|75px]] || 665.000 || 5.753 || 3.340 || 2.413 || 199 || [[Leêuwarden]] <br> (''Leeuwarden'') || [[1815]] || [[Arno Brok]] || [[VVD]] || 18 |- |'''[[Gelderland]]''' || [[Plaetje:Prov-Gelderland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Gelderland.svg|75px]] || [[Plaetje:Gelderland wapen.svg|75px]] || 2.173.000 || 5.136 || 4.960 || 176 || 436 || [[Arnem]] <br> (''Arnhem'') || [[1815]] || [[Daniël Wigboldus]] || / || 51 |- |'''[[Greunienge (provincie)|Greunienge]]''' <br> (''Groningen'') || [[Plaetje:P01-GR-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:Flag Groningen.svg|75px]] || [[Plaetje:Groningen provincie wapen.svg|75px]] || 601.000 || 2.955 || 2.316 || 639 || 260 || [[Greunienge (stad)|Greunienge]] <br> (''Groningen'') || [[1815]] || [[René Paas]] || [[CDA]] || 10 |- |'''[[Limburg (Nederland)|Limburg]]''' || [[Plaetje:Prov-Limburg-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:NL-LimburgVlag.svg|75px]] || [[Plaetje:Limburg NL wapen.svg|50px]] || 1.138.000 || 2.210 || 2.145 || 65 || 529 || [[Maestricht]] <br> (''Maastricht'') || [[1867]] || [[Emile Roemer]] || [[SP]] || 31 |- |'''[[Noord-Braebant]]''' <br> (''Noord-Brabant'') || [[Plaetje:P10-NB-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:North Brabant-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Brabant wapen.svg|75px]] || 2.677.000 || 5.082 || 4.902 || 181 || 544 || [[D'n Bos]] <br> ('''s-Hertogenbosch'') || [[1815]] || [[Ina Adema]] || [[VVD]] || 56 |- |'''[[Noord-'Olland]]''' <br> (''Noord-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Noord-Holland-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:Flag North-Holland, Netherlands.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Holland wapen.svg|50px]] || 3.009.000 || 4.092 || 2.663 || 1.429 || 1.124 || [['Aerlem]] <br> (''Haarlem'') || [[1840]] || [[Arthur van Dijk]] || [[VVD]] || 44 |- |'''[[Overiessel]]''' <br> (''Overijssel'') || [[Plaetje:Prov-Overijssel-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Overijssel.svg|75px]] || [[Plaetje:Overijssel wapen.svg|75px]] || 1.202.000 || 3.421 || 3.316 || 104 || 361 || [[Zwolle]] || [[1815]] || [[Andries Heidema]] || [[CU]] || 25 |- |'''[[Utrecht (provincie)|Utrecht]]''' || [[Plaetje:Prov-Utrecht-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Utrecht (province)-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Utrecht provincie wapen.svg|75px]] || 1.415.000 || 1.560 || 1.484 || 76 || 949 || [[Utrecht (stad)|Utrecht]] || [[1815]] || [[Hans Oosters]] || [[PvdA]] || 26 |- |'''[[Zeêland]]''' <br> (''Zeeland'') || [[Plaetje:Prov-Zeeland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Zeeland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zeeland wapen.svg|75px]] || 395.000 || 2.933 || 1.780 || 1.154 || 221 || [[Middelburg]] || [[1815]] || [[Hugo de Jonge]] || [[CDA]] || 13 |- |'''[[Zuud-'Olland]]''' <br> (''Zuid-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Zuid-Holland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Zuid-Holland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zuid-holland wapen.svg|75px]] || 3.883.000 || 3.308 || 2.698 || 609 || 1.432 || [[D'n Aegt]] <br> (''Den Haag'') || [[1840]] || [[Wouter Kolff]] || [[VVD]] || 50 |- ! Totael || || || || 18.130.000 || 41.543 || 33.647 || 7.896 || 536 || [[Amsterdam]] || || || || 342 |} == Zie ok == * [[Nederlandse provincie]] * [[Lieste van Nederlandse gemeênten]] * [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]] == Lienks nae buten == * [https://organisaties.overheid.nl/Provincies/ Overheid] * [https://allecijfers.nl/provincies/ Provincies in cijfers], AlleCijfers * [https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers [[Plaetje:Map provinces Netherlands-nl.svg|links|thumb|500px]] {{ProvinciesNederland}} [[Categorie:Lieste van Nederland|Provincies]] [[Categorie:Provincie van Nederland]] c7r405szuao4b9te36sam7mx0co5zvu 182532 182518 2026-09-04T08:37:17Z Veeders 16276 182532 wikitext text/x-wiki Dit is een '''lieste van Nederlandse provincies'''. {| class="wikitable sortable" width=150% style="text-align:right" ! rowspan=2 | Provincie ! rowspan=2 | Kaerte ! rowspan=2 | Vlagge ! rowspan=2 | Waepen ! rowspan=2 | Inweuners <br> (2026) ! colspan=3 | Oppervlakte (km²) ! rowspan=2 | Bevolkiengs- <br> dichteid <br> (inw./land) ! rowspan=2 | Oôdstad ! rowspan=2 | Ontstaens- <br> jaer ! rowspan=2 | [[Commissaoris van den Konienk|Commissaoris <br> van den Konienk]] ! rowspan=2 | Partie ! rowspan=2 | Antal <br> [[Nederlandse gemeênte|gemeênten]] <br> (sins 2023) |- ! totael ! land ! waeter |- |'''[[Drenthe]]''' || [[Plaetje:Prov-Drenthe-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Drenthe.svg|75px]] || [[Plaetje:Drenthe wapen.svg|75px]] || 508.000 || 2.680 || 2.633 || 48 || 193 || [[Assen]] || [[1815]] || [[Agnes Mulder]] || [[CDA]] || 12 |- |'''[[Flevoland]]''' || [[Plaetje:Prov-Flevoland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flevolandflag.svg|75px]] || [[Plaetje:Flevoland wapen.svg|75px]] || 463.000 || 2.412 || 1.410 || 1.002 || 328 || [[Lelystad]] || [[1986]] || [[Arjen Gerritsen]] || [[VVD]] || 6 |- |'''[[Friesland]]''' <br> (''Fryslân'') || [[Plaetje:Prov-Friesland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Frisian flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Friesland wapen.svg|75px]] || 665.000 || 5.753 || 3.340 || 2.413 || 199 || [[Leêuwarden]] <br> (''Leeuwarden'') || [[1815]] || [[Arno Brok]] || [[VVD]] || 18 |- |'''[[Gelderland]]''' || [[Plaetje:Prov-Gelderland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Gelderland.svg|75px]] || [[Plaetje:Gelderland wapen.svg|75px]] || 2.173.000 || 5.136 || 4.960 || 176 || 438 || [[Arnem]] <br> (''Arnhem'') || [[1815]] || [[Daniël Wigboldus]] || / || 51 |- |'''[[Greunienge (provincie)|Greunienge]]''' <br> (''Groningen'') || [[Plaetje:P01-GR-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:Flag Groningen.svg|75px]] || [[Plaetje:Groningen provincie wapen.svg|75px]] || 601.000 || 2.955 || 2.316 || 639 || 260 || [[Greunienge (stad)|Greunienge]] <br> (''Groningen'') || [[1815]] || [[René Paas]] || [[CDA]] || 10 |- |'''[[Limburg (Nederland)|Limburg]]''' || [[Plaetje:Prov-Limburg-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:NL-LimburgVlag.svg|75px]] || [[Plaetje:Limburg NL wapen.svg|50px]] || 1.138.000 || 2.210 || 2.145 || 65 || 531 || [[Maestricht]] <br> (''Maastricht'') || [[1867]] || [[Emile Roemer]] || [[SP]] || 31 |- |'''[[Noord-Braebant]]''' <br> (''Noord-Brabant'') || [[Plaetje:P10-NB-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:North Brabant-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Brabant wapen.svg|75px]] || 2.677.000 || 5.082 || 4.902 || 181 || 546 || [[D'n Bos]] <br> ('''s-Hertogenbosch'') || [[1815]] || [[Ina Adema]] || [[VVD]] || 56 |- |'''[[Noord-'Olland]]''' <br> (''Noord-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Noord-Holland-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:Flag North-Holland, Netherlands.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Holland wapen.svg|50px]] || 3.009.000 || 4.092 || 2.663 || 1.429 || 1.130 || [['Aerlem]] <br> (''Haarlem'') || [[1840]] || [[Arthur van Dijk]] || [[VVD]] || 44 |- |'''[[Overiessel]]''' <br> (''Overijssel'') || [[Plaetje:Prov-Overijssel-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Overijssel.svg|75px]] || [[Plaetje:Overijssel wapen.svg|75px]] || 1.202.000 || 3.421 || 3.316 || 104 || 363 || [[Zwolle]] || [[1815]] || [[Andries Heidema]] || [[CU]] || 25 |- |'''[[Utrecht (provincie)|Utrecht]]''' || [[Plaetje:Prov-Utrecht-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Utrecht (province)-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Utrecht provincie wapen.svg|75px]] || 1.415.000 || 1.560 || 1.484 || 76 || 953 || [[Utrecht (stad)|Utrecht]] || [[1815]] || [[Hans Oosters]] || [[PvdA]] || 26 |- |'''[[Zeêland]]''' <br> (''Zeeland'') || [[Plaetje:Prov-Zeeland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Zeeland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zeeland wapen.svg|75px]] || 395.000 || 2.933 || 1.780 || 1.154 || 222 || [[Middelburg]] || [[1815]] || [[Hugo de Jonge]] || [[CDA]] || 13 |- |'''[[Zuud-'Olland]]''' <br> (''Zuid-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Zuid-Holland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Zuid-Holland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zuid-holland wapen.svg|75px]] || 3.883.000 || 3.308 || 2.698 || 609 || 1.439 || [[D'n Aegt]] <br> (''Den Haag'') || [[1840]] || [[Wouter Kolff]] || [[VVD]] || 50 |- ! Totael || || || || 18.130.000 || 41.543 || 33.647 || 7.896 || 539 || [[Amsterdam]] || || || || 342 |} == Zie ok == * [[Nederlandse provincie]] * [[Lieste van Nederlandse gemeênten]] * [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]] == Lienks nae buten == * [https://organisaties.overheid.nl/Provincies/ Overheid] * [https://allecijfers.nl/provincies/ Provincies in cijfers], AlleCijfers * [https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers [[Plaetje:Map provinces Netherlands-nl.svg|links|thumb|500px]] {{ProvinciesNederland}} [[Categorie:Lieste van Nederland|Provincies]] [[Categorie:Provincie van Nederland]] 2ril68bunhbtp1wugclu38lc4ml1s4g 182533 182532 2026-09-04T08:39:45Z Veeders 16276 182533 wikitext text/x-wiki Dit is een '''lieste van [[Nederland]]se provincies'''. {| class="wikitable sortable" width=150% style="text-align:right" ! rowspan=2 | Provincie ! rowspan=2 | Kaerte ! rowspan=2 | Vlagge ! rowspan=2 | Waepen ! rowspan=2 | Inweuners <br> (2026) ! colspan=3 | Oppervlakte (km²) ! rowspan=2 | Bevolkiengs- <br> dichteid <br> (inw./land) ! rowspan=2 | Oôdstad ! rowspan=2 | Ontstaens- <br> jaer ! rowspan=2 | [[Commissaoris van den Konienk|Commissaoris <br> van den Konienk]] ! rowspan=2 | Partie ! rowspan=2 | Antal <br> [[Nederlandse gemeênte|gemeênten]] <br> (sins 2023) |- ! totael ! land ! waeter |- |'''[[Drenthe]]''' || [[Plaetje:Prov-Drenthe-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Drenthe.svg|75px]] || [[Plaetje:Drenthe wapen.svg|75px]] || 508.000 || 2.680 || 2.633 || 48 || 193 || [[Assen]] || [[1815]] || [[Agnes Mulder]] || [[CDA]] || 12 |- |'''[[Flevoland]]''' || [[Plaetje:Prov-Flevoland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flevolandflag.svg|75px]] || [[Plaetje:Flevoland wapen.svg|75px]] || 463.000 || 2.412 || 1.410 || 1.002 || 328 || [[Lelystad]] || [[1986]] || [[Arjen Gerritsen]] || [[VVD]] || 6 |- |'''[[Friesland]]''' <br> (''Fryslân'') || [[Plaetje:Prov-Friesland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Frisian flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Friesland wapen.svg|75px]] || 665.000 || 5.753 || 3.340 || 2.413 || 199 || [[Leêuwarden]] <br> (''Leeuwarden'') || [[1815]] || [[Arno Brok]] || [[VVD]] || 18 |- |'''[[Gelderland]]''' || [[Plaetje:Prov-Gelderland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Gelderland.svg|75px]] || [[Plaetje:Gelderland wapen.svg|75px]] || 2.173.000 || 5.136 || 4.960 || 176 || 438 || [[Arnem]] <br> (''Arnhem'') || [[1815]] || [[Daniël Wigboldus]] || / || 51 |- |'''[[Greunienge (provincie)|Greunienge]]''' <br> (''Groningen'') || [[Plaetje:P01-GR-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:Flag Groningen.svg|75px]] || [[Plaetje:Groningen provincie wapen.svg|75px]] || 601.000 || 2.955 || 2.316 || 639 || 260 || [[Greunienge (stad)|Greunienge]] <br> (''Groningen'') || [[1815]] || [[René Paas]] || [[CDA]] || 10 |- |'''[[Limburg (Nederland)|Limburg]]''' || [[Plaetje:Prov-Limburg-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:NL-LimburgVlag.svg|75px]] || [[Plaetje:Limburg NL wapen.svg|50px]] || 1.138.000 || 2.210 || 2.145 || 65 || 531 || [[Maestricht]] <br> (''Maastricht'') || [[1867]] || [[Emile Roemer]] || [[SP]] || 31 |- |'''[[Noord-Braebant]]''' <br> (''Noord-Brabant'') || [[Plaetje:P10-NB-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:North Brabant-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Brabant wapen.svg|75px]] || 2.677.000 || 5.082 || 4.902 || 181 || 546 || [[D'n Bos]] <br> ('''s-Hertogenbosch'') || [[1815]] || [[Ina Adema]] || [[VVD]] || 56 |- |'''[[Noord-'Olland]]''' <br> (''Noord-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Noord-Holland-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:Flag North-Holland, Netherlands.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Holland wapen.svg|50px]] || 3.009.000 || 4.092 || 2.663 || 1.429 || 1.130 || [['Aerlem]] <br> (''Haarlem'') || [[1840]] || [[Arthur van Dijk]] || [[VVD]] || 44 |- |'''[[Overiessel]]''' <br> (''Overijssel'') || [[Plaetje:Prov-Overijssel-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Overijssel.svg|75px]] || [[Plaetje:Overijssel wapen.svg|75px]] || 1.202.000 || 3.421 || 3.316 || 104 || 363 || [[Zwolle]] || [[1815]] || [[Andries Heidema]] || [[CU]] || 25 |- |'''[[Utrecht (provincie)|Utrecht]]''' || [[Plaetje:Prov-Utrecht-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Utrecht (province)-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Utrecht provincie wapen.svg|75px]] || 1.415.000 || 1.560 || 1.484 || 76 || 953 || [[Utrecht (stad)|Utrecht]] || [[1815]] || [[Hans Oosters]] || [[PvdA]] || 26 |- |'''[[Zeêland]]''' <br> (''Zeeland'') || [[Plaetje:Prov-Zeeland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Zeeland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zeeland wapen.svg|75px]] || 395.000 || 2.933 || 1.780 || 1.154 || 222 || [[Middelburg]] || [[1815]] || [[Hugo de Jonge]] || [[CDA]] || 13 |- |'''[[Zuud-'Olland]]''' <br> (''Zuid-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Zuid-Holland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Zuid-Holland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zuid-holland wapen.svg|75px]] || 3.883.000 || 3.308 || 2.698 || 609 || 1.439 || [[D'n Aegt]] <br> (''Den Haag'') || [[1840]] || [[Wouter Kolff]] || [[VVD]] || 50 |- ! Totael || || || || 18.130.000 || 41.543 || 33.647 || 7.896 || 539 || [[Amsterdam]] || || || || 342 |} == Zie ok == * [[Nederlandse provincie]] * [[Lieste van Nederlandse gemeênten]] * [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]] == Lienks nae buten == * [https://organisaties.overheid.nl/Provincies/ Overheid] * [https://allecijfers.nl/provincies/ Provincies in cijfers], AlleCijfers * [https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers [[Plaetje:Map provinces Netherlands-nl.svg|links|thumb|500px]] {{ProvinciesNederland}} [[Categorie:Lieste van Nederland|Provincies]] [[Categorie:Provincie van Nederland]] 91pj0h2dr8ki0o2rtiswy1pvajiym80 182534 182533 2026-09-04T08:41:57Z Veeders 16276 182534 wikitext text/x-wiki Dit is een '''lieste van [[Nederlandse provincie|Nederlandse provincies]]'''. {| class="wikitable sortable" width=150% style="text-align:right" ! rowspan=2 | Provincie ! rowspan=2 | Kaerte ! rowspan=2 | Vlagge ! rowspan=2 | Waepen ! rowspan=2 | Inweuners <br> (2026) ! colspan=3 | Oppervlakte (km²) ! rowspan=2 | Bevolkiengs- <br> dichteid <br> (inw./land) ! rowspan=2 | Oôdstad ! rowspan=2 | Ontstaens- <br> jaer ! rowspan=2 | [[Commissaoris van den Konienk|Commissaoris <br> van den Konienk]] ! rowspan=2 | Partie ! rowspan=2 | Antal <br> [[Nederlandse gemeênte|gemeênten]] <br> (sins 2023) |- ! totael ! land ! waeter |- |'''[[Drenthe]]''' || [[Plaetje:Prov-Drenthe-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Drenthe.svg|75px]] || [[Plaetje:Drenthe wapen.svg|75px]] || 508.000 || 2.680 || 2.633 || 48 || 193 || [[Assen]] || [[1815]] || [[Agnes Mulder]] || [[CDA]] || 12 |- |'''[[Flevoland]]''' || [[Plaetje:Prov-Flevoland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flevolandflag.svg|75px]] || [[Plaetje:Flevoland wapen.svg|75px]] || 463.000 || 2.412 || 1.410 || 1.002 || 328 || [[Lelystad]] || [[1986]] || [[Arjen Gerritsen]] || [[VVD]] || 6 |- |'''[[Friesland]]''' <br> (''Fryslân'') || [[Plaetje:Prov-Friesland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Frisian flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Friesland wapen.svg|75px]] || 665.000 || 5.753 || 3.340 || 2.413 || 199 || [[Leêuwarden]] <br> (''Leeuwarden'') || [[1815]] || [[Arno Brok]] || [[VVD]] || 18 |- |'''[[Gelderland]]''' || [[Plaetje:Prov-Gelderland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Gelderland.svg|75px]] || [[Plaetje:Gelderland wapen.svg|75px]] || 2.173.000 || 5.136 || 4.960 || 176 || 438 || [[Arnem]] <br> (''Arnhem'') || [[1815]] || [[Daniël Wigboldus]] || / || 51 |- |'''[[Greunienge (provincie)|Greunienge]]''' <br> (''Groningen'') || [[Plaetje:P01-GR-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:Flag Groningen.svg|75px]] || [[Plaetje:Groningen provincie wapen.svg|75px]] || 601.000 || 2.955 || 2.316 || 639 || 260 || [[Greunienge (stad)|Greunienge]] <br> (''Groningen'') || [[1815]] || [[René Paas]] || [[CDA]] || 10 |- |'''[[Limburg (Nederland)|Limburg]]''' || [[Plaetje:Prov-Limburg-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:NL-LimburgVlag.svg|75px]] || [[Plaetje:Limburg NL wapen.svg|50px]] || 1.138.000 || 2.210 || 2.145 || 65 || 531 || [[Maestricht]] <br> (''Maastricht'') || [[1867]] || [[Emile Roemer]] || [[SP]] || 31 |- |'''[[Noord-Braebant]]''' <br> (''Noord-Brabant'') || [[Plaetje:P10-NB-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:North Brabant-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Brabant wapen.svg|75px]] || 2.677.000 || 5.082 || 4.902 || 181 || 546 || [[D'n Bos]] <br> ('''s-Hertogenbosch'') || [[1815]] || [[Ina Adema]] || [[VVD]] || 56 |- |'''[[Noord-'Olland]]''' <br> (''Noord-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Noord-Holland-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:Flag North-Holland, Netherlands.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Holland wapen.svg|50px]] || 3.009.000 || 4.092 || 2.663 || 1.429 || 1.130 || [['Aerlem]] <br> (''Haarlem'') || [[1840]] || [[Arthur van Dijk]] || [[VVD]] || 44 |- |'''[[Overiessel]]''' <br> (''Overijssel'') || [[Plaetje:Prov-Overijssel-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Overijssel.svg|75px]] || [[Plaetje:Overijssel wapen.svg|75px]] || 1.202.000 || 3.421 || 3.316 || 104 || 363 || [[Zwolle]] || [[1815]] || [[Andries Heidema]] || [[CU]] || 25 |- |'''[[Utrecht (provincie)|Utrecht]]''' || [[Plaetje:Prov-Utrecht-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Utrecht (province)-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Utrecht provincie wapen.svg|75px]] || 1.415.000 || 1.560 || 1.484 || 76 || 953 || [[Utrecht (stad)|Utrecht]] || [[1815]] || [[Hans Oosters]] || [[PvdA]] || 26 |- |'''[[Zeêland]]''' <br> (''Zeeland'') || [[Plaetje:Prov-Zeeland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Zeeland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zeeland wapen.svg|75px]] || 395.000 || 2.933 || 1.780 || 1.154 || 222 || [[Middelburg]] || [[1815]] || [[Hugo de Jonge]] || [[CDA]] || 13 |- |'''[[Zuud-'Olland]]''' <br> (''Zuid-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Zuid-Holland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Zuid-Holland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zuid-holland wapen.svg|75px]] || 3.883.000 || 3.308 || 2.698 || 609 || 1.439 || [[D'n Aegt]] <br> (''Den Haag'') || [[1840]] || [[Wouter Kolff]] || [[VVD]] || 50 |- ! Totael || || || || 18.130.000 || 41.543 || 33.647 || 7.896 || 539 || [[Amsterdam]] || || || || 342 |} == Zie ok == * [[Lieste van Nederlandse gemeênten]] * [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]] == Lienks nae buten == * [https://organisaties.overheid.nl/Provincies/ Overheid] * [https://allecijfers.nl/provincies/ Provincies in cijfers], AlleCijfers * [https://allecijfers.nl/nederland/ Statistieken Nederland], AlleCijfers [[Plaetje:Map provinces Netherlands-nl.svg|links|thumb|500px]] {{ProvinciesNederland}} [[Categorie:Lieste van Nederland|Provincies]] [[Categorie:Provincie van Nederland]] 6slpxln4e7ti7o5o5sayeay7rhzazj6 182538 182534 2026-09-04T08:59:13Z Veeders 16276 /* Lienks nae buten */ 182538 wikitext text/x-wiki Dit is een '''lieste van [[Nederlandse provincie|Nederlandse provincies]]'''. {| class="wikitable sortable" width=150% style="text-align:right" ! rowspan=2 | Provincie ! rowspan=2 | Kaerte ! rowspan=2 | Vlagge ! rowspan=2 | Waepen ! rowspan=2 | Inweuners <br> (2026) ! colspan=3 | Oppervlakte (km²) ! rowspan=2 | Bevolkiengs- <br> dichteid <br> (inw./land) ! rowspan=2 | Oôdstad ! rowspan=2 | Ontstaens- <br> jaer ! rowspan=2 | [[Commissaoris van den Konienk|Commissaoris <br> van den Konienk]] ! rowspan=2 | Partie ! rowspan=2 | Antal <br> [[Nederlandse gemeênte|gemeênten]] <br> (sins 2023) |- ! totael ! land ! waeter |- |'''[[Drenthe]]''' || [[Plaetje:Prov-Drenthe-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Drenthe.svg|75px]] || [[Plaetje:Drenthe wapen.svg|75px]] || 508.000 || 2.680 || 2.633 || 48 || 193 || [[Assen]] || [[1815]] || [[Agnes Mulder]] || [[CDA]] || 12 |- |'''[[Flevoland]]''' || [[Plaetje:Prov-Flevoland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flevolandflag.svg|75px]] || [[Plaetje:Flevoland wapen.svg|75px]] || 463.000 || 2.412 || 1.410 || 1.002 || 328 || [[Lelystad]] || [[1986]] || [[Arjen Gerritsen]] || [[VVD]] || 6 |- |'''[[Friesland]]''' <br> (''Fryslân'') || [[Plaetje:Prov-Friesland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Frisian flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Friesland wapen.svg|75px]] || 665.000 || 5.753 || 3.340 || 2.413 || 199 || [[Leêuwarden]] <br> (''Leeuwarden'') || [[1815]] || [[Arno Brok]] || [[VVD]] || 18 |- |'''[[Gelderland]]''' || [[Plaetje:Prov-Gelderland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Gelderland.svg|75px]] || [[Plaetje:Gelderland wapen.svg|75px]] || 2.173.000 || 5.136 || 4.960 || 176 || 438 || [[Arnem]] <br> (''Arnhem'') || [[1815]] || [[Daniël Wigboldus]] || / || 51 |- |'''[[Greunienge (provincie)|Greunienge]]''' <br> (''Groningen'') || [[Plaetje:P01-GR-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:Flag Groningen.svg|75px]] || [[Plaetje:Groningen provincie wapen.svg|75px]] || 601.000 || 2.955 || 2.316 || 639 || 260 || [[Greunienge (stad)|Greunienge]] <br> (''Groningen'') || [[1815]] || [[René Paas]] || [[CDA]] || 10 |- |'''[[Limburg (Nederland)|Limburg]]''' || [[Plaetje:Prov-Limburg-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:NL-LimburgVlag.svg|75px]] || [[Plaetje:Limburg NL wapen.svg|50px]] || 1.138.000 || 2.210 || 2.145 || 65 || 531 || [[Maestricht]] <br> (''Maastricht'') || [[1867]] || [[Emile Roemer]] || [[SP]] || 31 |- |'''[[Noord-Braebant]]''' <br> (''Noord-Brabant'') || [[Plaetje:P10-NB-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:North Brabant-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Brabant wapen.svg|75px]] || 2.677.000 || 5.082 || 4.902 || 181 || 546 || [[D'n Bos]] <br> ('''s-Hertogenbosch'') || [[1815]] || [[Ina Adema]] || [[VVD]] || 56 |- |'''[[Noord-'Olland]]''' <br> (''Noord-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Noord-Holland-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:Flag North-Holland, Netherlands.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Holland wapen.svg|50px]] || 3.009.000 || 4.092 || 2.663 || 1.429 || 1.130 || [['Aerlem]] <br> (''Haarlem'') || [[1840]] || [[Arthur van Dijk]] || [[VVD]] || 44 |- |'''[[Overiessel]]''' <br> (''Overijssel'') || [[Plaetje:Prov-Overijssel-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Overijssel.svg|75px]] || [[Plaetje:Overijssel wapen.svg|75px]] || 1.202.000 || 3.421 || 3.316 || 104 || 363 || [[Zwolle]] || [[1815]] || [[Andries Heidema]] || [[CU]] || 25 |- |'''[[Utrecht (provincie)|Utrecht]]''' || [[Plaetje:Prov-Utrecht-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Utrecht (province)-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Utrecht provincie wapen.svg|75px]] || 1.415.000 || 1.560 || 1.484 || 76 || 953 || [[Utrecht (stad)|Utrecht]] || [[1815]] || [[Hans Oosters]] || [[PvdA]] || 26 |- |'''[[Zeêland]]''' <br> (''Zeeland'') || [[Plaetje:Prov-Zeeland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Zeeland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zeeland wapen.svg|75px]] || 395.000 || 2.933 || 1.780 || 1.154 || 222 || [[Middelburg]] || [[1815]] || [[Hugo de Jonge]] || [[CDA]] || 13 |- |'''[[Zuud-'Olland]]''' <br> (''Zuid-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Zuid-Holland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Zuid-Holland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zuid-holland wapen.svg|75px]] || 3.883.000 || 3.308 || 2.698 || 609 || 1.439 || [[D'n Aegt]] <br> (''Den Haag'') || [[1840]] || [[Wouter Kolff]] || [[VVD]] || 50 |- ! Totael || || || || 18.130.000 || 41.543 || 33.647 || 7.896 || 539 || [[Amsterdam]] || || || || 342 |} == Zie ok == * [[Lieste van Nederlandse gemeênten]] * [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]] == Lienks nae buten == * [https://organisaties.overheid.nl/Provincies/ Overheid] * [https://allecijfers.nl/provincies/ AlleCijfers] [[Plaetje:Map provinces Netherlands-nl.svg|links|thumb|500px]] {{ProvinciesNederland}} [[Categorie:Lieste van Nederland|Provincies]] [[Categorie:Provincie van Nederland]] smgw0haiuu1vdgkdc68fu8on6mp3w7n 182541 182538 2026-09-04T09:07:13Z Veeders 16276 /* Lienks nae buten */ 182541 wikitext text/x-wiki Dit is een '''lieste van [[Nederlandse provincie|Nederlandse provincies]]'''. {| class="wikitable sortable" width=150% style="text-align:right" ! rowspan=2 | Provincie ! rowspan=2 | Kaerte ! rowspan=2 | Vlagge ! rowspan=2 | Waepen ! rowspan=2 | Inweuners <br> (2026) ! colspan=3 | Oppervlakte (km²) ! rowspan=2 | Bevolkiengs- <br> dichteid <br> (inw./land) ! rowspan=2 | Oôdstad ! rowspan=2 | Ontstaens- <br> jaer ! rowspan=2 | [[Commissaoris van den Konienk|Commissaoris <br> van den Konienk]] ! rowspan=2 | Partie ! rowspan=2 | Antal <br> [[Nederlandse gemeênte|gemeênten]] <br> (sins 2023) |- ! totael ! land ! waeter |- |'''[[Drenthe]]''' || [[Plaetje:Prov-Drenthe-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Drenthe.svg|75px]] || [[Plaetje:Drenthe wapen.svg|75px]] || 508.000 || 2.680 || 2.633 || 48 || 193 || [[Assen]] || [[1815]] || [[Agnes Mulder]] || [[CDA]] || 12 |- |'''[[Flevoland]]''' || [[Plaetje:Prov-Flevoland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flevolandflag.svg|75px]] || [[Plaetje:Flevoland wapen.svg|75px]] || 463.000 || 2.412 || 1.410 || 1.002 || 328 || [[Lelystad]] || [[1986]] || [[Arjen Gerritsen]] || [[VVD]] || 6 |- |'''[[Friesland]]''' <br> (''Fryslân'') || [[Plaetje:Prov-Friesland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Frisian flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Friesland wapen.svg|75px]] || 665.000 || 5.753 || 3.340 || 2.413 || 199 || [[Leêuwarden]] <br> (''Leeuwarden'') || [[1815]] || [[Arno Brok]] || [[VVD]] || 18 |- |'''[[Gelderland]]''' || [[Plaetje:Prov-Gelderland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Gelderland.svg|75px]] || [[Plaetje:Gelderland wapen.svg|75px]] || 2.173.000 || 5.136 || 4.960 || 176 || 438 || [[Arnem]] <br> (''Arnhem'') || [[1815]] || [[Daniël Wigboldus]] || / || 51 |- |'''[[Greunienge (provincie)|Greunienge]]''' <br> (''Groningen'') || [[Plaetje:P01-GR-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:Flag Groningen.svg|75px]] || [[Plaetje:Groningen provincie wapen.svg|75px]] || 601.000 || 2.955 || 2.316 || 639 || 260 || [[Greunienge (stad)|Greunienge]] <br> (''Groningen'') || [[1815]] || [[René Paas]] || [[CDA]] || 10 |- |'''[[Limburg (Nederland)|Limburg]]''' || [[Plaetje:Prov-Limburg-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:NL-LimburgVlag.svg|75px]] || [[Plaetje:Limburg NL wapen.svg|50px]] || 1.138.000 || 2.210 || 2.145 || 65 || 531 || [[Maestricht]] <br> (''Maastricht'') || [[1867]] || [[Emile Roemer]] || [[SP]] || 31 |- |'''[[Noord-Braebant]]''' <br> (''Noord-Brabant'') || [[Plaetje:P10-NB-positiekaart2-gemlabels.png|100px]] || [[Plaetje:North Brabant-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Brabant wapen.svg|75px]] || 2.677.000 || 5.082 || 4.902 || 181 || 546 || [[D'n Bos]] <br> ('''s-Hertogenbosch'') || [[1815]] || [[Ina Adema]] || [[VVD]] || 56 |- |'''[[Noord-'Olland]]''' <br> (''Noord-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Noord-Holland-OpenTopo.jpg|75px]] || [[Plaetje:Flag North-Holland, Netherlands.svg|75px]] || [[Plaetje:Noord-Holland wapen.svg|50px]] || 3.009.000 || 4.092 || 2.663 || 1.429 || 1.130 || [['Aerlem]] <br> (''Haarlem'') || [[1840]] || [[Arthur van Dijk]] || [[VVD]] || 44 |- |'''[[Overiessel]]''' <br> (''Overijssel'') || [[Plaetje:Prov-Overijssel-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Overijssel.svg|75px]] || [[Plaetje:Overijssel wapen.svg|75px]] || 1.202.000 || 3.421 || 3.316 || 104 || 363 || [[Zwolle]] || [[1815]] || [[Andries Heidema]] || [[CU]] || 25 |- |'''[[Utrecht (provincie)|Utrecht]]''' || [[Plaetje:Prov-Utrecht-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Utrecht (province)-Flag.svg|75px]] || [[Plaetje:Utrecht provincie wapen.svg|75px]] || 1.415.000 || 1.560 || 1.484 || 76 || 953 || [[Utrecht (stad)|Utrecht]] || [[1815]] || [[Hans Oosters]] || [[PvdA]] || 26 |- |'''[[Zeêland]]''' <br> (''Zeeland'') || [[Plaetje:Prov-Zeeland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag of Zeeland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zeeland wapen.svg|75px]] || 395.000 || 2.933 || 1.780 || 1.154 || 222 || [[Middelburg]] || [[1815]] || [[Hugo de Jonge]] || [[CDA]] || 13 |- |'''[[Zuud-'Olland]]''' <br> (''Zuid-Holland'') || [[Plaetje:Prov-Zuid-Holland-OpenTopo.jpg|100px]] || [[Plaetje:Flag Zuid-Holland.svg|75px]] || [[Plaetje:Zuid-holland wapen.svg|75px]] || 3.883.000 || 3.308 || 2.698 || 609 || 1.439 || [[D'n Aegt]] <br> (''Den Haag'') || [[1840]] || [[Wouter Kolff]] || [[VVD]] || 50 |- ! Totael || || || || 18.130.000 || 41.543 || 33.647 || 7.896 || 539 || [[Amsterdam]] || || || || 342 |} == Zie ok == * [[Lieste van Nederlandse gemeênten]] * [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]] == Lienks nae buten == * [https://organisaties.overheid.nl/Provincies/ Overheid] * [https://allecijfers.nl/provincies/ AlleCijfers] [[Plaetje:Map provinces Netherlands-nl.svg|links|kaderloos|500px]] {{ProvinciesNederland}} [[Categorie:Lieste van Nederland|Provincies]] [[Categorie:Provincie van Nederland]] flat24ed2sni27fbul3eg0upk99gf90 Zuud-'Olland 0 1616 182529 182479 2026-09-04T08:13:35Z Veeders 16276 182529 wikitext text/x-wiki {{ProvincieNL |naem = Zuud-'Olland |vlagge = Flag Zuid-Holland.svg |waepen = Arms Zuid-Holland.png |kaerte = Zuid-Holland position.svg |kaerte1 = OSM - provincie Zuid-Holland.PNG |oôdstad = [[D'n 'Aegt]] |cvdk = [[Wouter Kolff]] ([[VVD]]) |godsdienst = [[protestant]] (26%), [[katteliek]] (14%) |taelen = [[Zuud-'Ollands]],<br/ > [[Alblasserwaerds]],<br/ > [[Zeêuws]] |oppplekke = vuufde |opp = 3.308 |landopp = 2.698 |waeteropp = 609 |bevplekke = eêrste |inweuners = 3.883.000 |daotum = 2026 |dichteid = 1439 |gemeênten = 50 |volkslied = [[Zuid-Hollands volkslied]] |website = [https://www.zuid-holland.nl www.zuid-holland.nl] }} '''Zuud-'Olland''' (Nederlands: ''Zuid-Holland'') is 'n [[provincie]] van [[Nederland]]. De provincie, de dichtbevolkste van 't land, grenst in 't noorden an [[Noord-'Olland]], in 't oôsten an [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] en [[Gelderland]], in 't zujen an [[Zeêland]] en [[Noord-Braebant]] en leit in 't westen an de [[Noordzeê]]. 't Groôste deêl van de provincie leit in de [[Randstad]], en omgekeêrd: 't groôste deêl van de Randstad leit binne de grenzen van Zuud-'Olland. 'Oôdstad is [[D'n 'Aegt]], groôste stad/gemeênte is [[Rotterdam]]; dit bin respectievelik de derde en tweêde stad van 't land. == Geografie == Zuud-'Olland is, afgezien van de [[dunen]] an de noôrdzeêkuste, glad plat en bestae groôtendeêls uut [[polder]]land. Vanouds oor 't deusneje deu 'n groôt antal takken van de [[Maes]], de [[Rijn]] en de [[Waol]], die 'n groôt deêl van de provincie in [[waerd]]en opdeêlen: bediekte stikken land an aolle kanten deu rivieren omgeve. Zoô bin d'r de [[Krimpenerwaerd (streek)|Krimpenerwaerd]], d'n [[Alblasserwaerd]], [[Iesselmonde (eiland)|Iesselmonde]], 't [[Eiland van Dordt]], d'n [[Hoekse Waerd (eiland)|'Oekse Waerd]] en [[Vore-Putten]]. [[Goeree-Overflakkee]] is 'n echt eiland mee net zoô'n liggienge en landschapsvurmen as de Zeêuwse eilanden. De grond bestaet uut [[rivierklei]], [[zeêklei]] en [[veen]]. === Inweunerantal === Den ontwikkelieng vant inweunerantal:<ref>[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31</ref><ref>[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned/table StatLine]</ref> * 1850 — 571.000 * 1900 — 1.141.000 * 1950 — 2.383.000 * 1960 — 2.698.000 * 1970 — 2.969.000 * 1980 — 3.084.000 * 1990 — 3.220.000 * 2000 — 3.398.000 * 2010 — 3.506.000 * 2020 — 3.709.000 * 2025 — 3.863.000 == Geschiedenisse == Vanouds was Zuud-'Olland mee Noord-'Olland eên gewest. D'r wier wè gesproke van 'n noorder- en 'n zujerkwartier van [['Olland]]. De grenze lag bie 't [[IJ]], zoôdan [[Amsterdam]] en [[Aerlem]] bie 't zujen wiere gerekend. In [[1798]], in d'n tied van de [[Bataofse Rippebliek]], kwam 't vò 't eêrst toet 'n staetkundege deêlienge: 'Olland bezuje d'n [[Ouwe Rijn]] en benoorden de Maes wier toen 't ''[[departement van de Delf]]''. Dit gebied was dus vee kleinder as 't moderne Zuud-'Olland. In [[1801]] wiere de departementen weêr nae de grenzen van de ouwe gewesten ingedeêld en kwam t'r dus ok weer eên departement Olland. In 't [[Konienkriek 'Olland]] wier 't wè weer verdeêld, en noe al naebie volges de moderne grenzen: 't zujen van 'Olland wier 't departement Maesland. Van [[1810]] toet [[1813]], in d'n tied van 't Franse Keizerriek, ao dat z'n opvolger in 't departement van de Monden van de Maes. In 't nieuwe [[Konienkriek der Nederlan'n]] wier Olland weer eên provincie. Toch zaege ze op d'n dier in dat die provincie te groôt was vò goed te bestieren. In [[1840]] wier ze definitief verdeêld. == Politiek en bestier == === Provincie === De [[Provinciaole Staeten]] van Zuud-'Olland bestae uut 55 zeêtels (toet 2007 waeren dat d'r 83). Sins de verkieziengen van maerte 2023 is de verdeêlienge as volgt:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_ZH.html nlverkiezingen]</ref> ''Oliefkleur bin partijen van [[Gedeputeêrde Staeten]].'' {| class="wikitable sortable" !colspan="8"|Uutslag Staetenverkieziengen |- !Partij !2023 !2019 !2015 !2011 !2007 |- |[[BBB]] |bgcolor="#e8e08e"|9 |11 | | | |- |[[VVD]] |bgcolor="#e8e08e"|8 |bgcolor="#e8e08e"|10 |bgcolor="#e8e08e"|10 |bgcolor="#e8e08e"|12 |bgcolor="#e8e08e"|12 |- |[[GL]] |bgcolor="#e8e08e"|6 |bgcolor="#e8e08e"|5 |3 |3 |3 |- |[[D66]] |4 |5 |bgcolor="#e8e08e"|7 |bgcolor="#e8e08e"|5 |1 |- |[[PvdA]] |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|4 |5 |10 |bgcolor="#e8e08e"|10 |- |[[PVV]] |4 |4 |8 |8 | |- |[[CDA]] |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|7 |bgcolor="#e8e08e"|6 |bgcolor="#e8e08e"|13 |- |[[JA21]] |3 | | | | |- |[[PvdD]] |3 |2 |2 |1 |1 |- |[[SGP]] |2 |bgcolor="#e8e08e"|2 |3 |2 |2 |- |[[CU]] |2 |bgcolor="#e8e08e"|3 |3 |2 |bgcolor="#e8e08e"|4 |- |[[FVD]] |2 |11 | | | |- |[[SP]] |2 |2 |bgcolor="#e8e08e"|5 |bgcolor="#e8e08e"|5 |8 |- |[[50+]] |1 |2 |2 |1 | |- |[[Volt]] |1 | | | | |- |[[DENK]] | |1 | | | |- |Leefbaar ZH ¹ | | | | |1 |- !''Zeêtels'' !55 !55 !55 !55 !55 |- !''Coalitie'' !31 !28 !29 !28 !39 |- !''Opkomst'' !55% !55% !46% !54% !44% |} ¹ Leefbaar ZH is Leefbaar Zuid-Holland. === Gemeênten === Sins 2023 eit Zuud-Olland 50 gemeênten. [[Plaetje:Prov-Zuid-Holland-OpenTopo.jpg|700px]] {| class=wikitable | {{columns-list|3| # [[Alblasserdam]] # [[Albrandswaerd]] (''Albrandswaard'') # [[Alphen an den Rien]] (''Alphen aan den Rijn'') # [[Barendrecht]] # [[Bodegraeven-Reeuwiek]] (''Bodegraven-Reeuwijk'') # [[Capelle an den Iessel]] (''Capelle aan den IJssel'') # [[D'n Aegt]] (''Den Haag'') # [[Delft]] # [[Dordt]] (''Dordrecht'') # [[Goereê-Overflakkeê]] (''Goeree-Overflakkee'') # [[Gorkem]] (''Gorinchem'') # [[Gouda]] # [[Hardinxveld-Giessendam]] # [[Hendrik-Ido-Ambacht]] # [[Hillegom]] # [[Hoekse Waerd (gemeênte)|Hoekse Waerd]] (''Hoeksche Waard'') # [[Kaeg en Braessem]] # [[Katwiek]] (''Katwijk'') # [[Krimpen an den Iessel]] (''Krimpen aan den IJssel'') # [[Krimpenerwaerd (gemeênte)|Krimpenerwaerd]] (''Krimpenerwaard'') # [[Lansingerland]] # [[Leiden]] # [[Leiderdurp]] (''Leiderdorp'') # [[Leidschendam-Voorburg]] # [[Lisse]] # [[Maessluus]] (''Maassluis'') # [[Meulelan'n]] (''Molenlanden'') # [[Midden-Delfland]] # [[Nieuwkoop]] # [[Nissewaerd]] (''Nissewaard'') # [[Noôrdwiek]] (''Noordwijk'') # [[Oegstgeest]] # [[Papendrecht]] # [[Pieneacker-Noôtdurp]] (''Pijnacker-Nootdorp'') # [[Ridderkerke]] (''Ridderkerk'') # [[Rieswiek (Zuud-'Olland)|Rieswiek]] (''Rijswijk'') # [[Rotterdam]] # [[Schiedam]] # [[Sliedrecht]] # [[Teylingen]] # [[Vlaerdingen]] (''Vlaardingen'') # [[Vore an Zeê]] (''Voorne aan Zee'') # [[Voorschoten]] # [[Waddinxveen]] # [[Wassenaer]] (''Wassenaar'') # [[Westland (gemeênte)|Westland]] # [[Zoetermeer]] # [[Zoeterwoude]] # [[Zuudplas]] ((''Zuidplas'') # [[Zwiendrecht (Nederland)|Zwiendrecht]] (''Zwijndrecht'') }} |} === Waeterschappen === Zuud-Olland is verdeêld onder de [[waeterschap]]pen en 'oôg'eêmraedschappen [['Oôg'eêmraedschap van Delfland|Delfland]], [[Waeterschap 'Ollandsen Delta|'Ollandsen Delta]], [['Oôg'eêmraedschap van Rienland|Rienland]], [[Waeterschap Rivier'nland|Rivier'nland]] en [['Oôg'eêmraedschap van Schieland en de Krimpenerwaerd|Schieland en de Krimpenerwaerd]]. Vee van die waeterschappen bin al in de [[middeleêuwen]] gevurmd, omda d'r juust 'ier be'oefte was an goed waeterbe'eer. === Justitie === Zuud-Olland is verdeêld in drie arrondissementen: [[D'n 'Aegt]], [[Rotterdam]] en [[Dordt]]. Alledrie ressortere ze onder 't 'of van D'n 'Aegt. == Cultuur == De cultuur van Zuud-'Olland is stikke stedelik en oor de leste decennia sterk beïnvloeid deu de allochtonen. Deu zien groôte concentraotie van steeën is Zuud-Olland wè de meêst multi-culturele provincie van Nederland. === Taele === In 't groôste deêl van Zuud-'Olland praote ze Zuud-'Ollandse dialecten. De meêste daevan bin al vee nae 't [[Nederlands|Standerdnederlands]] toegegroeid; alleên te zujen van Rotterdam en in vissersplekken as [[Scheveningen]] en [[Katwijk]] is t'r 'n meêr orgineel Zuud-'Ollands te oôren. In 't oôste ei-je de [[Utrechts-Alblasserwaerds]]e dialectgroep, die-a ok 'n bitje meêr van de Standerdtaele afwiekt. Op [[Goeree-Overflakkee]] en in en om [[Svore (plekke)|Svore]] praote ze [[Zeêuws]]e dialecten. Vedders oor, be'alve in [[Flevoland]], nergesten zoôvee Standerdnederlands en zoô weineg dialect gesproke as in Zuud-'Olland. D'r bin in Zuud-Olland ok 'eel vee migrantentaelen vertegewoordegd. === Godsdienst === Zuud-'Olland is vanouds protestants; vandaeg d'n dag oor nog mae 20% van de inweuners bie 'n protestantse kerke. D'r bin 15% katholieken, verspreid over 'eel de provincie en nergesten echt in de meêrder'eid. Alweer deu de groôte immigraotie is intusse 8% van de Zuud-Ollanders [[islam|moslim]] en 2% [[hindoeïsme|hindoe]]. === Folklore === In 't landelike deêl van Zuud-Olland komt nog wè wat folklore vò. De [[Meulen]]s van [[Kinderdiek]] stae intussen op de werelderfgoedlieste van de [[UNESCO]]. == Zie ok == * [[Lieste mee Deltawêrken]] == Noôten == <references/> == Lienks nae buten == * [https://www.zuid-holland.nl Provincie Zuud-'Olland] * [https://web.archive.org/web/20220526233959/https://plaatsengids.nl/zuid-holland Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/provincie/zuid-holland/ AlleCijfers] {{Provincie Zuud-'Olland}} [[Categorie:Zuud-'Olland| ]] t10i2nkr71402nmpmk2cfm3qaniafp6 Drenthe 0 1711 182519 182471 2026-09-04T07:20:53Z Veeders 16276 182519 wikitext text/x-wiki {{etalage}} {{ProvincieNL |naem = Drenthe |vlagge = Flag of Drenthe.svg |waepen = Drenthe wapen.svg |kaerte = Drenthe position.svg |kaerte1 = OSM - provincie Drenthe.PNG |oôdstad = [[Assen]] |cvdk = [[Agnes Mulder]] ([[CDA]]) |godsdienst = [[protestant]] (27%), [[katteliek]] (9%) |taelen = [[Drents]],<br/ > [[Greuniengs]],<br/ > [[Stelliengwerfs]],<br/ > [[Sallands]] |oppplekke = zevende |opp = 2.680 |landopp = 2.633 |waeteropp = 48 |bevplekke = tiende |inweuners = 508.000 |daotum = 2026 |dichteid = 193 |gemeênten = 12 |volkslied = [[Mijn Drenthe]] |website = [https://www.provincie.drenthe.nl www.provincie.drenthe.nl] }} [[Plaetje:Netherlands, Province of Drenthe, map of 1866.PNG|300px|thumb|Drenthe in 1866, uut Kuypers Gemeênte Atlas 1865-1870]] [[Plaetje:Kymmelsberg Schipborg.jpg|300px|thumb|Stroômdal van de Drentsche Aa bie [[Schipborg]]]] [[Plaetje:Fochtloerveen.jpg|300px|thumb|Het [[Fochteloërveên]]]] [[Plaetje:Drouwenerzand gemeente Borger-Odoorn.jpg|300px|thumb|Heidegebied in Drenthe ([[Drouwenerzand]])]] '''Drenthe''' ([[Nedersaksisch]]: ok wè ''Drentie'') is 'n [[provincie]] van [[Nederland]]. Ze grenst in 't noôrden en noôrdoôsten an [[Greunienge (provincie)|Greunienge]], in 't zuudoôsten an [[Duutsland]] ([[Niedersachsen]]), in 't zuuden en zuudwesten an [[Overiessel]] en in 't westen an [[Friesland]]. D'n [[oôdstad]] is [[Assen]]. Drente is nae [[Zeêland]] de minst verstedelikte provincie en nae [[Flevoland]] en Zeêland de Nederlandse provincie mee de minste inweuners. == Heografie == 't Groôste deêl van Drenthe leit op 't [[Drents plateau]], wat-a gevurmd wier in de leste [[iestied]] en bestaet uut [[grind]]- en [[zand]]afzettiengen, bedekt mee zand. 't Plateau leit op zoô'n tien toet twinteg meter oôgte. Over 't plateau leit d'n [[Ondsrugge]], die van [[Emmen]] toet an [[Greunienge (stad)|Greunienge]] loôpt. D'n oôste top daervan leit bie Emmen en is 32 meter. Inmiddels is t'r a 'n vuuloôpe, de ''VAM-berg'', die mee 40 meter oôger is as de'n oôste natuurlike top. In de rest van de provincie bluve de oôteverschillen beperkt toet 'n paer meters. Op de zandgebieden in 't centraole en oôstelike deêl van de provincie leit 'n oud en gevarieerd landschap. De plekken stammen meêstentieds al uut de [[middeleêuwen]] of nog vee vroeger en bin naebie steeds as [[brienkdurp]]en gebouwd. Toet in de [[negentiende eêuwe]] was naebie eel dit ouwe Drenthe mee [[eie]] bedekt, daer-an de [[schaep]]en op deeë graeze. De schaepenteêlt was 't belangriekste middel van bestae omdat de grond vò [[akkerbouw]] te aerm was. Mee de komst van [[kunstmest]] wier de grond ok te gebruken vò akkerbouw en was de eie overbooieg. Vanaf dien tied wier de eie ontgonne toet landbouwgrond of mee [[bos]] beplant. De vele [[beke]]n uut 't land wiere rechtgetrokken en de essen wiere deu [[ruilverkaevelienge]] gemoderniseerd. 't Landschap is daedeu ingriepend veranderd. Vandaeg d'n dag prebere ze dat ouwe landschap te be'ouwen en ier en daer te erstellen. 't Oôsten en zujen van de provincie bestaet vònaemelik uut veenkolonies. De landschappen daer bin vee joenger en zoô meugelik nog ingriepender veranderd. Vreuger waeren die gebieden zoô goed as onbeweund, moerasachteg en bedekt mee 'n dikke laeg [[veen]]. Vòraol vanaf de [[nieuwe tied]] begonne ze ier systemaotisch en op groôte schael [[turf]] te steken. D'n afgegraeve grond wier dan gebruukt vò landbouw, deêze grond was en is 'n stik rieker as in midden-Drente. De nederzettiengen in dit gebied bin nog stikke joenk en è aollemaele deuzichtege naemen die endege op bevobbild ''-veen'' (Hoogeveen), ''-beek'' (Schoonebeek), ''-mond'' (Exlooërmond), ''-kanaal'' etc., of bestae uut ''Nieuw'' mee 'n pleknaem (Nieuw Dordrecht). 't Zujen van de provincie wier as eerste ontgonne; in de [[negentiende eêuwe]] begon de eel groôtschaelege ontginnienge in de venen bie de Duutse grenze. De turfwinnienge, die tot diepe in de [[twintegste eêuwe]] dierde, gebeurde lengst [[kanaol]]en die d'r dan ok vee bin in Drenthe. Lengt die kanaolen ontstoeng ok de vò die streken zoô typische lintbebouwienge, mee [[lintdurp]]en, ge'uchten en buurten die-an d'r eige kilometers kunne uutstrekke. Sporaodisch is t'r wat oôgveen overgebleve: 't [[Bargerveen]] in 't zuudoôsten en 't [[Fochteloërveen]] op de grenze mee Friesland. === Streêken === Drenthe kan worden verdeêld in deêze (toeristische) streêken: 1. [[Kanaolstreek]] - gemeênten: * [[Aa en Hunze]] * [[Borger-Odoorn]] * [[Emmen]] * [[Stadskanaol]] ([[Greunienge (provincie)|Greunienge]]) * [[Veêndam]] (Greunienge) * [[Westerwolde (gemeênte)|Westerwolde]] (Greunienge) 2. [[Kop van Drenthe]] - gemeênten: * [[Assen]] * [[Noôrdenveld]] * [[Tynaerlo]] 3. [[Midden-Drenthe]] (ok gemeênte) 4. [[Ondsrugge]] - gemeênten: * [[Aa en Hunze]] * [[Borger-Odoorn]] * [[Coevorden]] * [[Emmen]] * [[Tynaerlo]] * [[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]] ([[Greunienge (provincie)|Greunienge]]) 5. [[Reestdal]] - gemeênten: * [[De Wolden]] * [[Meppel]] * [[Hardenberg]] ([[Overiessel]]) * [[Staphorst]] (Overiessel) 6. [[Veenkoloniën]] - gemeênten: * [[Aa en Hunze]] * [[Borger-Odoorn]] * [[Emmen]] * [[Midden-Greunienge]] ([[Greunienge (provincie)|Greunienge]]) * [[Pekela]] (Greunienge) * [[Stadskanaol]] (Greunienge) * [[Veêndam]] (Greunienge) * [[Westerwolde (gemeênte)|Westerwolde]] (Greunienge) 7. [[Zuudwest-Drenthe]] - gemeênten: * [[De Wolden]] * [[Meppel]] * [[Oôgeveen]] * [[Westerveld]] * [[Oôststelliengwerf]] ([[Friesland]]) === Inweunerantal === Den ontwikkelieng vant inweunerantal:<ref>[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31</ref><ref>[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned/table StatLine]</ref> * 1850 — 83.000 * 1900 — 149.000 * 1950 — 281.000 * 1960 — 311.000 * 1970 — 367.000 * 1980 — 418.000 * 1990 — 441.000 * 2000 — 470.000 * 2010 — 491.000 * 2020 — 494.000 * 2025 — 507.000 == Geschiedenisse == Drenthe wier in de oudste tieën al beweund, sterker nog: juust ier bin eel vee sporen van prehistorische beweunienge te vinden. Van de 53 [[hunebed]]den in Nederland leie d'r 51 in Drenthe (de aore tweê bin in Greunienge te vinden). In de Veenkolonies bin ok archeologische sporen gevonde, zoô-as d'n outere wegt bie Nieuw-Dordrecht (gemeênte Emmen), die-a moet stammen uut d'n tied van vò de vervenienge. Drenthe oor vò 't eêst genoemd in [[820]], as ''Threant''. De naem moe zeker in verband gebrocht ore mee 't telwoord ''drie'' maer oe, daer is nog gin dudelik'eid over. Sommegen zeie dat Drenthe in dien tied vanuut [[Utrecht (stad)|Utrecht]] gezieë 't derde gebied was en Twenthe 't tweêde. Aore meêne dan d'r toen drie [[dingspel]]en waeren; dan moete 't d'r laeter meêr zien ge'ore, wan d'r is aors niks bekend as dat Drenthe zes dingspelen ao. Die dingspelen waere gebieden die rechtspraeke, 't landbouwwezen regelde en ok as kerkelike indeêliengseên'eden diende. De Landschap Drenthe ao 'n volksvertegenwoordegienge mee afegvaerdegden uut alle dingspelen, die d'n [[Etstoel]] genoemd wier. An 't oôd van d'n Estoel stoeng 'n [[drost]]. Drenthe oorde in 't begin bie 't ertogdom van [[Gozelinus]], vandae d'n ertogskroône op 't waepenschild. In 'n oorkonde uut [[944]] oor 't gebied an d'n [[bischop]] van Utrecht gegeve as [[jacht]]gebied; laeter (in [[1024]] en [[1046]]) oor Drenthe 'n [[graefschap]] genoemd daer-a d'n bischop graef over is. In dien tied oorde [[Greunienge (stad)|Greunienge]] en de [[Stelliengwerven]] ok bie Drenthe. De stad [[Coevorden]] ao deuloôpend twisten mee d'n bischop van Utrecht, dien d'n keêr op keêr versloeg, toet 't in [[1395]] d'n bischop toch lukte eel Drenthe te onderwerpen. In [[1412]] wier 't landrecht ingesteld. Gedierende de [[zestiende eêuwe]] ontwikkelde d'n Etstoel d'r eige toet 'n Landdag, laeter de ''Staeten'' van Drenthe genoemd. Drenthe kwam in [[1522]] in anden van [[Gelre]], en goeng mee de rest van Gerle in [[1536]] over an [[Kaerel V]]. 't [[Lutheranisme]] en [[calvinisme]] sloge in Drenthe nie an: de provincie bleef overwegend katholiek. Nae de veroverienge deu de staeten wier 't protestantisme van bovenaf opgeleid en 't dierde nog tientallen jaeren eer dat Drenthe goed calvinistisch g'ore was. In d'n tied van de Republiek wier Drenthe bepaeld achtergesteld: 't wier nie belangriek genoeg gevonde vò 'n stemme in de [[Staeten-Generaol]] mae moch wè belastienge afdraegen. In tegenstellienge toet de [[Generaliteitslanden]] aod 't wè z'n eige Staeten (de landdag, zie bove) en koos 't z'n eige [[stad'ouwer]], meêstentieds d'nzelfden as dien van Greunienge. In [[1798]] wier Drenthe deêl van 't vreêd groôte [[departement van d'n Ouwen IJssel]]. In [[1801]] wiere de ouwe gewestgrenzen weer ersteld, maer Drenthe kwam noe bie Overijssel (tegaere 't ouwe begrip Oversticht). Onder [[Lodewiek Napoleon]] was Drenthe is z'n ouwe vurm weêr 'n eige departement, as deêl van 't Franse riek ([[1810]]-[[1813]]) wier 't zaeme mee Greunienge 't [[departement van de Westerems]]. Nog tiedens 't Soeverein-Prinsdom ([[1813]]-[[1815]]) was Drenthe 'n ''Landschap'' en gin volwaerdege provincie; mee de stichtienge van 't Konienkriek kwam daer 'n ende an. == Politiek en bestier == === Provincie === [[Provinciaole Staeten]] vanof 1999.<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_DR.html nlverkiezingen]</ref> ''Oliefkleur bin partieën van [[Gedeputeêrde Staeten]].'' {| class="wikitable sortable" !colspan=10 |Zeêtels Staetenverkieziengen |- !Partie !2023 !2019 !2015 !2011 !2007 !2003 !1999 |- |[[BBB]] |bgcolor="#e8e08e"|17 | | | | | | |- |[[PvdA]] |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|6 |bgcolor="#e8e08e"|7 |bgcolor="#e8e08e"|12 |bgcolor="#e8e08e"|13 |19 |15 |- |[[VVD]] |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|6 |bgcolor="#e8e08e"|7 |bgcolor="#e8e08e"|9 |bgcolor="#e8e08e"|8 |9 |11 |- |[[CDA]] |bgcolor="#e8e08e"|3 |bgcolor="#e8e08e"|5 |bgcolor="#e8e08e"|6 |6 |10 |12 |10 |- |[[GL]] |2 |bgcolor="#e8e08e"|4 |2 |2 |2 |4 |5 |- |[[PVV]] |2 |3 |5 |4 | | | |- |[[CU]] ¹ |2 |bgcolor="#e8e08e"|3 |bgcolor="#e8e08e"|3 |2 |bgcolor="#e8e08e"|3 |2 |3 |- |[[SP]] |2 |3 |5 |4 |5 | | |- |[[PvdD]] |2 |1 | | | | | |- |[[D66]] |1 |2 |4 |2 | |2 |3 |- |[[FVD]] |1 |6 | | | | | |- |[[Volt]] |1 | | | | | | |- |Sterk Lokaal |1 |1 |1 | | | | |- |[[JA21]] |1 | | | | | | |- |[[50+]] | |1 |1 | | | | |- |Onafhankelijke Partij <br>Drenthe | | | | | |1 |3 |- |(Drents Belang)/<br>Drentse Ouderenpartijen | | | | | |1 |1 |- |[[LPF]] | | | | | |1 | |- !Totael !43 !41 !41 !41 !41 !51 !51 |- !Coalitie !28 !24 !23 !21 !24 ! ! |- !Opkomst !66% !59% !51% !59% !51% !56% !52% |} ¹ 1999: [[GPV]] + [[RPF]] [[Commissaoris van den Konienk|Commissaorissen van den Konienk]] van nae den oôrlog.<ref>[https://www.parlement.com/commissarissen-van-de-koningin-drenthe Parlement.com]</ref> {|class=wikitable |- ! Tied !! Naem !! Partie !! Opmerkienge |- | 1945 - 1951 || Reint Hendrik de Vos van Steenwijk || [[PvdV]] / [[VVD]] || 1931-1943 ok commissaoris |- | 1951 - 1964 || Jaap Cramer || [[PvdA]] || |- | 1964 - 1974 || Dick Gaarlandt || || |- | 1974 - 1982 || Tineke Schilthuis || PvdA || |- | 1982 - 1988 || Ad Oele || PvdA || |- | 1989 - 1992 || Wim Meijer || PvdA || |- | 1993 - 1994 || Margreeth de Boer || PvdA || |- | 1995 - 2008 || Relus ter Beek || PvdA || overliejen |- | 2008 - 2009 || Anneke Haarsma || PvdA || waernemend <br> 2003-2011 gedeputeêrde van Drenthe |- | 2009 - 2017 || [[Jacques Tichelaar]] || PvdA || ofetreje |- | 2017 - 2017 || [[Jozias van Aartsen]] || VVD || waernemend <br> 2008-2017 burhemeêster van [[D'n Aegt]] |- | 2017 - 2025 || [[Jetta Klijnsma]] || PvdA || |- | 2025 - noe || [[Agnes Mulder]] || [[CDA]] || 2003-2010 Staetenlid van Drenthe |- |} === Gemeênten === Nae der 'erindeêlienge van 1998 - d'n eêrste en de lèste in de eêle provincie - bleve d'r nog twaolef [[gemeênte]]n over: {| class=wikitable | [[Plaetje:Prov-Drenthe-OpenTopo.jpg|400px]] | {{columns-list|1| # [[Aa en Hunze]] # [[Assen]] # [[Borger-Odoorn]] # [[Coevorden]] # [[De Wolden]] # [[Emmen]] # [[Meppel]] # [[Midden-Drenthe]] # [[Noôrdenveld]] (''Noordenveld'') # [[Oôgeveen]] (''Hoogeveen'') # [[Tynaerlo]] (''Tynaarlo'') # [[Westerveld]] }} |} === Waeterschappen === Drenthe valt onder de [[waeterschap]]pen [[Waeterschap Drents Overiesselsen Delta|Drents Overiesselsen Delta]], [[Waeterschap Hunze en Aa's|Hunze en Aa's]], [[Waeterschap Noôrderzielvest|Noôrderzielvest]] en [[Waeterschap Vechtstroômen|Vechtstroômen]]. Alleviere loôpe ze deu op 't grondgebied van aore provincies. === Justitie === Drenthe valt saemen mee 't arrondissement Assen, wat-a ressorteert onder 't Of van [[Leêuwarden]]. == Cultuur == === Godsdienst === Nog ongeveer 30% van de Drentse bevolkienge oort bie 'n kerkgeneutschap. De provincie is overwegend [[protestants]]: 19,3% van de bevolkienge is angeslote bie de [[PKN]], maer 3,4% in orthodoxe kerken die buten de fusie bin gebleve. 7,4% is [[katteliek]]. [[islam|Moslims]] maeke 1,7% van de bevolkienge uut. === Taele === De dialecten die-an ze in Drenthe spreke ore meêstentied saemengebrocht in de groep van 't [[Drents]], awast è ze niks meer gemeên as dan ze aollemaele [[Nedersaksisch]] bin. De dialecten uut 't uterste noorden en oôsten valle onder 't [[Greuniengs]]. 't Westelijke Drents is goed in te deêlen bie 't [[Stelliengwerfs]]. Ok 't Drents wat d'r dan overbluuft is vreêd versnipperd. De Drentse dialecten ore nog deu ongeveer de elt van de bevolkienge gesproke, wat relatief weineg is a je 't mee aore provincies vergliekt (Zeêland: minstens zesteg percent, Greunienge: tweê derde). Drenthe ei 'n lange traditie van muziek in de streektaele. == Noôten == <references/> == Lienks nae buten == * [https://www.provincie.drenthe.nl/ Provincie Drenthe] * [https://www.geheugenvandrenthe.nl/ Geheugen van Drenthe] * [https://web.archive.org/web/20220622183505/https://www.plaatsengids.nl/drenthe Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/provincie/drenthe/ AlleCijfers] {{Provincie Drenthe}} [[Categorie:Drenthe| ]] d6h7bog6jet86z49yo3r7hall9dgg7e Noord-'Olland 0 1747 182526 182476 2026-09-04T08:06:02Z Veeders 16276 182526 wikitext text/x-wiki {{ProvincieNL |naem = Noord-'Olland |vlagge = Flag of North Holland.svg |waepen = Wapen van Noord-Holland.svg |kaerte = Noord-Holland position.svg |kaerte1 = OSM - provincie Noord-Holland.PNG |oôdstad = [[Haarlem|'Aerlem]] |cvdk = [[Arthur van Dijk]] ([[VVD]]) |godsdienst = [[katteliek]] (16%), [[protestant]] (14%) |taelen = [[Ollands]],<br/ > [[Westfries]] |oppplekke = zesde |opp = 4.092 |landopp = 2.663 |waeteropp = 1.429 |bevplekke = tweêde |inweuners = 3.009.000 |daotum = 2026 |dichteid = 1130 |gemeênten = 44 |volkslied = [[Ik houd van het groen in je wei]] |website = [https://www.noord-holland.nl www.noord-holland.nl] }} '''Noord-'Olland / Noôrd-'Olland''' (Nederlands: ''Noord-Holland'', [[Westfries]]: ''Noard-Holland'') is 'n [[provincie]] in 't noordwesten van [[Nederland]]. Ze grenst an [[Zuud-Olland]], [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] en via dammen ok an [[Flevoland]] en [[Friesland]], en leit in 't westen an de [[Noordzeê]], in 't noordwesten an de [[Waddenzeê]] en in 't oôsten an 't [[IJsselmeer]] en 't [[Markermeer]]. 't Is de tweêde Nederlandse provincie nae bevolkienge, mee 'n vreêd dichtbevolkt zujen en 'n landelik midden en noorden. De 'oôdstad is [['Aerlem]]; verrewig de groôste stad is [[Amsterdam]]. == Geografie == Noord-'Olland is 'n vlakke provincie mee vee van z'n gebied onder waeter. Vanaf de vroege zeventiende eêuwe is t'r op groôte schael land ingepolderd: belangrieke polders bin de [[Beemster]], de [[Schermer]], de [[Wormer]], de [[Purmer]], de [[Heerhugowaerd]], de [[Haerlemmermeer]], de [[Zijpe]] en de [[Wieringermeer]]. Omdat 't land 'ier zoô laeg leit bin d'r breje sloôten noôdeg om 't waeter wig te kunnen pompen. 'Ierom staet de provincie dan ok bekend. De dunenrie die-a 't land tegen de zeê beschermt oor bie [[Hondsbos]] onderbroke; 'ier leit 'n zwaeren diek, de [[Hondsbosse Zeêwerienge]] (te vergelieken mee de Zeêdiek bie [[Waschappel]]). 't [[Gooi]], in 't zuudoôsten van de provincie, is 'n klein bitje 'euvelachteg en past landschappelik dan ok nie in de rest van de provincie. Zoôas bove gezeid is 't zujen van de provincie dichtbevolkt en de reste van Noord-Olland vee landelijker. Amsterdam, 'Aerlem, [[Hilversum]] en ulder vòsteeën maeke deêl uut van de [[Randstad]]. 't Gooi, Hilversum en omgeêvienge, was aors toet vò kort 'n stikke landelik gebied. In 't midden van Noord-'Olland leie de landschappen 't [[Kennemerland]], de [[Zaonstreêke]] en [[Waeterland]]. De lèste tweê raeke onder Amsterdamsen immigraotiedruk ok stik verstedelikt. [[Westfriesland]] en de [[Kop van Noord-'Olland]] è meer van ulder landelikeid be'ouwe. Middelgroôte steeën in die gebieden bin [[Alkmaer]] en [[D'n Elder]], daer-a de Nederlandse [[marine]] d'r tuusbaosis ei. Tenslotte 'oort 't eiland [[Texel]] d'r nog bie. === Inweunerantal === Den ontwikkelieng vant inweunerantal:<ref>[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31</ref><ref>[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned/table StatLine]</ref> * 1850 — 472.000 * 1900 — 961.000 * 1950 — 1.843.000 * 1960 — 2.055.000 * 1970 — 2.244.000 * 1980 — 2.308.000 * 1990 — 2.376.000 * 2000 — 2.518.000 * 2010 — 2.669.000 * 2020 — 2.880.000 * 2025 — 2.992.000 == Geschiedenisse == Van de vroegste geschiedenisse van Noord-'Olland is nie vee bekend. De provincie lag bove de grenze van 't Romeinse riek en was dunbevolkt. Nae de [[Groôte Volksveruziengen]] was 't gebied naebie elemaele beweund deur [[Friezen]]; in wat-a noe 't Gooi is lag de grenze mee 't [[Franken|Frankische]] gebied. Noord-'Olland boven 't [[IJ]] kwam laeter in de middeleêuwen bekend te staen as ''[[West-Friesland]]''. Dit nog altied Friese (en Friestaelige) gebied kwam vee in oorlog mee 't gewest [['Olland]], dat-a 't prebeerde te onderwerpen. Dit lukte uutendelienge graef [[Floris V van 'Olland|Floris V]] an 't ende van de dertiende eêuwe. Noord-'Olland ei altied vreêd 'n last ge'aod mee de zeê. In de middeleêuwen, voraol in de vroege, rees de zeêspiegel flienk en dat leide d'rtoe dat de grond dikkelder onder waeter liep. Butendien aodde de Westfriezen in de vroege middeleêuwen groôte veengebieden as [[turf]] versteukt, waedeu d'r noe groôte plassen achtergebleve waeren. Die plassen wiere meren, die ok nog ins nae mekaore en nae de Zuderzeê deusloegen. Rond 1300 stoeng dit op z'n 'oôgtepunt. Aol in de Westfriesen tied begonne ze mee waeterwerken, zoôas 'n [[diek]] om [[Westflinge]], maer pas laeter begonne ze op groôte schael 't land tege 't waeter te verdedegen. In [[1612]] lukte 't [[Leeghwater]] d'n [[Beemster]] droôg te leien; in de volgende decennia zouwe ok alle aore binnewaeters volgen, be'alve 't IJ en 't Aerlemmermeer. In diezelfde eêuwe bloeide de steeën an de Zuderzeê deu d'n 'andel over zeê; voraol [[Enkuuzen]] was groôt. Aol dien tied was Olland 'n staetkundige eên'eid. D'r wier wè gesproke van 'n Ollands noorder- en zuderkwartier. De grenze lag bie 't IJ, dus Amsterdam en Aerlem oorde bie 't zujen. In de Fransen tied kwam t'r vò 't eêrst 'n staetkundige verdeêlienge: in [[1798]] kwaeme d'r 'n [[departement van Tessel]] en 'n [[departement van d'n Amstel]]. Dat eêrste liep van [[Vlieland]] toet an d'n [[Ouwe Rijn]] (en omvatte dus ok 'n stik van 't moderne Zuud-Olland), 't tweêde bestoeng uut Amsterdam en omstreêken. Van [[1801]] toet [[1806]] wiere de grenzen van de ouwe gewesten weer 'ersteld en kwam t'r dus ok weer eên gewest Olland. [[Lodewiek Napoleon]] deêlde Olland weêr wè in tweêën: zien [[departement Amstelland]] liep al aoreg gliek mee de laetere provinciegrenzen. As deêl van 't Franse keizerriek ([[1810]]-[[1813]]) maekte Noord-Olland, saeme mee ongeveer de provincie [[Utrecht (provincie)|Utrecht]], 't [[departement van de Zuderzeê]] uut. In 't zelfstandege Nederland wier de provincie 'Olland weer 'ersteld, toet ze in [[1840]] toch weêr verdeêld wier. De belangriekste veranderienge sins dien tied gebeurde in [[1942]], mee 't overbriengen van de eilanden Vlieland en [[Terschelling]] van Noord-Olland nae [[Friesland]]. == Politiek en bestier == === Provincie === De [[Provinciaole Staeten]] in Noord-Olland bestae uut 55 zeêtels (vò 2007 waere dat d'r 83). De verdeêlienge is sins de lèste verkieziengen in maerte 2023 zoô:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_NH.html nlverkiezingen]</ref> ''Oliefkleur bin partijen van [[Gedeputeêrde Staeten]].'' {| class="wikitable sortable" !colspan="8"|Uutslag Staetenverkieziengen |- !Partij !2023 !2019 !2015 !2011 !2007 |- |[[BBB]] |bgcolor="#e8e08e"|8 | | |- |[[VVD]] |bgcolor="#e8e08e"|8 |bgcolor="#e8e08e"|9 |bgcolor="#e8e08e"|11 |bgcolor="#e8e08e"|13 |bgcolor="#e8e08e"|13 |- |[[GL]] |bgcolor="#e8e08e"|7 |bgcolor="#e8e08e"|9 |4 |5 |bgcolor="#e8e08e"|5 |- |[[PvdA]] |bgcolor="#e8e08e"|7 |bgcolor="#e8e08e"|6 |bgcolor="#e8e08e"|7 |bgcolor="#e8e08e"|11 |bgcolor="#e8e08e"|11 |- |[[D66]] |4 |bgcolor="#e8e08e"|6 |bgcolor="#e8e08e"|10 |bgcolor="#e8e08e"|6 |2 |- |[[PvdD]] |4 |3 |3 |1 |2 |- |[[JA21]] |3 | | | | |- |[[PVV]] |3 |3 |6 |6 | |- |[[Volt]] |2 | | | | |- |[[CDA]] |2 |4 |bgcolor="#e8e08e"|5 |bgcolor="#e8e08e"|5 |bgcolor="#e8e08e"|10 |- |[[FVD]] |2 |9 | | | |- |[[SP]] |2 |3 |6 |5 |9 |- |[[50+]] ¹ |2 |1 |1 |1 | |- |[[CU]]-[[SGP]] ² |1 |1 |1 |1 |2 |- |[[DENK]] | |1 | | | |- |Ouderenpartij NH ³ | | |1 |1 |1 |- !''Zeêtels'' !55 !55 !55 !55 !55 |- !''Coalitie'' !30 !30 !33 !35 !39 |- !''Opkomst'' !57% !56% !47% !57% !45% |} ¹ In 2019 saemen met Partij van de Ouderen. ² In 2019 en 2023 alleen de CU. ³ Ouderenpartij NH is Ouderenpartij Noord-Holland. === Gemeênten === Noord-'Olland ei sins de lèste erindeêlienge (24 maerte 2022) nog 44 gemeênten. {| class=wikitable | [[Plaetje:Prov-Noord-Holland-OpenTopo.jpg|400px]] | {{columns-list|2| # [[Aelsmeer]] (''Aalsmeer'') # [[Alkmaer]] (''Alkmaar'') # [[Amstelveen]] # [[Amsterdam]] # [[Bergen (Noord-'Olland)|Bergen]] # [[Beverwiek]] (''Beverwijk'') # [[Blaricum]] # [[Bloemendael]] (''Bloemendaal'') # [[Castricum]] # [[D'n Elder]] (''Den Helder'') # [[Diek en Waerd]] (''Dijk en Waard'') # [[Diemen]] # [[Drechterland]] # [[Edam-Volendam]] # [[Enkuuzen]] (''Enkhuizen'') # [[Gooise Meren]] # [[Haerlem]] (''Haarlem'') # [[Haerlemmermeer]] (''Haarlemmermeer'') # [[Heemskerke]] (''Heemskerk'') # [[Heemstede]] # [[Heiloo]] # [[Hilversum]] # [[Hoôrn]] (''Hoorn'') # [[Koggenland]] # [[Landsmeer]] # [[Laren (Noord-'Olland)|Laren]] # [[Medemblik]] # [[Ollands Kroôn]] (''Hollands Kroon'') # [[Oôstzaen]] (''Oostzaan'') # [[Opmeer]] # [[Ouwer-Amstel]] (''Ouder-Amstel'') # [[Purmerend]] # [[Schaegen]] (''Schagen'') # [[Stede Broec]] # [[Texel]] # [[Uutgeêst]] (''Uitgeest'') # [[Uuthoôrn]] (''Uithoorn'') # [[Uuzen]] (''Huizen'') # [[Velsen]] # [[Waeterland]] (''Waterland'') # [[Wiedemeren]] (''Wijdemeren'') # [[Wormerland]] # [[Zaenstad]] (''Zaanstad'') # [[Zandvoôrt]] (''Zandvoort'') }} |} === Waeterschappen === 't Groôste deêl van Noord-'Olland, en wè Noord-'Olland bove 't [[IJ]], oort bie 't [[Waeterschap 'Ollands Noorderkwartier]]. Aerlem en omgevienge 'ore bie 't [['Oôg'eêmraedschap van de Rijn]], Amsterdam en 't Gooi bie 't [[Waeterschap Amstel, Gooi en Vecht]]. === Justitie === Noord-'Olland is verdeêld in de arrondissementen Alkmaar, 'Aerlem en Amsterdam. Alledrie ressortere ze onder 't 'Of van Amsterdam. == Cultuur == === Godsdienst === Vanouds was ok Noord-Olland protestants, mae de sterke katholieke minder'eid ei z'n eige in de twintegste eêuwe sterk doe gelde; ier en daer bin ze in de meerder'eid. De protestanten bin verregaend geseculariseerd: nog maer 8% van de bevolkienge geeft an protestant te wezen. Intussen bin d'r, voraol deu groôte migrantengemeênschappen in Amsterdam (en vaneiges ok wè in kleinere steeën), aol 8% [[islam|moslims]] en 1% [[hindoeïsme|hindoes]]. === Taele === Noord-'Olland is taelkundig vrie divers. De groôste streektaele (in elk geval in grondgebied) is 't [[Westfries]], 'n dialect dat-a geweunlik toet 't [['Ollands]] gerekend oor mae van 't aore Ollands verschilt deu 'n vreêd sterk [[Fries]] substraot. In en rond Amsterdam en Aerlem 'eerst 't [[Zuud-'Ollands]]. 't [[Kennemers]], [[Zaons]] en [[Waeterlands]] bin aolledrie overgangsdialecten van 't Zuud-'Ollands naer 't Westfries. 't Gooi ei z'n eige dialecten, 't [[Goois]], die-an bie de [[Utrechts-Alblasserwaerds]]e groep ore. == Noôten == <references/> == Lienks nae buten == * [https://www.noord-holland.nl/ Provincie Noord-'Olland] * [https://web.archive.org/web/20231203164254/https://plaatsengids.nl/Noord-Holland Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/provincie/noord-holland/ AlleCijfers] <gallery> Magere Brug.jpg|''Maegere Brugge'', [[Amsterdam]] Zonstrhoofd02achter.jpg|''Sanatorium Zonnestraal'', [[Hilversum]] </gallery> {{Provincie Noord-'Olland}} [[Categorie:Noord-'Olland| ]] dttiehu35gshytho4bs3k4ur1mqpu96 Greunienge (provincie) 0 1854 182523 182473 2026-09-04T07:44:13Z Veeders 16276 182523 wikitext text/x-wiki {{ProvincieNL |naem = Greunienge |vlagge = Flag Groningen.svg |waepen = Groningen (province) coa.svg |kaerte = Groningen position.svg |kaerte1 = OSM - provincie Groningen.PNG |oôdstad = [[Greunienge (stad)|Greunienge]] |cvdk = [[René Paas]] ([[CDA]]) |godsdienst = [[protestant]] (24%),<br/ > [[katteliek]] (5%) |taelen = [[Greuniengs]],<br/ > [[Fries]] |oppplekke = achtste |opp = 2.955 |landopp = 2.316 |waeteropp = 639 |bevplekke = negende |inweuners = 601.000 |daotum = 2026 |dichteid = 260 |gemeênten = 10 |volkslied = [[Grönnens Laid]] |website = [https://www.provinciegroningen.nl www.provinciegroningen.nl] }} '''Greunienge''' (Nederlands: ''Groningen'', [[Greuniengs]]: ''Grunnen, Grönnen, Grunningen'', [[Fries]]: ''Grinslân'') is 'n [[provincie]] van [[Nederland]], die-a in 't noordooste van 't land leit. Oôdstad is de gelieknaemige stad [[Greunienge (stad)|Greunienge]]. Ze grenst in 't noôrden an de [[Waddenzeê]] en 't [[Eêms]]-[[Dollard]] gebied, in 't westen an [[Friesland]], in 't zuden an [[Drenthe]] en in 't oôsten an [[Oôst-Friesland]] en 't [[Eêmsland]] in [[Duutsland]] ([[Niedersachsen]]). == Geografie == Greunienge bestae groôtendeêls uut [[polder]]land. In 't zuud(oôsten) binne [[veenkolonie|veenkoloniën]]. D'n [[Ondsrugge]] in [[Drenthe]] loôpt toet de stad [[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]]. 't [[Lauwersmeer]] is 'n kreêke op de grenze mie [[Friesland]] in 't noôrdwesten. De [[Hasseberg]] mie 14 meter in 't zuudoôsten van de provincie is 't oôste punt. Op 16 auhustus [[2012]] was d'r bie [['Uuzienge]] 'n aerdbevieng mie een kracht van 3,6, de zwaerste oôit in Greunienge.<ref>[https://www.knmi.nl/over-het-knmi/nieuws/magnitude-beving-huizinge-wordt-3-6 KNMI]</ref> === Inweunerantal === Den ontwikkelieng vant inweunerantal:<ref>[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31</ref><ref>[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned/table StatLine]</ref> * 1850 — 185.000 * 1900 — 296.000 * 1950 — 460.000 * 1960 — 475.000 * 1970 — 517.000 * 1980 — 554.000 * 1990 — 554.000 * 2000 — 563.000 * 2010 — 577.000 * 2020 — 586.000 * 2025 — 603.000 == Politiek en bestier == === Provincie === De [[Provinciaole Staeten]] van Greunienge è 43 zeêtels. Sins de verkieziengen van maerte 2023 is de verdeêlienge zoô:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_GR.html nlverkiezingen]</ref> ''Oliefkleur bin partijen van [[Gedeputeêrde Staeten]].'' {| class="wikitable sortable" !colspan="8"|Uutslag Staetenverkieziengen |- !Partij !2023 !2019 !2015 !2011 !2007 |- |[[BBB]] |bgcolor="#e8e08e"|12 | | | | |- |[[PvdA]] |bgcolor="#e8e08e"|5 |bgcolor="#e8e08e"|5 |6 |bgcolor="#e8e08e"|12 |bgcolor="#e8e08e"|12 |- |[[GL]] |bgcolor="#e8e08e"|5 ² |bgcolor="#e8e08e"|6 |bgcolor="#e8e08e"|3 |3 |3 |- |[[CU]] |bgcolor="#e8e08e"|3 ¹ |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|3 |bgcolor="#e8e08e"|4 |- |Groninger Belang |bgcolor="#e8e08e"|3 ¹ |3 |3 | | |- |[[VVD]] |bgcolor="#e8e08e"|2 ² |bgcolor="#e8e08e"|4 |4 |bgcolor="#e8e08e"|6 |5 |- |[[SP]] |2 |4 |bgcolor="#e8e08e"|8 |6 |7 |- |[[D66]] |2 |bgcolor="#e8e08e"|3 |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|3 |1 |- |[[PvdD]] |2 |1 |2 |1 |1 |- |[[PVV]] |2 |2 |3 |3 | |- |[[CDA]] |2 |bgcolor="#e8e08e"|3 |bgcolor="#e8e08e"|5 |5 |bgcolor="#e8e08e"|9 |- |[[Volt]] |1 | | | | |- |Partij voor het Noorden <br> (PvhN) |1 |2 |1 |1 |1 |- |[[FVD]] |1 |5 | | | |- |[[50+]] | |1 | | | |- !''Zeêtels'' !43 !43 !43 !43 !43 |- !''Coalitie'' !23 ¹/ 24 ² !25 !24 !24 !25 |- !''Opkomst'' !63% !56% !53% !58% !51% |} 't College van Gedeputeêrde Staeten in 't tiedvak 2023-2027 steunt op 'n coalitie van: * 2023-2025: BBB, PvdA, CU, Groninger Belang * 2025-2027: BBB, PvdA, GL, VVD <ref>[https://nos.nl/artikel/2559178-van-veur-mekoar-naar-mit-mekoar-groningen-heeft-weer-een-provinciebestuur NOS]</ref> === Gemeênten === Greunienge ei 10 gemeênten sins 2021: {| class=wikitable | [[Plaetje:P01-GR-positiekaart2-gemlabels.png|300px]] | {{columns-list|1| # [[Eêmsdelta]] (''Eemsdelta'') # [[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]] (''Groningen'') # [[Midden-Greunienge]] (''Midden-Groningen'') # [[Oldambt (gemeênte)|Oldambt]] # [['t Oôgeland]] (''Het Hogeland'') # [[Pekela]] # [[Stadskanaol]] (''Stadskanaal'') # [[Veêndam]] (''Veendam'') # [[Westerkwartier (gemeênte)|Westerkwartier]] # [[Westerwolde (gemeênte)|Westerwolde]] }} |} == Noôten == <references/> == Lienks nae buten == * [https://www.provinciegroningen.nl/ Provincie Greunienge] * [https://web.archive.org/web/20220622184603/https://www.plaatsengids.nl/groningen-provincie Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/provincie/groningen/ AlleCijfers] {{Provincie Greunienge}} [[Categorie:Greunienge| ]] 1qhckdj6s7x2eetocjnnv6wg3doh84p Limburg (Nederland) 0 1869 182524 182474 2026-09-04T07:54:49Z Veeders 16276 182524 wikitext text/x-wiki ''Zie ok: [[Limburg]]'' ---- {{ProvincieNL |naem = Limburg |vlagge = Flag of Limburg.svg |waepen = Limburg-nl-wapen.svg |kaerte = Limburg position.svg |kaerte1 = OSM - provincie Limburg.PNG |oôdstad = [[Maestricht]] |cvdk = [[Emile Roemer]] ([[SP]]) |godsdienst = [[katteliek]] (64%), [[protestant]] (3%) |taelen = [[Limburgs]],<br/ > [[Noord-Limburgs]],<br/ > [[Ripuarisch]],<br/ >[[Zuudoôst-Limburgs]] |oppplekke = negende |opp = 2.210 |landopp = 2.145 |waeteropp = 65 |bevplekke = zevende |inweuners = 1.138.000 |daotum = 2026 |dichteid = 531 |gemeênten = 31 |volkslied = [[Limburg mijn Vaderland]] |website = [https://www.limburg.nl www.limburg.nl] }} [[Plaetje:Kasteel Schaloen in Valkenburg.jpg|300px|thumb|[[Kasteel Schaloen]]]] '''Limburg''' ([[Ripuarisch]]: ''Limburrsh'') is 'n [[provincie]] van [[Nederland]] die-a in 't zuudoôsten van 't land leit. Ze grenst an [[Gelderland]], [[Noord-Braebant]], [[Belgs Limburg]], [[Luuk (provincie)|Luuk]] en 't [[Duutsland|Duutse]] Bundesland [[Nordrhein-Westfalen]] en ei vee meer grenze mee 't butenland as mee aore Nederlandse provincies. Oôdstad en groôtste plekke is [[Maestricht]]. == Geografie == Limburg, voraol Zuud-Limburg, oor dikkels beschreve as 't meêst "butenlands" uutziende stikje van Nederland. Dat komt voraol deu 't [[euvel]]achtige landschap. In 'n land dat vo 't groôste deêl stikke vlak is en vo de elt onder of mae juust bove [[zeêniveau]] leit valt 't landschap zeker op: 'n Groôt deêl van Zuud-Limburg leit naemelik meer as onderd meter bove zeêniveau. De [[Vaelserberg]], mee 322 meter 't oôgste punt van Nederland en nie verre van 't Drielandenpunt mee België en Duutsland is 't oôgste punt van Nederland. Naer 't noôrden toe oort 't landschap vlakker. Van noôrd nae zuud deustroômt de [[Maes]] de provincie. Onder meêr de steeën Mestricht, [[Roermond]] en [[Venlo]] leie an deze rivier en gebruke 'm bevobbild vò de binnenvaert. Onder de kleine rivieren en [[beke]]n die d'rop afwaeteren bin de [[Geul]], de [[Geleenbeek]], de [[Roer (Maes)|Roer]] en de [[Niers]]. 't Zuie van de provincie is, mee deu de groôte bloei in d'n tied van de [[mienbouw]], vreêd verstedelikt, feitelik is 't 't meêst verstedelikte gebied van Nederland buten de [[Randstad]], mee de stad Mestricht en de [[agglomeraotie]] [[Heerlen]]-[[Kerkrade]] ("Parkstad Limburg"). [[Geologie|Geologisch]] is Limburg intresant deudat d'r [[Limburgse klei]] of ''löss'' vokomt, t'rwiel de rest van Nederland voraol uut [[rivierklei]], [[zeêklei]] en [[zand]] bestaet. === Inweunerantal === Den ontwikkelieng vant inweunerantal:<ref>[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31</ref><ref>[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned/table StatLine]</ref> * 1850 — 204.000 * 1900 — 282.000 * 1950 — 728.000 * 1960 — 882.000 * 1970 — 999.000 * 1980 — 1.069.000 * 1990 — 1.104.000 * 2000 — 1.141.000 * 2010 — 1.123.000 * 2020 — 1.117.000 * 2025 — 1.135.000 == Geschiedenisse == Wat-a noe Nederlands Limburg is is noe nog nie zoô lang 'n eên'eid. In 't verleje was 't verdeêld onder vee, dikkels butenlandse, meugend'eden. Dit maekt 't moeilik 'n geschiedenisse van deêze provincie te schrieven. In de pre'istorie was Zuud-Limburg eên van de eerste permanent beweunde gebieden, vee dichter bevolkt en vee ontwikkelder in cultuur. In d'n tied van de [[Romeinen|Romeinse]] veroverienge wier in elk geval 't zujen beweund deu de [[Eburonen]], 'n [[Kelten|Keltisch]] volk. Naedan de Romeinen onder [[Caesar]] dit volk aodde uutgeroeid kwaeme de [[Tongeren (volk)|Tongeren]] (ok Keltisch) d'r te weunen. [[Maestricht]] (''Mosae Traiectum'' in 't [[Latiens]]) was in deêzen tied 'n plekke van beteêkenisse; vee aore plekken in de provincie bestonden toen ok a. Nae de Groôte Volksveruzienge wier 't gebied bezet deu [[Franken]]. As 't [[Frankische Riek]] bie 't [[Verdrag van Verdun]] in [[843]] gesplist wier kwam Limburg bie 't middenste, laeter 't oôstelike (Eileg-Roômse, Duutse) riek. 'n Groôt deêl van de moderne provincie viel toen onder de [[Maesgouw]]. Groôte macht in 't gebied ao de [[bischop]] van [[Keulen]], die z'n macht altied maer uutbreide toet dat d'n ertog van [[Braebant]] 'm bie de [[Slag bie Woeriengen]] ([[1288]]) versloeg. Vanaf toen begon Limburg meêr mee de Nederlanden te integreren. Vanaf [[1543]] ([[Verdrag van Venlo]]) was Limburg ingeliefd bie de [[Bourgondische Staot]]. In d'n [[Tachtentegjaeregen Oorlog]] wisselde Limburg 'n paer keer van bezitter. Uutendelienge kwaeme bie de [[Vree van Munster]] ([[1648]]) deêlen d'rvan in anden van de Republiek, naemelik 't uterste noôrden rond [[Mook]] en wat-an me noe ''Zuud-Limburg'' zouwe noeme. De rest bleef verdeeld onder voraol [[Spanje]], [[Luuk]], [[Gulik]] en [[Kleef]]. [[Staets-Limburg]], zoôas 't zujen eêtte, was 'n Generaliteitsland en ao gin stemme in de [[Staeten-Generaol]], omdat 't katteliek was. Dat brocht d'n andel sterk in 't slop, zoôdat Limburg veraermde. Mee de [[Vree van Utrecht]] ([[1713]]) kreeg de Republiek ok Venlo. Uutendelienge waeren d'r nie minder as 18 eersers in wat noe Nederlands Limburg is. In [[1794]] wier 't eêle gebied bie [[Frankriek]] gevoegd. 't Goeng deêl uutmaeken van de [[departement]]en van de Nedermaes en van de Roer. 't Oorde nie bie de [[Bataofse Republiek]] of 't [[Konienkriek Olland]], omdat 't as eên van de Zudelike Nederlanden wier beschouwd. Mee de vurmienge van 't Konienkriek van de Nederlanden in [[1815]] kwam d'r eên groôte provincie rond de Maes, die-a eêrst naer eur oôdstad ''Mestricht'' zouw gae eête maer op initiatief van d'n Konienk ''Limburg'' genoemd wier, naer 't ouwe [[Ertogdom Limburg]] (dit lag zudeliker en 't omvatte maer 'n klein stikje van de nieuwe provincie Limburg). In [[1830]] schaerde deêze provincie d'r eige achter de Belgse opstand, maer om-at 'r in Mestricht 'n Ollands garnizoen gelegerd wier bleef deêze stad be'ouwe. Bie de vree in [[1839]] wier de provincie Limburg lanks de Maes verdeêld: 'n westelik stik vò België, 'n oôstelik vò Nederland. 't Zou nog lang diere vòdan de Limburgers d'r eige echte Nederlanders zouwe voele. De provincie ao zelfs 'n stuitje zittienge in d'n [[Duutsen Bond]]. Nae 1900 wier Limburg 'n echte industrieprovincie, nie in de lèste plekke deu de kolenmienen. Die brochten vee economische vòspoed en immigraotie. Uutendelienge wiere de mienen in de jaeren '70 geslote. == Politiek en bestier == === Provincie === De Limburgse [[Provinciaole Staeten]] è 47 zeêtels (vò 2007 waere dat d'r 63). Sins maerte 2023 is de verdeêlienge zoô:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_LB.html nlverkiezingen]</ref> ''Oliefkleur bin partijen van [[Gedeputeêrde Staeten]].'' {| class="wikitable sortable" !colspan="8"|Uutslag Staetenverkieziengen |- !Partij !2023 !2019 !2015 !2011 !2007 |- |[[BBB]] |bgcolor="#e8e08e"|10 | | | | |- |[[PVV]] |6 |7 |9 |bgcolor="#e8e08e"|10 ¹ | |- |[[VVD]] |bgcolor="#e8e08e"|5 |5 |bgcolor="#e8e08e"|5 |bgcolor="#e8e08e"|8 |7 |- |[[CDA]] |bgcolor="#e8e08e"|5 |9 |bgcolor="#e8e08e"|11 |bgcolor="#e8e08e"|10 |bgcolor="#e8e08e"|18 |- |[[GL]] |4 |4 |2 |3 |2 |- |[[PvdA]] |bgcolor="#e8e08e"|3 |3 |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|6 ² |bgcolor="#e8e08e"|8 |- |[[SP]] |bgcolor="#e8e08e"|3 |4 |bgcolor="#e8e08e"|8 |6 |9 |- |[[D66]] |3 |3 |bgcolor="#e8e08e"|4 |2 |1 |- |Lokaal-Limburg |2 |2 |1 | | |- |[[JA21]] |2 | | | | |- |[[PvdD]] |2 |2 |1 | |1 |- |[[FVD]] |1 |7 | | | |- |[[50+]] |1 |1 |1 |2 | |- |Volkspartij Limburg | | |1 | | |- |Partij Nieuw Limburg | | | | |1 |- !''Zeêtels'' !47 !47 !47 !47 !47 |- !''Coalitie'' !26 !/ !32 !28 ¹/ 24 ² !26 |- !''Opkomst'' !54% !53% !45% !52% !44% |} 't College van Gedeputeêrde Staeten in 't tiedvak 2011-2015 steunde op 'n coalitie van: * 2011-2012: CDA, VVD en PVV * 2012-2015: CDA, VVD en PvdA 't College van Gedeputeêrde Staeten in 't tiedvak 2019-2023 was samengesteld op baosis van deskundig'eid: * 2019-2021: (PVV, VVD, CDA, (GL), Lokaal-Limburg en FVD/JA21) * 2021-2023: (VVD, CDA, GL, PvdA, D66 en Lokaal-Limburg) An 't oôd van de provincie staet in Limburg 'n [[gouverneur]], awast eit 'n dezelfde bevoegd'eden as 'n [[commissaoris van de Konieng]]. Dit is 'n erinnerienge an d'n tied dat Limburg nie as gewone provincie van Nederland gezieë wier maer as ertogdom in personele unie mee de Konienk (ziet ierbove bie ''geschiedenisse''). === Gemeênten === Sins de lèste erindeêlienge in 2019 eit Nederlands Limburg nog 31 gemeênten. {| class=wikitable | [[Plaetje:Prov-Limburg-OpenTopo.jpg|400px]] | {{columns-list|1| # [[Beêk (Nederlands Limburg)|Beêk]] (''Beek'') # [[Beekdaelen]] # [[Beesel]] # [[Bergen (Limburg)|Bergen]] # [[Brunssum]] # [[Echt-Susteren]] # [[Eijsden-Margraten]] # [[Gennep]] # [[Gulpen-Wittem]] # [[Heerlen]] # [[Horst an de Maes]] (''Horst aan de Maas'') # [[Kerkrade]] # [[Landgraef]] (''Landgraaf'') # [[Leudal]] # [[Maesgouw]] (''Maasgouw'') # [[Maestricht]] (''Maastricht'') # [[Meerssen]] # [[Mook en Middelaer]] (''Mook en Middelaar'') # [[Nederweert]] # [[Peel en Maes]] (''Peel en Maas'') # [[Roerdaelen]] (''Roerdalen'') # [[Roermond]] # [[Simpelveld]] # [[Sittard-Geleen]] # [[Stein (Limburg)|Stein]] # [[Vaels]] (''Vaals'') # [[Valkenburg an de Geul]] (''Valkenburg aan de Geul'') # [[Venlo]] # [[Venray]] # [[Voerendael]] (''Voerendaal'') # [[Weert]] }} |} === Waterschappen === 't Noôrden van Limburg oorde bie 't [[Waeterschap Peel en Maesvallei]], 't zujen bie [[Waeterschap Roer en Overmaes]]. Sins 2017 vorme zie saemen 't [[Waeterschap Limburg]]. === Justitie === Nederlands Limburg beslaet tweê [[arrondissement (Nederland)|arrondissementen]]: Roermond in 't noorden en Mestricht in 't zujen. Ze ressortere onder 't Of van [[D'n Bos]]. == Cultuur == === Godsdienst === Nog 77% van de Limburgers is in naem katteliek. Iervan gaet maer 'n klein deêl dikkels nae kerke: op 'n modaole zundag weunt ongeveer 7% van de Limburgse bevolkienge 'n [[misse]] bie. Toch zien vee Limburgs de kattelieke kerke as 'n belangriek deêl van ulder identiteit. Protestanten bin d'r eêl weinig: nie meêr as 2%. D'n [[islam]] is mee 3,5% zelfs anzienlik groôter as 't protestantisme. === Taele === :''Ziet ok: [[Limburgs]]'' In 't groôste deêl van Limburg oor [[Limburgs]] gepraot. De dialecten uut 't noôrden van de provincie bin in te deêlen bie 't [[Kleverlands]], die uut 't uterste zuudoôsten bie 't [[Ripuarisch]]. Ondanks die taelkundege versnipperienge ore aolle dialecten uut de provincie deu de over'eid sins [[1997]] as ''Limburgs'' erkènd. Biezonder an de dialecten in Limburg is dan ze nog zoôwel in de steeën as op 't land vreêd vee gesproke ore: de streektaele is ier meer as bevobbild in Zeêland 'n vast deêl van de eige identiteit. 't Dialect oor relatief dikkels opgeschreve mae bluuf tot d'n dag van vandaeg voraol 'n spreektaele. Voraol mee de [[carnaval]] oor 't vee gezoenge. === Folklore === In Limburg bin vee [[blaesmuziek|harmonieën en fanfaores]] te vinden, meêr as waer dan ok op de wereld. Voraol Kerkrade en Thorn staen ier bekend om. Ok carnaval is 'n eel belangriek en levendeg deêl van de Limburgse volkscultuur. Ut volkslied is ''[[Limburg mijn Vaderland]]''. == Noôten == <references/> == Lienks nae buten == * [https://www.limburg.nl Provincie Limburg] * [https://web.archive.org/web/20231113140142/https://www.plaatsengids.nl/limburg Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/provincie/limburg/ AlleCijfers] {{Provincie Nederlands Limburg}} [[Categorie:Limburg (Nederland)| ]] gj5yq2ou8flgnf73cvtjl0ytw47dn6t Noord-Braebant 0 1916 182525 182475 2026-09-04T08:03:53Z Veeders 16276 182525 wikitext text/x-wiki {{ProvincieNL |naem = Noord-Braebant |vlagge = North_Brabant-Flag.svg |waepen = Noord-Brabant wapen.svg |kaerte = Noord-Brabant position.svg |kaerte1 = OSM - provincie Noord-Brabant.PNG |oôdstad = [[D'n Bos]] |cvdk = [[Ina Adema]] ([[VVD]]) |godsdienst = [[katteliek]] (48%), [[protestant]] (8%) |taelen = [[Braebants]],<br/ > [[Westoeks]],<br/ > [[Limburgs]],<br/ > [[Land van Cuijks]] |oppplekke = tweêde |opp = 5.082 |landopp = 4.902 |waeteropp = 181 |bevplekke = derde |inweuners = 2.677.000 |daotum = 2026 |dichteid = 546 |gemeênten = 56 |volkslied = gin |website = [https://www.brabant.nl www.brabant.nl] }} [[Plaetje:Westbrabantbegrenzing.png|thumb|300px|Westelek Braebant]] '''Noord-Braebant / Noôrd-Braebant''' (Nederlands: ''Noord-Brabant'', [[Braebants]]: ''Broabant'') is 'n [[provincie]] in 't zujen van [[Nederland]]. Ze grenst an [[Zeêland]], [[Zuud-Olland]], [[Gelderland]], [[Limburg (Nederland)|Limburg]], [[Belgs Limburg]] en [[Antwerpen (provincie)|Antwerpen]]. 't Is nae Zuud-Olland de meêst bevolkiengsrieke provincie en ze is ok best versteêdelikt: [[Eindoven]] en [[Tilburg]] as vuufde en zevende stad van Nederland de tweê groôste steeën buten de [[Randstad]]. Veddere groôte steeën bin [[Breda]] en [[D'n Bos]], de oôdstad, die pas de vierde van de provincie is. Toch eit ok de landbouw, voraol de verkesouwerij, ier 'n groôte functie. == Geografie == Zoôas bove gezeid is Noord-Braebant sterk verstedelikt. Toch leit de bevolkiengsdicht'eid rond 't landelike gemiddelde. Daedeu is t'r ok nog vee plekke vò landbouw en natuur. Typisch Braebants bin de zandverstuviengen van de [[Loonse en Drunense Dunen]], en de 'eivelden van de [[Kempen]]. === Inweunerantal === Den ontwikkelieng vant inweunerantal:<ref>[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31</ref><ref>[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned/table StatLine]</ref> * 1850 — 393.000 * 1900 — 554.000 * 1950 — 1.243.000 * 1960 — 1.485.000 * 1970 — 1.788.000 * 1980 — 2.051.000 * 1990 — 2.189.000 * 2000 — 2.356.000 * 2010 — 2.444.000 * 2020 — 2.563.000 * 2025 — 2.664.000 == Geschiedenisse == Vroeger waor Noord-Braebant gin aparte bestierlike eên'eid. In 'n groôt deêl van z'n geschiedenisse van 't verbonde mee de zudelike Nederlanden. In de [[middeleêuwen]] kwam 'n groôt deêl van wat-a noe Noord-Braebant is an 't [[Markgraefschap van Antwerpen]], dat-a in [[1106]] bie [[Braebant]] ingeliefd wier. De groôte centra van ontwikkelienge laege in 't zujen van Braebant (Antwerpen, Brussel, Leuven etc.) maer in 't noôrden kwaemen ok Breda en D'n Bos wè tot ontwikkelienge. Mee d'n [[Tachentegjaeregen Oorlog]] wier Noord-Braebant afgescheie van de reste van 't ertogdom: bie de [[Vree van Munster]] in [[1648]] liep de grenze tussen de Staetse en de Spaonse Nederlanden dwars deu Braebant ene. Omdat 't gebied vò 't groôste deêl katteliek was moogden 't gin volwaerdege provincie ore maer wier 't 'n [[Generaliteitsland]]: rechtsreeks deu de [[Staeten-Generaol]] bestierd. Dit dierde tot de instellienge van de [[Bataofse Republiek]] in [[1795]], toen 't gebied ''Bataofs-Braebant'' gieng eête. Laeter in de Fransen tied wier 't over verschillende aore departementen verdeêld. Bie de instellienge van 't Konienkriek der Nederlanden in [[1815]] wier de provincie nie mee 't zudelike Braebant vereênegd maer goeng ze ''Noord-Braebant'' eête. 't Gebied van die provincie was groôter as 't ouwe Generaliteitsland omdat'r 'n stik van 't ouwe [[Olland]] en de vòdien zelfstandege (nie bie de Republiek orende) [[eerlik'eid|eerlik'eden]] [[Boxmeer]], [[Gemert]], [[Megen]] en [[Ravenstein]] biekwaeme. In [[1830]] bleef 't bie de Belgse opstand relatief rustig en kon konienk Willem I 't gebied makkelik be'ouwe. Vanaf 't end van de negentiende eêuwe kwam voraol in en rond Tilburg en Eindoven vee industrie op. == Politiek en bestier == === Provincie === De [[Provinciaole Staeten]] van Noord-Braebant è 55 zeêtels. Sins de lèste verkieziengen van maerte 2023 zieë de verdeêlienge d'r zoô uut:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_NB.html nlverkiezingen]</ref> ''Oliefkleur bin partijen van [[Gedeputeêrde Staeten]].'' {| class="wikitable sortable" !colspan="8"|Uutslag Staetenverkieziengen |- !Partij !2023 !2019 !2015 !2011 !2007 |- |[[BBB]] |11 | | | | |- |[[VVD]] |bgcolor="#e8e08e"|9 |bgcolor="#e8e08e"|10 |bgcolor="#e8e08e"|10 |bgcolor="#e8e08e"|12 |bgcolor="#e8e08e"|11 |- |[[GL]] |bgcolor="#e8e08e"|5 |bgcolor="#e8e08e"|5 |3 |3 |2 |- |[[PvdA]] |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|3 |bgcolor="#e8e08e"|4 |7 |bgcolor="#e8e08e"|8 |- |[[SP]] |bgcolor="#e8e08e"|4 |5 |bgcolor="#e8e08e"|9 |bgcolor="#e8e08e"|8 |12 |- |[[PVV]] |4 |4 |7 |8 | |- |[[D66]] |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|5 |bgcolor="#e8e08e"|7 |5 |1 |- |[[CDA]] |4 |bgcolor="#e8e08e"|8 |9 |bgcolor="#e8e08e"|10 |bgcolor="#e8e08e"|18 |- |[[JA21]] |2 | | | | |- |Lokaal Brabant |bgcolor="#e8e08e"|2 |1 |1 | | |- |[[PvdD]] |2 |2 |2 |1 |1 |- |[[Volt]] |1 | | | | |- |[[FVD]] |1 |9 | | | |- |[[50+]] |1 |2 |2 |1 | |- |[[CU]]-[[SGP]] |1 |1 |1 | |1 |- |Brabantse Partij | | | | |1 |- !''Zeêtels'' !55 !55 !55 !55 !55 |- !''Coalitie'' !28 !31 !30 !30 !37 |- !''Opkomst'' !56% !52% !44% !51% !42% |} === Gemeênten === Noord-Braebant is opgedeêld in 56 gemeênten. De lèste erindeêlienge was in 2022. [[Plaetje:P10-NB-positiekaart2-gemlabels.png|700px]] {| class=wikitable | {{columns-list|3| # [[Alphen-Chaem]] (''Alphen-Chaam'') # [[Altena]] # [[Asten]] # [[Baerle-Nassau]] (''Baarle-Nassau'') # [[Bergeijk]] # [[Bernheze]] # [[Berrehe op Zoom]] (''Bergen op Zoom'') # [[Best]] # [[Bladel]] # [[Boekel]] # [[D'n Bos]] ('' 's-Hertogenbosch'') # [[Boxtel]] # [[Breda]] # [[Cranendonck]] # [[Deurne]] # [[Dongen]] # [[Drimmelen]] # [[Eersel]] # [[Eindoven]] (''Eindhoven'') # [[Etten-Leur]] # [[Geêrtruudenberg]] (''Geertruidenberg'') # [[Geldrop-Mierlo]] # [[Gemert-Baekel]] (''Gemert-Bakel'') # [[Gilze en Rijen]] # [[Goirle]] # [[Halderberge]] # [[Heeze-Leende]] # [[Helmond]] # [[Heusden]] # [[Hilvarenbeek]] # [[Laerbeek]] (''Laarbeek'') # [[Land van Cuijk (gemeênte)|Land van Cuijk]] # [[Loôn op Zand]] (''Loon op Zand'') # [[Maeshorst]] (''Maashorst'') # [[Meierijstad]] # [[Moerdiek]] (''Moerdijk'') # [[Nuenen, Gerwen en Nederwetten]] # [[Oirschot]] # [[Oisterwiek]] (''Oisterwijk'') # [[Oôsterhout]] (''Oosterhout'') # [[Oss]] # [[Reusel-De Mierden]] # [[Roosendael]] (''Roosendaal'') # [[Rucphen]] # [[Sint-Michielsgestel]] # [[Someren]] # [[Son en Breugel]] # [[Steênberrehe]] (''Steenbergen'') # [[Tilburg]] # [[Valkenswaerd]] (''Valkenswaard'') # [[Veldoven]] (''Veldhoven'') # [[Vught]] # [[Waelre]] (''Waalre'') # [[Waolwiek]] (''Waalwijk'') # [[Woensdrecht]] # [[Zundert]] }} |} === Waeterschappen === Noord-Braebant is in vier [[waeterschap]]pen verdeêld: 't [[Waeterschap Braebantsen Delta]], [[Waeterschap Aa en Maes]], [[Waeterschap D'n Dommel]] en [[Waeterschap Rivier'nland]]. === Justitie === Braebant is in tweê [[arrondissement]]en verdeêld: 't westen valt onder 't arrondissement Breda, 't oôsten onder D'n Bos. Allebei de arrondissementen ressorteren onder 't Gerechtsof van D'n Bos. == Cultuur == === Godsdienst === Vanouds is Noord-Braebant 'n kattelieke provincie. In 2005 was volgens schattiengen nog 57% van de bevolkienge katteliek. Kleine gebieden in 't noorden bin in (groôte) meerder'eid protestants, naemelik 't [[Land van Altena en Heusden]] en de [[Noordwestoek]]. Zaemen bin die goed vò 6% van de Braebanders. Deu de sterke verstedeliking weune d'r intusse ok a 5% [[islam|moslims]] in de provincie. === Taele === Noord-Braebant eit 't [[Braebants]] in verschillende dialecten as streektaele. In kleine gebieden an de randen van de provincie ore nog aore taelen gesproke: 't [[Westoeks|(Noord)westoeks]] is 'n [['Ollands]] dialect, in 't [[Land van Cuijk]] praote ze [[Kleverlands]] en in de gemeênte Cranendonck (oôdplekke [[Budel]]) è ze 'n [[Limburgs]] dialect. De dialecten ore nog relatief vee gesproke, voraol op 't land. == Zie ok == * [[Lieste mee Deltawêrken]] == Noôten == <references/> == Lienks nae buten == * [https://www.brabant.nl/ Provincie Noord-Braebant] * [https://www.brabantserfgoed.nl/ Brabants Erfgoed] * [https://web.archive.org/web/20240221023826/https://plaatsengids.nl/noord-brabant Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/provincie/noord-brabant/ AlleCijfers] {{Provincie Noord-Braebant}} [[Categorie:Noord-Braebant| ]] rbnmxtskplh1fjgulpgkjskxt4o1hls Lieste van Nederlandse gemeênten 0 2038 182535 182489 2026-09-04T08:49:20Z Veeders 16276 182535 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Gemeenten 2024.png|thumb|upright=1.2|Kaerte]] Dit is een '''lieste van [[Nederlandse gemeênte|Nederlandse gemeênten]]'''. Sins 1 jannewari 2023 binne d'r 345 gemeênten: * 342 gemeênten in [[Europa]] * 3 biezondere gemeênten in [[Noôrd-Amerika]]: eilan'n [[Bonaire]], [[Saba]] en [[Sint Eustatius]] ([[Caribisch Nederland]]) {| class="wikitable sortable" |- ! Provincies !! Gemeênten !! Liesten !! 'Oôdstad |- |[[Drenthe]] | 12 ||[[Drenthe#Gemeênten|Lieste]] ||[[Assen]] |- |[[Flevoland]] | &nbsp; 6 ||[[Flevoland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Lelystad]] |- |[[Friesland]] | 18 ||[[Friesland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Leêuwarden]] |- |[[Gelderland]] | 51 ||[[Gelderland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Arnem]] |- |[[Greunienge (provincie)|Greunienge]] | 10 ||[[Greunienge (provincie)#Gemeênten|Lieste]] ||[[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]] |- |[[Limburg (Nederland)|Limburg]] | 31 ||[[Limburg (Nederland)#Gemeênten|Lieste]] ||[[Maestricht]] |- |[[Noord-Braebant]] | 56 ||[[Noord-Braebant#Gemeênten|Lieste]] ||[[D'n Bos]] |- |[[Noord-'Olland]] | 44 ||[[Noord-'Olland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Haerlem]] |- |[[Overiessel]] | 25 ||[[Overiessel#Gemeênten|Lieste]] ||[[Zwolle]] |- |[[Utrecht (provincie)|Utrecht]] | 26 ||[[Utrecht (provincie)#Gemeênten|Lieste]] ||[[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] |- |[[Zeêland]] | 13 ||[[Zeêland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Middelburg]] |- |[[Zuud-'Olland]] | 50 ||[[Zuud-'Olland#Gemeênten|Lieste]] ||[[D'n Aegt]] |- |[[Caribisch Nederland]] || &nbsp; 3 |||| |- ! ''Totael'' !! ''345''!!!! |} {{abc}} === A === {| |- valign=top | * [[Aa en Hunze]] * [[Aelsmeer]] * [[Achtkarspelen]] * [[Aelten]] * [[Aemeland]] | * [[Aepeldoorn]] * [[Alblasserdam]] * [[Albrandswaerd]] * [[Alkmaer]] * [[Almelo]] | * [[Almere]] * [[Alphen an den Rien]] * [[Alphen-Chaem]] * [[Altena]] * [[Amersfoôrt]] | * [[Amstelveen]] * [[Amsterdam]] * [[Arnem]] * [[Assen]] * [[Asten]] |} === B === {| |- valign=top | * [[Baerle-Nassau]] * [[Baern]] * [[Barendrecht]] * [[Barneveld]] * [[Beêk (Nederlands Limburg)|Beêk]] | * [[Beekdaelen]] * [[Beesel]] * [[Berg en Dal]] * [[Bergeijk]] * [[Bergen (Limburg)]] | * [[Bergen (Noord-Braebant)]] * [[Bergen (Noord-'Olland)]] * [[Berkelland]] * [[Bernheze]] * [[Best]] | * [[Beuniengen (Gelderland)|Beuniengen]] * [[Beverwiek]] * [[Bladel]] * [[Blaricum]] * [[Bloemendael]] | * [[Bodegraeven-Reeuwiek]] * [[Boekel]] * [[Bonaire]] * [[Borger-Odoorn]] * [[Borne]] | * [[Bossele (gemeênte)|Bossele]] * [[Boxtel]] * [[Breda]] * [[Bronck'orst]] * [[Brummen]] | * [[Brunssum]] * [[Bunnik]] * [[Bunschoten]] * [[Buur'n]] |} === C === * [[Capelle an den Iessel]] * [[Castricum]] * [[Coevorden]] * [[Cranendonck]] * [[Culemborg]] === D === {| |- valign=top | * [[Dalfsen]] * [[Dantumadeêl]] * [[De Bilt]] * [[De Friese Meren]] * [[De Ronde Venen]] | * [[De Wolden]] * [[Delft]] * [[D'n Aegt]] * [[D'n Bos]] * [[D'n Elder]] | * [[Deurne]] * [[Deventer]] * [[Diek en Waerd]] * [[Diemen]] * [[Dinkelland]] | * [[Doesburg]] * [[Doetinchem]] * [[Dongen]] * [[Dordt]] * [[Drechterland]] | * [[Drimmelen]] * [[Dronten]] * [[Druten]] * [[Duiven]] |} === E === {| |- valign=top | * [[Echt-Susteren]] * [[Edam-Volendam]] * [[Ede]] * [[Eêmnes]] * [[Eêmsdelta]] | * [[Eersel]] * [[Eijsden-Margraten]] * [[Eindoven]] * [[Elburg]] * [[Emmen]] | * [[Enkuuzen]] * [[Enschede]] * [[Epe]] * [[Ermelo]] * [[Etten-Leur]] |} === G === {| |- valign=top | * [[Geêrtruudenberg]] * [[Geldrop-Mierlo]] * [[Gemert-Baekel]] * [[Gennep]] * [[Gilze en Rijen]] | * [[Goereê-Overflakkeê]] * [[Goes]] * [[Goirle]] * [[Gooise Meren]] * [[Gorkem]] | * [[Gouda]] * [[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]] * [[Gulpen-Wittem]] |} === H === {| |- valign=top | * [[Haeksbergen]] * [[Haerlem]] * [[Haerlemmermeer]] * [[Halderberge]] * [[Hardenberg]] | * [[Harderwiek]] * [[Hardinxveld-Giessendam]] * [[Harlingen]] * [[Hattem]] * [[Heemskerke]] | * [[Heemstede]] * [[Heerde]] * [[Heêrenveen]] * [[Heerlen]] * [[Heeze-Leende]] | * [[Heiloo]] * [[Hellendoôrn]] * [[Helmond]] * [[Hendrik-Ido-Ambacht]] * [[Hengelo (Overiessel)|Hengelo]] | * [[Heumen]] * [[Heusden]] * [[Hillegom]] * [[Hilvarenbeek]] * [[Hilversum]] | * [[Hoekse Waerd (gemeênte)|Hoekse Waerd]] * [[Hof van Twente]] * [[Hoôrn]] * [[Horst an de Maes]] * [[Houten]] |} === I === * [[Iesselstein]] === K === {| |- valign=top | * [[Kaeg en Braessem]] * [[Kamp'n]] * [[Kapelle]] * [[Katwiek]] * [[Kerkrade]] | * [[Koggenland]] * [[Krimpen an den Iessel]] * [[Krimpenerwaerd (gemeênte)|Krimpenerwaerd]] |} === L === {| |- valign=top | * [[Laerbeek]] * [[Land van Cuijk (gemeênte)|Land van Cuijk]] * [[Landgraef]] * [[Landsmeer]] * [[Lansingerland]] | * [[Laren (Noord-'Olland)|Laren]] * [[Leêuwarden]] * [[Leiden]] * [[Leiderdurp]] * [[Leidschendam-Voorburg]] | * [[Lelystad]] * [[Leudal]] * [[Leusden]] * [[Lingewaerd]] * [[Lisse]] | * [[Lochem]] * [[Loôn op Zand]] * [[Lopik]] * [[Losser]] |} === M === {| |- valign=top | * [[Maesdriel]] * [[Maesgouw]] * [[Maeshorst]] * [[Maessluus]] * [[Maestricht]] | * [[Medemblik]] * [[Meerssen]] * [[Meierijstad]] * [[Meppel]] * [[Meulelan'n]] | * [[Middelburg]] * [[Midden-Delfland]] * [[Midden-Drenthe]] * [[Midden-Greunienge]] * [[Moerdiek]] | * [[Montferland]] * [[Montfoort]] * [[Mook en Middelaer]] |} === N === {| |- valign=top | * [[Neder-Betuwe]] * [[Nederweert]] * [[Nieuwegein]] * [[Nieuwkoop]] * [[Nijkerke]] | * [[Nijmegen]] * [[Nissewaerd]] * [[Noôrd-Beveland]] * [[Noôrdenveld]] * [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]] | * [[Noôrdoôstpolder]] * [[Noôrdwiek]] * [[Nuenen, Gerwen en Nederwetten]] * [[Nunspeet]] |} === O === {| |- valign=top | * [[Oegstgeest]] * [[Oirschot]] * [[Oisterwiek]] * [[Oldambt (gemeênte)|Oldambt]] * [[Oldebroek]] | * [[Oldenzael]] * [[Ollands Kroôn]] * [[Olst-Wiehe]] * [[Ommen]] * [['t Oôgeland]] | * [[Oôgeveen]] * [[Oôst Gelre]] * [[Oôsterhout]] * [[Oôststelliengwerf]] * [[Oôstzaen]] | * [[Opmeer]] * [[Opsterland]] * [[Oss]] * [[Ouwe Iesselstreek]] * [[Ouwer-Amstel]] | * [[Ouwewaeter]] * [[Overbetuwe]] |} === P === {| |- valign=top | * [[Papendrecht]] * [[Peel en Maes]] * [[Pekela]] * [[Pieneacker-Noôtdurp]] * [[Purmerend]] | * [[Putt'n]] |} === R === {| |- valign=top | * [[Raelte]] * [[Reimerswaol (gemeênte)|Reimerswaol]] * [[Renkum]] * [[Renswoude]] * [[Reusel-De Mierden]] | * [[Rheden]] * [[Rhenen]] * [[Ridderkerke]] * [[Riessen-Holten]] * [[Rieswiek (Zuud-'Olland)|Rieswiek]] | * [[Roerdaelen]] * [[Roermond]] * [[Roosendael]] * [[Rotterdam]] * [[Rozendael]] | * [[Rucphen]] |} === S === {| |- valign=top | * [[Saba]] * [[Schaegen]] * [[Scherpenzeel]] * [[Schiedam]] * [[Schiermonnikoôg]] | * [[Schouwen-Duveland]] * [[Simpelveld]] * [[Sint Eustatius]] * [[Sint-Michielsgestel]] * [[Sittard-Geleen]] | * [[Sliedrecht]] * [[Sluus (gemeênte)|Sluus]] * [[Smallingerland]] * [[Soest (Nederland)|Soest]] * [[Someren]] | * [[Son en Breugel]] * [[Stadskanaol]] * [[Staphorst]] * [[Stede Broec]] * [[Steênberrehe]] | * [[Steênwiekerland]] * [[Stein (Limburg)|Stein]] * [[Stichtse Vecht]] |} === T === {| |- valign=top | * [[Ter Veere (gemeênte)|Ter Veere]] * [[Terneuzen (gemeênte)|Terneuzen]] * [[Terschellienge]] * [[Texel]] * [[Teylingen]] | * [[Tiel]] * [[Tietjerksteradeel]] * [[Tilburg]] * [[Tole (gemeênte)|Tole]] * [[Tubbergen]] | * [[Twenterand]] * [[Tynaerlo]] |} === U === {| |- valign=top | * [['Ulst (gemeênte)|'Ulst]] * [[Urk]] * [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] * [[Utrechtse Heuvelrik (gemeênte)|Utrechtse Heuvelrik]] * [[Uutgeêst]] | * [[Uuthoôrn]] * [[Uuzen]] |} === V === {| |- valign=top | * [[Vaels]] * [[Valkenburg an de Geul]] * [[Valkenswaerd]] * [[Veêndam]] * [[Veenendael]] | * [[Veldoven]] * [[Velsen]] * [[Venlo]] * [[Venray]] * [[Vlaerdienge]] | * [[Vlieland]] * [[Vlissienge]] * [[Voerendael]] * [[Voorschoten]] * [[Voôrst]] | * [[Vore an Zeê]] * [[Vught]] * [[Vuufeêrenlan'n (gemeênte)|Vuufeêrenlan'n]] |} === W === {| |- valign=top | * [[Waddinxveen]] * [[Waedhoeke]] * [[Waegeniengen]] * [[Waelre]] * [[Waeterland]] | * [[Waolwiek]] * [[Wassenaer]] * [[Weert]] * [[West Betuwe]] * [[West Maes en Waol]] | * [[Westerkwartier (gemeênte)|Westerkwartier]] * [[Westerveld]] * [[Westervoort]] * [[Westerwolde (gemeênte)|Westerwolde]] * [[Westland (gemeênte)|Westland]] | * [[Weststelliengwerf]] * [[Wiechen]] * [[Wiedemeren]] * [[Wiek bie Duurstede]] * [[Wierden]] | * [[Winterswiek]] * [[Woensdrecht]] * [[Woerden]] * [[Wormerland]] * [[Woudenberg]] |} === Z === {| |- valign=top | * [[Zaenstad]] * [[Zaltbommel]] * [[Zandvoôrt]] * [[Zeêwolde]] * [[Zeist]] | * [[Zevenaer]] * [[Zoetermeer]] * [[Zoeterwoude]] * [[Zundert]] * [[Zutphen]] | * [[Zuudplas]] * [[Zuudwest-Friesland]] * [[Zwartewaeterland]] * [[Zwiendrecht (Nederland)|Zwiendrecht]] * [[Zwolle]] |} {{abc}} == Zie ok == * [[Gemeêntelijke 'erindeêlienge in Nederland]] * [[Lieste mee hroste gemeênten in Nederland]] * [[Lieste van Nederlandse provincies]] * [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]] == Lienks nae buten == * [https://organisaties.overheid.nl/Gemeenten/ Overheid.nl] * [https://allecijfers.nl/gebieden/ AlleCijfers] [[Categorie:Lieste van Nederland|Gemeênten]] [[Categorie:Gemeênte in Nederland]] b7b33eb5yne085pz7pmqvov5w4pgahv 182536 182535 2026-09-04T08:54:36Z Veeders 16276 182536 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Gemeenten 2024.png|thumb|upright=1.2|kaderloos|rechts]] Dit is een '''lieste van [[Nederlandse gemeênte|Nederlandse gemeênten]]'''. Sins 1 jannewari 2023 binne d'r 345 gemeênten: * 342 gemeênten in [[Europa]] * 3 biezondere gemeênten in [[Noôrd-Amerika]]: eilan'n [[Bonaire]], [[Saba]] en [[Sint Eustatius]] ([[Caribisch Nederland]]) {| class="wikitable sortable" |- ! Provincies !! Gemeênten !! Liesten !! 'Oôdstad |- |[[Drenthe]] | 12 ||[[Drenthe#Gemeênten|Lieste]] ||[[Assen]] |- |[[Flevoland]] | &nbsp; 6 ||[[Flevoland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Lelystad]] |- |[[Friesland]] | 18 ||[[Friesland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Leêuwarden]] |- |[[Gelderland]] | 51 ||[[Gelderland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Arnem]] |- |[[Greunienge (provincie)|Greunienge]] | 10 ||[[Greunienge (provincie)#Gemeênten|Lieste]] ||[[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]] |- |[[Limburg (Nederland)|Limburg]] | 31 ||[[Limburg (Nederland)#Gemeênten|Lieste]] ||[[Maestricht]] |- |[[Noord-Braebant]] | 56 ||[[Noord-Braebant#Gemeênten|Lieste]] ||[[D'n Bos]] |- |[[Noord-'Olland]] | 44 ||[[Noord-'Olland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Haerlem]] |- |[[Overiessel]] | 25 ||[[Overiessel#Gemeênten|Lieste]] ||[[Zwolle]] |- |[[Utrecht (provincie)|Utrecht]] | 26 ||[[Utrecht (provincie)#Gemeênten|Lieste]] ||[[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] |- |[[Zeêland]] | 13 ||[[Zeêland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Middelburg]] |- |[[Zuud-'Olland]] | 50 ||[[Zuud-'Olland#Gemeênten|Lieste]] ||[[D'n Aegt]] |- |[[Caribisch Nederland]] || &nbsp; 3 |||| |- ! ''Totael'' !! ''345''!!!! |} {{abc}} === A === {| |- valign=top | * [[Aa en Hunze]] * [[Aelsmeer]] * [[Achtkarspelen]] * [[Aelten]] * [[Aemeland]] | * [[Aepeldoorn]] * [[Alblasserdam]] * [[Albrandswaerd]] * [[Alkmaer]] * [[Almelo]] | * [[Almere]] * [[Alphen an den Rien]] * [[Alphen-Chaem]] * [[Altena]] * [[Amersfoôrt]] | * [[Amstelveen]] * [[Amsterdam]] * [[Arnem]] * [[Assen]] * [[Asten]] |} === B === {| |- valign=top | * [[Baerle-Nassau]] * [[Baern]] * [[Barendrecht]] * [[Barneveld]] * [[Beêk (Nederlands Limburg)|Beêk]] | * [[Beekdaelen]] * [[Beesel]] * [[Berg en Dal]] * [[Bergeijk]] * [[Bergen (Limburg)]] | * [[Bergen (Noord-Braebant)]] * [[Bergen (Noord-'Olland)]] * [[Berkelland]] * [[Bernheze]] * [[Best]] | * [[Beuniengen (Gelderland)|Beuniengen]] * [[Beverwiek]] * [[Bladel]] * [[Blaricum]] * [[Bloemendael]] | * [[Bodegraeven-Reeuwiek]] * [[Boekel]] * [[Bonaire]] * [[Borger-Odoorn]] * [[Borne]] | * [[Bossele (gemeênte)|Bossele]] * [[Boxtel]] * [[Breda]] * [[Bronck'orst]] * [[Brummen]] | * [[Brunssum]] * [[Bunnik]] * [[Bunschoten]] * [[Buur'n]] |} === C === * [[Capelle an den Iessel]] * [[Castricum]] * [[Coevorden]] * [[Cranendonck]] * [[Culemborg]] === D === {| |- valign=top | * [[Dalfsen]] * [[Dantumadeêl]] * [[De Bilt]] * [[De Friese Meren]] * [[De Ronde Venen]] | * [[De Wolden]] * [[Delft]] * [[D'n Aegt]] * [[D'n Bos]] * [[D'n Elder]] | * [[Deurne]] * [[Deventer]] * [[Diek en Waerd]] * [[Diemen]] * [[Dinkelland]] | * [[Doesburg]] * [[Doetinchem]] * [[Dongen]] * [[Dordt]] * [[Drechterland]] | * [[Drimmelen]] * [[Dronten]] * [[Druten]] * [[Duiven]] |} === E === {| |- valign=top | * [[Echt-Susteren]] * [[Edam-Volendam]] * [[Ede]] * [[Eêmnes]] * [[Eêmsdelta]] | * [[Eersel]] * [[Eijsden-Margraten]] * [[Eindoven]] * [[Elburg]] * [[Emmen]] | * [[Enkuuzen]] * [[Enschede]] * [[Epe]] * [[Ermelo]] * [[Etten-Leur]] |} === G === {| |- valign=top | * [[Geêrtruudenberg]] * [[Geldrop-Mierlo]] * [[Gemert-Baekel]] * [[Gennep]] * [[Gilze en Rijen]] | * [[Goereê-Overflakkeê]] * [[Goes]] * [[Goirle]] * [[Gooise Meren]] * [[Gorkem]] | * [[Gouda]] * [[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]] * [[Gulpen-Wittem]] |} === H === {| |- valign=top | * [[Haeksbergen]] * [[Haerlem]] * [[Haerlemmermeer]] * [[Halderberge]] * [[Hardenberg]] | * [[Harderwiek]] * [[Hardinxveld-Giessendam]] * [[Harlingen]] * [[Hattem]] * [[Heemskerke]] | * [[Heemstede]] * [[Heerde]] * [[Heêrenveen]] * [[Heerlen]] * [[Heeze-Leende]] | * [[Heiloo]] * [[Hellendoôrn]] * [[Helmond]] * [[Hendrik-Ido-Ambacht]] * [[Hengelo (Overiessel)|Hengelo]] | * [[Heumen]] * [[Heusden]] * [[Hillegom]] * [[Hilvarenbeek]] * [[Hilversum]] | * [[Hoekse Waerd (gemeênte)|Hoekse Waerd]] * [[Hof van Twente]] * [[Hoôrn]] * [[Horst an de Maes]] * [[Houten]] |} === I === * [[Iesselstein]] === K === {| |- valign=top | * [[Kaeg en Braessem]] * [[Kamp'n]] * [[Kapelle]] * [[Katwiek]] * [[Kerkrade]] | * [[Koggenland]] * [[Krimpen an den Iessel]] * [[Krimpenerwaerd (gemeênte)|Krimpenerwaerd]] |} === L === {| |- valign=top | * [[Laerbeek]] * [[Land van Cuijk (gemeênte)|Land van Cuijk]] * [[Landgraef]] * [[Landsmeer]] * [[Lansingerland]] | * [[Laren (Noord-'Olland)|Laren]] * [[Leêuwarden]] * [[Leiden]] * [[Leiderdurp]] * [[Leidschendam-Voorburg]] | * [[Lelystad]] * [[Leudal]] * [[Leusden]] * [[Lingewaerd]] * [[Lisse]] | * [[Lochem]] * [[Loôn op Zand]] * [[Lopik]] * [[Losser]] |} === M === {| |- valign=top | * [[Maesdriel]] * [[Maesgouw]] * [[Maeshorst]] * [[Maessluus]] * [[Maestricht]] | * [[Medemblik]] * [[Meerssen]] * [[Meierijstad]] * [[Meppel]] * [[Meulelan'n]] | * [[Middelburg]] * [[Midden-Delfland]] * [[Midden-Drenthe]] * [[Midden-Greunienge]] * [[Moerdiek]] | * [[Montferland]] * [[Montfoort]] * [[Mook en Middelaer]] |} === N === {| |- valign=top | * [[Neder-Betuwe]] * [[Nederweert]] * [[Nieuwegein]] * [[Nieuwkoop]] * [[Nijkerke]] | * [[Nijmegen]] * [[Nissewaerd]] * [[Noôrd-Beveland]] * [[Noôrdenveld]] * [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]] | * [[Noôrdoôstpolder]] * [[Noôrdwiek]] * [[Nuenen, Gerwen en Nederwetten]] * [[Nunspeet]] |} === O === {| |- valign=top | * [[Oegstgeest]] * [[Oirschot]] * [[Oisterwiek]] * [[Oldambt (gemeênte)|Oldambt]] * [[Oldebroek]] | * [[Oldenzael]] * [[Ollands Kroôn]] * [[Olst-Wiehe]] * [[Ommen]] * [['t Oôgeland]] | * [[Oôgeveen]] * [[Oôst Gelre]] * [[Oôsterhout]] * [[Oôststelliengwerf]] * [[Oôstzaen]] | * [[Opmeer]] * [[Opsterland]] * [[Oss]] * [[Ouwe Iesselstreek]] * [[Ouwer-Amstel]] | * [[Ouwewaeter]] * [[Overbetuwe]] |} === P === {| |- valign=top | * [[Papendrecht]] * [[Peel en Maes]] * [[Pekela]] * [[Pieneacker-Noôtdurp]] * [[Purmerend]] | * [[Putt'n]] |} === R === {| |- valign=top | * [[Raelte]] * [[Reimerswaol (gemeênte)|Reimerswaol]] * [[Renkum]] * [[Renswoude]] * [[Reusel-De Mierden]] | * [[Rheden]] * [[Rhenen]] * [[Ridderkerke]] * [[Riessen-Holten]] * [[Rieswiek (Zuud-'Olland)|Rieswiek]] | * [[Roerdaelen]] * [[Roermond]] * [[Roosendael]] * [[Rotterdam]] * [[Rozendael]] | * [[Rucphen]] |} === S === {| |- valign=top | * [[Saba]] * [[Schaegen]] * [[Scherpenzeel]] * [[Schiedam]] * [[Schiermonnikoôg]] | * [[Schouwen-Duveland]] * [[Simpelveld]] * [[Sint Eustatius]] * [[Sint-Michielsgestel]] * [[Sittard-Geleen]] | * [[Sliedrecht]] * [[Sluus (gemeênte)|Sluus]] * [[Smallingerland]] * [[Soest (Nederland)|Soest]] * [[Someren]] | * [[Son en Breugel]] * [[Stadskanaol]] * [[Staphorst]] * [[Stede Broec]] * [[Steênberrehe]] | * [[Steênwiekerland]] * [[Stein (Limburg)|Stein]] * [[Stichtse Vecht]] |} === T === {| |- valign=top | * [[Ter Veere (gemeênte)|Ter Veere]] * [[Terneuzen (gemeênte)|Terneuzen]] * [[Terschellienge]] * [[Texel]] * [[Teylingen]] | * [[Tiel]] * [[Tietjerksteradeel]] * [[Tilburg]] * [[Tole (gemeênte)|Tole]] * [[Tubbergen]] | * [[Twenterand]] * [[Tynaerlo]] |} === U === {| |- valign=top | * [['Ulst (gemeênte)|'Ulst]] * [[Urk]] * [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] * [[Utrechtse Heuvelrik (gemeênte)|Utrechtse Heuvelrik]] * [[Uutgeêst]] | * [[Uuthoôrn]] * [[Uuzen]] |} === V === {| |- valign=top | * [[Vaels]] * [[Valkenburg an de Geul]] * [[Valkenswaerd]] * [[Veêndam]] * [[Veenendael]] | * [[Veldoven]] * [[Velsen]] * [[Venlo]] * [[Venray]] * [[Vlaerdienge]] | * [[Vlieland]] * [[Vlissienge]] * [[Voerendael]] * [[Voorschoten]] * [[Voôrst]] | * [[Vore an Zeê]] * [[Vught]] * [[Vuufeêrenlan'n (gemeênte)|Vuufeêrenlan'n]] |} === W === {| |- valign=top | * [[Waddinxveen]] * [[Waedhoeke]] * [[Waegeniengen]] * [[Waelre]] * [[Waeterland]] | * [[Waolwiek]] * [[Wassenaer]] * [[Weert]] * [[West Betuwe]] * [[West Maes en Waol]] | * [[Westerkwartier (gemeênte)|Westerkwartier]] * [[Westerveld]] * [[Westervoort]] * [[Westerwolde (gemeênte)|Westerwolde]] * [[Westland (gemeênte)|Westland]] | * [[Weststelliengwerf]] * [[Wiechen]] * [[Wiedemeren]] * [[Wiek bie Duurstede]] * [[Wierden]] | * [[Winterswiek]] * [[Woensdrecht]] * [[Woerden]] * [[Wormerland]] * [[Woudenberg]] |} === Z === {| |- valign=top | * [[Zaenstad]] * [[Zaltbommel]] * [[Zandvoôrt]] * [[Zeêwolde]] * [[Zeist]] | * [[Zevenaer]] * [[Zoetermeer]] * [[Zoeterwoude]] * [[Zundert]] * [[Zutphen]] | * [[Zuudplas]] * [[Zuudwest-Friesland]] * [[Zwartewaeterland]] * [[Zwiendrecht (Nederland)|Zwiendrecht]] * [[Zwolle]] |} {{abc}} == Zie ok == * [[Gemeêntelijke 'erindeêlienge in Nederland]] * [[Lieste mee hroste gemeênten in Nederland]] * [[Lieste van Nederlandse provincies]] * [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]] == Lienks nae buten == * [https://organisaties.overheid.nl/Gemeenten/ Overheid.nl] * [https://allecijfers.nl/gebieden/ AlleCijfers] [[Categorie:Lieste van Nederland|Gemeênten]] [[Categorie:Gemeênte in Nederland]] 158bsmoki5gabay0pk7a1j397oqbusm 182542 182536 2026-09-04T09:10:00Z Veeders 16276 182542 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Gemeenten 2024.png|thumb|400px]] Dit is een '''lieste van [[Nederlandse gemeênte|Nederlandse gemeênten]]'''. Sins 1 jannewari 2023 binne d'r 345 gemeênten: * 342 gemeênten in [[Europa]] * 3 biezondere gemeênten in [[Noôrd-Amerika]]: <br> eilan'n [[Bonaire]], [[Saba]] en [[Sint Eustatius]] ([[Caribisch Nederland]]) {| class="wikitable sortable" |- ! Provincies !! Gemeênten !! Liesten !! 'Oôdstad |- |[[Drenthe]] | 12 ||[[Drenthe#Gemeênten|Lieste]] ||[[Assen]] |- |[[Flevoland]] | &nbsp; 6 ||[[Flevoland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Lelystad]] |- |[[Friesland]] | 18 ||[[Friesland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Leêuwarden]] |- |[[Gelderland]] | 51 ||[[Gelderland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Arnem]] |- |[[Greunienge (provincie)|Greunienge]] | 10 ||[[Greunienge (provincie)#Gemeênten|Lieste]] ||[[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]] |- |[[Limburg (Nederland)|Limburg]] | 31 ||[[Limburg (Nederland)#Gemeênten|Lieste]] ||[[Maestricht]] |- |[[Noord-Braebant]] | 56 ||[[Noord-Braebant#Gemeênten|Lieste]] ||[[D'n Bos]] |- |[[Noord-'Olland]] | 44 ||[[Noord-'Olland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Haerlem]] |- |[[Overiessel]] | 25 ||[[Overiessel#Gemeênten|Lieste]] ||[[Zwolle]] |- |[[Utrecht (provincie)|Utrecht]] | 26 ||[[Utrecht (provincie)#Gemeênten|Lieste]] ||[[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] |- |[[Zeêland]] | 13 ||[[Zeêland#Gemeênten|Lieste]] ||[[Middelburg]] |- |[[Zuud-'Olland]] | 50 ||[[Zuud-'Olland#Gemeênten|Lieste]] ||[[D'n Aegt]] |- |[[Caribisch Nederland]] || &nbsp; 3 |||| |- ! ''Totael'' !! ''345''!!!! |} {{abc}} === A === {| |- valign=top | * [[Aa en Hunze]] * [[Aelsmeer]] * [[Achtkarspelen]] * [[Aelten]] * [[Aemeland]] | * [[Aepeldoorn]] * [[Alblasserdam]] * [[Albrandswaerd]] * [[Alkmaer]] * [[Almelo]] | * [[Almere]] * [[Alphen an den Rien]] * [[Alphen-Chaem]] * [[Altena]] * [[Amersfoôrt]] | * [[Amstelveen]] * [[Amsterdam]] * [[Arnem]] * [[Assen]] * [[Asten]] |} === B === {| |- valign=top | * [[Baerle-Nassau]] * [[Baern]] * [[Barendrecht]] * [[Barneveld]] * [[Beêk (Nederlands Limburg)|Beêk]] | * [[Beekdaelen]] * [[Beesel]] * [[Berg en Dal]] * [[Bergeijk]] * [[Bergen (Limburg)]] | * [[Bergen (Noord-Braebant)]] * [[Bergen (Noord-'Olland)]] * [[Berkelland]] * [[Bernheze]] * [[Best]] | * [[Beuniengen (Gelderland)|Beuniengen]] * [[Beverwiek]] * [[Bladel]] * [[Blaricum]] * [[Bloemendael]] | * [[Bodegraeven-Reeuwiek]] * [[Boekel]] * [[Bonaire]] * [[Borger-Odoorn]] * [[Borne]] | * [[Bossele (gemeênte)|Bossele]] * [[Boxtel]] * [[Breda]] * [[Bronck'orst]] * [[Brummen]] | * [[Brunssum]] * [[Bunnik]] * [[Bunschoten]] * [[Buur'n]] |} === C === * [[Capelle an den Iessel]] * [[Castricum]] * [[Coevorden]] * [[Cranendonck]] * [[Culemborg]] === D === {| |- valign=top | * [[Dalfsen]] * [[Dantumadeêl]] * [[De Bilt]] * [[De Friese Meren]] * [[De Ronde Venen]] | * [[De Wolden]] * [[Delft]] * [[D'n Aegt]] * [[D'n Bos]] * [[D'n Elder]] | * [[Deurne]] * [[Deventer]] * [[Diek en Waerd]] * [[Diemen]] * [[Dinkelland]] | * [[Doesburg]] * [[Doetinchem]] * [[Dongen]] * [[Dordt]] * [[Drechterland]] | * [[Drimmelen]] * [[Dronten]] * [[Druten]] * [[Duiven]] |} === E === {| |- valign=top | * [[Echt-Susteren]] * [[Edam-Volendam]] * [[Ede]] * [[Eêmnes]] * [[Eêmsdelta]] | * [[Eersel]] * [[Eijsden-Margraten]] * [[Eindoven]] * [[Elburg]] * [[Emmen]] | * [[Enkuuzen]] * [[Enschede]] * [[Epe]] * [[Ermelo]] * [[Etten-Leur]] |} === G === {| |- valign=top | * [[Geêrtruudenberg]] * [[Geldrop-Mierlo]] * [[Gemert-Baekel]] * [[Gennep]] * [[Gilze en Rijen]] | * [[Goereê-Overflakkeê]] * [[Goes]] * [[Goirle]] * [[Gooise Meren]] * [[Gorkem]] | * [[Gouda]] * [[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]] * [[Gulpen-Wittem]] |} === H === {| |- valign=top | * [[Haeksbergen]] * [[Haerlem]] * [[Haerlemmermeer]] * [[Halderberge]] * [[Hardenberg]] | * [[Harderwiek]] * [[Hardinxveld-Giessendam]] * [[Harlingen]] * [[Hattem]] * [[Heemskerke]] | * [[Heemstede]] * [[Heerde]] * [[Heêrenveen]] * [[Heerlen]] * [[Heeze-Leende]] | * [[Heiloo]] * [[Hellendoôrn]] * [[Helmond]] * [[Hendrik-Ido-Ambacht]] * [[Hengelo (Overiessel)|Hengelo]] | * [[Heumen]] * [[Heusden]] * [[Hillegom]] * [[Hilvarenbeek]] * [[Hilversum]] | * [[Hoekse Waerd (gemeênte)|Hoekse Waerd]] * [[Hof van Twente]] * [[Hoôrn]] * [[Horst an de Maes]] * [[Houten]] |} === I === * [[Iesselstein]] === K === {| |- valign=top | * [[Kaeg en Braessem]] * [[Kamp'n]] * [[Kapelle]] * [[Katwiek]] * [[Kerkrade]] | * [[Koggenland]] * [[Krimpen an den Iessel]] * [[Krimpenerwaerd (gemeênte)|Krimpenerwaerd]] |} === L === {| |- valign=top | * [[Laerbeek]] * [[Land van Cuijk (gemeênte)|Land van Cuijk]] * [[Landgraef]] * [[Landsmeer]] * [[Lansingerland]] | * [[Laren (Noord-'Olland)|Laren]] * [[Leêuwarden]] * [[Leiden]] * [[Leiderdurp]] * [[Leidschendam-Voorburg]] | * [[Lelystad]] * [[Leudal]] * [[Leusden]] * [[Lingewaerd]] * [[Lisse]] | * [[Lochem]] * [[Loôn op Zand]] * [[Lopik]] * [[Losser]] |} === M === {| |- valign=top | * [[Maesdriel]] * [[Maesgouw]] * [[Maeshorst]] * [[Maessluus]] * [[Maestricht]] | * [[Medemblik]] * [[Meerssen]] * [[Meierijstad]] * [[Meppel]] * [[Meulelan'n]] | * [[Middelburg]] * [[Midden-Delfland]] * [[Midden-Drenthe]] * [[Midden-Greunienge]] * [[Moerdiek]] | * [[Montferland]] * [[Montfoort]] * [[Mook en Middelaer]] |} === N === {| |- valign=top | * [[Neder-Betuwe]] * [[Nederweert]] * [[Nieuwegein]] * [[Nieuwkoop]] * [[Nijkerke]] | * [[Nijmegen]] * [[Nissewaerd]] * [[Noôrd-Beveland]] * [[Noôrdenveld]] * [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]] | * [[Noôrdoôstpolder]] * [[Noôrdwiek]] * [[Nuenen, Gerwen en Nederwetten]] * [[Nunspeet]] |} === O === {| |- valign=top | * [[Oegstgeest]] * [[Oirschot]] * [[Oisterwiek]] * [[Oldambt (gemeênte)|Oldambt]] * [[Oldebroek]] | * [[Oldenzael]] * [[Ollands Kroôn]] * [[Olst-Wiehe]] * [[Ommen]] * [['t Oôgeland]] | * [[Oôgeveen]] * [[Oôst Gelre]] * [[Oôsterhout]] * [[Oôststelliengwerf]] * [[Oôstzaen]] | * [[Opmeer]] * [[Opsterland]] * [[Oss]] * [[Ouwe Iesselstreek]] * [[Ouwer-Amstel]] | * [[Ouwewaeter]] * [[Overbetuwe]] |} === P === {| |- valign=top | * [[Papendrecht]] * [[Peel en Maes]] * [[Pekela]] * [[Pieneacker-Noôtdurp]] * [[Purmerend]] | * [[Putt'n]] |} === R === {| |- valign=top | * [[Raelte]] * [[Reimerswaol (gemeênte)|Reimerswaol]] * [[Renkum]] * [[Renswoude]] * [[Reusel-De Mierden]] | * [[Rheden]] * [[Rhenen]] * [[Ridderkerke]] * [[Riessen-Holten]] * [[Rieswiek (Zuud-'Olland)|Rieswiek]] | * [[Roerdaelen]] * [[Roermond]] * [[Roosendael]] * [[Rotterdam]] * [[Rozendael]] | * [[Rucphen]] |} === S === {| |- valign=top | * [[Saba]] * [[Schaegen]] * [[Scherpenzeel]] * [[Schiedam]] * [[Schiermonnikoôg]] | * [[Schouwen-Duveland]] * [[Simpelveld]] * [[Sint Eustatius]] * [[Sint-Michielsgestel]] * [[Sittard-Geleen]] | * [[Sliedrecht]] * [[Sluus (gemeênte)|Sluus]] * [[Smallingerland]] * [[Soest (Nederland)|Soest]] * [[Someren]] | * [[Son en Breugel]] * [[Stadskanaol]] * [[Staphorst]] * [[Stede Broec]] * [[Steênberrehe]] | * [[Steênwiekerland]] * [[Stein (Limburg)|Stein]] * [[Stichtse Vecht]] |} === T === {| |- valign=top | * [[Ter Veere (gemeênte)|Ter Veere]] * [[Terneuzen (gemeênte)|Terneuzen]] * [[Terschellienge]] * [[Texel]] * [[Teylingen]] | * [[Tiel]] * [[Tietjerksteradeel]] * [[Tilburg]] * [[Tole (gemeênte)|Tole]] * [[Tubbergen]] | * [[Twenterand]] * [[Tynaerlo]] |} === U === {| |- valign=top | * [['Ulst (gemeênte)|'Ulst]] * [[Urk]] * [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] * [[Utrechtse Heuvelrik (gemeênte)|Utrechtse Heuvelrik]] * [[Uutgeêst]] | * [[Uuthoôrn]] * [[Uuzen]] |} === V === {| |- valign=top | * [[Vaels]] * [[Valkenburg an de Geul]] * [[Valkenswaerd]] * [[Veêndam]] * [[Veenendael]] | * [[Veldoven]] * [[Velsen]] * [[Venlo]] * [[Venray]] * [[Vlaerdienge]] | * [[Vlieland]] * [[Vlissienge]] * [[Voerendael]] * [[Voorschoten]] * [[Voôrst]] | * [[Vore an Zeê]] * [[Vught]] * [[Vuufeêrenlan'n (gemeênte)|Vuufeêrenlan'n]] |} === W === {| |- valign=top | * [[Waddinxveen]] * [[Waedhoeke]] * [[Waegeniengen]] * [[Waelre]] * [[Waeterland]] | * [[Waolwiek]] * [[Wassenaer]] * [[Weert]] * [[West Betuwe]] * [[West Maes en Waol]] | * [[Westerkwartier (gemeênte)|Westerkwartier]] * [[Westerveld]] * [[Westervoort]] * [[Westerwolde (gemeênte)|Westerwolde]] * [[Westland (gemeênte)|Westland]] | * [[Weststelliengwerf]] * [[Wiechen]] * [[Wiedemeren]] * [[Wiek bie Duurstede]] * [[Wierden]] | * [[Winterswiek]] * [[Woensdrecht]] * [[Woerden]] * [[Wormerland]] * [[Woudenberg]] |} === Z === {| |- valign=top | * [[Zaenstad]] * [[Zaltbommel]] * [[Zandvoôrt]] * [[Zeêwolde]] * [[Zeist]] | * [[Zevenaer]] * [[Zoetermeer]] * [[Zoeterwoude]] * [[Zundert]] * [[Zutphen]] | * [[Zuudplas]] * [[Zuudwest-Friesland]] * [[Zwartewaeterland]] * [[Zwiendrecht (Nederland)|Zwiendrecht]] * [[Zwolle]] |} {{abc}} == Zie ok == * [[Gemeêntelijke 'erindeêlienge in Nederland]] * [[Lieste mee hroste gemeênten in Nederland]] * [[Lieste van Nederlandse provincies]] * [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]] == Lienks nae buten == * [https://organisaties.overheid.nl/Gemeenten/ Overheid.nl] * [https://allecijfers.nl/gebieden/ AlleCijfers] [[Categorie:Lieste van Nederland|Gemeênten]] [[Categorie:Gemeênte in Nederland]] hq5deqg5pk5h4ltdtc1io3aw7ommxvz Utrecht (provincie) 0 2545 182528 182478 2026-09-04T08:11:11Z Veeders 16276 182528 wikitext text/x-wiki {{ProvincieNL |naem = Utrecht |vlagge = Utrecht (province)-Flag.svg |waepen = Arms Utrecht Province.png |kaerte = Utrecht position.svg |kaerte1 = OSM - provincie Utrecht.PNG |oôdstad = [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] |cvdk = [[Hans Oosters]] ([[PvdA]]) |godsdienst = [[protestant]] (27%), [[katteliek]] (13%) |taelen = [[Utrechts-Alblasserwaerds]],<br/ > [[West-Veluws]] |oppplekke = elfde |opp = 1.560 |landopp = 1.484 |waeteropp = 76 |bevplekke = vuufde |inweuners = 1.415.000 |daotum = 2026 |dichteid = 953 |gemeênten = 26 |volkslied = [[Langs de Vecht en d'Oude Rijnstroom|Langs de Vecht en<br />d'Oude Rijnstroom]] |website = [https://www.provincie-utrecht.nl www.provincie-utrecht.nl] }} '''Utrecht''' is de meêst centraol gelegen [[provincie]] van [[Nederland]]. 't Is wel de kleinste provincie en vreed dicht bevolkt. Ze hrenst an [[Zuud-'Olland]], [[Noord-'Olland]], [[Flevoland]] en [[Gelderland]]. Nae de gelieknaemige 'oôdstad [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] is [[Amersfoôrt]] de groôste stad. Aore groôte steden bin [[Veenendael]], [[Zeist]] en [[Nieuwegein]]. Aole snelwegen van Nederland komme zo'n bitje in Utrecht bie mekoare. 'n Belangriek verkeersknoôppunt is Ouwerijn. == Geografie == Het lanschap is te verdeelen in een westelijk deel dat een kleiachtige bodem eit en bestoot uut gorslan'n. Het oôs'n is bebost en heuvelachtig, het hoôgste punt is de [[Amerongseberg]], bijna 70 meter boven NAP. Een aor hoôg punt is de [[Grebbeberg]]. De Utrechtse Heuvelrug beslit een groôt deel van de provincie. Het noorwes'n wor ingenome deu een antal meren, weeronger de Loosdrechse plassen. === Inweunerantal === Den ontwikkelieng vant inweunerantal:<ref>[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31</ref><ref>[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned/table StatLine]</ref> * 1850 — 153.000 * 1900 — 254.000 * 1950 — 573.000 * 1960 — 677.000 * 1970 — 801.000 * 1980 — 895.000 * 1990 — 1.016.000 * 2000 — 1.108.000 * 2010 — 1.221.000 * 2020 — 1.355.000 * 2025 — 1.409.000 == Geschiedenisse == De provincie is ontstaen uut het bisdom Utrecht in de [[Middeleêuwen]]. In 1528 wast gedae mie de wereldlijke macht van de bisschop. Utrecht is wel aoltied een aparte provincie gebleven. In de Franse tied stong het bekend as het Departement van de Rijn en het Departement van de Zuiderzee. == Politiek en bestier == === Provincie === De [[Provinciaole Staeten]] van Utrecht bestae uut 49 zeêtels (toet 2015 waeren dat d'r 47). Sins maerte 2023 is de verdeêlienge zoô:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_UT.html nlverkiezingen]</ref> ''Oliefkleur bin partijen van [[Gedeputeêrde Staeten]].'' {| class="wikitable sortable" !colspan="8"|Uutslag Staetenverkieziengen |- !Partij !2023 !2019 !2015 !2011 !2007 |- |[[BBB]] |7 | | | | |- |[[GL]] |bgcolor="#e8e08e"|7 |bgcolor="#e8e08e"|8 |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|4 |4 |- |[[VVD]] |bgcolor="#e8e08e"|6 |8 |bgcolor="#e8e08e"|9 |bgcolor="#e8e08e"|11 |bgcolor="#e8e08e"|10 |- |[[D66]] |bgcolor="#e8e08e"|5 |bgcolor="#e8e08e"|5 |bgcolor="#e8e08e"|9 |bgcolor="#e8e08e"|5 |2 |- |[[CDA]] |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|5 |bgcolor="#e8e08e"|6 |bgcolor="#e8e08e"|6 |bgcolor="#e8e08e"|11 |- |[[PvdA]] |bgcolor="#e8e08e"|3 |bgcolor="#e8e08e"|4 |5 |7 |8 |- |[[PvdD]] |3 |2 |2 |1 |1 |- |[[CU]] |3 |bgcolor="#e8e08e"|4 |3 |2 |bgcolor="#e8e08e"|4 |- |[[Volt]] |2 | | | | |- |[[JA21]] |2 | | | | |- |[[PVV]] |2 |2 |4 |5 | |- |[[SGP]] |2 |1 |2 |1 |1 |- |[[SP]] |1 |2 |4 |4 |5 |- |[[FVD]] |1 |6 | | | |- |[[50+]] |1 |1 |1 |1 | |- |[[DENK]] | |1 | | | |- |Mooi Utrecht | | | | |1 |- !''Zeêtels'' !49 !49 !49 !47 !47 |- !''Coalitie'' !25 !26 !28 !26 !25 |- !''Opkomst'' !63% !62% !53% !62% !50% |} === Gemeênten === Sins 2011 ei Utrecht 26 gemeênten: {| class=wikitable | [[Plaetje:Prov-Utrecht-OpenTopo.jpg|550px]] | {{columns-list|1| # [[Amersfoôrt]] (''Amersfoort'') # [[Baern]] (''Baarn'') # [[Bunnik]] # [[Bunschoten]] # [[De Bilt]] # [[De Ronde Venen]] # [[Eêmnes]] # [[Houten]] # [[Iesselstein]] (''IJsselstein'') # [[Leusden]] # [[Lopik]] # [[Montfoort]] # [[Nieuwegein]] # [[Ouwewaeter]] (''Oudewater'') # [[Renswoude]] # [[Rhenen]] # [[Soest (Nederland)|Soest]] # [[Stichtse Vecht]] # [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] # [[Utrechtse Heuvelrik (gemeênte)|Utrechtse Heuvelrik]] (''Utrechtse Heuvelrug'') # [[Veenendael]] (''Veenendaal'') # [[Vuufeêrenlan'n (gemeênte)|Vuufeêrenlan'n]] (''Vijfheerenlanden'') # [[Wiek bie Duurstede]] (''Wijk bij Duurstede'') # [[Woerden]] # [[Woudenberg]] # [[Zeist]] }} |} == Noôten == <references/> == Lienks nae buten == * [https://www.provincie-utrecht.nl Provincie Utrecht] * [https://web.archive.org/web/20220622185253/https://www.plaatsengids.nl/utrecht-provincie Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/provincie/utrecht/ AlleCijfers] <gallery> Nieuwegracht 2.JPG|Nieuwegracht in de binnenstad van [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] Stadhuis Zeist.jpg|Stadhuus van [[Zeist]] Oude stadscentrum Leusden.jpg|Ouwe centrum van [[Leusden]] Rhenen 9.jpg|Toren van de Cunerakerreke in [[Rhenen]] Montfoort in vogelvlucht 2.JPG|Uutzicht over [[Montfoort]] The new Nationaal Glasmuseum - Leerdam.jpg|Glasmuseum in [[Leerdam]] </gallery> {{Provincie Utrecht}} [[Categorie:Utrecht| ]] 24zuer6q3glb2dmq6connbqg2x4hc28 Flevoland 0 3063 182520 182480 2026-09-04T07:24:27Z Veeders 16276 182520 wikitext text/x-wiki {{ProvincieNL |naem = Flevoland |vlagge = Flag of Flevoland.svg |waepen = Flevoland wapen.svg |kaerte = Flevoland position.svg |kaerte1 = OSM - provincie Flevoland.PNG |oôdstad = [[Lelystad]] |cvdk = [[Arjen Gerritsen]] ([[VVD]]) |godsdienst = [[protestant]] (25%), [[katteliek]] (12%) |taelen = [[Ollands]],<br/ > [[Urkers]] |oppplekke = twaolfde |opp = 2.412 |landopp = 1.410 |waeteropp = 1002 |bevplekke = elfde |inweuners = 463.000 |daotum = 2026 |dichteid = 328 |gemeênten = 6 |volkslied = [[Waar wij steden doen verrijzen]]... |website = [https://www.flevoland.nl/ www.flevoland.nl] }} [[Plaetje:Rutten - Schotbalkenloods.JPG|300px|thumb|Sluusje bie [[Rutten (Nederland)‎|Rutten]]]] '''Flevoland''' is eên van de twaolf [[provincie]]s van [[Nederland]]. Ze bestaet vo 't groôste deêl uut land dat-a in de twintigste eêuwe gewonne wier op de zeê en wier pas in [[1986]] opgericht. 'Oôdstad is [[Lelystad]], awast is [[Almere]] vee groôter. Flevoland grens vol an [[Friesland]] en [[Overiessel]] en mee dieken an [[Gelderland]], [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] en [[Noord-'Olland]]. Ten westen leit 't an 't [[Markermeer]] en 't [[Iesselmeer]]. Flevoland is uniek in de waereld, nergenst aors is zo'n oppervlak op zeê 'ewonne. == Geografie == Zoôas bove gezeid bestaet Flevoland naebie 'elemaele uut joenk polderland. Van noord nae zuud bin dat de [[Noôrdoôstpolder]], [[Oôstelijk Flevoland]] en [[Zudelijk Flevoland]]. Binnen de bediekienge van de Noôrdoôstpolder leie tweê vroegere eilanden: [[Urk]] en [[Schokland]]. Gemiddeld leit d'eêle provincie 'n paer meter onder de zeespiegel. 't Groôste deêl van de provincie is bestemd vo landbouw. 'n Nie onbelangriek stik - vee meer dan ze oorspronkelijk bedoeld aodde - oor vandaeg d'n gebruukt vo bebouwienge, daerin overloôp vanuut de [[Randstad]], voraol van [[Amsterdam]], in kom weune. Vedders bin d'r ok natuurgebieden in de polder; 't bekendste en belangriekste bin de [[Oôstvaerdersplassen]] tussen Almere en Lelystad, 'n stik polder wat-a nie droôggevallen is omdat 't te diepe leit. === Inweunerantal === Den ontwikkelieng vant inweunerantal:<ref>[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31</ref><ref>[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned/table StatLine]</ref> * 1986 — 177.000 <ref>[https://web.archive.org/web/20230714124018/https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2015/53/dertigjarig-flevoland-wordt-volwassen CBS - nieuws]</ref> * 1990 — 212.000 * 2000 — 317.000 * 2010 — 388.000 * 2020 — 423.000 * 2025 — 456.000 == Geschiedenisse == In de [[negentiende eêuwe]] ontstoenge d'r vee plannen om de [[Zujerzeê]], of stikken d'rvan, droôg te maeken. Dit wier zoôwè gedae om sturmvloeden te vokommen as om d'r nieuwe landbouwgrond bie te kriegen. In [[1918]] wier de ''Zujerzeêwet'' angenomme, daerin beslote wier 't plan van [[Cornelis Lely]] uut te voeren. De drie polders die-an Flevoland uutmaeke 'oorde daerbie. In [[1942]] kwam de Noôrdoôstpolder klaer. Oôstelijk en Zudelijk Flevoland volgde in [[1957]] resp. [[1968]]. De tweê zujelijke polders, daer-a in 't begin nog vreêd weinig mensen weunde, wiere ondergebrocht in 't ''Openbaer Lichaem Zujelijke IJsselmeerpolders''. De Noôrdoôstpolder 'oorde agauw bie Overijssel. As de polders meer beweund raekte wiere d'r [[gemeênte]]n gemaekt vo de belangriekste plekken: Dronten ([[1972]]), Lelystad ([[1980]]), Almere ([[1984]]) en Zeêwolde ([[1984]]). Uutendelienge wier op [[1 jannewari]] [[1986]] 't Openbaer Lichaem opgedoekt en wier de nieuwe provincie Flevoland gesticht uut [[Urk]], de Noôrdoôstpolder en de Zujelijke IJsselmeerpolders.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596691-flevoland-jongste-provincie-van-nederland-bestaat-40-jaar NOS]</ref> De naem ''Flevoland'' wier gekoze nae ''Flevo'', de naem van 'n meer of binnezeê in de Romeinsen tied dat/die zou uutgroeie toet de Zujerzeê. 'n Vroeg-[[middeleêuwen|middeleêuwse]] naem van datzelfde waeter, ''Almere'', wier gebruukt vo eên van de steeën. == Politiek en bestier == === Provincie === De [[Provinciaole Staeten]] in Flevoland è 41 zeêtels (vo 2015 waeren dat 'r 39 en vo 2007 43). De verdeêlienge is sins de verkieziengen van maerte 2023 zoô:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_FL.html nlverkiezingen]</ref> ''Oliefkleur bin partijen van [[Gedeputeêrde Staeten]].'' {| class="wikitable sortable" !colspan="8"|Uutslag Staetenverkieziengen |- !Partij !2023 !2019 !2015 !2011 !2007 |- |[[BBB]] |bgcolor="#e8e08e"|10 | | | | |- |[[VVD]] |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|6 |bgcolor="#e8e08e"|7 |bgcolor="#e8e08e"|9 |bgcolor="#e8e08e"|9 |- |[[PVV]] |bgcolor="#e8e08e"|3 |4 |6 |6 | |- |[[PvdA]] |3 |bgcolor="#e8e08e"|3 |bgcolor="#e8e08e"|3 ** |bgcolor="#e8e08e"|6 |bgcolor="#e8e08e"|7 |- |[[GL]] |3 |bgcolor="#e8e08e"|4 |2 |2 |2 |- |[[CU]] |bgcolor="#e8e08e"|2 |bgcolor="#e8e08e"|3 |bgcolor="#e8e08e"|3 ** |bgcolor="#e8e08e"|3 |5 |- |[[D66]] |2 |bgcolor="#e8e08e"|2 |bgcolor="#e8e08e"|4 |3 | |- |[[CDA]] |2 |bgcolor="#e8e08e"|3 |bgcolor="#e8e08e"|5 |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|8 |- |[[JA21]] |2 | | | | |- |[[PvdD]] |2 |2 |2 |1 |1 |- |[[FVD]] |2 |8 | | | |- |[[SP]] |2 |2 |bgcolor="#e8e08e"|5 * |3 |6 |- |[[SGP]] |bgcolor="#e8e08e"|2 |1 |2 |1 |1 |- |Sterk Lokaal |1 | | | | |- |[[50+]] |1 |2 |2 |1 | |- |[[DENK]] | |1 | | | |- !''Zeêtels'' !41 !41 !41 !39 !39 |- !''Coalitie'' !21 !21 !21 * / 22 ** !22 !24 |- !''Opkomst'' !52% !54% !46% !54% !44% |} 't College van Gedeputeêrde Staeten in 't tiedvak 2015-2019 steunde op 'n coalitie van: * 2015-2018: VVD, D66, CDA en SP * 2018-2019: VVD, D66, CDA, PvdA en CU === Gemeênten === Flevoland ei nie meer as zes gemeênten, mee vosproenk de minste van aolle provincies in Nederland. In de korte geschiedenisse van de provincie bin d'r ok noôit 'erindeêliengen gewist. {| class=wikitable | [[Plaetje:Prov-Flevoland-OpenTopo.jpg|300px]] | {{columns-list|1| # [[Almere]] # [[Dronten]] # [[Lelystad]] # [[Noôrdoôstpolder]] (''Noordoostpolder'') # [[Urk]] # [[Zeêwolde]] (''Zeewolde'') }} |} === Waeterschappen === De provincie Flevoland vaol saeme mee 't [[Waeterschap Zujerzeêland]]. === Justitie === Flevoland ei gin eige rechtbank. De provincie maek deêl uut van 't arrondissement Zwolle-Lelystad, mee de rechtbank in Zwolle. Dit ressorteert onder 't 'Of van [[Arnem]]. == Cultuur == Flevoland bestae grof gezeid uut drie cultuurgebieden: Urk, 't nieuwe platteland en de steeën. === Godsdienst === [[Urk]] is eên van de meêst orthodox-christelijke durpen in Nederland. Zoô goed as iedereêne zit bie 'n kerkgenootschap - aollemaele [[protestants]]. Op 't nieuwe land bin de kerken, en zeker de orthodoxe, nie zoô over'eersend. In de steeën zitte vee butenlandse immigranten, die-a dikkels moslim of soms hindoe bin. 't Merendeel van de mensen is onkerkelijk. === Taele === Deu de joenge geschiedenisse oor d'r alleên op Urk 'n traditioneel dialect gepraot, maer dan wè wee deur 'eel de bevolkienge. Dit [[Urkers]] is 'n uniek dialect wat-a 'n bitje tussen 't [['Ollands]] en 't [[Nedersaksisch]] instaet. In Lelystad en Almere bin vee Amsterdammers gae weune, zoôda je dae vee [[Amsterdams]] oor. Op 't platteland spreke de ouwere boeren dikkels nog 't dialect van de streek daer ze vandaene komme, mae de middelbaeren en de joengeren praote d'r Algemeen Nederlands. In de polders van Flevoland oor volgens onderzoek zelfs 't "zuverste" Nederlands van 'eel 't land gesproke. == Noôten == <references/> == Lienks nae buten == * [https://www.flevoland.nl/ Provincie Flevoland] * [https://web.archive.org/web/20230925174122/https://www.plaatsengids.nl/flevoland Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/provincie/flevoland/ AlleCijfers] {{Provincie Flevoland}} [[Categorie:Flevoland| ]] mge8qga9kb63hht4gjdae2x486rbw5l Friesland 0 3080 182521 182470 2026-09-04T07:26:30Z Veeders 16276 182521 wikitext text/x-wiki {{ProvincieNL |naem = Friesland |vlagge = Frisian_flag.svg |waepen = Friesland wapen.svg |kaerte = Friesland_position.svg |kaerte1 = OSM - provincie Friesland (2).PNG |oôdstad = [[Leêuwarden]] |cvdk = [[Arno Brok]] ([[VVD]]) |godsdienst = [[protestant]] (33%), [[katteliek]] (7%) |taelen = [[Fries]],<br/ > [[Stadsfries]],<br/ > [[Bildts]],<br/ > [[Stelliengwerfs]], <br/ > [[Greuniengs]] |oppplekke = daerde |opp = 5.753 |landopp = 3.340 |waeteropp = 2.413 |bevplekke = achtste |inweuners = 665.000 |daotum = 2026 |dichteid = 199 |gemeênten = 18 |volkslied = [[De âlde Friezen]] |website = [https://www.fryslan.frl www.fryslan.frl] }} '''Friesland''' ([[Fries]] (officieel): ''Fryslân'') is 'n [[Nederland]]se [[provincie]] die-a in 't noorden van 't land leit. Ze grenst an [[Greunienge (provincie)|Greunienge]], [[Drenthe]], [[Overiessel]], [[Flevoland]] en, over d'n [[Afsluutdiek]], an [[Noord-'Olland]]. [['Oôdstad]] en groôste stad is [[Leêuwarden]]. Friesland is de eênige provincie daer-a nessens Nederlands ok nog 'n aore taele officieel is, naemelijk 't [[Fries]]. De Friese naem van de provincie, ''Fryslân'', is ok in 't Nederlands d'n eênige officiële. == Geografie == Friesland bestaet uut 'n vasteland en de Waddeneilanden [[Vlieland]], [[Terschellienge]], [[Ameland]] en [[Schiermonnikoôg]]. Dit bin vier van de vuuf beweunde Waddeneilanden in Nederland. Deze eilanden bin in vroeg-historische tieden ontstae deur overstromiengen; 't groôste deêl van 't toen ondergelope land vaolt nog altoos bie ebbe droog. Die gronden, die-an ''Wadden'' genoemd ore en leie in de [[Waddenzeê]], bin 't riekste natuurgebied van Nederland. 't Vasteland is 'eel agraorisch en bestaet vo 'n groôt deêl uut polderland. Deu turfsteken in vroegere tieden bin d'r groôte plassen ontstae die toet meren uutgroeide. Vandaeg bin dat voraol nog 't [[Tjeukemeer]], 't [[Sneekermeer]] en de [[Fluessen]]. 't [[Lauwersmeer]] is 'n kreêke op de grenze mee Greunienge. === Inweunerantal === Den ontwikkelieng vant inweunerantal:<ref>[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31</ref><ref>[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned/table StatLine]</ref> * 1850 — 248.000 * 1900 — 345.000 * 1950 — 465.000 * 1960 — 478.000 * 1970 — 522.000 * 1980 — 584.000 * 1990 — 599.000 * 2000 — 625.000 * 2010 — 646.000 * 2020 — 650.000 * 2025 — 664.000 == Geschiedenisse == In de Romeinsen tied wier Noord-Nederland beweund deu 'n Germaons volk de ''Frisii'' of [[Friezen]], maer 't is nie zeker of dit volk 'tzelfde was as de Friezen die-an d'r vandaeg d'n dag nog leve. Op 't laegliggend land bouwde de beweuners ''[[terp]]en'', groôte [[vliedberg]]en, daer-a laeter 'eêle durpen op zouwe ontstae. Nae de Groôte Volksver'uziengen besloeg 't gebied van de Friezen (vanaf noe gaet 't mee zeker'eid om 'tzelfde volk as tegewoordig) 'n eêl kustgebied wat-a liep van de Vlaemse kust toet an de Weser. In de Vroege Middeleêuwen verstoenge de mensen onder "Friesland" dit 'ele gebied. In de [[zevende eêuwe]] onderwerpe de [[Franken]] de Friezen. 't Gebied oor dan in drie deêlen verdeêld: West-Friesland ten westen van 't [[Vlie]], midden-Friesland tussen Vlie en [[Lauwers]], Oôst-Friesland ten oôsten van de Lauwers. 't Middeste stik bluuf bekend stae as "Friesland". In 't zuden van West-Friesland ontstaet 't graefschap 'Olland. De 'Ollanders, die-an 'n Frankisch dialect bin gae spreke en agauw nie meer as Friezen gezie ore, breie ulder macht steês meer uut toet ze uutendelienge onder [[Floris V van 'Olland]] 'eel West-Friesland onder controle kriege. In Oôst-Friesland gaet 't aors: daer komt de macht bie locaole 'eren te leien. In 't stik tussen Lauwers en Eems kreeg de [[Greunienge (stad)|stad Greunienge]], intussen Saksischtaelig, lanksaeman de macht. 't Ende kwam in [[1498]], as 'ertog [[Albrecht van Saksen]] toet 'Eêre van Friesland benoemd wier. Dit is ok 't moment daerop de verschillende Frieslanden definitief van mekaore gescheie wiere. Zoôwè ten westen as ten oôsten was 't Fries uutgesturve ten gunste van aore taelen, zoôdat alleêne Friesland tussen Vlie en Lauwers as "echt Friesland" overbleef. De kommende eêuwen wier Friesland glad geïntegreerd in de politiek van 'eel de Nederlanden. 't Kwam onder regerienge van [[Kaerel d'n Vuufden|Kaerel V]], wier agauw calvinistisch en kwam mee in opstand tegen de Spanjolen. Nae 1648 wier 't 'n gewoon gewest mee 'n kleine afvaerdigienge in de Staeten-Generaol. Tiedens de tweê Stad'ouwerloôze Tiedperken ao Friesland gewoon 'n stad'ouwer. In d'n [[Tweêde wereldoorlog]] wiere de eilanden Vlieland en Terschellienge, die-an altoos bie Noord-'Olland g'ore aodde, bie Friesland gevoegd. De ouwe indeêlienge van 't vasteland in 11 steden en 30 grietenieën wier, in de vurm van gemeênten, onveranderd ang'ouwe toet 1 januaori 1984, as 'n 'erindeêlienge 'n ende maekte an de kleinste van die gemeênten. == Politiek en bestier == === Provincie === De [[Provinciaole Staeten]] van Friesland è 43 zeêtels (vò 2007 waeren dat 'r 55). Sins de verkieziengen van maerte 2023 is de verdeêlienge zoô:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_FR.html nlverkiezingen]</ref> ''Oliefkleur bin partijen van [[Gedeputeêrde Staeten]].'' {| class="wikitable sortable" !colspan="8"|Uutslag Staetenverkieziengen |- !Partij !2023 !2019 !2015 !2011 !2007 |- |[[BBB]] |bgcolor="#e8e08e"|14 | | | | |- |[[PvdA]] |5 |bgcolor="#e8e08e"|6 |7 |bgcolor="#e8e08e"|11 |bgcolor="#e8e08e"|12 |- |[[CDA]] |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|8 |bgcolor="#e8e08e"|9 |bgcolor="#e8e08e"|8 |bgcolor="#e8e08e"|12 |- |[[FNP]] ¹ |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|4 |5 |- |[[VVD]] |3 |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|5 |6 |5 |- |[[GL]] |3 |3 |1 |2 |2 |- |[[CU]] |bgcolor="#e8e08e"|2 |3 |3 |3 |bgcolor="#e8e08e"|3 |- |[[PVV]] |2 |3 |4 |4 | |- |[[FVD]] |1 |6 | | | |- |[[SP]] |1 |2 |bgcolor="#e8e08e"|5 |3 |4 |- |[[PvdD]] |1 |1 |1 | | |- |[[D66]] |1 |2 |3 |2 | |- |[[JA21]] |1 | | | | |- |PBF ² |1 | | | | |- |[[50+]] | |1 |1 | | |- !''Zeêtels'' !43 !43 !43 !43 !43 |- !''Coalitie'' !24 !22 !23 !23 !25 |- !''Opkomst'' !66% !59% !53% !60% !54% |} ¹ FNP is [[Fryske Nasjonale Partij]]. ² PBF is Provinciaal Belang Fryslân. === Gemeênten === Friesland ei 18 gemeênten sins 2019. Vier gemeênten divan bin eilandgemeênten, naemelijk [[Vlieland]], [[Terschellienge]], [[Aemeland]] en [[Schiermonnikoôg]]. {| class=wikitable | [[Plaetje:Prov-Friesland-OpenTopo.jpg|550px]] | {{columns-list|1| # [[Achtkarspelen]] # [[Aemeland]] (''Ameland'') # [[Dantumadeêl]] (''Dantumadiel'') # [[De Friese Meren]] (''De Fryske Marren'') # [[Harlingen]] # [[Heêrenveen]] (''Heerenveen'') # [[Leêuwarden]] (''Leeuwarden'') # [[Noôrdoôst-Friesland (gemeênte)|Noôrdoôst-Friesland]] (''Noardeast-Fryslân'') # [[Oôststelliengwerf]] (''Ooststellingwerf) # [[Opsterland]] # [[Schiermonnikoôg]] (''Schiermonnikoog'') # [[Smallingerland]] # [[Terschellienge]] (''Terschelling'') # [[Tietjerksteradeel]] (''Tytsjerksteradiel'') # [[Vlieland]] # [[Waedhoeke]] (''Waadhoeke'') # [[Weststelliengwerf]] (''Weststellingwerf'') # [[Zuudwest-Friesland]] (''Súdwest-Fryslân'') }} |} === Waeterschappen === Friesland kent mar een waeterschap, het [[waeterschap Friesland]]. === Justitie === == Cultuur == === Godsdienst === Friesland is groôtendeels protestant. De Griffermeêrde kerke is nae verouding groôt in Friesland. D'r bin nie vee kattelieken of bevindelijk-griffermeerden. De leste jaeren wint onkerkelijkeid terrein, evenas in de rest van Nederland. Moslims vin'je d'r nie vee. === Taele === 't Westerlauwers Fries oor gesproke in 't groôtste deêl van de Nederlandse provincie Friesland. Uutzonderiengen bin de eilanden [[Vlieland]] en [[Ameland]], de [[Stelliengwerven]] (in 't zuudoôsten), 't [[Kollumerland]] en [['t Bildt]]. 'n Klein gebiedje in westelijk [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] is weer wè Friestaelig. In de steeën oor sins jaer en dag [[Stadsfries]] gepraot, wat-a 'n Nederlands, gin Fries, dialect is. Aolles bie mekaore praot iets meer as d'elt van de Friezen nog Fries, dat bin zoô'n 350.000 mensen. Nog vee meer mensen kunne Fries praote mae doeë 't nie zoô dikkels. Vèruut de meêsten kunne 't verstae. Toch gaet 't gebruuk van 't Fries merkbaer achteruut, in elk geval in 't daegeliks leven. Op schrift is de taele aolomtegenwoordeg en de schriftelike be'eersienge van 't Fries gaet juust voruut. === Folklore === Een bekende Friese folklore is de [[Elfsteêdentocht]], een schaestocht van ruum 200 kilometer. Fierljeppen en Kaetsen binne bekende Friese sporten. == Noôten == <references/> == Lienks nae buten == * [https://www.fryslan.frl Provincie Friesland] * [https://web.archive.org/web/20240223033735/https://www.plaatsengids.nl/frysl%C3%A2n Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/provincie/friesland/ AlleCijfers] {{Provincie Friesland}} [[Categorie:Friesland| ]] kjbj5die3ssoscrw824ych17dykahc6 Gelderland 0 3088 182522 182472 2026-09-04T07:38:54Z Veeders 16276 182522 wikitext text/x-wiki {{ProvincieNL |naem = Gelderland |vlagge = Flag of Gelderland.svg |waepen = Gelderland coat.gif |kaerte = Gelderland position.svg |kaerte1 = OSM - provincie Gelderland.PNG |oôdstad = [[Arnem]] |cvdk = [[Daniël Wigboldus]] (partieloôs) |godsdienst = [[protestant]] (27%), [[katteliek]] (21%) |taelen = [[Veluws]],<br/ > [[Achteroeks]],<br/ > [[Zuud-Gelders]] (o.a. [[Betuws]], [[Liemers (taele)|Liemers]]),<br/ > [[Sallands]] |oppplekke = eêrste |opp = 5.136 |landopp = 4.960 |waeteropp = 176 |bevplekke = vierde |inweuners = 2.173.000 |daotum = 2026 |dichteid = 438 |gemeênten = 51 |volkslied = [[Ons Gelderland]] |website = [https://www.gelderland.nl www.gelderland.nl] }} '''Gelderland''' ([[Nedersaksisch]]: ''Gelderlaand'') is 'n [[provincie]] van [[Nederland]] die a in 't oôssen van 't land leit. Ze hrenst an [[Limburg (Nederland)|Limburg]], [[Noord-Braebant]], [[Zuud-'Olland]], [[Utrecht (provincie)|Utrecht]], [[Flevoland]], [[Overiessel]] en [[Duutsland]] ([[Nordrhein-Westfalen]]). Oôdstad me nie de hroste plekke is [[Arnem]]. == Heografie == A je kiekt nae 't oppervlak van Gelderland is 't d'n hroste provincie van Nederland. De hroste stad in Gelderland is [[Nijmegen]] 'evolgd deur d'n oôdstad [[Arnem]] en [[Aepeldoorn]]. Aore hroote plekke bin [[Ede]], [[Barneveld]], [[Zutphen]], [[Tiel]] en [[Doetinchem]]. Hrofweg kan je Gelderland is drie deêle opsplitsen. * D'n [[Betuwe]], bekend om zien fruut en [[Flupje van Tiel]]. * De [[Veluwe]] waora de meêste bossen van Nederland staene. * D'n [[Achteroek]] wat a veural agrarisch is. Aore Gelderse hebieden bin ut [[Riek van Nijmegen]], ut [[Land van Maos en Waol]], de [[Liemers (streek)|Liemers]], de [[Gelderse Vallei]], d'n [[Bommelerwaerd]] en d'n [[Iesselvallei]]. Gelderland wor doorkruust deur de [[Rien]] mie zien aftakkingen [[Waol]] en [[Iessel]]. De [[Maos]] vormt d'n hrens mie [[Noord-Braebant]]. De hoôgste punten binne de Torenberg en de Aerdmansberg bie Aepeldoorn (107 meter boven NAP) en de Posbank bie Rhenen (110 meter boven NAP). Zou Limburg nie bie Nederland ‘ebleve binne in 1815 dan zouwe dit de hoôgste punten van Nederland weze. === Inweunerantal === Den ontwikkelieng vant inweunerantal:<ref>[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31</ref><ref>[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned/table StatLine]</ref> * 1850 — 365.000 * 1900 — 567.000 * 1950 — 1.078.000 * 1960 — 1.267.000 * 1970 — 1.506.000 * 1980 — 1.694.000 * 1990 — 1.804.000 * 2000 — 1.919.000 * 2010 — 1.999.000 * 2020 — 2.086.000 * 2025 — 2.161.000 == Politiek en bestier == === Provincie === De [[Provinciaole Staeten]] van Gelderland è 55 zeêtels (vò 2011 waeren dat 'r 53). Sins de verkieziengen van maerte 2023 is de verdeêlienge zoô:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_GL.html nlverkiezingen]</ref> ''Oliefkleur bin partijen van [[Gedeputeêrde Staeten]].'' {| class="wikitable sortable" !colspan="8"|Uutslag Staetenverkieziengen |- !Partij !2023 !2019 !2015 !2011 !2007 |- |[[BBB]] |bgcolor="#e8e08e"|14 | | | | |- |[[VVD]] |bgcolor="#e8e08e"|6 |bgcolor="#e8e08e"|8 |bgcolor="#e8e08e"|9 |bgcolor="#e8e08e"|11 |9 |- |[[PvdA]] |5 |bgcolor="#e8e08e"|5 |bgcolor="#e8e08e"|6 |bgcolor="#e8e08e"|9 |bgcolor="#e8e08e"|10 |- |[[GL]] |5 |bgcolor="#e8e08e"|6 |3 |4 |3 |- |[[CDA]] |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|7 |bgcolor="#e8e08e"|9 |bgcolor="#e8e08e"|9 |bgcolor="#e8e08e"|15 |- |[[CU]] |bgcolor="#e8e08e"|3 |bgcolor="#e8e08e"|4 |4 |3 |bgcolor="#e8e08e"|4 |- |[[D66]] |3 |4 |bgcolor="#e8e08e"|7 |bgcolor="#e8e08e"|4 |1 |- |[[SGP]] |bgcolor="#e8e08e"|3 |3 |3 |2 |3 |- |[[PvdD]] |2 |2 |2 |1 |1 |- |[[PVV]] |2 |3 |5 |6 | |- |[[Volt]] |2 | | | | |- |[[JA21]] |2 | | | | |- |[[SP]] |2 |3 |6 |5 |7 |- |[[FVD]] |1 |8 | | | |- |[[50+]] |1 |2 |1 |1 | |- !''Zeêtels'' !55 !55 !55 !55 !53 |- !''Coalitie'' !30 !30 !31 !33 !29 |- !''Opkomst'' !64% !59% !50% !59% !49% |} === Gemeênten === Sins 2019 ei Gelderland 51 gemeênten. [[Plaetje:Prov-Gelderland-OpenTopo.jpg|700px]] {| class=wikitable | {{columns-list|3| # [[Aelten]] (''Aalten'') # [[Aepeldoorn]] (''Apeldoorn'') # [[Arnem]] (''Arnhem'') # [[Barneveld]] # [[Berg en Dal]] # [[Berkelland]] # [[Beuniengen (Gelderland)|Beuniengen]] (''Beuningen'') # [[Bronck'orst]] (''Bronckhorst'') # [[Brummen]] # [[Buur'n]] (''Buren'') # [[Culemborg]] # [[Doesburg]] # [[Doetinchem]] # [[Druten]] # [[Duiven]] # [[Ede]] # [[Elburg]] # [[Epe]] # [[Ermelo]] # [[Harderwiek]] (''Harderwijk'') # [[Hattem]] # [[Heerde]] # [[Heumen]] # [[Lingewaerd]] (''Lingewaard'') # [[Lochem]] # [[Maesdriel]] (''Maasdriel'') # [[Montferland]] # [[Neder-Betuwe]] # [[Nijkerke]] (''Nijkerk'') # [[Nijmegen]] # [[Nunspeet]] # [[Oldebroek]] # [[Oôst Gelre]] (''Oost Gelre'') # [[Ouwe Iesselstreek]] (''Oude IJsselstreek'') # [[Overbetuwe]] # [[Putt'n]] (''Putten'') # [[Renkum]] # [[Rheden]] # [[Rozendael]] (''Rozendaal'') # [[Scherpenzeel]] # [[Tiel]] # [[Voôrst]] # [[Waegeniengen]] (''Wageningen'') # [[West Betuwe]] # [[West Maes en Waol]] (''West Maas en Waal'') # [[Westervoort]] # [[Wiechen]] (''Wijchen'') # [[Winterswiek]] (''Winterswijk'') # [[Zaltbommel]] # [[Zevenaer]] (''Zevenaar'') # [[Zutphen]] }} |} == Noôten == <references/> == Lienks nae buten == * [https://www.gelderland.nl/ Provincie Gelderland] * [https://web.archive.org/web/20231130071031/https://www.plaatsengids.nl/gelderland Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/provincie/gelderland/ AlleCijfers] <gallery> Nijmegen3.jpg|De Waolbrugge in Nijmegen 2006-06-28 19.43 Arnhem, Weverstraat.JPG|Weverstraat in Arnem Heuvels van Groesbeek - panoramio (1).jpg|Heuvels bie [[Groesbeek]] 4041 Kesteren, Netherlands - panoramio.jpg|Boôgerd bie [[Kesteren]] </gallery> {{Provincie Gelderland}} [[Categorie:Gelderland| ]] 4kq8yxuwyfp2zmrgnyle1lh996j8ywx Bevolkienge 0 3089 182530 161023 2026-09-04T08:24:52Z Veeders 16276 182530 wikitext text/x-wiki Den '''bevolkienge''' is ut totael van al de inweuners in een hebied, plekke of land. Synoniem voe 't woôrd bevolkienge is poppulaotie of inweuners. Ut land mie de meêste mins'n is [[China]] mie 1,411 miljard inweuners (2022), [[Vaticaânstad]] ist land mie de minste inweuners (onheveêr 800 in 2022). Volgens de [[Vereênigde Naoties]] wiere d'r op 15 november 2022 acht miljard mins'n op [[aerde]].<ref>[https://web.archive.org/web/20221116120300/https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/video/video/5347032/8-miljard-mensen-op-aarde-hier-gaat-de-groei-het-snelst RTL Nieuws]</ref> == Dich- en dinbevolkt == Een hebied mie rillatief weinig bevolkienge eêt dinbevolkt en een hebied mie vee bevolkienge dichbevolkt. [[Nederland]] is een dichbevolkt land. Binn'n Nederland zien wee hebied'n as den [[Randstad]] dichbevolkt en hebied'n as [[Friesland]] en [[Zeêland]] dinbevolkt. == Bevolkingsdichtheid == Bevolkingsdichteid ist antal inweuners gedeêld deu den (land)oppervlakte. {{Bronvermelding|bronvermelding=<references/>}} [[Categorie:Geografie]] [[id:Penduduk#Penduduk dunia]] 6k68rptorbktbb230u63grslv7kj0zj Overiessel 0 4193 182527 182477 2026-09-04T08:08:42Z Veeders 16276 182527 wikitext text/x-wiki {{ProvincieNL |naem = Overiessel |vlagge = Flag Overijssel.svg |waepen = Overijssel wapen.svg |kaerte = Overijssel position.svg |kaerte1 = OSM - provincie Overijssel.PNG |oôdstad = [[Zwolle]] |cvdk = [[Andries Heidema]] ([[CU]]) |godsdienst = [[protestant]] (31%), [[katteliek]] (23%) |taelen = [[Sallands]],<br/ > [[Twents]],<br/ > [[Stelliengwerfs]],<br/ > [[Drents]] |oppplekke = vierde |opp = 3.421 |landopp = 3.316 |waeteropp = 104 |bevplekke = zesde |inweuners = 1.202.000 |daotum = 2026 |dichteid = 363 |gemeênten = 25 |volkslied = [[Aan de rand van Hollands gouwen]] |website = [https://www.overijssel.nl www.overijssel.nl] }} '''Overiessel''' (Nederlands: ''Overijssel'', [[Nedersaksisch]]: ''Oaveriessel'') is 'n [[provincie]] van [[Nederland]] die a in 't oôssen van 't land leit. D'oôdstad is [[Zwolle]]. Ze hrenst in 't noôrdwessen an [[Flevoland]] en [[Friesland]], in 't noôrden an [[Drenthe]], in 't oôssen an [[Duutsland]] ([[Niedersachsen]] en [[Nordrhein-Westfalen]]) en in 't zuuden en wessen an [[Gelderland]]. De provincie wier zoô genoemd omdat ze vanuut 'Olland gezieje an de aore kante van de [[Iessel]] lag. == Geografie == Overijssel is in drie deêle op te splitsen: * [[Kop van Overiessel]] (Land van Vollenhove) * [[Salland]] * [[Twente]] De [[Tankenberg]] is mie een 'oôgte van 85 meter boven NAP de 'oôgste 'berg' van de provincie. Tussen 1942 en 1986 'oorde ok de [[Noôrdoôstpolder]] bie Overiessel en was de provincie dus wat groôter. === Inweunerantal === Den ontwikkelieng vant inweunerantal:<ref>[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31</ref><ref>[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned/table StatLine]</ref> * 1850 — 216.000 * 1900 — 336.000 * 1950 — 670.000 * 1960 — 771.000 * 1970 — 921.000 * 1980 — 1.018.000 * 1990 — 1.020.000 * 2000 — 1.078.000 * 2010 — 1.130.000 * 2020 — 1.162.000 * 2025 — 1.196.000 == Politiek en bestier == === Provincie === De [[Provinciaole Staeten]] in Overiessel bestae uut 47 zeêtels. De verdeêlienge is sins de lèste verkieziengen in maerte 2023 zoô:<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/PS_NL_OV.html nlverkiezingen]</ref> ''Oliefkleur bin partijen van [[Gedeputeêrde Staeten]].'' {| class="wikitable sortable" !colspan="8"|Uutslag Staetenverkieziengen |- !Partij !2023 !2019 !2015 !2011 !2007 |- |[[BBB]] |bgcolor="#e8e08e"|17 | | | | |- |[[CDA]] |4 |bgcolor="#e8e08e"|9 |bgcolor="#e8e08e"|11 |bgcolor="#e8e08e"|11 |bgcolor="#e8e08e"|17 |- |[[VVD]] |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|6 |bgcolor="#e8e08e"|6 |bgcolor="#e8e08e"|8 |bgcolor="#e8e08e"|6 |- |[[GL]] |bgcolor="#e8e08e"|4 |5 |2 |2 |2 |- |[[PvdA]] |bgcolor="#e8e08e"|3 |bgcolor="#e8e08e"|4 |5 |9 |bgcolor="#e8e08e"|9 |- |[[CU]] |3 |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|4 |bgcolor="#e8e08e"|3 |5 |- |[[PVV]] |2 |3 |5 |4 | |- |[[SGP]] |bgcolor="#e8e08e"|2 |bgcolor="#e8e08e"|2 |2 |bgcolor="#e8e08e"|2 |2 |- |[[D66]] |2 |3 |bgcolor="#e8e08e"|5 |3 | |- |[[PvdD]] |2 |1 |1 | | |- |[[JA21]] |1 | | | | |- |[[Volt]] |1 | | | | |- |[[SP]] |1 |3 |5 |4 |6 |- |[[FVD]] |1 |6 | | | |- |[[50+]] | |1 |1 |1 | |- !''Zeêtels'' !47 !47 !47 !47 !47 |- !''Coalitie'' !30 !25 !26 !24 !32 |- !''Opkomst'' !65% !59% !50% !58% !50% |} === Gemeênten === Sins 2005 ei Overiessel 25 gemeênten. {| class=wikitable | [[Plaetje:Prov-Overijssel-OpenTopo.jpg|600px]] | {{columns-list|1| # [[Almelo]] # [[Borne]] # [[Dalfsen]] # [[Deventer]] # [[Dinkelland]] # [[Enschede]] # [[Haeksbergen]] (''Haaksbergen'') # [[Hardenberg]] # [[Hellendoôrn]] # [[Hengelo (Overiessel)|Hengelo]] # [[Hof van Twente]] # [[Kamp'n]] (''Kampen'') # [[Losser]] # [[Oldenzael]] (''Oldenzaal'') # [[Olst-Wiehe]] (''Olst-Wijhe'') # [[Ommen]] # [[Raelte]] (''Raalte'') # [[Riessen-Holten]] (''Rijssen-Holten'') # [[Staphorst]] # [[Steênwiekerland]] (''Steenwijkerland'') # [[Tubbergen]] # [[Twenterand]] # [[Wierden]] # [[Zwartewaeterland]] (''Zwartewaterland'') # [[Zwolle]] }} |} == Noôten == <references/> == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20220308144234/https://www.overijssel.nl/ Provincie Overiessel] * [https://web.archive.org/web/20230926201440/https://www.plaatsengids.nl/overijssel Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/provincie/overijssel/ AlleCijfers] {{Provincie Overiessel}} [[Categorie:Overiessel| ]] l371wzfdlpua15uv6q9qp92gbh9l8np Gemeêntelijke 'erindeêlienge in Nederland 0 8830 182545 182464 2026-09-04T11:34:49Z Veeders 16276 /* Lienks nae buten */ 182545 wikitext text/x-wiki In '''[[Nederland]]''' komme regelmaetig '''gemeêntelijke 'erindeêliengen''' voo. 't Totaol antal [[Nederlandse gemeênte|gemeênten]] is iermee flienk vromme gebrocht (sins 2023: 342). == Lieste == === 2026 === * / === 2025 === * / === 2024 === * / === 2023 === * [[Vore an Zeê]] === 2022 === * [[Amsterdam]] * [[Diek en Waerd]] * [[Land van Cuijk (gemeênte)|Land van Cuijk]] * [[Maeshorst]] * [[Purmerend]] === 2021 === * [[Eêmsdelta]] * [[Haeren]] === 2020 === * / === 2019 === {| | * [[Altena]] * [[Beekdaelen]] * [[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]] * [[Haerlemmermeer]] * [[Hoekse Waerd (gemeênte)|Hoekse Waerd]] * [[Meulelan'n]] | * [[Noôrdoôst-Friesland]] * [[Noôrdwiek]] * [['t Oôgeland]] * [[Vuufeêrenlan'n (gemeênte)|Vuufeêrenlan'n]] * [[West Betuwe]] * [[Westerkwartier (gemeênte)|Westerkwartier]] |} === 2018 === * [[Leêuwarden]] * [[Littenseradeel]] * [[Midden-Greunienge]] * [[Waedhoeke]] * [[Westerwolde (gemeênte)|Westerwolde]] * [[Zevenaer]] === 2017 === * [[Meierijstad]] === 2016 === * [[Berg en Dal]] * [[De Friese Meren]] * [[Edam-Volendam]] * [[Gooise Meren]] === 2015 === * [[Alkmaer]] * [[D'n Bos]] * [[Groesbeek]] * [[Krimpenerwaerd (gemeênte)|Krimpenerwaerd]] * [[Nissewaerd]] === 2014 === * [[Alphen an den Rien]] * [[Boornsterhem]] * [[De Friese Meren]] === 2013 === * [[Goereê-Overflakkeê]] * [[Meulewaerd]] *[[Schaegen]] === 2012 === * [[Ollands Kroôn]] === 2011 === {| | * [[Bodegraeven-Reeuwiek]] * [[De Ronde Venen]] * [[Eijsden-Margraten]] * [[Medemblik]] * [[Menaldumadeel]] | * [[Oss]] * [[Rotterdam]] * [[Stichtse Vecht]] * [[Zuudwest-Friesland]] |} === 2010 === * [[Horst an de Maes]] * [[Oldambt (gemeênte)|Oldambt]] * [[Peel en Maes]] * [[Venlo]] * [[Zuudplas]] === 2009 === * [[Bloemendael]] * [[Dantumadeêl]] * [[Kaeg en Braessem]] === 2008 === * / === 2007 === {| | * [[Binnenmaes]] * [[Koggenland]] * [[Lansingerland]] * [[Leudal]] * [[Maesgouw]] | * [[Medemblik]] * [[Nieuwkoop]] * [[Oôst Gelre]] * [[Roerdaelen]] * [[Roermond]] |} === 2006 === * [[Drechterland]] * [[Katwiek]] * [[Teylingen]] * [[Utrechtse Heuvelrik (gemeênte)|Utrechtse Heuvelrik]] === 2005 === {| | * [[Aelten]] * [[Berkelland]] * [[Bronck'orst]] * [[Deventer]] * [[Doetinchem]] * [[Groenlo]] | * [[Lochem]] * [[Montferland]] * [[Ouwe Iesselstreek]] * [[Zevenaer]] * [[Zutphen]] |} === 2004 === * [[Geldrop-Mierlo]] * [[Midden-Delfland]] * [[Neder-Betuwe]] * [[Riessen-Holten]] * [[Westland (gemeênte)|Westland]] === 2003 === {| | * [[Dinkelland]] * [[Echt-Susteren]] * [[Lingewaerd]] * [[Olst-Wiehe]] * [[Oss]] * [[Sluus (gemeênte)|Sluus]] | * [[Steênwiekerland]] * [[Terneuzen (gemeênte)|Terneuzen]] * [[Twenterand]] * [['Ulst (gemeênte)|'Ulst]] * [[Zwiendrecht (Nederland)|Zwiendrecht]] |} === 2002 === * [[Castricum]] * [[Kesteren]] * [[Leidschendam-Voorburg]] * [[Pieneacker-Noôtdurp]] * [[Vianen (Utrecht)|Vianen]] * [[Wiedemeren]] === 2001 === {| | * [[Bemmel]] * [[Bergen (Noord-'Olland)|Bergen]] * [[Dalfsen]] * [[De Bilt]] * [[Denekamp]] * [[Hardenberg]] * [[Hof van Twente]] | * [[Horst an de Maes]] * [[Kamp'n]] * [[Olst]] * [[Overbetuwe]] * [[Raelte]] * [[Riessen]] * [[Sittard-Geleen]] | * [[Steênwiek]] * [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] * [[Venlo]] * [[Vriezenveên]] * [[Woerden]] * [[Zwartewaeterland]] |} === 2000 === * [[Midden-Drenthe]] * [[Nijkerke]] * [[Tynaerlo]] ==Zie ok== * [[Nederlandse gemeênte]] * [[Liest van Nederlandse gemeênten]] * [[Liest van ouwe gemeênten in Zeêland]] * [[Gemeêntelijke 'erindeêlienge in België]] == Lienks nae buten == * [https://www.rijksoverheid.nl/themas/overheid-en-democratie/gemeenten/gemeentelijke-herindeling Gemeentelijke herindeling], Rijksoverheid * [https://allecijfers.nl/gemeentelijke-herindelingen/ Gemeentelijke herindelingen], AlleCijfers * [https://www.cbs.nl/nl-nl/onze-diensten/methoden/classificaties/overig/gemeentelijke-indelingen-per-jaar Gemeentelijke indelingen per jaar], CBS * [https://web.archive.org/web/20230921225248/https://metatopos.eu/gemhis.html Gemeentelijke en provinciale samenvoegingen,<br> herindelingen, naamswijzigingen en grenscorrecties], Metatopos * [https://web.archive.org/web/20141016180113/http://www.dans.knaw.nl/content/categorieen/publicaties/dans-data-guide-2 Repertorium van Nederlandse Gemeenten, 1812-2006] [[Categorie:Gemeênte in Nederland]] oaz1s1f6gj9wyvjb54ex72jqzajqtcl Module:TableTools 828 10312 182516 109031 2026-09-03T13:18:10Z Hamish 10007 Update from [[d:Special:GoToLinkedPage/enwiki/Q15408619|master]] using [[mw:Synchronizer| #Synchronizer]] 182516 Scribunto text/plain ------------------------------------------------------------------------------------ -- TableTools -- -- -- -- This module includes a number of functions for dealing with Lua tables. -- -- It is a meta-module, meant to be called from other Lua modules, and should not -- -- be called directly from #invoke. -- ------------------------------------------------------------------------------------ local libraryUtil = require('libraryUtil') local p = {} -- Define often-used variables and functions. local floor = math.floor local infinity = math.huge local checkType = libraryUtil.checkType local checkTypeMulti = libraryUtil.checkTypeMulti ------------------------------------------------------------------------------------ -- isPositiveInteger -- -- This function returns true if the given value is a positive integer, and false -- if not. Although it doesn't operate on tables, it is included here as it is -- useful for determining whether a given table key is in the array part or the -- hash part of a table. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.isPositiveInteger(v) return type(v) == 'number' and v >= 1 and floor(v) == v and v < infinity end ------------------------------------------------------------------------------------ -- isNan -- -- This function returns true if the given number is a NaN value, and false if -- not. Although it doesn't operate on tables, it is included here as it is useful -- for determining whether a value can be a valid table key. Lua will generate an -- error if a NaN is used as a table key. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.isNan(v) return type(v) == 'number' and v ~= v end ------------------------------------------------------------------------------------ -- shallowClone -- -- This returns a clone of a table. The value returned is a new table, but all -- subtables and functions are shared. Metamethods are respected, but the returned -- table will have no metatable of its own. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.shallowClone(t) checkType('shallowClone', 1, t, 'table') local ret = {} for k, v in pairs(t) do ret[k] = v end return ret end ------------------------------------------------------------------------------------ -- removeDuplicates -- -- This removes duplicate values from an array. Non-positive-integer keys are -- ignored. The earliest value is kept, and all subsequent duplicate values are -- removed, but otherwise the array order is unchanged. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.removeDuplicates(arr) checkType('removeDuplicates', 1, arr, 'table') local isNan = p.isNan local ret, exists = {}, {} for _, v in ipairs(arr) do if isNan(v) then -- NaNs can't be table keys, and they are also unique, so we don't need to check existence. ret[#ret + 1] = v elseif not exists[v] then ret[#ret + 1] = v exists[v] = true end end return ret end ------------------------------------------------------------------------------------ -- numKeys -- -- This takes a table and returns an array containing the numbers of any numerical -- keys that have non-nil values, sorted in numerical order. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.numKeys(t) checkType('numKeys', 1, t, 'table') local isPositiveInteger = p.isPositiveInteger local nums = {} for k in pairs(t) do if isPositiveInteger(k) then nums[#nums + 1] = k end end table.sort(nums) return nums end ------------------------------------------------------------------------------------ -- affixNums -- -- This takes a table and returns an array containing the numbers of keys with the -- specified prefix and suffix. For example, for the table -- {a1 = 'foo', a3 = 'bar', a6 = 'baz'} and the prefix "a", affixNums will return -- {1, 3, 6}. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.affixNums(t, prefix, suffix) checkType('affixNums', 1, t, 'table') checkType('affixNums', 2, prefix, 'string', true) checkType('affixNums', 3, suffix, 'string', true) local function cleanPattern(s) -- Cleans a pattern so that the magic characters ()%.[]*+-?^$ are interpreted literally. return s:gsub('([%(%)%%%.%[%]%*%+%-%?%^%$])', '%%%1') end prefix = prefix or '' suffix = suffix or '' prefix = cleanPattern(prefix) suffix = cleanPattern(suffix) local pattern = '^' .. prefix .. '([1-9]%d*)' .. suffix .. '$' local nums = {} for k in pairs(t) do if type(k) == 'string' then local num = mw.ustring.match(k, pattern) if num then nums[#nums + 1] = tonumber(num) end end end table.sort(nums) return nums end ------------------------------------------------------------------------------------ -- numData -- -- Given a table with keys like {"foo1", "bar1", "foo2", "baz2"}, returns a table -- of subtables in the format -- {[1] = {foo = 'text', bar = 'text'}, [2] = {foo = 'text', baz = 'text'}}. -- Keys that don't end with an integer are stored in a subtable named "other". The -- compress option compresses the table so that it can be iterated over with -- ipairs. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.numData(t, compress) checkType('numData', 1, t, 'table') checkType('numData', 2, compress, 'boolean', true) local ret = {} for k, v in pairs(t) do local prefix, num = mw.ustring.match(tostring(k), '^([^0-9]*)([1-9][0-9]*)$') if num then num = tonumber(num) local subtable = ret[num] or {} if prefix == '' then -- Positional parameters match the blank string; put them at the start of the subtable instead. prefix = 1 end subtable[prefix] = v ret[num] = subtable else local subtable = ret.other or {} subtable[k] = v ret.other = subtable end end if compress then local other = ret.other ret = p.compressSparseArray(ret) ret.other = other end return ret end ------------------------------------------------------------------------------------ -- compressSparseArray -- -- This takes an array with one or more nil values, and removes the nil values -- while preserving the order, so that the array can be safely traversed with -- ipairs. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.compressSparseArray(t) checkType('compressSparseArray', 1, t, 'table') local ret = {} local nums = p.numKeys(t) for _, num in ipairs(nums) do ret[#ret + 1] = t[num] end return ret end ------------------------------------------------------------------------------------ -- sparseIpairs -- -- This is an iterator for sparse arrays. It can be used like ipairs, but can -- handle nil values. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.sparseIpairs(t) checkType('sparseIpairs', 1, t, 'table') local nums = p.numKeys(t) local i = 0 local lim = #nums return function () i = i + 1 if i <= lim then local key = nums[i] return key, t[key] else return nil, nil end end end ------------------------------------------------------------------------------------ -- size -- -- This returns the size of a key/value pair table. It will also work on arrays, -- but for arrays it is more efficient to use the # operator. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.size(t) checkType('size', 1, t, 'table') local i = 0 for _ in pairs(t) do i = i + 1 end return i end local function defaultKeySort(item1, item2) -- "number" < "string", so numbers will be sorted before strings. local type1, type2 = type(item1), type(item2) if type1 ~= type2 then return type1 < type2 elseif type1 == 'table' or type1 == 'boolean' or type1 == 'function' then return tostring(item1) < tostring(item2) else return item1 < item2 end end ------------------------------------------------------------------------------------ -- keysToList -- -- Returns an array of the keys in a table, sorted using either a default -- comparison function or a custom keySort function. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.keysToList(t, keySort, checked) if not checked then checkType('keysToList', 1, t, 'table') checkTypeMulti('keysToList', 2, keySort, {'function', 'boolean', 'nil'}) end local arr = {} local index = 1 for k in pairs(t) do arr[index] = k index = index + 1 end if keySort ~= false then keySort = type(keySort) == 'function' and keySort or defaultKeySort table.sort(arr, keySort) end return arr end ------------------------------------------------------------------------------------ -- sortedPairs -- -- Iterates through a table, with the keys sorted using the keysToList function. -- If there are only numerical keys, sparseIpairs is probably more efficient. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.sortedPairs(t, keySort) checkType('sortedPairs', 1, t, 'table') checkType('sortedPairs', 2, keySort, 'function', true) local arr = p.keysToList(t, keySort, true) local i = 0 return function () i = i + 1 local key = arr[i] if key ~= nil then return key, t[key] else return nil, nil end end end ------------------------------------------------------------------------------------ -- isArray -- -- Returns true if the given value is a table and all keys are consecutive -- integers starting at 1. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.isArray(v) if type(v) ~= 'table' then return false end local i = 0 for _ in pairs(v) do i = i + 1 if v[i] == nil then return false end end return true end ------------------------------------------------------------------------------------ -- isArrayLike -- -- Returns true if the given value is iterable and all keys are consecutive -- integers starting at 1. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.isArrayLike(v) if not pcall(pairs, v) then return false end local i = 0 for _ in pairs(v) do i = i + 1 if v[i] == nil then return false end end return true end ------------------------------------------------------------------------------------ -- invert -- -- Transposes the keys and values in an array. For example, {"a", "b", "c"} -> -- {a = 1, b = 2, c = 3}. Duplicates are not supported (result values refer to -- the index of the last duplicate) and NaN values are ignored. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.invert(arr) checkType("invert", 1, arr, "table") local isNan = p.isNan local map = {} for i, v in ipairs(arr) do if not isNan(v) then map[v] = i end end return map end ------------------------------------------------------------------------------------ -- listToSet -- -- Creates a set from the array part of the table. Indexing the set by any of the -- values of the array returns true. For example, {"a", "b", "c"} -> -- {a = true, b = true, c = true}. NaN values are ignored as Lua considers them -- never equal to any value (including other NaNs or even themselves). ------------------------------------------------------------------------------------ function p.listToSet(arr) checkType("listToSet", 1, arr, "table") local isNan = p.isNan local set = {} for _, v in ipairs(arr) do if not isNan(v) then set[v] = true end end return set end ------------------------------------------------------------------------------------ -- deepCopy -- -- Recursive deep copy function. Preserves identities of subtables. ------------------------------------------------------------------------------------ local function _deepCopy(orig, includeMetatable, already_seen) if type(orig) ~= "table" then return orig end -- already_seen stores copies of tables indexed by the original table. local copy = already_seen[orig] if copy ~= nil then return copy end copy = {} already_seen[orig] = copy -- memoize before any recursion, to avoid infinite loops for orig_key, orig_value in pairs(orig) do copy[_deepCopy(orig_key, includeMetatable, already_seen)] = _deepCopy(orig_value, includeMetatable, already_seen) end if includeMetatable then local mt = getmetatable(orig) if mt ~= nil then setmetatable(copy, _deepCopy(mt, true, already_seen)) end end return copy end function p.deepCopy(orig, noMetatable, already_seen) checkType("deepCopy", 3, already_seen, "table", true) return _deepCopy(orig, not noMetatable, already_seen or {}) end ------------------------------------------------------------------------------------ -- sparseConcat -- -- Concatenates all values in the table that are indexed by a number, in order. -- sparseConcat{a, nil, c, d} => "acd" -- sparseConcat{nil, b, c, d} => "bcd" ------------------------------------------------------------------------------------ function p.sparseConcat(t, sep, i, j) local arr = {} local arr_i = 0 for _, v in p.sparseIpairs(t) do arr_i = arr_i + 1 arr[arr_i] = v end return table.concat(arr, sep, i, j) end ------------------------------------------------------------------------------------ -- length -- -- Finds the length of an array, or of a quasi-array with keys such as "data1", -- "data2", etc., using an exponential search algorithm. It is similar to the -- operator #, but may return a different value when there are gaps in the array -- portion of the table. Intended to be used on data loaded with mw.loadData. For -- other tables, use #. -- Note: #frame.args in frame object always be set to 0, regardless of the number -- of unnamed template parameters, so use this function for frame.args. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.length(t, prefix) -- requiring module inline so that [[Module:Exponential search]] which is -- only needed by this one function doesn't get millions of transclusions local expSearch = require("Module:Exponential search") checkType('length', 1, t, 'table') checkType('length', 2, prefix, 'string', true) return expSearch(function (i) local key if prefix then key = prefix .. tostring(i) else key = i end return t[key] ~= nil end) or 0 end ------------------------------------------------------------------------------------ -- inArray -- -- Returns true if searchElement is a member of the array, and false otherwise. -- Equivalent to JavaScript array.includes(searchElement) or -- array.includes(searchElement, fromIndex), except fromIndex is 1 indexed ------------------------------------------------------------------------------------ function p.inArray(array, searchElement, fromIndex) checkType("inArray", 1, array, "table") -- if searchElement is nil, error? fromIndex = tonumber(fromIndex) if fromIndex then if (fromIndex < 0) then fromIndex = #array + fromIndex + 1 end if fromIndex < 1 then fromIndex = 1 end for _, v in ipairs({unpack(array, fromIndex)}) do if v == searchElement then return true end end else for _, v in pairs(array) do if v == searchElement then return true end end end return false end ------------------------------------------------------------------------------------ -- merge -- -- Given the arrays, returns an array containing the elements of each input array -- in sequence. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.merge(...) local arrays = {...} local ret = {} for i, arr in ipairs(arrays) do checkType('merge', i, arr, 'table') for _, v in ipairs(arr) do ret[#ret + 1] = v end end return ret end ------------------------------------------------------------------------------------ -- extend -- -- Extends the first array in place by appending all elements from the second -- array. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.extend(arr1, arr2) checkType('extend', 1, arr1, 'table') checkType('extend', 2, arr2, 'table') for _, v in ipairs(arr2) do arr1[#arr1 + 1] = v end end return p 4n03zk6kcoeg4gz82mieeh94c1szcjy Lieste van Nederlandse waeterschappen 0 11181 182537 182488 2026-09-04T08:57:06Z Veeders 16276 182537 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:2023-Waterschappen-1100.png|400px|kaderlois|rechts]] Dit is een '''lieste van [[waeterschap]]pen in [[Nederland]]'''. # [[Waeterschap Noôrderzielvest]] # [[Waeterschap Friesland]] # [[Waeterschap Hunze en Aa's]] # [[Waeterschap Drents Overiesselsen Delta]] # [[Waeterschap Vechtstroômen]] # [[Waeterschap Vallei en Veluwe]] # [[Waeterschap Rien en Iessel]] # [[Oôgeêmraedschap De Stictse Rienlan'n]] # [[Waeterschap Amstel, Gooi en Vecht]] # [[Oôgeêmraedschap 'Ollands Noôrderkwartier]] # [[Oôgeêmraedschap van Rienland]] # [[Oôgeêmraedschap van Delfland]] # [[Oôgeêmraedschap van Schieland en de Krimpenerwaerd]] # [[Waeterschap Rivier'nland]] # [[Waeterschap 'Ollandsen Delta]] # [[Waeterschap Scheldestroômen]] # [[Waeterschap Braobantsen Delta]] # [[Waeterschap D'n Dommel]] # [[Waeterschap Aa en Maes]] # [[Waeterschap Limburg]] # [[Waeterschap Zuderzeêland]] == Zie ok == * [[Lieste van Nederlandse gemeênten]] * [[Lieste van Nederlandse provincies]] == Lienks nae buten == * [https://www.waterschappen.nl/ Waterschappen] * [https://organisaties.overheid.nl/Waterschappen/ Overheid] [[Categorie:Lieste van Nederland|Waeterschappen]] [[Categorie:Waeterschap in Nederland|*]] juftv75dtk5xhdcnsg31vg2kyhezzll 182539 182537 2026-09-04T09:04:44Z Veeders 16276 /* Lienks nae buten */ 182539 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:2023-Waterschappen-1100.png|400px|kaderlois|rechts]] Dit is een '''lieste van [[waeterschap]]pen in [[Nederland]]'''. # [[Waeterschap Noôrderzielvest]] # [[Waeterschap Friesland]] # [[Waeterschap Hunze en Aa's]] # [[Waeterschap Drents Overiesselsen Delta]] # [[Waeterschap Vechtstroômen]] # [[Waeterschap Vallei en Veluwe]] # [[Waeterschap Rien en Iessel]] # [[Oôgeêmraedschap De Stictse Rienlan'n]] # [[Waeterschap Amstel, Gooi en Vecht]] # [[Oôgeêmraedschap 'Ollands Noôrderkwartier]] # [[Oôgeêmraedschap van Rienland]] # [[Oôgeêmraedschap van Delfland]] # [[Oôgeêmraedschap van Schieland en de Krimpenerwaerd]] # [[Waeterschap Rivier'nland]] # [[Waeterschap 'Ollandsen Delta]] # [[Waeterschap Scheldestroômen]] # [[Waeterschap Braobantsen Delta]] # [[Waeterschap D'n Dommel]] # [[Waeterschap Aa en Maes]] # [[Waeterschap Limburg]] # [[Waeterschap Zuderzeêland]] == Zie ok == * [[Lieste van Nederlandse gemeênten]] * [[Lieste van Nederlandse provincies]] == Lienks nae buten == * [https://organisaties.overheid.nl/Waterschappen/ Overheid] * [https://waterschappen.nl/waterschappen-op-kaart/ Waterschappen] (kaerte) [[Categorie:Lieste van Nederland|Waeterschappen]] [[Categorie:Waeterschap in Nederland|*]] nrga1num3mwjapaboeiflwex25969za 182540 182539 2026-09-04T09:06:29Z Veeders 16276 182540 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:2023-Waterschappen-1100.png|400px|kaderloos|rechts]] Dit is een '''lieste van [[waeterschap]]pen in [[Nederland]]'''. # [[Waeterschap Noôrderzielvest]] # [[Waeterschap Friesland]] # [[Waeterschap Hunze en Aa's]] # [[Waeterschap Drents Overiesselsen Delta]] # [[Waeterschap Vechtstroômen]] # [[Waeterschap Vallei en Veluwe]] # [[Waeterschap Rien en Iessel]] # [[Oôgeêmraedschap De Stictse Rienlan'n]] # [[Waeterschap Amstel, Gooi en Vecht]] # [[Oôgeêmraedschap 'Ollands Noôrderkwartier]] # [[Oôgeêmraedschap van Rienland]] # [[Oôgeêmraedschap van Delfland]] # [[Oôgeêmraedschap van Schieland en de Krimpenerwaerd]] # [[Waeterschap Rivier'nland]] # [[Waeterschap 'Ollandsen Delta]] # [[Waeterschap Scheldestroômen]] # [[Waeterschap Braobantsen Delta]] # [[Waeterschap D'n Dommel]] # [[Waeterschap Aa en Maes]] # [[Waeterschap Limburg]] # [[Waeterschap Zuderzeêland]] == Zie ok == * [[Lieste van Nederlandse gemeênten]] * [[Lieste van Nederlandse provincies]] == Lienks nae buten == * [https://organisaties.overheid.nl/Waterschappen/ Overheid] * [https://waterschappen.nl/waterschappen-op-kaart/ Waterschappen] (kaerte) [[Categorie:Lieste van Nederland|Waeterschappen]] [[Categorie:Waeterschap in Nederland|*]] 4nh0bspzbhrh386mj12non63kg9r2d7 Mook en Middelaer 0 12204 182543 176273 2026-09-04T10:41:07Z Veeders 16276 182543 wikitext text/x-wiki {{Gemeênte2 |naam = Mook en Middelaar |dialect1 = Noord-Limburgs |naam1 = Mook en Middelar |dialect2 = |naam2 = |locatie = NL - locator map municipality code GM0944 (2016).png |kaart = Gem-MookenMiddelaar-OpenTopo.jpg |land = Nederland |provincie = Limburg (Nederland) |streek1 = Noord-Limburg |streek2 = [[Riek van Nijmegen]] |hoofdplaats = Mook |oppervlakte = 19 |oppervlakte1 = 17 |oppervlakte2 = 1 |inwoners = 8.000 |datum = 2023 |dichtheid = 462 |graden = {{Koord|51|45|N|5|53|L}} }} '''Mook en Middelaer''' is 'n gemeênte in de provincie [[Limburg (Nederland)|Nederlands Limburg]] mie 8.000 inweuners. 't Gemeêntehuus stoôt in [[Mook]]. == Plekken == {| class=wikitable |- valign=top | [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Mook en Middelaar.png|links|kaderloos]] | * [[Meulehoek]] * [[Middelaer]] * [[Mook]] * [[Plasmeule]] |} == Zie ok == * [[Nijmeegse Vierdaegse]] == Lienks nae buten == * [https://www.mookenmiddelaar.nl/ Gemeênte] * [https://web.archive.org/web/20220604164022/https://www.plaatsengids.nl/mook-en-middelaar Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeente/mook-en-middelaar/ AlleCijfers] {{Provincie Nederlands Limburg}} [[Categorie:Mook en Middelaer| ]] 8zmg5oy7wm4kya9w1vvkkd8l5zvmmz0 182544 182543 2026-09-04T10:46:06Z Veeders 16276 182544 wikitext text/x-wiki {{Gemeênte2 |naam = Mook en Middelaar |dialect1 = Noord-Limburgs |naam1 = Mook en Middelar |dialect2 = |naam2 = |locatie = NL - locator map municipality code GM0944 (2016).png |kaart = Gem-MookenMiddelaar-OpenTopo.jpg |land = Nederland |provincie = Limburg (Nederland) |streek1 = Noord-Limburg |streek2 = [[Riek van Nijmegen]] |hoofdplaats = Mook |oppervlakte = 19 |oppervlakte1 = 17 |oppervlakte2 = 1 |inwoners = 8.200 |datum = 2026 |dichtheid = 471 |graden = {{Koord|51|45|N|5|53|L}} }} '''Mook en Middelaer''' is een gemeênte in den provincie [[Limburg (Nederland)|Nederlands Limburg]] mie 8.200 inweuners. 't Gemeêntehuus stoôt in [[Mook]]. == Plekken == {| class=wikitable |- valign=top | [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Mook en Middelaar.png|links|kaderloos]] | * [[Meulehoek]] * [[Middelaer]] * [[Mook]] * [[Plasmeule]] |} == Zie ok == * [[Nijmeegse Vierdaegse]] == Lienks nae buten == * [https://www.mookenmiddelaar.nl/ Gemeênte] * [https://web.archive.org/web/20220604164022/https://www.plaatsengids.nl/mook-en-middelaar Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeente/mook-en-middelaar/ AlleCijfers] {{Provincie Nederlands Limburg}} [[Categorie:Mook en Middelaer| ]] bkbrph6976zmb0jewng6kzsvzipi4ic Module:Exponential search 828 17723 182517 2026-09-03T21:42:28Z Hamish 10007 [IPE-NEXT] Quick edit imported from [[:w:en:Module:Exponential search]] 182517 Scribunto text/plain -- This module provides a generic exponential search algorithm. require[[strict]] local checkType = require('libraryUtil').checkType local floor = math.floor local function midPoint(lower, upper) return floor(lower + (upper - lower) / 2) end local function search(testFunc, i, lower, upper) if testFunc(i) then if i + 1 == upper then return i end lower = i if upper then i = midPoint(lower, upper) else i = i * 2 end return search(testFunc, i, lower, upper) else upper = i i = midPoint(lower, upper) return search(testFunc, i, lower, upper) end end return function (testFunc, init) checkType('Exponential search', 1, testFunc, 'function') checkType('Exponential search', 2, init, 'number', true) if init and (init < 1 or init ~= floor(init) or init == math.huge) then error(string.format( "invalid init value '%s' detected in argument #2 to " .. "'Exponential search' (init value must be a positive integer)", tostring(init) ), 2) end init = init or 2 if not testFunc(1) then return nil end return search(testFunc, init, 1, nil) end jqqi8l27tb73lglksbukg2g3bzt3fmv Bevolkiengsdichteid 0 17724 182531 2026-09-04T08:25:53Z Veeders 16276 Oor deugestierd nae [[Bevolkienge]] 182531 wikitext text/x-wiki #DOORVERWIJZING [[Bevolkienge]] hxkmmtnmjz64oa6773031g34ume42mk