Wikipedia zeawiki https://zea.wikipedia.org/wiki/V%C3%B2blad MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Media Speciaol Overleg Gebruker Overleg gebruker Wikipedia Overleg Wikipedia Plaetje Overleg plaetje MediaWiki Overleg MediaWiki Sjabloon Overleg sjabloon Ulpe Overleg ulpe Categorie Overleg categorie TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 9544 182820 142911 2026-09-10T07:47:15Z Stipenstoer 8701 182820 wikitext text/x-wiki Dit is een lieste mee de hoôgste gebouwen op [[Zuud-Beveland]]. {| class="wikitable sortable" ! align="center"| ! align="center"| Naem gebouw ! align="center"| Bouwjaer ! align="center"| Plekke ! align="center"| Hoôgte in meter ! align="center" class="unsortable"| Plaetje |- |1 |[[Televisietoôren]] |[[1955]] |[[Hoes]] |137,0 |[[Plaetje:TV-toren Goes.jpg|100px]] |- |2 |Toôren van Kloetehe |[[1494]] |[[Kloetehen]] |65,0 |[[Plaetje:Geerteskerk 1.jpg|100px]] |- |3 |Keteluus kolencentraole bie de kerncentraole |[[1987]] |[[Bossele (durp)]] |65,0 |[[Plaetje:Overzicht van de kerncentrale - Borssele - 20425804 - RCE.jpg|100px]] |- |4 |Scheepsbouw'al Dok 2 |[[2004]] |Sloegebied |64,0 | |- |5 |Waetertoren van Goes |[[1912]] |[[Goes]] |63,0 |[[Plaetje:Watertoren van Goes.jpg|100px]] |- |6 |Toôren van Kapelle |[[15e eêuw]] |[[Kapelle]] |60,0 |[[Plaetje:Kapelle, Hervormde kerk.JPG|100px]] |- |7 |Toôren van Nisse |[[15e eêuw]] |[[Nisse]] |50,0 |[[Plaetje:Kerktoren van Nisse.jpg|100px]] |- |8 |Toôren van Serenoek |[[15e eêuw]] |[[Serenoek]] |50,0 |[[plaetje:SeêrenoekKerke1.jpg|100px]] |- |9 |Kerk Gereformeêrde Gemeênte |[[1964]] |[[Iese]] |47,0 |[[plaetje:Nieuwe kerkgebouw gereformeerde gemeente Yerseke.jpg|100px]] |- |10 |Toôren van Sraskerke |[[15e eêuw]] |[[Sraskerke]] |45,0 |[[plaetje:Arendskerke NH Kerk.jpg|100px]] |- |11 |Kerk Gereformeêrde Gemeênte |[[1979]] |[[Goes]] |44,0 |[[plaetje:Sionkerk_goes_gergem_2.jpg|100px]] |- |12 |Flat Weidezicht |[[1977]] |[[Goes]] |39,9 |[[plaetje:Weidezicht.jpg|100px]] |- |13 |Flat Boszicht |[[1977]] |[[Goes]] |39,9 |[[plaetje:Boszicht BSZ.jpg|100px]] |- |14 |Flat Bongerd |[[1977]] |[[Goes]] |39,9 | |- |15 |[[Joanneskerke (Krunehe)]] |[[16e eêuw]] |[[Krunehe]] |36,0 |[[plaetje:Kruiningen NH kerk 27-07-2010.jpg|100px]] |- |16 |[[Elimkerke (Schraevenpolder)]] |[[1990]] |[[Schraevenpolder]] |35,0 |[[Plaetje:Gereformeerde gemeente gravenpolder 04416.jpg|100px]] |- |17 |Weuntoren Erasmuspark |[[2012]] |[[Goes]] |34,2 | |- |18 |Kerk Gereformeêrde Gemeênte |[[2003]] |[[Kapelle]] |34,0 |[[plaetje:Gg_kapelle.JPG|100px]] |- |19 |Graensilo |[[1954]] |[[Weumelinge]] |32,0 | |- |} ==Zie ok== * [[Lieste mee 'oôgste gebouwen in Zeêland]] [[Categorie:Lieste van Zeêland|Oogste gebouwen, Zuud-Beveland]] [[Categorie:Zuud-Beveland]] pjh20phoiypd0ot54ancvxvebfvfi5h 0 9577 182819 182310 2026-09-10T00:11:33Z InternetArchiveBot 10917 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 182819 wikitext text/x-wiki {{Gemeênte2 |naam = Dordrecht |dialect1 = Dordts |naam1 = Dordt |dialect2 = |naam2 = |locatie = NL - locator map municipality code GM0505 (2016).png |kaart = Gem-Dordrecht-OpenTopo.jpg |land = Nederland |provincie = Zuud-'Olland |hoofdplaats = Dordt |streek1 = Eiland van Dordt |streek2 = [[Drechtsteê]] |oppervlakte = 99 |oppervlakte1 = 78 |oppervlakte2 = 22 |inwoners = 123.000 |datum = 2025 |dichtheid = 1583 |graden = {{Koord|51|48|N|4|40|L}} }} '''Dordt''' is 'n gemeênte en stad in de provincie [[Zuud-'Olland]] mie 123.000 inweuners. Dordt is in 1970 vergroôt mie de gemeênte [[Dubbeldam]] en mie de [[Sliedrechtse Biesbosch]] van de gemeênte [[Sliedrecht]]. De stad leit int zuujen van de provincie. Tis al 'n 'eele ouwe stad, misschien wè de ouwsten van [['Olland]]. De stad leit op 'n kruuspunt van verscheie rivieren. De binnenstad 'eit vee monumen'n, drom'ene leie wat verpauperde buurten uut tende van de 19e en 't behun van de 20e eêuw. De stad leit op 't [[Eiland van Dordt]], weera vadder gin aore plekken ligge. Langs Dordt loôpt de [[A16]], deur de stad 'ene loôpt de N3. 'n Bekende blikvanger van de stad is d'n toren van de Groôte Kerke. In de zeventiende eêuw wier 'ier de [[Synode van Dordt]] ge'ouwen, waara de [[remonstraont]]se leer weerleit wier. == Plekken == Plekken in den gemeênte Dordt binne: * Dordt * [[Dubbeldam]] * [[Kop vant Land]] * [[Twidde Tol]] * [[Wieldrecht]] * [[Wullemsdurp]] == Gemeênteraed == Saemenstellieng van den gemeênteraed.<ref>[https://www.nlverkiezingen.com/GR_ZH.html nlverkiezingen]</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan = 2 | Partie ! colspan = 15 | Zeêtels |- ! 2026 ! 2022 || 2018 || 2014 ! 2010 || 2006 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1990 |- | [[PRO]] | 6 | || || | || || | || || |- | [[GL]] | | 6 || 4 || 2 | 3 || 3 || 4 | 4 || 3 || 3 |- | [[PvdA]] | | 2 || 2 || 4 | 6 || 12 || 8 | 11 || 8 || 12 |- | [[VVD]] | 6 | 6 || 5 || 3 | 5 || 6 || 7 | 9 || 6 || 5 |- | [[VSP]] ¹ | 5 | 4 || 2 || 2 | 2 || 2 || 2 | 1 || || |- | Beter voor Dordt | 4 | 5 || 8 || 14 | 15 || 6 || | || || |- | [[CU]]-[[SGP]] ² | 4 | 4 || 4 || 3 | 3 || 3 || 4 | 3 || 3 || 2 |- | [[D66]] | 3 | || 4 || 4 | 2 || 1 || 2 | 3 || 7 || 6 |- | [[CDA]] | 3 | 4 || 4 || 4 | 3 || 4 || 6 | 5 || 6 || 10 |- | [[FVD]] | 2 | 1 || || | || || | || || |- | [[PvdD]] | 2 | 2 || || | || || | || || |- | [[PVV]] | 1 | 1 || 3 || | || || | || || |- | [[DENK]] | 1 | 1 || || | || || | || || |- | Op Ons Eiland | 1 | 1 || || | || || | || || |- | [[SP]] | 1 | 1 || 2 || 3 | || || | || || |- | Gewoon Dordt | | 1 || 1 || | || || | || || |- | Eco Dordt ³ | | || || | || 2 || 6 | 3 || 3 || |- | Centrum-<br>democraten (CD) | | || || | || || | || 3 || 1 |- ! Totael ! 39 ! 39 || 39 || 39 ! 39 || 39 || 39 ! 39 || 39 || 39 |- ! Opkomst ! 48% ! 47% || 51% || 52% ! 51% || 55% || 49% ! 52% || 61% || 52% |} ¹ Verenigde Senioren Partij, 1998-2002: [[AOV]] - Unie55+ ² 1990-1998: CU = GPV + RPF ³ opgegaen in D66 == Burhemeêsters == Burhemeêsters van Dordt vanof 1899.<ref>[https://www.geni.com/projects/Burgemeesters-van-Dordrecht/7504 Geni]</ref> {|class=wikitable |- ! Tied !! Naem !! Partie !! Biezonderheên |- | 1899 - 1906 | Alfred Rudolph Zimmerman | ouw-/vrie-liberaol | |- | 1906 - 1920 | Hillebrand Jacob Wichers | | |- | 1920 - 1923 | Johannes Wytema | | |- | 1923 - 1937 | Pieter Leonard de Gaay Fortman | [[ARP]] | |- | 1937 - 1943 | Jacob Bleeker | Liberaole Partie | |- | 1943 - 1945 | Johan Gijsbert van Houten | [[NSB]] | |- | 1945 - 1950 | Jacob Bleeker | | |- | 1951 - 1965 | Jan van der Dussen | [[PvdA]] | |- | 1966 - 1973 | Jaap van der Lee | PvdA | 1973-1979 burhemeêster van [[Eindoven]] |- | 1974 - 1985 | Jan van Zuuren | PvdA | |- | 1985 - 2000 | Jan Noorland | [[VVD]] | |- | 2000 - 2010 | Ronald Bandell | PvdA | 1987-1995 burhemeêster van [[Papendrecht]] |- | 2010 - 2017 | [[Arno Brok]] | VVD | 2017-noe commissaoris van [[Friesland]] |- | 2017 - 2017 | Peter van der Velden | PvdA | waernemend |- | 2017 - 2024 | [[Wouter Kolff]] | VVD | 2024-noe commissaoris van [[Zuud-'Olland]] |- | 2024 - 2025 | Peter van der Velden | PvdA | waernemend |- | 2025 - noe | Nanning Mol | VVD | |- |} [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Dordrecht.png|thumb|Kaerte]] [[Plaetje:Dordrecht 1868.png|thumb|Dordt anno 1868]] == Trivia == * Bekende spreuk: ''hoe dichter bie Dordt hoe rotter 't wor.''<ref>[https://historiek.net/hoe-dichter-bij-dordt-hoe-rotter-het-wordt/110480/ Historiek]</ref> * Dordt stoôt op plekke 53 van vuulste lucht van Nederland.<ref>[https://www.ad.nl/binnenland/schiedam-en-rijswijk-ademen-de-meest-vervuilde-lucht-in-hoe-schoon-is-jouw-gemeente~a86b802d/ AD]</ref> == Bekende inweuners == * [[Jacob Cats]], advocaot, dichter en politicus (pensionaoris) * [[Foort van Oosten]], advocaet en politicus * [[René Paas]], bestierder en politicus == Noôten == <references/> == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20080324044344/http://www.dordrecht.nl/ Gemeênte] * [https://web.archive.org/web/20230929225523/https://www.plaatsengids.nl/dordrecht Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/gemeente/dordrecht/ AlleCijfers] * [https://historiek.net/thema/dordrecht/ Historiek] * [https://www.geschiedenisextra.nl/nl/dordrecht.htm GeschiedenisExtra] Nieuws: * [https://www.ad.nl/dordrecht/ Algemeen Dagblad] * [https://www.rtvdordrecht.nl/ RTV Dordrecht] * [https://dordtcentraal.nl/ DordtCentraal] <Gallery> Dordrecht, Grote Kerk foto2 2010-06-27 17.48.JPG|Groôte Kerke Cityhalldordrecht.jpg|Staduus Dordrecht, straatzicht Visbrug-Groenmarkt met standbeeld van de gebroeders De Witt, slagerij (in RM13352) en ijssalon (in RM13352) IMG 0152 2018-02-25 11.02.jpg|Vismart Overzicht middendeel van voorgevel - Dordrecht - 20376998 - RCE.jpg|Station De Wolwevershaven (23885930175).jpg|Wolversaeven Merwelanden, Dordrecht (33978445808).jpg|Merwelan'n Noordendijk, Dordrecht (15496701290).jpg|Meule Kijck over den Dijck Castle Dordwijk, Dordrecht (15649098619).jpg|Landgoed Dordwijk Chemours Dordrecht Netherlands - panorama - Flickr - PAUL (Van de Velde) -Fotografie.jpg|Chemours Dordrecht luchtfoto 02.jpg|Centrum </Gallery> {{Provincie Zuud-'Olland}} [[Categorie:Dordt| ]] [[Categorie:Stad in Zuud-'Olland]] 9v3ct5ezi829tsl7m7j3mg735ok0ckg 0 11025 182813 182779 2026-09-09T18:13:23Z Veeders 16276 /* september */ 182813 wikitext text/x-wiki {{jaorboks}} '''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]]. == Hebeurtenisse == === jannewari === * [[1 jannewari]] - [[Flevoland]] bestaet 40 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596691-flevoland-jongste-provincie-van-nederland-bestaat-40-jaar NOS]</ref> * 1 jannewari - [[Bulharije]] gaet over op den [[euro]]. * 1 jannewari - Vee doôden (41) en gewonden (116) bie een cafébrand int [[Zwitserland|Zwitserse]] [[Crans-Montana]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2596707-circa-40-doden-en-115-gewonden-in-bar-zwitserland-een-van-de-ergste-tragedies-in-ons-land NOS]</ref> * 1 jannewari - Vondelkerke in [[Amsterdam]] deu brand bienae illemille verwoest.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596645-brand-verwoest-vondelkerk-in-amsterdam-huizen-ontruimd-vanwege-vonkenregen NOS]</ref> * 1 jannewari - Vee geweld tehen 'ulpeverleners en overlast tiedens den jaerwisselieng in [[Nederland]].<ref>[https://www.nu.nl/jaarwisseling/6381256/politie-verwoestende-impact-brandstichting-en-zwaar-vuurwerk-op-jaarwisseling.html NU]</ref> * 1-[[11 jannewari]] - [[Sneêuw]] in Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596814-waardoor-sneeuwt-het-nu-zo-veel-en-blijft-dat-nog-lang-doorgaan NOS]</ref> * [[3 jannewari]] - Luchtanvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] op [[Venezuela]], president [[Nicolás Maduro]] evange enome.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596844-trump-claimt-gevangenname-van-venezolaanse-president-maduro-en-bevestigt-aanvallen NOS]</ref> * 3 jannewari - Dertig mins'n vermoôrd bie anval op durp in [[Niheria|Niheriaonse]] deêlstaet Niher.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596962-dertig-doden-bij-aanval-van-gewapende-mannen-op-dorpje-nigeria NOS]</ref> * [[5 jannewari]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,3 in [[Herten (Nederland)|Herten]] in [[Nederlands Limburg]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597047-aardbeving-met-kracht-van-2-3-in-limburgse-herten NOS]</ref> * [[6 jannewari]] - Protesten tehen overeid in vee provincies in [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597224-protesten-in-meeste-provincies-in-iran NOS]</ref> * [[9 jannewari]] - [[Rusland]] gebruukt hypersonische raket bie anval op [[Lviv]] in [[Oekraïne]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597469-doden-bij-aanvallen-op-oekraine-rusland-zegt-hypersonische-raket-te-hebben-gebruikt NOS]</ref> * [[10 jannewari]] - Noôdtoestand in Zuudoôst-[[Australië]], veural in de deêlstaeten [[Victoria]] en [[New South Wales]], vanwehe zwaere bosbranden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2597615-noodtoestand-in-deel-australie-vanwege-natuurbranden NOS]</ref> * [[11 jannewari]] - Meêr toezicht op den leste trein op vrie- en zaeterdagavond van den [[Zeêuwse lijn]] richtieng [[Zeêland]] vanwehe overlast deu jongeren.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18112523/extra-toezicht-na-vechtpartijen-en-vernielingen-in-laatste-trein-naar-zeeland OZ]</ref> * [[12 jannewari]] - Groôte bosbranden int [[Arhentinië|Arhentijnse]] deêl van [[Patagonië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597858-bosbranden-teisteren-deel-zuiden-argentinie NOS]</ref> * 12 jannewari - [[Olifant]] doôdt in nehen daegen 20 mins'n in den deêlstaet [[Jharkand]] (Oôst-[[India]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2597893-jacht-in-india-op-olifant-die-20-mensen-doodde NOS]</ref> * [[14 jannewari]] - Kraone valt op trein in [[Thailand]] mie 32 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598083-kraan-valt-op-thaise-trein-zeker-30-doden NOS]</ref> * [[15 jannewari]] - [[Wikipedia]] bestaet 25 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598264-wikipedia-bestaat-25-jaar-maar-encyclopedie-voelt-druk-van-ai NOS]</ref> * 15 jannewari - Recordstand vò [[AEX]], breekt deu hrens van duuzend punten, veural veroôrzaekt deu [[IT]]-bedrieven.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598251-aex-doorbreekt-grens-van-1000-punten-tech-aandelen-grote-aanjager-op-beurs NOS]</ref> * [[16 jannewari]] - Overstroômiengen mie doôden in zuudelijk [[Afrika]] deu zwaere rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598496-meer-dan-200-doden-door-overstromingen-zuidelijk-afrika NOS]</ref> * 16 jannewari - Natuur van den [[Onte]] deu jaerenlang bahern verwoest.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18127475/wetenschappers-decennialang-baggeren-heeft-westerscheldenatuur-verwoest OZ]</ref> * [[17 jannewari]] - [[Oceaon]]verdrag treedt in werkieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598513-oceaanverdrag-van-kracht-moet-30-procent-van-de-zee-beschermen NOS]</ref> * [[18 jannewari]] - Treinongeluk in Zuud-[[Spanje]] mie 45 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598790-dodental-treinongeluk-spanje-op-39-berging-verloopt-moeizaam NOS]</ref> * 18 jannewari - [[Senehal]] wint mie 1-0 tehen [[Marokko]] den [[Afrika]] Cup.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598768-marokko-moet-afrika-cup-aan-senegal-laten-na-gemiste-penalty-in-slotminuut NOS]</ref> * [[19 jannewari]] - Zeêr zeldzaeme spooke broead waer enome in [[Middelburg]], een aerdesterre mie den naem Geastrum welwitschii.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18131942/paddenstoelenexpert-henk-en-zijn-vrouw-willy-ontdekken-zeldzame-paddenstoel-in-tuincentrum-middelburg OZ]</ref> * [[20 jannewari]] - Zeven [[Twidde Kaemer]]leden van den [[PVV]] onger leidieng van [[Gidi Markuszower]] stapp'n uut den partie.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598974-opstand-tegen-wilders-zeven-pvv-ers-beginnen-eigen-fractie NOS]</ref> * [[23 jannewari]] - [[Zilver]] gaet deu recordpries van 100 dollar.<ref>[https://www.nu.nl/economie/6383633/zilver-breekt-voor-het-eerst-door-grens-van-100-dollar.html NU]</ref> * [[24 jannewari]] - 67 doôden deu brand in wienkelcentrum in den [[Pakistan|Pakistaonse]] stad [[Karachi]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2599286-dodental-brand-winkelcentrum-pakistan-loopt-op-oorzaak-mogelijk-kortsluiting NOS]</ref> * [[26 jannewari]] - [[Goud]] gaet deu recordpries van 5.000 dollar.<ref>[https://nos.nl/artikel/2599725-goudprijs-bereikt-recordhoogte-van-5000-dollar NOS]</ref> * 26 jannewari - Overstroômiengen in [[Mozambique]] deu 'evige rehenval en dammebreuken.<ref>[https://nos.nl/artikel/2599813-mozambique-getroffen-door-een-van-de-zwaarste-overstromingen-in-25-jaar NOS]</ref> * [[28 jannewari]] - [[Dollar]] op laegste peil sins den zeumer van [[2021]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600027-dollar-krijgt-flinke-klap-en-blijft-dalen-goed-voor-de-export-maar-niet-zonder-risico-s NOS]</ref> * 28 jannewari - Meêr as 400 doôden deu gedeêltelijke instortieng van goudmien in Oôst-[[Konho-Kinshasa|Kongo]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600346-mijn-in-congo-stort-in-meer-dan-200-doden NOS]</ref> * [[29 jannewari]] - [[ING]] behaelt een winst van 6 miljard euro over 2025.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600121-ing-boekte-in-2025-ruim-6-miljard-winst-wel-zorgen-over-aanhoudende-onzekerheid NOS]</ref> * 29 jannewari - Volgens een [[Israël]]ische militaire bron ist juust dat er ruum 71.000 Palestijn'n tiedens den oôrlog in den [[Gazastroôke]] binne gedoôd; 't Israëlische leher ontkent dit.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600196-israelisch-leger-erkent-ruim-71-000-palestijnen-gedood-bij-oorlog-in-gaza NOS]</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/articles/cvgpd1x00exo BBC]</ref> * 29 jannewari - Tata Steel uut [[Iemuje]] krieg recordboete vò schaedelijke uutstoôt.<ref>[https://www.nu.nl/klimaat/6384257/tata-steel-krijgt-recordboete-van-85-miljoen-euro-vanwege-schadelijke-uitstoot.html NU]</ref> * 29 jannewari - Den [[Europeêse Unie]] zet den [[Iran|Iraonse]] Revolutionaire Garde op den terreurlieste.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/01/29/eu-zet-iraanse-revolutionaire-garde-op-terreurlijst/ VRT]</ref> * 29 jannewari - Kunstschilder [[Jo Dumon Tak]] is erg kwaed vanwehe lossnieë van z'n panorama over [[Walchren]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18162866/doeken-panorama-walcheren-kapotgesneden-wie-dit-heeft-gedaan-moet-zich-kapot-schamen OZ]</ref> * [[30 jannewari]] - Den economie van [[Nederland]] is in 2025 mie 1,9 percent gegroeid.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600248-nederlandse-economie-groeit-bijna-2-procent NOS]</ref> * [[31 jannewari]] - Lucinda Brand wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò wuven in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18168638/lucinda-brand-voert-volledig-nederlands-podium-aan-op-vrouwenwedstrijd-wk-veldrijden-in-hulst OZ]</ref> === feberwari === * [[1 feberwari]] - Mathieu van der Poel wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò venters in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18170500/historie-in-hulst-mathieu-van-der-poel-breekt-met-achtste-wereldtitel-stokoud-record OZ]</ref> * 1 feberwari - Bienae 200 doôden bie gevechten tussen strieders en 't [[Pakistan|Pakistaonse]] leher in [[Beloetsjistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600506-bijna-200-doden-bij-gevechten-met-militanten-in-pakistaanse-provincie NOS]</ref> * [[3 feberwari]] - [[D66]]-leider [[Rob Jetten]] wor formateur.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600857-jetten-op-zoek-naar-ministers-coalitieakkoord-na-kritisch-debat-nog-overeind NOS]</ref> * [[4 feberwari]] - The World Factbook van den [[CIA]] stopt.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/04/cia-trekt-stekker-uit-het-world-factbook/ VRT]</ref> * [[5 feberwari]] - Noôdweêr in Noôrdwest-[[Marokko]], Zuud-[[Spanje]] en Zuud-[[Portuhal]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601086-tienduizenden-marokkanen-geevacueerd-vanwege-noodweer-ook-problemen-in-spanje-en-portugal NOS]</ref> * 5 feberwari - 't Kernwaepenverdraeg tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Rusland]] eindigt vandaeg; den Amerikaonse president [[Donald Trump]] wil een nieuw kernwaepenverdrag, waerbie ok [[China]] wor betrokke.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/05/vs-rusland-new-start-trump/ VRT]</ref> * [[6 feberwari|6]]-[[22 feberwari]] - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren in [[Milaen]] en [[Cortina d'Ampezzo]] 'ehouwen.<ref>[https://nos.nl/sport/os-2026 NOS]</ref> * 6 feberwari - Weêkenlange groôte koersdaelieng van den [[bitcoin]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601197-bitcoin-in-vrije-val-maar-een-duidelijke-oorzaak-is-er-niet NOS]</ref> * [[8 feberwari]] - Vier groôte Amerikaonse techbedrieven gaen vuufonderd miljard dollar investeren in o.a. datacenters.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601407-techgiganten-gaan-honderden-miljarden-investeren-in-onder-meer-datacenters NOS]</ref> * 8 feberwari - Hroeiende kerreken van migranten (in [[Rotterdam]] en [[Amsterdam]]) 'ebben onvoldoende 'uusvestieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601476-migrantenkerken-groeien-maar-vinden-steeds-moeilijker-onderdak NOS]</ref> * [[9 feberwari]] - Jutta Leerdam wint goud (olympisch record) en Femke Kok zilver op den duuzend meter schaetsen op de [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601639-leerdam-schaatst-naar-olympisch-goud-op-1-000-meter-kok-verovert-zilver NOS]</ref> * [[10 feberwari]] - [[Philips]] maekt sins jaeren weêr winst.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601706-philips-boekt-na-jaren-weer-winst NOS]</ref> * [[11 feberwari]] - [[NAVO]] behint mie missie op [[noôrdpole]], Arctic Sentry.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601906-navo-lanceert-noordpoolmissie-arctic-sentry-en-hoopt-crisis-achter-zich-te-laten NOS]</ref> * 11 feberwari - Sins 't behin van de demonstraoties ende december binne d'r zeven duuzend mins'n gedoôd in [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/collectie/14010/artikel/2602024-mensenrechtenorganisatie-dodental-demonstraties-iran-opgelopen-tot-ruim-7000 NOS]</ref> * 11 feberwari - Orkaon in [[Madahaskar]], veural 'aevenstad [[Toamasina]] zwaer hetroffen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601928-20-doden-in-madagaskar-door-orkaan-gezani NOS]</ref> * [[12 feberwari]] - Noôdweêr in [[Zuidwest-Europa]], veural in Zuud-[[Frankriek]] en [[Catalonië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602249-doden-en-schade-door-noodweer-in-frankrijk-en-spanje NOS]</ref> * 12 feberwari - Akkoôrd over een nieuwe reherieng vò 't [[Brussels Hewest]] nae 613 daegen (record).<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/brusselse-regering-legt-eed-af-in-parlement-boris-dillies-mr-~1764248864904/ VRT]</ref> * 12 feberwari - Telecomprovider Odido gehackt.<ref>[https://nos.nl/artikel/2602080-hack-bij-odido-gegevens-miljoenen-klanten-in-handen-van-criminelen NOS]</ref> * 12 feberwari - Toerisme in [[Zeêland]] is in 2025 edaeld, d'r is te weinig te doen en tis te diere.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18194360/toerismesector-slaat-alarm-over-dalende-overnachtingen-te-weinig-te-doen-en-te-duur OZ]</ref> * [[14 feberwari]] - Kritiek op dichtmaeken van gasputt'n in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602361-tno-niet-alle-gasputten-groningen-dichtmetselen-acuut-tekort-denkbaar NOS]</ref> * 14 feberwari - Hroôte betoôgieng tehen 't [[Iran|Iraonse]] regime bie den jaerlijkse veiligeidsconferentie in [[München]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602440-honderdduizenden-mensen-demonstreren-in-munchen-tegen-iraans-regime NOS]</ref> * [[15 feberwari]] - Den [[Israël]]ische reherieng gaet meêr controle uutoefenen over den [[Westoever]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602634-israel-breidt-controle-over-bezette-westelijke-jordaanoever-verder-uit NOS]</ref> * 15 feberwari - [[Oekraïne]] valt mie drones olieinstallaoties an in den [[Rusland|Russische]] 'aevenstad [[Taman]] an den [[Zwarte Zeê]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602548-grote-branden-in-russische-haven-aan-zwarte-zee-na-oekraiense-aanval NOS]</ref> * [[18 feberwari]] - Record an antal daegen rehen in [[Frankriek]], daerdeur overstroômiengen in (zuud)westen vant land.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603045-al-35-dagen-dagen-neerslag-in-frankrijk-langste-regenreeks-ooit-gemeten NOS]</ref> * [[19 feberwari]] - Tienduuzenden [[Kraenveugelachtegen|kraenveugels]] in [[West-Europa]] en [[Duutsland]] doôd deu veugelhriep.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603103-tienduizenden-kraanvogels-dood-door-vogelgriepvirus NOS]</ref> * 19 feberwari - Vee [[lawine]]s mie vee doôden in de [[Alpen]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603167-veel-lawines-in-de-alpen-12-tot-15-minuten-om-te-overleven NOS]</ref> * [[20 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in Oôst-[[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603375-zeker-twaalf-doden-bij-israelische-luchtaanvallen-in-oosten-van-libanon NOS]</ref> * [[22 feberwari]] - 't [[Mexico|Mexicaonse]] leher doôdt den leider vant Jaliscokartel, een beruchte drugsbende.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603611-leider-berucht-mexicaans-jaliscokartel-gedood-door-leger NOS]</ref> * 22 feberwari - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren 'ewonne deu [[Noorwegen]], twidde wor de [[Vereênigde Staeten]], dorde wor [[Nederland]] (record 'oôgste plekke).<ref>[https://nos.nl/artikel/2603559-nederland-eindigt-als-derde-op-olympische-medaillespiegel-hoogste-klassering-ooit NOS]</ref> * [[23 feberwari]] - 't [[Kabinet-Jetten]] treedt an.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603685-kabinet-jetten-officieel-beedigd-en-kan-aan-de-slag NOS]</ref> * 23 feberwari - Den Zeêuw [[Jo-Annes de Bat]] (voormaelig gedeputeêrde van Zeêland) wor staetssecretaoris int kabinet-Jetten.<ref>[https://archive.is/WYckN PZC]</ref> * 23 feberwari - Zeldzaeme [[dwergnijlpaerd]]en waerenomen in [[Ivoôrkust]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603748-unieke-beelden-van-dwergnijlpaard-we-hadden-alleen-een-glimp-verwacht NOS]</ref> * [[26 feberwari]] - Winst van 120 miljard dollar vò Amerikaonse chipbedrief Nvidia.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604114-chipmaker-nvidia-maakt-ruim-100-miljard-euro-winst-door-investeringen-in-ai NOS]</ref> * [[27 feberwari]] - Paramount neemt vò 110 miljard dollar Warner Bros. over.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604304-paramount-sluit-overnamedeal-van-110-miljard-dollar-met-warner-bros NOS]</ref> * 27 feberwari - Luchtanvall'n van [[Pakistan]] op steê in [[Afghanistan]] (o.a. [[Kaboel]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2604165-pakistan-voert-luchtaanvallen-uit-op-kabul-minister-spreekt-van-openlijke-oorlog NOS]</ref> * [[28 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] en de [[Vereênigde Staeten]] op [[Iran]] (o.a. [[Teheran]]), doel is een machtswisselieng int land. Den Iraonse leider Ali Khamenei komt daerbie om. Iran slaet terug mie luchtanvall'n op [[Israël]] en veural opt Amerikaonse leher in [[Jordaonië]], [[Syrië]] en de [[Holfstaeten]]. Iran sluut den [[Straet van Hormoez]] of, wat gevolgen kan 'ebben vò den oliepries.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604370-aanvallen-over-en-weer-in-het-midden-oosten-dit-is-wat-we-nu-weten NOS]</ref><ref>[https://nos.nl/artikel/2604437-escalatie-in-de-golf-iraanse-raketten-dwingen-regio-tot-keuze NOS]</ref><ref>[https://nos.nl/artikel/2604456-iraanse-leider-khamenei-gedood-bij-amerikaanse-en-israelische-luchtaanvallen NOS]</ref> === maerte === * [[2 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Hezbollah]] op [[Israël]], Israël antwoordt mie luchtanvall'n op Hezollah in [[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2604618-doden-in-libanon-door-aanvallen-tussen-israel-en-hezbollah NOS]</ref> * [[4 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Iran]] op [[Koerden|Koerdische]] milities int noôrden van [[Irak]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605017-iran-zegt-koerden-in-noordwesten-aan-te-vallen-raketaanval-op-hoofdkwartier-in-irak NOS]</ref> * [[7 maerte]] - 'Evige rehenval in [[Kenia]], 'oôdstad [[Nairobi]] in de problemen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2605300-23-doden-na-hevige-regenval-nairobi-in-kenia-dodental-kan-nog-oplopen NOS]</ref> * [[8 maerte]] - Mojtaba Khamenei volgt um z'n vaor Ali Khamenei op as 'oôgste leider van [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605626-irans-nieuwe-leider-mojtaba-khamenei-is-hardliner-die-niets-van-westen-moet-hebben NOS]</ref> * [[9 maerte]] - Priezen van olie en gas zeer 'oôg deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605622-energieprijzen-door-het-dak-nu-eind-aan-iran-oorlog-niet-in-zicht-is NOS]</ref> * [[10 maerte]] - 't Hebruuk van den telefoon bestaet 150 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2605723-150-jaar-telefonie-bellen-blijft-maar-de-manier-waarop-verandert NOS]</ref> * 10 maerte - Chipbedrief ASML uut [[Veldoven]] gaet uutbreien nae [[Eindoven]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605842-asml-mag-uitbreiden-tweede-vestiging-met-20-000-medewerkers NOS]</ref> * [[13 maerte]] - 't Antal geloôvigen is in Nederland in 2025 edaeld nae 42%, alleêne in den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] is den meêrdereid geloôvig. In [[Zeêland]] is bienae den 'elft geloôvig en binne de meêste [[protestant]]en per provincie.<ref>[https://www.nu.nl/binnenland/6388998/alleen-in-limburg-rekent-meerderheid-zich-nog-tot-een-geloof.html NU]</ref> * 13 maerte - Luchtanvall'n van de Vereênigde Staeten op militaire installaoties opt vò den [[Iran|Iraonse]] olieuutvoer zeêr belangrieke eilandje Kharg in den [[Perzische Holf]].<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/03/13/iran-eilanden-perzische-golf/ VRT]</ref> * 13 maerte - Den [[SGP]] in [[Vlissienge]] ei van alle plaetselijke partieën de meêste wuven op den liest vò de gemeênteraedsverkieziengen, ok is meêr as den 'elft van de kandidaoten een wuuf. Liestetrekker is vanover 't eêste vrouwelijke SGP-raedslid [[Lilian Janse-van der Weele]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18285927/opvallend-sgp-heeft-in-vlissingen-de-meeste-vrouwen-op-de-lijst OZ]</ref> * [[14 maerte]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 3,0 bie [[Eleveld]]-[[Geelbroek]] in [[Drenthe]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2606245-aardbeving-van-3-0-bij-eleveld-in-drenthe-deze-was-goed-te-voelen NOS]</ref> * [[15 maerte]] - Den ofnaeme van den leêfbaereid in den gemeênte [[Ter Veere (gemeênte)|Ter Veere]] deu den hroei vant toerisme is een belangriek ongerwerp bie de kommende gemeênteraedsverkieziengen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606391-toerisme-twistpunt-bij-gemeenteraadsverkiezingen-in-het-zeeuwse-veere NOS]</ref> * [[16 maerte]] - 23 doôden bie bomanslagen in den stad [[Maiduguri]] in Noôrdoôst-[[Niheria]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2606654-doden-en-gewonden-bij-bomaanslagen-in-nigeriaanse-miljoenenstad-maiduguri NOS]</ref> * 16 maerte - Vee doôden in een ziekenuus in [[Kaboel]] deu [[Pakistan|Pakistaonse]] luchtanval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606635-mogelijk-honderden-doden-bij-pakistaanse-aanval-op-ziekenhuis-in-kabul NOS]</ref> * [[17 maerte]] - [[Marokko]] toch winnaer van den Afrika Cup.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606743-marokko-toch-winnaar-afrika-cup-senegal-raakt-titel-kwijt NOS]</ref> * 17 maerte - [[Israël]] doôdt den [[Iran|Iraonse]] veiligeidschef en den leider van den paramilitaire Basij.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606673-israelisch-leger-twee-hoge-iraniers-gedood-onder-wie-kopstuk-larijani NOS]</ref> * [[18 maerte]] - [[Nederlandse gemeênte|Gemeênteraedsverkieziengen in Nederland]]: den opkomst is 54%, meêste zeêtels nae plaetselijke partieën.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606889-lokale-partijen-zetten-opmars-door-opkomst-hoger-dan-in-2022 NOS]</ref> * 18 maerte - [[Israël]] bombardeêrt in [[Iran]] 't hroôtste gasveld ter waereld, as vergeldieng bombardeêrt Iran een gasveld in [[Qatar]] mie as hevolg een vaddere stiegieng van de olie- en gaspriezen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606878-aanvallen-op-gasinstallaties-iran-en-qatar-wordt-meer-een-energie-oorlog NOS]</ref> * [[19 maerte]] - Volgens den Israëlische premier [[Benjamin Netanyahu]] kan [[Iran]] deu de anvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] en [[Israël]] hin [[uranium]] meêr verrieken en hin ballistische rakett'n meêr maeken.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607003-netanyahu-iran-niet-langer-in-staat-om-uranium-te-verrijken NOS]</ref> * 19 maerte - Vee sneêuw op de [[Cenarische Eilan'n]].<ref>[https://www.nu.nl/325003/video/hevige-sneeuwval-transformeert-tenerife-tot-sneeuwparadijs.html NU]</ref> * [[20 maerte]] - Overstroômiengen in [[Hawaii]] deu 'evige rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607173-overstromingen-op-hawai-duizenden-mensen-geevacueerd NOS]</ref> * [[21 maerte]] - Extreme warmte int zuudwessen van de [[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2607313-recordhitte-in-zuidwesten-vs-met-temperaturen-van-boven-40-graden NOS]</ref> * [[23 maerte]] - Volgens den Weareld Meteorologische Organisaotie (WMO) sloeg den [[aerde]] in 2025 meêr warmte op as vroeher.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607472-meteorologen-aarde-houdt-meer-warmte-vast-dan-ooit-gevolgen-nog-eeuwen-voelbaar NOS]</ref> * [[24 maerte]] - Den [[NASA]] wil een baosis op den [[maen (Aerde)|maen]] gaen bouwen waer vanof 2032 kan worren geweund.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607705-nasa-wil-begin-jaren-30-een-basis-op-de-maan-bouwen-en-cancelt-ruimtestation NOS]</ref> * [[26 maerte]] - Den naem van den combinaotie [[GL]]-[[PvdA]] wor Progressief Nederland (PRO).<ref>[https://nos.nl/artikel/2607948-nieuwe-naam-groenlinks-pvda-bekend-progressief-nederland-kortweg-pro NOS]</ref> * 26 maerte - Den [[Nederland]]se staet had in 2025 een tekort van 19 miljard euro oftewel 1,6% vant bbp en den staetsschuld steeg nae 524 miljard euro oftewel 44,4% vant bbp.<ref>[https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/13/inkomsten-uitgaven-en-schuld-van-de-overheid-boven-de-500-miljard-euro CBS]</ref> * [[28 maerte]] - Hroôte betoôgieng tehen 't beleid van president [[Donald Trump]] in alle [[Vereênigde Staeten|Amerikaonse]] staeten.<ref>[https://nos.nl/artikel/2608235-in-alle-amerikaanse-staten-protest-tegen-president-trump NOS]</ref> * [[30 maerte]] - 't [[Israël]]ische parlement den [[Knesset]] stemt voo den doôdstraf voo moôrden deu ([[Palestina|Palestijns]]) terrorisme.<ref>[https://nos.nl/artikel/2608452-parlement-israel-stemt-voor-omstreden-doodstrafwet NOS]</ref> === april === * [[1 april]] - Vee dode zeêsterr'n angespoeld opt strange van [[Ouwdurp]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2174968/honderden-dode-zeesterren-aangespoeld-op-het-strand-van-ouddorp RM]</ref> * [[4 april]] - Zwaere rehenval leidt toet overstroômiengen, aerdverschuviengen en onweêr in [[Afghanistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2609051-tientallen-doden-in-afghanistan-door-overstromingen-en-aardverschuivingen NOS]</ref> * [[6 april]] - 't 'Oôd van den inlichtiengendienst van den Islamitische Revolutionaire Garde ([[Iran]]) wor deu [[Israël]]ische luchtanvall'n gedoôd.<ref>[https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/06/hoofd-iraanse-inlichtingendienst-revolutionaire-garde-gedood-a4924821#photo=MTM3MD NRC]</ref> * [[8 april]] - Waepenstilstand van twi weêken tussen [[Iran]] en [[Israël]]-[[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2609553-vs-en-iran-akkoord-over-staakt-het-vuren-van-2-weken-straat-hormuz-gaat-weer-open NOS]</ref> * 8 april - Zwaerste anval van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in [[Libanon]] mie 254 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609643-zwaarste-israelische-aanvallen-op-libanon-met-254-doden-iran-sluit-straat-van-hormuz NOS]</ref> * [[9 april]] - 't Antal [[wolf|wolv'n]] in [[Nederland]] is in 2025 mie 30 toet 131 'estege.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609783-weer-meer-wolven-in-nederland-in-totaal-veertien-roedels-geteld NOS]</ref> * [[10 april]] - Zelfriejende waegens van Tesla meugen as eêste in Europa in Nederland gaen riejen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609960-zelfrijdende-tesla-s-mogen-de-weg-op-in-nederland-eerste-land-in-europa NOS]</ref> * [[12 april]] - In de [[Honharije|Honhaorse]] verkieziengen verslaet den partie Tisza van oppositieleider Péter Magyar den partie Fidesz van premier [[Viktor Orbán]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2610212-hongaarse-oppositieleider-magyar-wint-verkiezingen-orban-erkent-nederlaag NOS]</ref> * [[13 april]] - De [[Vereênigde Staeten]] gaen as hevolg vant mislukk'n van de ongerandeliengen mie [[Iran]] den [[Straet van Hormuz]] blokkeren om den (beperkte) ofsluutieng deu Iran te stoppen.<ref>[https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6392342/vs-kondigt-eigen-blokkade-straat-van-hormuz-aan-om-iran-te-dwarsbomen.html NU]</ref> * 13 april - Dode [[potvis]] gestrand tussen [[Renisse]] en Nieuw-[[Aemstie]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18372720/dode-potvis-drijft-weg-en-spoelt-aan-op-het-strand OZ]</ref> * [[16 april]] - President [[Volodymyr Zelensky]] van [[Oekraïne]] krieg in [[Middelburg]] den [[Four Freedoms Award]] (Freedom Medal).<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18378525/zelensky-komt-naar-middelburg-voor-uitreiking-four-freedoms-awards-ook-koning-en-premier-aanwezig OZ]</ref> * [[17 april]] - Waepenstilstand van tien daegen tussen [[Libanon]] en [[Israël]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2610766-staakt-het-vuren-ingegaan-in-libanon-nodig-om-vrede-te-bereiken NOS]</ref> * 17 april - Aziatische 'oôrnaer 'iet veurtaen geelpoôtoôrnaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2610813-naam-aziatische-hoornaar-was-verwarrend-vanaf-nu-geelpoothoornaar NOS]</ref> * 17 april - [[Groep-Markuszower]] richt een nieuwe partie op: [[Den Nederlandse Alliantie]] (DNA).<ref>[https://www.nu.nl/politiek/6393239/groep-markuszower-begint-nieuwe-partij-dna-rita-verdonk-sluit-zich-aan.html NU]</ref> * [[20 april]] - Den blokkade van den [[Straet van Hormuz]] leidt toet tekort an kunstmest waordeu voedselpriezen stiegen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611260-oorlog-in-midden-oosten-brengt-voedselzekerheid-in-delen-van-wereld-in-gevaar NOS]</ref> * 20 april - Noôdtoestand in den 'oôdstad van [[Nieuw-Zeêland]] [[Wellington]] en omhevieng deu record vee rehen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611288-nieuw-zeeland-roept-noodtoestand-uit-in-hoofdstad-na-recordhoeveelheid-regen NOS]</ref> * [[21 april]] - [[Eêste Kaemer]] stemt tehen den asielnoôdmaetregelenwet en vò invoerieng vant twistatusstelsel.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611464-partijen-teleurgesteld-over-sneuvelen-asielwet-een-blamage-en-diep-triest NOS]</ref> * 21 april - Stroômnet in den provincie [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] vol.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611482-stroomnet-utrecht-nu-echt-vol-helemaal-geen-nieuwe-of-zwaardere-aansluitingen-meer NOS]</ref> * [[23 april]] - Dreigieng van tekort an drienkwaeter in Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611728-vitens-waarschuwt-voor-tekort-aan-drinkwater NOS]</ref> * 23 april - Inlichtiengendienst AIVD waerschuwt vò [[Rusland]], [[China]] en jihadistisch terrorisme van [[Islamitische Staete]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2611683-rusland-china-terroristen-aivd-zag-in-80-jaar-niet-meer-dreiging-dan-nu NOS]</ref> * [[25 april]] - Net zo as in 2025 vanover een zeêr droôge lente.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611897-opnieuw-droog-voorjaar-terwijl-bodem-nog-niet-is-hersteld-van-droog-2025 NOS]</ref> * [[26 april]] - Den marathon wor vò den eêste mael onger den twi uur gelope.<ref>[https://nos.nl/artikel/2612045-onder-de-magische-grens-van-twee-uur-sawe-loopt-wereldrecord-marathon-in-londen NOS]</ref> * [[27 april]] - Konienksdag: konienk [[Wullem-Alexander der Nederlan'n|Wullem-Alexander]] mie z'n wuuf koniengin [[Máxima der Nederlan'n|Máxima]] plus ulder drie dochters bezoeke [[Dokkum]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612191-koninklijke-familie-voltooit-bezoek-aan-dokkum-tige-tank NOS]</ref> * [[28 april]] - Nieuw nationaol park in Nederland: 'Ollandse Dunen in den provincie [[Zuud-'Olland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612269-nederland-heeft-een-nieuw-nationaal-park-hollandse-duinen NOS]</ref> * [[29 april]] - Hroôte brand opt militair oefenterrein bie [['t Harde]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612394-grote-brand-op-militair-oefenterrein-t-harde-nl-alert-in-meerdere-provincies NOS]</ref> * 29 april - Oliepries 't 'oôgst sins 2022 deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612423-olieprijs-stijgt-naar-hoogste-niveau-in-vier-jaar NOS]</ref> * [[30 april]] - Toearegs en jihadisten vechten saemen tehen 't militaire regime in [[Mali]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612498-rebellengroepen-bundelen-krachten-om-junta-in-mali-omver-te-werpen NOS]</ref> === meie === * [[1 meie]] - De [[Vereênigde Araobische Emiraoten]] stappen uut den [[OPEC]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612297-verenigde-arabische-emiraten-stappen-uit-oliekartel-opec NOS]</ref> * [[3 meie]] - (Nederlandse) doôden deu hantavirus op cruiseschip.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/03/2-doden-gelinkt-aan-acuut-respiratoir-syndroom-op-cruiseschip-in/ VRT]</ref> * 3 meie - Levende [[witsnuutdolfijn]] anhespoeld bie [[Egmond an Zeê]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612991-witsnuitdolfijn-levend-aangespoeld-op-strand-egmond-aan-zee NOS]</ref> * [[4 meie]] - 26 doôden deu ontploffieng in een vierwerkfabriek in den [[China|Chinese]] stad Liuyang ([[Hunan]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2613165-zeker-26-doden-en-tientallen-gewonden-bij-explosie-in-chinese-vuurwerkfabriek NOS]</ref> * [[7 meie]] - Rechter geêft hemeênte [[Goereê-Overflakkeê]] geliek mie sluutieng op zoondag van supermart in [[Ouwdurp]] om [[calvinisme|geloôfsredenen]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2191777/supermarkt-moet-geloof-respecteren-en-mag-definitief-niet-open-op-zondag RM]</ref> * [[12 meie]] - Vanwehe deêlname van [[Israël]] ant Eurovisiesongfestival in [[Wenen]] doen [[Ierland (land)|Ierland]], [[Iesland]], [[Nederland]], [[Slovenië]] en [[Spanje]] niet meê.<ref>[https://nos.nl/artikel/2614055-eurovisie-songfestival-van-start-met-israel-maar-zonder-nederland NOS]</ref> * 12 meie - Brandstichtieng bie noôdopvang vò asielzoekers in [[Loôsdrecht]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614145-schandalig-en-totaal-onacceptabel-bestuurders-kwaad-over-geweld-loosdrecht NOS]</ref> * 12 meie - Uutzonderlijk laete sneêuwval in de [[Alpen]].<ref>[https://www.nu.nl/buitenland/6395570/opvallend-late-sneeuwval-in-de-alpen-in-bijna-20-jaar-niet-voorgekomen.html NU]</ref> * [[13 meie]] - Windoôs in [[Eersel]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614282-schade-aan-daken-auto-s-en-bomen-in-eersel-door-windhoos NOS]</ref> * 13 meie - Driemael meêr [[terp]]en as 'edacht in [[Nederland]].<ref>[https://nos.nl/video/2614260-nederland-nog-meer-terpenland-drie-keer-zo-veel-terpen-als-gedacht NOS]</ref> * [[14 meie]] - Zwaere anvallen mie drones en raketten van [[Rusland]] op [[Oekraïne]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614318-zeker-zeven-doden-door-een-van-de-zwaarste-russische-aanvallen-op-oekraine NOS]</ref> * [[15 meie]] - 78 doôden deu bendeheweld in [[Haïti]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614428-tientallen-doden-door-bendegeweld-rondom-haitiaanse-hoofdstad NOS]</ref> * 15 meie - Uutbraek van [[ebola]] mie 65 doôden int oôsten van [[Konho-Kinshasa]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614409-opnieuw-ebola-uitbraak-in-congo-zeker-65-doden-risico-op-verdere-verspreiding NOS]</ref> * 15 meie - [[Israël]] doôdt den militaire leider van [[Hamas]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614542-hamas-leider-gedood-volgens-israel-verantwoordelijk-voor-7-oktober NOS]</ref> * [[16 meie]] - [[Bulharije]] wint 't Eurovisiesongfestival, [[Israël]] wor twidde.<ref>[https://nos.nl/artikel/2614613-bangaranga-bulgarije-wint-eurovisie-songfestival-israel-tweede NOS]</ref> * [[19 meie]] - Een [[asteroïde]] gaet vlak langs den [[aerde]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614795-asteroide-scheert-langs-de-aarde-dichterbij-kan-bijna-niet-zonder-te-botsen NOS]</ref> * [[20 meie]] - 1121 nieuwe diersoôrten ontdekt in de [[zeê]]ën.<ref>[https://nos.nl/artikel/2615187-spookhaai-en-glazen-worm-ruim-1100-nieuwe-soorten-ontdekt-in-zee NOS]</ref> * [[24 meie]] - Zeêr zwaere anvallen mie drones en raketten (waeronger den Oresjnik-raket) van [[Rusland]] op den [[Oekraïne|Oekraïense]] 'oôdstad [[Kiev]] en omhevieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2615803-rusland-vuurt-gevreesde-oresjnik-raket-af-op-oekraine-europa-reageert-geschokt NOS]</ref> * [[29 meie]] - [[Israël]] gaet 70% van den [[Gazastroôke]] bezetten.<ref>[https://nos.nl/artikel/2616270-premier-netanyahu-israel-gaat-70-procent-van-gaza-bezetten NOS]</ref> * [[30 meie]] - Noôdweêr in [[Belhië]].<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/31/hoe-ontstaan-hagelbollen-en-hoe-kunnen-ze-zo-groot-worden/ VRT]</ref> * [[31 meie]] - [[Israël]] verovert 't kasteêl Beaufort an den [[Litani]] in [[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2616518-israel-neemt-strategisch-kasteel-in-evacuatiezone-libanon-schuift-steeds-verder-op NOS]</ref> === juni === * [[3 juni]] - Anvallen mie drones deu [[Oekraïne]] op onger aore den [[Rusland|Russische]] stad [[Sint-Petersburg]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2616941-oekraine-raakt-doelen-in-sint-petersburg-navo-chef-rutte-bezoekt-kyiv NOS]</ref> * 3 juni - Waepenstilstand tussen [[Libanon]] en [[Israël]], ofankelijk van terugtrekkieng van [[Hezbollah]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2617058-israel-en-libanon-akkoord-over-nieuw-staakt-het-vuren-maar-veel-hangt-af-van-hezbollah NOS]</ref> * [[4 juni]] - Windoôs in [[Glanerbrugge]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2617146-plaatselijk-schade-door-hevige-buien-komende-dagen-nog-wisselvallig NOS]</ref> * [[6 juni]] - Vuuftigste editie van den [[Evanhelische Omroep|EO-Jongerendag]]; deêze wor hehouwe in [[Rotterdam]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2198206/eo-jongerendag-bestaat-vijftig-jaar-en-zo-wordt-dat-gevierd-in-rotterdam RM]</ref> * 6 juni - Hroôte [[Kernien]]enplaeg in [[Australië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2617370-kopzorgen-in-australie-om-konijnenplaag-we-moeten-ze-uitroeien NOS]</ref> * [[7 juni|7]]-[[8 juni]] - [[Iran]] en [[Israël]] voeren luchtanvall'n op mekaer uut.<ref>[https://nos.nl/artikel/2617581-israel-en-iran-bestoken-elkaar-met-aanvallen-petrochemische-fabriek-geraakt NOS]</ref> * 8 juni - [[Aerdbevieng]] mie kracht van 7,8 in de [[Filepien'n]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2617765-dodental-na-aardbeving-filipijnen-loopt-op-tienduizenden-mensen-ontheemd NOS]</ref> * [[11 juni]]-[[19 juli]] - Waereldkampioenschap [[voebal]] vò mannelijke lan'nteams (FIFA World Cup 26) in [[Canada]], [[Mexico]] en de [[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/sport/wk-voetbal-2026 NOS]</ref> * [[12 juni]] - Europeêse asiel- en migraotiepact in werkieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2618191-het-europese-migratiepact-gaat-in-wat-verandert-er NOS]</ref> * [[13 juni]] - [[GroenLienks]] en [[PvdA]] vanof noe officieel saemen as [[Progressief Nederland]] (PRO).<ref>[https://nos.nl/artikel/2618402-leden-pvda-en-gl-stemmen-met-overgrote-meerderheid-voor-fusie-en-gaan-nu-verder-als-pro NOS]</ref> * 13 juni - 'Oôgste wintertemperatuur oôit op [[Antartica]]: 15,5° C.<ref>[https://nos.nl/artikel/2618421-antarctica-meet-recordtemperatuur-deze-winter-20-graden-warmer-dan-gemiddeld NOS]</ref> * [[18 juni]] - Hroôte droneanval van [[Oekraïne]] op [[Rusland]], o.a. op een hroôte olieraffinaederie bie [[Moskou]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2619147-enorme-oekraiense-droneaanval-op-rusland-belangrijke-olieraffinaderij-in-brand NOS]</ref> * 18 juni - Den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] waerschuwt vò een [[wasbeêr]]plaeg in [[Nederland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2619201-limburg-waarschuwt-nederland-loopt-risico-op-serieuze-plaag-van-wasberen NOS]</ref> * 18 juni - As hevolg van een ofspraek 'effen de [[Vereênigde Staeten]] den blokkade van [[Iran|Iraonse]] 'aevens op en opene den [[Straet van Hormoez]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2619233-vs-heft-blokkade-van-iraanse-havens-op-tankers-varen-weer-door-straat-van-hormuz NOS]</ref> * [[19 juni]] - Nieuwe waepenstilstand tussen [[Israël]] en [[Hezbollah]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2619340-nieuw-bestand-tussen-israel-en-hezbollah-horde-in-akkoord-vs-iran-lijkt-genomen NOS]</ref> * 19-[[20 juni]] - Vee schaede an boômen in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] deu noôdweêr.<ref>[https://nos.nl/artikel/2619504-noodweer-legt-meer-dan-350-bomen-plat-in-groningen-het-was-echt-heel-heftig NOS]</ref> * [[22 juni]] - Den Britse premier [[Keir Starmer]] gaet weg.<ref>[https://nos.nl/artikel/2619757-de-val-van-mr-rules-hoe-het-premierschap-van-starmer-nooit-van-de-grond-kwam NOS]</ref> * [[24 juni]] - Twi zwaere [[aerdbevieng]]en mie een kracht van 7,2 en 7,5 in [[Venezuela]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2620160-twee-zware-aardbevingen-in-venezuela-vrees-voor-duizenden-slachtoffers NOS]</ref> * [[26 juni]] - 'Oôgste junitemperatuur oôit mie 36,8° C in [[De Bilt]] en 39,4° C in [[Ell (Nederland)|Ell]].<ref>[https://www.weeronline.nl/nieuws/26-6-2026-hoogste-juni-temperatuur-ooit-gemeten Won]</ref> * [[29 juni]] - In [[Mexico]] wor 't Nederlands voebalelftal deu verlies van [[Marokko]] uutgeschakeld int waereldkampioenschap [[voebal]] vô mannelijke lan'nteams.<ref>[https://nos.nl/artikel/2620935-wk-voorbij-voor-oranje-sterk-marokko-wint-zenuwslopend-duel-na-strafschoppen NOS]</ref> === juli === * [[1 juli]] - Ruum twi meljoen soldaeten binne gedoôd, gewond of vermist in den oôrlog tussen [[Oekraïne]] en [[Rusland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2621308-ruim-2-miljoen-militairen-rusland-en-oekraine-gesneuveld-vermist-of-gewond NOS]</ref> * [[2 juli]] - Scheurieng binn'n den [[Roôms-Kattelieke Kerke]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2621382-vaticaan-breekt-met-priesters-en-bisschoppen-om-wijding-zonder-toestemming NOS]</ref> * [[4 juli]] - De [[Vereênigde Staeten]] bestaen 250 jaer.<ref>[https://app.nos.nl/shorthand/250-jaar-verenigde-staten/index.html NOS]</ref> * 4 juli - In [[Mali]] worren steê angevalle deu rebellen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2621602-rebellen-vallen-steden-aan-door-heel-mali NOS]</ref> * [[5 juli]] - Toenaeme van heweld deu [[Israëliërs]] tehen [[Palestijnen]] op den [[Westelijke Jordaonoever]].<ref>[https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2621699-geweld-tegen-palestijnen-op-de-bezette-westelijke-jordaanoever-blijft-toenemen NOS]</ref> * 5 juli - Zwaere bosbranden in Zuud-[[Frankriek]], veural bie [[Perpignan]] int departement [[Pyrénées-Orientales]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2621821-duizenden-mensen-geevacueerd-in-zuid-frankrijk-om-bosbranden NOS]</ref> * [[6 juli]] - Superorkaon op eilandje [[Rota]] bie [[Guam]] in den [[Hroôten Oceaon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2621852-zware-orkaan-bavi-treft-tropisch-eiland-rota-met-volle-kracht NOS]</ref> * 6 juli - [[Hamas]] gaet 't politieke bestier over den [[Gazastroôke]] stoppen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2621919-politieke-tak-hamas-geeft-na-twintig-jaar-het-bestuur-van-de-gazastrook-op NOS]</ref> * 6 juli - [[Duutsland]] wil meêr gaen uutgeve an defensie.<ref>[https://nos.nl/artikel/2621962-duitsland-volgt-nieuwe-koers-en-zet-in-op-defensie-bij-nieuwe-begroting NOS]</ref> * 6 juli - Probleêm[[wolven]] moge in Nederland worren ofeschote.<ref>[https://nos.nl/artikel/2621834-kabinet-deze-zomer-probleemwolven-bij-incidenten-afschieten NOS]</ref> * [[7 juli]] - Twintig windmeulens bie de [[Kreêkraksluuzen]] in den [[Zeêland|Zeêuwe]] gemeênte [[Reimerswaol (gemeênte)|Reimerswaol]] moge overdag niet meêr draoie vanwehe den doôd van een zeêaerend.<ref>[https://nos.nl/artikel/2621987-twintig-zeeuwse-windmolens-verplicht-stilgezet-na-dood-zeearend NOS]</ref> * 7 juli - Hroôte problemen mie rivierkreêften in [[Zeêland]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18598231/dit-kreeftje-lijkt-onschuldig-maar-kloont-zichzelf-en-is-desastreus-voor-onderwaterleven-en-dijkveiligheid OZ]</ref> * [[8 juli|8]]-[[9 juli]] - Luchtanvall'n tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622279-iran-meldt-14-doden-en-tientallen-gewonden-bij-aanvallen-vs NOS]</ref> * 9 juli - [[Europeês Parlement]] vòstander van digitaole [[euro]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622334-digitale-euro-weer-een-stap-dichterbij-europees-parlement-akkoord NOS]</ref> * [[11 juli]] - Hroôte natuurbrand in den Zuud-[[Spanje|Spaonse]] provincie [[Almería (provincie)|Almería]] mie vee doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2622594-al-6600-hectare-grond-verwoest-door-dodelijke-natuurbrand-in-zuid-spanje NOS]</ref> * [[12 juli]] - Hroôte bosbrand zuudoôstelijk van [[Paries]] bie [[Fontainebleau]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622927-grote-natuurbrand-bij-parijs-nog-niet-onder-controle NOS]</ref> * 12 juli - 30 doôden deu brand in een café in [[Bangkok]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622914-dodental-na-brand-in-muziekbar-in-bangkok-opgelopen-slachtoffers-vooral-thai NOS]</ref> * [[13 juli]] - Vanover luchtanvall'n tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622804-opnieuw-aanvallen-tussen-vs-en-iran-explosies-op-verschillende-plekken NOS]</ref> * 13 juli - Toenaeme van [[bever (dier)|bevers]] bedreigieng vò dieken en wehen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2622811-probleembever-van-bedreigde-diersoort-naar-sloper-van-dijken-en-wegen NOS]</ref> * 13 juli - De [[Vereênigde Staeten]] gaen [[Iran]] vanover op zeê blokkeren en tol 'effen in den [[Straet van Hormoez]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622859-trump-wil-tolheffing-in-straat-van-hormuz-kondigt-hervatting-blokkade-van-iran-aan NOS]</ref> * [[14 juli]] - Den [[Knesset]] neêmt baosiswet over [[Thora]]studie an.<ref>[https://nos.nl/artikel/2622981-israelisch-parlement-neemt-vlak-voor-reces-omstreden-thorastudie-wet-aan NOS]</ref> * [[16 juli]] - [[Zeêland]] ao minste antal vrouwelijke wetouwers van Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2623176-opmars-vrouwelijke-wethouders-stokt-in-zeeland-maar-een-op-de-zes NOS]</ref> * 16 juli - Nederland ao vanwehe den droôgte een waetertekort.<ref>[https://nos.nl/artikel/2623209-nederland-heeft-watertekort-maatregelen-aangekondigd-voor-eerlijke-verdeling NOS]</ref> * [[17 juli]] - Hroôte brand in den Zuud-[[Noorwegen|Noorse]] plekke Krokstadelva (hemeênte [[Drammen]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2623462-enorme-brand-in-noorse-woonwijk-grotendeels-onder-controle NOS]</ref> * [[18 juli]] - 143 doôden op een migrantenboôt vò den kust van [[Mauritanië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623870-143-mensen-dood-gevonden-op-migrantenboot-voor-kust-mauritanie NOS]</ref> * [[19 juli]] - [[Israël]] wil nieuwe nederzettiengen bouwen in den [[Gazastroôke]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623634-israelische-minister-kondigt-plannen-aan-voor-nieuwe-nederzettingen-in-gaza NOS]</ref> * 19 juli - [[Spanje]] wint 't waereldkampioenschap [[voebal]] mie 1-0 van [[Arhentinië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623685-spanje-krijgt-machteloos-argentinie-uiteindelijk-op-de-knieen-en-is-wereldkampioen NOS]</ref> * [[20 juli]] - [[Andy Burnham]] (Labour Party) wor premier vant [[Vereênigd Konienkriek]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623742-burnham-beedigd-als-britse-premier-starmer-officieel-afgezwaaid NOS]</ref> * 20 juli - Den [[China|Chineêse]] webwienkel AliExpress krieg een boete van 550 meljoen euro van den [[Europeêse Commissie]] vanwehe verkoôp van illegaole artikelen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2623734-aliexpress-krijgt-europese-boete-van-550-miljoen-voor-verkoop-illegale-producten NOS]</ref> * 20 juli - [[Nicaragua]] stopt mie verkieziengen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2623818-van-democratie-naar-dictatuur-president-schaft-verkiezingen-in-nicaragua-af NOS]</ref> * 20 juli - Blokkade van den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]] tehen [[Saoedi-Araobië]] deu de [[Houthi's]] in [[Jeêm'n]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623764-houthi-s-kondigen-maritieme-blokkade-aan-tegen-saudi-arabie NOS]</ref> * [[21 juli|21]]-[[24 juli]] - [[Nijmeegse Vierdaegse]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2624263-laatste-vierdaagse-wandelaars-druppelen-binnen-om-kruisje-op-te-halen NOS]</ref> * [[23 juli]] - Zwaere bosbranden in Zuud-[[Frankriek]] en bie [[Madrid]] in [[Spanje]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2624217-frankrijk-vraagt-hulp-van-eu-bij-bosbranden-spanje-roept-noodtoestand-uit NOS]</ref> * 23 juli - [[Nauru]] gaet een ambassade opene in [[Israël]] en wel in den 'oôdstad [[Jeruzalem]].<ref>[https://www.rnz.co.nz/news/pacific/775610/nauru-s-government-announces-plans-for-embassy-in-israel RNZ]</ref> * [[24 juli]] - Nieuwe importeffiengen deu de [[Vereênigde Staeten]], ok vò lan'n van den [[Europeêse Unie]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2624214-vs-kondigt-importheffingen-aan-op-producten-uit-60-landen-waaronder-eu-lidstaten NOS]</ref> * [[28 juli]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,1 in Zuud-[[Japan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2624927-dodental-na-aardbevingen-in-japan-loopt-op-reddingswerk-nog-in-volle-gang NOS]</ref> * [[29 juli]] - [[Nauru]] verandert um z'n eihe in Naoero.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/08/03/nauru-verandert-naam-naar-naoero/ VRT]</ref><ref>[https://www.rnz.co.nz/news/pacific/836342/nauru-officially-changes-name-to-naoero-after-thoughtful-deliberation-bypassing-referendum RNZ]</ref> * [[31 juli]] - Tienduuzenden jonge [[Marokko|Marokkaonen]] trekken den [[Spanje|Spaonse]] [[exclave]] [[Ceuta]] binn'n.<ref>[https://nos.nl/artikel/2625033-tienduizenden-migranten-bereiken-spaanse-exclave-ceuta-dodental-stijgt-naar-27 NOS]</ref> === oes === * [[1 oes]] - Vanof noe is vierwerk verboden in [[Nederland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2621134-consumenten-mogen-niet-meer-knallen-vuurwerkverbod-gaat-definitief-in NOS]</ref> * [[7 oes]] - Defensiepact tuss'n [[Saoedi-Araobië]], [[Turkije]] en [[Pakistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2625940-navo-lid-turkije-tekent-defensiepact-met-saudi-arabie-en-pakistan NOS]</ref> * [[10 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,4 in [[Colombia]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2627068-dodental-beving-colombia-inmiddels-294-hoop-vervliegt-voor-mensen-onder-puin NOS]</ref> * 10 oes - Recordlaegte van [[Rien]] bij [[Lobith]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2626232-record-uit-1947-gesneuveld-niet-eerder-zo-weinig-water-door-de-rijn NOS]</ref> * [[11 oes]] - Een veêrboôt zienkt opt [[Karibameêr]] bie [[Zimbabwe]], weerbie minstens 97 mins'n omkomme.<ref>[https://nos.nl/artikel/2626484-zeker-15-doden-na-kapseizen-veerboot-in-zimbabwe-tientallen-mensen-vermist NOS]</ref> * [[12 oes]] - [[Zunne]]verduusterieng in Noôrd-[[Spanje]] en West-[[Iesland]], hroôtendeêls ok in [[Belhië]] en [[Nederland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2626591-nederlanders-smullen-van-de-eclips-lijkt-een-maan-die-licht-geeft NOS]</ref><ref>[https://hemel.waarnemen.com/zon/eclipsen/zonsverduistering_20260812.html hwc]</ref> * [[14 oes|14]]-[[31 oes]] - Hroôte brand in de 'Oôge Venen ([[Ardenn'n]], provincie [[Luuk (provincie)|Luuk]]).<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/beelden-tonen-dat-gevaar-in-de-hoge-venen-nog-niet-is-geweken-m~1787109504614/ VRT]</ref> * [[15 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,7 opt [[Indonesië|Indonesische]] eiland [[Flores]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2627241-dodental-aardbeving-indonesisch-eiland-flores-loopt-op-duizenden-ontheemden NOS]</ref> * [[18 oes]] - Een goudmien in den [[Centraol-Afrikaonse Rippebliek]] stort deêls in mie minstens 100 doôden as hevolg.<ref>[https://nos.nl/artikel/2627538-vrees-voor-ruim-honderd-doden-door-mijnongeluk-centraal-afrikaanse-republiek NOS]</ref> * [[21 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,8 bie [[Zandeweer]] in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2627688-aardbeving-met-kracht-van-2-8-bij-zandeweer-in-groningen NOS]</ref> * [[26 oes]] - Hroôte overstroômieng mie vee doôden in [[Nepal]] en [[Tibet]] deu ofbrekende [[gletsjer]] in den [[Himalaya]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2629070-dodental-overstromingen-nepal-boven-900-zoektocht-naar-overlevenden-in-tunnels NOS]</ref> * [[30 oes]] - De [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]] vallen mekaer vanover an.<ref>[https://nos.nl/artikel/2629007-vs-valt-na-weken-weer-iraanse-installaties-aan-iran-bestookt-amerikaanse-bases NOS]</ref> === september === * [[1 september]]-[[12 oktober]] - [[Zeêlandbrugge]] dicht vanwehe ongerhoud.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18691861/zeelandbrug-zes-weken-dicht-voor-reparatie-scheuren-in-brug-worden-steeds-groter OZ]</ref> * 1 september - Hroôte groep mannen valt 'uus an in [[Overasselt]], 'ierbie wor een bewaeker doôdeschote.<ref>[https://nos.nl/artikel/2629275-overasselt-opgeschrikt-door-gewelddadig-schietincident-veel-nog-onduidelijk NOS]</ref> * [[3 september]] - De [[Houthi's]] behinne mie een hroôte anval tehen 't leher van [[Jeêm'n]], vermoedelijk doel is den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2629798-houthi-s-beginnen-offensief-een-van-de-zwaarste-gevechten-in-jemen-in-jaren NOS]</ref> * [[6 september]] - Bie verkieziengen vò 't staetparlement van [[Sachsen-Anhalt]] wor den [[AfD]] den hroôste partie.<ref>[https://nos.nl/artikel/2629958-monsterzege-afd-in-saksen-anhalt-nog-onzeker-of-partij-alleen-kan-regeren NOS]</ref> * 6 september - Zeldzaeme albino [[zeêond]] hezien op [[Neeltje Jans]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18760294/zeldzame-witte-zeehond-gespot-op-zeeuws-strand OZ]</ref> * [[8 september]] - De [[Houthi's]] vall'n 't zuuden van [[Saoedi-Araobië]] an.<ref>[https://nos.nl/artikel/2630138-73-gewonden-bij-houthi-aanvallen-op-saudi-arabie NOS]</ref> == Kommende hebeurtenisse == * [[22 september]] - Vanof noe is d'r in Nederland een verbod op invoer van artikelen uut illegaole nederzettiengen op den [[Westelijke Jordaonoever]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623855-invoerverbod-producten-uit-illegale-nederzettingen-israel-gaat-in-op-22-september NOS]</ref> * [[1 oktober]] - Den [[Zeêuwse Wikipedia]] bestaet twintig jaer. * [[27 oktober]] - Verkiezienge vò den [[Knesset]].<ref>[https://www.britannica.com/event/2026-Israeli-Elections Bri]</ref> == Hesturve == * [[13 jannewari]] - [[Jaap Sala]] (76), Nederlands politicus (burhemeêster [[Sluus (gemeênte)|Sluus]]) * [[16 jannewari]] - [[Willem Jan op 't Hof]] (78), Nederlands predikant en theoloôg * [[26 jannewari]] - [[Arie van den Brand]] (74), Nederlands landbouwkundige, boer en politicus * [[7 feberwari]] - [[Bert Broekhuis]] (82), Nederlands politicus (raedslid [[Tole (gemeênte)|Tole]]) * [[11 feberwari]] - [[Cees Nooteboom]] (92), Nederlands schriever en dichter * [[6 maerte]] - [[Hans Wagner]] (62), Duuts-Nederlands politicus * [[12 maerte]] - [[Wouter van Beijnum]] (79), Nederlands architect * [[30 maerte]] - [[Huub van der Meer]] (82), Nederlands politicus (burhemeêster [[Oôstflakkeê]]) * [[18 juni]] - [[Henk Krijgsman]] (84), Nederlands politicus (burhemeêster [[Wesvore]]) * [[8 juli]] - [[Johanna Kruit]] (85), Zeêuws dichteres en schriefster * [[31 oes]] - [[Elco Brinkman]] (78), Nederlands politicus == Temperaturen == {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=19 | antal maelen maximum temperatuur in [[De Bilt]].<ref>[https://weerstatistieken.nl/de-bilt/2026/januari Wst]</ref> |- ! rowspan=2 | maend !! colspan=15 | maximum temperaturen °C !! rowspan=2 | maend |- ! -10--14 !! -5--9 !! 0--4 !! 0-+4 !! 5-9 !! 10-14 !! 15-19 !! 20-24 !! 25-29 !! 30-34 !! 35-39 !! 40-44 !! gemid. !! 'uudig gemid. <ref>[https://web.archive.org/web/20240114062700/https://www.weeronline.nl/nieuws/dit-is-het-nederlandse-jaarklimaat Won]</ref> !! verschil |- | jan || || || 1 || 17 || 11 || 2 || || || || || || || 5,0° || 6,2° || -1,2° || jan |- | feb || || || || 8 || 8 || 10 || 2 || || || || || || 8,6° || 7,2° || +1,4° || feb |- | mrt || || || || || 2 || 18 || 11 || || || || || || 13,3° || 10,4° || +2,9° || mrt |- | apr || || || || || || 9 || 18 || 3 || || || || || 16,4° || 14,8° || +1,6° || apr |- | mei || || || || || || 7 || 11 || 6 || 5 || 2 || || || 19,9° || 18,4° || +1,5° || mei |- | jun || || || || || || || 10 || 8 || 7 || 4 || 1 || || 24,1° || 21,2° || +2,9° || jun |- | jul || || || || || || || || 17 || 13 || 1 || || || 24,6° || 23,0° || +1,6° || jul |- | oes || || || || || || || 1 || 19 || 6 || 4 || 1 || || 24,9° || 22,8° || +2,1° || oes |- | sep || || || || || || || || 6 || 1 || || || || ° || 19,5° || ° || sep |- | okt || || || || || || || || || || || || || ° || 14,9° || ° || okt |- | nov || || || || || || || || || || || || || ° || 10,0° || ° || nov |- | dec || || || || || || || || || || || || || ° || 6,7° || ° || dec |- ! tot. || || || || || || || || || || || || || ° || 14,6° || ° || tot. |} == Plaetjes == <gallery> Overzicht westgevel met ingangsportaal - Amsterdam - 20409010 - RCE.jpg|Vondelkerke -i---i- (32923985971).jpg|[[Patagonië]] Wikipedia-logo-v2-en.png|[[Wikipedia]] 25 jaer Geastrum corollinum 241850068.jpg|Aerdesterre (Geastrum corollinum) LocatieWesterschelde.png|[[Onte]] Cortina d'Ampezzo and mountains Col Druscie, Tofana di Mezzo, Nuvolau, Averau and the Cinque Torri (cropped).jpg|[[Cortina d'Ampezzo]] mie omhevieng Crane (Grus grus) calling).jpg|[[Kraenveugelachtegen|Kraenveugel]] Pygmy Hippopotamuses in Shoushan Zoo.jpg|[[Dwergnijlpaerd]]en "Physical Middle East" CIA World Factbook.png|[[Midden-Oôsten]] Moon on October 19, 2021 (IMG 7062) - Flickr - gjdonatiello.jpg|[[Maen (Aerde)|Maen]] Gemeiner Seestern.JPG|[[Gewone zeêster]] Vespa Munsiyari.jpg|Geelpoôtoôrnaer (Aziatische 'oôrnaer) Koningsdag Dokkum.jpg|Konienksdag in [[Dokkum]] Noordwijk - Coepelduyn 02.jpg|Dunen bie [[Noôrdwiek]] (Nationaol Park 'Ollandse Dunen) Lagenorhynchus albirostris 146341190 (cropped 2).jpg|[[Witsnuutdolfijn]] Haliaeetus albicilla, Mull 1.jpg|[[Zeêaerend]] Rötliches Exemplar des Marmorkrebs.jpg|Marmer[[kreêft]] Karte Hohes Venn.png|'Oôge Venen </Gallery> == Noôten == {{Reflist|1=6}} [[Categorie:Eenentwintegste eêuwe]] fhxvx4m7z1llfgc1op01060s83tyoof 0 15536 182839 174519 2026-09-10T08:44:03Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182839 wikitext text/x-wiki {{etalage}} {{Regio |naem = Baden-Württemberg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Baden-Württemberg.svg |waepen = Greater coat of arms of Baden-Württemberg.svg |kaerte = Locator map Baden-Württemberg in Germany.svg |kaerte1 = Karte Baden-Wuerttemberg physisch.png |land = Duutsland |oôdstad = Stuttgart |oppervlak = 35.748 |inweuners = 11.339.000 <ref>[https://www.statistik-bw.de/BevoelkGebiet/Bevoelkerung/01515020.tab?R=LA Statistisches Landesamt Baden-Württemberg]</ref> |jaer = 2024 |dichteid = 317 }} [[Plaetje:BudS - Baden-Württemberg Topo.jpg|250px|thumb|<center>Kaerte</center>]] '''Baden-Württemberg''', offisjeel '''Land Baden-Württemberg''', ([[Aelemannisch]]: ''Baade-Wiirdebäärg'', [[Zwaobisch]]: ''Badâ-Wirdâberg'', [[Paltsisch]]: ''Bade-Wirddeberg'') is 'n deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'n 'oôdstad is [[Stuttgart]]. Tis de dorde groôtste deêlstaet, zowel in oppervlak as wat betreft bevolkieng. Baden-Württemberg grenst in 't noôrdwessen an d'n deêlstaet [[Rheinland-Pfalz]], in 't noôrden an d'n deêlstaet [[Hessen]], in 't oôsten an d'n deêlstaet [[Bayern]], in 't zuuden an [[Zwitserland]] en in 't wessen an [[Frankriek]]. D'r weune 11,3 meljoen mins'n (2024) op 'n oppervlak van 35,7 duuzend km² (317 inw./km²). {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable" |- ! colspan=2 | Bevolkieng |- ! Jaer || Inweuners |- | 1900 || 4,1 meljoen |- | 1950 || 6,4 meljoen |- | 1975 || 9,2 meljoen |- | 2000 || 10,5 meljoen |- | 2024 || 11,3 meljoen |- |} | {| class="wikitable" |- ! colspan=3 | Gemiddelde temperatuur ¹ |- ! Seizoen || Maximum || Minimum |- | Winter || 4°C || -2°C |- | Lente || 14°C || 4°C |- | Zeumer || 23°C || 12°C |- | 'Erfst || 14°C || 5°C |- | colspan=3 | 1700 uure zunne per jaer |- | colspan=3 | ¹ in Stuttgart |} |} D'r binne 31% [[kattelieken]] (2021), 26% [[lutheraonen]] (2021) en 7% [[moslims]] (2018). Streêktaelen binne [[Alemannisch]] in 't wessen en zuuden en [[Zwaobisch]] in 't midden en oôsten. Fraonkische streêktaelen worren 'esproke in 't noôrden, bevobbeld [[Paltsisch]] in 't noôrdwessen. Tis ien van de riekste deêlstaeten van Duutsland. 't BBP bedraegt 573 miljard euro (2022), de staetsschuld is 60 miljard euro 'oôg (2021) en 4% van de bevolkieng is werkloôs (2023). Groôte bedrieven binne [[Bosch]], [[Daimler Truck]], [[Mercedes-Benz]] en [[Porsche]]. == Geschiedenisse == 't Gebied bestond toet [[1918]] uut de staeten Groôt'ertogdom Baden, Konienkriek Württemberg en de [[Prusen|Prusische]] Hohenzollernsche Lande, daernae toet [[1945]] uut Baden, Württemberg en 'n stukje Prusen. Nae d'n [[Twidde Waereldoôrlog]] was 't gebied van 1945 toet 1949 bezet deu de geallieerd'n. 't Was verdeêld in Baden en Württemberg-Hohenzollern (beide bezet deu Frankriek) en Württemberg-Baden (bezet deu de [[Vereênigde Staeten]]). In [[1949]] wierren deêze gebied'n deêl van de in dat jaer opgerichte Bonsrippebliek Duutsland, in 1952 as d'n deêlstaet Baden-Württemberg. == Landschap == Baden-Württemberg bestaet voo 45% uut landbouw en 39% uut bos. Middelgebergtes binne 't [[Zwarte Woud]] (''Schwarzwald'') in 't wessen, de [[Zwaobische Alb]] (''Zwäbische Alb'') in 't oôsten en 't [[Odenwald]] (leit groôtendeêls in [[Hessen]]) in 't noôrden. 'Oôgste berg van 't Zwarte Woud is de Feldberg (1494 meter, ok 'oôgste berg van Baden-Württemberg), 'oôgste berg van de Zwaobische Alb is de Lemberg (1016 meter) en 'oôgste berg van 't Odenwald de Katzenbuckel (627 meter, vlakbie Hessen). In 't zuudoôsten leit de streêk [[Oberschwaben]] mie as 'oôgste berg de Schwarzer Grat (1119 meter) <ref>De Schwarzer Grat is 'n uutloôper van 't [[Allgäu]]-gebergte.</ref> op de grens mie [[Beieren]] (Oberschwaben leit deêls ok in deêze deêlstaet). De [[Donau]] ontspriengt bei [[Donaueschingen]] en de [[Neckar]] stroômt van zuud nae noôrd deu 't midden van Baden-Württemberg. De [[Rijn]] (''Rhein'') vormt in 't wessen de grens mie Frankriek <ref>De Franse stad [[Straetsburg]] leit juust an d'n overkant.</ref> en in 't zuuden de grens mie Zwitserland.<ref>Uutgezonderd de Zwitserse stad [[Schaffhausen]] en omgevieng, die boven de Rien liggen. De Zwitserse stad [[Basel]] leit deêls an d'n overkant in 't uuterste zuudwessen en de Duutse stad [[Konstanz]] leit onger de Rien.</ref> 't [[Bodenmeêr]] (''Bodensee'') leit in 't zuudoôsten en vormt dae de grens mie Zwitserland. De [[Main]] vormt in 't noôrdoôsten ongeveêr de grens mie Hessen en Beieren en de [[Iller]] vormt in 't zuudoôsten deêls de grens mie Beieren. == Steê == Bekende steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable sortable" ! Groôtste steê !! Inweuners |- | [[Stuttgart]] || 613.000 |- | [[Mannheim]] || 318.000 |- | [[Karlsruhe]] || 309.000 |- | [[Freiburg im Breisgau]] || 237.000 |- | [[Heidelberg]] || 156.000 |- | [[Pforzheim]] || 135.000 |- | [[Heilbronn]] || 132.000 |- | [[Ulm]] || 130.000 |- | [[Reutlingen]] || 119.000 |- | [[Esslingen am Neckar]] || 96.000 |- | [[Ludwigsburg]] || 93.000 |- | [[Tübingen]] || 92.000 |} | {| class="wikitable sortable" ! Andere steê !! Inweuners |- | [[Konstanz]] || 87.000 |- | [[Friedrichshafen]] || 63.000 |- | [[Baden-Baden]] || 57.000 |- | [[Ravensburg]] || 51.000 |- | [[Schwäbisch Hall]] || 43.000 |- | [[Kehl]] || 40.000 |- | [[Weil am Rhein]] || 32.000 |- | [[Donaueschingen]] || 22.000 |- | [[Hockenheim]] || 22.000 |- | [[Sigmaringen]] || 17.000 |- | [[Breisach am Rhein]] || 16.000 |- | [[Meersburg]] || 6.000 |} |} == Indeêlieng == Baden-Württemberg bestaet bestierlijk uut 4 gebied'n (''Regierungsbezirke''), 12 regionaole verbanden (''Regionen''), 44 districten (''Stadt- en Landkreise'')<ref>De Stadtkreise binne ok steê en gemeênten.</ref> en 1101 gemeênten (''Gemeinden''). {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable" |- | [[Plaetje:Baden-Württemberg, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|links|350px]] | 4 gebied'n (''Regierungsbezirke'') * Freiburg * Karlsruhe * Stuttgart * Tübingen 9 stadsdistricten (''Stadtkreise'') * [[Baden-Baden]] * [[Freiburg im Breisgau]] * [[Heidelberg]] * [[Heilbronn]] * [[Karlsruhe]] * [[Mannheim]] * [[Pforzheim]] * [[Stuttgart]] * [[Ulm]] 35 landsdistricten (''Landkreise'') |- |} | {| class="wikitable" |- valign="top" | [[Plaetje:BW-Regionen.png|350px|links]] | 12 regionaole verbanden (''Regionen'') Freiburg * Hochrhein-Bodensee * Schwarzwald-Baar-Heuberg * Südlicher Oberrhein Karlsruhe * Mittlerer Oberrhein * Nordschwarzwald * Rhein-Neckar Stuttgart * Heilbronn-Franken * Ostwürttemberg * Stuttgart Tübingen * Bodensee-Oberschwaben * Donau-Iller * Neckar-Alb |- |} |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=25 | Landtag |- ! Partij !! 2026 !! 2021 !! 2016 !! 2011 !! 2006 !! 2001 !! 1996 !! 1992 !! 1988 !! 1984 !! 1980 !! 1976 !! 1972 !! 1968 !! 1964 !! 1960 !! 1956 !! 1952 |- | [[Grüne]] || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|58 || bgcolor="#e8e08e"|47 || bgcolor="#e8e08e"|36 || 17 || 10 || 19 || 13 || 10 || 9 || 6 || || || || || || || |- | [[CDU]] || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|42 || 60 || bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|63 || bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|64 || bgcolor="#e8e08e"|66 || bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|71 || bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|60 || bgcolor="#e8e08e"|59 || bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|50 |- | [[AfD]] || 35 || 17 || 23 || || || || || || || || || || || || || || || |- | [[SPD]] || 10 || 19 || 19 || bgcolor="#e8e08e"|35 || 38 || 45 || 39 || bgcolor="#e8e08e"|46 || 42 || 41 || 40 || 41 || 45 || bgcolor="#e8e08e"|37 || 47 || 44 || bgcolor="#e8e08e"|36 || bgcolor="#e8e08e"|38 |- | [[FDP]] || || 18 || 12 || 7 || bgcolor="#e8e08e"|15 || bgcolor="#e8e08e"|10 || bgcolor="#e8e08e"|14 || 8 || 7 || 8 || 10 || 9 || 10 || 18 || bgcolor="#e8e08e"|14 || bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|21 || bgcolor="#e8e08e"|23 |- | [[REP]] ¹ || || || || || || || 14 || 15 || || || || || || || || || || |- | [[NPD]] ² || || || || || || || || || || || || || || 12 || || || || |- | [[BHE]] ³ || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|6 |- | [[KPD]] || || || || || || || || || || || || || || || || || || 4 |- ! Totael || 157 || 154 || 143 || 138 || 139 || 128 || 155 || 146 || 125 || 126 || 124 || 121 || 120 || 127 || 120 || 121 || 120 || 121 |- |} ¹ Die Republikaner (rechtsconservaetief) ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands (rechtsextreêm) ³ Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten (nationaelconservaetief) {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partij !! Tied |- | Reinhold Maier || [[FDP]] || 1952–1953 |- | Gebhard Müller || [[CDU]] || 1953–1958 |- | [[Kurt Georg Kiesinger]] <ref> Kiesinger was van 1966 toet 1969 bonskanselier.</ref> || CDU || 1958–1966 |- | Hans Filbinger || CDU || 1966–1978 |- | Lothar Späth || CDU || 1978–1991 |- | Erwin Teufel || CDU || 1991–2005 |- | Günther Oettinger || CDU|| 2005–2010 |- | Stefan Mappus || CDU|| 2010–2011 |- | Winfried Kretschmann || [[Grüne]] || 2011–noe |- |} == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.baden-wuerttemberg.de/de/startseite?%3Btx_rsmpress_list%5Bsearch%5D%5Bkeywords%5D=Digitalisierung&tx_rsmpress_list%5Bpage%5D=70&cHash=37aeaeb26f8e6401a287a179f52fb3ea Baden-Württemberg] * [https://www.britannica.com/place/Baden-Wurttemberg Britannica] * [https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/baden-wurttemberg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|32|N|9|3|L}} <Gallery> Baden-Wuerttemberg Landschaften.png|Landschapp'n 1799 map of Swabia by John Cary.jpg|Baden-Württemberg in 1799 Suedwest-vor1945.svg|Baden-Württemberg 1850-1945 Suedweststaat-Württemberg-Hohenzollern.png|Baden-Württemberg 1945-1952 Alemannic-Dialects-Map-German.svg|Streêktaelen Oberharmersbach-Riersbach, Langenberg 9.jpg|Zwarte Woud Bodensee, Lac de Constance - panoramio (122).jpg|Bodenmeêr 2015 Stuifen und Rechberg vom Hornberg.jpg|Zwaobische Alb Baden-Baden-Innenstadt vom Annaberg-22-2015-gje.jpg|Baden-Baden Ausblick vom Aussichtspunkt an der Zeppelinstraße auf die Stadtmitte von Stuttgart - panoramio.jpg|Stuttgart Altstadt Heidelberg nach Neuschnee.JPG|Heidelberg Schwäbisch Hall.jpg|Schwäbisch Hall Rechtenstein Donau Kraftwerk.jpg|Donau August - Breisach Rhein - 2013 - panoramio (1).jpg|Rien Burg Hornberg-09-Aussicht Neckarzimmern.jpg|Neckar Sigmaringen zamek 04.jpg|Slot Sigmaringen 2015 08 07 Burg Hohenzollern.jpg|Burg Hohenzollern Central forecourt looking north - Ludwigsburg Castle - Ludwigsburg - Germany 2017.jpg|Slot Ludwigsburg Cathedral ulm03.jpg|Munster van Ulm Landtag von Baden-Württemberg 01.jpg|Parlementsgebouw Schonacher-Trachtenträgerinnen.jpg|Klederdracht in Baden Schwarzwälder Schinken na tmavém chlebu.jpg|Schwarzwalderamme Hockenheimring, Hockenheim (P1100589).jpg|Hockenheimring Hundseck - Ski Lift - panoramio.jpg|Skiën in Zwarte Woud Blick über die Weinberge bis zum Mercedes-Benz Werk in Untertürkheim - panoramio.jpg|Mercedes-Benz </Gallery> {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Baden-Württemberg| ]] hdxt4v6ucwwl9tei41tvrc8fzpfaqyw 182840 182839 2026-09-10T08:46:20Z Veeders 16276 182840 wikitext text/x-wiki {{etalage}} {{Regio |naem = Baden-Württemberg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Baden-Württemberg.svg |waepen = Greater coat of arms of Baden-Württemberg.svg |kaerte = Locator map Baden-Württemberg in Germany.svg |kaerte1 = Karte Baden-Wuerttemberg physisch.png |land = Duutsland |oôdstad = Stuttgart |oppervlak = 35.748 |inweuners = 11.339.000 <ref>[https://www.statistik-bw.de/BevoelkGebiet/Bevoelkerung/01515020.tab?R=LA Statistisches Landesamt Baden-Württemberg]</ref> |jaer = 2024 |dichteid = 317 }} [[Plaetje:BudS - Baden-Württemberg Topo.jpg|250px|thumb|<center>Kaerte</center>]] '''Baden-Württemberg''', offisjeel '''Land Baden-Württemberg''', ([[Aelemannisch]]: ''Baade-Wiirdebäärg'', [[Zwaobisch]]: ''Badâ-Wirdâberg'', [[Paltsisch]]: ''Bade-Wirddeberg'') is 'n deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'n 'oôdstad is [[Stuttgart]]. Tis de dorde groôtste deêlstaet, zowel in oppervlak as wat betreft bevolkieng. Baden-Württemberg grenst in 't noôrdwessen an d'n deêlstaet [[Rheinland-Pfalz]], in 't noôrden an d'n deêlstaet [[Hessen]], in 't oôsten an d'n deêlstaet [[Bayern]], in 't zuuden an [[Zwitserland]] en in 't wessen an [[Frankriek]]. D'r weune 11,2 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 35,7 duuzend km² (314 inw./km²). {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable" |- ! colspan=2 | Bevolkieng |- ! Jaer || Inweuners |- | 1900 || 4,1 meljoen |- | 1950 || 6,4 meljoen |- | 1975 || 9,2 meljoen |- | 2000 || 10,5 meljoen |- | 2024 || 11,3 meljoen |- |} | {| class="wikitable" |- ! colspan=3 | Gemiddelde temperatuur ¹ |- ! Seizoen || Maximum || Minimum |- | Winter || 4°C || -2°C |- | Lente || 14°C || 4°C |- | Zeumer || 23°C || 12°C |- | 'Erfst || 14°C || 5°C |- | colspan=3 | 1700 uure zunne per jaer |- | colspan=3 | ¹ in Stuttgart |} |} D'r binne 31% [[kattelieken]] (2021), 26% [[lutheraonen]] (2021) en 7% [[moslims]] (2018). Streêktaelen binne [[Alemannisch]] in 't wessen en zuuden en [[Zwaobisch]] in 't midden en oôsten. Fraonkische streêktaelen worren 'esproke in 't noôrden, bevobbeld [[Paltsisch]] in 't noôrdwessen. Tis ien van de riekste deêlstaeten van Duutsland. 't BBP bedraegt 573 miljard euro (2022), de staetsschuld is 60 miljard euro 'oôg (2021) en 4% van de bevolkieng is werkloôs (2023). Groôte bedrieven binne [[Bosch]], [[Daimler Truck]], [[Mercedes-Benz]] en [[Porsche]]. == Geschiedenisse == 't Gebied bestond toet [[1918]] uut de staeten Groôt'ertogdom Baden, Konienkriek Württemberg en de [[Prusen|Prusische]] Hohenzollernsche Lande, daernae toet [[1945]] uut Baden, Württemberg en 'n stukje Prusen. Nae d'n [[Twidde Waereldoôrlog]] was 't gebied van 1945 toet 1949 bezet deu de geallieerd'n. 't Was verdeêld in Baden en Württemberg-Hohenzollern (beide bezet deu Frankriek) en Württemberg-Baden (bezet deu de [[Vereênigde Staeten]]). In [[1949]] wierren deêze gebied'n deêl van de in dat jaer opgerichte Bonsrippebliek Duutsland, in 1952 as d'n deêlstaet Baden-Württemberg. == Landschap == Baden-Württemberg bestaet voo 45% uut landbouw en 39% uut bos. Middelgebergtes binne 't [[Zwarte Woud]] (''Schwarzwald'') in 't wessen, de [[Zwaobische Alb]] (''Zwäbische Alb'') in 't oôsten en 't [[Odenwald]] (leit groôtendeêls in [[Hessen]]) in 't noôrden. 'Oôgste berg van 't Zwarte Woud is de Feldberg (1494 meter, ok 'oôgste berg van Baden-Württemberg), 'oôgste berg van de Zwaobische Alb is de Lemberg (1016 meter) en 'oôgste berg van 't Odenwald de Katzenbuckel (627 meter, vlakbie Hessen). In 't zuudoôsten leit de streêk [[Oberschwaben]] mie as 'oôgste berg de Schwarzer Grat (1119 meter) <ref>De Schwarzer Grat is 'n uutloôper van 't [[Allgäu]]-gebergte.</ref> op de grens mie [[Beieren]] (Oberschwaben leit deêls ok in deêze deêlstaet). De [[Donau]] ontspriengt bei [[Donaueschingen]] en de [[Neckar]] stroômt van zuud nae noôrd deu 't midden van Baden-Württemberg. De [[Rijn]] (''Rhein'') vormt in 't wessen de grens mie Frankriek <ref>De Franse stad [[Straetsburg]] leit juust an d'n overkant.</ref> en in 't zuuden de grens mie Zwitserland.<ref>Uutgezonderd de Zwitserse stad [[Schaffhausen]] en omgevieng, die boven de Rien liggen. De Zwitserse stad [[Basel]] leit deêls an d'n overkant in 't uuterste zuudwessen en de Duutse stad [[Konstanz]] leit onger de Rien.</ref> 't [[Bodenmeêr]] (''Bodensee'') leit in 't zuudoôsten en vormt dae de grens mie Zwitserland. De [[Main]] vormt in 't noôrdoôsten ongeveêr de grens mie Hessen en Beieren en de [[Iller]] vormt in 't zuudoôsten deêls de grens mie Beieren. == Steê == Bekende steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable sortable" ! Groôtste steê !! Inweuners |- | [[Stuttgart]] || 613.000 |- | [[Mannheim]] || 318.000 |- | [[Karlsruhe]] || 309.000 |- | [[Freiburg im Breisgau]] || 237.000 |- | [[Heidelberg]] || 156.000 |- | [[Pforzheim]] || 135.000 |- | [[Heilbronn]] || 132.000 |- | [[Ulm]] || 130.000 |- | [[Reutlingen]] || 119.000 |- | [[Esslingen am Neckar]] || 96.000 |- | [[Ludwigsburg]] || 93.000 |- | [[Tübingen]] || 92.000 |} | {| class="wikitable sortable" ! Andere steê !! Inweuners |- | [[Konstanz]] || 87.000 |- | [[Friedrichshafen]] || 63.000 |- | [[Baden-Baden]] || 57.000 |- | [[Ravensburg]] || 51.000 |- | [[Schwäbisch Hall]] || 43.000 |- | [[Kehl]] || 40.000 |- | [[Weil am Rhein]] || 32.000 |- | [[Donaueschingen]] || 22.000 |- | [[Hockenheim]] || 22.000 |- | [[Sigmaringen]] || 17.000 |- | [[Breisach am Rhein]] || 16.000 |- | [[Meersburg]] || 6.000 |} |} == Indeêlieng == Baden-Württemberg bestaet bestierlijk uut 4 gebied'n (''Regierungsbezirke''), 12 regionaole verbanden (''Regionen''), 44 districten (''Stadt- en Landkreise'')<ref>De Stadtkreise binne ok steê en gemeênten.</ref> en 1101 gemeênten (''Gemeinden''). {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable" |- | [[Plaetje:Baden-Württemberg, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|links|350px]] | 4 gebied'n (''Regierungsbezirke'') * Freiburg * Karlsruhe * Stuttgart * Tübingen 9 stadsdistricten (''Stadtkreise'') * [[Baden-Baden]] * [[Freiburg im Breisgau]] * [[Heidelberg]] * [[Heilbronn]] * [[Karlsruhe]] * [[Mannheim]] * [[Pforzheim]] * [[Stuttgart]] * [[Ulm]] 35 landsdistricten (''Landkreise'') |- |} | {| class="wikitable" |- valign="top" | [[Plaetje:BW-Regionen.png|350px|links]] | 12 regionaole verbanden (''Regionen'') Freiburg * Hochrhein-Bodensee * Schwarzwald-Baar-Heuberg * Südlicher Oberrhein Karlsruhe * Mittlerer Oberrhein * Nordschwarzwald * Rhein-Neckar Stuttgart * Heilbronn-Franken * Ostwürttemberg * Stuttgart Tübingen * Bodensee-Oberschwaben * Donau-Iller * Neckar-Alb |- |} |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=25 | Landtag |- ! Partij !! 2026 !! 2021 !! 2016 !! 2011 !! 2006 !! 2001 !! 1996 !! 1992 !! 1988 !! 1984 !! 1980 !! 1976 !! 1972 !! 1968 !! 1964 !! 1960 !! 1956 !! 1952 |- | [[Grüne]] || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|58 || bgcolor="#e8e08e"|47 || bgcolor="#e8e08e"|36 || 17 || 10 || 19 || 13 || 10 || 9 || 6 || || || || || || || |- | [[CDU]] || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|42 || 60 || bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|63 || bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|64 || bgcolor="#e8e08e"|66 || bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|71 || bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|60 || bgcolor="#e8e08e"|59 || bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|50 |- | [[AfD]] || 35 || 17 || 23 || || || || || || || || || || || || || || || |- | [[SPD]] || 10 || 19 || 19 || bgcolor="#e8e08e"|35 || 38 || 45 || 39 || bgcolor="#e8e08e"|46 || 42 || 41 || 40 || 41 || 45 || bgcolor="#e8e08e"|37 || 47 || 44 || bgcolor="#e8e08e"|36 || bgcolor="#e8e08e"|38 |- | [[FDP]] || || 18 || 12 || 7 || bgcolor="#e8e08e"|15 || bgcolor="#e8e08e"|10 || bgcolor="#e8e08e"|14 || 8 || 7 || 8 || 10 || 9 || 10 || 18 || bgcolor="#e8e08e"|14 || bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|21 || bgcolor="#e8e08e"|23 |- | [[REP]] ¹ || || || || || || || 14 || 15 || || || || || || || || || || |- | [[NPD]] ² || || || || || || || || || || || || || || 12 || || || || |- | [[BHE]] ³ || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|6 |- | [[KPD]] || || || || || || || || || || || || || || || || || || 4 |- ! Totael || 157 || 154 || 143 || 138 || 139 || 128 || 155 || 146 || 125 || 126 || 124 || 121 || 120 || 127 || 120 || 121 || 120 || 121 |- |} ¹ Die Republikaner (rechtsconservaetief) ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands (rechtsextreêm) ³ Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten (nationaelconservaetief) {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partij !! Tied |- | Reinhold Maier || [[FDP]] || 1952–1953 |- | Gebhard Müller || [[CDU]] || 1953–1958 |- | [[Kurt Georg Kiesinger]] <ref> Kiesinger was van 1966 toet 1969 bonskanselier.</ref> || CDU || 1958–1966 |- | Hans Filbinger || CDU || 1966–1978 |- | Lothar Späth || CDU || 1978–1991 |- | Erwin Teufel || CDU || 1991–2005 |- | Günther Oettinger || CDU|| 2005–2010 |- | Stefan Mappus || CDU|| 2010–2011 |- | Winfried Kretschmann || [[Grüne]] || 2011–noe |- |} == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.baden-wuerttemberg.de/de/startseite?%3Btx_rsmpress_list%5Bsearch%5D%5Bkeywords%5D=Digitalisierung&tx_rsmpress_list%5Bpage%5D=70&cHash=37aeaeb26f8e6401a287a179f52fb3ea Baden-Württemberg] * [https://www.britannica.com/place/Baden-Wurttemberg Britannica] * [https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/baden-wurttemberg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|32|N|9|3|L}} <Gallery> Baden-Wuerttemberg Landschaften.png|Landschapp'n 1799 map of Swabia by John Cary.jpg|Baden-Württemberg in 1799 Suedwest-vor1945.svg|Baden-Württemberg 1850-1945 Suedweststaat-Württemberg-Hohenzollern.png|Baden-Württemberg 1945-1952 Alemannic-Dialects-Map-German.svg|Streêktaelen Oberharmersbach-Riersbach, Langenberg 9.jpg|Zwarte Woud Bodensee, Lac de Constance - panoramio (122).jpg|Bodenmeêr 2015 Stuifen und Rechberg vom Hornberg.jpg|Zwaobische Alb Baden-Baden-Innenstadt vom Annaberg-22-2015-gje.jpg|Baden-Baden Ausblick vom Aussichtspunkt an der Zeppelinstraße auf die Stadtmitte von Stuttgart - panoramio.jpg|Stuttgart Altstadt Heidelberg nach Neuschnee.JPG|Heidelberg Schwäbisch Hall.jpg|Schwäbisch Hall Rechtenstein Donau Kraftwerk.jpg|Donau August - Breisach Rhein - 2013 - panoramio (1).jpg|Rien Burg Hornberg-09-Aussicht Neckarzimmern.jpg|Neckar Sigmaringen zamek 04.jpg|Slot Sigmaringen 2015 08 07 Burg Hohenzollern.jpg|Burg Hohenzollern Central forecourt looking north - Ludwigsburg Castle - Ludwigsburg - Germany 2017.jpg|Slot Ludwigsburg Cathedral ulm03.jpg|Munster van Ulm Landtag von Baden-Württemberg 01.jpg|Parlementsgebouw Schonacher-Trachtenträgerinnen.jpg|Klederdracht in Baden Schwarzwälder Schinken na tmavém chlebu.jpg|Schwarzwalderamme Hockenheimring, Hockenheim (P1100589).jpg|Hockenheimring Hundseck - Ski Lift - panoramio.jpg|Skiën in Zwarte Woud Blick über die Weinberge bis zum Mercedes-Benz Werk in Untertürkheim - panoramio.jpg|Mercedes-Benz </Gallery> {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Baden-Württemberg| ]] tv865ea03ry71jyzg2gpvwi64099ilo 182844 182840 2026-09-10T09:14:31Z Veeders 16276 182844 wikitext text/x-wiki {{etalage}} {{Regio |naem = Baden-Württemberg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Baden-Württemberg.svg |waepen = Greater coat of arms of Baden-Württemberg.svg |kaerte = Locator map Baden-Württemberg in Germany.svg |kaerte1 = Karte Baden-Wuerttemberg physisch.png |land = Duutsland |oôdstad = Stuttgart |oppervlak = 35.748 <ref name="CP">[https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population]</ref> |inweuners = 11.239.000 <ref name="CP"/> |jaer = 2026 |dichteid = 314 }} [[Plaetje:BudS - Baden-Württemberg Topo.jpg|250px|thumb|<center>Kaerte</center>]] '''Baden-Württemberg''', offisjeel '''Land Baden-Württemberg''', ([[Aelemannisch]]: ''Baade-Wiirdebäärg'', [[Zwaobisch]]: ''Badâ-Wirdâberg'', [[Paltsisch]]: ''Bade-Wirddeberg'') is 'n deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'n 'oôdstad is [[Stuttgart]]. Tis de dorde groôtste deêlstaet, zowel in oppervlak as wat betreft bevolkieng. Baden-Württemberg grenst in 't noôrdwessen an d'n deêlstaet [[Rheinland-Pfalz]], in 't noôrden an d'n deêlstaet [[Hessen]], in 't oôsten an d'n deêlstaet [[Bayern]], in 't zuuden an [[Zwitserland]] en in 't wessen an [[Frankriek]]. D'r weune 11,2 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 35,7 duuzend km² (314 inw./km²). {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable" |- ! colspan=2 | Bevolkieng |- ! Jaer || Inweuners |- | 1900 || 4,1 meljoen |- | 1950 || 6,4 meljoen |- | 1975 || 9,2 meljoen |- | 2000 || 10,5 meljoen |- | 2024 || 11,3 meljoen |- |} | {| class="wikitable" |- ! colspan=3 | Gemiddelde temperatuur ¹ |- ! Seizoen || Maximum || Minimum |- | Winter || 4°C || -2°C |- | Lente || 14°C || 4°C |- | Zeumer || 23°C || 12°C |- | 'Erfst || 14°C || 5°C |- | colspan=3 | 1700 uure zunne per jaer |- | colspan=3 | ¹ in Stuttgart |} |} D'r binne 31% [[kattelieken]] (2021), 26% [[lutheraonen]] (2021) en 7% [[moslims]] (2018). Streêktaelen binne [[Alemannisch]] in 't wessen en zuuden en [[Zwaobisch]] in 't midden en oôsten. Fraonkische streêktaelen worren 'esproke in 't noôrden, bevobbeld [[Paltsisch]] in 't noôrdwessen. Tis ien van de riekste deêlstaeten van Duutsland. 't BBP bedraegt 573 miljard euro (2022), de staetsschuld is 60 miljard euro 'oôg (2021) en 4% van de bevolkieng is werkloôs (2023). Groôte bedrieven binne [[Bosch]], [[Daimler Truck]], [[Mercedes-Benz]] en [[Porsche]]. == Geschiedenisse == 't Gebied bestond toet [[1918]] uut de staeten Groôt'ertogdom Baden, Konienkriek Württemberg en de [[Prusen|Prusische]] Hohenzollernsche Lande, daernae toet [[1945]] uut Baden, Württemberg en 'n stukje Prusen. Nae d'n [[Twidde Waereldoôrlog]] was 't gebied van 1945 toet 1949 bezet deu de geallieerd'n. 't Was verdeêld in Baden en Württemberg-Hohenzollern (beide bezet deu Frankriek) en Württemberg-Baden (bezet deu de [[Vereênigde Staeten]]). In [[1949]] wierren deêze gebied'n deêl van de in dat jaer opgerichte Bonsrippebliek Duutsland, in 1952 as d'n deêlstaet Baden-Württemberg. == Landschap == Baden-Württemberg bestaet voo 45% uut landbouw en 39% uut bos. Middelgebergtes binne 't [[Zwarte Woud]] (''Schwarzwald'') in 't wessen, de [[Zwaobische Alb]] (''Zwäbische Alb'') in 't oôsten en 't [[Odenwald]] (leit groôtendeêls in [[Hessen]]) in 't noôrden. 'Oôgste berg van 't Zwarte Woud is de Feldberg (1494 meter, ok 'oôgste berg van Baden-Württemberg), 'oôgste berg van de Zwaobische Alb is de Lemberg (1016 meter) en 'oôgste berg van 't Odenwald de Katzenbuckel (627 meter, vlakbie Hessen). In 't zuudoôsten leit de streêk [[Oberschwaben]] mie as 'oôgste berg de Schwarzer Grat (1119 meter) <ref>De Schwarzer Grat is 'n uutloôper van 't [[Allgäu]]-gebergte.</ref> op de grens mie [[Beieren]] (Oberschwaben leit deêls ok in deêze deêlstaet). De [[Donau]] ontspriengt bei [[Donaueschingen]] en de [[Neckar]] stroômt van zuud nae noôrd deu 't midden van Baden-Württemberg. De [[Rijn]] (''Rhein'') vormt in 't wessen de grens mie Frankriek <ref>De Franse stad [[Straetsburg]] leit juust an d'n overkant.</ref> en in 't zuuden de grens mie Zwitserland.<ref>Uutgezonderd de Zwitserse stad [[Schaffhausen]] en omgevieng, die boven de Rien liggen. De Zwitserse stad [[Basel]] leit deêls an d'n overkant in 't uuterste zuudwessen en de Duutse stad [[Konstanz]] leit onger de Rien.</ref> 't [[Bodenmeêr]] (''Bodensee'') leit in 't zuudoôsten en vormt dae de grens mie Zwitserland. De [[Main]] vormt in 't noôrdoôsten ongeveêr de grens mie Hessen en Beieren en de [[Iller]] vormt in 't zuudoôsten deêls de grens mie Beieren. == Steê == Bekende steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable sortable" ! Groôtste steê !! Inweuners |- | [[Stuttgart]] || 613.000 |- | [[Mannheim]] || 318.000 |- | [[Karlsruhe]] || 309.000 |- | [[Freiburg im Breisgau]] || 237.000 |- | [[Heidelberg]] || 156.000 |- | [[Pforzheim]] || 135.000 |- | [[Heilbronn]] || 132.000 |- | [[Ulm]] || 130.000 |- | [[Reutlingen]] || 119.000 |- | [[Esslingen am Neckar]] || 96.000 |- | [[Ludwigsburg]] || 93.000 |- | [[Tübingen]] || 92.000 |} | {| class="wikitable sortable" ! Andere steê !! Inweuners |- | [[Konstanz]] || 87.000 |- | [[Friedrichshafen]] || 63.000 |- | [[Baden-Baden]] || 57.000 |- | [[Ravensburg]] || 51.000 |- | [[Schwäbisch Hall]] || 43.000 |- | [[Kehl]] || 40.000 |- | [[Weil am Rhein]] || 32.000 |- | [[Donaueschingen]] || 22.000 |- | [[Hockenheim]] || 22.000 |- | [[Sigmaringen]] || 17.000 |- | [[Breisach am Rhein]] || 16.000 |- | [[Meersburg]] || 6.000 |} |} == Indeêlieng == Baden-Württemberg bestaet bestierlijk uut 4 gebied'n (''Regierungsbezirke''), 12 regionaole verbanden (''Regionen''), 44 districten (''Stadt- en Landkreise'')<ref>De Stadtkreise binne ok steê en gemeênten.</ref> en 1101 gemeênten (''Gemeinden''). {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable" |- | [[Plaetje:Baden-Württemberg, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|links|350px]] | 4 gebied'n (''Regierungsbezirke'') * Freiburg * Karlsruhe * Stuttgart * Tübingen 9 stadsdistricten (''Stadtkreise'') * [[Baden-Baden]] * [[Freiburg im Breisgau]] * [[Heidelberg]] * [[Heilbronn]] * [[Karlsruhe]] * [[Mannheim]] * [[Pforzheim]] * [[Stuttgart]] * [[Ulm]] 35 landsdistricten (''Landkreise'') |- |} | {| class="wikitable" |- valign="top" | [[Plaetje:BW-Regionen.png|350px|links]] | 12 regionaole verbanden (''Regionen'') Freiburg * Hochrhein-Bodensee * Schwarzwald-Baar-Heuberg * Südlicher Oberrhein Karlsruhe * Mittlerer Oberrhein * Nordschwarzwald * Rhein-Neckar Stuttgart * Heilbronn-Franken * Ostwürttemberg * Stuttgart Tübingen * Bodensee-Oberschwaben * Donau-Iller * Neckar-Alb |- |} |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=25 | Landtag |- ! Partij !! 2026 !! 2021 !! 2016 !! 2011 !! 2006 !! 2001 !! 1996 !! 1992 !! 1988 !! 1984 !! 1980 !! 1976 !! 1972 !! 1968 !! 1964 !! 1960 !! 1956 !! 1952 |- | [[Grüne]] || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|58 || bgcolor="#e8e08e"|47 || bgcolor="#e8e08e"|36 || 17 || 10 || 19 || 13 || 10 || 9 || 6 || || || || || || || |- | [[CDU]] || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|42 || 60 || bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|63 || bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|64 || bgcolor="#e8e08e"|66 || bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|71 || bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|60 || bgcolor="#e8e08e"|59 || bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|50 |- | [[AfD]] || 35 || 17 || 23 || || || || || || || || || || || || || || || |- | [[SPD]] || 10 || 19 || 19 || bgcolor="#e8e08e"|35 || 38 || 45 || 39 || bgcolor="#e8e08e"|46 || 42 || 41 || 40 || 41 || 45 || bgcolor="#e8e08e"|37 || 47 || 44 || bgcolor="#e8e08e"|36 || bgcolor="#e8e08e"|38 |- | [[FDP]] || || 18 || 12 || 7 || bgcolor="#e8e08e"|15 || bgcolor="#e8e08e"|10 || bgcolor="#e8e08e"|14 || 8 || 7 || 8 || 10 || 9 || 10 || 18 || bgcolor="#e8e08e"|14 || bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|21 || bgcolor="#e8e08e"|23 |- | [[REP]] ¹ || || || || || || || 14 || 15 || || || || || || || || || || |- | [[NPD]] ² || || || || || || || || || || || || || || 12 || || || || |- | [[BHE]] ³ || || || || || || || || || || || || || || || || bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|6 |- | [[KPD]] || || || || || || || || || || || || || || || || || || 4 |- ! Totael || 157 || 154 || 143 || 138 || 139 || 128 || 155 || 146 || 125 || 126 || 124 || 121 || 120 || 127 || 120 || 121 || 120 || 121 |- |} ¹ Die Republikaner (rechtsconservaetief) ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands (rechtsextreêm) ³ Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten (nationaelconservaetief) {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partij !! Tied |- | Reinhold Maier || [[FDP]] || 1952–1953 |- | Gebhard Müller || [[CDU]] || 1953–1958 |- | [[Kurt Georg Kiesinger]] <ref> Kiesinger was van 1966 toet 1969 bonskanselier.</ref> || CDU || 1958–1966 |- | Hans Filbinger || CDU || 1966–1978 |- | Lothar Späth || CDU || 1978–1991 |- | Erwin Teufel || CDU || 1991–2005 |- | Günther Oettinger || CDU|| 2005–2010 |- | Stefan Mappus || CDU|| 2010–2011 |- | Winfried Kretschmann || [[Grüne]] || 2011–noe |- |} == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.baden-wuerttemberg.de/de/startseite?%3Btx_rsmpress_list%5Bsearch%5D%5Bkeywords%5D=Digitalisierung&tx_rsmpress_list%5Bpage%5D=70&cHash=37aeaeb26f8e6401a287a179f52fb3ea Baden-Württemberg] * [https://www.britannica.com/place/Baden-Wurttemberg Britannica] * [https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/baden-wurttemberg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|32|N|9|3|L}} <Gallery> Baden-Wuerttemberg Landschaften.png|Landschapp'n 1799 map of Swabia by John Cary.jpg|Baden-Württemberg in 1799 Suedwest-vor1945.svg|Baden-Württemberg 1850-1945 Suedweststaat-Württemberg-Hohenzollern.png|Baden-Württemberg 1945-1952 Alemannic-Dialects-Map-German.svg|Streêktaelen Oberharmersbach-Riersbach, Langenberg 9.jpg|Zwarte Woud Bodensee, Lac de Constance - panoramio (122).jpg|Bodenmeêr 2015 Stuifen und Rechberg vom Hornberg.jpg|Zwaobische Alb Baden-Baden-Innenstadt vom Annaberg-22-2015-gje.jpg|Baden-Baden Ausblick vom Aussichtspunkt an der Zeppelinstraße auf die Stadtmitte von Stuttgart - panoramio.jpg|Stuttgart Altstadt Heidelberg nach Neuschnee.JPG|Heidelberg Schwäbisch Hall.jpg|Schwäbisch Hall Rechtenstein Donau Kraftwerk.jpg|Donau August - Breisach Rhein - 2013 - panoramio (1).jpg|Rien Burg Hornberg-09-Aussicht Neckarzimmern.jpg|Neckar Sigmaringen zamek 04.jpg|Slot Sigmaringen 2015 08 07 Burg Hohenzollern.jpg|Burg Hohenzollern Central forecourt looking north - Ludwigsburg Castle - Ludwigsburg - Germany 2017.jpg|Slot Ludwigsburg Cathedral ulm03.jpg|Munster van Ulm Landtag von Baden-Württemberg 01.jpg|Parlementsgebouw Schonacher-Trachtenträgerinnen.jpg|Klederdracht in Baden Schwarzwälder Schinken na tmavém chlebu.jpg|Schwarzwalderamme Hockenheimring, Hockenheim (P1100589).jpg|Hockenheimring Hundseck - Ski Lift - panoramio.jpg|Skiën in Zwarte Woud Blick über die Weinberge bis zum Mercedes-Benz Werk in Untertürkheim - panoramio.jpg|Mercedes-Benz </Gallery> {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Baden-Württemberg| ]] nz5dx9pta2htzz93oc15gxtq9wgddc2 182845 182844 2026-09-10T09:26:24Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182845 wikitext text/x-wiki {{etalage}} {{Regio |naem = Baden-Württemberg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Baden-Württemberg.svg |waepen = Greater coat of arms of Baden-Württemberg.svg |kaerte = Locator map Baden-Württemberg in Germany.svg |kaerte1 = Karte Baden-Wuerttemberg physisch.png |land = Duutsland |oôdstad = Stuttgart |oppervlak = 35.748 <ref name="CP">[https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population]</ref> |inweuners = 11.239.000 <ref name="CP"/> |jaer = 2026 |dichteid = 314 }} [[Plaetje:BudS - Baden-Württemberg Topo.jpg|250px|thumb|<center>Kaerte</center>]] '''Baden-Württemberg''', offisjeel '''Land Baden-Württemberg''', ([[Aelemannisch]]: ''Baade-Wiirdebäärg'', [[Zwaobisch]]: ''Badâ-Wirdâberg'', [[Paltsisch]]: ''Bade-Wirddeberg'') is 'n deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'n 'oôdstad is [[Stuttgart]]. Tis de dorde groôtste deêlstaet, zowel in oppervlak as wat betreft bevolkieng. Baden-Württemberg grenst in 't noôrdwessen an d'n deêlstaet [[Rheinland-Pfalz]], in 't noôrden an d'n deêlstaet [[Hessen]], in 't oôsten an d'n deêlstaet [[Bayern]], in 't zuuden an [[Zwitserland]] en in 't wessen an [[Frankriek]]. D'r weune 11,2 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 35,7 duuzend km² (314 inw./km²). {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable" |- ! colspan=2 | Bevolkieng |- ! Jaer || Inweuners |- | 1900 || 4,1 meljoen |- | 1950 || 6,4 meljoen |- | 1975 || 9,2 meljoen |- | 2000 || 10,5 meljoen |- | 2024 || 11,3 meljoen |- |} | {| class="wikitable" |- ! colspan=3 | Gemiddelde temperatuur ¹ |- ! Seizoen || Maximum || Minimum |- | Winter || 4°C || -2°C |- | Lente || 14°C || 4°C |- | Zeumer || 23°C || 12°C |- | 'Erfst || 14°C || 5°C |- | colspan=3 | 1700 uure zunne per jaer |- | colspan=3 | ¹ in Stuttgart |} |} D'r binne 31% [[kattelieken]] (2021), 26% [[lutheraonen]] (2021) en 7% [[moslims]] (2018). Streêktaelen binne [[Alemannisch]] in 't wessen en zuuden en [[Zwaobisch]] in 't midden en oôsten. Fraonkische streêktaelen worren 'esproke in 't noôrden, bevobbeld [[Paltsisch]] in 't noôrdwessen. Tis ien van de riekste deêlstaeten van Duutsland. 't BBP bedraegt 573 miljard euro (2022), de staetsschuld is 60 miljard euro 'oôg (2021) en 4% van de bevolkieng is werkloôs (2023). Groôte bedrieven binne [[Bosch]], [[Daimler Truck]], [[Mercedes-Benz]] en [[Porsche]]. == Geschiedenisse == 't Gebied bestond toet [[1918]] uut de staeten Groôt'ertogdom Baden, Konienkriek Württemberg en de [[Prusen|Prusische]] Hohenzollernsche Lande, daernae toet [[1945]] uut Baden, Württemberg en 'n stukje Prusen. Nae d'n [[Twidde Waereldoôrlog]] was 't gebied van 1945 toet 1949 bezet deu de geallieerd'n. 't Was verdeêld in Baden en Württemberg-Hohenzollern (beide bezet deu Frankriek) en Württemberg-Baden (bezet deu de [[Vereênigde Staeten]]). In [[1949]] wierren deêze gebied'n deêl van de in dat jaer opgerichte Bonsrippebliek Duutsland, in 1952 as d'n deêlstaet Baden-Württemberg. == Landschap == Baden-Württemberg bestaet voo 45% uut landbouw en 39% uut bos. Middelgebergtes binne 't [[Zwarte Woud]] (''Schwarzwald'') in 't wessen, de [[Zwaobische Alb]] (''Zwäbische Alb'') in 't oôsten en 't [[Odenwald]] (leit groôtendeêls in [[Hessen]]) in 't noôrden. 'Oôgste berg van 't Zwarte Woud is de Feldberg (1494 meter, ok 'oôgste berg van Baden-Württemberg), 'oôgste berg van de Zwaobische Alb is de Lemberg (1016 meter) en 'oôgste berg van 't Odenwald de Katzenbuckel (627 meter, vlakbie Hessen). In 't zuudoôsten leit de streêk [[Oberschwaben]] mie as 'oôgste berg de Schwarzer Grat (1119 meter) <ref>De Schwarzer Grat is 'n uutloôper van 't [[Allgäu]]-gebergte.</ref> op de grens mie [[Beieren]] (Oberschwaben leit deêls ok in deêze deêlstaet). De [[Donau]] ontspriengt bei [[Donaueschingen]] en de [[Neckar]] stroômt van zuud nae noôrd deu 't midden van Baden-Württemberg. De [[Rijn]] (''Rhein'') vormt in 't wessen de grens mie Frankriek <ref>De Franse stad [[Straetsburg]] leit juust an d'n overkant.</ref> en in 't zuuden de grens mie Zwitserland.<ref>Uutgezonderd de Zwitserse stad [[Schaffhausen]] en omgevieng, die boven de Rien liggen. De Zwitserse stad [[Basel]] leit deêls an d'n overkant in 't uuterste zuudwessen en de Duutse stad [[Konstanz]] leit onger de Rien.</ref> 't [[Bodenmeêr]] (''Bodensee'') leit in 't zuudoôsten en vormt dae de grens mie Zwitserland. De [[Main]] vormt in 't noôrdoôsten ongeveêr de grens mie Hessen en Beieren en de [[Iller]] vormt in 't zuudoôsten deêls de grens mie Beieren. == Steê == Bekende steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable sortable" ! Groôtste steê !! Inweuners |- | [[Stuttgart]] || 613.000 |- | [[Mannheim]] || 318.000 |- | [[Karlsruhe]] || 309.000 |- | [[Freiburg im Breisgau]] || 237.000 |- | [[Heidelberg]] || 156.000 |- | [[Pforzheim]] || 135.000 |- | [[Heilbronn]] || 132.000 |- | [[Ulm]] || 130.000 |- | [[Reutlingen]] || 119.000 |- | [[Esslingen am Neckar]] || 96.000 |- | [[Ludwigsburg]] || 93.000 |- | [[Tübingen]] || 92.000 |} | {| class="wikitable sortable" ! Andere steê !! Inweuners |- | [[Konstanz]] || 87.000 |- | [[Friedrichshafen]] || 63.000 |- | [[Baden-Baden]] || 57.000 |- | [[Ravensburg]] || 51.000 |- | [[Schwäbisch Hall]] || 43.000 |- | [[Kehl]] || 40.000 |- | [[Weil am Rhein]] || 32.000 |- | [[Donaueschingen]] || 22.000 |- | [[Hockenheim]] || 22.000 |- | [[Sigmaringen]] || 17.000 |- | [[Breisach am Rhein]] || 16.000 |- | [[Meersburg]] || 6.000 |} |} == Indeêlieng == Baden-Württemberg bestaet bestierlijk uut 4 gebied'n (''Regierungsbezirke''), 12 regionaole verbanden (''Regionen''), 44 districten (''Stadt- en Landkreise'')<ref>De Stadtkreise binne ok steê en gemeênten.</ref> en 1101 gemeênten (''Gemeinden''). {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable" |- | [[Plaetje:Baden-Württemberg, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|links|350px]] | 4 gebied'n (''Regierungsbezirke'') * Freiburg * Karlsruhe * Stuttgart * Tübingen 9 stadsdistricten (''Stadtkreise'') * [[Baden-Baden]] * [[Freiburg im Breisgau]] * [[Heidelberg]] * [[Heilbronn]] * [[Karlsruhe]] * [[Mannheim]] * [[Pforzheim]] * [[Stuttgart]] * [[Ulm]] 35 landsdistricten (''Landkreise'') |- |} | {| class="wikitable" |- valign="top" | [[Plaetje:BW-Regionen.png|350px|links]] | 12 regionaole verbanden (''Regionen'') Freiburg * Hochrhein-Bodensee * Schwarzwald-Baar-Heuberg * Südlicher Oberrhein Karlsruhe * Mittlerer Oberrhein * Nordschwarzwald * Rhein-Neckar Stuttgart * Heilbronn-Franken * Ostwürttemberg * Stuttgart Tübingen * Bodensee-Oberschwaben * Donau-Iller * Neckar-Alb |- |} |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=25 | Landtag |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2001 ! 1996 || 1992 || 1988 ! 1984 || 1980 || 1976 ! 1972 || 1968 || 1964 ! 1960 || 1956 || 1952 ! Partie |- | [[Grüne]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|58 || bgcolor="#e8e08e"|47 | bgcolor="#e8e08e"|36 || 17 || 10 | 19 || 13 || 10 | 9 || 6 || | || || | || || | [[Grüne]] |- | [[CDU]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|42 | 60 || bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|64 || bgcolor="#e8e08e"|66 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|71 | bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|60 || bgcolor="#e8e08e"|59 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|50 | [[CDU]] |- | [[AfD]] | 35 || 17 || 23 | || || | || || | || || | || || | || || | [[AfD]] |- | [[SPD]] | 10 || 19 || 19 | bgcolor="#e8e08e"|35 || 38 || 45 | 39 || bgcolor="#e8e08e"|46 || 42 | 41 || 40 || 41 | 45 || bgcolor="#e8e08e"|37 || 47 | 44 || bgcolor="#e8e08e"|36 || bgcolor="#e8e08e"|38 | [[SPD]] |- | [[FDP]] | || 18 || 12 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|15 || bgcolor="#e8e08e"|10 | bgcolor="#e8e08e"|14 || 8 || 7 | 8 || 10 || 9 | 10 || 18 || bgcolor="#e8e08e"|14 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|21 || bgcolor="#e8e08e"|23 | [[FDP]] |- | [[REP]] ¹ | || || | || || | 14 || 15 || | || || | || || | || || | [[REP]] ¹ |- | [[NPD]] ² | || || | || || | || || | || || | || 12 || | || || | [[NPD]] ² |- | [[BHE]] ³ | || || | || || | || || | || || | || || | bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|6 | [[BHE]] ³ |- | [[KPD]] | || || | || || | || || | || || | || || | || || 4 | [[KPD]] |- ! Totael ! 157 || 154 || 143 ! 138 || 139 || 128 ! 155 || 146 || 125 ! 126 || 124 || 121 ! 120 || 127 || 120 ! 121 || 120 || 121 ! Totael |- |} ¹ Die Republikaner (rechtsconservaetief) ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands (rechtsextreêm) ³ Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten (nationaelconservaetief) {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partij !! Tied |- | Reinhold Maier || [[FDP]] || 1952–1953 |- | Gebhard Müller || [[CDU]] || 1953–1958 |- | [[Kurt Georg Kiesinger]] <ref> Kiesinger was van 1966 toet 1969 bonskanselier.</ref> || CDU || 1958–1966 |- | Hans Filbinger || CDU || 1966–1978 |- | Lothar Späth || CDU || 1978–1991 |- | Erwin Teufel || CDU || 1991–2005 |- | Günther Oettinger || CDU|| 2005–2010 |- | Stefan Mappus || CDU|| 2010–2011 |- | Winfried Kretschmann || [[Grüne]] || 2011–noe |- |} == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.baden-wuerttemberg.de/de/startseite?%3Btx_rsmpress_list%5Bsearch%5D%5Bkeywords%5D=Digitalisierung&tx_rsmpress_list%5Bpage%5D=70&cHash=37aeaeb26f8e6401a287a179f52fb3ea Baden-Württemberg] * [https://www.britannica.com/place/Baden-Wurttemberg Britannica] * [https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/baden-wurttemberg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|32|N|9|3|L}} <Gallery> Baden-Wuerttemberg Landschaften.png|Landschapp'n 1799 map of Swabia by John Cary.jpg|Baden-Württemberg in 1799 Suedwest-vor1945.svg|Baden-Württemberg 1850-1945 Suedweststaat-Württemberg-Hohenzollern.png|Baden-Württemberg 1945-1952 Alemannic-Dialects-Map-German.svg|Streêktaelen Oberharmersbach-Riersbach, Langenberg 9.jpg|Zwarte Woud Bodensee, Lac de Constance - panoramio (122).jpg|Bodenmeêr 2015 Stuifen und Rechberg vom Hornberg.jpg|Zwaobische Alb Baden-Baden-Innenstadt vom Annaberg-22-2015-gje.jpg|Baden-Baden Ausblick vom Aussichtspunkt an der Zeppelinstraße auf die Stadtmitte von Stuttgart - panoramio.jpg|Stuttgart Altstadt Heidelberg nach Neuschnee.JPG|Heidelberg Schwäbisch Hall.jpg|Schwäbisch Hall Rechtenstein Donau Kraftwerk.jpg|Donau August - Breisach Rhein - 2013 - panoramio (1).jpg|Rien Burg Hornberg-09-Aussicht Neckarzimmern.jpg|Neckar Sigmaringen zamek 04.jpg|Slot Sigmaringen 2015 08 07 Burg Hohenzollern.jpg|Burg Hohenzollern Central forecourt looking north - Ludwigsburg Castle - Ludwigsburg - Germany 2017.jpg|Slot Ludwigsburg Cathedral ulm03.jpg|Munster van Ulm Landtag von Baden-Württemberg 01.jpg|Parlementsgebouw Schonacher-Trachtenträgerinnen.jpg|Klederdracht in Baden Schwarzwälder Schinken na tmavém chlebu.jpg|Schwarzwalderamme Hockenheimring, Hockenheim (P1100589).jpg|Hockenheimring Hundseck - Ski Lift - panoramio.jpg|Skiën in Zwarte Woud Blick über die Weinberge bis zum Mercedes-Benz Werk in Untertürkheim - panoramio.jpg|Mercedes-Benz </Gallery> {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Baden-Württemberg| ]] 0yylzjdi9rrsppr3fmgeaxyzq6zaftc 182846 182845 2026-09-10T09:35:56Z Veeders 16276 182846 wikitext text/x-wiki {{etalage}} {{Regio |naem = Baden-Württemberg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Baden-Württemberg.svg |waepen = Greater coat of arms of Baden-Württemberg.svg |kaerte = Locator map Baden-Württemberg in Germany.svg |kaerte1 = Karte Baden-Wuerttemberg physisch.png |land = Duutsland |oôdstad = Stuttgart |oppervlak = 35.748 <ref name="CP">[https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population]</ref> |inweuners = 11.239.000 <ref name="CP"/> |jaer = 2026 |dichteid = 314 }} [[Plaetje:BudS - Baden-Württemberg Topo.jpg|250px|thumb|<center>Kaerte</center>]] '''Baden-Württemberg''', offisjeel '''Land Baden-Württemberg''', ([[Aelemannisch]]: ''Baade-Wiirdebäärg'', [[Zwaobisch]]: ''Badâ-Wirdâberg'', [[Paltsisch]]: ''Bade-Wirddeberg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. Tis den dorde hroôtste deêlstaet, zowel in oppervlak as wat betreft bevolkienge. Baden-Württemberg hrenst int noôrdwessen an den deêlstaet [[Rheinland-Pfalz]], int noôrden an den deêlstaet [[Hessen]], int oôsten an den deêlstaet [[Bayern]], int zuuden an [[Zwitserland]] en int wessen an [[Frankriek]]. D'r weune 11,2 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 35,7 duuzend km² (314 inw./km²). Den 'oôdstad is [[Stuttgart]]. {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable" |- ! colspan=2 | Bevolkienge |- ! Jaer || Inweuners |- | 1900 || 4,1 meljoen |- | 1950 || 6,4 meljoen |- | 1975 || 9,2 meljoen |- | 2000 || 10,5 meljoen |- | 2024 || 11,3 meljoen |- |} | {| class="wikitable" |- ! colspan=3 | Gemiddelde temperatuur ¹ |- ! Seizoen || Maximum || Minimum |- | Winter || 4°C || -2°C |- | Lente || 14°C || 4°C |- | Zeumer || 23°C || 12°C |- | 'Erfst || 14°C || 5°C |- | colspan=3 | 1700 uure zunne per jaer |- | colspan=3 | ¹ in Stuttgart |} |} D'r binne 31% [[kattelieken]] (2021), 26% [[lutheraonen]] (2021) en 7% [[moslims]] (2018). Streêktaelen binne [[Alemannisch]] in 't wessen en zuuden en [[Zwaobisch]] in 't midden en oôsten. Fraonkische streêktaelen worren 'esproke in 't noôrden, bevobbeld [[Paltsisch]] in 't noôrdwessen. Tis ien van de riekste deêlstaeten van Duutsland. 't BBP bedraegt 573 miljard euro (2022), de staetsschuld is 60 miljard euro 'oôg (2021) en 4% van de bevolkieng is werkloôs (2023). Groôte bedrieven binne [[Bosch]], [[Daimler Truck]], [[Mercedes-Benz]] en [[Porsche]]. == Geschiedenisse == 't Gebied bestond toet [[1918]] uut de staeten Groôt'ertogdom Baden, Konienkriek Württemberg en de [[Prusen|Prusische]] Hohenzollernsche Lande, daernae toet [[1945]] uut Baden, Württemberg en 'n stukje Prusen. Nae d'n [[Twidde Waereldoôrlog]] was 't gebied van 1945 toet 1949 bezet deu de geallieerd'n. 't Was verdeêld in Baden en Württemberg-Hohenzollern (beide bezet deu Frankriek) en Württemberg-Baden (bezet deu de [[Vereênigde Staeten]]). In [[1949]] wierren deêze gebied'n deêl van de in dat jaer opgerichte Bonsrippebliek Duutsland, in 1952 as d'n deêlstaet Baden-Württemberg. == Landschap == Baden-Württemberg bestaet voo 45% uut landbouw en 39% uut bos. Middelgebergtes binne 't [[Zwarte Woud]] (''Schwarzwald'') in 't wessen, de [[Zwaobische Alb]] (''Zwäbische Alb'') in 't oôsten en 't [[Odenwald]] (leit groôtendeêls in [[Hessen]]) in 't noôrden. 'Oôgste berg van 't Zwarte Woud is de Feldberg (1494 meter, ok 'oôgste berg van Baden-Württemberg), 'oôgste berg van de Zwaobische Alb is de Lemberg (1016 meter) en 'oôgste berg van 't Odenwald de Katzenbuckel (627 meter, vlakbie Hessen). In 't zuudoôsten leit de streêk [[Oberschwaben]] mie as 'oôgste berg de Schwarzer Grat (1119 meter) <ref>De Schwarzer Grat is 'n uutloôper van 't [[Allgäu]]-gebergte.</ref> op de grens mie [[Beieren]] (Oberschwaben leit deêls ok in deêze deêlstaet). De [[Donau]] ontspriengt bei [[Donaueschingen]] en de [[Neckar]] stroômt van zuud nae noôrd deu 't midden van Baden-Württemberg. De [[Rijn]] (''Rhein'') vormt in 't wessen de grens mie Frankriek <ref>De Franse stad [[Straetsburg]] leit juust an d'n overkant.</ref> en in 't zuuden de grens mie Zwitserland.<ref>Uutgezonderd de Zwitserse stad [[Schaffhausen]] en omgevieng, die boven de Rien liggen. De Zwitserse stad [[Basel]] leit deêls an d'n overkant in 't uuterste zuudwessen en de Duutse stad [[Konstanz]] leit onger de Rien.</ref> 't [[Bodenmeêr]] (''Bodensee'') leit in 't zuudoôsten en vormt dae de grens mie Zwitserland. De [[Main]] vormt in 't noôrdoôsten ongeveêr de grens mie Hessen en Beieren en de [[Iller]] vormt in 't zuudoôsten deêls de grens mie Beieren. == Steê == Bekende steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable sortable" ! Groôtste steê !! Inweuners |- | [[Stuttgart]] || 613.000 |- | [[Mannheim]] || 318.000 |- | [[Karlsruhe]] || 309.000 |- | [[Freiburg im Breisgau]] || 237.000 |- | [[Heidelberg]] || 156.000 |- | [[Pforzheim]] || 135.000 |- | [[Heilbronn]] || 132.000 |- | [[Ulm]] || 130.000 |- | [[Reutlingen]] || 119.000 |- | [[Esslingen am Neckar]] || 96.000 |- | [[Ludwigsburg]] || 93.000 |- | [[Tübingen]] || 92.000 |} | {| class="wikitable sortable" ! Andere steê !! Inweuners |- | [[Konstanz]] || 87.000 |- | [[Friedrichshafen]] || 63.000 |- | [[Baden-Baden]] || 57.000 |- | [[Ravensburg]] || 51.000 |- | [[Schwäbisch Hall]] || 43.000 |- | [[Kehl]] || 40.000 |- | [[Weil am Rhein]] || 32.000 |- | [[Donaueschingen]] || 22.000 |- | [[Hockenheim]] || 22.000 |- | [[Sigmaringen]] || 17.000 |- | [[Breisach am Rhein]] || 16.000 |- | [[Meersburg]] || 6.000 |} |} == Indeêlieng == Baden-Württemberg bestaet bestierlijk uut 4 gebied'n (''Regierungsbezirke''), 12 regionaole verbanden (''Regionen''), 44 districten (''Stadt- en Landkreise'')<ref>De Stadtkreise binne ok steê en gemeênten.</ref> en 1101 gemeênten (''Gemeinden''). {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable" |- | [[Plaetje:Baden-Württemberg, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|links|350px]] | 4 gebied'n (''Regierungsbezirke'') * Freiburg * Karlsruhe * Stuttgart * Tübingen 9 stadsdistricten (''Stadtkreise'') * [[Baden-Baden]] * [[Freiburg im Breisgau]] * [[Heidelberg]] * [[Heilbronn]] * [[Karlsruhe]] * [[Mannheim]] * [[Pforzheim]] * [[Stuttgart]] * [[Ulm]] 35 landsdistricten (''Landkreise'') |- |} | {| class="wikitable" |- valign="top" | [[Plaetje:BW-Regionen.png|350px|links]] | 12 regionaole verbanden (''Regionen'') Freiburg * Hochrhein-Bodensee * Schwarzwald-Baar-Heuberg * Südlicher Oberrhein Karlsruhe * Mittlerer Oberrhein * Nordschwarzwald * Rhein-Neckar Stuttgart * Heilbronn-Franken * Ostwürttemberg * Stuttgart Tübingen * Bodensee-Oberschwaben * Donau-Iller * Neckar-Alb |- |} |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=25 | Landtag |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2001 ! 1996 || 1992 || 1988 ! 1984 || 1980 || 1976 ! 1972 || 1968 || 1964 ! 1960 || 1956 || 1952 ! Partie |- | [[Grüne]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|58 || bgcolor="#e8e08e"|47 | bgcolor="#e8e08e"|36 || 17 || 10 | 19 || 13 || 10 | 9 || 6 || | || || | || || | [[Grüne]] |- | [[CDU]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|42 | 60 || bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|64 || bgcolor="#e8e08e"|66 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|71 | bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|60 || bgcolor="#e8e08e"|59 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|50 | [[CDU]] |- | [[AfD]] | 35 || 17 || 23 | || || | || || | || || | || || | || || | [[AfD]] |- | [[SPD]] | 10 || 19 || 19 | bgcolor="#e8e08e"|35 || 38 || 45 | 39 || bgcolor="#e8e08e"|46 || 42 | 41 || 40 || 41 | 45 || bgcolor="#e8e08e"|37 || 47 | 44 || bgcolor="#e8e08e"|36 || bgcolor="#e8e08e"|38 | [[SPD]] |- | [[FDP]] | || 18 || 12 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|15 || bgcolor="#e8e08e"|10 | bgcolor="#e8e08e"|14 || 8 || 7 | 8 || 10 || 9 | 10 || 18 || bgcolor="#e8e08e"|14 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|21 || bgcolor="#e8e08e"|23 | [[FDP]] |- | [[REP]] ¹ | || || | || || | 14 || 15 || | || || | || || | || || | [[REP]] ¹ |- | [[NPD]] ² | || || | || || | || || | || || | || 12 || | || || | [[NPD]] ² |- | [[BHE]] ³ | || || | || || | || || | || || | || || | bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|6 | [[BHE]] ³ |- | [[KPD]] | || || | || || | || || | || || | || || | || || 4 | [[KPD]] |- ! Totael ! 157 || 154 || 143 ! 138 || 139 || 128 ! 155 || 146 || 125 ! 126 || 124 || 121 ! 120 || 127 || 120 ! 121 || 120 || 121 ! Totael |- |} ¹ Die Republikaner (rechtsconservaetief) ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands (rechtsextreêm) ³ Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten (nationaelconservaetief) {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partij !! Tied |- | Reinhold Maier || [[FDP]] || 1952–1953 |- | Gebhard Müller || [[CDU]] || 1953–1958 |- | [[Kurt Georg Kiesinger]] <ref> Kiesinger was van 1966 toet 1969 bonskanselier.</ref> || CDU || 1958–1966 |- | Hans Filbinger || CDU || 1966–1978 |- | Lothar Späth || CDU || 1978–1991 |- | Erwin Teufel || CDU || 1991–2005 |- | Günther Oettinger || CDU|| 2005–2010 |- | Stefan Mappus || CDU|| 2010–2011 |- | Winfried Kretschmann || [[Grüne]] || 2011–noe |- |} == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.baden-wuerttemberg.de/de/startseite?%3Btx_rsmpress_list%5Bsearch%5D%5Bkeywords%5D=Digitalisierung&tx_rsmpress_list%5Bpage%5D=70&cHash=37aeaeb26f8e6401a287a179f52fb3ea Baden-Württemberg] * [https://www.britannica.com/place/Baden-Wurttemberg Britannica] * [https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/baden-wurttemberg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|32|N|9|3|L}} <Gallery> Baden-Wuerttemberg Landschaften.png|Landschapp'n 1799 map of Swabia by John Cary.jpg|Baden-Württemberg in 1799 Suedwest-vor1945.svg|Baden-Württemberg 1850-1945 Suedweststaat-Württemberg-Hohenzollern.png|Baden-Württemberg 1945-1952 Alemannic-Dialects-Map-German.svg|Streêktaelen Oberharmersbach-Riersbach, Langenberg 9.jpg|Zwarte Woud Bodensee, Lac de Constance - panoramio (122).jpg|Bodenmeêr 2015 Stuifen und Rechberg vom Hornberg.jpg|Zwaobische Alb Baden-Baden-Innenstadt vom Annaberg-22-2015-gje.jpg|Baden-Baden Ausblick vom Aussichtspunkt an der Zeppelinstraße auf die Stadtmitte von Stuttgart - panoramio.jpg|Stuttgart Altstadt Heidelberg nach Neuschnee.JPG|Heidelberg Schwäbisch Hall.jpg|Schwäbisch Hall Rechtenstein Donau Kraftwerk.jpg|Donau August - Breisach Rhein - 2013 - panoramio (1).jpg|Rien Burg Hornberg-09-Aussicht Neckarzimmern.jpg|Neckar Sigmaringen zamek 04.jpg|Slot Sigmaringen 2015 08 07 Burg Hohenzollern.jpg|Burg Hohenzollern Central forecourt looking north - Ludwigsburg Castle - Ludwigsburg - Germany 2017.jpg|Slot Ludwigsburg Cathedral ulm03.jpg|Munster van Ulm Landtag von Baden-Württemberg 01.jpg|Parlementsgebouw Schonacher-Trachtenträgerinnen.jpg|Klederdracht in Baden Schwarzwälder Schinken na tmavém chlebu.jpg|Schwarzwalderamme Hockenheimring, Hockenheim (P1100589).jpg|Hockenheimring Hundseck - Ski Lift - panoramio.jpg|Skiën in Zwarte Woud Blick über die Weinberge bis zum Mercedes-Benz Werk in Untertürkheim - panoramio.jpg|Mercedes-Benz </Gallery> {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Baden-Württemberg| ]] eslr9r7oygklnp5mn42c2pq4zsl527k 182847 182846 2026-09-10T09:38:24Z Veeders 16276 182847 wikitext text/x-wiki {{etalage}} {{Regio |naem = Baden-Württemberg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Baden-Württemberg.svg |waepen = Greater coat of arms of Baden-Württemberg.svg |kaerte = Locator map Baden-Württemberg in Germany.svg |kaerte1 = Karte Baden-Wuerttemberg physisch.png |land = Duutsland |oôdstad = Stuttgart |oppervlak = 35.748 <ref name="CP">[https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population]</ref> |inweuners = 11.239.000 <ref name="CP"/> |jaer = 2026 |dichteid = 314 }} [[Plaetje:BudS - Baden-Württemberg Topo.jpg|250px|thumb|<center>Kaerte</center>]] '''Baden-Württemberg''', offisjeel '''Land Baden-Württemberg''', ([[Aelemannisch]]: ''Baade-Wiirdebäärg'', [[Zwaobisch]]: ''Badâ-Wirdâberg'', [[Paltsisch]]: ''Bade-Wirddeberg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 11,2 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 35,7 duuzend km² (314 inw./km²). Tis den dorde hroôtste deêlstaet, zowel in oppervlak as wat betreft bevolkienge. Baden-Württemberg hrenst int noôrdwessen an den deêlstaet [[Rheinland-Pfalz]], int noôrden an den deêlstaet [[Hessen]], int oôsten an den deêlstaet [[Bayern]], int zuuden an [[Zwitserland]] en int wessen an [[Frankriek]]. Den 'oôdstad is [[Stuttgart]]. {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable" |- ! colspan=2 | Bevolkienge |- ! Jaer || Inweuners |- | 1900 || 4,1 meljoen |- | 1950 || 6,4 meljoen |- | 1975 || 9,2 meljoen |- | 2000 || 10,5 meljoen |- | 2024 || 11,3 meljoen |- |} | {| class="wikitable" |- ! colspan=3 | Gemiddelde temperatuur ¹ |- ! Seizoen || Maximum || Minimum |- | Winter || 4°C || -2°C |- | Lente || 14°C || 4°C |- | Zeumer || 23°C || 12°C |- | 'Erfst || 14°C || 5°C |- | colspan=3 | 1700 uure zunne per jaer |- | colspan=3 | ¹ in Stuttgart |} |} D'r binne 31% [[kattelieken]] (2021), 26% [[lutheraonen]] (2021) en 7% [[moslims]] (2018). Streêktaelen binne [[Alemannisch]] in 't wessen en zuuden en [[Zwaobisch]] in 't midden en oôsten. Fraonkische streêktaelen worren 'esproke in 't noôrden, bevobbeld [[Paltsisch]] in 't noôrdwessen. Tis ien van de riekste deêlstaeten van Duutsland. 't BBP bedraegt 573 miljard euro (2022), de staetsschuld is 60 miljard euro 'oôg (2021) en 4% van de bevolkieng is werkloôs (2023). Groôte bedrieven binne [[Bosch]], [[Daimler Truck]], [[Mercedes-Benz]] en [[Porsche]]. == Geschiedenisse == 't Gebied bestond toet [[1918]] uut de staeten Groôt'ertogdom Baden, Konienkriek Württemberg en de [[Prusen|Prusische]] Hohenzollernsche Lande, daernae toet [[1945]] uut Baden, Württemberg en 'n stukje Prusen. Nae d'n [[Twidde Waereldoôrlog]] was 't gebied van 1945 toet 1949 bezet deu de geallieerd'n. 't Was verdeêld in Baden en Württemberg-Hohenzollern (beide bezet deu Frankriek) en Württemberg-Baden (bezet deu de [[Vereênigde Staeten]]). In [[1949]] wierren deêze gebied'n deêl van de in dat jaer opgerichte Bonsrippebliek Duutsland, in 1952 as d'n deêlstaet Baden-Württemberg. == Landschap == Baden-Württemberg bestaet voo 45% uut landbouw en 39% uut bos. Middelgebergtes binne 't [[Zwarte Woud]] (''Schwarzwald'') in 't wessen, de [[Zwaobische Alb]] (''Zwäbische Alb'') in 't oôsten en 't [[Odenwald]] (leit groôtendeêls in [[Hessen]]) in 't noôrden. 'Oôgste berg van 't Zwarte Woud is de Feldberg (1494 meter, ok 'oôgste berg van Baden-Württemberg), 'oôgste berg van de Zwaobische Alb is de Lemberg (1016 meter) en 'oôgste berg van 't Odenwald de Katzenbuckel (627 meter, vlakbie Hessen). In 't zuudoôsten leit de streêk [[Oberschwaben]] mie as 'oôgste berg de Schwarzer Grat (1119 meter) <ref>De Schwarzer Grat is 'n uutloôper van 't [[Allgäu]]-gebergte.</ref> op de grens mie [[Beieren]] (Oberschwaben leit deêls ok in deêze deêlstaet). De [[Donau]] ontspriengt bei [[Donaueschingen]] en de [[Neckar]] stroômt van zuud nae noôrd deu 't midden van Baden-Württemberg. De [[Rijn]] (''Rhein'') vormt in 't wessen de grens mie Frankriek <ref>De Franse stad [[Straetsburg]] leit juust an d'n overkant.</ref> en in 't zuuden de grens mie Zwitserland.<ref>Uutgezonderd de Zwitserse stad [[Schaffhausen]] en omgevieng, die boven de Rien liggen. De Zwitserse stad [[Basel]] leit deêls an d'n overkant in 't uuterste zuudwessen en de Duutse stad [[Konstanz]] leit onger de Rien.</ref> 't [[Bodenmeêr]] (''Bodensee'') leit in 't zuudoôsten en vormt dae de grens mie Zwitserland. De [[Main]] vormt in 't noôrdoôsten ongeveêr de grens mie Hessen en Beieren en de [[Iller]] vormt in 't zuudoôsten deêls de grens mie Beieren. == Steê == Bekende steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable sortable" ! Groôtste steê !! Inweuners |- | [[Stuttgart]] || 613.000 |- | [[Mannheim]] || 318.000 |- | [[Karlsruhe]] || 309.000 |- | [[Freiburg im Breisgau]] || 237.000 |- | [[Heidelberg]] || 156.000 |- | [[Pforzheim]] || 135.000 |- | [[Heilbronn]] || 132.000 |- | [[Ulm]] || 130.000 |- | [[Reutlingen]] || 119.000 |- | [[Esslingen am Neckar]] || 96.000 |- | [[Ludwigsburg]] || 93.000 |- | [[Tübingen]] || 92.000 |} | {| class="wikitable sortable" ! Andere steê !! Inweuners |- | [[Konstanz]] || 87.000 |- | [[Friedrichshafen]] || 63.000 |- | [[Baden-Baden]] || 57.000 |- | [[Ravensburg]] || 51.000 |- | [[Schwäbisch Hall]] || 43.000 |- | [[Kehl]] || 40.000 |- | [[Weil am Rhein]] || 32.000 |- | [[Donaueschingen]] || 22.000 |- | [[Hockenheim]] || 22.000 |- | [[Sigmaringen]] || 17.000 |- | [[Breisach am Rhein]] || 16.000 |- | [[Meersburg]] || 6.000 |} |} == Indeêlieng == Baden-Württemberg bestaet bestierlijk uut 4 gebied'n (''Regierungsbezirke''), 12 regionaole verbanden (''Regionen''), 44 districten (''Stadt- en Landkreise'')<ref>De Stadtkreise binne ok steê en gemeênten.</ref> en 1101 gemeênten (''Gemeinden''). {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable" |- | [[Plaetje:Baden-Württemberg, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|links|350px]] | 4 gebied'n (''Regierungsbezirke'') * Freiburg * Karlsruhe * Stuttgart * Tübingen 9 stadsdistricten (''Stadtkreise'') * [[Baden-Baden]] * [[Freiburg im Breisgau]] * [[Heidelberg]] * [[Heilbronn]] * [[Karlsruhe]] * [[Mannheim]] * [[Pforzheim]] * [[Stuttgart]] * [[Ulm]] 35 landsdistricten (''Landkreise'') |- |} | {| class="wikitable" |- valign="top" | [[Plaetje:BW-Regionen.png|350px|links]] | 12 regionaole verbanden (''Regionen'') Freiburg * Hochrhein-Bodensee * Schwarzwald-Baar-Heuberg * Südlicher Oberrhein Karlsruhe * Mittlerer Oberrhein * Nordschwarzwald * Rhein-Neckar Stuttgart * Heilbronn-Franken * Ostwürttemberg * Stuttgart Tübingen * Bodensee-Oberschwaben * Donau-Iller * Neckar-Alb |- |} |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=25 | Landtag |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2001 ! 1996 || 1992 || 1988 ! 1984 || 1980 || 1976 ! 1972 || 1968 || 1964 ! 1960 || 1956 || 1952 ! Partie |- | [[Grüne]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|58 || bgcolor="#e8e08e"|47 | bgcolor="#e8e08e"|36 || 17 || 10 | 19 || 13 || 10 | 9 || 6 || | || || | || || | [[Grüne]] |- | [[CDU]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|42 | 60 || bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|64 || bgcolor="#e8e08e"|66 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|71 | bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|60 || bgcolor="#e8e08e"|59 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|50 | [[CDU]] |- | [[AfD]] | 35 || 17 || 23 | || || | || || | || || | || || | || || | [[AfD]] |- | [[SPD]] | 10 || 19 || 19 | bgcolor="#e8e08e"|35 || 38 || 45 | 39 || bgcolor="#e8e08e"|46 || 42 | 41 || 40 || 41 | 45 || bgcolor="#e8e08e"|37 || 47 | 44 || bgcolor="#e8e08e"|36 || bgcolor="#e8e08e"|38 | [[SPD]] |- | [[FDP]] | || 18 || 12 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|15 || bgcolor="#e8e08e"|10 | bgcolor="#e8e08e"|14 || 8 || 7 | 8 || 10 || 9 | 10 || 18 || bgcolor="#e8e08e"|14 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|21 || bgcolor="#e8e08e"|23 | [[FDP]] |- | [[REP]] ¹ | || || | || || | 14 || 15 || | || || | || || | || || | [[REP]] ¹ |- | [[NPD]] ² | || || | || || | || || | || || | || 12 || | || || | [[NPD]] ² |- | [[BHE]] ³ | || || | || || | || || | || || | || || | bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|6 | [[BHE]] ³ |- | [[KPD]] | || || | || || | || || | || || | || || | || || 4 | [[KPD]] |- ! Totael ! 157 || 154 || 143 ! 138 || 139 || 128 ! 155 || 146 || 125 ! 126 || 124 || 121 ! 120 || 127 || 120 ! 121 || 120 || 121 ! Totael |- |} ¹ Die Republikaner (rechtsconservaetief) ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands (rechtsextreêm) ³ Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten (nationaelconservaetief) {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partij !! Tied |- | Reinhold Maier || [[FDP]] || 1952–1953 |- | Gebhard Müller || [[CDU]] || 1953–1958 |- | [[Kurt Georg Kiesinger]] <ref> Kiesinger was van 1966 toet 1969 bonskanselier.</ref> || CDU || 1958–1966 |- | Hans Filbinger || CDU || 1966–1978 |- | Lothar Späth || CDU || 1978–1991 |- | Erwin Teufel || CDU || 1991–2005 |- | Günther Oettinger || CDU|| 2005–2010 |- | Stefan Mappus || CDU|| 2010–2011 |- | Winfried Kretschmann || [[Grüne]] || 2011–noe |- |} == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.baden-wuerttemberg.de/de/startseite?%3Btx_rsmpress_list%5Bsearch%5D%5Bkeywords%5D=Digitalisierung&tx_rsmpress_list%5Bpage%5D=70&cHash=37aeaeb26f8e6401a287a179f52fb3ea Baden-Württemberg] * [https://www.britannica.com/place/Baden-Wurttemberg Britannica] * [https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/baden-wurttemberg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|32|N|9|3|L}} <Gallery> Baden-Wuerttemberg Landschaften.png|Landschapp'n 1799 map of Swabia by John Cary.jpg|Baden-Württemberg in 1799 Suedwest-vor1945.svg|Baden-Württemberg 1850-1945 Suedweststaat-Württemberg-Hohenzollern.png|Baden-Württemberg 1945-1952 Alemannic-Dialects-Map-German.svg|Streêktaelen Oberharmersbach-Riersbach, Langenberg 9.jpg|Zwarte Woud Bodensee, Lac de Constance - panoramio (122).jpg|Bodenmeêr 2015 Stuifen und Rechberg vom Hornberg.jpg|Zwaobische Alb Baden-Baden-Innenstadt vom Annaberg-22-2015-gje.jpg|Baden-Baden Ausblick vom Aussichtspunkt an der Zeppelinstraße auf die Stadtmitte von Stuttgart - panoramio.jpg|Stuttgart Altstadt Heidelberg nach Neuschnee.JPG|Heidelberg Schwäbisch Hall.jpg|Schwäbisch Hall Rechtenstein Donau Kraftwerk.jpg|Donau August - Breisach Rhein - 2013 - panoramio (1).jpg|Rien Burg Hornberg-09-Aussicht Neckarzimmern.jpg|Neckar Sigmaringen zamek 04.jpg|Slot Sigmaringen 2015 08 07 Burg Hohenzollern.jpg|Burg Hohenzollern Central forecourt looking north - Ludwigsburg Castle - Ludwigsburg - Germany 2017.jpg|Slot Ludwigsburg Cathedral ulm03.jpg|Munster van Ulm Landtag von Baden-Württemberg 01.jpg|Parlementsgebouw Schonacher-Trachtenträgerinnen.jpg|Klederdracht in Baden Schwarzwälder Schinken na tmavém chlebu.jpg|Schwarzwalderamme Hockenheimring, Hockenheim (P1100589).jpg|Hockenheimring Hundseck - Ski Lift - panoramio.jpg|Skiën in Zwarte Woud Blick über die Weinberge bis zum Mercedes-Benz Werk in Untertürkheim - panoramio.jpg|Mercedes-Benz </Gallery> {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Baden-Württemberg| ]] 3g6f84v6drlrbw914g11ye4o6uzzoic 182849 182847 2026-09-10T10:02:34Z Veeders 16276 182849 wikitext text/x-wiki {{etalage}} {{Regio |naem = Baden-Württemberg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Baden-Württemberg.svg |waepen = Greater coat of arms of Baden-Württemberg.svg |kaerte = Locator map Baden-Württemberg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Baden-Württemberg.png |land = Duutsland |oôdstad = Stuttgart |oppervlak = 35.748 <ref name="CP">[https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population]</ref> |inweuners = 11.239.000 <ref name="CP"/> |jaer = 2026 |dichteid = 314 }} [[Plaetje:BudS - Baden-Württemberg Topo.jpg|250px|thumb|<center>Kaerte</center>]] '''Baden-Württemberg''', offisjeel '''Land Baden-Württemberg''', ([[Aelemannisch]]: ''Baade-Wiirdebäärg'', [[Zwaobisch]]: ''Badâ-Wirdâberg'', [[Paltsisch]]: ''Bade-Wirddeberg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 11,2 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 35,7 duuzend km² (314 inw./km²). Tis den dorde hroôtste deêlstaet, zowel in oppervlak as wat betreft bevolkienge. Baden-Württemberg hrenst int noôrdwessen an den deêlstaet [[Rheinland-Pfalz]], int noôrden an den deêlstaet [[Hessen]], int oôsten an den deêlstaet [[Bayern]], int zuuden an [[Zwitserland]] en int wessen an [[Frankriek]]. Den 'oôdstad is [[Stuttgart]]. {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable" |- ! colspan=2 | Bevolkienge |- ! Jaer || Inweuners |- | 1900 || 4,1 meljoen |- | 1950 || 6,4 meljoen |- | 1975 || 9,2 meljoen |- | 2000 || 10,5 meljoen |- | 2024 || 11,3 meljoen |- |} | {| class="wikitable" |- ! colspan=3 | Gemiddelde temperatuur ¹ |- ! Seizoen || Maximum || Minimum |- | Winter || 4°C || -2°C |- | Lente || 14°C || 4°C |- | Zeumer || 23°C || 12°C |- | 'Erfst || 14°C || 5°C |- | colspan=3 | 1700 uure zunne per jaer |- | colspan=3 | ¹ in Stuttgart |} |} D'r binne 31% [[kattelieken]] (2021), 26% [[lutheraonen]] (2021) en 7% [[moslims]] (2018). Streêktaelen binne [[Alemannisch]] in 't wessen en zuuden en [[Zwaobisch]] in 't midden en oôsten. Fraonkische streêktaelen worren 'esproke in 't noôrden, bevobbeld [[Paltsisch]] in 't noôrdwessen. Tis ien van de riekste deêlstaeten van Duutsland. 't BBP bedraegt 573 miljard euro (2022), de staetsschuld is 60 miljard euro 'oôg (2021) en 4% van de bevolkieng is werkloôs (2023). Groôte bedrieven binne [[Bosch]], [[Daimler Truck]], [[Mercedes-Benz]] en [[Porsche]]. == Geschiedenisse == 't Gebied bestond toet [[1918]] uut de staeten Groôt'ertogdom Baden, Konienkriek Württemberg en de [[Prusen|Prusische]] Hohenzollernsche Lande, daernae toet [[1945]] uut Baden, Württemberg en 'n stukje Prusen. Nae d'n [[Twidde Waereldoôrlog]] was 't gebied van 1945 toet 1949 bezet deu de geallieerd'n. 't Was verdeêld in Baden en Württemberg-Hohenzollern (beide bezet deu Frankriek) en Württemberg-Baden (bezet deu de [[Vereênigde Staeten]]). In [[1949]] wierren deêze gebied'n deêl van de in dat jaer opgerichte Bonsrippebliek Duutsland, in 1952 as d'n deêlstaet Baden-Württemberg. == Landschap == Baden-Württemberg bestaet voo 45% uut landbouw en 39% uut bos. Middelgebergtes binne 't [[Zwarte Woud]] (''Schwarzwald'') in 't wessen, de [[Zwaobische Alb]] (''Zwäbische Alb'') in 't oôsten en 't [[Odenwald]] (leit groôtendeêls in [[Hessen]]) in 't noôrden. 'Oôgste berg van 't Zwarte Woud is de Feldberg (1494 meter, ok 'oôgste berg van Baden-Württemberg), 'oôgste berg van de Zwaobische Alb is de Lemberg (1016 meter) en 'oôgste berg van 't Odenwald de Katzenbuckel (627 meter, vlakbie Hessen). In 't zuudoôsten leit de streêk [[Oberschwaben]] mie as 'oôgste berg de Schwarzer Grat (1119 meter) <ref>De Schwarzer Grat is 'n uutloôper van 't [[Allgäu]]-gebergte.</ref> op de grens mie [[Beieren]] (Oberschwaben leit deêls ok in deêze deêlstaet). De [[Donau]] ontspriengt bei [[Donaueschingen]] en de [[Neckar]] stroômt van zuud nae noôrd deu 't midden van Baden-Württemberg. De [[Rijn]] (''Rhein'') vormt in 't wessen de grens mie Frankriek <ref>De Franse stad [[Straetsburg]] leit juust an d'n overkant.</ref> en in 't zuuden de grens mie Zwitserland.<ref>Uutgezonderd de Zwitserse stad [[Schaffhausen]] en omgevieng, die boven de Rien liggen. De Zwitserse stad [[Basel]] leit deêls an d'n overkant in 't uuterste zuudwessen en de Duutse stad [[Konstanz]] leit onger de Rien.</ref> 't [[Bodenmeêr]] (''Bodensee'') leit in 't zuudoôsten en vormt dae de grens mie Zwitserland. De [[Main]] vormt in 't noôrdoôsten ongeveêr de grens mie Hessen en Beieren en de [[Iller]] vormt in 't zuudoôsten deêls de grens mie Beieren. == Steê == Bekende steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable sortable" ! Groôtste steê !! Inweuners |- | [[Stuttgart]] || 613.000 |- | [[Mannheim]] || 318.000 |- | [[Karlsruhe]] || 309.000 |- | [[Freiburg im Breisgau]] || 237.000 |- | [[Heidelberg]] || 156.000 |- | [[Pforzheim]] || 135.000 |- | [[Heilbronn]] || 132.000 |- | [[Ulm]] || 130.000 |- | [[Reutlingen]] || 119.000 |- | [[Esslingen am Neckar]] || 96.000 |- | [[Ludwigsburg]] || 93.000 |- | [[Tübingen]] || 92.000 |} | {| class="wikitable sortable" ! Andere steê !! Inweuners |- | [[Konstanz]] || 87.000 |- | [[Friedrichshafen]] || 63.000 |- | [[Baden-Baden]] || 57.000 |- | [[Ravensburg]] || 51.000 |- | [[Schwäbisch Hall]] || 43.000 |- | [[Kehl]] || 40.000 |- | [[Weil am Rhein]] || 32.000 |- | [[Donaueschingen]] || 22.000 |- | [[Hockenheim]] || 22.000 |- | [[Sigmaringen]] || 17.000 |- | [[Breisach am Rhein]] || 16.000 |- | [[Meersburg]] || 6.000 |} |} == Indeêlieng == Baden-Württemberg bestaet bestierlijk uut 4 gebied'n (''Regierungsbezirke''), 12 regionaole verbanden (''Regionen''), 44 districten (''Stadt- en Landkreise'')<ref>De Stadtkreise binne ok steê en gemeênten.</ref> en 1101 gemeênten (''Gemeinden''). {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable" |- | [[Plaetje:Baden-Württemberg, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|links|350px]] | 4 gebied'n (''Regierungsbezirke'') * Freiburg * Karlsruhe * Stuttgart * Tübingen 9 stadsdistricten (''Stadtkreise'') * [[Baden-Baden]] * [[Freiburg im Breisgau]] * [[Heidelberg]] * [[Heilbronn]] * [[Karlsruhe]] * [[Mannheim]] * [[Pforzheim]] * [[Stuttgart]] * [[Ulm]] 35 landsdistricten (''Landkreise'') |- |} | {| class="wikitable" |- valign="top" | [[Plaetje:BW-Regionen.png|350px|links]] | 12 regionaole verbanden (''Regionen'') Freiburg * Hochrhein-Bodensee * Schwarzwald-Baar-Heuberg * Südlicher Oberrhein Karlsruhe * Mittlerer Oberrhein * Nordschwarzwald * Rhein-Neckar Stuttgart * Heilbronn-Franken * Ostwürttemberg * Stuttgart Tübingen * Bodensee-Oberschwaben * Donau-Iller * Neckar-Alb |- |} |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=25 | Landtag |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2001 ! 1996 || 1992 || 1988 ! 1984 || 1980 || 1976 ! 1972 || 1968 || 1964 ! 1960 || 1956 || 1952 ! Partie |- | [[Grüne]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|58 || bgcolor="#e8e08e"|47 | bgcolor="#e8e08e"|36 || 17 || 10 | 19 || 13 || 10 | 9 || 6 || | || || | || || | [[Grüne]] |- | [[CDU]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|42 | 60 || bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|64 || bgcolor="#e8e08e"|66 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|71 | bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|60 || bgcolor="#e8e08e"|59 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|50 | [[CDU]] |- | [[AfD]] | 35 || 17 || 23 | || || | || || | || || | || || | || || | [[AfD]] |- | [[SPD]] | 10 || 19 || 19 | bgcolor="#e8e08e"|35 || 38 || 45 | 39 || bgcolor="#e8e08e"|46 || 42 | 41 || 40 || 41 | 45 || bgcolor="#e8e08e"|37 || 47 | 44 || bgcolor="#e8e08e"|36 || bgcolor="#e8e08e"|38 | [[SPD]] |- | [[FDP]] | || 18 || 12 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|15 || bgcolor="#e8e08e"|10 | bgcolor="#e8e08e"|14 || 8 || 7 | 8 || 10 || 9 | 10 || 18 || bgcolor="#e8e08e"|14 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|21 || bgcolor="#e8e08e"|23 | [[FDP]] |- | [[REP]] ¹ | || || | || || | 14 || 15 || | || || | || || | || || | [[REP]] ¹ |- | [[NPD]] ² | || || | || || | || || | || || | || 12 || | || || | [[NPD]] ² |- | [[BHE]] ³ | || || | || || | || || | || || | || || | bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|6 | [[BHE]] ³ |- | [[KPD]] | || || | || || | || || | || || | || || | || || 4 | [[KPD]] |- ! Totael ! 157 || 154 || 143 ! 138 || 139 || 128 ! 155 || 146 || 125 ! 126 || 124 || 121 ! 120 || 127 || 120 ! 121 || 120 || 121 ! Totael |- |} ¹ Die Republikaner (rechtsconservaetief) ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands (rechtsextreêm) ³ Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten (nationaelconservaetief) {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partij !! Tied |- | Reinhold Maier || [[FDP]] || 1952–1953 |- | Gebhard Müller || [[CDU]] || 1953–1958 |- | [[Kurt Georg Kiesinger]] <ref> Kiesinger was van 1966 toet 1969 bonskanselier.</ref> || CDU || 1958–1966 |- | Hans Filbinger || CDU || 1966–1978 |- | Lothar Späth || CDU || 1978–1991 |- | Erwin Teufel || CDU || 1991–2005 |- | Günther Oettinger || CDU|| 2005–2010 |- | Stefan Mappus || CDU|| 2010–2011 |- | Winfried Kretschmann || [[Grüne]] || 2011–noe |- |} == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.baden-wuerttemberg.de/de/startseite?%3Btx_rsmpress_list%5Bsearch%5D%5Bkeywords%5D=Digitalisierung&tx_rsmpress_list%5Bpage%5D=70&cHash=37aeaeb26f8e6401a287a179f52fb3ea Baden-Württemberg] * [https://www.britannica.com/place/Baden-Wurttemberg Britannica] * [https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/baden-wurttemberg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|32|N|9|3|L}} <Gallery> Baden-Wuerttemberg Landschaften.png|Landschapp'n 1799 map of Swabia by John Cary.jpg|Baden-Württemberg in 1799 Suedwest-vor1945.svg|Baden-Württemberg 1850-1945 Suedweststaat-Württemberg-Hohenzollern.png|Baden-Württemberg 1945-1952 Alemannic-Dialects-Map-German.svg|Streêktaelen Oberharmersbach-Riersbach, Langenberg 9.jpg|Zwarte Woud Bodensee, Lac de Constance - panoramio (122).jpg|Bodenmeêr 2015 Stuifen und Rechberg vom Hornberg.jpg|Zwaobische Alb Baden-Baden-Innenstadt vom Annaberg-22-2015-gje.jpg|Baden-Baden Ausblick vom Aussichtspunkt an der Zeppelinstraße auf die Stadtmitte von Stuttgart - panoramio.jpg|Stuttgart Altstadt Heidelberg nach Neuschnee.JPG|Heidelberg Schwäbisch Hall.jpg|Schwäbisch Hall Rechtenstein Donau Kraftwerk.jpg|Donau August - Breisach Rhein - 2013 - panoramio (1).jpg|Rien Burg Hornberg-09-Aussicht Neckarzimmern.jpg|Neckar Sigmaringen zamek 04.jpg|Slot Sigmaringen 2015 08 07 Burg Hohenzollern.jpg|Burg Hohenzollern Central forecourt looking north - Ludwigsburg Castle - Ludwigsburg - Germany 2017.jpg|Slot Ludwigsburg Cathedral ulm03.jpg|Munster van Ulm Landtag von Baden-Württemberg 01.jpg|Parlementsgebouw Schonacher-Trachtenträgerinnen.jpg|Klederdracht in Baden Schwarzwälder Schinken na tmavém chlebu.jpg|Schwarzwalderamme Hockenheimring, Hockenheim (P1100589).jpg|Hockenheimring Hundseck - Ski Lift - panoramio.jpg|Skiën in Zwarte Woud Blick über die Weinberge bis zum Mercedes-Benz Werk in Untertürkheim - panoramio.jpg|Mercedes-Benz </Gallery> {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Baden-Württemberg| ]] j2xhcxyqvfwxh9jivfzw0qzknlopi3p 182850 182849 2026-09-10T10:15:51Z Veeders 16276 182850 wikitext text/x-wiki {{etalage}} {{Regio |naem = Baden-Württemberg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Baden-Württemberg.svg |waepen = Greater coat of arms of Baden-Württemberg.svg |kaerte = Locator map Baden-Württemberg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Baden-Württemberg.png |land = Duutsland |oôdstad = Stuttgart |oppervlak = 35.748 <ref name="CP">[https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population]</ref> |inweuners = 11.239.000 <ref name="CP"/> |jaer = 2026 |dichteid = 314 }} [[Plaetje:BudS - Baden-Württemberg Topo.jpg|250px|thumb|<center>Kaerte</center>]] '''Baden-Württemberg''', offisjeel '''Land Baden-Württemberg''', ([[Aelemannisch]]: ''Baade-Wiirdebäärg'', [[Zwaobisch]]: ''Badâ-Wirdâberg'', [[Paltsisch]]: ''Bade-Wirddeberg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 11,2 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 35,7 duuzend km² (314 inw./km²). Tis den dorde hroôtste deêlstaet, zowel in oppervlak as wat betreft bevolkienge. Baden-Württemberg hrenst int noôrdwessen an den deêlstaet [[Rheinland-Pfalz]], int noôrden an den deêlstaet [[Hessen]], int oôsten an den deêlstaet [[Bayern]], int zuuden an [[Zwitserland]] en int wessen an [[Frankriek]]. Den 'oôdstad is [[Stuttgart]]. {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable" |- ! colspan=2 | Bevolkienge |- ! Jaer || Inweuners |- | 1900 || 4,1 meljoen |- | 1950 || 6,4 meljoen |- | 1975 || 9,2 meljoen |- | 2000 || 10,5 meljoen |- | 2026 || 11,2 meljoen |- |} | {| class="wikitable" |- ! colspan=3 | Gemiddelde temperatuur ¹ |- ! Seizoen || Maximum || Minimum |- | Winter || 4°C || -2°C |- | Lente || 14°C || 4°C |- | Zeumer || 23°C || 12°C |- | 'Erfst || 14°C || 5°C |- | colspan=3 | 1700 uure zunne per jaer |- | colspan=3 | ¹ in Stuttgart |} |} D'r binne 31% [[kattelieken]] (2021), 26% [[lutheraonen]] (2021) en 7% [[moslims]] (2018). Streêktaelen binne [[Alemannisch]] in 't wessen en zuuden en [[Zwaobisch]] in 't midden en oôsten. Fraonkische streêktaelen worren 'esproke in 't noôrden, bevobbeld [[Paltsisch]] in 't noôrdwessen. Tis ien van de riekste deêlstaeten van Duutsland. 't BBP bedraegt 573 miljard euro (2022), de staetsschuld is 60 miljard euro 'oôg (2021) en 4% van de bevolkieng is werkloôs (2023). Groôte bedrieven binne [[Bosch]], [[Daimler Truck]], [[Mercedes-Benz]] en [[Porsche]]. == Geschiedenisse == 't Gebied bestond toet [[1918]] uut de staeten Groôt'ertogdom Baden, Konienkriek Württemberg en de [[Prusen|Prusische]] Hohenzollernsche Lande, daernae toet [[1945]] uut Baden, Württemberg en 'n stukje Prusen. Nae d'n [[Twidde Waereldoôrlog]] was 't gebied van 1945 toet 1949 bezet deu de geallieerd'n. 't Was verdeêld in Baden en Württemberg-Hohenzollern (beide bezet deu Frankriek) en Württemberg-Baden (bezet deu de [[Vereênigde Staeten]]). In [[1949]] wierren deêze gebied'n deêl van de in dat jaer opgerichte Bonsrippebliek Duutsland, in 1952 as d'n deêlstaet Baden-Württemberg. == Landschap == Baden-Württemberg bestaet voo 45% uut landbouw en 39% uut bos. Middelgebergtes binne 't [[Zwarte Woud]] (''Schwarzwald'') in 't wessen, de [[Zwaobische Alb]] (''Zwäbische Alb'') in 't oôsten en 't [[Odenwald]] (leit groôtendeêls in [[Hessen]]) in 't noôrden. 'Oôgste berg van 't Zwarte Woud is de Feldberg (1494 meter, ok 'oôgste berg van Baden-Württemberg), 'oôgste berg van de Zwaobische Alb is de Lemberg (1016 meter) en 'oôgste berg van 't Odenwald de Katzenbuckel (627 meter, vlakbie Hessen). In 't zuudoôsten leit de streêk [[Oberschwaben]] mie as 'oôgste berg de Schwarzer Grat (1119 meter) <ref>De Schwarzer Grat is 'n uutloôper van 't [[Allgäu]]-gebergte.</ref> op de grens mie [[Beieren]] (Oberschwaben leit deêls ok in deêze deêlstaet). De [[Donau]] ontspriengt bei [[Donaueschingen]] en de [[Neckar]] stroômt van zuud nae noôrd deu 't midden van Baden-Württemberg. De [[Rijn]] (''Rhein'') vormt in 't wessen de grens mie Frankriek <ref>De Franse stad [[Straetsburg]] leit juust an d'n overkant.</ref> en in 't zuuden de grens mie Zwitserland.<ref>Uutgezonderd de Zwitserse stad [[Schaffhausen]] en omgevieng, die boven de Rien liggen. De Zwitserse stad [[Basel]] leit deêls an d'n overkant in 't uuterste zuudwessen en de Duutse stad [[Konstanz]] leit onger de Rien.</ref> 't [[Bodenmeêr]] (''Bodensee'') leit in 't zuudoôsten en vormt dae de grens mie Zwitserland. De [[Main]] vormt in 't noôrdoôsten ongeveêr de grens mie Hessen en Beieren en de [[Iller]] vormt in 't zuudoôsten deêls de grens mie Beieren. == Steê == Bekende steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable sortable" ! Groôtste steê !! Inweuners |- | [[Stuttgart]] || 613.000 |- | [[Mannheim]] || 318.000 |- | [[Karlsruhe]] || 309.000 |- | [[Freiburg im Breisgau]] || 237.000 |- | [[Heidelberg]] || 156.000 |- | [[Pforzheim]] || 135.000 |- | [[Heilbronn]] || 132.000 |- | [[Ulm]] || 130.000 |- | [[Reutlingen]] || 119.000 |- | [[Esslingen am Neckar]] || 96.000 |- | [[Ludwigsburg]] || 93.000 |- | [[Tübingen]] || 92.000 |} | {| class="wikitable sortable" ! Andere steê !! Inweuners |- | [[Konstanz]] || 87.000 |- | [[Friedrichshafen]] || 63.000 |- | [[Baden-Baden]] || 57.000 |- | [[Ravensburg]] || 51.000 |- | [[Schwäbisch Hall]] || 43.000 |- | [[Kehl]] || 40.000 |- | [[Weil am Rhein]] || 32.000 |- | [[Donaueschingen]] || 22.000 |- | [[Hockenheim]] || 22.000 |- | [[Sigmaringen]] || 17.000 |- | [[Breisach am Rhein]] || 16.000 |- | [[Meersburg]] || 6.000 |} |} == Indeêlieng == Baden-Württemberg bestaet bestierlijk uut 4 gebied'n (''Regierungsbezirke''), 12 regionaole verbanden (''Regionen''), 44 districten (''Stadt- en Landkreise'')<ref>De Stadtkreise binne ok steê en gemeênten.</ref> en 1101 gemeênten (''Gemeinden''). {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable" |- | [[Plaetje:Baden-Württemberg, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|links|350px]] | 4 gebied'n (''Regierungsbezirke'') * Freiburg * Karlsruhe * Stuttgart * Tübingen 9 stadsdistricten (''Stadtkreise'') * [[Baden-Baden]] * [[Freiburg im Breisgau]] * [[Heidelberg]] * [[Heilbronn]] * [[Karlsruhe]] * [[Mannheim]] * [[Pforzheim]] * [[Stuttgart]] * [[Ulm]] 35 landsdistricten (''Landkreise'') |- |} | {| class="wikitable" |- valign="top" | [[Plaetje:BW-Regionen.png|350px|links]] | 12 regionaole verbanden (''Regionen'') Freiburg * Hochrhein-Bodensee * Schwarzwald-Baar-Heuberg * Südlicher Oberrhein Karlsruhe * Mittlerer Oberrhein * Nordschwarzwald * Rhein-Neckar Stuttgart * Heilbronn-Franken * Ostwürttemberg * Stuttgart Tübingen * Bodensee-Oberschwaben * Donau-Iller * Neckar-Alb |- |} |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=25 | Landtag |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2001 ! 1996 || 1992 || 1988 ! 1984 || 1980 || 1976 ! 1972 || 1968 || 1964 ! 1960 || 1956 || 1952 ! Partie |- | [[Grüne]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|58 || bgcolor="#e8e08e"|47 | bgcolor="#e8e08e"|36 || 17 || 10 | 19 || 13 || 10 | 9 || 6 || | || || | || || | [[Grüne]] |- | [[CDU]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|42 | 60 || bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|64 || bgcolor="#e8e08e"|66 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|71 | bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|60 || bgcolor="#e8e08e"|59 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|50 | [[CDU]] |- | [[AfD]] | 35 || 17 || 23 | || || | || || | || || | || || | || || | [[AfD]] |- | [[SPD]] | 10 || 19 || 19 | bgcolor="#e8e08e"|35 || 38 || 45 | 39 || bgcolor="#e8e08e"|46 || 42 | 41 || 40 || 41 | 45 || bgcolor="#e8e08e"|37 || 47 | 44 || bgcolor="#e8e08e"|36 || bgcolor="#e8e08e"|38 | [[SPD]] |- | [[FDP]] | || 18 || 12 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|15 || bgcolor="#e8e08e"|10 | bgcolor="#e8e08e"|14 || 8 || 7 | 8 || 10 || 9 | 10 || 18 || bgcolor="#e8e08e"|14 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|21 || bgcolor="#e8e08e"|23 | [[FDP]] |- | [[REP]] ¹ | || || | || || | 14 || 15 || | || || | || || | || || | [[REP]] ¹ |- | [[NPD]] ² | || || | || || | || || | || || | || 12 || | || || | [[NPD]] ² |- | [[BHE]] ³ | || || | || || | || || | || || | || || | bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|6 | [[BHE]] ³ |- | [[KPD]] | || || | || || | || || | || || | || || | || || 4 | [[KPD]] |- ! Totael ! 157 || 154 || 143 ! 138 || 139 || 128 ! 155 || 146 || 125 ! 126 || 124 || 121 ! 120 || 127 || 120 ! 121 || 120 || 121 ! Totael |- |} ¹ Die Republikaner (rechtsconservaetief) ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands (rechtsextreêm) ³ Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten (nationaelconservaetief) {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partij !! Tied |- | Reinhold Maier || [[FDP]] || 1952–1953 |- | Gebhard Müller || [[CDU]] || 1953–1958 |- | [[Kurt Georg Kiesinger]] <ref> Kiesinger was van 1966 toet 1969 bonskanselier.</ref> || CDU || 1958–1966 |- | Hans Filbinger || CDU || 1966–1978 |- | Lothar Späth || CDU || 1978–1991 |- | Erwin Teufel || CDU || 1991–2005 |- | Günther Oettinger || CDU|| 2005–2010 |- | Stefan Mappus || CDU|| 2010–2011 |- | Winfried Kretschmann || [[Grüne]] || 2011–noe |- |} == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.baden-wuerttemberg.de/de/startseite?%3Btx_rsmpress_list%5Bsearch%5D%5Bkeywords%5D=Digitalisierung&tx_rsmpress_list%5Bpage%5D=70&cHash=37aeaeb26f8e6401a287a179f52fb3ea Baden-Württemberg] * [https://www.britannica.com/place/Baden-Wurttemberg Britannica] * [https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/baden-wurttemberg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|32|N|9|3|L}} <Gallery> Baden-Wuerttemberg Landschaften.png|Landschapp'n 1799 map of Swabia by John Cary.jpg|Baden-Württemberg in 1799 Suedwest-vor1945.svg|Baden-Württemberg 1850-1945 Suedweststaat-Württemberg-Hohenzollern.png|Baden-Württemberg 1945-1952 Alemannic-Dialects-Map-German.svg|Streêktaelen Oberharmersbach-Riersbach, Langenberg 9.jpg|Zwarte Woud Bodensee, Lac de Constance - panoramio (122).jpg|Bodenmeêr 2015 Stuifen und Rechberg vom Hornberg.jpg|Zwaobische Alb Baden-Baden-Innenstadt vom Annaberg-22-2015-gje.jpg|Baden-Baden Ausblick vom Aussichtspunkt an der Zeppelinstraße auf die Stadtmitte von Stuttgart - panoramio.jpg|Stuttgart Altstadt Heidelberg nach Neuschnee.JPG|Heidelberg Schwäbisch Hall.jpg|Schwäbisch Hall Rechtenstein Donau Kraftwerk.jpg|Donau August - Breisach Rhein - 2013 - panoramio (1).jpg|Rien Burg Hornberg-09-Aussicht Neckarzimmern.jpg|Neckar Sigmaringen zamek 04.jpg|Slot Sigmaringen 2015 08 07 Burg Hohenzollern.jpg|Burg Hohenzollern Central forecourt looking north - Ludwigsburg Castle - Ludwigsburg - Germany 2017.jpg|Slot Ludwigsburg Cathedral ulm03.jpg|Munster van Ulm Landtag von Baden-Württemberg 01.jpg|Parlementsgebouw Schonacher-Trachtenträgerinnen.jpg|Klederdracht in Baden Schwarzwälder Schinken na tmavém chlebu.jpg|Schwarzwalderamme Hockenheimring, Hockenheim (P1100589).jpg|Hockenheimring Hundseck - Ski Lift - panoramio.jpg|Skiën in Zwarte Woud Blick über die Weinberge bis zum Mercedes-Benz Werk in Untertürkheim - panoramio.jpg|Mercedes-Benz </Gallery> {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Baden-Württemberg| ]] rygbr7p87vez03sj75e96ira93ud6ay 182851 182850 2026-09-10T10:22:02Z Veeders 16276 /* Steê */ 182851 wikitext text/x-wiki {{etalage}} {{Regio |naem = Baden-Württemberg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Baden-Württemberg.svg |waepen = Greater coat of arms of Baden-Württemberg.svg |kaerte = Locator map Baden-Württemberg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Baden-Württemberg.png |land = Duutsland |oôdstad = Stuttgart |oppervlak = 35.748 <ref name="CP">[https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population]</ref> |inweuners = 11.239.000 <ref name="CP"/> |jaer = 2026 |dichteid = 314 }} [[Plaetje:BudS - Baden-Württemberg Topo.jpg|250px|thumb|<center>Kaerte</center>]] '''Baden-Württemberg''', offisjeel '''Land Baden-Württemberg''', ([[Aelemannisch]]: ''Baade-Wiirdebäärg'', [[Zwaobisch]]: ''Badâ-Wirdâberg'', [[Paltsisch]]: ''Bade-Wirddeberg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 11,2 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 35,7 duuzend km² (314 inw./km²). Tis den dorde hroôtste deêlstaet, zowel in oppervlak as wat betreft bevolkienge. Baden-Württemberg hrenst int noôrdwessen an den deêlstaet [[Rheinland-Pfalz]], int noôrden an den deêlstaet [[Hessen]], int oôsten an den deêlstaet [[Bayern]], int zuuden an [[Zwitserland]] en int wessen an [[Frankriek]]. Den 'oôdstad is [[Stuttgart]]. {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable" |- ! colspan=2 | Bevolkienge |- ! Jaer || Inweuners |- | 1900 || 4,1 meljoen |- | 1950 || 6,4 meljoen |- | 1975 || 9,2 meljoen |- | 2000 || 10,5 meljoen |- | 2026 || 11,2 meljoen |- |} | {| class="wikitable" |- ! colspan=3 | Gemiddelde temperatuur ¹ |- ! Seizoen || Maximum || Minimum |- | Winter || 4°C || -2°C |- | Lente || 14°C || 4°C |- | Zeumer || 23°C || 12°C |- | 'Erfst || 14°C || 5°C |- | colspan=3 | 1700 uure zunne per jaer |- | colspan=3 | ¹ in Stuttgart |} |} D'r binne 31% [[kattelieken]] (2021), 26% [[lutheraonen]] (2021) en 7% [[moslims]] (2018). Streêktaelen binne [[Alemannisch]] in 't wessen en zuuden en [[Zwaobisch]] in 't midden en oôsten. Fraonkische streêktaelen worren 'esproke in 't noôrden, bevobbeld [[Paltsisch]] in 't noôrdwessen. Tis ien van de riekste deêlstaeten van Duutsland. 't BBP bedraegt 573 miljard euro (2022), de staetsschuld is 60 miljard euro 'oôg (2021) en 4% van de bevolkieng is werkloôs (2023). Groôte bedrieven binne [[Bosch]], [[Daimler Truck]], [[Mercedes-Benz]] en [[Porsche]]. == Geschiedenisse == 't Gebied bestond toet [[1918]] uut de staeten Groôt'ertogdom Baden, Konienkriek Württemberg en de [[Prusen|Prusische]] Hohenzollernsche Lande, daernae toet [[1945]] uut Baden, Württemberg en 'n stukje Prusen. Nae d'n [[Twidde Waereldoôrlog]] was 't gebied van 1945 toet 1949 bezet deu de geallieerd'n. 't Was verdeêld in Baden en Württemberg-Hohenzollern (beide bezet deu Frankriek) en Württemberg-Baden (bezet deu de [[Vereênigde Staeten]]). In [[1949]] wierren deêze gebied'n deêl van de in dat jaer opgerichte Bonsrippebliek Duutsland, in 1952 as d'n deêlstaet Baden-Württemberg. == Landschap == Baden-Württemberg bestaet voo 45% uut landbouw en 39% uut bos. Middelgebergtes binne 't [[Zwarte Woud]] (''Schwarzwald'') in 't wessen, de [[Zwaobische Alb]] (''Zwäbische Alb'') in 't oôsten en 't [[Odenwald]] (leit groôtendeêls in [[Hessen]]) in 't noôrden. 'Oôgste berg van 't Zwarte Woud is de Feldberg (1494 meter, ok 'oôgste berg van Baden-Württemberg), 'oôgste berg van de Zwaobische Alb is de Lemberg (1016 meter) en 'oôgste berg van 't Odenwald de Katzenbuckel (627 meter, vlakbie Hessen). In 't zuudoôsten leit de streêk [[Oberschwaben]] mie as 'oôgste berg de Schwarzer Grat (1119 meter) <ref>De Schwarzer Grat is 'n uutloôper van 't [[Allgäu]]-gebergte.</ref> op de grens mie [[Beieren]] (Oberschwaben leit deêls ok in deêze deêlstaet). De [[Donau]] ontspriengt bei [[Donaueschingen]] en de [[Neckar]] stroômt van zuud nae noôrd deu 't midden van Baden-Württemberg. De [[Rijn]] (''Rhein'') vormt in 't wessen de grens mie Frankriek <ref>De Franse stad [[Straetsburg]] leit juust an d'n overkant.</ref> en in 't zuuden de grens mie Zwitserland.<ref>Uutgezonderd de Zwitserse stad [[Schaffhausen]] en omgevieng, die boven de Rien liggen. De Zwitserse stad [[Basel]] leit deêls an d'n overkant in 't uuterste zuudwessen en de Duutse stad [[Konstanz]] leit onger de Rien.</ref> 't [[Bodenmeêr]] (''Bodensee'') leit in 't zuudoôsten en vormt dae de grens mie Zwitserland. De [[Main]] vormt in 't noôrdoôsten ongeveêr de grens mie Hessen en Beieren en de [[Iller]] vormt in 't zuudoôsten deêls de grens mie Beieren. == Steê == Bekende steê mie inweuners (2026): {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable sortable" ! Groôtste steê !! Inweuners |- | [[Stuttgart]] || 608.000 |- | [[Mannheim]] || 320.000 |- | [[Karlsruhe]] || 309.000 |- | [[Freiburg im Breisgau]] || 238.000 |- | [[Heidelberg]] || 156.000 |- | [[Pforzheim]] || 134.000 |- | [[Heilbronn]] || 133.000 |- | [[Ulm]] || 130.000 |- | [[Reutlingen]] || 119.000 |- | [[Esslingen am Neckar]] || 95.000 |- | [[Ludwigsburg]] || 93.000 |- | [[Tübingen]] || 93.000 |} | {| class="wikitable sortable" ! Andere steê !! Inweuners |- | [[Konstanz]] || 87.000 |- | [[Friedrichshafen]] || 63.000 |- | [[Baden-Baden]] || 57.000 |- | [[Ravensburg]] || 51.000 |- | [[Schwäbisch Hall]] || 43.000 |- | [[Kehl]] || 40.000 |- | [[Weil am Rhein]] || 32.000 |- | [[Donaueschingen]] || 22.000 |- | [[Hockenheim]] || 22.000 |- | [[Sigmaringen]] || 17.000 |- | [[Breisach am Rhein]] || 17.000 |- | [[Meersburg]] || 6.000 |} |} == Indeêlieng == Baden-Württemberg bestaet bestierlijk uut 4 gebied'n (''Regierungsbezirke''), 12 regionaole verbanden (''Regionen''), 44 districten (''Stadt- en Landkreise'')<ref>De Stadtkreise binne ok steê en gemeênten.</ref> en 1101 gemeênten (''Gemeinden''). {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable" |- | [[Plaetje:Baden-Württemberg, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|links|350px]] | 4 gebied'n (''Regierungsbezirke'') * Freiburg * Karlsruhe * Stuttgart * Tübingen 9 stadsdistricten (''Stadtkreise'') * [[Baden-Baden]] * [[Freiburg im Breisgau]] * [[Heidelberg]] * [[Heilbronn]] * [[Karlsruhe]] * [[Mannheim]] * [[Pforzheim]] * [[Stuttgart]] * [[Ulm]] 35 landsdistricten (''Landkreise'') |- |} | {| class="wikitable" |- valign="top" | [[Plaetje:BW-Regionen.png|350px|links]] | 12 regionaole verbanden (''Regionen'') Freiburg * Hochrhein-Bodensee * Schwarzwald-Baar-Heuberg * Südlicher Oberrhein Karlsruhe * Mittlerer Oberrhein * Nordschwarzwald * Rhein-Neckar Stuttgart * Heilbronn-Franken * Ostwürttemberg * Stuttgart Tübingen * Bodensee-Oberschwaben * Donau-Iller * Neckar-Alb |- |} |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=25 | Landtag |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2001 ! 1996 || 1992 || 1988 ! 1984 || 1980 || 1976 ! 1972 || 1968 || 1964 ! 1960 || 1956 || 1952 ! Partie |- | [[Grüne]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|58 || bgcolor="#e8e08e"|47 | bgcolor="#e8e08e"|36 || 17 || 10 | 19 || 13 || 10 | 9 || 6 || | || || | || || | [[Grüne]] |- | [[CDU]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|42 | 60 || bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|64 || bgcolor="#e8e08e"|66 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|71 | bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|60 || bgcolor="#e8e08e"|59 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|50 | [[CDU]] |- | [[AfD]] | 35 || 17 || 23 | || || | || || | || || | || || | || || | [[AfD]] |- | [[SPD]] | 10 || 19 || 19 | bgcolor="#e8e08e"|35 || 38 || 45 | 39 || bgcolor="#e8e08e"|46 || 42 | 41 || 40 || 41 | 45 || bgcolor="#e8e08e"|37 || 47 | 44 || bgcolor="#e8e08e"|36 || bgcolor="#e8e08e"|38 | [[SPD]] |- | [[FDP]] | || 18 || 12 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|15 || bgcolor="#e8e08e"|10 | bgcolor="#e8e08e"|14 || 8 || 7 | 8 || 10 || 9 | 10 || 18 || bgcolor="#e8e08e"|14 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|21 || bgcolor="#e8e08e"|23 | [[FDP]] |- | [[REP]] ¹ | || || | || || | 14 || 15 || | || || | || || | || || | [[REP]] ¹ |- | [[NPD]] ² | || || | || || | || || | || || | || 12 || | || || | [[NPD]] ² |- | [[BHE]] ³ | || || | || || | || || | || || | || || | bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|6 | [[BHE]] ³ |- | [[KPD]] | || || | || || | || || | || || | || || | || || 4 | [[KPD]] |- ! Totael ! 157 || 154 || 143 ! 138 || 139 || 128 ! 155 || 146 || 125 ! 126 || 124 || 121 ! 120 || 127 || 120 ! 121 || 120 || 121 ! Totael |- |} ¹ Die Republikaner (rechtsconservaetief) ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands (rechtsextreêm) ³ Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten (nationaelconservaetief) {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partij !! Tied |- | Reinhold Maier || [[FDP]] || 1952–1953 |- | Gebhard Müller || [[CDU]] || 1953–1958 |- | [[Kurt Georg Kiesinger]] <ref> Kiesinger was van 1966 toet 1969 bonskanselier.</ref> || CDU || 1958–1966 |- | Hans Filbinger || CDU || 1966–1978 |- | Lothar Späth || CDU || 1978–1991 |- | Erwin Teufel || CDU || 1991–2005 |- | Günther Oettinger || CDU|| 2005–2010 |- | Stefan Mappus || CDU|| 2010–2011 |- | Winfried Kretschmann || [[Grüne]] || 2011–noe |- |} == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.baden-wuerttemberg.de/de/startseite?%3Btx_rsmpress_list%5Bsearch%5D%5Bkeywords%5D=Digitalisierung&tx_rsmpress_list%5Bpage%5D=70&cHash=37aeaeb26f8e6401a287a179f52fb3ea Baden-Württemberg] * [https://www.britannica.com/place/Baden-Wurttemberg Britannica] * [https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/baden-wurttemberg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|32|N|9|3|L}} <Gallery> Baden-Wuerttemberg Landschaften.png|Landschapp'n 1799 map of Swabia by John Cary.jpg|Baden-Württemberg in 1799 Suedwest-vor1945.svg|Baden-Württemberg 1850-1945 Suedweststaat-Württemberg-Hohenzollern.png|Baden-Württemberg 1945-1952 Alemannic-Dialects-Map-German.svg|Streêktaelen Oberharmersbach-Riersbach, Langenberg 9.jpg|Zwarte Woud Bodensee, Lac de Constance - panoramio (122).jpg|Bodenmeêr 2015 Stuifen und Rechberg vom Hornberg.jpg|Zwaobische Alb Baden-Baden-Innenstadt vom Annaberg-22-2015-gje.jpg|Baden-Baden Ausblick vom Aussichtspunkt an der Zeppelinstraße auf die Stadtmitte von Stuttgart - panoramio.jpg|Stuttgart Altstadt Heidelberg nach Neuschnee.JPG|Heidelberg Schwäbisch Hall.jpg|Schwäbisch Hall Rechtenstein Donau Kraftwerk.jpg|Donau August - Breisach Rhein - 2013 - panoramio (1).jpg|Rien Burg Hornberg-09-Aussicht Neckarzimmern.jpg|Neckar Sigmaringen zamek 04.jpg|Slot Sigmaringen 2015 08 07 Burg Hohenzollern.jpg|Burg Hohenzollern Central forecourt looking north - Ludwigsburg Castle - Ludwigsburg - Germany 2017.jpg|Slot Ludwigsburg Cathedral ulm03.jpg|Munster van Ulm Landtag von Baden-Württemberg 01.jpg|Parlementsgebouw Schonacher-Trachtenträgerinnen.jpg|Klederdracht in Baden Schwarzwälder Schinken na tmavém chlebu.jpg|Schwarzwalderamme Hockenheimring, Hockenheim (P1100589).jpg|Hockenheimring Hundseck - Ski Lift - panoramio.jpg|Skiën in Zwarte Woud Blick über die Weinberge bis zum Mercedes-Benz Werk in Untertürkheim - panoramio.jpg|Mercedes-Benz </Gallery> {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Baden-Württemberg| ]] bbdjhf4n4n4t1m7kl8b9gzwdl87nkvj 182852 182851 2026-09-10T10:23:50Z Veeders 16276 /* Steê */ 182852 wikitext text/x-wiki {{etalage}} {{Regio |naem = Baden-Württemberg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Baden-Württemberg.svg |waepen = Greater coat of arms of Baden-Württemberg.svg |kaerte = Locator map Baden-Württemberg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Baden-Württemberg.png |land = Duutsland |oôdstad = Stuttgart |oppervlak = 35.748 <ref name="CP">[https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population]</ref> |inweuners = 11.239.000 <ref name="CP"/> |jaer = 2026 |dichteid = 314 }} [[Plaetje:BudS - Baden-Württemberg Topo.jpg|250px|thumb|<center>Kaerte</center>]] '''Baden-Württemberg''', offisjeel '''Land Baden-Württemberg''', ([[Aelemannisch]]: ''Baade-Wiirdebäärg'', [[Zwaobisch]]: ''Badâ-Wirdâberg'', [[Paltsisch]]: ''Bade-Wirddeberg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 11,2 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 35,7 duuzend km² (314 inw./km²). Tis den dorde hroôtste deêlstaet, zowel in oppervlak as wat betreft bevolkienge. Baden-Württemberg hrenst int noôrdwessen an den deêlstaet [[Rheinland-Pfalz]], int noôrden an den deêlstaet [[Hessen]], int oôsten an den deêlstaet [[Bayern]], int zuuden an [[Zwitserland]] en int wessen an [[Frankriek]]. Den 'oôdstad is [[Stuttgart]]. {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable" |- ! colspan=2 | Bevolkienge |- ! Jaer || Inweuners |- | 1900 || 4,1 meljoen |- | 1950 || 6,4 meljoen |- | 1975 || 9,2 meljoen |- | 2000 || 10,5 meljoen |- | 2026 || 11,2 meljoen |- |} | {| class="wikitable" |- ! colspan=3 | Gemiddelde temperatuur ¹ |- ! Seizoen || Maximum || Minimum |- | Winter || 4°C || -2°C |- | Lente || 14°C || 4°C |- | Zeumer || 23°C || 12°C |- | 'Erfst || 14°C || 5°C |- | colspan=3 | 1700 uure zunne per jaer |- | colspan=3 | ¹ in Stuttgart |} |} D'r binne 31% [[kattelieken]] (2021), 26% [[lutheraonen]] (2021) en 7% [[moslims]] (2018). Streêktaelen binne [[Alemannisch]] in 't wessen en zuuden en [[Zwaobisch]] in 't midden en oôsten. Fraonkische streêktaelen worren 'esproke in 't noôrden, bevobbeld [[Paltsisch]] in 't noôrdwessen. Tis ien van de riekste deêlstaeten van Duutsland. 't BBP bedraegt 573 miljard euro (2022), de staetsschuld is 60 miljard euro 'oôg (2021) en 4% van de bevolkieng is werkloôs (2023). Groôte bedrieven binne [[Bosch]], [[Daimler Truck]], [[Mercedes-Benz]] en [[Porsche]]. == Geschiedenisse == 't Gebied bestond toet [[1918]] uut de staeten Groôt'ertogdom Baden, Konienkriek Württemberg en de [[Prusen|Prusische]] Hohenzollernsche Lande, daernae toet [[1945]] uut Baden, Württemberg en 'n stukje Prusen. Nae d'n [[Twidde Waereldoôrlog]] was 't gebied van 1945 toet 1949 bezet deu de geallieerd'n. 't Was verdeêld in Baden en Württemberg-Hohenzollern (beide bezet deu Frankriek) en Württemberg-Baden (bezet deu de [[Vereênigde Staeten]]). In [[1949]] wierren deêze gebied'n deêl van de in dat jaer opgerichte Bonsrippebliek Duutsland, in 1952 as d'n deêlstaet Baden-Württemberg. == Landschap == Baden-Württemberg bestaet voo 45% uut landbouw en 39% uut bos. Middelgebergtes binne 't [[Zwarte Woud]] (''Schwarzwald'') in 't wessen, de [[Zwaobische Alb]] (''Zwäbische Alb'') in 't oôsten en 't [[Odenwald]] (leit groôtendeêls in [[Hessen]]) in 't noôrden. 'Oôgste berg van 't Zwarte Woud is de Feldberg (1494 meter, ok 'oôgste berg van Baden-Württemberg), 'oôgste berg van de Zwaobische Alb is de Lemberg (1016 meter) en 'oôgste berg van 't Odenwald de Katzenbuckel (627 meter, vlakbie Hessen). In 't zuudoôsten leit de streêk [[Oberschwaben]] mie as 'oôgste berg de Schwarzer Grat (1119 meter) <ref>De Schwarzer Grat is 'n uutloôper van 't [[Allgäu]]-gebergte.</ref> op de grens mie [[Beieren]] (Oberschwaben leit deêls ok in deêze deêlstaet). De [[Donau]] ontspriengt bei [[Donaueschingen]] en de [[Neckar]] stroômt van zuud nae noôrd deu 't midden van Baden-Württemberg. De [[Rijn]] (''Rhein'') vormt in 't wessen de grens mie Frankriek <ref>De Franse stad [[Straetsburg]] leit juust an d'n overkant.</ref> en in 't zuuden de grens mie Zwitserland.<ref>Uutgezonderd de Zwitserse stad [[Schaffhausen]] en omgevieng, die boven de Rien liggen. De Zwitserse stad [[Basel]] leit deêls an d'n overkant in 't uuterste zuudwessen en de Duutse stad [[Konstanz]] leit onger de Rien.</ref> 't [[Bodenmeêr]] (''Bodensee'') leit in 't zuudoôsten en vormt dae de grens mie Zwitserland. De [[Main]] vormt in 't noôrdoôsten ongeveêr de grens mie Hessen en Beieren en de [[Iller]] vormt in 't zuudoôsten deêls de grens mie Beieren. == Steê == Bekende steê mie inweuners (2026): {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable sortable" ! Groôtste steê !! Inweuners |- | [[Stuttgart]] || 609.000 |- | [[Mannheim]] || 320.000 |- | [[Karlsruhe]] || 309.000 |- | [[Freiburg im Breisgau]] || 238.000 |- | [[Heidelberg]] || 156.000 |- | [[Pforzheim]] || 134.000 |- | [[Heilbronn]] || 133.000 |- | [[Ulm]] || 130.000 |- | [[Reutlingen]] || 119.000 |- | [[Esslingen am Neckar]] || 95.000 |- | [[Ludwigsburg]] || 93.000 |- | [[Tübingen]] || 93.000 |} | {| class="wikitable sortable" ! Andere steê !! Inweuners |- | [[Konstanz]] || 87.000 |- | [[Friedrichshafen]] || 63.000 |- | [[Baden-Baden]] || 57.000 |- | [[Ravensburg]] || 51.000 |- | [[Schwäbisch Hall]] || 43.000 |- | [[Kehl]] || 40.000 |- | [[Weil am Rhein]] || 32.000 |- | [[Donaueschingen]] || 22.000 |- | [[Hockenheim]] || 22.000 |- | [[Sigmaringen]] || 17.000 |- | [[Breisach am Rhein]] || 17.000 |- | [[Meersburg]] || 6.000 |} |} == Indeêlieng == Baden-Württemberg bestaet bestierlijk uut 4 gebied'n (''Regierungsbezirke''), 12 regionaole verbanden (''Regionen''), 44 districten (''Stadt- en Landkreise'')<ref>De Stadtkreise binne ok steê en gemeênten.</ref> en 1101 gemeênten (''Gemeinden''). {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable" |- | [[Plaetje:Baden-Württemberg, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|links|350px]] | 4 gebied'n (''Regierungsbezirke'') * Freiburg * Karlsruhe * Stuttgart * Tübingen 9 stadsdistricten (''Stadtkreise'') * [[Baden-Baden]] * [[Freiburg im Breisgau]] * [[Heidelberg]] * [[Heilbronn]] * [[Karlsruhe]] * [[Mannheim]] * [[Pforzheim]] * [[Stuttgart]] * [[Ulm]] 35 landsdistricten (''Landkreise'') |- |} | {| class="wikitable" |- valign="top" | [[Plaetje:BW-Regionen.png|350px|links]] | 12 regionaole verbanden (''Regionen'') Freiburg * Hochrhein-Bodensee * Schwarzwald-Baar-Heuberg * Südlicher Oberrhein Karlsruhe * Mittlerer Oberrhein * Nordschwarzwald * Rhein-Neckar Stuttgart * Heilbronn-Franken * Ostwürttemberg * Stuttgart Tübingen * Bodensee-Oberschwaben * Donau-Iller * Neckar-Alb |- |} |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=25 | Landtag |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2001 ! 1996 || 1992 || 1988 ! 1984 || 1980 || 1976 ! 1972 || 1968 || 1964 ! 1960 || 1956 || 1952 ! Partie |- | [[Grüne]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|58 || bgcolor="#e8e08e"|47 | bgcolor="#e8e08e"|36 || 17 || 10 | 19 || 13 || 10 | 9 || 6 || | || || | || || | [[Grüne]] |- | [[CDU]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|42 | 60 || bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|64 || bgcolor="#e8e08e"|66 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|71 | bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|60 || bgcolor="#e8e08e"|59 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|50 | [[CDU]] |- | [[AfD]] | 35 || 17 || 23 | || || | || || | || || | || || | || || | [[AfD]] |- | [[SPD]] | 10 || 19 || 19 | bgcolor="#e8e08e"|35 || 38 || 45 | 39 || bgcolor="#e8e08e"|46 || 42 | 41 || 40 || 41 | 45 || bgcolor="#e8e08e"|37 || 47 | 44 || bgcolor="#e8e08e"|36 || bgcolor="#e8e08e"|38 | [[SPD]] |- | [[FDP]] | || 18 || 12 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|15 || bgcolor="#e8e08e"|10 | bgcolor="#e8e08e"|14 || 8 || 7 | 8 || 10 || 9 | 10 || 18 || bgcolor="#e8e08e"|14 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|21 || bgcolor="#e8e08e"|23 | [[FDP]] |- | [[REP]] ¹ | || || | || || | 14 || 15 || | || || | || || | || || | [[REP]] ¹ |- | [[NPD]] ² | || || | || || | || || | || || | || 12 || | || || | [[NPD]] ² |- | [[BHE]] ³ | || || | || || | || || | || || | || || | bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|6 | [[BHE]] ³ |- | [[KPD]] | || || | || || | || || | || || | || || | || || 4 | [[KPD]] |- ! Totael ! 157 || 154 || 143 ! 138 || 139 || 128 ! 155 || 146 || 125 ! 126 || 124 || 121 ! 120 || 127 || 120 ! 121 || 120 || 121 ! Totael |- |} ¹ Die Republikaner (rechtsconservaetief) ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands (rechtsextreêm) ³ Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten (nationaelconservaetief) {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partij !! Tied |- | Reinhold Maier || [[FDP]] || 1952–1953 |- | Gebhard Müller || [[CDU]] || 1953–1958 |- | [[Kurt Georg Kiesinger]] <ref> Kiesinger was van 1966 toet 1969 bonskanselier.</ref> || CDU || 1958–1966 |- | Hans Filbinger || CDU || 1966–1978 |- | Lothar Späth || CDU || 1978–1991 |- | Erwin Teufel || CDU || 1991–2005 |- | Günther Oettinger || CDU|| 2005–2010 |- | Stefan Mappus || CDU|| 2010–2011 |- | Winfried Kretschmann || [[Grüne]] || 2011–noe |- |} == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.baden-wuerttemberg.de/de/startseite?%3Btx_rsmpress_list%5Bsearch%5D%5Bkeywords%5D=Digitalisierung&tx_rsmpress_list%5Bpage%5D=70&cHash=37aeaeb26f8e6401a287a179f52fb3ea Baden-Württemberg] * [https://www.britannica.com/place/Baden-Wurttemberg Britannica] * [https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/baden-wurttemberg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|32|N|9|3|L}} <Gallery> Baden-Wuerttemberg Landschaften.png|Landschapp'n 1799 map of Swabia by John Cary.jpg|Baden-Württemberg in 1799 Suedwest-vor1945.svg|Baden-Württemberg 1850-1945 Suedweststaat-Württemberg-Hohenzollern.png|Baden-Württemberg 1945-1952 Alemannic-Dialects-Map-German.svg|Streêktaelen Oberharmersbach-Riersbach, Langenberg 9.jpg|Zwarte Woud Bodensee, Lac de Constance - panoramio (122).jpg|Bodenmeêr 2015 Stuifen und Rechberg vom Hornberg.jpg|Zwaobische Alb Baden-Baden-Innenstadt vom Annaberg-22-2015-gje.jpg|Baden-Baden Ausblick vom Aussichtspunkt an der Zeppelinstraße auf die Stadtmitte von Stuttgart - panoramio.jpg|Stuttgart Altstadt Heidelberg nach Neuschnee.JPG|Heidelberg Schwäbisch Hall.jpg|Schwäbisch Hall Rechtenstein Donau Kraftwerk.jpg|Donau August - Breisach Rhein - 2013 - panoramio (1).jpg|Rien Burg Hornberg-09-Aussicht Neckarzimmern.jpg|Neckar Sigmaringen zamek 04.jpg|Slot Sigmaringen 2015 08 07 Burg Hohenzollern.jpg|Burg Hohenzollern Central forecourt looking north - Ludwigsburg Castle - Ludwigsburg - Germany 2017.jpg|Slot Ludwigsburg Cathedral ulm03.jpg|Munster van Ulm Landtag von Baden-Württemberg 01.jpg|Parlementsgebouw Schonacher-Trachtenträgerinnen.jpg|Klederdracht in Baden Schwarzwälder Schinken na tmavém chlebu.jpg|Schwarzwalderamme Hockenheimring, Hockenheim (P1100589).jpg|Hockenheimring Hundseck - Ski Lift - panoramio.jpg|Skiën in Zwarte Woud Blick über die Weinberge bis zum Mercedes-Benz Werk in Untertürkheim - panoramio.jpg|Mercedes-Benz </Gallery> {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Baden-Württemberg| ]] mmwp7v9t68obt63g2fjvt6owk17o7vr 0 15568 182838 180260 2026-09-10T08:42:22Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182838 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map North Rhine-Westphalia in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Nordrhein-Westfalen.png|thumb|Kaerte]] '''Nordrhein-Westfalen''', offisjeel '''Land Nordrhein-Westfalen''', ([[Zeêuws]]: ''Noôrdrien-Westfaolen'') is 'n deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'n 'oôdstad is [[Düsseldorf]]. D'r weune 18,0 meljoen mins'n (2024) op 'n oppervlak van 34,1 duuzend km² (529 inw./km²). == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Keulen]] || 1.025.000 |- | [[Düsseldorf]] || 619.000 |- | [[Dortmund]] || 603.000 |- | [[Essen (Duutsland)|Essen]] || 575.000 |- | [[Duisburg]] || 502.000 |- | [[Bochum]] || 359.000 |- | [[Wuppertal]] || 358.000 |- | [[Bielefeld]] || 332.000 |- | [[Bonn]] || 323.000 |- | [[Münster]] || 308.000 |- |} | {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Gelsenkirchen]] || 268.000 |- | [[Mönchengladbach]] || 267.000 |- | [[Aken]] || 263.000 |- | [[Krefeld]] || 231.000 |- | [[Oberhausen]] || 214.000 |- | [[Hagen]] || 190.000 |- | [[Hamm]] || 180.000 |- | [[Mülheim an der Rur]] || 173.000 |- | [[Leverkusen]] || 169.000 |- | [[Solingen]] || 166.000 |- |} |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Nordrhein-Westfalen, administrative divisions - de - colored (full featured).png|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag |- ! Partie !! 2022 !! 2017 !! 2012 !! 2010 !! 2005 !! 2000 !! 1995 !! 1990 !! 1985 !! 1980 !! 1975 !! 1970 !! 1966 !! 1962 !! 1958 !! 1954 !! 1950 !! 1947 |- | [[CDU]] || 76 || 72 || 67 || 67 || 89 || 88 || 89 || 90 || 88 || 95 || 95 || 95 || 86 || 96 || 104 || 90 || 93 || 92 |- | [[SPD]] || 56 || 69 || 99 || 67 || 74 || 102 || 108 || 123 || 125 || 106 || 91 || 94 || 99 || 90 || 81 || 76 || 68 || 64 |- | [[Grüne]] || 39 || 14 || 29 || 23 || 12 || 17 || 24 || 12 || || || || || || || || || || |- | [[FDP]] || 12 || 28 || 22 || 13 || 12 || 24 || || 14 || 14 || || 14 || 11 || 15 || 14 || 15 || 25 || 26 || 12 |- | [[AfD]] || 12 || 16 || || || || || || || || || || || || || || || || |- | [[Piraten]] ¹ || || || 20 || || || || || || || || || || || || || || || |- | [[Linke]] || || || || 11 || || || || || || || || || || || || || || |- | [[Z]] ² || || || || || || || || || || || || || || || || 9 || 16 || 20 |- | [[KPD]] || || || || || || || || || || || || || || || || || 12 || 28 |- ! Totael || 195 || 199 || 237 || 181 || 187 || 231 || 221 || 239 || 227 || 201 || 200 || 200 || 200 || 200 || 200 || 200 || 215 || 216 |- |} ¹ Piratenpartei Deutschland (burgerrechen) ² Deutsche Zentrumspartei (politiekkatteliek) {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Rudolf Amelunxen || / || 1946 - 1947 |- | Karl Arnold || [[CDU]] || 1947 - 1956 |- | Fritz Steinhoff || [[SPD]] || 1956 - 1958 |- | Franz Meyers || CDU || 1958 - 1966 |- | Heinz Kühn || SPD || 1966 - 1978 |- | Johannes Rau || SPD || 1978 - 1998 |- | Wolfgang Clement || SPD || 1998 - 2002 |- | Peer Steinbrück || SPD || 2002 - 2005 |- | Jürgen Rüttgers || CDU || 2005 - 2010 |- | Hannelore Kraft || SPD || 2010 - 2017 |- | Armin Laschet || CDU || 2017 - 2021 |- | Hendrik Wüst || CDU || 2021 - noe |- |} == Lienks nae buten == * [https://www.land.nrw/ Nordrhein-Westfalen] * [https://www.britannica.com/place/north-rhine-westphalia Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?admid=356 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/noordrijn-westfalen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|29|N|7|33|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Nordrhein-Westfalen| ]] 2e4axt8eqw9g2ds92mlpx0oswkg0ggz 182841 182838 2026-09-10T08:49:34Z Veeders 16276 182841 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map North Rhine-Westphalia in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Nordrhein-Westfalen.png|thumb|Kaerte]] '''Nordrhein-Westfalen''', offisjeel '''Land Nordrhein-Westfalen''', ([[Zeêuws]]: ''Noôrdrien-Westfaolen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 18,0 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 34,1 duuzend km² (527 inw./km²). Den 'oôdstad is [[Düsseldorf]]. == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Keulen]] || 1.025.000 |- | [[Düsseldorf]] || 619.000 |- | [[Dortmund]] || 603.000 |- | [[Essen (Duutsland)|Essen]] || 575.000 |- | [[Duisburg]] || 502.000 |- | [[Bochum]] || 359.000 |- | [[Wuppertal]] || 358.000 |- | [[Bielefeld]] || 332.000 |- | [[Bonn]] || 323.000 |- | [[Münster]] || 308.000 |- |} | {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Gelsenkirchen]] || 268.000 |- | [[Mönchengladbach]] || 267.000 |- | [[Aken]] || 263.000 |- | [[Krefeld]] || 231.000 |- | [[Oberhausen]] || 214.000 |- | [[Hagen]] || 190.000 |- | [[Hamm]] || 180.000 |- | [[Mülheim an der Rur]] || 173.000 |- | [[Leverkusen]] || 169.000 |- | [[Solingen]] || 166.000 |- |} |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Nordrhein-Westfalen, administrative divisions - de - colored (full featured).png|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag |- ! Partie !! 2022 !! 2017 !! 2012 !! 2010 !! 2005 !! 2000 !! 1995 !! 1990 !! 1985 !! 1980 !! 1975 !! 1970 !! 1966 !! 1962 !! 1958 !! 1954 !! 1950 !! 1947 |- | [[CDU]] || 76 || 72 || 67 || 67 || 89 || 88 || 89 || 90 || 88 || 95 || 95 || 95 || 86 || 96 || 104 || 90 || 93 || 92 |- | [[SPD]] || 56 || 69 || 99 || 67 || 74 || 102 || 108 || 123 || 125 || 106 || 91 || 94 || 99 || 90 || 81 || 76 || 68 || 64 |- | [[Grüne]] || 39 || 14 || 29 || 23 || 12 || 17 || 24 || 12 || || || || || || || || || || |- | [[FDP]] || 12 || 28 || 22 || 13 || 12 || 24 || || 14 || 14 || || 14 || 11 || 15 || 14 || 15 || 25 || 26 || 12 |- | [[AfD]] || 12 || 16 || || || || || || || || || || || || || || || || |- | [[Piraten]] ¹ || || || 20 || || || || || || || || || || || || || || || |- | [[Linke]] || || || || 11 || || || || || || || || || || || || || || |- | [[Z]] ² || || || || || || || || || || || || || || || || 9 || 16 || 20 |- | [[KPD]] || || || || || || || || || || || || || || || || || 12 || 28 |- ! Totael || 195 || 199 || 237 || 181 || 187 || 231 || 221 || 239 || 227 || 201 || 200 || 200 || 200 || 200 || 200 || 200 || 215 || 216 |- |} ¹ Piratenpartei Deutschland (burgerrechen) ² Deutsche Zentrumspartei (politiekkatteliek) {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Rudolf Amelunxen || / || 1946 - 1947 |- | Karl Arnold || [[CDU]] || 1947 - 1956 |- | Fritz Steinhoff || [[SPD]] || 1956 - 1958 |- | Franz Meyers || CDU || 1958 - 1966 |- | Heinz Kühn || SPD || 1966 - 1978 |- | Johannes Rau || SPD || 1978 - 1998 |- | Wolfgang Clement || SPD || 1998 - 2002 |- | Peer Steinbrück || SPD || 2002 - 2005 |- | Jürgen Rüttgers || CDU || 2005 - 2010 |- | Hannelore Kraft || SPD || 2010 - 2017 |- | Armin Laschet || CDU || 2017 - 2021 |- | Hendrik Wüst || CDU || 2021 - noe |- |} == Lienks nae buten == * [https://www.land.nrw/ Nordrhein-Westfalen] * [https://www.britannica.com/place/north-rhine-westphalia Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?admid=356 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/noordrijn-westfalen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|29|N|7|33|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Nordrhein-Westfalen| ]] drh5gdkdci7lbk4oisvi7fw4y53rb4d 182842 182841 2026-09-10T09:01:46Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182842 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map North Rhine-Westphalia in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Nordrhein-Westfalen.png|thumb|Kaerte]] '''Nordrhein-Westfalen''', offisjeel '''Land Nordrhein-Westfalen''', ([[Zeêuws]]: ''Noôrdrien-Westfaolen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 18,0 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 34,1 duuzend km² (527 inw./km²). Den 'oôdstad is [[Düsseldorf]]. == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Keulen]] || 1.025.000 |- | [[Düsseldorf]] || 619.000 |- | [[Dortmund]] || 603.000 |- | [[Essen (Duutsland)|Essen]] || 575.000 |- | [[Duisburg]] || 502.000 |- | [[Bochum]] || 359.000 |- | [[Wuppertal]] || 358.000 |- | [[Bielefeld]] || 332.000 |- | [[Bonn]] || 323.000 |- | [[Münster]] || 308.000 |- |} | {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Gelsenkirchen]] || 268.000 |- | [[Mönchengladbach]] || 267.000 |- | [[Aken]] || 263.000 |- | [[Krefeld]] || 231.000 |- | [[Oberhausen]] || 214.000 |- | [[Hagen]] || 190.000 |- | [[Hamm]] || 180.000 |- | [[Mülheim an der Rur]] || 173.000 |- | [[Leverkusen]] || 169.000 |- | [[Solingen]] || 166.000 |- |} |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Nordrhein-Westfalen, administrative divisions - de - colored (full featured).png|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag |- ! Partie ! 2022 || 2017 || 2012 ! 2010 || 2005 || 2000 ! 1995 || 1990 || 1985 ! 1980 || 1975 || 1970 ! 1966 || 1962 || 1958 ! 1954 || 1950 || 1947 |- | [[CDU]] | 76 || 72 || 67 | 67 || 89 || 88 | 89 || 90 || 88 | 95 || 95 || 95 | 86 || 96 || 104 | 90 || 93 || 92 |- | [[SPD]] | 56 || 69 || 99 | 67 || 74 || 102 | 108 || 123 || 125 | 106 || 91 || 94 | 99 || 90 || 81 | 76 || 68 || 64 |- | [[Grüne]] | 39 || 14 || 29 | 23 || 12 || 17 | 24 || 12 || | || || | || || | || || |- | [[FDP]] | 12 || 28 || 22 | 13 || 12 || 24 | || 14 || 14 | || 14 || 11 | 15 || 14 || 15 | 25 || 26 || 12 |- | [[AfD]] | 12 || 16 || | || || | || || | || || | || || | || || |- | [[Piraten]] ¹ | || || 20 | || || | || || | || || | || || | || || |- | [[Linke]] | || || | 11 || || | || || | || || | || || | || || |- | [[Z]] ² | || || | || || | || || | || || | || || | 9 || 16 || 20 |- | [[KPD]] | || || | || || | || || | || || | || || | || 12 || 28 |- ! Totael ! 195 || 199 || 237 ! 181 || 187 || 231 ! 221 || 239 || 227 ! 201 || 200 || 200 ! 200 || 200 || 200 ! 200 || 215 || 216 |- |} ¹ Piratenpartei Deutschland (burgerrechen) ² Deutsche Zentrumspartei (politiekkatteliek) {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Rudolf Amelunxen || / || 1946 - 1947 |- | Karl Arnold || [[CDU]] || 1947 - 1956 |- | Fritz Steinhoff || [[SPD]] || 1956 - 1958 |- | Franz Meyers || CDU || 1958 - 1966 |- | Heinz Kühn || SPD || 1966 - 1978 |- | Johannes Rau || SPD || 1978 - 1998 |- | Wolfgang Clement || SPD || 1998 - 2002 |- | Peer Steinbrück || SPD || 2002 - 2005 |- | Jürgen Rüttgers || CDU || 2005 - 2010 |- | Hannelore Kraft || SPD || 2010 - 2017 |- | Armin Laschet || CDU || 2017 - 2021 |- | Hendrik Wüst || CDU || 2021 - noe |- |} == Lienks nae buten == * [https://www.land.nrw/ Nordrhein-Westfalen] * [https://www.britannica.com/place/north-rhine-westphalia Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?admid=356 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/noordrijn-westfalen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|29|N|7|33|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Nordrhein-Westfalen| ]] 2ufajgdfb63fih9j0anfrgav7teu4sw 182843 182842 2026-09-10T09:05:56Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182843 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map North Rhine-Westphalia in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Nordrhein-Westfalen.png|thumb|Kaerte]] '''Nordrhein-Westfalen''', offisjeel '''Land Nordrhein-Westfalen''', ([[Zeêuws]]: ''Noôrdrien-Westfaolen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 18,0 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 34,1 duuzend km² (527 inw./km²). Den 'oôdstad is [[Düsseldorf]]. == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Keulen]] || 1.025.000 |- | [[Düsseldorf]] || 619.000 |- | [[Dortmund]] || 603.000 |- | [[Essen (Duutsland)|Essen]] || 575.000 |- | [[Duisburg]] || 502.000 |- | [[Bochum]] || 359.000 |- | [[Wuppertal]] || 358.000 |- | [[Bielefeld]] || 332.000 |- | [[Bonn]] || 323.000 |- | [[Münster]] || 308.000 |- |} | {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Gelsenkirchen]] || 268.000 |- | [[Mönchengladbach]] || 267.000 |- | [[Aken]] || 263.000 |- | [[Krefeld]] || 231.000 |- | [[Oberhausen]] || 214.000 |- | [[Hagen]] || 190.000 |- | [[Hamm]] || 180.000 |- | [[Mülheim an der Rur]] || 173.000 |- | [[Leverkusen]] || 169.000 |- | [[Solingen]] || 166.000 |- |} |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Nordrhein-Westfalen, administrative divisions - de - colored (full featured).png|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag |- ! Partie ! 2022 || 2017 || 2012 ! 2010 || 2005 || 2000 ! 1995 || 1990 || 1985 ! 1980 || 1975 || 1970 ! 1966 || 1962 || 1958 ! 1954 || 1950 || 1947 ! Partie |- | [[CDU]] | 76 || 72 || 67 | 67 || 89 || 88 | 89 || 90 || 88 | 95 || 95 || 95 | 86 || 96 || 104 | 90 || 93 || 92 | [[CDU]] |- | [[SPD]] | 56 || 69 || 99 | 67 || 74 || 102 | 108 || 123 || 125 | 106 || 91 || 94 | 99 || 90 || 81 | 76 || 68 || 64 | [[SPD]] |- | [[Grüne]] | 39 || 14 || 29 | 23 || 12 || 17 | 24 || 12 || | || || | || || | || || | [[Grüne]] |- | [[FDP]] | 12 || 28 || 22 | 13 || 12 || 24 | || 14 || 14 | || 14 || 11 | 15 || 14 || 15 | 25 || 26 || 12 | [[FDP]] |- | [[AfD]] | 12 || 16 || | || || | || || | || || | || || | || || | [[AfD]] |- | [[Piraten]] ¹ | || || 20 | || || | || || | || || | || || | || || | [[Piraten]] ¹ |- | [[Linke]] | || || | 11 || || | || || | || || | || || | || || | [[Linke]] |- | [[Z]] ² | || || | || || | || || | || || | || || | 9 || 16 || 20 | [[Z]] ² |- | [[KPD]] | || || | || || | || || | || || | || || | || 12 || 28 | [[KPD]] |- ! Totael ! 195 || 199 || 237 ! 181 || 187 || 231 ! 221 || 239 || 227 ! 201 || 200 || 200 ! 200 || 200 || 200 ! 200 || 215 || 216 ! Totael |- |} ¹ Piratenpartei Deutschland (burgerrechen) ² Deutsche Zentrumspartei (politiekkatteliek) {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Rudolf Amelunxen || / || 1946 - 1947 |- | Karl Arnold || [[CDU]] || 1947 - 1956 |- | Fritz Steinhoff || [[SPD]] || 1956 - 1958 |- | Franz Meyers || CDU || 1958 - 1966 |- | Heinz Kühn || SPD || 1966 - 1978 |- | Johannes Rau || SPD || 1978 - 1998 |- | Wolfgang Clement || SPD || 1998 - 2002 |- | Peer Steinbrück || SPD || 2002 - 2005 |- | Jürgen Rüttgers || CDU || 2005 - 2010 |- | Hannelore Kraft || SPD || 2010 - 2017 |- | Armin Laschet || CDU || 2017 - 2021 |- | Hendrik Wüst || CDU || 2021 - noe |- |} == Lienks nae buten == * [https://www.land.nrw/ Nordrhein-Westfalen] * [https://www.britannica.com/place/north-rhine-westphalia Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?admid=356 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/noordrijn-westfalen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|29|N|7|33|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Nordrhein-Westfalen| ]] 5j11qyhsdwp1a7vj5lgbs53k8g64946 0 15574 182821 180261 2026-09-10T07:53:25Z Veeders 16276 182821 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen''', offisjeel '''Freistaat Sachsen''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen'') is 'n deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'n 'oôdstad is [[Dresden]]. D'r weune 4,0 meljoen mins'n (2024) op 'n oppervlak van 18,5 duuzend km² (219 inw./km²). == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Leipzig]] || 612.000 |- | [[Dresden]] || 565.000 |- | [[Chemnitz]] || 246.000 |- | [[Zwickau]] || 87.000 |- | [[Plauen]] || 66.000 |- | [[Görlitz]] || 55.000 |- | [[Freiberg]] || 42.000 |- | [[Pirna]] || 40.000 |- | [[Freital]] || 39.000 |- | [[Bautzen]] || 38.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Landkreise Sachsen 2012.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[CDU]] | || | || || | || || |- | [[AfD]] | || | || || | || || |- | [[BSW]] | || | || || | || || |- | [[SPD]] | || | || || | || || |- | [[Grüne]] | || | || || | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | || | || || | || || |- | [[FDP]] | || | || || | || || |- | | || | || || | || || |- ! Totael ! || ! || || ! || || |} == Lienks nae buten == * [https://www.sachsen.de/ Sachsen] * [https://www.britannica.com/place/saxony-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsen/?admid=368 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|3|N|13|44|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen| ]] 5gk0m5ewr1vi1thffnvlhqjr4pcf4yf 182822 182821 2026-09-10T07:56:44Z Veeders 16276 182822 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen''', offisjeel '''Freistaat Sachsen''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 4,0 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 18,5 duuzend km² (218 inw./km²). Sachsen is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht. Den 'oôdstad is [[Dresden]]. == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Leipzig]] || 612.000 |- | [[Dresden]] || 565.000 |- | [[Chemnitz]] || 246.000 |- | [[Zwickau]] || 87.000 |- | [[Plauen]] || 66.000 |- | [[Görlitz]] || 55.000 |- | [[Freiberg]] || 42.000 |- | [[Pirna]] || 40.000 |- | [[Freital]] || 39.000 |- | [[Bautzen]] || 38.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Landkreise Sachsen 2012.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[CDU]] | || | || || | || || |- | [[AfD]] | || | || || | || || |- | [[BSW]] | || | || || | || || |- | [[SPD]] | || | || || | || || |- | [[Grüne]] | || | || || | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | || | || || | || || |- | [[FDP]] | || | || || | || || |- | | || | || || | || || |- ! Totael ! || ! || || ! || || |} == Lienks nae buten == * [https://www.sachsen.de/ Sachsen] * [https://www.britannica.com/place/saxony-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsen/?admid=368 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|3|N|13|44|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen| ]] p6qj8inv0ko476apb2tuugu07sycfz3 182823 182822 2026-09-10T07:58:50Z Veeders 16276 /* Steê */ 182823 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen''', offisjeel '''Freistaat Sachsen''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 4,0 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 18,5 duuzend km² (218 inw./km²). Sachsen is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht. Den 'oôdstad is [[Dresden]]. == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Leipzig]] || 616.000 |- | [[Dresden]] || 563.000 |- | [[Chemnitz]] || 247.000 |- | [[Zwickau]] || 86.000 |- | [[Plauen]] || 65.000 |- | [[Görlitz]] || 55.000 |- | [[Freiberg]] || 41.000 |- | [[Pirna]] || 40.000 |- | [[Freital]] || 39.000 |- | [[Bautzen]] || 37.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Landkreise Sachsen 2012.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[CDU]] | || | || || | || || |- | [[AfD]] | || | || || | || || |- | [[BSW]] | || | || || | || || |- | [[SPD]] | || | || || | || || |- | [[Grüne]] | || | || || | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | || | || || | || || |- | [[FDP]] | || | || || | || || |- | | || | || || | || || |- ! Totael ! || ! || || ! || || |} == Lienks nae buten == * [https://www.sachsen.de/ Sachsen] * [https://www.britannica.com/place/saxony-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsen/?admid=368 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|3|N|13|44|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen| ]] 3a04bo1qbuuf3vpii96ca1xa8fixgtl 182827 182823 2026-09-10T08:13:28Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182827 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen''', offisjeel '''Freistaat Sachsen''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 4,0 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 18,5 duuzend km² (218 inw./km²). Sachsen is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht. Den 'oôdstad is [[Dresden]]. == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Leipzig]] || 616.000 |- | [[Dresden]] || 563.000 |- | [[Chemnitz]] || 247.000 |- | [[Zwickau]] || 86.000 |- | [[Plauen]] || 65.000 |- | [[Görlitz]] || 55.000 |- | [[Freiberg]] || 41.000 |- | [[Pirna]] || 40.000 |- | [[Freital]] || 39.000 |- | [[Bautzen]] || 37.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Landkreise Sachsen 2012.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[CDU]] | 41 || | || || | || || |- | [[AfD]] | 40 || | || || | || || |- | [[BSW]] | 15 || | || || | || || |- | [[SPD]] | 10 || | || || | || || |- | [[Grüne]] | 7 || | || || | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 6 || | || || | || || |- | FW ¹ | 1 || | || || | || || |- | [[FDP]] | || | || || | || || |- ! Totael ! 120 || ! || || ! || || |} ¹ Freie Wähler == Lienks nae buten == * [https://www.sachsen.de/ Sachsen] * [https://www.britannica.com/place/saxony-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsen/?admid=368 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|3|N|13|44|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen| ]] i4gxwhqch7e6zbh8gnziwssptuie14x 182828 182827 2026-09-10T08:15:15Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182828 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen''', offisjeel '''Freistaat Sachsen''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 4,0 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 18,5 duuzend km² (218 inw./km²). Sachsen is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht. Den 'oôdstad is [[Dresden]]. == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Leipzig]] || 616.000 |- | [[Dresden]] || 563.000 |- | [[Chemnitz]] || 247.000 |- | [[Zwickau]] || 86.000 |- | [[Plauen]] || 65.000 |- | [[Görlitz]] || 55.000 |- | [[Freiberg]] || 41.000 |- | [[Pirna]] || 40.000 |- | [[Freital]] || 39.000 |- | [[Bautzen]] || 37.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Landkreise Sachsen 2012.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[CDU]] | 41 || 45 | || || | || || |- | [[AfD]] | 40 || 38 | || || | || || |- | [[BSW]] | 15 || | || || | || || |- | [[SPD]] | 10 || 10 | || || | || || |- | [[Grüne]] | 7 || 12 | || || | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 6 || 14 | || || | || || |- | FW ¹ | 1 || | || || | || || |- | [[FDP]] | || | || || | || || |- ! Totael ! 120 || 119 ! || || ! || || |} ¹ Freie Wähler == Lienks nae buten == * [https://www.sachsen.de/ Sachsen] * [https://www.britannica.com/place/saxony-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsen/?admid=368 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|3|N|13|44|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen| ]] nyc4b92xmuxwejzlmnd5n6hzai3977x 182829 182828 2026-09-10T08:16:41Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182829 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen''', offisjeel '''Freistaat Sachsen''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 4,0 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 18,5 duuzend km² (218 inw./km²). Sachsen is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht. Den 'oôdstad is [[Dresden]]. == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Leipzig]] || 616.000 |- | [[Dresden]] || 563.000 |- | [[Chemnitz]] || 247.000 |- | [[Zwickau]] || 86.000 |- | [[Plauen]] || 65.000 |- | [[Görlitz]] || 55.000 |- | [[Freiberg]] || 41.000 |- | [[Pirna]] || 40.000 |- | [[Freital]] || 39.000 |- | [[Bautzen]] || 37.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Landkreise Sachsen 2012.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[CDU]] | 41 || 45 | 59 || || | || || |- | [[AfD]] | 40 || 38 | 14 || || | || || |- | [[BSW]] | 15 || | || || | || || |- | [[SPD]] | 10 || 10 | 18 || || | || || |- | [[Grüne]] | 7 || 12 | 8 || || | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 6 || 14 | 27 || || | || || |- | FW ¹ | 1 || | || || | || || |- | [[FDP]] | || | || || | || || |- ! Totael ! 120 || 119 ! 126 || || ! || || |} ¹ Freie Wähler == Lienks nae buten == * [https://www.sachsen.de/ Sachsen] * [https://www.britannica.com/place/saxony-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsen/?admid=368 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|3|N|13|44|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen| ]] mh4ndwpecwbc6o7vg9y1pfsmigmcdno 182830 182829 2026-09-10T08:21:25Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182830 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen''', offisjeel '''Freistaat Sachsen''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 4,0 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 18,5 duuzend km² (218 inw./km²). Sachsen is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht. Den 'oôdstad is [[Dresden]]. == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Leipzig]] || 616.000 |- | [[Dresden]] || 563.000 |- | [[Chemnitz]] || 247.000 |- | [[Zwickau]] || 86.000 |- | [[Plauen]] || 65.000 |- | [[Görlitz]] || 55.000 |- | [[Freiberg]] || 41.000 |- | [[Pirna]] || 40.000 |- | [[Freital]] || 39.000 |- | [[Bautzen]] || 37.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Landkreise Sachsen 2012.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[CDU]] | 41 || 45 | 59 || 58 || | || || |- | [[AfD]] | 40 || 38 | 14 || || | || || |- | [[BSW]] | 15 || | || || | || || |- | [[SPD]] | 10 || 10 | 18 || 14 || | || || |- | [[Grüne]] | 7 || 12 | 8 || 9 || | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 6 || 14 | 27 || 29 || | || || |- | FW ¹ | 1 || | || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 14 || | || || |- | [[NDP]] ² | || | || 8 || | || || |- ! Totael ! 120 || 119 ! 126 || 132 || ! || || |} ¹ Freie Wähler ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands == Lienks nae buten == * [https://www.sachsen.de/ Sachsen] * [https://www.britannica.com/place/saxony-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsen/?admid=368 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|3|N|13|44|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen| ]] p7w739o5o7sdxqssw52c0dl873npnft 182831 182830 2026-09-10T08:24:44Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182831 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen''', offisjeel '''Freistaat Sachsen''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 4,0 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 18,5 duuzend km² (218 inw./km²). Sachsen is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht. Den 'oôdstad is [[Dresden]]. == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Leipzig]] || 616.000 |- | [[Dresden]] || 563.000 |- | [[Chemnitz]] || 247.000 |- | [[Zwickau]] || 86.000 |- | [[Plauen]] || 65.000 |- | [[Görlitz]] || 55.000 |- | [[Freiberg]] || 41.000 |- | [[Pirna]] || 40.000 |- | [[Freital]] || 39.000 |- | [[Bautzen]] || 37.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Landkreise Sachsen 2012.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[CDU]] | 41 || 45 | 59 || 58 || 55 | || || |- | [[AfD]] | 40 || 38 | 14 || || | || || |- | [[BSW]] | 15 || | || || | || || |- | [[SPD]] | 10 || 10 | 18 || 14 || 13 | || || |- | [[Grüne]] | 7 || 12 | 8 || 9 || 6 | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 6 || 14 | 27 || 29 || 31 | || || |- | FW ¹ | 1 || | || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 14 || 7 | || || |- | [[NDP]] ² | || | || 8 || 12 | || || |- ! Totael ! 120 || 119 ! 126 || 132 || 124 ! || || |} ¹ Freie Wähler ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands == Lienks nae buten == * [https://www.sachsen.de/ Sachsen] * [https://www.britannica.com/place/saxony-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsen/?admid=368 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|3|N|13|44|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen| ]] pns99038l6vjv7okwemuxed2dbd8vbq 182832 182831 2026-09-10T08:26:15Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182832 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen''', offisjeel '''Freistaat Sachsen''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 4,0 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 18,5 duuzend km² (218 inw./km²). Sachsen is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht. Den 'oôdstad is [[Dresden]]. == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Leipzig]] || 616.000 |- | [[Dresden]] || 563.000 |- | [[Chemnitz]] || 247.000 |- | [[Zwickau]] || 86.000 |- | [[Plauen]] || 65.000 |- | [[Görlitz]] || 55.000 |- | [[Freiberg]] || 41.000 |- | [[Pirna]] || 40.000 |- | [[Freital]] || 39.000 |- | [[Bautzen]] || 37.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Landkreise Sachsen 2012.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[CDU]] | 41 || 45 | 59 || 58 || 55 | 76 || || |- | [[AfD]] | 40 || 38 | 14 || || | || || |- | [[BSW]] | 15 || | || || | || || |- | [[SPD]] | 10 || 10 | 18 || 14 || 13 | 14 || || |- | [[Grüne]] | 7 || 12 | 8 || 9 || 6 | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 6 || 14 | 27 || 29 || 31 | 30 || || |- | FW ¹ | 1 || | || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 14 || 7 | || || |- | [[NDP]] ² | || | || 8 || 12 | || || |- ! Totael ! 120 || 119 ! 126 || 132 || 124 ! 120 || || |- |} ¹ Freie Wähler ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands == Lienks nae buten == * [https://www.sachsen.de/ Sachsen] * [https://www.britannica.com/place/saxony-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsen/?admid=368 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|3|N|13|44|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen| ]] brz4v95rzwbjww6d6ub4zxowahzvmem 182833 182832 2026-09-10T08:27:23Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182833 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen''', offisjeel '''Freistaat Sachsen''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 4,0 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 18,5 duuzend km² (218 inw./km²). Sachsen is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht. Den 'oôdstad is [[Dresden]]. == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Leipzig]] || 616.000 |- | [[Dresden]] || 563.000 |- | [[Chemnitz]] || 247.000 |- | [[Zwickau]] || 86.000 |- | [[Plauen]] || 65.000 |- | [[Görlitz]] || 55.000 |- | [[Freiberg]] || 41.000 |- | [[Pirna]] || 40.000 |- | [[Freital]] || 39.000 |- | [[Bautzen]] || 37.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Landkreise Sachsen 2012.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[CDU]] | 41 || 45 | 59 || 58 || 55 | 76 || 77 || |- | [[AfD]] | 40 || 38 | 14 || || | || || |- | [[BSW]] | 15 || | || || | || || |- | [[SPD]] | 10 || 10 | 18 || 14 || 13 | 14 || 22 || |- | [[Grüne]] | 7 || 12 | 8 || 9 || 6 | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 6 || 14 | 27 || 29 || 31 | 30 || 21 || |- | FW ¹ | 1 || | || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 14 || 7 | || || |- | [[NDP]] ² | || | || 8 || 12 | || || |- ! Totael ! 120 || 119 ! 126 || 132 || 124 ! 120 || 120 || |- |} ¹ Freie Wähler ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands == Lienks nae buten == * [https://www.sachsen.de/ Sachsen] * [https://www.britannica.com/place/saxony-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsen/?admid=368 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|3|N|13|44|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen| ]] sth0ojlfq43ggx20ml4w9u62tlzhmfr 182834 182833 2026-09-10T08:30:30Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182834 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen''', offisjeel '''Freistaat Sachsen''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 4,0 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 18,5 duuzend km² (218 inw./km²). Sachsen is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht. Den 'oôdstad is [[Dresden]]. == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Leipzig]] || 616.000 |- | [[Dresden]] || 563.000 |- | [[Chemnitz]] || 247.000 |- | [[Zwickau]] || 86.000 |- | [[Plauen]] || 65.000 |- | [[Görlitz]] || 55.000 |- | [[Freiberg]] || 41.000 |- | [[Pirna]] || 40.000 |- | [[Freital]] || 39.000 |- | [[Bautzen]] || 37.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Landkreise Sachsen 2012.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[CDU]] | 41 || 45 | 59 || 58 || 55 | 76 || 77 || 92 |- | [[AfD]] | 40 || 38 | 14 || || | || || |- | [[BSW]] | 15 || | || || | || || |- | [[SPD]] | 10 || 10 | 18 || 14 || 13 | 14 || 22 || 32 |- | [[Grüne]] | 7 || 12 | 8 || 9 || 6 | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 6 || 14 | 27 || 29 || 31 | 30 || 21 || 17 |- | FW ¹ | 1 || | || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 14 || 7 | || || 9 |- | [[NDP]] ² | || | || 8 || 12 | || || |- | NF ³ | || | || || | || || 10 |- ! Totael ! 120 || 119 ! 126 || 132 || 124 ! 120 || 120 || 160 |- |} ¹ Freie Wähler ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands ³ Neues Forum == Lienks nae buten == * [https://www.sachsen.de/ Sachsen] * [https://www.britannica.com/place/saxony-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsen/?admid=368 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|3|N|13|44|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen| ]] ks4e1m93ddcm04zunwapdy0oplgnnm3 182835 182834 2026-09-10T08:32:19Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182835 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen''', offisjeel '''Freistaat Sachsen''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 4,0 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 18,5 duuzend km² (218 inw./km²). Sachsen is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht. Den 'oôdstad is [[Dresden]]. == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Leipzig]] || 616.000 |- | [[Dresden]] || 563.000 |- | [[Chemnitz]] || 247.000 |- | [[Zwickau]] || 86.000 |- | [[Plauen]] || 65.000 |- | [[Görlitz]] || 55.000 |- | [[Freiberg]] || 41.000 |- | [[Pirna]] || 40.000 |- | [[Freital]] || 39.000 |- | [[Bautzen]] || 37.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Landkreise Sachsen 2012.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[CDU]] | 41 || 45 | 59 || 58 || 55 | 76 || 77 || 92 |- | [[AfD]] | 40 || 38 | 14 || || | || || |- | [[BSW]] | 15 || | || || | || || |- | [[SPD]] | 10 || 10 | 18 || 14 || 13 | 14 || 22 || 32 |- | [[Grüne]] | 7 || 12 | 8 || 9 || 6 | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 6 || 14 | 27 || 29 || 31 | 30 || 21 || 17 |- | FW ¹ | 1 || | || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 14 || 7 | || || 9 |- | [[NDP]] ² | || | || 8 || 12 | || || |- | NF ³ | || | || || | || || 10 |- ! Totael ! 120 || 119 ! 126 || 132 || 124 ! 120 || 120 || 160 |- |} ¹ Freie Wähler ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands ³ Neues Forum == Lienks nae buten == * [https://www.sachsen.de/ Sachsen] * [https://www.britannica.com/place/saxony-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsen/?admid=368 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|3|N|13|44|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen| ]] fu23bxk5f5hc1jxkxzb9ukk2jo7dfo0 0 15576 182801 182695 2026-09-09T15:39:50Z Veeders 16276 /* Indeêlieng */ 182801 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony-Anhalt in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen-Anhalt.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen-Anhalt''', offisjeel '''Land Sachsen-Anhalt''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen-Analt'') is 'n deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'n 'oôdstad is [[Magdeburg]]. D'r weune 2,1 meljoen mins'n (2024) op 'n oppervlak van 20,6 duuzend km² (104 inw./km²). == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Magdeburg]] || 244.000 |- | [[Halle (Saale)|Halle]] || 227.000 |- | [[Dessau-Roßlau]] || 75.000 |- | [[Wittenberg]] || 45.000 |- | [[Weißenfels]] || 38.000 |- | [[Halberstadt]] || 38.000 |- | [[Stendal]] || 38.000 |- | [[Bitterfeld-Wolfen]] || 37.000 |- | [[Merseburg]] || 34.000 |- | [[Wernigerode]] || 32.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Saxony-Anhalt, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1990 |- | [[AfD]] | 39 || || | || || | || || |- | [[CDU]] | 15 || || | || || | || || |- | [[SPD]] | 8 || || | || || | || || |- | [[Grüne]] | 8 || || | || || | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 8 || || | || || | || || |- | [[BSW]] | 5 || || | || || | || || |- | [[FDP]] | || || | || || | || || |- | [[DVU]] | || || | || || | || || |- ! Totael ! 83 || 97 || 87 ! 105 || 97 || 115 ! 116 || 99 || 106 |} == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20241118160002/https://www.sachsen-anhalt.de/startseite Sachsen-Anhalt] * [https://www.britannica.com/place/saxony-anhalt Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsenanhalt/?admid=369 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen-anhalt/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|58|N|11|28|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen-Anhalt| ]] lj3pd8ru92tg551xohdfjb4a3iwnm04 182802 182801 2026-09-09T15:42:46Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182802 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony-Anhalt in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen-Anhalt.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen-Anhalt''', offisjeel '''Land Sachsen-Anhalt''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen-Analt'') is 'n deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'n 'oôdstad is [[Magdeburg]]. D'r weune 2,1 meljoen mins'n (2024) op 'n oppervlak van 20,6 duuzend km² (104 inw./km²). == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Magdeburg]] || 244.000 |- | [[Halle (Saale)|Halle]] || 227.000 |- | [[Dessau-Roßlau]] || 75.000 |- | [[Wittenberg]] || 45.000 |- | [[Weißenfels]] || 38.000 |- | [[Halberstadt]] || 38.000 |- | [[Stendal]] || 38.000 |- | [[Bitterfeld-Wolfen]] || 37.000 |- | [[Merseburg]] || 34.000 |- | [[Wernigerode]] || 32.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Saxony-Anhalt, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1990 |- | [[AfD]] | 39 || 23 || | || || | || || |- | [[CDU]] | 15 || 40 || | || || | || || |- | [[SPD]] | 8 || 9 || | || || | || || |- | [[Grüne]] | 8 || 6 || | || || | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 8 || 12 || | || || | || || |- | [[BSW]] | 5 || || | || || | || || |- | [[FDP]] | || 7 || | || || | || || |- | [[DVU]] | || || | || || | || || |- ! Totael ! 83 || 97 || 87 ! 105 || 97 || 115 ! 116 || 99 || 106 |} == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20241118160002/https://www.sachsen-anhalt.de/startseite Sachsen-Anhalt] * [https://www.britannica.com/place/saxony-anhalt Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsenanhalt/?admid=369 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen-anhalt/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|58|N|11|28|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen-Anhalt| ]] aovhlvrcu92jlobm43ipmaeamo7orhr 182803 182802 2026-09-09T15:43:47Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182803 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony-Anhalt in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen-Anhalt.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen-Anhalt''', offisjeel '''Land Sachsen-Anhalt''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen-Analt'') is 'n deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'n 'oôdstad is [[Magdeburg]]. D'r weune 2,1 meljoen mins'n (2024) op 'n oppervlak van 20,6 duuzend km² (104 inw./km²). == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Magdeburg]] || 244.000 |- | [[Halle (Saale)|Halle]] || 227.000 |- | [[Dessau-Roßlau]] || 75.000 |- | [[Wittenberg]] || 45.000 |- | [[Weißenfels]] || 38.000 |- | [[Halberstadt]] || 38.000 |- | [[Stendal]] || 38.000 |- | [[Bitterfeld-Wolfen]] || 37.000 |- | [[Merseburg]] || 34.000 |- | [[Wernigerode]] || 32.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Saxony-Anhalt, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1990 |- | [[AfD]] | 39 || 23 || 25 | || || | || || |- | [[CDU]] | 15 || 40 || 30 | || || | || || |- | [[SPD]] | 8 || 9 || 11 | || || | || || |- | [[Grüne]] | 8 || 6 || 5 | || || | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 8 || 12 || 16 | || || | || || |- | [[BSW]] | 5 || || | || || | || || |- | [[FDP]] | || 7 || | || || | || || |- | [[DVU]] | || || | || || | || || |- ! Totael ! 83 || 97 || 87 ! 105 || 97 || 115 ! 116 || 99 || 106 |} == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20241118160002/https://www.sachsen-anhalt.de/startseite Sachsen-Anhalt] * [https://www.britannica.com/place/saxony-anhalt Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsenanhalt/?admid=369 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen-anhalt/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|58|N|11|28|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen-Anhalt| ]] hw3hv8f47euut1qdipxzy310ssn1xjf 182804 182803 2026-09-09T15:45:39Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182804 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony-Anhalt in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen-Anhalt.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen-Anhalt''', offisjeel '''Land Sachsen-Anhalt''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen-Analt'') is 'n deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'n 'oôdstad is [[Magdeburg]]. D'r weune 2,1 meljoen mins'n (2024) op 'n oppervlak van 20,6 duuzend km² (104 inw./km²). == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Magdeburg]] || 244.000 |- | [[Halle (Saale)|Halle]] || 227.000 |- | [[Dessau-Roßlau]] || 75.000 |- | [[Wittenberg]] || 45.000 |- | [[Weißenfels]] || 38.000 |- | [[Halberstadt]] || 38.000 |- | [[Stendal]] || 38.000 |- | [[Bitterfeld-Wolfen]] || 37.000 |- | [[Merseburg]] || 34.000 |- | [[Wernigerode]] || 32.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Saxony-Anhalt, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1990 |- | [[AfD]] | 39 || 23 || 25 | || || | || || |- | [[CDU]] | 15 || 40 || 30 | 41 || || | || || |- | [[SPD]] | 8 || 9 || 11 | 26 || || | || || |- | [[Grüne]] | 8 || 6 || 5 | 9 || || | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 8 || 12 || 16 | 29 || || | || || |- | [[BSW]] | 5 || || | || || | || || |- | [[FDP]] | || 7 || | || || | || || |- | [[DVU]] | || || | || || | || || |- ! Totael ! 83 || 97 || 87 ! 105 || 97 || 115 ! 116 || 99 || 106 |} == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20241118160002/https://www.sachsen-anhalt.de/startseite Sachsen-Anhalt] * [https://www.britannica.com/place/saxony-anhalt Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsenanhalt/?admid=369 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen-anhalt/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|58|N|11|28|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen-Anhalt| ]] hr08z8thk9u8pmwyv1gwenizrm6vyou 182805 182804 2026-09-09T15:48:40Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182805 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony-Anhalt in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen-Anhalt.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen-Anhalt''', offisjeel '''Land Sachsen-Anhalt''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen-Analt'') is 'n deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'n 'oôdstad is [[Magdeburg]]. D'r weune 2,1 meljoen mins'n (2024) op 'n oppervlak van 20,6 duuzend km² (104 inw./km²). == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Magdeburg]] || 244.000 |- | [[Halle (Saale)|Halle]] || 227.000 |- | [[Dessau-Roßlau]] || 75.000 |- | [[Wittenberg]] || 45.000 |- | [[Weißenfels]] || 38.000 |- | [[Halberstadt]] || 38.000 |- | [[Stendal]] || 38.000 |- | [[Bitterfeld-Wolfen]] || 37.000 |- | [[Merseburg]] || 34.000 |- | [[Wernigerode]] || 32.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Saxony-Anhalt, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1990 |- | [[AfD]] | 39 || 23 || 25 | || || | || || |- | [[CDU]] | 15 || 40 || 30 | 41 || 40 || | || || |- | [[SPD]] | 8 || 9 || 11 | 26 || 24 || | || || |- | [[Grüne]] | 8 || 6 || 5 | 9 || || | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 8 || 12 || 16 | 29 || 26 || | || || |- | [[BSW]] | 5 || || | || || | || || |- | [[FDP]] | || 7 || | || 7 || | || || |- | [[DVU]] | || || | || || | || || |- ! Totael ! 83 || 97 || 87 ! 105 || 97 || 115 ! 116 || 99 || 106 |} == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20241118160002/https://www.sachsen-anhalt.de/startseite Sachsen-Anhalt] * [https://www.britannica.com/place/saxony-anhalt Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsenanhalt/?admid=369 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen-anhalt/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|58|N|11|28|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen-Anhalt| ]] qvhjlulnpmdzr0qjb0lo4c0skctdrmr 182806 182805 2026-09-09T15:51:57Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182806 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony-Anhalt in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen-Anhalt.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen-Anhalt''', offisjeel '''Land Sachsen-Anhalt''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen-Analt'') is 'n deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'n 'oôdstad is [[Magdeburg]]. D'r weune 2,1 meljoen mins'n (2024) op 'n oppervlak van 20,6 duuzend km² (104 inw./km²). == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Magdeburg]] || 244.000 |- | [[Halle (Saale)|Halle]] || 227.000 |- | [[Dessau-Roßlau]] || 75.000 |- | [[Wittenberg]] || 45.000 |- | [[Weißenfels]] || 38.000 |- | [[Halberstadt]] || 38.000 |- | [[Stendal]] || 38.000 |- | [[Bitterfeld-Wolfen]] || 37.000 |- | [[Merseburg]] || 34.000 |- | [[Wernigerode]] || 32.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Saxony-Anhalt, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1990 |- | [[AfD]] | 39 || 23 || 25 | || || | || || |- | [[CDU]] | 15 || 40 || 30 | 41 || 40 || 48 | || || |- | [[SPD]] | 8 || 9 || 11 | 26 || 24 || 25 | || || |- | [[Grüne]] | 8 || 6 || 5 | 9 || || | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 8 || 12 || 16 | 29 || 26 || 25 | || || |- | [[BSW]] | 5 || || | || || | || || |- | [[FDP]] | || 7 || | || 7 || 17 | || || |- | [[DVU]] | || || | || || | || || |- ! Totael ! 83 || 97 || 87 ! 105 || 97 || 115 ! 116 || 99 || 106 |} == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20241118160002/https://www.sachsen-anhalt.de/startseite Sachsen-Anhalt] * [https://www.britannica.com/place/saxony-anhalt Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsenanhalt/?admid=369 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen-anhalt/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|58|N|11|28|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen-Anhalt| ]] gjqvfviu8xth61zfgu74wgi8oowgxj2 182807 182806 2026-09-09T17:38:10Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182807 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony-Anhalt in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen-Anhalt.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen-Anhalt''', offisjeel '''Land Sachsen-Anhalt''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen-Analt'') is 'n deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'n 'oôdstad is [[Magdeburg]]. D'r weune 2,1 meljoen mins'n (2024) op 'n oppervlak van 20,6 duuzend km² (104 inw./km²). == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Magdeburg]] || 244.000 |- | [[Halle (Saale)|Halle]] || 227.000 |- | [[Dessau-Roßlau]] || 75.000 |- | [[Wittenberg]] || 45.000 |- | [[Weißenfels]] || 38.000 |- | [[Halberstadt]] || 38.000 |- | [[Stendal]] || 38.000 |- | [[Bitterfeld-Wolfen]] || 37.000 |- | [[Merseburg]] || 34.000 |- | [[Wernigerode]] || 32.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Saxony-Anhalt, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1990 |- | [[AfD]] | 39 || 23 || 25 | || || | || || |- | [[CDU]] | 15 || 40 || 30 | 41 || 40 || 48 | 28 || || |- | [[SPD]] | 8 || 9 || 11 | 26 || 24 || 25 | 47 || || |- | [[Grüne]] | 8 || 6 || 5 | 9 || || | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 8 || 12 || 16 | 29 || 26 || 25 | 25 || || |- | [[BSW]] | 5 || || | || || | || || |- | [[FDP]] | || 7 || | || 7 || 17 | || || |- | [[DVU]] | || || | || || | 16 || || |- ! Totael ! 83 || 97 || 87 ! 105 || 97 || 115 ! 116 || 99 || 106 |} == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20241118160002/https://www.sachsen-anhalt.de/startseite Sachsen-Anhalt] * [https://www.britannica.com/place/saxony-anhalt Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsenanhalt/?admid=369 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen-anhalt/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|58|N|11|28|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen-Anhalt| ]] qhn5i9i7skadjmdzjadnlk3mbu57vhx 182808 182807 2026-09-09T17:41:24Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182808 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony-Anhalt in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen-Anhalt.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen-Anhalt''', offisjeel '''Land Sachsen-Anhalt''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen-Analt'') is 'n deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'n 'oôdstad is [[Magdeburg]]. D'r weune 2,1 meljoen mins'n (2024) op 'n oppervlak van 20,6 duuzend km² (104 inw./km²). == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Magdeburg]] || 244.000 |- | [[Halle (Saale)|Halle]] || 227.000 |- | [[Dessau-Roßlau]] || 75.000 |- | [[Wittenberg]] || 45.000 |- | [[Weißenfels]] || 38.000 |- | [[Halberstadt]] || 38.000 |- | [[Stendal]] || 38.000 |- | [[Bitterfeld-Wolfen]] || 37.000 |- | [[Merseburg]] || 34.000 |- | [[Wernigerode]] || 32.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Saxony-Anhalt, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1990 |- | [[AfD]] | 39 || 23 || 25 | || || | || || |- | [[CDU]] | 15 || 40 || 30 | 41 || 40 || 48 | 28 || 37 || |- | [[SPD]] | 8 || 9 || 11 | 26 || 24 || 25 | 47 || 36 || |- | [[Grüne]] | 8 || 6 || 5 | 9 || || | || 5 || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 8 || 12 || 16 | 29 || 26 || 25 | 25 || 21 || |- | [[BSW]] | 5 || || | || || | || || |- | [[FDP]] | || 7 || | || 7 || 17 | || || |- | [[DVU]] ¹ | || || | || || | 16 || || |- ! Totael ! 83 || 97 || 87 ! 105 || 97 || 115 ! 116 || 99 || 106 |} ¹ Deutsche Volksunion == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20241118160002/https://www.sachsen-anhalt.de/startseite Sachsen-Anhalt] * [https://www.britannica.com/place/saxony-anhalt Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsenanhalt/?admid=369 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen-anhalt/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|58|N|11|28|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen-Anhalt| ]] bw1bs11fw0o7tstygx75ly2k1skamvk 182809 182808 2026-09-09T17:45:41Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182809 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony-Anhalt in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen-Anhalt.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen-Anhalt''', offisjeel '''Land Sachsen-Anhalt''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen-Analt'') is 'n deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'n 'oôdstad is [[Magdeburg]]. D'r weune 2,1 meljoen mins'n (2024) op 'n oppervlak van 20,6 duuzend km² (104 inw./km²). == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Magdeburg]] || 244.000 |- | [[Halle (Saale)|Halle]] || 227.000 |- | [[Dessau-Roßlau]] || 75.000 |- | [[Wittenberg]] || 45.000 |- | [[Weißenfels]] || 38.000 |- | [[Halberstadt]] || 38.000 |- | [[Stendal]] || 38.000 |- | [[Bitterfeld-Wolfen]] || 37.000 |- | [[Merseburg]] || 34.000 |- | [[Wernigerode]] || 32.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Saxony-Anhalt, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1990 |- | [[AfD]] | 39 || 23 || 25 | || || | || || |- | [[CDU]] | 15 || 40 || 30 | 41 || 40 || 48 | 28 || 37 || 48 |- | [[SPD]] | 8 || 9 || 11 | 26 || 24 || 25 | 47 || 36 || 27 |- | [[Grüne]] ¹ | 8 || 6 || 5 | 9 || || | || 5 || 5 |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 8 || 12 || 16 | 29 || 26 || 25 | 25 || 21 || 12 |- | [[BSW]] | 5 || || | || || | || || |- | [[FDP]] | || 7 || | || 7 || 17 | || || 14 |- | [[DVU]] ² | || || | || || | 16 || || |- ! Totael ! 83 || 97 || 87 ! 105 || 97 || 115 ! 116 || 99 || 106 |} ¹ 1990: Grüne - [[NF]] (Neues Forum) ² Deutsche Volksunion == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20241118160002/https://www.sachsen-anhalt.de/startseite Sachsen-Anhalt] * [https://www.britannica.com/place/saxony-anhalt Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsenanhalt/?admid=369 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen-anhalt/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|58|N|11|28|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen-Anhalt| ]] 0v5mum5c6qoudnlx9p0pvzoyg81d6f5 182810 182809 2026-09-09T17:47:59Z Veeders 16276 182810 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony-Anhalt in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen-Anhalt.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen-Anhalt''', offisjeel '''Land Sachsen-Anhalt''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen-Analt'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 2,1 meljoen mins'n (2025) op een oppervlak van 20,6 duuzend km² (103 inw./km²). Den 'oôdstad is [[Magdeburg]]. == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Magdeburg]] || 244.000 |- | [[Halle (Saale)|Halle]] || 227.000 |- | [[Dessau-Roßlau]] || 75.000 |- | [[Wittenberg]] || 45.000 |- | [[Weißenfels]] || 38.000 |- | [[Halberstadt]] || 38.000 |- | [[Stendal]] || 38.000 |- | [[Bitterfeld-Wolfen]] || 37.000 |- | [[Merseburg]] || 34.000 |- | [[Wernigerode]] || 32.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Saxony-Anhalt, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1990 |- | [[AfD]] | 39 || 23 || 25 | || || | || || |- | [[CDU]] | 15 || 40 || 30 | 41 || 40 || 48 | 28 || 37 || 48 |- | [[SPD]] | 8 || 9 || 11 | 26 || 24 || 25 | 47 || 36 || 27 |- | [[Grüne]] ¹ | 8 || 6 || 5 | 9 || || | || 5 || 5 |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 8 || 12 || 16 | 29 || 26 || 25 | 25 || 21 || 12 |- | [[BSW]] | 5 || || | || || | || || |- | [[FDP]] | || 7 || | || 7 || 17 | || || 14 |- | [[DVU]] ² | || || | || || | 16 || || |- ! Totael ! 83 || 97 || 87 ! 105 || 97 || 115 ! 116 || 99 || 106 |} ¹ 1990: Grüne - [[NF]] (Neues Forum) ² Deutsche Volksunion == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20241118160002/https://www.sachsen-anhalt.de/startseite Sachsen-Anhalt] * [https://www.britannica.com/place/saxony-anhalt Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsenanhalt/?admid=369 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen-anhalt/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|58|N|11|28|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen-Anhalt| ]] kxr06q9af7e3kr9d9y7goplwr0o695q 182811 182810 2026-09-09T17:49:50Z Veeders 16276 182811 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony-Anhalt in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen-Anhalt.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen-Anhalt''', offisjeel '''Land Sachsen-Anhalt''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen-Analt'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 2,1 meljoen mins'n (2025) op een oppervlak van 20,6 duuzend km² (103 inw./km²). Sachsen-Anhalt is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht. Den 'oôdstad is [[Magdeburg]]. == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Magdeburg]] || 244.000 |- | [[Halle (Saale)|Halle]] || 227.000 |- | [[Dessau-Roßlau]] || 75.000 |- | [[Wittenberg]] || 45.000 |- | [[Weißenfels]] || 38.000 |- | [[Halberstadt]] || 38.000 |- | [[Stendal]] || 38.000 |- | [[Bitterfeld-Wolfen]] || 37.000 |- | [[Merseburg]] || 34.000 |- | [[Wernigerode]] || 32.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Saxony-Anhalt, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1990 |- | [[AfD]] | 39 || 23 || 25 | || || | || || |- | [[CDU]] | 15 || 40 || 30 | 41 || 40 || 48 | 28 || 37 || 48 |- | [[SPD]] | 8 || 9 || 11 | 26 || 24 || 25 | 47 || 36 || 27 |- | [[Grüne]] ¹ | 8 || 6 || 5 | 9 || || | || 5 || 5 |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 8 || 12 || 16 | 29 || 26 || 25 | 25 || 21 || 12 |- | [[BSW]] | 5 || || | || || | || || |- | [[FDP]] | || 7 || | || 7 || 17 | || || 14 |- | [[DVU]] ² | || || | || || | 16 || || |- ! Totael ! 83 || 97 || 87 ! 105 || 97 || 115 ! 116 || 99 || 106 |} ¹ 1990: Grüne - [[NF]] (Neues Forum) ² Deutsche Volksunion == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20241118160002/https://www.sachsen-anhalt.de/startseite Sachsen-Anhalt] * [https://www.britannica.com/place/saxony-anhalt Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsenanhalt/?admid=369 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen-anhalt/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|58|N|11|28|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen-Anhalt| ]] tdi3u6nwr3nmi3uuhmummus94kojrk3 182814 182811 2026-09-09T18:29:38Z Veeders 16276 182814 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony-Anhalt in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen-Anhalt.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen-Anhalt''', offisjeel '''Land Sachsen-Anhalt''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen-Analt'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 2,1 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 20,6 duuzend km² (103 inw./km²). Sachsen-Anhalt is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht. Den 'oôdstad is [[Magdeburg]]. == Steê == Hroôtste steê mie inweuners (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Magdeburg]] || 244.000 |- | [[Halle (Saale)|Halle]] || 226.000 |- | [[Dessau-Roßlau]] || 75.000 |- | [[Wittenberg]] || 45.000 |- | [[Stendal]] || 38.000 |- | [[Weißenfels]] || 37.000 |- | [[Halberstadt]] || 37.000 |- | [[Bitterfeld-Wolfen]] || 36.000 |- | [[Merseburg]] || 34.000 |- | [[Wernigerode]] || 32.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Saxony-Anhalt, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1990 |- | [[AfD]] | 39 || 23 || 25 | || || | || || |- | [[CDU]] | 15 || 40 || 30 | 41 || 40 || 48 | 28 || 37 || 48 |- | [[SPD]] | 8 || 9 || 11 | 26 || 24 || 25 | 47 || 36 || 27 |- | [[Grüne]] ¹ | 8 || 6 || 5 | 9 || || | || 5 || 5 |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 8 || 12 || 16 | 29 || 26 || 25 | 25 || 21 || 12 |- | [[BSW]] | 5 || || | || || | || || |- | [[FDP]] | || 7 || | || 7 || 17 | || || 14 |- | [[DVU]] ² | || || | || || | 16 || || |- ! Totael ! 83 || 97 || 87 ! 105 || 97 || 115 ! 116 || 99 || 106 |} ¹ 1990: Grüne - [[NF]] (Neues Forum) ² Deutsche Volksunion == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20241118160002/https://www.sachsen-anhalt.de/startseite Sachsen-Anhalt] * [https://www.britannica.com/place/saxony-anhalt Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsenanhalt/?admid=369 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen-anhalt/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|58|N|11|28|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen-Anhalt| ]] 38zhy6ppwtxoo8w7l11hhgycyc5kzeu 182836 182814 2026-09-10T08:41:05Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182836 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Saxony-Anhalt in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Sachsen-Anhalt.png|thumb|Kaerte]] '''Sachsen-Anhalt''', offisjeel '''Land Sachsen-Anhalt''', ([[Zeêuws]]: ''Saksen-Analt'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 2,1 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 20,6 duuzend km² (103 inw./km²). Sachsen-Anhalt is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht. Den 'oôdstad is [[Magdeburg]]. == Steê == Hroôtste steê mie inweuners (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Magdeburg]] || 244.000 |- | [[Halle (Saale)|Halle]] || 226.000 |- | [[Dessau-Roßlau]] || 75.000 |- | [[Wittenberg]] || 45.000 |- | [[Stendal]] || 38.000 |- | [[Weißenfels]] || 37.000 |- | [[Halberstadt]] || 37.000 |- | [[Bitterfeld-Wolfen]] || 36.000 |- | [[Merseburg]] || 34.000 |- | [[Wernigerode]] || 32.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Saxony-Anhalt, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1990 |- | [[AfD]] | 39 || 23 || 25 | || || | || || |- | [[CDU]] | 15 || 40 || 30 | 41 || 40 || 48 | 28 || 37 || 48 |- | [[SPD]] | 8 || 9 || 11 | 26 || 24 || 25 | 47 || 36 || 27 |- | [[Grüne]] ¹ | 8 || 6 || 5 | 9 || || | || 5 || 5 |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 8 || 12 || 16 | 29 || 26 || 25 | 25 || 21 || 12 |- | [[BSW]] | 5 || || | || || | || || |- | [[FDP]] | || 7 || | || 7 || 17 | || || 14 |- | [[DVU]] ² | || || | || || | 16 || || |- ! Totael ! 83 || 97 || 87 ! 105 || 97 || 115 ! 116 || 99 || 106 |- |} ¹ 1990: Grüne - [[NF]] (Neues Forum) ² Deutsche Volksunion == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20241118160002/https://www.sachsen-anhalt.de/startseite Sachsen-Anhalt] * [https://www.britannica.com/place/saxony-anhalt Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsenanhalt/?admid=369 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen-anhalt/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|58|N|11|28|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen-Anhalt| ]] fb51r4z50rxjj98pjgf2tzabhic78qg 0 15578 182848 181081 2026-09-10T09:41:30Z Veeders 16276 182848 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Schleswig-Holstein in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Schleswig-Holstein.png|thumb|Kaerte]] '''Schleswig-Holstein''', offisjeel '''Land Schleswig-Holstein''', ([[Platduuts]]: ''Sleswig-Holsteen'', [[Deêns]]: ''Slesvig-Holsten'', [[Noôrdfries]]: ''Slaswik-Holstiinj'', [[Zeêuws]]: ''Sleêswiek-'Olstein'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. Den 'oôdstad is [[Kiel]]. D'r weune 3,0 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 15,8 duuzend km² (187 inw./km²). Den deêlstaet is 'evormd uut Zuud-Schleswig, Holstein, Lauenburg en [[Lübeck]] (hebied'n vant schiereiland [[Jutland]]) plus 't eiland [[Helgoland]]. Zuud-Schleswig 'oôrde toet [[1864]] bie [[Denemarken]] (den Deênse konienk was toet dat jaer ok konienk van Holstein). == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Kiel]] || 253.000 |- | [[Lübeck]] || 217.000 |- | [[Flensburg]] || 96.000 |- | [[Norderstedt]] || 83.000 |- | [[Neumünster]] || 80.000 |- | [[Elmshorn]] || 51.000 |- | [[Pinneberg]] || 45.000 |- | [[Wedel]] || 35.000 |- | [[Ahrensburg]] || 35.000 |- | [[Geesthacht]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Schleswig-Holstein, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} [[Plaetje:Schleswig-Holstein map.PNG|kaderloos|rechts]] == Lienks nae buten == * [https://www.schleswig-holstein.de/DE/landesportal Schleswig-Holstein] * [https://www.britannica.com/place/schleswig-holstein Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/schleswigholstein/?admid=366 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/sleeswijk-holstein/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|54|11|N|9|49|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Schleswig-Holstein| ]] fwejxkrf2ij5kat3dlpjmh2qj616zrn 0 15580 182812 182800 2026-09-09T17:50:33Z Veeders 16276 182812 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Thuringia in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Thüringen.png|thumb|Kaerte]] '''Thüringen''', offisjeel '''Freistaat Thüringen''', ([[Zeêuws]]: ''Thüriengen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 2,1 meljoen mins'n (2025) op een oppervlak van 16,2 duuzend km² (128 inw./km²). Thüringen is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht. Den 'oôdstad is [[Erfurt]]. == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Erfurt]] || 219.000 |- | [[Jena]] || 110.000 |- | [[Gera]] || 96.000 |- | [[Weimar]] || 66.000 |- | [[Gotha]] || 46.000 |- | [[Nordhausen]] || 41.000 |- | [[Eisenach]] || 41.000 |- | [[Ilmenau]] || 39.000 |- | [[Mühlhausen]] || 36.000 |- | [[Suhl]] || 35.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Thuringia, administrative divisions 2024 - de - colored.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[AfD]] | 32 || 22 | 11 || || | || || |- | [[CDU]] | 23 || 21 | 34 || 30 || 45 | 49 || 42 || 44 |- | [[BSW]] | 15 || | || || | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 12 || 29 | 28 || 27 || 28 | 21 || 17 || 9 |- | [[SPD]] | 6 || 8 | 12 || 18 || 15 | 18 || 29 || 21 |- | [[Grüne]] | || 5 | 6 || 6 || | || || 6 |- | [[FDP]] | || 5 | || 7 || | || || 9 |- ! Totael ! 88 || 90 ! 91 || 88 || 88 ! 88 || 88 || 89 |} == Lienks nae buten == * [https://thueringen.de/ Thüringen] * [https://www.britannica.com/place/thuringia Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/thuringen/?admid=373 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/thuringen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|50|52|N|11|3|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Thüringen| ]] f37wbd95vwfbrcfscy97ae7ngy3lijw 182815 182812 2026-09-09T18:34:01Z Veeders 16276 182815 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Thuringia in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Thüringen.png|thumb|Kaerte]] '''Thüringen''', offisjeel '''Freistaat Thüringen''', ([[Zeêuws]]: ''Thüriengen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 2,1 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 16,2 duuzend km² (128 inw./km²). Thüringen is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht. Den 'oôdstad is [[Erfurt]]. == Steê == Hroôtste steê mie inweuners (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Erfurt]] || 217.000 |- | [[Jena]] || 109.000 |- | [[Gera]] || 95.000 |- | [[Weimar]] || 66.000 |- | [[Gotha]] || 46.000 |- | [[Eisenach]] || 41.000 |- | [[Nordhausen]] || 40.000 |- | [[Ilmenau]] || 39.000 |- | [[Mühlhausen]] || 36.000 |- | [[Suhl]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Thuringia, administrative divisions 2024 - de - colored.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[AfD]] | 32 || 22 | 11 || || | || || |- | [[CDU]] | 23 || 21 | 34 || 30 || 45 | 49 || 42 || 44 |- | [[BSW]] | 15 || | || || | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 12 || 29 | 28 || 27 || 28 | 21 || 17 || 9 |- | [[SPD]] | 6 || 8 | 12 || 18 || 15 | 18 || 29 || 21 |- | [[Grüne]] | || 5 | 6 || 6 || | || || 6 |- | [[FDP]] | || 5 | || 7 || | || || 9 |- ! Totael ! 88 || 90 ! 91 || 88 || 88 ! 88 || 88 || 89 |} == Lienks nae buten == * [https://thueringen.de/ Thüringen] * [https://www.britannica.com/place/thuringia Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/thuringen/?admid=373 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/thuringen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|50|52|N|11|3|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Thüringen| ]] 54i7w6dvs3mdgy0oh8e1tlemxd97siz 182837 182815 2026-09-10T08:41:40Z Veeders 16276 /* Politiek */ 182837 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map Thuringia in Germany.svg|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Reliefkarte Thüringen.png|thumb|Kaerte]] '''Thüringen''', offisjeel '''Freistaat Thüringen''', ([[Zeêuws]]: ''Thüriengen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]]. D'r weune 2,1 meljoen mins'n (2026) op een oppervlak van 16,2 duuzend km² (128 inw./km²). Thüringen is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht. Den 'oôdstad is [[Erfurt]]. == Steê == Hroôtste steê mie inweuners (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Erfurt]] || 217.000 |- | [[Jena]] || 109.000 |- | [[Gera]] || 95.000 |- | [[Weimar]] || 66.000 |- | [[Gotha]] || 46.000 |- | [[Eisenach]] || 41.000 |- | [[Nordhausen]] || 40.000 |- | [[Ilmenau]] || 39.000 |- | [[Mühlhausen]] || 36.000 |- | [[Suhl]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Thuringia, administrative divisions 2024 - de - colored.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[AfD]] | 32 || 22 | 11 || || | || || |- | [[CDU]] | 23 || 21 | 34 || 30 || 45 | 49 || 42 || 44 |- | [[BSW]] | 15 || | || || | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 12 || 29 | 28 || 27 || 28 | 21 || 17 || 9 |- | [[SPD]] | 6 || 8 | 12 || 18 || 15 | 18 || 29 || 21 |- | [[Grüne]] | || 5 | 6 || 6 || | || || 6 |- | [[FDP]] | || 5 | || 7 || | || || 9 |- ! Totael ! 88 || 90 ! 91 || 88 || 88 ! 88 || 88 || 89 |- |} == Lienks nae buten == * [https://thueringen.de/ Thüringen] * [https://www.britannica.com/place/thuringia Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/thuringen/?admid=373 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/thuringen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|50|52|N|11|3|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Thüringen| ]] s0h1w68bk6asoxc54inhqvy9s4ulhvs 0 15683 182817 177219 2026-09-09T18:35:51Z Veeders 16276 182817 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Lage der kreisfreien Stadt Magdeburg in Deutschland.png|thumb|Liggienge]] '''Magdeburg''' ([[Platduuts]]: ''Meideborg / Madeborg'') is den 'oôdstad van den [[Duutsland|Duutse]] deêlstaet [[Sachsen-Anhalt]] mie 244.000 inweuners (2026). De stad liet an den [[Elbe]]. == Lienks nae buten == * [https://www.magdeburg.de/ Magdeburg] * [https://www.britannica.com/place/Magdeburg-Germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsenanhalt/?cityid=4976 City Population] * Liggienge: {{Koord|52|8|N|11|37|L}} [[Categorie:Stad in Duutsland]] [[Categorie:Sachsen-Anhalt]] 1xdi0gnr0dz47qt4ahu787gxj45fwn6 0 16241 182818 177231 2026-09-09T18:36:27Z Veeders 16276 182818 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Karte halle an der saale in deutschland.png|thumb|Liggienge]] '''Halle''' is een stad in den [[Duutsland|Duutse]] deêlstaet [[Sachsen-Anhalt]] mie 226.000 inweuners (2026). De stad liet an den [[Saale]] en vlakbie [[Sachsen]]. == Bekende inweuners == * [[Hans-Dietrich Genscher]], politicus == Lienks nae buten == * [https://halle.de/ Halle] * [https://www.britannica.com/place/Halle Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsenanhalt/?cityid=4840 City Population] * Liggienge: {{Koord|51|29|N|11|58|L}} [[Categorie:Stad in Duutsland]] [[Categorie:Sachsen-Anhalt]] cweql3w8go89zjtnkwvy1ppqcxrsjtv 0 16765 182824 177228 2026-09-10T08:00:02Z Veeders 16276 182824 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Lage der kreisfreien Stadt Leipzig in Deutschland.png|thumb|Liggienge]] '''Leipzig''' ([[Saksisch]]: ''Leibzsch'', [[Sorbisch]]: ''Lipsk'') is een stad in den [[Duutsland|Duutse]] deêlstaet [[Sachsen]] mie 616.000 inweuners (2026). == Bekende inweuners == * [[Johann Sebastian Bach]], componist == Lienks nae buten == * [https://www.leipzig.de/ Leipzig] * [https://www.britannica.com/place/Leipzig-Germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsen/?cityid=4948 City Population] * Liggienge: {{Koord|51|20|N|12|20|L}} [[Categorie:Stad in Duutsland]] [[Categorie:Sachsen]] 0lnsqmhxm5m9pmeec9x523calmet36t 0 16767 182825 177227 2026-09-10T08:00:25Z Veeders 16276 182825 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Dresden in Germany.png|thumb|Liggienge]] '''Dresden''' ([[Sorbisch]]: ''Drježdźany'') is den 'oôdstad van den [[Duutsland|Duutse]] deêlstaet [[Sachsen]] mie 563.000 inweuners (2026). Dresden liet an den [[Elbe]]. == Lienks nae buten == * [https://www.dresden.de/ Dresden] * [https://www.britannica.com/place/Dresden-Germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsen/?cityid=4738 City Population] * Liggienge: {{Koord|51|3|N|13|44|L}} [[Categorie:Stad in Duutsland]] [[Categorie:Sachsen]] 4eebljhnyvnoxfgnk93pkoy4sp4eivf 0 16768 182826 177226 2026-09-10T08:00:50Z Veeders 16276 182826 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Lage der kreisfreien Stadt Chemnitz in Deutschland.png|thumb|Liggienge]] '''Chemnitz''' is een stad in den [[Duutsland|Duutse]] deêlstaet [[Sachsen]] mie 247.000 inweuners (2026). Int voormaelige [[Oôst-Duutsland]] was den naem ''Karl-Marx-Stadt''. == Lienks nae buten == * [https://www.chemnitz.de/ Chemnitz] * [https://www.britannica.com/place/Chemnitz-Germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsen/?cityid=4709 City Population] * Liggienge: {{Koord|50|50|N|12|55|L}} [[Categorie:Stad in Duutsland]] [[Categorie:Sachsen]] s2xvdqinj7qzk0pxn5oiilpq08lctk0 0 16948 182816 180384 2026-09-09T18:35:25Z Veeders 16276 182816 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Location map EF in Thuringia.svg|thumb|Liggienge]] '''Erfurt''' is den 'oôdstad van den [[Duutsland|Duutse]] deêlstaet [[Thüringen]] mie 217.000 inweuners (2026). == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20080821023946/http://www.erfurt.de/ Erfurt] * [https://www.britannica.com/place/Erfurt-Germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/thuringen/?cityid=4763 City Population] * Liggienge: {{Koord|50|59|N|11|2|L}} [[Categorie:Stad in Duutsland]] [[Categorie:Thüringen]] 36glcccw81604z9yjlwxnrhp7k6vwtg