Wikipedia zeawiki https://zea.wikipedia.org/wiki/V%C3%B2blad MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Media Speciaol Overleg Gebruker Overleg gebruker Wikipedia Overleg Wikipedia Plaetje Overleg plaetje MediaWiki Overleg MediaWiki Sjabloon Overleg sjabloon Ulpe Overleg ulpe Categorie Overleg categorie TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 1883 183146 157530 2026-09-17T15:08:34Z MPhernambucq 11465 183146 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Goedereede.png|thumb|Lihhieng]] [[Plaetje:Landschap ouddorp.jpg|thumb|Ouwdurps landschap mit d'n [[Vuurtoren Ouwdurp|vuurtoren]] op de achtergrond]] '''Ouwdurp''' (Nederlands: ''Ouddorp'') is 't meêst westelijke durp op 't eiland [[Goeree-Overflakkee]]. Per januaori 2023 hao 't durp 6.295 inweuners en d'rmee is 't nae [[Sommerdiek]] 't groôste durp van 't eiland. Saeme mit [[Goeree]] en [[Stellendam]] vurmt et sind [[1966]] de gemeênte Goeree, die in 2013 is op' egoô in de gemeênte Goereê-Overflakkeê. De belangriekste middels van bestoan binne de visserieje, et toerisme en de landbouw. Vee inweuners binne lid van de [[Hersteld Hervormde Kerke|Hersteld Hervormde Kerreke]]. [[Paus Adrianus VI]] was hier pastoor voordat hie [[paus]] wier, maer hie weunde hier niet. ==Landbouw== De landbouw is 't ouwste van de drieje. 't Landleven op Ouwdurp was altied nogal kleinschaelig in das noe relatief nog zôô. Vroeger wier d'r vee bloomzaed in sjelott'n eteelt. De leste jaeren worre d'r aok steeds meer blomen ekweekt. Ouwdurp lig op de grens van zand - in kluigrond in veur sommige gewassen is dat ideaal. An de aore kant is zand niejt zôô vruchtbaer vandeer dat vee percelen een stik ofegrave binne, [[uutmiene]] hietende dat. De grond wier in wallen langs de percelen egooit. Je kriegt hiermee een apart beslote lanschap wat een schurveliengenlanschap enoemd wordt. Op Ouwdurp zelf worre deze schurveliengen trouwes; 'hoagten' enoemd. ==Visserieje== [[Plaetje:Port Zélande de Marina (2460370217).jpg|thumb|De ouwe Ouwdurpse haevene word noe veural veur jachen gebruukt]] De visserieje op Ouwdurp is opebloeit sind dat 't durp een eige haevene heit. Die haevene is in de jaeren 1860-1861 egraeve. Vroeger hao Ouwdurp veural [[gornet]]vissers mar nae de ofsluuting van de [[Grevelingen]] bin 't aok zêêvissers eworre. Zêêvissers visse veural op tonge in scholle. Sind de ofsluuting in [[1972]] leit de Ouwdurpse vloot op Delta in [[Stellendam]]. De vloot bestoat nog uut zo'n vuuftien kotters weervan d'r twêê paelink visse op de Grevelingen vanuut de ouwe haevene. De ouwe Ouwdurpse haevene wordt noe voorral deur jachen gebruukt. ==Recreaosie== 't Toerisme is opekomme nae den [[Twêêde Wereldoorlog]]. Ouwdurp wier antrekkelijk vanwege 't strange in de natuur. In de beginjaeren bin d'r ontzett'nd vee zeumerhuusies in campings uut de grond estampt. Soms slechte van kwaliteit. Gelokkig is ter noe wel andacht veur kwaliteit. 't bin noe veural luxe vekantieparken as [[Port Zélande]], Noordzeêpark in De Klepperstee. Ouwdurp stoat tot vaorde in Duusland bekend as femilie badplekke. ==Durpsstructuur== Oorspronkelek bestieng Ouwdurp uut lintbebouwing langs een antal wegen. De ienige concentraotie was rond de [[Durpskerreke (Ouwdurp)|kaereke]] in de rienk. Vanof 1960 binne d'r een paer vrie grôte stikken bie ebouwd an de noordkant van 't durp, 'Plan ôôst' in 'Plan zuud'. De leste jaeren is dat veranderd in noe wordt d'r haest niejt meer nieuw ebouwd vanwege regels vanuut de provincie. D'r spele in de durpsgemêênschap dichte discussies omdat Ouwdurpse starters op de weuningmart gin huus kunne kaope omdat et te diere is in omdat er weinig geschikte huuzen te kaop binne. In 2007 binne d'r wel vaorde gevorderde plann'n om nieuw te bouwene op de '[[Welgelegen (Ouwdurp)|gronden Brêên]]'. In 2011 binne ze begonne mit dit plan. Oak 't plan [[Oôsterpark (Ouwdurp)|Oôsterpark]] is in 2011 van start 'ego. <center><gallery> Schurvelingen Ouddorp 2006.jpg|Hoagte in Ouwdurp, langs [[Uutmiene|uut'emiend]] stik land Ouddorp molen De Zwaan klompenmakerij.jpg|Ouwdorp [[klompemaeker]]ie Netherlands-Ouddorp-blauwe-huus.jpg|Ut [[Blaeuwe Huus]] Ouddorp molen De Hoop gedenksteen.jpg|De meule [[De Hoop (Ouwdurp)|De Hoop]] is gebouwd in 1845. Storm haven ouddorp.jpg|''[[De Sturm (2009 fillum)|De Sturm]]'' fillum opname </gallery></center> == Bekende inweuners == * [[Keessie Bok]], ongernemer en verzaemelaer * [[Jeajn'ie van d'n Duunkant]], [[Bevindelijk grifformeerden|bevindelijk griffermeerde]] vrouwe * [[Pieter Grinwis]], politicus * [[Pau Heerschap]], dialectkenner en schriever * [[Gert Koese]], schriever * [[Martien Sperling]], berreger en duuker * [[Poulus Voogd]], boer en politicus ==Zie oak== * [[Biebelgordel]] * [[Blaeuwe Huus]] * [[Durpskerreke (Ouwdurp)]] * [[Eben-Haëzerkerreke (Ouwdurp)]] * [[Vuurtoren Ouwdurp]] * [[Westvoorn]] == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20231103090924/https://www.plaatsengids.nl/ouddorp Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/ouddorp/ AlleCijfers] {{Navigatie Goeree Overflakkee}} [[Categorie:Ouwdurp| ]] [[Categorie:Voormaelige gemeênte op Goereê-Overflakkeê]] 6uels4ciwo4dgzycc9xgfshf9pwerma 0 2803 183148 85008 2026-09-17T15:11:43Z MPhernambucq 11465 183148 wikitext text/x-wiki {{Taxobox_begin | color = pink | name = Nandoes}} {{Taxobox image|image= [[Plaetje:Nandu-Portrait_2.jpg|250px|Nandoe]]|caption =}} {{Taxobox_begin_placement | color = pink}} {{Taxobox_regnum_entry | taxon = [[Beêsten]] (Animalia)}} {{Taxobox_divisio_entry | taxon = [[Chordabeêsten]] (Chordata)}} {{Taxobox_classis_entry | taxon = [[Veugels]] (Aves)}} {{Taxobox_end_placement}} {{Taxobox orde|color=pink|orde=Rheiformes|author=[[Bonaparte]]|date=[[1849]]}} {{Taxobox_end}} De orde van de '''nandoes''' (Rheiformes) besti uut twi soôrten struusveugelachtihe [[loôpveugel]]s die an allin in [[Zuud-Amerika]] voekomm'n. == Verschil mie struusveugels == Ze verschill'n mie de struusveugels vurral in lengte, voe de rest is weinig verschil mie 't wuufje van de [[struusveugel]] te vinn'n. In tehenstellieng tot de struusveugels is der hin verschil tussen beie heslachen. Nandoes èn een kleine staert en drie teên'n. == Broeihedrag == Nandoes zien [[polygamisch]], 1 ventje kan soms tot zelfs 12 wuufjes ène. Bie de nandoes bouwen de ventjes 't nest en 't wuufje lei dan 10 tot 60 eiers. Ni de leg hi 't wuufje wig en zoek ze een ar ventje. 't Ventje zurg voe de jongen. == Eetn == Nandoes eetn van aolles. 't Liefst èn ze blèren, mè ze eetn ok hraâg [[insect]]en, [[fruit]], wortels en zaeden. == Indeêlieng == De orde van de nandoes besti mè uut twi soôrten: * Orde '''Rheiformes''' ** Femielje [[Rheidae]] *** Heslacht [[Rhea]] **** [[Nandoe]] ''(Rhea americana)'' *** Heslacht Pterocnemia **** [[Darwins nandoe]] ''(Pterocnemia pennata)'' {{Veugels}} 73t6a86gvmspk9wmor6svv45bepng4o 0 4007 183144 151479 2026-09-17T15:05:06Z MPhernambucq 11465 183144 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:BAG woonplaatsen - Gemeente Borsele.png|thumb|Liggienge]] [[Plaetje:Exterieur - Oudelande - 20178612 - RCE.jpg|thumb|Ouwelande in 1950]] '''Ouwelande''' (Nederlands: ''Oudelande'') is een klein durp en voormaelige gemeênte (tot 1970) in de [[gemeênte Bossele]], in de provincie [[Zeêland]]. Het dorp ei 680 inweuners (2023). D'n heren van [[Baerland]], t naéburige dorp, hadden vroeger véé invloed in Ouwelande, ulder leiden [[belasting]]en en andere verplichtingen op. De protestantse kerk van het dorp dateert oet de 15e eêuw, de toren woort gebouwd omstreêks 1400. De klokken zien in d'n oôrlog in beslag genome, maar later teruggevonde en opnieuw geplaats. Naost de kerk staot rond 'n kastanjeboom de "klapbanke", bankjes waér a den dorpsroddels wiere uutgewisseld. Karakteristiek bin de leilinden in de straoten rond de kerk. Ten noôrden van Ouwelande ligt 't ouwe stationnetje van d'n stoômtrein Goes - [[Bossele]]. De dienst op dees toeristische spoôrweg bin echter al een aantal jaoren beperkt tot Oedjeskerke. Rond 't durp ligge boôgerds, mie veural appelboôme en akkers. In het durp bin hin verkeêrsborden te vinden, op het maximum snelheidbord onder de plekkenaem nae. Ok 't bordje dat a buurtschool ankondigt, is weggehaeld. Net a d'n aanduudingen van doôdlopende straoten Dit is bewust gedaan om het aanzicht van het dorp te verfraoien. Dit was 'n ideê van d'n dorpsraed, die door de gemeente daerna is overgenomen. Tot nu toe bliekt de opzet niet tot minder verkeersveiligheid te hebben geleid. == Bekende inweuners == * [[Marga Vermue]], politicus == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20240521093907/https://www.plaatsengids.nl/oudelande Plaatsengids] * [https://allecijfers.nl/woonplaats/oudelande/ AlleCijfers] [[Plaetje:Kerk_oudelande.JPG|thumb|links|Protestantse kerke in Ouwelande]] {{Navigatie gemeênte Bossele}} [[Categorie:Voormaelige gemeênte in Zeêland]] [[Categorie:Plekke op Zuud-Beveland]] [[Categorie:Bossele]] 0atd2zw036i7o1awnv51pw2pplrasre 0 4839 183151 179732 2026-09-17T15:29:24Z MPhernambucq 11465 183151 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Downtown Sofia Boby Dimitrov 1.jpg|thumb|[[Sofia]], naest de oôdstad oak de stad met de meêste inweuners van Bulharije]] '''Sofia''' is d'n [[oôdstad]] van [[Bulharije]]. De stad heit circa 1.400.000 inweuners. Neffen de oôdstad is Sofia oak de stad met de meêste inweuners van Bulharije. <gallery> StGeorgeRotundaSofia.JPG| Sof.University~1935.jpg| Narsob3.jpg| NationalAssemblySquare.jpg| </gallery> == Bekende inweuners == * [[Anna-Maria Ravnopolska-Dean]], musicus [[Categorie:Oôdstad]] [[Categorie:Plekke in Europa]] [[Categorie:Bulharije]] cd3qg7xfati3l9jhuhty5w9y4n79vjd 0 6648 183147 120568 2026-09-17T15:09:16Z MPhernambucq 11465 183147 wikitext text/x-wiki [[File:Auvergne-Position.png|thumb|Lihhienge von Auvergne in Frankriek.]] '''Auvergne ''' (''Auvèrnha'' of ''Auvèrnhe'' in 't [[Occitaons]]) is 'n voormaelige rehio in 't zudelijke centrum von [[Frankriek]], in 't [[Centraol Massief]]. De inweuners wor'n Auvergnats en Auvergnates henoemd. De oôdstad was [[Clermont-Ferrand]]. == Geschiedenisse == Auvergne dankt zien naem an 't [[Gallië|Gallische volk]] de [[Arverni]], wivon [[Vercingetorix]] de [[koôning]] waos t'n tiede von de Romeinse invaosie. In de [[Middeleêwen]] wier Auvergne in vier feodaole hebied'n versnipperd: * 't graofschap Auvergne (de naem dateert uut ±980); * 't bisschoppelijk graofschap Clermont (uut dezelfde tied, tegenspeler); * 't graofschap Clermont, daterend von ±[[1155]] — dit graofschap werd in [[1302]] formeel 't graofschap [[Dauphiné von Auvergne]]; * ''La Terre royale d'Auvergne'' ('''t koôninklijk hebied von Auvergne'') dat-a in [[1360]] werd opericht, in 't [['ertogdom Auvergne]]. Deêze vier vormd'n tot an de [[Franse Revolutie]] de zelfstandige Franse provincie Auvergne. In [[1790]] wier deêze provincie in de vier departement'n verdeêld die 'r vandaeg de dag noh zin, 'oewè [[Haute-Loire]] en [[Allier]] òk deêl uutmaekt'n von de hrond'n von de historische provincies [[Bourbonnais]], [[Lyonnais]] en [[Languedoc-Roussillon]]. [[Categorie:Auvergne-Rhône-Alpes|*]] 90e9essxwn0ztbrf3t06v6iw641kd2y 0 7543 183145 151064 2026-09-17T15:06:20Z MPhernambucq 11465 183145 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Hertogin Hedwigepolder 3 2012 02 27.JPG|thumb|Hertogin Hedwigepolder in 2012]] [[PLaetje:Hertogin Hedwigepolder 4 2012 02 27.JPG|thumb|Eênige in 2012 nog beweunde 'uus in de Hertogin Hedwigepolder]] De '''Hertogin Hedwigepolder''' is 'n polder in 't meêst oôsteleke deel van [[Zeêuws-Vlaonderen]]. D'n polder, die deels ok in [[België]] liet is nationaol bekend 'eworren omdat um wellicht onger waeter 'ezet wor. 't onger waeter zette van hoeie landbouwgrond stuur vee Zeêuwen tegen de borste. De naom verwiest nao Hedwige de Ligne (1877-1938), Hertogin van Aerenberg, vrouwe van Engelbert IX Hertog van Aerenberg (1872-1949), een kleinzeuen van Prosper Lodewijk van Aerenberg. De oppervlakte van 't Nederlandse deel bedraogt 2,99 km². De straoten in de polder draoge de naom'n van de hertog en hertogin en d'r guus (Engelbert, Erik en Lydia). De polder is op zeê veroverd in [[1907]] en is de leste polder in oôstelek Zeêuws-Vlaonderen Anno [[2012]] bestit d'r nog aoltied een patstelling over de toekomst van de polder in de Nederlandse poletiek. Belhië wil dat d'r ontpolderd wor. De polder grens an het [[Verdronke land van Saeftinghe]]. ==Gedichte over d'n polder== Zô blienkend en vette dà netgeploegd land De veuren zô rechte, ‘t land netjes aan kant Zô verre a je kan kieken dà môoie patrôôn Zeeuwse klei, êêl bizonder en toch zô gewôôn - ‘k Zien dad êêl gèrren, die blienkende klei Wà zà dao wêê groeien, ‘t volgend jaor in de mei Bêêten of tèrve of èrpels of vlas Of wor het soms een êêl ander hewas - Komm’n d’r bômen, een kréke meschien ‘k En pas bie da land vremde kèrels gezien Z’aoden papieren en ze gebaorden êêl brêêd Jao, ‘t is gedaon mêê zô’n polder vôô da je ‘t weet - Noe blienkt er die klei nog, da Zeeuws vette goud Waorop al die jaoren zôô vêê wier verbouwd ‘t Is nie mêê rendaobel, zô wordt er gezeid Naotuur, recreaotie is ‘t nieuwe beleid. - Maor à klei verandert in “nieuwe naotuur” Mêê ruumte vôô grutto’s, ooievaor, tureluur Mêê vievers en kreken, mêê bos en moeras ‘t Wor nooit mêêr die polder zô à tie ooit was. - Gêên terve, gêên gèste, gêên bêêten, gêên vlas Maor een bungalowpark bie een waoterplas. ‘k Bin nie ouwerwets, ôôr, ‘k bin zelfs progressief Moa die klei die verdwient, dà kom toch aon ’t lief. - Wan nerges in de wèreld in ‘t laote licht van de zonne Zie je zô’n vette klei, ooit uut waoter gewonnen De ruumte van Zêêland, mêê die veuren zôô rechte Vraogt om goeie besluiten, bespaor ons de slechte. [[Categorie:Geschiedenisse van Zeêland]] [[Categorie:Natuur in Zeêland]] [[Categorie:Polder in Zeêland]] [[Categorie:Polder in België]] [[Categorie:Zeêuws-Vlaonderen]] [[Categorie:'Ulst]] [[Categorie:Beveren-Kruibeke-Zwiendrecht]] ezb0jm6eixf5cqmkkz47n89k861shcb 3 11999 183164 111562 2026-09-18T04:20:36Z Max 13376 Max heeft pagina [[Overleg gebruker:SHB2000]] hernoemd naar [[Overleg gebruker:SHB]]: Automatisch hernoemd bij het hernoemen van gebruiker “[[Special:CentralAuth/SHB2000|SHB2000]]” naar “[[Special:CentralAuth/SHB|SHB]]” 111562 wikitext text/x-wiki <div style="border: 1rem #dd0000 ridge; padding: 0.5em;">Hello! Please message me on [[m:User talk:SHB2000|meta.wikimedia.org]] instead. I may not notice messages on this page.</div> ojy2vkqs676esjrcfi79dwyt0tjr5xc 0 15536 183119 183118 2026-09-17T12:57:22Z Veeders 16276 /* Indeêlieng */ 183119 wikitext text/x-wiki {{etalage}} {{Regio |naem = Land Baden-Württemberg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Baden-Württemberg.svg |waepen = Greater coat of arms of Baden-Württemberg.svg |kaerte = Locator map Baden-Württemberg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Baden-Württemberg.png |land = Duutsland |oôdstad = Stuttgart |stichtieng = 25 april [[1952]] |oppervlak = 35.748 |inweuners = 11.239.000 |jaer = 2026 |dichteid = 314 }} '''Baden-Württemberg''' ([[Aelemannisch]]: ''Baade-Wiirdebäärg'', [[Zwaobisch]]: ''Badâ-Wirdâberg'', [[Paltsisch]]: ''Bade-Wirddeberg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie 'oôdstad [[Stuttgart]]. D'r weune 11 meljoen mins'n op een oppervlak van bienae 36 duuzend km². Tis den dorde hroôtste deêlstaet, zowel in oppervlak as wat betreft bevolkienge. Opericht op 25 april [[1952]] is Baden-Württemburg sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Baden-Württemberg hrenst an de deêlstaeten [[Rheinland-Pfalz]] (NW), [[Hessen]] (N) en [[Bayern]] (O) plus an de lan'n [[Zwitserland]] (Z) en [[Frankriek]] (W). {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- ! colspan=2 | Bevolkienge |- ! Jaer || Inweuners |- | 1900 || 4,1 meljoen |- | 1950 || 6,4 meljoen |- | 1975 || 9,2 meljoen |- | 2000 || 10,5 meljoen |- | 2026 || 11,2 meljoen |- |} | {| class=wikitable |- ! colspan=3 | Gemiddelde temperatuur ¹ |- ! Seizoen || Maximum || Minimum |- | Winter || 4°C || -2°C |- | Lente || 14°C || 4°C |- | Zeumer || 23°C || 12°C |- | 'Erfst || 14°C || 5°C |- | colspan=3 | 1700 uure zunne per jaer |- | colspan=3 | ¹ in Stuttgart |} |} D'r binne 31% [[kattelieken]] (2021), 26% [[lutheraonen]] (2021) en 7% [[moslims]] (2018). Streêktaelen binne [[Aelemannisch]] in 't wessen en zuuden en [[Zwaobisch]] in 't midden en oôsten. Fraonkische streêktaelen worren 'esproke in 't noôrden, bevobbeld [[Paltsisch]] in 't noôrdwessen. Tis ien van de riekste deêlstaeten van Duutsland. 't BBP bedraegt 573 miljard euro (2022), de staetsschuld is 60 miljard euro 'oôg (2021) en 4% van de bevolkieng is werkloôs (2023). Hroôte bedrieven binne [[Bosch]], [[Daimler Truck]], [[Mercedes-Benz]] en [[Porsche]]. == Geschiedenisse == 't Gebied bestond toet [[1918]] uut de staeten Groôt'ertogdom Baden, Konienkriek Württemberg en de [[Prusen|Prusische]] Hohenzollernsche Lande, daernae toet [[1945]] uut Baden, Württemberg en 'n stukje Prusen. Nae d'n [[Twidde Waereldoôrlog]] was 't gebied van 1945 toet 1949 bezet deu de geallieerd'n. 't Was verdeêld in Baden en Württemberg-Hohenzollern (beide bezet deu Frankriek) en Württemberg-Baden (bezet deu de [[Vereênigde Staeten]]). In [[1949]] wierren deêze hebied'n deêl van den in dat jaer operichte Bonsrippebliek Duutsland en in 1952 as den deêlstaet Baden-Württemberg. == Landschap == Baden-Württemberg bestaet voo 45% uut landbouw en 39% uut bos. Middelgebergtes binne 't [[Zwarte Woud]] (''Schwarzwald'') in 't wessen, de [[Zwaobische Alb]] (''Zwäbische Alb'') in 't oôsten en 't [[Odenwald]] (leit groôtendeêls in [[Hessen]]) in 't noôrden. 'Oôgste berg van 't Zwarte Woud is de Feldberg (1494 meter, ok 'oôgste berg van Baden-Württemberg), 'oôgste berg van de Zwaobische Alb is de Lemberg (1016 meter) en 'oôgste berg van 't Odenwald de Katzenbuckel (627 meter, vlakbie Hessen). In 't zuudoôsten leit de streêk [[Oberschwaben]] mie as 'oôgste berg de Schwarzer Grat (1119 meter) <ref>De Schwarzer Grat is 'n uutloôper van 't [[Allgäu]]-gebergte.</ref> op de grens mie [[Beieren]] (Oberschwaben leit deêls ok in deêze deêlstaet). De [[Donau]] ontspriengt bei [[Donaueschingen]] en de [[Neckar]] stroômt van zuud nae noôrd deu 't midden van Baden-Württemberg. De [[Rijn]] (''Rhein'') vormt in 't wessen de grens mie Frankriek <ref>De Franse stad [[Straetsburg]] leit juust an d'n overkant.</ref> en in 't zuuden de grens mie Zwitserland.<ref>Uutgezonderd de Zwitserse stad [[Schaffhausen]] en omgevieng, die boven de Rien liggen. De Zwitserse stad [[Basel]] leit deêls an d'n overkant in 't uuterste zuudwessen en de Duutse stad [[Konstanz]] leit onger de Rien.</ref> 't [[Bodenmeêr]] (''Bodensee'') leit in 't zuudoôsten en vormt dae de grens mie Zwitserland. De [[Main]] vormt in 't noôrdoôsten ongeveêr de grens mie Hessen en Beieren en de [[Iller]] vormt in 't zuudoôsten deêls de grens mie Beieren. == Steê == Bekende steê binne (2026): {| class=wikitable |- | {| class="wikitable sortable" ! Hroôtste steê !! Inweuners |- | [[Stuttgart]] || 609.000 |- | [[Mannheim]] || 320.000 |- | [[Karlsruhe]] || 309.000 |- | [[Freiburg im Breisgau]] || 238.000 |- | [[Heidelberg]] || 156.000 |- | [[Pforzheim]] || 134.000 |- | [[Heilbronn]] || 133.000 |- | [[Ulm]] || 130.000 |- | [[Reutlingen]] || 119.000 |- | [[Esslingen am Neckar]] || 95.000 |- | [[Ludwigsburg]] || 93.000 |- | [[Tübingen]] || 93.000 |} | {| class="wikitable sortable" ! Aore steê !! Inweuners |- | [[Konstanz]] || 87.000 |- | [[Friedrichshafen]] || 63.000 |- | [[Baden-Baden]] || 57.000 |- | [[Ravensburg]] || 51.000 |- | [[Schwäbisch Hall]] || 43.000 |- | [[Kehl]] || 40.000 |- | [[Weil am Rhein]] || 32.000 |- | [[Donaueschingen]] || 22.000 |- | [[Hockenheim]] || 22.000 |- | [[Sigmaringen]] || 17.000 |- | [[Breisach am Rhein]] || 17.000 |- | [[Meersburg]] || 6.000 |} |} == Indeêlieng == Baden-Württemberg bestaet bestierlijk uut: * 4 hebied'n (''Regierungsbezirke'') * 12 regionaole verbanden (''Regionen'') * 44 districten (''Stadt- en Landkreise'')<ref>De Stadtkreise binne ok steê en gemeênten.</ref> * 1101 gemeênten (''Gemeinden'') {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:Baden-Württemberg, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|links|350px]] | 4 hebied'n (''Regierungsbezirke'') * Freiburg * Karlsruhe * Stuttgart * Tübingen 9 stadsdistricten (''Stadtkreise'') * [[Baden-Baden]] * [[Freiburg im Breisgau]] * [[Heidelberg]] * [[Heilbronn]] * [[Karlsruhe]] * [[Mannheim]] * [[Pforzheim]] * [[Stuttgart]] * [[Ulm]] 35 landsdistricten (''Landkreise'') |- |} | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:BW-Regionen.png|350px|links]] | 12 regionaole verbanden (''Regionen'') Freiburg * Hochrhein-Bodensee * Schwarzwald-Baar-Heuberg * Südlicher Oberrhein Karlsruhe * Mittlerer Oberrhein * Nordschwarzwald * Rhein-Neckar Stuttgart * Heilbronn-Franken * Ostwürttemberg * Stuttgart Tübingen * Bodensee-Oberschwaben * Donau-Iller * Neckar-Alb |- |} |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=25 | Landtag von Baden-Württemberg |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2001 ! 1996 || 1992 || 1988 ! 1984 || 1980 || 1976 ! 1972 || 1968 || 1964 ! 1960 || 1956 || 1952 ! Partie |- | [[Grüne]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|58 || bgcolor="#e8e08e"|47 | bgcolor="#e8e08e"|36 || 17 || 10 | 19 || 13 || 10 | 9 || 6 || | || || | || || | [[Grüne]] |- | [[CDU]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|42 | 60 || bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|64 || bgcolor="#e8e08e"|66 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|71 | bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|60 || bgcolor="#e8e08e"|59 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|50 | [[CDU]] |- | [[AfD]] | 35 || 17 || 23 | || || | || || | || || | || || | || || | [[AfD]] |- | [[SPD]] | 10 || 19 || 19 | bgcolor="#e8e08e"|35 || 38 || 45 | 39 || bgcolor="#e8e08e"|46 || 42 | 41 || 40 || 41 | 45 || bgcolor="#e8e08e"|37 || 47 | 44 || bgcolor="#e8e08e"|36 || bgcolor="#e8e08e"|38 | [[SPD]] |- | [[FDP]] | || 18 || 12 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|15 || bgcolor="#e8e08e"|10 | bgcolor="#e8e08e"|14 || 8 || 7 | 8 || 10 || 9 | 10 || 18 || bgcolor="#e8e08e"|14 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|21 || bgcolor="#e8e08e"|23 | [[FDP]] |- | REP ¹ | || || | || || | 14 || 15 || | || || | || || | || || | REP ¹ |- | NPD ² | || || | || || | || || | || || | || 12 || | || || | NPD ² |- | BHE ³ | || || | || || | || || | || || | || || | bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|6 | BHE ³ |- | [[KPD]] | || || | || || | || || | || || | || || | || || 4 | [[KPD]] |- ! Totael ! 157 || 154 || 143 ! 138 || 139 || 128 ! 155 || 146 || 125 ! 126 || 124 || 121 ! 120 || 127 || 120 ! 121 || 120 || 121 ! Totael |- |} ¹ Die Republikaner (rechtsconservaetief) ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands (rechtsextreêm) ³ Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten (nationaelconservaetief) {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Reinhold Maier || [[FDP]] || 1952–1953 |- | Gebhard Müller || [[CDU]] || 1953–1958 |- | [[Kurt Georg Kiesinger]] <ref> Kiesinger was van 1966 toet 1969 bonskanselier.</ref> || CDU || 1958–1966 |- | Hans Filbinger || CDU || 1966–1978 |- | Lothar Späth || CDU || 1978–1991 |- | Erwin Teufel || CDU || 1991–2005 |- | Günther Oettinger || CDU|| 2005–2010 |- | Stefan Mappus || CDU|| 2010–2011 |- | Winfried Kretschmann || [[Grüne]] || 2011–2026 |- | Cem Özdemir || Grüne || 2026–noe |- |} == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.baden-wuerttemberg.de/de/startseite?%3Btx_rsmpress_list%5Bsearch%5D%5Bkeywords%5D=Digitalisierung&tx_rsmpress_list%5Bpage%5D=70&cHash=37aeaeb26f8e6401a287a179f52fb3ea Baden-Württemberg] * [https://www.britannica.com/place/Baden-Wurttemberg Britannica] * [https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/baden-wurttemberg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|32|N|9|3|L}} <Gallery> Baden-Wuerttemberg Landschaften.png|Landschapp'n 1799 map of Swabia by John Cary.jpg|Baden-Württemberg in 1799 Suedwest-vor1945.svg|Baden-Württemberg 1850-1945 Suedweststaat-Württemberg-Hohenzollern.png|Baden-Württemberg 1945-1952 Alemannic-Dialects-Map-German.svg|Streêktaelen Oberharmersbach-Riersbach, Langenberg 9.jpg|Zwarte Woud Bodensee, Lac de Constance - panoramio (122).jpg|Bodenmeêr 2015 Stuifen und Rechberg vom Hornberg.jpg|Zwaobische Alb Baden-Baden-Innenstadt vom Annaberg-22-2015-gje.jpg|Baden-Baden Ausblick vom Aussichtspunkt an der Zeppelinstraße auf die Stadtmitte von Stuttgart - panoramio.jpg|Stuttgart Altstadt Heidelberg nach Neuschnee.JPG|Heidelberg Schwäbisch Hall.jpg|Schwäbisch Hall Rechtenstein Donau Kraftwerk.jpg|Donau August - Breisach Rhein - 2013 - panoramio (1).jpg|Rien Burg Hornberg-09-Aussicht Neckarzimmern.jpg|Neckar Sigmaringen zamek 04.jpg|Slot Sigmaringen 2015 08 07 Burg Hohenzollern.jpg|Burg Hohenzollern Central forecourt looking north - Ludwigsburg Castle - Ludwigsburg - Germany 2017.jpg|Slot Ludwigsburg Cathedral ulm03.jpg|Munster van Ulm Landtag von Baden-Württemberg 01.jpg|Parlementsgebouw Schonacher-Trachtenträgerinnen.jpg|Klederdracht in Baden Schwarzwälder Schinken na tmavém chlebu.jpg|Schwarzwalderamme Hockenheimring, Hockenheim (P1100589).jpg|Hockenheimring Hundseck - Ski Lift - panoramio.jpg|Skiën in Zwarte Woud Blick über die Weinberge bis zum Mercedes-Benz Werk in Untertürkheim - panoramio.jpg|Mercedes-Benz </Gallery> {{Duutse staeten}} [[Categorie:Baden-Württemberg| ]] kf61ver7g91eqhks8z821ldl5ibcwv9 183120 183119 2026-09-17T13:06:12Z Veeders 16276 183120 wikitext text/x-wiki {{etalage}} {{Regio |naem = Land Baden-Württemberg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Baden-Württemberg.svg |waepen = Greater coat of arms of Baden-Württemberg.svg |kaerte = Locator map Baden-Württemberg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Baden-Württemberg.png |land = Duutsland |oôdstad = Stuttgart |stichtieng = 25 april [[1952]] |oppervlak = 35.748 |inweuners = 11.239.000 |jaer = 2026 |dichteid = 314 }} '''Baden-Württemberg''' ([[Aelemannisch]]: ''Baade-Wiirdebäärg'', [[Zwaobisch]]: ''Badâ-Wirdâberg'', [[Paltsisch]]: ''Bade-Wirddeberg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Stuttgart]]. D'r weune 11 meljoen mins'n op een oppervlak van bienae 36 duuzend km². Tis den dorde hroôtste deêlstaet, zowel in oppervlak as wat betreft bevolkienge. Baden-Württemberg is op 25 april [[1952]] opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Baden-Württemberg hrenst an de deêlstaeten [[Rheinland-Pfalz]] (NW), [[Hessen]] (N) en [[Bayern]] (O) plus an de lan'n [[Zwitserland]] (Z) en [[Frankriek]] (W). {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- ! colspan=2 | Bevolkienge |- ! Jaer || Inweuners |- | 1900 || 4,1 meljoen |- | 1950 || 6,4 meljoen |- | 1975 || 9,2 meljoen |- | 2000 || 10,5 meljoen |- | 2026 || 11,2 meljoen |- |} | {| class=wikitable |- ! colspan=3 | Gemiddelde temperatuur ¹ |- ! Seizoen || Maximum || Minimum |- | Winter || 4°C || -2°C |- | Lente || 14°C || 4°C |- | Zeumer || 23°C || 12°C |- | 'Erfst || 14°C || 5°C |- | colspan=3 | 1700 uure zunne per jaer |- | colspan=3 | ¹ in Stuttgart |} |} D'r binne 31% [[kattelieken]] (2021), 26% [[lutheraonen]] (2021) en 7% [[moslims]] (2018). Streêktaelen binne [[Aelemannisch]] in 't wessen en zuuden en [[Zwaobisch]] in 't midden en oôsten. Fraonkische streêktaelen worren 'esproke in 't noôrden, bevobbeld [[Paltsisch]] in 't noôrdwessen. Tis ien van de riekste deêlstaeten van Duutsland. 't BBP bedraegt 573 miljard euro (2022), de staetsschuld is 60 miljard euro 'oôg (2021) en 4% van de bevolkieng is werkloôs (2023). Hroôte bedrieven binne [[Bosch]], [[Daimler Truck]], [[Mercedes-Benz]] en [[Porsche]]. == Geschiedenisse == 't Gebied bestond toet [[1918]] uut de staeten Groôt'ertogdom Baden, Konienkriek Württemberg en de [[Prusen|Prusische]] Hohenzollernsche Lande, daernae toet [[1945]] uut Baden, Württemberg en 'n stukje Prusen. Nae d'n [[Twidde Waereldoôrlog]] was 't gebied van 1945 toet 1949 bezet deu de geallieerd'n. 't Was verdeêld in Baden en Württemberg-Hohenzollern (beide bezet deu Frankriek) en Württemberg-Baden (bezet deu de [[Vereênigde Staeten]]). In [[1949]] wierren deêze hebied'n deêl van den in dat jaer operichte Bonsrippebliek Duutsland en in 1952 as den deêlstaet Baden-Württemberg. == Landschap == Baden-Württemberg bestaet voo 45% uut landbouw en 39% uut bos. Middelgebergtes binne 't [[Zwarte Woud]] (''Schwarzwald'') in 't wessen, de [[Zwaobische Alb]] (''Zwäbische Alb'') in 't oôsten en 't [[Odenwald]] (leit groôtendeêls in [[Hessen]]) in 't noôrden. 'Oôgste berg van 't Zwarte Woud is de Feldberg (1494 meter, ok 'oôgste berg van Baden-Württemberg), 'oôgste berg van de Zwaobische Alb is de Lemberg (1016 meter) en 'oôgste berg van 't Odenwald de Katzenbuckel (627 meter, vlakbie Hessen). In 't zuudoôsten leit de streêk [[Oberschwaben]] mie as 'oôgste berg de Schwarzer Grat (1119 meter) <ref>De Schwarzer Grat is 'n uutloôper van 't [[Allgäu]]-gebergte.</ref> op de grens mie [[Beieren]] (Oberschwaben leit deêls ok in deêze deêlstaet). De [[Donau]] ontspriengt bei [[Donaueschingen]] en de [[Neckar]] stroômt van zuud nae noôrd deu 't midden van Baden-Württemberg. De [[Rijn]] (''Rhein'') vormt in 't wessen de grens mie Frankriek <ref>De Franse stad [[Straetsburg]] leit juust an d'n overkant.</ref> en in 't zuuden de grens mie Zwitserland.<ref>Uutgezonderd de Zwitserse stad [[Schaffhausen]] en omgevieng, die boven de Rien liggen. De Zwitserse stad [[Basel]] leit deêls an d'n overkant in 't uuterste zuudwessen en de Duutse stad [[Konstanz]] leit onger de Rien.</ref> 't [[Bodenmeêr]] (''Bodensee'') leit in 't zuudoôsten en vormt dae de grens mie Zwitserland. De [[Main]] vormt in 't noôrdoôsten ongeveêr de grens mie Hessen en Beieren en de [[Iller]] vormt in 't zuudoôsten deêls de grens mie Beieren. == Steê == Bekende steê binne (2026): {| class=wikitable |- | {| class="wikitable sortable" ! Hroôtste steê !! Inweuners |- | [[Stuttgart]] || 609.000 |- | [[Mannheim]] || 320.000 |- | [[Karlsruhe]] || 309.000 |- | [[Freiburg im Breisgau]] || 238.000 |- | [[Heidelberg]] || 156.000 |- | [[Pforzheim]] || 134.000 |- | [[Heilbronn]] || 133.000 |- | [[Ulm]] || 130.000 |- | [[Reutlingen]] || 119.000 |- | [[Esslingen am Neckar]] || 95.000 |- | [[Ludwigsburg]] || 93.000 |- | [[Tübingen]] || 93.000 |} | {| class="wikitable sortable" ! Aore steê !! Inweuners |- | [[Konstanz]] || 87.000 |- | [[Friedrichshafen]] || 63.000 |- | [[Baden-Baden]] || 57.000 |- | [[Ravensburg]] || 51.000 |- | [[Schwäbisch Hall]] || 43.000 |- | [[Kehl]] || 40.000 |- | [[Weil am Rhein]] || 32.000 |- | [[Donaueschingen]] || 22.000 |- | [[Hockenheim]] || 22.000 |- | [[Sigmaringen]] || 17.000 |- | [[Breisach am Rhein]] || 17.000 |- | [[Meersburg]] || 6.000 |} |} == Indeêlieng == Baden-Württemberg bestaet bestierlijk uut: * 4 hebied'n (''Regierungsbezirke'') * 12 regionaole verbanden (''Regionen'') * 44 districten (''Stadt- en Landkreise'')<ref>De Stadtkreise binne ok steê en gemeênten.</ref> * 1101 gemeênten (''Gemeinden'') {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:Baden-Württemberg, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|links|350px]] | 4 hebied'n (''Regierungsbezirke'') * Freiburg * Karlsruhe * Stuttgart * Tübingen 9 stadsdistricten (''Stadtkreise'') * [[Baden-Baden]] * [[Freiburg im Breisgau]] * [[Heidelberg]] * [[Heilbronn]] * [[Karlsruhe]] * [[Mannheim]] * [[Pforzheim]] * [[Stuttgart]] * [[Ulm]] 35 landsdistricten (''Landkreise'') |- |} | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:BW-Regionen.png|350px|links]] | 12 regionaole verbanden (''Regionen'') Freiburg * Hochrhein-Bodensee * Schwarzwald-Baar-Heuberg * Südlicher Oberrhein Karlsruhe * Mittlerer Oberrhein * Nordschwarzwald * Rhein-Neckar Stuttgart * Heilbronn-Franken * Ostwürttemberg * Stuttgart Tübingen * Bodensee-Oberschwaben * Donau-Iller * Neckar-Alb |- |} |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=25 | Landtag von Baden-Württemberg |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2001 ! 1996 || 1992 || 1988 ! 1984 || 1980 || 1976 ! 1972 || 1968 || 1964 ! 1960 || 1956 || 1952 ! Partie |- | [[Grüne]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|58 || bgcolor="#e8e08e"|47 | bgcolor="#e8e08e"|36 || 17 || 10 | 19 || 13 || 10 | 9 || 6 || | || || | || || | [[Grüne]] |- | [[CDU]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|42 | 60 || bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|64 || bgcolor="#e8e08e"|66 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|71 | bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|60 || bgcolor="#e8e08e"|59 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|50 | [[CDU]] |- | [[AfD]] | 35 || 17 || 23 | || || | || || | || || | || || | || || | [[AfD]] |- | [[SPD]] | 10 || 19 || 19 | bgcolor="#e8e08e"|35 || 38 || 45 | 39 || bgcolor="#e8e08e"|46 || 42 | 41 || 40 || 41 | 45 || bgcolor="#e8e08e"|37 || 47 | 44 || bgcolor="#e8e08e"|36 || bgcolor="#e8e08e"|38 | [[SPD]] |- | [[FDP]] | || 18 || 12 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|15 || bgcolor="#e8e08e"|10 | bgcolor="#e8e08e"|14 || 8 || 7 | 8 || 10 || 9 | 10 || 18 || bgcolor="#e8e08e"|14 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|21 || bgcolor="#e8e08e"|23 | [[FDP]] |- | REP ¹ | || || | || || | 14 || 15 || | || || | || || | || || | REP ¹ |- | NPD ² | || || | || || | || || | || || | || 12 || | || || | NPD ² |- | BHE ³ | || || | || || | || || | || || | || || | bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|6 | BHE ³ |- | [[KPD]] | || || | || || | || || | || || | || || | || || 4 | [[KPD]] |- ! Totael ! 157 || 154 || 143 ! 138 || 139 || 128 ! 155 || 146 || 125 ! 126 || 124 || 121 ! 120 || 127 || 120 ! 121 || 120 || 121 ! Totael |- |} ¹ Die Republikaner (rechtsconservaetief) ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands (rechtsextreêm) ³ Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten (nationaelconservaetief) {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Reinhold Maier || [[FDP]] || 1952–1953 |- | Gebhard Müller || [[CDU]] || 1953–1958 |- | [[Kurt Georg Kiesinger]] <ref> Kiesinger was van 1966 toet 1969 bonskanselier.</ref> || CDU || 1958–1966 |- | Hans Filbinger || CDU || 1966–1978 |- | Lothar Späth || CDU || 1978–1991 |- | Erwin Teufel || CDU || 1991–2005 |- | Günther Oettinger || CDU|| 2005–2010 |- | Stefan Mappus || CDU|| 2010–2011 |- | Winfried Kretschmann || [[Grüne]] || 2011–2026 |- | Cem Özdemir || Grüne || 2026–noe |- |} == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.baden-wuerttemberg.de/de/startseite?%3Btx_rsmpress_list%5Bsearch%5D%5Bkeywords%5D=Digitalisierung&tx_rsmpress_list%5Bpage%5D=70&cHash=37aeaeb26f8e6401a287a179f52fb3ea Baden-Württemberg] * [https://www.britannica.com/place/Baden-Wurttemberg Britannica] * [https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/baden-wurttemberg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|32|N|9|3|L}} <Gallery> Baden-Wuerttemberg Landschaften.png|Landschapp'n 1799 map of Swabia by John Cary.jpg|Baden-Württemberg in 1799 Suedwest-vor1945.svg|Baden-Württemberg 1850-1945 Suedweststaat-Württemberg-Hohenzollern.png|Baden-Württemberg 1945-1952 Alemannic-Dialects-Map-German.svg|Streêktaelen Oberharmersbach-Riersbach, Langenberg 9.jpg|Zwarte Woud Bodensee, Lac de Constance - panoramio (122).jpg|Bodenmeêr 2015 Stuifen und Rechberg vom Hornberg.jpg|Zwaobische Alb Baden-Baden-Innenstadt vom Annaberg-22-2015-gje.jpg|Baden-Baden Ausblick vom Aussichtspunkt an der Zeppelinstraße auf die Stadtmitte von Stuttgart - panoramio.jpg|Stuttgart Altstadt Heidelberg nach Neuschnee.JPG|Heidelberg Schwäbisch Hall.jpg|Schwäbisch Hall Rechtenstein Donau Kraftwerk.jpg|Donau August - Breisach Rhein - 2013 - panoramio (1).jpg|Rien Burg Hornberg-09-Aussicht Neckarzimmern.jpg|Neckar Sigmaringen zamek 04.jpg|Slot Sigmaringen 2015 08 07 Burg Hohenzollern.jpg|Burg Hohenzollern Central forecourt looking north - Ludwigsburg Castle - Ludwigsburg - Germany 2017.jpg|Slot Ludwigsburg Cathedral ulm03.jpg|Munster van Ulm Landtag von Baden-Württemberg 01.jpg|Parlementsgebouw Schonacher-Trachtenträgerinnen.jpg|Klederdracht in Baden Schwarzwälder Schinken na tmavém chlebu.jpg|Schwarzwalderamme Hockenheimring, Hockenheim (P1100589).jpg|Hockenheimring Hundseck - Ski Lift - panoramio.jpg|Skiën in Zwarte Woud Blick über die Weinberge bis zum Mercedes-Benz Werk in Untertürkheim - panoramio.jpg|Mercedes-Benz </Gallery> {{Duutse staeten}} [[Categorie:Baden-Württemberg| ]] eub0qjx7b5w2a1zzqskw7vk8q1q36r8 183121 183120 2026-09-17T13:10:19Z Veeders 16276 /* Geschiedenisse */ 183121 wikitext text/x-wiki {{etalage}} {{Regio |naem = Land Baden-Württemberg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Baden-Württemberg.svg |waepen = Greater coat of arms of Baden-Württemberg.svg |kaerte = Locator map Baden-Württemberg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Baden-Württemberg.png |land = Duutsland |oôdstad = Stuttgart |stichtieng = 25 april [[1952]] |oppervlak = 35.748 |inweuners = 11.239.000 |jaer = 2026 |dichteid = 314 }} '''Baden-Württemberg''' ([[Aelemannisch]]: ''Baade-Wiirdebäärg'', [[Zwaobisch]]: ''Badâ-Wirdâberg'', [[Paltsisch]]: ''Bade-Wirddeberg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Stuttgart]]. D'r weune 11 meljoen mins'n op een oppervlak van bienae 36 duuzend km². Tis den dorde hroôtste deêlstaet, zowel in oppervlak as wat betreft bevolkienge. Baden-Württemberg is op 25 april [[1952]] opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Baden-Württemberg hrenst an de deêlstaeten [[Rheinland-Pfalz]] (NW), [[Hessen]] (N) en [[Bayern]] (O) plus an de lan'n [[Zwitserland]] (Z) en [[Frankriek]] (W). {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- ! colspan=2 | Bevolkienge |- ! Jaer || Inweuners |- | 1900 || 4,1 meljoen |- | 1950 || 6,4 meljoen |- | 1975 || 9,2 meljoen |- | 2000 || 10,5 meljoen |- | 2026 || 11,2 meljoen |- |} | {| class=wikitable |- ! colspan=3 | Gemiddelde temperatuur ¹ |- ! Seizoen || Maximum || Minimum |- | Winter || 4°C || -2°C |- | Lente || 14°C || 4°C |- | Zeumer || 23°C || 12°C |- | 'Erfst || 14°C || 5°C |- | colspan=3 | 1700 uure zunne per jaer |- | colspan=3 | ¹ in Stuttgart |} |} D'r binne 31% [[kattelieken]] (2021), 26% [[lutheraonen]] (2021) en 7% [[moslims]] (2018). Streêktaelen binne [[Aelemannisch]] in 't wessen en zuuden en [[Zwaobisch]] in 't midden en oôsten. Fraonkische streêktaelen worren 'esproke in 't noôrden, bevobbeld [[Paltsisch]] in 't noôrdwessen. Tis ien van de riekste deêlstaeten van Duutsland. 't BBP bedraegt 573 miljard euro (2022), de staetsschuld is 60 miljard euro 'oôg (2021) en 4% van de bevolkieng is werkloôs (2023). Hroôte bedrieven binne [[Bosch]], [[Daimler Truck]], [[Mercedes-Benz]] en [[Porsche]]. == Geschiedenisse == 't Hebied bestond toet [[1918]] uut de staeten Groôtertogdom Baden, Konienkriek Württemberg en de [[Prusen|Prusische]] Hohenzollernsche Lande, daernae toet [[1945]] uut Baden, Württemberg en een stukje Prusen. Nae den [[Twidde Waereldoôrlog]] wast hebied van 1945 toet 1949 bezet deu de geallieerd'n. Twas verdeêld in Baden en Württemberg-Hohenzollern (beide bezet deu Frankriek) en Württemberg-Baden (bezet deu de [[Vereênigde Staeten]]). In [[1949]] wierren deêze hebied'n deêl van den in dat jaer operichte Bonsrippebliek Duutsland en vormden in 1952 den deêlstaet Baden-Württemberg. == Landschap == Baden-Württemberg bestaet voo 45% uut landbouw en 39% uut bos. Middelgebergtes binne 't [[Zwarte Woud]] (''Schwarzwald'') in 't wessen, de [[Zwaobische Alb]] (''Zwäbische Alb'') in 't oôsten en 't [[Odenwald]] (leit groôtendeêls in [[Hessen]]) in 't noôrden. 'Oôgste berg van 't Zwarte Woud is de Feldberg (1494 meter, ok 'oôgste berg van Baden-Württemberg), 'oôgste berg van de Zwaobische Alb is de Lemberg (1016 meter) en 'oôgste berg van 't Odenwald de Katzenbuckel (627 meter, vlakbie Hessen). In 't zuudoôsten leit de streêk [[Oberschwaben]] mie as 'oôgste berg de Schwarzer Grat (1119 meter) <ref>De Schwarzer Grat is 'n uutloôper van 't [[Allgäu]]-gebergte.</ref> op de grens mie [[Beieren]] (Oberschwaben leit deêls ok in deêze deêlstaet). De [[Donau]] ontspriengt bei [[Donaueschingen]] en de [[Neckar]] stroômt van zuud nae noôrd deu 't midden van Baden-Württemberg. De [[Rijn]] (''Rhein'') vormt in 't wessen de grens mie Frankriek <ref>De Franse stad [[Straetsburg]] leit juust an d'n overkant.</ref> en in 't zuuden de grens mie Zwitserland.<ref>Uutgezonderd de Zwitserse stad [[Schaffhausen]] en omgevieng, die boven de Rien liggen. De Zwitserse stad [[Basel]] leit deêls an d'n overkant in 't uuterste zuudwessen en de Duutse stad [[Konstanz]] leit onger de Rien.</ref> 't [[Bodenmeêr]] (''Bodensee'') leit in 't zuudoôsten en vormt dae de grens mie Zwitserland. De [[Main]] vormt in 't noôrdoôsten ongeveêr de grens mie Hessen en Beieren en de [[Iller]] vormt in 't zuudoôsten deêls de grens mie Beieren. == Steê == Bekende steê binne (2026): {| class=wikitable |- | {| class="wikitable sortable" ! Hroôtste steê !! Inweuners |- | [[Stuttgart]] || 609.000 |- | [[Mannheim]] || 320.000 |- | [[Karlsruhe]] || 309.000 |- | [[Freiburg im Breisgau]] || 238.000 |- | [[Heidelberg]] || 156.000 |- | [[Pforzheim]] || 134.000 |- | [[Heilbronn]] || 133.000 |- | [[Ulm]] || 130.000 |- | [[Reutlingen]] || 119.000 |- | [[Esslingen am Neckar]] || 95.000 |- | [[Ludwigsburg]] || 93.000 |- | [[Tübingen]] || 93.000 |} | {| class="wikitable sortable" ! Aore steê !! Inweuners |- | [[Konstanz]] || 87.000 |- | [[Friedrichshafen]] || 63.000 |- | [[Baden-Baden]] || 57.000 |- | [[Ravensburg]] || 51.000 |- | [[Schwäbisch Hall]] || 43.000 |- | [[Kehl]] || 40.000 |- | [[Weil am Rhein]] || 32.000 |- | [[Donaueschingen]] || 22.000 |- | [[Hockenheim]] || 22.000 |- | [[Sigmaringen]] || 17.000 |- | [[Breisach am Rhein]] || 17.000 |- | [[Meersburg]] || 6.000 |} |} == Indeêlieng == Baden-Württemberg bestaet bestierlijk uut: * 4 hebied'n (''Regierungsbezirke'') * 12 regionaole verbanden (''Regionen'') * 44 districten (''Stadt- en Landkreise'')<ref>De Stadtkreise binne ok steê en gemeênten.</ref> * 1101 gemeênten (''Gemeinden'') {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:Baden-Württemberg, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|links|350px]] | 4 hebied'n (''Regierungsbezirke'') * Freiburg * Karlsruhe * Stuttgart * Tübingen 9 stadsdistricten (''Stadtkreise'') * [[Baden-Baden]] * [[Freiburg im Breisgau]] * [[Heidelberg]] * [[Heilbronn]] * [[Karlsruhe]] * [[Mannheim]] * [[Pforzheim]] * [[Stuttgart]] * [[Ulm]] 35 landsdistricten (''Landkreise'') |- |} | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:BW-Regionen.png|350px|links]] | 12 regionaole verbanden (''Regionen'') Freiburg * Hochrhein-Bodensee * Schwarzwald-Baar-Heuberg * Südlicher Oberrhein Karlsruhe * Mittlerer Oberrhein * Nordschwarzwald * Rhein-Neckar Stuttgart * Heilbronn-Franken * Ostwürttemberg * Stuttgart Tübingen * Bodensee-Oberschwaben * Donau-Iller * Neckar-Alb |- |} |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=25 | Landtag von Baden-Württemberg |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2001 ! 1996 || 1992 || 1988 ! 1984 || 1980 || 1976 ! 1972 || 1968 || 1964 ! 1960 || 1956 || 1952 ! Partie |- | [[Grüne]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|58 || bgcolor="#e8e08e"|47 | bgcolor="#e8e08e"|36 || 17 || 10 | 19 || 13 || 10 | 9 || 6 || | || || | || || | [[Grüne]] |- | [[CDU]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|42 | 60 || bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|64 || bgcolor="#e8e08e"|66 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|71 | bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|60 || bgcolor="#e8e08e"|59 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|50 | [[CDU]] |- | [[AfD]] | 35 || 17 || 23 | || || | || || | || || | || || | || || | [[AfD]] |- | [[SPD]] | 10 || 19 || 19 | bgcolor="#e8e08e"|35 || 38 || 45 | 39 || bgcolor="#e8e08e"|46 || 42 | 41 || 40 || 41 | 45 || bgcolor="#e8e08e"|37 || 47 | 44 || bgcolor="#e8e08e"|36 || bgcolor="#e8e08e"|38 | [[SPD]] |- | [[FDP]] | || 18 || 12 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|15 || bgcolor="#e8e08e"|10 | bgcolor="#e8e08e"|14 || 8 || 7 | 8 || 10 || 9 | 10 || 18 || bgcolor="#e8e08e"|14 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|21 || bgcolor="#e8e08e"|23 | [[FDP]] |- | REP ¹ | || || | || || | 14 || 15 || | || || | || || | || || | REP ¹ |- | NPD ² | || || | || || | || || | || || | || 12 || | || || | NPD ² |- | BHE ³ | || || | || || | || || | || || | || || | bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|6 | BHE ³ |- | [[KPD]] | || || | || || | || || | || || | || || | || || 4 | [[KPD]] |- ! Totael ! 157 || 154 || 143 ! 138 || 139 || 128 ! 155 || 146 || 125 ! 126 || 124 || 121 ! 120 || 127 || 120 ! 121 || 120 || 121 ! Totael |- |} ¹ Die Republikaner (rechtsconservaetief) ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands (rechtsextreêm) ³ Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten (nationaelconservaetief) {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Reinhold Maier || [[FDP]] || 1952–1953 |- | Gebhard Müller || [[CDU]] || 1953–1958 |- | [[Kurt Georg Kiesinger]] <ref> Kiesinger was van 1966 toet 1969 bonskanselier.</ref> || CDU || 1958–1966 |- | Hans Filbinger || CDU || 1966–1978 |- | Lothar Späth || CDU || 1978–1991 |- | Erwin Teufel || CDU || 1991–2005 |- | Günther Oettinger || CDU|| 2005–2010 |- | Stefan Mappus || CDU|| 2010–2011 |- | Winfried Kretschmann || [[Grüne]] || 2011–2026 |- | Cem Özdemir || Grüne || 2026–noe |- |} == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.baden-wuerttemberg.de/de/startseite?%3Btx_rsmpress_list%5Bsearch%5D%5Bkeywords%5D=Digitalisierung&tx_rsmpress_list%5Bpage%5D=70&cHash=37aeaeb26f8e6401a287a179f52fb3ea Baden-Württemberg] * [https://www.britannica.com/place/Baden-Wurttemberg Britannica] * [https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/baden-wurttemberg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|32|N|9|3|L}} <Gallery> Baden-Wuerttemberg Landschaften.png|Landschapp'n 1799 map of Swabia by John Cary.jpg|Baden-Württemberg in 1799 Suedwest-vor1945.svg|Baden-Württemberg 1850-1945 Suedweststaat-Württemberg-Hohenzollern.png|Baden-Württemberg 1945-1952 Alemannic-Dialects-Map-German.svg|Streêktaelen Oberharmersbach-Riersbach, Langenberg 9.jpg|Zwarte Woud Bodensee, Lac de Constance - panoramio (122).jpg|Bodenmeêr 2015 Stuifen und Rechberg vom Hornberg.jpg|Zwaobische Alb Baden-Baden-Innenstadt vom Annaberg-22-2015-gje.jpg|Baden-Baden Ausblick vom Aussichtspunkt an der Zeppelinstraße auf die Stadtmitte von Stuttgart - panoramio.jpg|Stuttgart Altstadt Heidelberg nach Neuschnee.JPG|Heidelberg Schwäbisch Hall.jpg|Schwäbisch Hall Rechtenstein Donau Kraftwerk.jpg|Donau August - Breisach Rhein - 2013 - panoramio (1).jpg|Rien Burg Hornberg-09-Aussicht Neckarzimmern.jpg|Neckar Sigmaringen zamek 04.jpg|Slot Sigmaringen 2015 08 07 Burg Hohenzollern.jpg|Burg Hohenzollern Central forecourt looking north - Ludwigsburg Castle - Ludwigsburg - Germany 2017.jpg|Slot Ludwigsburg Cathedral ulm03.jpg|Munster van Ulm Landtag von Baden-Württemberg 01.jpg|Parlementsgebouw Schonacher-Trachtenträgerinnen.jpg|Klederdracht in Baden Schwarzwälder Schinken na tmavém chlebu.jpg|Schwarzwalderamme Hockenheimring, Hockenheim (P1100589).jpg|Hockenheimring Hundseck - Ski Lift - panoramio.jpg|Skiën in Zwarte Woud Blick über die Weinberge bis zum Mercedes-Benz Werk in Untertürkheim - panoramio.jpg|Mercedes-Benz </Gallery> {{Duutse staeten}} [[Categorie:Baden-Württemberg| ]] fqsaki1p8ltie72y8ssfyxac9a0tz63 183126 183121 2026-09-17T13:16:09Z Veeders 16276 183126 wikitext text/x-wiki {{etalage}} {{Regio |naem = Land Baden-Württemberg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Baden-Württemberg.svg |waepen = Greater coat of arms of Baden-Württemberg.svg |kaerte = Locator map Baden-Württemberg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Baden-Württemberg.png |land = Duutsland |oôdstad = Stuttgart |oppervlak = 35.748 |inweuners = 11.239.000 |jaer = 2026 |dichteid = 314 }} '''Baden-Württemberg''' ([[Aelemannisch]]: ''Baade-Wiirdebäärg'', [[Zwaobisch]]: ''Badâ-Wirdâberg'', [[Paltsisch]]: ''Bade-Wirddeberg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Stuttgart]]. D'r weune 11 meljoen mins'n op een oppervlak van bienae 36 duuzend km². Tis den dorde hroôtste deêlstaet, zowel in oppervlak as wat betreft bevolkienge. Baden-Württemberg is op 25 april [[1952]] opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Baden-Württemberg hrenst an de deêlstaeten [[Rheinland-Pfalz]] (NW), [[Hessen]] (N) en [[Bayern]] (O) plus an de lan'n [[Zwitserland]] (Z) en [[Frankriek]] (W). {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- ! colspan=2 | Bevolkienge |- ! Jaer || Inweuners |- | 1900 || 4,1 meljoen |- | 1950 || 6,4 meljoen |- | 1975 || 9,2 meljoen |- | 2000 || 10,5 meljoen |- | 2026 || 11,2 meljoen |- |} | {| class=wikitable |- ! colspan=3 | Gemiddelde temperatuur ¹ |- ! Seizoen || Maximum || Minimum |- | Winter || 4°C || -2°C |- | Lente || 14°C || 4°C |- | Zeumer || 23°C || 12°C |- | 'Erfst || 14°C || 5°C |- | colspan=3 | 1700 uure zunne per jaer |- | colspan=3 | ¹ in Stuttgart |} |} D'r binne 31% [[kattelieken]] (2021), 26% [[lutheraonen]] (2021) en 7% [[moslims]] (2018). Streêktaelen binne [[Aelemannisch]] in 't wessen en zuuden en [[Zwaobisch]] in 't midden en oôsten. Fraonkische streêktaelen worren 'esproke in 't noôrden, bevobbeld [[Paltsisch]] in 't noôrdwessen. Tis ien van de riekste deêlstaeten van Duutsland. 't BBP bedraegt 573 miljard euro (2022), de staetsschuld is 60 miljard euro 'oôg (2021) en 4% van de bevolkieng is werkloôs (2023). Hroôte bedrieven binne [[Bosch]], [[Daimler Truck]], [[Mercedes-Benz]] en [[Porsche]]. == Geschiedenisse == 't Hebied bestond toet [[1918]] uut de staeten Groôtertogdom Baden, Konienkriek Württemberg en de [[Prusen|Prusische]] Hohenzollernsche Lande, daernae toet [[1945]] uut Baden, Württemberg en een stukje Prusen. Nae den [[Twidde Waereldoôrlog]] wast hebied van 1945 toet 1949 bezet deu de geallieerd'n. Twas verdeêld in Baden en Württemberg-Hohenzollern (beide bezet deu Frankriek) en Württemberg-Baden (bezet deu de [[Vereênigde Staeten]]). In [[1949]] wierren deêze hebied'n deêl van den in dat jaer operichte Bonsrippebliek Duutsland en vormden in 1952 den deêlstaet Baden-Württemberg. == Landschap == Baden-Württemberg bestaet voo 45% uut landbouw en 39% uut bos. Middelgebergtes binne 't [[Zwarte Woud]] (''Schwarzwald'') in 't wessen, de [[Zwaobische Alb]] (''Zwäbische Alb'') in 't oôsten en 't [[Odenwald]] (leit groôtendeêls in [[Hessen]]) in 't noôrden. 'Oôgste berg van 't Zwarte Woud is de Feldberg (1494 meter, ok 'oôgste berg van Baden-Württemberg), 'oôgste berg van de Zwaobische Alb is de Lemberg (1016 meter) en 'oôgste berg van 't Odenwald de Katzenbuckel (627 meter, vlakbie Hessen). In 't zuudoôsten leit de streêk [[Oberschwaben]] mie as 'oôgste berg de Schwarzer Grat (1119 meter) <ref>De Schwarzer Grat is 'n uutloôper van 't [[Allgäu]]-gebergte.</ref> op de grens mie [[Beieren]] (Oberschwaben leit deêls ok in deêze deêlstaet). De [[Donau]] ontspriengt bei [[Donaueschingen]] en de [[Neckar]] stroômt van zuud nae noôrd deu 't midden van Baden-Württemberg. De [[Rijn]] (''Rhein'') vormt in 't wessen de grens mie Frankriek <ref>De Franse stad [[Straetsburg]] leit juust an d'n overkant.</ref> en in 't zuuden de grens mie Zwitserland.<ref>Uutgezonderd de Zwitserse stad [[Schaffhausen]] en omgevieng, die boven de Rien liggen. De Zwitserse stad [[Basel]] leit deêls an d'n overkant in 't uuterste zuudwessen en de Duutse stad [[Konstanz]] leit onger de Rien.</ref> 't [[Bodenmeêr]] (''Bodensee'') leit in 't zuudoôsten en vormt dae de grens mie Zwitserland. De [[Main]] vormt in 't noôrdoôsten ongeveêr de grens mie Hessen en Beieren en de [[Iller]] vormt in 't zuudoôsten deêls de grens mie Beieren. == Steê == Bekende steê binne (2026): {| class=wikitable |- | {| class="wikitable sortable" ! Hroôtste steê !! Inweuners |- | [[Stuttgart]] || 609.000 |- | [[Mannheim]] || 320.000 |- | [[Karlsruhe]] || 309.000 |- | [[Freiburg im Breisgau]] || 238.000 |- | [[Heidelberg]] || 156.000 |- | [[Pforzheim]] || 134.000 |- | [[Heilbronn]] || 133.000 |- | [[Ulm]] || 130.000 |- | [[Reutlingen]] || 119.000 |- | [[Esslingen am Neckar]] || 95.000 |- | [[Ludwigsburg]] || 93.000 |- | [[Tübingen]] || 93.000 |} | {| class="wikitable sortable" ! Aore steê !! Inweuners |- | [[Konstanz]] || 87.000 |- | [[Friedrichshafen]] || 63.000 |- | [[Baden-Baden]] || 57.000 |- | [[Ravensburg]] || 51.000 |- | [[Schwäbisch Hall]] || 43.000 |- | [[Kehl]] || 40.000 |- | [[Weil am Rhein]] || 32.000 |- | [[Donaueschingen]] || 22.000 |- | [[Hockenheim]] || 22.000 |- | [[Sigmaringen]] || 17.000 |- | [[Breisach am Rhein]] || 17.000 |- | [[Meersburg]] || 6.000 |} |} == Indeêlieng == Baden-Württemberg bestaet bestierlijk uut: * 4 hebied'n (''Regierungsbezirke'') * 12 regionaole verbanden (''Regionen'') * 44 districten (''Stadt- en Landkreise'')<ref>De Stadtkreise binne ok steê en gemeênten.</ref> * 1101 gemeênten (''Gemeinden'') {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:Baden-Württemberg, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|links|350px]] | 4 hebied'n (''Regierungsbezirke'') * Freiburg * Karlsruhe * Stuttgart * Tübingen 9 stadsdistricten (''Stadtkreise'') * [[Baden-Baden]] * [[Freiburg im Breisgau]] * [[Heidelberg]] * [[Heilbronn]] * [[Karlsruhe]] * [[Mannheim]] * [[Pforzheim]] * [[Stuttgart]] * [[Ulm]] 35 landsdistricten (''Landkreise'') |- |} | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:BW-Regionen.png|350px|links]] | 12 regionaole verbanden (''Regionen'') Freiburg * Hochrhein-Bodensee * Schwarzwald-Baar-Heuberg * Südlicher Oberrhein Karlsruhe * Mittlerer Oberrhein * Nordschwarzwald * Rhein-Neckar Stuttgart * Heilbronn-Franken * Ostwürttemberg * Stuttgart Tübingen * Bodensee-Oberschwaben * Donau-Iller * Neckar-Alb |- |} |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=25 | Landtag von Baden-Württemberg |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2001 ! 1996 || 1992 || 1988 ! 1984 || 1980 || 1976 ! 1972 || 1968 || 1964 ! 1960 || 1956 || 1952 ! Partie |- | [[Grüne]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|58 || bgcolor="#e8e08e"|47 | bgcolor="#e8e08e"|36 || 17 || 10 | 19 || 13 || 10 | 9 || 6 || | || || | || || | [[Grüne]] |- | [[CDU]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|42 | 60 || bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|64 || bgcolor="#e8e08e"|66 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|71 | bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|60 || bgcolor="#e8e08e"|59 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|50 | [[CDU]] |- | [[AfD]] | 35 || 17 || 23 | || || | || || | || || | || || | || || | [[AfD]] |- | [[SPD]] | 10 || 19 || 19 | bgcolor="#e8e08e"|35 || 38 || 45 | 39 || bgcolor="#e8e08e"|46 || 42 | 41 || 40 || 41 | 45 || bgcolor="#e8e08e"|37 || 47 | 44 || bgcolor="#e8e08e"|36 || bgcolor="#e8e08e"|38 | [[SPD]] |- | [[FDP]] | || 18 || 12 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|15 || bgcolor="#e8e08e"|10 | bgcolor="#e8e08e"|14 || 8 || 7 | 8 || 10 || 9 | 10 || 18 || bgcolor="#e8e08e"|14 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|21 || bgcolor="#e8e08e"|23 | [[FDP]] |- | REP ¹ | || || | || || | 14 || 15 || | || || | || || | || || | REP ¹ |- | NPD ² | || || | || || | || || | || || | || 12 || | || || | NPD ² |- | BHE ³ | || || | || || | || || | || || | || || | bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|6 | BHE ³ |- | [[KPD]] | || || | || || | || || | || || | || || | || || 4 | [[KPD]] |- ! Totael ! 157 || 154 || 143 ! 138 || 139 || 128 ! 155 || 146 || 125 ! 126 || 124 || 121 ! 120 || 127 || 120 ! 121 || 120 || 121 ! Totael |- |} ¹ Die Republikaner (rechtsconservaetief) ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands (rechtsextreêm) ³ Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten (nationaelconservaetief) {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Reinhold Maier || [[FDP]] || 1952–1953 |- | Gebhard Müller || [[CDU]] || 1953–1958 |- | [[Kurt Georg Kiesinger]] <ref> Kiesinger was van 1966 toet 1969 bonskanselier.</ref> || CDU || 1958–1966 |- | Hans Filbinger || CDU || 1966–1978 |- | Lothar Späth || CDU || 1978–1991 |- | Erwin Teufel || CDU || 1991–2005 |- | Günther Oettinger || CDU|| 2005–2010 |- | Stefan Mappus || CDU|| 2010–2011 |- | Winfried Kretschmann || [[Grüne]] || 2011–2026 |- | Cem Özdemir || Grüne || 2026–noe |- |} == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.baden-wuerttemberg.de/de/startseite?%3Btx_rsmpress_list%5Bsearch%5D%5Bkeywords%5D=Digitalisierung&tx_rsmpress_list%5Bpage%5D=70&cHash=37aeaeb26f8e6401a287a179f52fb3ea Baden-Württemberg] * [https://www.britannica.com/place/Baden-Wurttemberg Britannica] * [https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/baden-wurttemberg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|32|N|9|3|L}} <Gallery> Baden-Wuerttemberg Landschaften.png|Landschapp'n 1799 map of Swabia by John Cary.jpg|Baden-Württemberg in 1799 Suedwest-vor1945.svg|Baden-Württemberg 1850-1945 Suedweststaat-Württemberg-Hohenzollern.png|Baden-Württemberg 1945-1952 Alemannic-Dialects-Map-German.svg|Streêktaelen Oberharmersbach-Riersbach, Langenberg 9.jpg|Zwarte Woud Bodensee, Lac de Constance - panoramio (122).jpg|Bodenmeêr 2015 Stuifen und Rechberg vom Hornberg.jpg|Zwaobische Alb Baden-Baden-Innenstadt vom Annaberg-22-2015-gje.jpg|Baden-Baden Ausblick vom Aussichtspunkt an der Zeppelinstraße auf die Stadtmitte von Stuttgart - panoramio.jpg|Stuttgart Altstadt Heidelberg nach Neuschnee.JPG|Heidelberg Schwäbisch Hall.jpg|Schwäbisch Hall Rechtenstein Donau Kraftwerk.jpg|Donau August - Breisach Rhein - 2013 - panoramio (1).jpg|Rien Burg Hornberg-09-Aussicht Neckarzimmern.jpg|Neckar Sigmaringen zamek 04.jpg|Slot Sigmaringen 2015 08 07 Burg Hohenzollern.jpg|Burg Hohenzollern Central forecourt looking north - Ludwigsburg Castle - Ludwigsburg - Germany 2017.jpg|Slot Ludwigsburg Cathedral ulm03.jpg|Munster van Ulm Landtag von Baden-Württemberg 01.jpg|Parlementsgebouw Schonacher-Trachtenträgerinnen.jpg|Klederdracht in Baden Schwarzwälder Schinken na tmavém chlebu.jpg|Schwarzwalderamme Hockenheimring, Hockenheim (P1100589).jpg|Hockenheimring Hundseck - Ski Lift - panoramio.jpg|Skiën in Zwarte Woud Blick über die Weinberge bis zum Mercedes-Benz Werk in Untertürkheim - panoramio.jpg|Mercedes-Benz </Gallery> {{Duutse staeten}} [[Categorie:Baden-Württemberg| ]] 2zbg22qldw28btwh8ktqhph1gnzg7ai 183132 183126 2026-09-17T14:27:56Z Veeders 16276 183132 wikitext text/x-wiki {{etalage}} {{Regio |naem = Land Baden-Württemberg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Baden-Württemberg.svg |waepen = Greater coat of arms of Baden-Württemberg.svg |kaerte = Locator map Baden-Württemberg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Baden-Württemberg.png |land = Duutsland |oôdstad = Stuttgart |oppervlak = 35.748 |inweuners = 11.239.000 |jaer = 2026 |dichteid = 314 }} '''Baden-Württemberg''' ([[Aelemannisch]]: ''Baade-Wiirdebäärg'', [[Zwaobisch]]: ''Badâ-Wirdâberg'', [[Paltsisch]]: ''Bade-Wirddeberg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Stuttgart]]. D'r weune 11,2 meljoen mins'n op een oppervlak van bienae 35,7 duuzend km². Tis den dorde hroôtste deêlstaet, zowel in oppervlak as wat betreft bevolkienge. Baden-Württemberg is op 25 april [[1952]] opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Baden-Württemberg hrenst an de deêlstaeten [[Rheinland-Pfalz]] (NW), [[Hessen]] (N) en [[Bayern]] (O) plus an de lan'n [[Zwitserland]] (Z) en [[Frankriek]] (W). {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- ! colspan=2 | Bevolkienge |- ! Jaer || Inweuners |- | 1900 || 4,1 meljoen |- | 1950 || 6,4 meljoen |- | 1975 || 9,2 meljoen |- | 2000 || 10,5 meljoen |- | 2026 || 11,2 meljoen |- |} | {| class=wikitable |- ! colspan=3 | Gemiddelde temperatuur ¹ |- ! Seizoen || Maximum || Minimum |- | Winter || 4°C || -2°C |- | Lente || 14°C || 4°C |- | Zeumer || 23°C || 12°C |- | 'Erfst || 14°C || 5°C |- | colspan=3 | 1700 uure zunne per jaer |- | colspan=3 | ¹ in Stuttgart |} |} D'r binne 31% [[kattelieken]] (2021), 26% [[lutheraonen]] (2021) en 7% [[moslims]] (2018). Streêktaelen binne [[Aelemannisch]] in 't wessen en zuuden en [[Zwaobisch]] in 't midden en oôsten. Fraonkische streêktaelen worren 'esproke in 't noôrden, bevobbeld [[Paltsisch]] in 't noôrdwessen. Tis ien van de riekste deêlstaeten van Duutsland. 't BBP bedraegt 573 miljard euro (2022), de staetsschuld is 60 miljard euro 'oôg (2021) en 4% van de bevolkieng is werkloôs (2023). Hroôte bedrieven binne [[Bosch]], [[Daimler Truck]], [[Mercedes-Benz]] en [[Porsche]]. == Geschiedenisse == 't Hebied bestond toet [[1918]] uut de staeten Groôtertogdom Baden, Konienkriek Württemberg en de [[Prusen|Prusische]] Hohenzollernsche Lande, daernae toet [[1945]] uut Baden, Württemberg en een stukje Prusen. Nae den [[Twidde Waereldoôrlog]] wast hebied van 1945 toet 1949 bezet deu de geallieerd'n. Twas verdeêld in Baden en Württemberg-Hohenzollern (beide bezet deu Frankriek) en Württemberg-Baden (bezet deu de [[Vereênigde Staeten]]). In [[1949]] wierren deêze hebied'n deêl van den in dat jaer operichte Bonsrippebliek Duutsland en vormden in 1952 den deêlstaet Baden-Württemberg. == Landschap == Baden-Württemberg bestaet voo 45% uut landbouw en 39% uut bos. Middelgebergtes binne 't [[Zwarte Woud]] (''Schwarzwald'') in 't wessen, de [[Zwaobische Alb]] (''Zwäbische Alb'') in 't oôsten en 't [[Odenwald]] (leit groôtendeêls in [[Hessen]]) in 't noôrden. 'Oôgste berg van 't Zwarte Woud is de Feldberg (1494 meter, ok 'oôgste berg van Baden-Württemberg), 'oôgste berg van de Zwaobische Alb is de Lemberg (1016 meter) en 'oôgste berg van 't Odenwald de Katzenbuckel (627 meter, vlakbie Hessen). In 't zuudoôsten leit de streêk [[Oberschwaben]] mie as 'oôgste berg de Schwarzer Grat (1119 meter) <ref>De Schwarzer Grat is 'n uutloôper van 't [[Allgäu]]-gebergte.</ref> op de grens mie [[Beieren]] (Oberschwaben leit deêls ok in deêze deêlstaet). De [[Donau]] ontspriengt bei [[Donaueschingen]] en de [[Neckar]] stroômt van zuud nae noôrd deu 't midden van Baden-Württemberg. De [[Rijn]] (''Rhein'') vormt in 't wessen de grens mie Frankriek <ref>De Franse stad [[Straetsburg]] leit juust an d'n overkant.</ref> en in 't zuuden de grens mie Zwitserland.<ref>Uutgezonderd de Zwitserse stad [[Schaffhausen]] en omgevieng, die boven de Rien liggen. De Zwitserse stad [[Basel]] leit deêls an d'n overkant in 't uuterste zuudwessen en de Duutse stad [[Konstanz]] leit onger de Rien.</ref> 't [[Bodenmeêr]] (''Bodensee'') leit in 't zuudoôsten en vormt dae de grens mie Zwitserland. De [[Main]] vormt in 't noôrdoôsten ongeveêr de grens mie Hessen en Beieren en de [[Iller]] vormt in 't zuudoôsten deêls de grens mie Beieren. == Steê == Bekende steê binne (2026): {| class=wikitable |- | {| class="wikitable sortable" ! Hroôtste steê !! Inweuners |- | [[Stuttgart]] || 609.000 |- | [[Mannheim]] || 320.000 |- | [[Karlsruhe]] || 309.000 |- | [[Freiburg im Breisgau]] || 238.000 |- | [[Heidelberg]] || 156.000 |- | [[Pforzheim]] || 134.000 |- | [[Heilbronn]] || 133.000 |- | [[Ulm]] || 130.000 |- | [[Reutlingen]] || 119.000 |- | [[Esslingen am Neckar]] || 95.000 |- | [[Ludwigsburg]] || 93.000 |- | [[Tübingen]] || 93.000 |} | {| class="wikitable sortable" ! Aore steê !! Inweuners |- | [[Konstanz]] || 87.000 |- | [[Friedrichshafen]] || 63.000 |- | [[Baden-Baden]] || 57.000 |- | [[Ravensburg]] || 51.000 |- | [[Schwäbisch Hall]] || 43.000 |- | [[Kehl]] || 40.000 |- | [[Weil am Rhein]] || 32.000 |- | [[Donaueschingen]] || 22.000 |- | [[Hockenheim]] || 22.000 |- | [[Sigmaringen]] || 17.000 |- | [[Breisach am Rhein]] || 17.000 |- | [[Meersburg]] || 6.000 |} |} == Indeêlieng == Baden-Württemberg bestaet bestierlijk uut: * 4 hebied'n (''Regierungsbezirke'') * 12 regionaole verbanden (''Regionen'') * 44 districten (''Stadt- en Landkreise'')<ref>De Stadtkreise binne ok steê en gemeênten.</ref> * 1101 gemeênten (''Gemeinden'') {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:Baden-Württemberg, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|links|350px]] | 4 hebied'n (''Regierungsbezirke'') * Freiburg * Karlsruhe * Stuttgart * Tübingen 9 stadsdistricten (''Stadtkreise'') * [[Baden-Baden]] * [[Freiburg im Breisgau]] * [[Heidelberg]] * [[Heilbronn]] * [[Karlsruhe]] * [[Mannheim]] * [[Pforzheim]] * [[Stuttgart]] * [[Ulm]] 35 landsdistricten (''Landkreise'') |- |} | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:BW-Regionen.png|350px|links]] | 12 regionaole verbanden (''Regionen'') Freiburg * Hochrhein-Bodensee * Schwarzwald-Baar-Heuberg * Südlicher Oberrhein Karlsruhe * Mittlerer Oberrhein * Nordschwarzwald * Rhein-Neckar Stuttgart * Heilbronn-Franken * Ostwürttemberg * Stuttgart Tübingen * Bodensee-Oberschwaben * Donau-Iller * Neckar-Alb |- |} |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=25 | Landtag von Baden-Württemberg |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2001 ! 1996 || 1992 || 1988 ! 1984 || 1980 || 1976 ! 1972 || 1968 || 1964 ! 1960 || 1956 || 1952 ! Partie |- | [[Grüne]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|58 || bgcolor="#e8e08e"|47 | bgcolor="#e8e08e"|36 || 17 || 10 | 19 || 13 || 10 | 9 || 6 || | || || | || || | [[Grüne]] |- | [[CDU]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|42 | 60 || bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|64 || bgcolor="#e8e08e"|66 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|71 | bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|60 || bgcolor="#e8e08e"|59 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|50 | [[CDU]] |- | [[AfD]] | 35 || 17 || 23 | || || | || || | || || | || || | || || | [[AfD]] |- | [[SPD]] | 10 || 19 || 19 | bgcolor="#e8e08e"|35 || 38 || 45 | 39 || bgcolor="#e8e08e"|46 || 42 | 41 || 40 || 41 | 45 || bgcolor="#e8e08e"|37 || 47 | 44 || bgcolor="#e8e08e"|36 || bgcolor="#e8e08e"|38 | [[SPD]] |- | [[FDP]] | || 18 || 12 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|15 || bgcolor="#e8e08e"|10 | bgcolor="#e8e08e"|14 || 8 || 7 | 8 || 10 || 9 | 10 || 18 || bgcolor="#e8e08e"|14 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|21 || bgcolor="#e8e08e"|23 | [[FDP]] |- | REP ¹ | || || | || || | 14 || 15 || | || || | || || | || || | REP ¹ |- | NPD ² | || || | || || | || || | || || | || 12 || | || || | NPD ² |- | BHE ³ | || || | || || | || || | || || | || || | bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|6 | BHE ³ |- | [[KPD]] | || || | || || | || || | || || | || || | || || 4 | [[KPD]] |- ! Totael ! 157 || 154 || 143 ! 138 || 139 || 128 ! 155 || 146 || 125 ! 126 || 124 || 121 ! 120 || 127 || 120 ! 121 || 120 || 121 ! Totael |- |} ¹ Die Republikaner (rechtsconservaetief) ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands (rechtsextreêm) ³ Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten (nationaelconservaetief) {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Reinhold Maier || [[FDP]] || 1952–1953 |- | Gebhard Müller || [[CDU]] || 1953–1958 |- | [[Kurt Georg Kiesinger]] <ref> Kiesinger was van 1966 toet 1969 bonskanselier.</ref> || CDU || 1958–1966 |- | Hans Filbinger || CDU || 1966–1978 |- | Lothar Späth || CDU || 1978–1991 |- | Erwin Teufel || CDU || 1991–2005 |- | Günther Oettinger || CDU|| 2005–2010 |- | Stefan Mappus || CDU|| 2010–2011 |- | Winfried Kretschmann || [[Grüne]] || 2011–2026 |- | Cem Özdemir || Grüne || 2026–noe |- |} == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.baden-wuerttemberg.de/de/startseite?%3Btx_rsmpress_list%5Bsearch%5D%5Bkeywords%5D=Digitalisierung&tx_rsmpress_list%5Bpage%5D=70&cHash=37aeaeb26f8e6401a287a179f52fb3ea Baden-Württemberg] * [https://www.britannica.com/place/Baden-Wurttemberg Britannica] * [https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/baden-wurttemberg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|32|N|9|3|L}} <Gallery> Baden-Wuerttemberg Landschaften.png|Landschapp'n 1799 map of Swabia by John Cary.jpg|Baden-Württemberg in 1799 Suedwest-vor1945.svg|Baden-Württemberg 1850-1945 Suedweststaat-Württemberg-Hohenzollern.png|Baden-Württemberg 1945-1952 Alemannic-Dialects-Map-German.svg|Streêktaelen Oberharmersbach-Riersbach, Langenberg 9.jpg|Zwarte Woud Bodensee, Lac de Constance - panoramio (122).jpg|Bodenmeêr 2015 Stuifen und Rechberg vom Hornberg.jpg|Zwaobische Alb Baden-Baden-Innenstadt vom Annaberg-22-2015-gje.jpg|Baden-Baden Ausblick vom Aussichtspunkt an der Zeppelinstraße auf die Stadtmitte von Stuttgart - panoramio.jpg|Stuttgart Altstadt Heidelberg nach Neuschnee.JPG|Heidelberg Schwäbisch Hall.jpg|Schwäbisch Hall Rechtenstein Donau Kraftwerk.jpg|Donau August - Breisach Rhein - 2013 - panoramio (1).jpg|Rien Burg Hornberg-09-Aussicht Neckarzimmern.jpg|Neckar Sigmaringen zamek 04.jpg|Slot Sigmaringen 2015 08 07 Burg Hohenzollern.jpg|Burg Hohenzollern Central forecourt looking north - Ludwigsburg Castle - Ludwigsburg - Germany 2017.jpg|Slot Ludwigsburg Cathedral ulm03.jpg|Munster van Ulm Landtag von Baden-Württemberg 01.jpg|Parlementsgebouw Schonacher-Trachtenträgerinnen.jpg|Klederdracht in Baden Schwarzwälder Schinken na tmavém chlebu.jpg|Schwarzwalderamme Hockenheimring, Hockenheim (P1100589).jpg|Hockenheimring Hundseck - Ski Lift - panoramio.jpg|Skiën in Zwarte Woud Blick über die Weinberge bis zum Mercedes-Benz Werk in Untertürkheim - panoramio.jpg|Mercedes-Benz </Gallery> {{Duutse staeten}} [[Categorie:Baden-Württemberg| ]] cf018fxhvy0u7yecwl4hdlk3ontdemt 183133 183132 2026-09-17T14:29:16Z Veeders 16276 183133 wikitext text/x-wiki {{etalage}} {{Regio |naem = Land Baden-Württemberg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Baden-Württemberg.svg |waepen = Greater coat of arms of Baden-Württemberg.svg |kaerte = Locator map Baden-Württemberg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Baden-Württemberg.png |land = Duutsland |oôdstad = Stuttgart |oppervlak = 35.748 |inweuners = 11.239.000 |jaer = 2026 |dichteid = 314 }} '''Baden-Württemberg''' ([[Aelemannisch]]: ''Baade-Wiirdebäärg'', [[Zwaobisch]]: ''Badâ-Wirdâberg'', [[Paltsisch]]: ''Bade-Wirddeberg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Stuttgart]]. D'r weune 11,2 meljoen mins'n op een oppervlak van 35,7 duuzend km². Tis den dorde hroôtste deêlstaet, zowel in oppervlak as wat betreft bevolkienge. Baden-Württemberg is op 25 april [[1952]] opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Baden-Württemberg hrenst an de deêlstaeten [[Rheinland-Pfalz]] (NW), [[Hessen]] (N) en [[Bayern]] (O) plus an de lan'n [[Zwitserland]] (Z) en [[Frankriek]] (W). {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- ! colspan=2 | Bevolkienge |- ! Jaer || Inweuners |- | 1900 || 4,1 meljoen |- | 1950 || 6,4 meljoen |- | 1975 || 9,2 meljoen |- | 2000 || 10,5 meljoen |- | 2026 || 11,2 meljoen |- |} | {| class=wikitable |- ! colspan=3 | Gemiddelde temperatuur ¹ |- ! Seizoen || Maximum || Minimum |- | Winter || 4°C || -2°C |- | Lente || 14°C || 4°C |- | Zeumer || 23°C || 12°C |- | 'Erfst || 14°C || 5°C |- | colspan=3 | 1700 uure zunne per jaer |- | colspan=3 | ¹ in Stuttgart |} |} D'r binne 31% [[kattelieken]] (2021), 26% [[lutheraonen]] (2021) en 7% [[moslims]] (2018). Streêktaelen binne [[Aelemannisch]] in 't wessen en zuuden en [[Zwaobisch]] in 't midden en oôsten. Fraonkische streêktaelen worren 'esproke in 't noôrden, bevobbeld [[Paltsisch]] in 't noôrdwessen. Tis ien van de riekste deêlstaeten van Duutsland. 't BBP bedraegt 573 miljard euro (2022), de staetsschuld is 60 miljard euro 'oôg (2021) en 4% van de bevolkieng is werkloôs (2023). Hroôte bedrieven binne [[Bosch]], [[Daimler Truck]], [[Mercedes-Benz]] en [[Porsche]]. == Geschiedenisse == 't Hebied bestond toet [[1918]] uut de staeten Groôtertogdom Baden, Konienkriek Württemberg en de [[Prusen|Prusische]] Hohenzollernsche Lande, daernae toet [[1945]] uut Baden, Württemberg en een stukje Prusen. Nae den [[Twidde Waereldoôrlog]] wast hebied van 1945 toet 1949 bezet deu de geallieerd'n. Twas verdeêld in Baden en Württemberg-Hohenzollern (beide bezet deu Frankriek) en Württemberg-Baden (bezet deu de [[Vereênigde Staeten]]). In [[1949]] wierren deêze hebied'n deêl van den in dat jaer operichte Bonsrippebliek Duutsland en vormden in 1952 den deêlstaet Baden-Württemberg. == Landschap == Baden-Württemberg bestaet voo 45% uut landbouw en 39% uut bos. Middelgebergtes binne 't [[Zwarte Woud]] (''Schwarzwald'') in 't wessen, de [[Zwaobische Alb]] (''Zwäbische Alb'') in 't oôsten en 't [[Odenwald]] (leit groôtendeêls in [[Hessen]]) in 't noôrden. 'Oôgste berg van 't Zwarte Woud is de Feldberg (1494 meter, ok 'oôgste berg van Baden-Württemberg), 'oôgste berg van de Zwaobische Alb is de Lemberg (1016 meter) en 'oôgste berg van 't Odenwald de Katzenbuckel (627 meter, vlakbie Hessen). In 't zuudoôsten leit de streêk [[Oberschwaben]] mie as 'oôgste berg de Schwarzer Grat (1119 meter) <ref>De Schwarzer Grat is 'n uutloôper van 't [[Allgäu]]-gebergte.</ref> op de grens mie [[Beieren]] (Oberschwaben leit deêls ok in deêze deêlstaet). De [[Donau]] ontspriengt bei [[Donaueschingen]] en de [[Neckar]] stroômt van zuud nae noôrd deu 't midden van Baden-Württemberg. De [[Rijn]] (''Rhein'') vormt in 't wessen de grens mie Frankriek <ref>De Franse stad [[Straetsburg]] leit juust an d'n overkant.</ref> en in 't zuuden de grens mie Zwitserland.<ref>Uutgezonderd de Zwitserse stad [[Schaffhausen]] en omgevieng, die boven de Rien liggen. De Zwitserse stad [[Basel]] leit deêls an d'n overkant in 't uuterste zuudwessen en de Duutse stad [[Konstanz]] leit onger de Rien.</ref> 't [[Bodenmeêr]] (''Bodensee'') leit in 't zuudoôsten en vormt dae de grens mie Zwitserland. De [[Main]] vormt in 't noôrdoôsten ongeveêr de grens mie Hessen en Beieren en de [[Iller]] vormt in 't zuudoôsten deêls de grens mie Beieren. == Steê == Bekende steê binne (2026): {| class=wikitable |- | {| class="wikitable sortable" ! Hroôtste steê !! Inweuners |- | [[Stuttgart]] || 609.000 |- | [[Mannheim]] || 320.000 |- | [[Karlsruhe]] || 309.000 |- | [[Freiburg im Breisgau]] || 238.000 |- | [[Heidelberg]] || 156.000 |- | [[Pforzheim]] || 134.000 |- | [[Heilbronn]] || 133.000 |- | [[Ulm]] || 130.000 |- | [[Reutlingen]] || 119.000 |- | [[Esslingen am Neckar]] || 95.000 |- | [[Ludwigsburg]] || 93.000 |- | [[Tübingen]] || 93.000 |} | {| class="wikitable sortable" ! Aore steê !! Inweuners |- | [[Konstanz]] || 87.000 |- | [[Friedrichshafen]] || 63.000 |- | [[Baden-Baden]] || 57.000 |- | [[Ravensburg]] || 51.000 |- | [[Schwäbisch Hall]] || 43.000 |- | [[Kehl]] || 40.000 |- | [[Weil am Rhein]] || 32.000 |- | [[Donaueschingen]] || 22.000 |- | [[Hockenheim]] || 22.000 |- | [[Sigmaringen]] || 17.000 |- | [[Breisach am Rhein]] || 17.000 |- | [[Meersburg]] || 6.000 |} |} == Indeêlieng == Baden-Württemberg bestaet bestierlijk uut: * 4 hebied'n (''Regierungsbezirke'') * 12 regionaole verbanden (''Regionen'') * 44 districten (''Stadt- en Landkreise'')<ref>De Stadtkreise binne ok steê en gemeênten.</ref> * 1101 gemeênten (''Gemeinden'') {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:Baden-Württemberg, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|links|350px]] | 4 hebied'n (''Regierungsbezirke'') * Freiburg * Karlsruhe * Stuttgart * Tübingen 9 stadsdistricten (''Stadtkreise'') * [[Baden-Baden]] * [[Freiburg im Breisgau]] * [[Heidelberg]] * [[Heilbronn]] * [[Karlsruhe]] * [[Mannheim]] * [[Pforzheim]] * [[Stuttgart]] * [[Ulm]] 35 landsdistricten (''Landkreise'') |- |} | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:BW-Regionen.png|350px|links]] | 12 regionaole verbanden (''Regionen'') Freiburg * Hochrhein-Bodensee * Schwarzwald-Baar-Heuberg * Südlicher Oberrhein Karlsruhe * Mittlerer Oberrhein * Nordschwarzwald * Rhein-Neckar Stuttgart * Heilbronn-Franken * Ostwürttemberg * Stuttgart Tübingen * Bodensee-Oberschwaben * Donau-Iller * Neckar-Alb |- |} |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=25 | Landtag von Baden-Württemberg |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2001 ! 1996 || 1992 || 1988 ! 1984 || 1980 || 1976 ! 1972 || 1968 || 1964 ! 1960 || 1956 || 1952 ! Partie |- | [[Grüne]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|58 || bgcolor="#e8e08e"|47 | bgcolor="#e8e08e"|36 || 17 || 10 | 19 || 13 || 10 | 9 || 6 || | || || | || || | [[Grüne]] |- | [[CDU]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|42 | 60 || bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|64 || bgcolor="#e8e08e"|66 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|71 | bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|60 || bgcolor="#e8e08e"|59 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|50 | [[CDU]] |- | [[AfD]] | 35 || 17 || 23 | || || | || || | || || | || || | || || | [[AfD]] |- | [[SPD]] | 10 || 19 || 19 | bgcolor="#e8e08e"|35 || 38 || 45 | 39 || bgcolor="#e8e08e"|46 || 42 | 41 || 40 || 41 | 45 || bgcolor="#e8e08e"|37 || 47 | 44 || bgcolor="#e8e08e"|36 || bgcolor="#e8e08e"|38 | [[SPD]] |- | [[FDP]] | || 18 || 12 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|15 || bgcolor="#e8e08e"|10 | bgcolor="#e8e08e"|14 || 8 || 7 | 8 || 10 || 9 | 10 || 18 || bgcolor="#e8e08e"|14 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|21 || bgcolor="#e8e08e"|23 | [[FDP]] |- | REP ¹ | || || | || || | 14 || 15 || | || || | || || | || || | REP ¹ |- | NPD ² | || || | || || | || || | || || | || 12 || | || || | NPD ² |- | BHE ³ | || || | || || | || || | || || | || || | bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|6 | BHE ³ |- | [[KPD]] | || || | || || | || || | || || | || || | || || 4 | [[KPD]] |- ! Totael ! 157 || 154 || 143 ! 138 || 139 || 128 ! 155 || 146 || 125 ! 126 || 124 || 121 ! 120 || 127 || 120 ! 121 || 120 || 121 ! Totael |- |} ¹ Die Republikaner (rechtsconservaetief) ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands (rechtsextreêm) ³ Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten (nationaelconservaetief) {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Reinhold Maier || [[FDP]] || 1952–1953 |- | Gebhard Müller || [[CDU]] || 1953–1958 |- | [[Kurt Georg Kiesinger]] <ref> Kiesinger was van 1966 toet 1969 bonskanselier.</ref> || CDU || 1958–1966 |- | Hans Filbinger || CDU || 1966–1978 |- | Lothar Späth || CDU || 1978–1991 |- | Erwin Teufel || CDU || 1991–2005 |- | Günther Oettinger || CDU|| 2005–2010 |- | Stefan Mappus || CDU|| 2010–2011 |- | Winfried Kretschmann || [[Grüne]] || 2011–2026 |- | Cem Özdemir || Grüne || 2026–noe |- |} == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.baden-wuerttemberg.de/de/startseite?%3Btx_rsmpress_list%5Bsearch%5D%5Bkeywords%5D=Digitalisierung&tx_rsmpress_list%5Bpage%5D=70&cHash=37aeaeb26f8e6401a287a179f52fb3ea Baden-Württemberg] * [https://www.britannica.com/place/Baden-Wurttemberg Britannica] * [https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/baden-wurttemberg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|32|N|9|3|L}} <Gallery> Baden-Wuerttemberg Landschaften.png|Landschapp'n 1799 map of Swabia by John Cary.jpg|Baden-Württemberg in 1799 Suedwest-vor1945.svg|Baden-Württemberg 1850-1945 Suedweststaat-Württemberg-Hohenzollern.png|Baden-Württemberg 1945-1952 Alemannic-Dialects-Map-German.svg|Streêktaelen Oberharmersbach-Riersbach, Langenberg 9.jpg|Zwarte Woud Bodensee, Lac de Constance - panoramio (122).jpg|Bodenmeêr 2015 Stuifen und Rechberg vom Hornberg.jpg|Zwaobische Alb Baden-Baden-Innenstadt vom Annaberg-22-2015-gje.jpg|Baden-Baden Ausblick vom Aussichtspunkt an der Zeppelinstraße auf die Stadtmitte von Stuttgart - panoramio.jpg|Stuttgart Altstadt Heidelberg nach Neuschnee.JPG|Heidelberg Schwäbisch Hall.jpg|Schwäbisch Hall Rechtenstein Donau Kraftwerk.jpg|Donau August - Breisach Rhein - 2013 - panoramio (1).jpg|Rien Burg Hornberg-09-Aussicht Neckarzimmern.jpg|Neckar Sigmaringen zamek 04.jpg|Slot Sigmaringen 2015 08 07 Burg Hohenzollern.jpg|Burg Hohenzollern Central forecourt looking north - Ludwigsburg Castle - Ludwigsburg - Germany 2017.jpg|Slot Ludwigsburg Cathedral ulm03.jpg|Munster van Ulm Landtag von Baden-Württemberg 01.jpg|Parlementsgebouw Schonacher-Trachtenträgerinnen.jpg|Klederdracht in Baden Schwarzwälder Schinken na tmavém chlebu.jpg|Schwarzwalderamme Hockenheimring, Hockenheim (P1100589).jpg|Hockenheimring Hundseck - Ski Lift - panoramio.jpg|Skiën in Zwarte Woud Blick über die Weinberge bis zum Mercedes-Benz Werk in Untertürkheim - panoramio.jpg|Mercedes-Benz </Gallery> {{Duutse staeten}} [[Categorie:Baden-Württemberg| ]] 1vab25iu7ne7i44udcp30moww63ldwv 10 15546 183123 183114 2026-09-17T13:14:47Z Veeders 16276 183123 wikitext text/x-wiki {| border=1 cellpadding=4 width=250 style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big>'''{{{naem}}}'''</big> <br> '''{{{regio}}}''' |- | align=center colspan="2" | {| style="background:#f9f9f9;" border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- align=center width="120px" |[[Plaetje:{{{vlagge}}}|120px]] |[[Plaetje:{{{waepen}}}|120px]] |- align=center width="120px" | <small>Vlagge</small> | <small>Waepen</small> |} |- align=center | colspan="2" style="background:#ffffff;" | [[Plaetje:{{{kaerte|}}}|250px]] |- align=center | colspan="2" style="background:#ffffff;" | [[Plaetje:{{{kaerte1|}}}|250px]] |- | '''[[Land]]''' | [[{{{land}}}]] |- | '''[[Oôdstad]]''' | [[{{{oôdstad}}}]] |- | '''[[Oppervlak]]''' | {{{oppervlak}}} [[Vierkante kilometer|km²]] |- | '''[[Bevolkienge|Inweuners]]''' | {{{inweuners}}} <small>({{{jaer}}})</small> |- | '''Dichteid''' | {{{dichteid}}} inw./km² |- |}<noinclude> [[Categorie:Sjablonen]] </noinclude> 8or8ujzirw85ms9giozfhqybb907ckb 11 15547 183124 183110 2026-09-17T13:15:08Z Veeders 16276 183124 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = |regio = |vlagge = |waepen = |kaerte = |kaerte1 = |land = |oôdstad = |oppervlak = |inweuners = |jaer = |dichteid = }} 6566cdaxjjfiv1am2fze0yg84al5gmi 0 15556 183122 183117 2026-09-17T13:13:53Z Veeders 16276 183122 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Freistaat Bayern |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Bavaria.svg |waepen = Coat of arms of Bavaria.svg |kaerte = Locator map Bavaria in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Bayern.png |land = Duutsland |oôdstad = München |stichtieng = 28 september [[1945]] |oppervlak = 70.542 |inweuners = 13.246.000 |jaer = 2026 |dichteid = 188 }} [[Plaetje:Bayern Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] '''Bayern''' ([[Zeêuws]]: ''Beieren'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie 'oôdstad [[München]]. D'r weune 13 meljoen mins'n op een oppervlak van ruum 70 duuzend km². Bayern is op 28 september [[1945]] vanover opericht en sins 23 meie 1949 een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Bayern hrenst an de deêlstaeten [[Baden-Württemberg]] (W), [[Hessen]] (NW), [[Thüringen]] (N) en [[Sachsen]] (NO) plus an de lan'n [[Oesteriek]] (ZO) en [[Tsjehhië]] (O). Hroôte rivieren binne [[Donau]] en [[Main]]. Int uuterste wessen liet Bayern ant [[Bodenmeêr]]. De Bayerische [[Alpen]] ligge int uuterste zuuden mie den 'oôgste berg van Duutsland (Zugspitze, 2962 meter, in [[Garmisch-Partenkirchen]]). == Steê == Bekende steê binne (2026): {| class=wikitable |- | {| class="wikitable sortable" |- ! Hroôtste steê !! Inweuners |- | [[München]] || 1.505.000 |- | [[Nürnberg]] || 531.000 |- | [[Augsburg]] || 302.000 |- | [[Regensburg]] || 152.000 |- | [[Ingolstadt]] || 141.000 |- | [[Würzburg]] || 134.000 |- | [[Fürth]] || 131.000 |- | [[Erlangen]] || 116.000 |- | [[Bamberg]] || 77.000 |- | [[Aschaffenburg]] || 73.000 |- |} | {| class="wikitable sortable" |- ! Aore steê !! Inweuners |- | [[Bayreuth]] || 73.000 |- | [[Landshut]] || 72.000 |- | [[Passau]] || 54.000 |- | [[Dachau]] || 47.000 |- | [[Hof]] || 47.000 |- | [[Landsberg am Lech]] || 29.000 |- | [[Garmisch-Partenkirchen]] || 28.000 |- | [[Lindau]] || 26.000 |- | [[Bad Kissingen]] || 23.000 |- | [[Berchtesgaden]] || 7.700 |- |} |} == Indeêlieng == Bayern bestaet uut: * 7 Regierungsbezirke (rehio's) * 71 Landkreise (districten) * 25 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |-valign=top | [[Plaetje:Bavaria, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|kaderloos]] | Rehio's: * Altbayern ** Oberbayern ** Niederbayern ** Oberpfalz * Franken ** Oberfranken ** Mittelfranken ** Unterfranken * Schwaben |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag) vanof 1966. ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Bayerischer Landtag |- ! Partie ! 2023 || 2018 ! 2013 || 2008 || 2003 ! 1998 || 1994 || 1990 ! 1986 || 1982 || 1978 ! 1974 || 1970 || 1966 |- | [[CSU]] | bgcolor="#e8e08e"|85 || bgcolor="#e8e08e"|85 | bgcolor="#e8e08e"|101 || bgcolor="#e8e08e"|92 || bgcolor="#e8e08e"|124 | bgcolor="#e8e08e"|123 || bgcolor="#e8e08e"|120 || bgcolor="#e8e08e"|127 | bgcolor="#e8e08e"|128 || bgcolor="#e8e08e"|133 || bgcolor="#e8e08e"|129 | bgcolor="#e8e08e"|132 || bgcolor="#e8e08e"|124 || bgcolor="#e8e08e"|110 |- | FW ¹ | bgcolor="#e8e08e"|37 || bgcolor="#e8e08e"|27 | 19 || 21 || | || || | || || | || || |- | [[AfD]] | 32 || 22 | || || | || || | || || | || || |- | [[Grüne]] | 32 || 38 | 18 || 19 || 15 | 14 || 14 || 12 | 15 || || | || || |- | [[SPD]] | 17 || 22 | 42 || 39 || 41 | 67 || 70 || 58 | 61 || 71 || 65 | 64 || 70 || 79 |- | [[FDP]] | || 11 | || bgcolor="#e8e08e"|16 || | || || 7 | || || 10 | 8 || 10 || |- | NPD ² | || | || || | || || | || || | || || 15 |- ! Totael ! 203 || 205 ! 180 || 187 || 180 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 204 || 204 |} ¹ Landesvereinigung Freie Wähler Bayern ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands [[Plaetje:Oberdeutsche Mundarten.png|thumb|Streêktaelen]] [[Plaetje:Flag of Bavaria (striped).svg|120px|thumb|Aore vlagge]] Minister-president'n vanof 1962. {| class=wikitable |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Alfons Goppel || [[CSU]] || 1962 - 1978 |- | [[Franz Josef Strauß]] || CSU || 1978 - 1988 |- | Max Streibl || CSU || 1988 - 1993 |- | Edmund Stoiber || CSU || 1993 - 2007 |- | Günther Beckstein || CSU || 2007 - 2008 |- | Horst Seehofer || CSU || 2008 - 2018 |- | Markus Söder || CSU || 2018 - noe |} == Lienks nae buten == * [https://www.bayern.de/ Bayern] * [https://www.landenweb.nl/beieren/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Bavaria Britannica] * [https://www.deutschland.de/de/topic/leben/bayern-kultur-bundesland deutschland.de] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bayern/?admid=336 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/beieren/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|57|N|11|24|L}} {{Duutse staeten}} [[Categorie:Bayern| ]] qe686qrienu7n4xcf7c0z3lcsjp5ek5 183125 183122 2026-09-17T13:15:44Z Veeders 16276 183125 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Freistaat Bayern |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Bavaria.svg |waepen = Coat of arms of Bavaria.svg |kaerte = Locator map Bavaria in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Bayern.png |land = Duutsland |oôdstad = München |oppervlak = 70.542 |inweuners = 13.246.000 |jaer = 2026 |dichteid = 188 }} [[Plaetje:Bayern Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] '''Bayern''' ([[Zeêuws]]: ''Beieren'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie 'oôdstad [[München]]. D'r weune 13 meljoen mins'n op een oppervlak van ruum 70 duuzend km². Bayern is op 28 september [[1945]] vanover opericht en sins 23 meie 1949 een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Bayern hrenst an de deêlstaeten [[Baden-Württemberg]] (W), [[Hessen]] (NW), [[Thüringen]] (N) en [[Sachsen]] (NO) plus an de lan'n [[Oesteriek]] (ZO) en [[Tsjehhië]] (O). Hroôte rivieren binne [[Donau]] en [[Main]]. Int uuterste wessen liet Bayern ant [[Bodenmeêr]]. De Bayerische [[Alpen]] ligge int uuterste zuuden mie den 'oôgste berg van Duutsland (Zugspitze, 2962 meter, in [[Garmisch-Partenkirchen]]). == Steê == Bekende steê binne (2026): {| class=wikitable |- | {| class="wikitable sortable" |- ! Hroôtste steê !! Inweuners |- | [[München]] || 1.505.000 |- | [[Nürnberg]] || 531.000 |- | [[Augsburg]] || 302.000 |- | [[Regensburg]] || 152.000 |- | [[Ingolstadt]] || 141.000 |- | [[Würzburg]] || 134.000 |- | [[Fürth]] || 131.000 |- | [[Erlangen]] || 116.000 |- | [[Bamberg]] || 77.000 |- | [[Aschaffenburg]] || 73.000 |- |} | {| class="wikitable sortable" |- ! Aore steê !! Inweuners |- | [[Bayreuth]] || 73.000 |- | [[Landshut]] || 72.000 |- | [[Passau]] || 54.000 |- | [[Dachau]] || 47.000 |- | [[Hof]] || 47.000 |- | [[Landsberg am Lech]] || 29.000 |- | [[Garmisch-Partenkirchen]] || 28.000 |- | [[Lindau]] || 26.000 |- | [[Bad Kissingen]] || 23.000 |- | [[Berchtesgaden]] || 7.700 |- |} |} == Indeêlieng == Bayern bestaet uut: * 7 Regierungsbezirke (rehio's) * 71 Landkreise (districten) * 25 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |-valign=top | [[Plaetje:Bavaria, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|kaderloos]] | Rehio's: * Altbayern ** Oberbayern ** Niederbayern ** Oberpfalz * Franken ** Oberfranken ** Mittelfranken ** Unterfranken * Schwaben |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag) vanof 1966. ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Bayerischer Landtag |- ! Partie ! 2023 || 2018 ! 2013 || 2008 || 2003 ! 1998 || 1994 || 1990 ! 1986 || 1982 || 1978 ! 1974 || 1970 || 1966 |- | [[CSU]] | bgcolor="#e8e08e"|85 || bgcolor="#e8e08e"|85 | bgcolor="#e8e08e"|101 || bgcolor="#e8e08e"|92 || bgcolor="#e8e08e"|124 | bgcolor="#e8e08e"|123 || bgcolor="#e8e08e"|120 || bgcolor="#e8e08e"|127 | bgcolor="#e8e08e"|128 || bgcolor="#e8e08e"|133 || bgcolor="#e8e08e"|129 | bgcolor="#e8e08e"|132 || bgcolor="#e8e08e"|124 || bgcolor="#e8e08e"|110 |- | FW ¹ | bgcolor="#e8e08e"|37 || bgcolor="#e8e08e"|27 | 19 || 21 || | || || | || || | || || |- | [[AfD]] | 32 || 22 | || || | || || | || || | || || |- | [[Grüne]] | 32 || 38 | 18 || 19 || 15 | 14 || 14 || 12 | 15 || || | || || |- | [[SPD]] | 17 || 22 | 42 || 39 || 41 | 67 || 70 || 58 | 61 || 71 || 65 | 64 || 70 || 79 |- | [[FDP]] | || 11 | || bgcolor="#e8e08e"|16 || | || || 7 | || || 10 | 8 || 10 || |- | NPD ² | || | || || | || || | || || | || || 15 |- ! Totael ! 203 || 205 ! 180 || 187 || 180 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 204 || 204 |} ¹ Landesvereinigung Freie Wähler Bayern ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands [[Plaetje:Oberdeutsche Mundarten.png|thumb|Streêktaelen]] [[Plaetje:Flag of Bavaria (striped).svg|120px|thumb|Aore vlagge]] Minister-president'n vanof 1962. {| class=wikitable |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Alfons Goppel || [[CSU]] || 1962 - 1978 |- | [[Franz Josef Strauß]] || CSU || 1978 - 1988 |- | Max Streibl || CSU || 1988 - 1993 |- | Edmund Stoiber || CSU || 1993 - 2007 |- | Günther Beckstein || CSU || 2007 - 2008 |- | Horst Seehofer || CSU || 2008 - 2018 |- | Markus Söder || CSU || 2018 - noe |} == Lienks nae buten == * [https://www.bayern.de/ Bayern] * [https://www.landenweb.nl/beieren/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Bavaria Britannica] * [https://www.deutschland.de/de/topic/leben/bayern-kultur-bundesland deutschland.de] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bayern/?admid=336 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/beieren/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|57|N|11|24|L}} {{Duutse staeten}} [[Categorie:Bayern| ]] jek7zf06b4sjpumoslrulzc0iwvu9s0 183127 183125 2026-09-17T13:17:00Z Veeders 16276 183127 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Freistaat Bayern |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Bavaria.svg |waepen = Coat of arms of Bavaria.svg |kaerte = Locator map Bavaria in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Bayern.png |land = Duutsland |oôdstad = München |oppervlak = 70.542 |inweuners = 13.246.000 |jaer = 2026 |dichteid = 188 }} [[Plaetje:Bayern Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] '''Bayern''' ([[Zeêuws]]: ''Beieren'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[München]]. D'r weune 13 meljoen mins'n op een oppervlak van ruum 70 duuzend km². Bayern is op 28 september [[1945]] vanover opericht en sins 23 meie 1949 een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Bayern hrenst an de deêlstaeten [[Baden-Württemberg]] (W), [[Hessen]] (NW), [[Thüringen]] (N) en [[Sachsen]] (NO) plus an de lan'n [[Oesteriek]] (ZO) en [[Tsjehhië]] (O). Hroôte rivieren binne [[Donau]] en [[Main]]. Int uuterste wessen liet Bayern ant [[Bodenmeêr]]. De Bayerische [[Alpen]] ligge int uuterste zuuden mie den 'oôgste berg van Duutsland (Zugspitze, 2962 meter, in [[Garmisch-Partenkirchen]]). == Steê == Bekende steê binne (2026): {| class=wikitable |- | {| class="wikitable sortable" |- ! Hroôtste steê !! Inweuners |- | [[München]] || 1.505.000 |- | [[Nürnberg]] || 531.000 |- | [[Augsburg]] || 302.000 |- | [[Regensburg]] || 152.000 |- | [[Ingolstadt]] || 141.000 |- | [[Würzburg]] || 134.000 |- | [[Fürth]] || 131.000 |- | [[Erlangen]] || 116.000 |- | [[Bamberg]] || 77.000 |- | [[Aschaffenburg]] || 73.000 |- |} | {| class="wikitable sortable" |- ! Aore steê !! Inweuners |- | [[Bayreuth]] || 73.000 |- | [[Landshut]] || 72.000 |- | [[Passau]] || 54.000 |- | [[Dachau]] || 47.000 |- | [[Hof]] || 47.000 |- | [[Landsberg am Lech]] || 29.000 |- | [[Garmisch-Partenkirchen]] || 28.000 |- | [[Lindau]] || 26.000 |- | [[Bad Kissingen]] || 23.000 |- | [[Berchtesgaden]] || 7.700 |- |} |} == Indeêlieng == Bayern bestaet uut: * 7 Regierungsbezirke (rehio's) * 71 Landkreise (districten) * 25 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |-valign=top | [[Plaetje:Bavaria, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|kaderloos]] | Rehio's: * Altbayern ** Oberbayern ** Niederbayern ** Oberpfalz * Franken ** Oberfranken ** Mittelfranken ** Unterfranken * Schwaben |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag) vanof 1966. ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Bayerischer Landtag |- ! Partie ! 2023 || 2018 ! 2013 || 2008 || 2003 ! 1998 || 1994 || 1990 ! 1986 || 1982 || 1978 ! 1974 || 1970 || 1966 |- | [[CSU]] | bgcolor="#e8e08e"|85 || bgcolor="#e8e08e"|85 | bgcolor="#e8e08e"|101 || bgcolor="#e8e08e"|92 || bgcolor="#e8e08e"|124 | bgcolor="#e8e08e"|123 || bgcolor="#e8e08e"|120 || bgcolor="#e8e08e"|127 | bgcolor="#e8e08e"|128 || bgcolor="#e8e08e"|133 || bgcolor="#e8e08e"|129 | bgcolor="#e8e08e"|132 || bgcolor="#e8e08e"|124 || bgcolor="#e8e08e"|110 |- | FW ¹ | bgcolor="#e8e08e"|37 || bgcolor="#e8e08e"|27 | 19 || 21 || | || || | || || | || || |- | [[AfD]] | 32 || 22 | || || | || || | || || | || || |- | [[Grüne]] | 32 || 38 | 18 || 19 || 15 | 14 || 14 || 12 | 15 || || | || || |- | [[SPD]] | 17 || 22 | 42 || 39 || 41 | 67 || 70 || 58 | 61 || 71 || 65 | 64 || 70 || 79 |- | [[FDP]] | || 11 | || bgcolor="#e8e08e"|16 || | || || 7 | || || 10 | 8 || 10 || |- | NPD ² | || | || || | || || | || || | || || 15 |- ! Totael ! 203 || 205 ! 180 || 187 || 180 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 204 || 204 |} ¹ Landesvereinigung Freie Wähler Bayern ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands [[Plaetje:Oberdeutsche Mundarten.png|thumb|Streêktaelen]] [[Plaetje:Flag of Bavaria (striped).svg|120px|thumb|Aore vlagge]] Minister-president'n vanof 1962. {| class=wikitable |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Alfons Goppel || [[CSU]] || 1962 - 1978 |- | [[Franz Josef Strauß]] || CSU || 1978 - 1988 |- | Max Streibl || CSU || 1988 - 1993 |- | Edmund Stoiber || CSU || 1993 - 2007 |- | Günther Beckstein || CSU || 2007 - 2008 |- | Horst Seehofer || CSU || 2008 - 2018 |- | Markus Söder || CSU || 2018 - noe |} == Lienks nae buten == * [https://www.bayern.de/ Bayern] * [https://www.landenweb.nl/beieren/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Bavaria Britannica] * [https://www.deutschland.de/de/topic/leben/bayern-kultur-bundesland deutschland.de] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bayern/?admid=336 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/beieren/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|57|N|11|24|L}} {{Duutse staeten}} [[Categorie:Bayern| ]] nbajh3xvakf51gn1vo6p5izguh95txn 183131 183127 2026-09-17T14:26:20Z Veeders 16276 183131 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Freistaat Bayern |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Bavaria.svg |waepen = Coat of arms of Bavaria.svg |kaerte = Locator map Bavaria in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Bayern.png |land = Duutsland |oôdstad = München |oppervlak = 70.542 |inweuners = 13.246.000 |jaer = 2026 |dichteid = 188 }} [[Plaetje:Bayern Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] '''Bayern''' ([[Zeêuws]]: ''Beieren'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[München]]. D'r weune 13,2 meljoen mins'n op een oppervlak van 70,5 duuzend km². Bayern is op 28 september [[1945]] vanover opericht en sins 23 meie 1949 een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Bayern hrenst an de deêlstaeten [[Baden-Württemberg]] (W), [[Hessen]] (NW), [[Thüringen]] (N) en [[Sachsen]] (NO) plus an de lan'n [[Oesteriek]] (ZO) en [[Tsjehhië]] (O). Hroôte rivieren binne [[Donau]] en [[Main]]. Int uuterste wessen liet Bayern ant [[Bodenmeêr]]. De Bayerische [[Alpen]] ligge int uuterste zuuden mie den 'oôgste berg van Duutsland (Zugspitze, 2962 meter, in [[Garmisch-Partenkirchen]]). == Steê == Bekende steê binne (2026): {| class=wikitable |- | {| class="wikitable sortable" |- ! Hroôtste steê !! Inweuners |- | [[München]] || 1.505.000 |- | [[Nürnberg]] || 531.000 |- | [[Augsburg]] || 302.000 |- | [[Regensburg]] || 152.000 |- | [[Ingolstadt]] || 141.000 |- | [[Würzburg]] || 134.000 |- | [[Fürth]] || 131.000 |- | [[Erlangen]] || 116.000 |- | [[Bamberg]] || 77.000 |- | [[Aschaffenburg]] || 73.000 |- |} | {| class="wikitable sortable" |- ! Aore steê !! Inweuners |- | [[Bayreuth]] || 73.000 |- | [[Landshut]] || 72.000 |- | [[Passau]] || 54.000 |- | [[Dachau]] || 47.000 |- | [[Hof]] || 47.000 |- | [[Landsberg am Lech]] || 29.000 |- | [[Garmisch-Partenkirchen]] || 28.000 |- | [[Lindau]] || 26.000 |- | [[Bad Kissingen]] || 23.000 |- | [[Berchtesgaden]] || 7.700 |- |} |} == Indeêlieng == Bayern bestaet uut: * 7 Regierungsbezirke (rehio's) * 71 Landkreise (districten) * 25 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |-valign=top | [[Plaetje:Bavaria, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|kaderloos]] | Rehio's: * Altbayern ** Oberbayern ** Niederbayern ** Oberpfalz * Franken ** Oberfranken ** Mittelfranken ** Unterfranken * Schwaben |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag) vanof 1966. ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Bayerischer Landtag |- ! Partie ! 2023 || 2018 ! 2013 || 2008 || 2003 ! 1998 || 1994 || 1990 ! 1986 || 1982 || 1978 ! 1974 || 1970 || 1966 |- | [[CSU]] | bgcolor="#e8e08e"|85 || bgcolor="#e8e08e"|85 | bgcolor="#e8e08e"|101 || bgcolor="#e8e08e"|92 || bgcolor="#e8e08e"|124 | bgcolor="#e8e08e"|123 || bgcolor="#e8e08e"|120 || bgcolor="#e8e08e"|127 | bgcolor="#e8e08e"|128 || bgcolor="#e8e08e"|133 || bgcolor="#e8e08e"|129 | bgcolor="#e8e08e"|132 || bgcolor="#e8e08e"|124 || bgcolor="#e8e08e"|110 |- | FW ¹ | bgcolor="#e8e08e"|37 || bgcolor="#e8e08e"|27 | 19 || 21 || | || || | || || | || || |- | [[AfD]] | 32 || 22 | || || | || || | || || | || || |- | [[Grüne]] | 32 || 38 | 18 || 19 || 15 | 14 || 14 || 12 | 15 || || | || || |- | [[SPD]] | 17 || 22 | 42 || 39 || 41 | 67 || 70 || 58 | 61 || 71 || 65 | 64 || 70 || 79 |- | [[FDP]] | || 11 | || bgcolor="#e8e08e"|16 || | || || 7 | || || 10 | 8 || 10 || |- | NPD ² | || | || || | || || | || || | || || 15 |- ! Totael ! 203 || 205 ! 180 || 187 || 180 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 204 || 204 |} ¹ Landesvereinigung Freie Wähler Bayern ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands [[Plaetje:Oberdeutsche Mundarten.png|thumb|Streêktaelen]] [[Plaetje:Flag of Bavaria (striped).svg|120px|thumb|Aore vlagge]] Minister-president'n vanof 1962. {| class=wikitable |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Alfons Goppel || [[CSU]] || 1962 - 1978 |- | [[Franz Josef Strauß]] || CSU || 1978 - 1988 |- | Max Streibl || CSU || 1988 - 1993 |- | Edmund Stoiber || CSU || 1993 - 2007 |- | Günther Beckstein || CSU || 2007 - 2008 |- | Horst Seehofer || CSU || 2008 - 2018 |- | Markus Söder || CSU || 2018 - noe |} == Lienks nae buten == * [https://www.bayern.de/ Bayern] * [https://www.landenweb.nl/beieren/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Bavaria Britannica] * [https://www.deutschland.de/de/topic/leben/bayern-kultur-bundesland deutschland.de] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bayern/?admid=336 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/beieren/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|57|N|11|24|L}} {{Duutse staeten}} [[Categorie:Bayern| ]] ou2kfgr0meqt77j82mil06xrxg074yn 183170 183131 2026-09-18T06:56:36Z Veeders 16276 183170 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Freistaat Bayern |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Bavaria.svg |waepen = Coat of arms of Bavaria.svg |kaerte = Locator map Bavaria in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Bayern.png |land = Duutsland |oôdstad = München |oppervlak = 70.542 |inweuners = 13.246.000 |jaer = 2026 |dichteid = 188 }} [[Plaetje:Bayern Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] '''Bayern''' ([[Beiers]]: ''Bayern, Baiern, Boarn'', [[Zeêuws]]: ''Beieren'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[München]]. D'r weune 13,2 meljoen mins'n op een oppervlak van 70,5 duuzend km². Bayern is op 28 september [[1945]] vanover opericht en sins 23 meie 1949 een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Bayern hrenst an de deêlstaeten [[Baden-Württemberg]] (W), [[Hessen]] (NW), [[Thüringen]] (N) en [[Sachsen]] (NO) plus an de lan'n [[Oesteriek]] (ZO) en [[Tsjehhië]] (O). Hroôte rivieren binne [[Donau]] en [[Main]]. Int uuterste wessen liet Bayern ant [[Bodenmeêr]]. De Bayerische [[Alpen]] ligge int uuterste zuuden mie den 'oôgste berg van Duutsland (Zugspitze, 2962 meter, in [[Garmisch-Partenkirchen]]). == Steê == Bekende steê binne (2026): {| class=wikitable |- | {| class="wikitable sortable" |- ! Hroôtste steê !! Inweuners |- | [[München]] || 1.505.000 |- | [[Nürnberg]] || 531.000 |- | [[Augsburg]] || 302.000 |- | [[Regensburg]] || 152.000 |- | [[Ingolstadt]] || 141.000 |- | [[Würzburg]] || 134.000 |- | [[Fürth]] || 131.000 |- | [[Erlangen]] || 116.000 |- | [[Bamberg]] || 77.000 |- | [[Aschaffenburg]] || 73.000 |- |} | {| class="wikitable sortable" |- ! Aore steê !! Inweuners |- | [[Bayreuth]] || 73.000 |- | [[Landshut]] || 72.000 |- | [[Passau]] || 54.000 |- | [[Dachau]] || 47.000 |- | [[Hof]] || 47.000 |- | [[Landsberg am Lech]] || 29.000 |- | [[Garmisch-Partenkirchen]] || 28.000 |- | [[Lindau]] || 26.000 |- | [[Bad Kissingen]] || 23.000 |- | [[Berchtesgaden]] || 7.700 |- |} |} == Indeêlieng == Bayern bestaet uut: * 7 Regierungsbezirke (rehio's) * 71 Landkreise (districten) * 25 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |-valign=top | [[Plaetje:Bavaria, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|kaderloos]] | Rehio's: * Altbayern ** Oberbayern ** Niederbayern ** Oberpfalz * Franken ** Oberfranken ** Mittelfranken ** Unterfranken * Schwaben |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag) vanof 1966. ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Bayerischer Landtag |- ! Partie ! 2023 || 2018 ! 2013 || 2008 || 2003 ! 1998 || 1994 || 1990 ! 1986 || 1982 || 1978 ! 1974 || 1970 || 1966 |- | [[CSU]] | bgcolor="#e8e08e"|85 || bgcolor="#e8e08e"|85 | bgcolor="#e8e08e"|101 || bgcolor="#e8e08e"|92 || bgcolor="#e8e08e"|124 | bgcolor="#e8e08e"|123 || bgcolor="#e8e08e"|120 || bgcolor="#e8e08e"|127 | bgcolor="#e8e08e"|128 || bgcolor="#e8e08e"|133 || bgcolor="#e8e08e"|129 | bgcolor="#e8e08e"|132 || bgcolor="#e8e08e"|124 || bgcolor="#e8e08e"|110 |- | FW ¹ | bgcolor="#e8e08e"|37 || bgcolor="#e8e08e"|27 | 19 || 21 || | || || | || || | || || |- | [[AfD]] | 32 || 22 | || || | || || | || || | || || |- | [[Grüne]] | 32 || 38 | 18 || 19 || 15 | 14 || 14 || 12 | 15 || || | || || |- | [[SPD]] | 17 || 22 | 42 || 39 || 41 | 67 || 70 || 58 | 61 || 71 || 65 | 64 || 70 || 79 |- | [[FDP]] | || 11 | || bgcolor="#e8e08e"|16 || | || || 7 | || || 10 | 8 || 10 || |- | NPD ² | || | || || | || || | || || | || || 15 |- ! Totael ! 203 || 205 ! 180 || 187 || 180 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 204 || 204 |} ¹ Landesvereinigung Freie Wähler Bayern ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands [[Plaetje:Oberdeutsche Mundarten.png|thumb|Streêktaelen]] [[Plaetje:Flag of Bavaria (striped).svg|120px|thumb|Aore vlagge]] Minister-president'n vanof 1962. {| class=wikitable |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Alfons Goppel || [[CSU]] || 1962 - 1978 |- | [[Franz Josef Strauß]] || CSU || 1978 - 1988 |- | Max Streibl || CSU || 1988 - 1993 |- | Edmund Stoiber || CSU || 1993 - 2007 |- | Günther Beckstein || CSU || 2007 - 2008 |- | Horst Seehofer || CSU || 2008 - 2018 |- | Markus Söder || CSU || 2018 - noe |} == Lienks nae buten == * [https://www.bayern.de/ Bayern] * [https://www.landenweb.nl/beieren/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Bavaria Britannica] * [https://www.deutschland.de/de/topic/leben/bayern-kultur-bundesland deutschland.de] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bayern/?admid=336 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/beieren/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|57|N|11|24|L}} {{Duutse staeten}} [[Categorie:Bayern| ]] 93glepwhckd1k2x5ccherbbm7tf647c 183171 183170 2026-09-18T07:06:48Z Veeders 16276 183171 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Freistaat Bayern |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Bavaria.svg |waepen = Coat of arms of Bavaria.svg |kaerte = Locator map Bavaria in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Bayern.png |land = Duutsland |oôdstad = München |oppervlak = 70.542 |inweuners = 13.246.000 |jaer = 2026 |dichteid = 188 }} [[Plaetje:Bayern Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] '''Bayern''' ([[Beiers]]: ''Bayern, Baiern, Boarn'', [[Zwaobisch]]: ''Boerâ'', [[Zeêuws]]: ''Beieren'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[München]]. D'r weune 13,2 meljoen mins'n op een oppervlak van 70,5 duuzend km². Bayern is op 28 september [[1945]] vanover opericht en sins 23 meie 1949 een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Bayern hrenst an de deêlstaeten [[Baden-Württemberg]] (W), [[Hessen]] (NW), [[Thüringen]] (N) en [[Sachsen]] (NO) plus an de lan'n [[Oesteriek]] (ZO) en [[Tsjehhië]] (O). Hroôte rivieren binne [[Donau]] en [[Main]]. Int uuterste wessen liet Bayern ant [[Bodenmeêr]]. De Bayerische [[Alpen]] ligge int uuterste zuuden mie den 'oôgste berg van Duutsland (Zugspitze, 2962 meter, in [[Garmisch-Partenkirchen]]). == Steê == Bekende steê binne (2026): {| class=wikitable |- | {| class="wikitable sortable" |- ! Hroôtste steê !! Inweuners |- | [[München]] || 1.505.000 |- | [[Nürnberg]] || 531.000 |- | [[Augsburg]] || 302.000 |- | [[Regensburg]] || 152.000 |- | [[Ingolstadt]] || 141.000 |- | [[Würzburg]] || 134.000 |- | [[Fürth]] || 131.000 |- | [[Erlangen]] || 116.000 |- | [[Bamberg]] || 77.000 |- | [[Aschaffenburg]] || 73.000 |- |} | {| class="wikitable sortable" |- ! Aore steê !! Inweuners |- | [[Bayreuth]] || 73.000 |- | [[Landshut]] || 72.000 |- | [[Passau]] || 54.000 |- | [[Dachau]] || 47.000 |- | [[Hof]] || 47.000 |- | [[Landsberg am Lech]] || 29.000 |- | [[Garmisch-Partenkirchen]] || 28.000 |- | [[Lindau]] || 26.000 |- | [[Bad Kissingen]] || 23.000 |- | [[Berchtesgaden]] || 7.700 |- |} |} == Indeêlieng == Bayern bestaet uut: * 7 Regierungsbezirke (rehio's) * 71 Landkreise (districten) * 25 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |-valign=top | [[Plaetje:Bavaria, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|kaderloos]] | Rehio's: * Altbayern ** Oberbayern ** Niederbayern ** Oberpfalz * Franken ** Oberfranken ** Mittelfranken ** Unterfranken * Schwaben |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag) vanof 1966. ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Bayerischer Landtag |- ! Partie ! 2023 || 2018 ! 2013 || 2008 || 2003 ! 1998 || 1994 || 1990 ! 1986 || 1982 || 1978 ! 1974 || 1970 || 1966 |- | [[CSU]] | bgcolor="#e8e08e"|85 || bgcolor="#e8e08e"|85 | bgcolor="#e8e08e"|101 || bgcolor="#e8e08e"|92 || bgcolor="#e8e08e"|124 | bgcolor="#e8e08e"|123 || bgcolor="#e8e08e"|120 || bgcolor="#e8e08e"|127 | bgcolor="#e8e08e"|128 || bgcolor="#e8e08e"|133 || bgcolor="#e8e08e"|129 | bgcolor="#e8e08e"|132 || bgcolor="#e8e08e"|124 || bgcolor="#e8e08e"|110 |- | FW ¹ | bgcolor="#e8e08e"|37 || bgcolor="#e8e08e"|27 | 19 || 21 || | || || | || || | || || |- | [[AfD]] | 32 || 22 | || || | || || | || || | || || |- | [[Grüne]] | 32 || 38 | 18 || 19 || 15 | 14 || 14 || 12 | 15 || || | || || |- | [[SPD]] | 17 || 22 | 42 || 39 || 41 | 67 || 70 || 58 | 61 || 71 || 65 | 64 || 70 || 79 |- | [[FDP]] | || 11 | || bgcolor="#e8e08e"|16 || | || || 7 | || || 10 | 8 || 10 || |- | NPD ² | || | || || | || || | || || | || || 15 |- ! Totael ! 203 || 205 ! 180 || 187 || 180 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 204 || 204 |} ¹ Landesvereinigung Freie Wähler Bayern ² Nationaldemokratische Partei Deutschlands [[Plaetje:Oberdeutsche Mundarten.png|thumb|Streêktaelen]] [[Plaetje:Flag of Bavaria (striped).svg|120px|thumb|Aore vlagge]] Minister-president'n vanof 1962. {| class=wikitable |- ! colspan=3 | Minister-president'n |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Alfons Goppel || [[CSU]] || 1962 - 1978 |- | [[Franz Josef Strauß]] || CSU || 1978 - 1988 |- | Max Streibl || CSU || 1988 - 1993 |- | Edmund Stoiber || CSU || 1993 - 2007 |- | Günther Beckstein || CSU || 2007 - 2008 |- | Horst Seehofer || CSU || 2008 - 2018 |- | Markus Söder || CSU || 2018 - noe |} == Lienks nae buten == * [https://www.bayern.de/ Bayern] * [https://www.landenweb.nl/beieren/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Bavaria Britannica] * [https://www.deutschland.de/de/topic/leben/bayern-kultur-bundesland deutschland.de] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bayern/?admid=336 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/beieren/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|57|N|11|24|L}} {{Duutse staeten}} [[Categorie:Bayern| ]] r7yilf3phjqf3955c7nszgsz0snku0q 0 15557 183128 183024 2026-09-17T14:09:52Z Veeders 16276 183128 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = |waepen = |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} '''Brandenburg''' ([[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km² Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Brandenburg hrenst an [[Poôl'n]]. == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 49.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 41.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 39.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] gqcgivgfalak3kmv3oioxzi68qgq6tb 183129 183128 2026-09-17T14:14:13Z Veeders 16276 183129 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Brandenburg.svg |waepen = DEU Brandenburg COA.svg |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} '''Brandenburg''' ([[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km² Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Brandenburg hrenst an [[Poôl'n]]. == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 49.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 41.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 39.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] 6omx3xjfdclv0nnebsaotzm359t880f 183130 183129 2026-09-17T14:20:28Z Veeders 16276 183130 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Brandenburg.svg |waepen = DEU Brandenburg COA.svg |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} '''Brandenburg''' ([[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km². Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O). == Steê == Groôtste steê mie inweuners (2024): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 49.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 41.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 39.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] pgtpskfh9tlzi0pzhf2u95cvwr6kyhv 183135 183130 2026-09-17T14:49:13Z Veeders 16276 /* Steê */ 183135 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Brandenburg.svg |waepen = DEU Brandenburg COA.svg |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} '''Brandenburg''' ([[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km². Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O). == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 50.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 42.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 40.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] 8m3qlufpokqqmgr77tffwjciufmj35x 183136 183135 2026-09-17T14:54:59Z Veeders 16276 /* Lienks nae buten */ 183136 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Brandenburg.svg |waepen = DEU Brandenburg COA.svg |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} '''Brandenburg''' ([[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km². Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O). == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 50.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 42.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 40.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag (''parlement'') |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[CDU]] | || | || || | || || |- | [[AfD]] | || | || || | || || |- | [[BSW]] | || | || || | || || |- | [[SPD]] | || | || || | || || |- | [[Grüne]] | || | || || | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | || | || || | || || |- | [[FDP]] | || | || || | || || |- | | || | || || | || || |- ! Totael ! || ! || || ! || || |} == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] 5h3lfkeblwh75gzyv055vcqwzvflsoa 183138 183136 2026-09-17T14:55:48Z Veeders 16276 /* Politiek */ 183138 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Brandenburg.svg |waepen = DEU Brandenburg COA.svg |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} '''Brandenburg''' ([[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km². Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O). == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 50.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 42.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 40.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag Brandenburg |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[CDU]] | || | || || | || || |- | [[AfD]] | || | || || | || || |- | [[BSW]] | || | || || | || || |- | [[SPD]] | || | || || | || || |- | [[Grüne]] | || | || || | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | || | || || | || || |- | [[FDP]] | || | || || | || || |- | | || | || || | || || |- ! Totael ! || ! || || ! || || |} == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] 7kdqti3mun4gj1hs7ipnk4el46hmuui 183139 183138 2026-09-17T14:56:30Z Veeders 16276 /* Politiek */ 183139 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Brandenburg.svg |waepen = DEU Brandenburg COA.svg |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} '''Brandenburg''' ([[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km². Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O). == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 50.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 42.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 40.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag Brandenburg |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[CDU]] | || | || || | || || |- | [[AfD]] | || | || || | || || |- | [[BSW]] | || | || || | || || |- | [[SPD]] | || | || || | || || |- | [[Grüne]] | || | || || | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | || | || || | || || |- | [[FDP]] | || | || || | || || |- | | || | || || | || || |- ! Totael ! || ! || || ! || || |} == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] je6o1813j2n77tktix4vpbwg9ver1mm 183141 183139 2026-09-17T15:03:17Z Veeders 16276 /* Politiek */ 183141 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Brandenburg.svg |waepen = DEU Brandenburg COA.svg |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} '''Brandenburg''' ([[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km². Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O). == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 50.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 42.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 40.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag Brandenburg |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[SPD]] | 32 || 25 | 30 || || | || || |- | [[AfD]] | 30 || 23 | 11 || || | || || |- | [[BSW]] | 14 || | || || | || || |- | [[CDU]] | 12 || 15 | 21 || || | || || |- | [[Grüne]] | || 10 | 6 || || | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | || 10 | 17 || || | || || |- | BVB/FW ¹ | || 5 | 3 || || | || || |- | [[FDP]] | || | || || | || || |- ! Totael ! 88 || 88 ! 88 || || ! || || |} ¹ Brandenburger Vereinigte Bürgerbewegungen/Freie Wähler == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] 2uyl68092yal3th4znkml4iy1ualx0h 183143 183141 2026-09-17T15:04:51Z Veeders 16276 /* Politiek */ 183143 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Brandenburg.svg |waepen = DEU Brandenburg COA.svg |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} '''Brandenburg''' ([[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km². Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O). == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 50.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 42.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 40.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag Brandenburg |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[SPD]] | 32 || 25 | 30 || 31 || | || || |- | [[AfD]] | 30 || 23 | 11 || || | || || |- | [[BSW]] | 14 || | || || | || || |- | [[CDU]] | 12 || 15 | 21 || 19 || | || || |- | [[Grüne]] | || 10 | 6 || 5 || | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | || 10 | 17 || 26 || | || || |- | BVB/FW ¹ | || 5 | 3 || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 7 || | || || |- ! Totael ! 88 || 88 ! 88 || 88 || ! || || |} ¹ Brandenburger Vereinigte Bürgerbewegungen/Freie Wähler == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] bpagau5j2lx6km0skv2yawgu8r6zc2p 183149 183143 2026-09-17T15:15:57Z Veeders 16276 /* Politiek */ 183149 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Brandenburg.svg |waepen = DEU Brandenburg COA.svg |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} '''Brandenburg''' ([[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km². Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O). == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 50.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 42.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 40.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag Brandenburg |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[SPD]] | 32 || 25 | 30 || 31 || 33 | 37 || 52 || 36 |- | [[AfD]] | 30 || 23 | 11 || || | || || |- | [[BSW]] | 14 || | || || | || || |- | [[CDU]] | 12 || 15 | 21 || 19 || 20 | 25 || 18 || 27 |- | [[Grüne]] ¹ | || 10 | 6 || 5 || | || || 6 |- | [[Linke]] / [[PDS]] | || 10 | 17 || 26 || 29 | 22 || 18 || 13 |- | BVB/FW ² | || 5 | 3 || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 7 || | || || 6 |- | DVU ³ | || | || || 6 | 5 || || |- ! Totael ! 88 || 88 ! 88 || 88 || 88 ! 89 || 88 || 88 |} ¹ 1990: Bü90 (Bündnis 90) ² Brandenburger Vereinigte Bürgerbewegungen/Freie Wähler ³ Deutsche Volksunion == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] cwstm6fjabqwzn5joitr9yip9lxf4wm 183155 183149 2026-09-17T17:37:14Z Veeders 16276 183155 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Brandenburg.svg |waepen = DEU Brandenburg COA.svg |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} [[Plaetje:Brandenburg Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] '''Brandenburg''' ([[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km². Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O). == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 50.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 42.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 40.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos|links]] {{Clear}} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag Brandenburg |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[SPD]] | 32 || 25 | 30 || 31 || 33 | 37 || 52 || 36 |- | [[AfD]] | 30 || 23 | 11 || || | || || |- | [[BSW]] | 14 || | || || | || || |- | [[CDU]] | 12 || 15 | 21 || 19 || 20 | 25 || 18 || 27 |- | [[Grüne]] ¹ | || 10 | 6 || 5 || | || || 6 |- | [[Linke]] / [[PDS]] | || 10 | 17 || 26 || 29 | 22 || 18 || 13 |- | BVB/FW ² | || 5 | 3 || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 7 || | || || 6 |- | DVU ³ | || | || || 6 | 5 || || |- ! Totael ! 88 || 88 ! 88 || 88 || 88 ! 89 || 88 || 88 |} ¹ 1990: Bü90 (Bündnis 90) ² Brandenburger Vereinigte Bürgerbewegungen/Freie Wähler ³ Deutsche Volksunion == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] rtp97w8j3l3ic6yt2v3rcw13allxkmk 183156 183155 2026-09-17T17:38:34Z Veeders 16276 /* Indeêlieng */ 183156 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Brandenburg.svg |waepen = DEU Brandenburg COA.svg |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} [[Plaetje:Brandenburg Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] '''Brandenburg''' ([[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km². Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O). == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 50.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 42.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 40.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == {|class=wikitable |- | [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos]] |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag Brandenburg |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[SPD]] | 32 || 25 | 30 || 31 || 33 | 37 || 52 || 36 |- | [[AfD]] | 30 || 23 | 11 || || | || || |- | [[BSW]] | 14 || | || || | || || |- | [[CDU]] | 12 || 15 | 21 || 19 || 20 | 25 || 18 || 27 |- | [[Grüne]] ¹ | || 10 | 6 || 5 || | || || 6 |- | [[Linke]] / [[PDS]] | || 10 | 17 || 26 || 29 | 22 || 18 || 13 |- | BVB/FW ² | || 5 | 3 || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 7 || | || || 6 |- | DVU ³ | || | || || 6 | 5 || || |- ! Totael ! 88 || 88 ! 88 || 88 || 88 ! 89 || 88 || 88 |} ¹ 1990: Bü90 (Bündnis 90) ² Brandenburger Vereinigte Bürgerbewegungen/Freie Wähler ³ Deutsche Volksunion == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] bdnusy0cqlerzm4x79549yel47ynm4y 183157 183156 2026-09-17T17:45:37Z Veeders 16276 183157 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Brandenburg.svg |waepen = DEU Brandenburg COA.svg |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} [[Plaetje:Brandenburg Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] [[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Streêktaelen]] '''Brandenburg''' ([[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km². Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O). == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 50.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 42.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 40.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == {|class=wikitable |- | [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos]] |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag Brandenburg |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[SPD]] | 32 || 25 | 30 || 31 || 33 | 37 || 52 || 36 |- | [[AfD]] | 30 || 23 | 11 || || | || || |- | [[BSW]] | 14 || | || || | || || |- | [[CDU]] | 12 || 15 | 21 || 19 || 20 | 25 || 18 || 27 |- | [[Grüne]] ¹ | || 10 | 6 || 5 || | || || 6 |- | [[Linke]] / [[PDS]] | || 10 | 17 || 26 || 29 | 22 || 18 || 13 |- | BVB/FW ² | || 5 | 3 || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 7 || | || || 6 |- | DVU ³ | || | || || 6 | 5 || || |- ! Totael ! 88 || 88 ! 88 || 88 || 88 ! 89 || 88 || 88 |} ¹ 1990: Bü90 (Bündnis 90) ² Brandenburger Vereinigte Bürgerbewegungen/Freie Wähler ³ Deutsche Volksunion == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] j9qzsxdqz6spque38pxmjdo04d9bysd 183158 183157 2026-09-17T17:58:39Z Veeders 16276 /* Indeêlieng */ 183158 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Brandenburg.svg |waepen = DEU Brandenburg COA.svg |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} [[Plaetje:Brandenburg Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] [[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Streêktaelen]] '''Brandenburg''' ([[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km². Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O). == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 50.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 42.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 40.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == Brandenburg bestaet uut: * 14 Landkreise (districten) * 4 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |- | [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos]] |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag Brandenburg |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[SPD]] | 32 || 25 | 30 || 31 || 33 | 37 || 52 || 36 |- | [[AfD]] | 30 || 23 | 11 || || | || || |- | [[BSW]] | 14 || | || || | || || |- | [[CDU]] | 12 || 15 | 21 || 19 || 20 | 25 || 18 || 27 |- | [[Grüne]] ¹ | || 10 | 6 || 5 || | || || 6 |- | [[Linke]] / [[PDS]] | || 10 | 17 || 26 || 29 | 22 || 18 || 13 |- | BVB/FW ² | || 5 | 3 || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 7 || | || || 6 |- | DVU ³ | || | || || 6 | 5 || || |- ! Totael ! 88 || 88 ! 88 || 88 || 88 ! 89 || 88 || 88 |} ¹ 1990: Bü90 (Bündnis 90) ² Brandenburger Vereinigte Bürgerbewegungen/Freie Wähler ³ Deutsche Volksunion == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] tqzkswq69h128ngokqgdvw7m77dqx02 183161 183158 2026-09-17T18:05:10Z Veeders 16276 183161 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Brandenburg.svg |waepen = DEU Brandenburg COA.svg |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} [[Plaetje:Brandenburg Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] [[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Streêktaelen]] '''Brandenburg''' ([[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km². Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O). Hroôte rivieren binne [[Oder]], [[Neiße]], [[Elbe]] en [[Spree]]. == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 50.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 42.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 40.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == Brandenburg bestaet uut: * 14 Landkreise (districten) * 4 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |- | [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos]] |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag Brandenburg |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[SPD]] | 32 || 25 | 30 || 31 || 33 | 37 || 52 || 36 |- | [[AfD]] | 30 || 23 | 11 || || | || || |- | [[BSW]] | 14 || | || || | || || |- | [[CDU]] | 12 || 15 | 21 || 19 || 20 | 25 || 18 || 27 |- | [[Grüne]] ¹ | || 10 | 6 || 5 || | || || 6 |- | [[Linke]] / [[PDS]] | || 10 | 17 || 26 || 29 | 22 || 18 || 13 |- | BVB/FW ² | || 5 | 3 || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 7 || | || || 6 |- | DVU ³ | || | || || 6 | 5 || || |- ! Totael ! 88 || 88 ! 88 || 88 || 88 ! 89 || 88 || 88 |} ¹ 1990: Bü90 (Bündnis 90) ² Brandenburger Vereinigte Bürgerbewegungen/Freie Wähler ³ Deutsche Volksunion == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] 0cp450ldnyd0q6ajc8ktaxsgdt178nd 183162 183161 2026-09-17T18:11:41Z Veeders 16276 183162 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Brandenburg.svg |waepen = DEU Brandenburg COA.svg |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} [[Plaetje:Brandenburg Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] [[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Streêktaelen]] '''Brandenburg''' ([[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km². Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O). Hroôte rivieren binne [[Oder]], [[Neiße]], [[Elbe]] en [[Spree]]. In Zuud-Brandenburg wor ok [[Leeg-Sorbisch]] hesproke, een [[Slaovische taele]]. == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 50.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 42.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 40.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == Brandenburg bestaet uut: * 14 Landkreise (districten) * 4 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |- | [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos]] |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag Brandenburg |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[SPD]] | 32 || 25 | 30 || 31 || 33 | 37 || 52 || 36 |- | [[AfD]] | 30 || 23 | 11 || || | || || |- | [[BSW]] | 14 || | || || | || || |- | [[CDU]] | 12 || 15 | 21 || 19 || 20 | 25 || 18 || 27 |- | [[Grüne]] ¹ | || 10 | 6 || 5 || | || || 6 |- | [[Linke]] / [[PDS]] | || 10 | 17 || 26 || 29 | 22 || 18 || 13 |- | BVB/FW ² | || 5 | 3 || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 7 || | || || 6 |- | DVU ³ | || | || || 6 | 5 || || |- ! Totael ! 88 || 88 ! 88 || 88 || 88 ! 89 || 88 || 88 |} ¹ 1990: Bü90 (Bündnis 90) ² Brandenburger Vereinigte Bürgerbewegungen/Freie Wähler ³ Deutsche Volksunion == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] 4wgp9khlce9gf8n9xtgwlt0apgh0kzg 183163 183162 2026-09-17T18:13:22Z Veeders 16276 183163 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Brandenburg.svg |waepen = DEU Brandenburg COA.svg |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} [[Plaetje:Brandenburg Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] [[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Streêktaelen]] '''Brandenburg''' ([[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km². Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O). Hroôte rivieren binne [[Oder]], [[Neiße]], [[Elbe]] en [[Spree]]. In Zuud-Brandenburg wor ok een [[Slaovische taele]] hesproke, [[Leeg-Sorbisch]]. == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 50.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 42.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 40.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == Brandenburg bestaet uut: * 14 Landkreise (districten) * 4 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |- | [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos]] |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag Brandenburg |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[SPD]] | 32 || 25 | 30 || 31 || 33 | 37 || 52 || 36 |- | [[AfD]] | 30 || 23 | 11 || || | || || |- | [[BSW]] | 14 || | || || | || || |- | [[CDU]] | 12 || 15 | 21 || 19 || 20 | 25 || 18 || 27 |- | [[Grüne]] ¹ | || 10 | 6 || 5 || | || || 6 |- | [[Linke]] / [[PDS]] | || 10 | 17 || 26 || 29 | 22 || 18 || 13 |- | BVB/FW ² | || 5 | 3 || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 7 || | || || 6 |- | DVU ³ | || | || || 6 | 5 || || |- ! Totael ! 88 || 88 ! 88 || 88 || 88 ! 89 || 88 || 88 |} ¹ 1990: Bü90 (Bündnis 90) ² Brandenburger Vereinigte Bürgerbewegungen/Freie Wähler ³ Deutsche Volksunion == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] j64m4d65ih31kuaj1xl5t7h3idj4s6t 183166 183163 2026-09-18T05:45:19Z Veeders 16276 183166 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Brandenburg.svg |waepen = DEU Brandenburg COA.svg |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} [[Plaetje:Brandenburg Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] [[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Streêktaelen]] '''Brandenburg''' ([[Platduuts]]: ''Brannenborg, Brandenborg, Brannenborch, Bramborg'', [[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km². Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O). Hroôte rivieren binne [[Oder]], [[Neiße]], [[Elbe]] en [[Spree]]. In Zuud-Brandenburg wor ok een [[Slaovische taele]] hesproke, [[Leeg-Sorbisch]]. == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 50.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 42.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 40.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == Brandenburg bestaet uut: * 14 Landkreise (districten) * 4 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |- | [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos]] |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag Brandenburg |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[SPD]] | 32 || 25 | 30 || 31 || 33 | 37 || 52 || 36 |- | [[AfD]] | 30 || 23 | 11 || || | || || |- | [[BSW]] | 14 || | || || | || || |- | [[CDU]] | 12 || 15 | 21 || 19 || 20 | 25 || 18 || 27 |- | [[Grüne]] ¹ | || 10 | 6 || 5 || | || || 6 |- | [[Linke]] / [[PDS]] | || 10 | 17 || 26 || 29 | 22 || 18 || 13 |- | BVB/FW ² | || 5 | 3 || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 7 || | || || 6 |- | DVU ³ | || | || || 6 | 5 || || |- ! Totael ! 88 || 88 ! 88 || 88 || 88 ! 89 || 88 || 88 |} ¹ 1990: Bü90 (Bündnis 90) ² Brandenburger Vereinigte Bürgerbewegungen/Freie Wähler ³ Deutsche Volksunion == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] igpop31h55mt1ksl88v1ultrerwoht2 183167 183166 2026-09-18T05:57:14Z Veeders 16276 183167 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Brandenburg.svg |waepen = DEU Brandenburg COA.svg |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} [[Plaetje:Brandenburg Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] [[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Streêktaelen]] '''Brandenburg''' ([[Platduuts]]: ''Brannenborg, Brandenborg, Brannenborch, Bramborg'', [[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km². Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en is sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. 't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]]. Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O). Hroôte rivieren binne [[Oder]], [[Neiße]], [[Elbe]] en [[Spree]]. In Zuud-Brandenburg wor ok een [[Slaovische taele]] hesproke, [[Leeg-Sorbisch]]. == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 50.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 42.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 40.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == Brandenburg bestaet uut: * 14 Landkreise (districten) * 4 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |- | [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos]] |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag Brandenburg |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[SPD]] | 32 || 25 | 30 || 31 || 33 | 37 || 52 || 36 |- | [[AfD]] | 30 || 23 | 11 || || | || || |- | [[BSW]] | 14 || | || || | || || |- | [[CDU]] | 12 || 15 | 21 || 19 || 20 | 25 || 18 || 27 |- | [[Grüne]] ¹ | || 10 | 6 || 5 || | || || 6 |- | [[Linke]] / [[PDS]] | || 10 | 17 || 26 || 29 | 22 || 18 || 13 |- | BVB/FW ² | || 5 | 3 || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 7 || | || || 6 |- | DVU ³ | || | || || 6 | 5 || || |- ! Totael ! 88 || 88 ! 88 || 88 || 88 ! 89 || 88 || 88 |} ¹ 1990: Bü90 (Bündnis 90) ² Brandenburger Vereinigte Bürgerbewegungen/Freie Wähler ³ Deutsche Volksunion == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] 1v5slv33biku9mdgnch7b3s4bk7ppe2 183168 183167 2026-09-18T06:20:13Z Veeders 16276 183168 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Brandenburg.svg |waepen = DEU Brandenburg COA.svg |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} [[Plaetje:Brandenburg Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] [[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Streêktaelen]] '''Brandenburg''' ([[Platduuts]]: ''Brannenborg, Brandenborg, Brannenborch, Bramborg'', [[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km². Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en is sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. 't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]]. Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O). Hroôte rivieren binne [[Oder]], [[Neiße]], [[Elbe]] en [[Spree]]. In Zuud-Brandenburg wor ok [[Sorbisch]] hesproke, een [[Slaovische taele]] verdeêld in Laeg-Sorbisch in Niederlausitz en 'Oôg-Sorbisch in Oberlausitz. == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 50.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 42.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 40.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == Brandenburg bestaet uut: * 14 Landkreise (districten) * 4 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |- | [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos]] |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag Brandenburg |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[SPD]] | 32 || 25 | 30 || 31 || 33 | 37 || 52 || 36 |- | [[AfD]] | 30 || 23 | 11 || || | || || |- | [[BSW]] | 14 || | || || | || || |- | [[CDU]] | 12 || 15 | 21 || 19 || 20 | 25 || 18 || 27 |- | [[Grüne]] ¹ | || 10 | 6 || 5 || | || || 6 |- | [[Linke]] / [[PDS]] | || 10 | 17 || 26 || 29 | 22 || 18 || 13 |- | BVB/FW ² | || 5 | 3 || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 7 || | || || 6 |- | DVU ³ | || | || || 6 | 5 || || |- ! Totael ! 88 || 88 ! 88 || 88 || 88 ! 89 || 88 || 88 |} ¹ 1990: Bü90 (Bündnis 90) ² Brandenburger Vereinigte Bürgerbewegungen/Freie Wähler ³ Deutsche Volksunion == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] tghmjk0mzilmu75c3ys09i9z2mgmp7e 183169 183168 2026-09-18T06:26:45Z Veeders 16276 183169 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Brandenburg.svg |waepen = DEU Brandenburg COA.svg |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} [[Plaetje:Brandenburg Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] [[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Streêktaelen]] '''Brandenburg''' ([[Platduuts]]: ''Brannenborg, Brandenborg, Brannenborch, Bramborg'', [[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km². Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en is sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. 't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]]. Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O). Hroôte rivieren binne [[Spree]] en de hrensrivieren [[Oder]], [[Neiße]] en [[Elbe]]. In Zuud-Brandenburg wor ok [[Sorbisch]] hesproke, een [[Slaovische taele]], verdeêld in Laeg-Sorbisch in Niederlausitz en 'Oôg-Sorbisch in Oberlausitz. == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 50.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 42.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 40.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == Brandenburg bestaet uut: * 14 Landkreise (districten) * 4 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |- | [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos]] |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag Brandenburg |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[SPD]] | 32 || 25 | 30 || 31 || 33 | 37 || 52 || 36 |- | [[AfD]] | 30 || 23 | 11 || || | || || |- | [[BSW]] | 14 || | || || | || || |- | [[CDU]] | 12 || 15 | 21 || 19 || 20 | 25 || 18 || 27 |- | [[Grüne]] ¹ | || 10 | 6 || 5 || | || || 6 |- | [[Linke]] / [[PDS]] | || 10 | 17 || 26 || 29 | 22 || 18 || 13 |- | BVB/FW ² | || 5 | 3 || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 7 || | || || 6 |- | DVU ³ | || | || || 6 | 5 || || |- ! Totael ! 88 || 88 ! 88 || 88 || 88 ! 89 || 88 || 88 |} ¹ 1990: Bü90 (Bündnis 90) ² Brandenburger Vereinigte Bürgerbewegungen/Freie Wähler ³ Deutsche Volksunion == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] t7edwyqbfhzoaliotoq70a6xto0qq7e 183172 183169 2026-09-18T07:12:10Z Veeders 16276 183172 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Brandenburg.svg |waepen = DEU Brandenburg COA.svg |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} [[Plaetje:Brandenburg Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] [[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Streêktaelen]] [[Plaetje:Mitteldeutsche Mundarten.png|thumb|Streêktaelen]] '''Brandenburg''' ([[Platduuts]]: ''Brannenborg, Brandenborg, Brannenborch, Bramborg'', [[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km². Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en is sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. 't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]]. Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O). Hroôte rivieren binne [[Spree]] en de hrensrivieren [[Oder]], [[Neiße]] en [[Elbe]]. In Zuud-Brandenburg wor ok [[Sorbisch]] hesproke, een [[Slaovische taele]], verdeêld in Laeg-Sorbisch in Niederlausitz en 'Oôg-Sorbisch in Oberlausitz. == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 50.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 42.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 40.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == Brandenburg bestaet uut: * 14 Landkreise (districten) * 4 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |- | [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos]] |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag Brandenburg |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[SPD]] | 32 || 25 | 30 || 31 || 33 | 37 || 52 || 36 |- | [[AfD]] | 30 || 23 | 11 || || | || || |- | [[BSW]] | 14 || | || || | || || |- | [[CDU]] | 12 || 15 | 21 || 19 || 20 | 25 || 18 || 27 |- | [[Grüne]] ¹ | || 10 | 6 || 5 || | || || 6 |- | [[Linke]] / [[PDS]] | || 10 | 17 || 26 || 29 | 22 || 18 || 13 |- | BVB/FW ² | || 5 | 3 || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 7 || | || || 6 |- | DVU ³ | || | || || 6 | 5 || || |- ! Totael ! 88 || 88 ! 88 || 88 || 88 ! 89 || 88 || 88 |} ¹ 1990: Bü90 (Bündnis 90) ² Brandenburger Vereinigte Bürgerbewegungen/Freie Wähler ³ Deutsche Volksunion == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] ir9r16ym6yg99x1nn7xqf6e3du2y6od 183173 183172 2026-09-18T07:31:25Z Veeders 16276 183173 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Brandenburg.svg |waepen = DEU Brandenburg COA.svg |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} [[Plaetje:Brandenburg Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] [[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Streêktaelen]] [[Plaetje:Mitteldeutsche Mundarten.png|thumb|Streêktaelen]] '''Brandenburg''' ([[Platduuts]]: ''Brannenborg, Brandenborg, Brannenborch, Bramborg'', [[Laeg-Sorbisch]]: ''Bramborska'', [[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km². Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en is sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. 't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]]. Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O). Hroôte rivieren binne [[Spree]] en de hrensrivieren [[Oder]], [[Neiße]] en [[Elbe]]. In Zuud-Brandenburg wor ok [[Sorbisch]] hesproke, een [[Slaovische taele]], verdeêld in Laeg-Sorbisch in Niederlausitz en een bitje 'Oôg-Sorbisch in Oberlausitz. == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 50.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 42.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 40.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == Brandenburg bestaet uut: * 14 Landkreise (districten) * 4 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |- | [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos]] |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag Brandenburg |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[SPD]] | 32 || 25 | 30 || 31 || 33 | 37 || 52 || 36 |- | [[AfD]] | 30 || 23 | 11 || || | || || |- | [[BSW]] | 14 || | || || | || || |- | [[CDU]] | 12 || 15 | 21 || 19 || 20 | 25 || 18 || 27 |- | [[Grüne]] ¹ | || 10 | 6 || 5 || | || || 6 |- | [[Linke]] / [[PDS]] | || 10 | 17 || 26 || 29 | 22 || 18 || 13 |- | BVB/FW ² | || 5 | 3 || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 7 || | || || 6 |- | DVU ³ | || | || || 6 | 5 || || |- ! Totael ! 88 || 88 ! 88 || 88 || 88 ! 89 || 88 || 88 |} ¹ 1990: Bü90 (Bündnis 90) ² Brandenburger Vereinigte Bürgerbewegungen/Freie Wähler ³ Deutsche Volksunion == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] 8dl0etycrzq41jvuujffyap4teqjhco 183174 183173 2026-09-18T08:12:17Z Veeders 16276 183174 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Brandenburg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Brandenburg.svg |waepen = DEU Brandenburg COA.svg |kaerte = Locator map Brandenburg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Brandenburg.png |land = Duutsland |oôdstad = Potsdam |oppervlak = 29.654 |inweuners = 2.552.000 |jaer = 2026 |dichteid = 86 }} [[Plaetje:Brandenburg Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] [[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Streêktaelen]] [[Plaetje:Mitteldeutsche Mundarten.png|thumb|Streêktaelen]] '''Brandenburg''' ([[Platduuts]]: ''Brannenborg, Brandenborg, Brannenborch, Bramborg'', [[Laeg-Sorbisch]]: ''Bramborska'', [[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]]. D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km². Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en is sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. 't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]]. Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O). Hroôte rivieren binne [[Spree]] en de hrensrivieren [[Oder]], [[Neiße]] en [[Elbe]]. In Zuud-Brandenburg wor ok [[Sorbisch]] hesproke, een [[Slaovische taele]], verdeêld in Laeg-Sorbisch in Niederlausitz (liet deêls in Sachsen en Poôl'n) en 'Oôg-Sorbisch in Oberlausitz (liet hroôtendeêls in Sachsen en Poôl'n). == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Potsdam]] || 185.000 |- | [[Cottbus]] || 95.000 |- | [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000 |- | [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000 |- | [[Oranienburg]] || 50.000 |- | [[Falkensee]] || 46.000 |- | [[Bernau bei Berlin]] || 45.000 |- | [[Eberswalde]] || 42.000 |- | [[Königs Wusterhausen]] || 40.000 |- | [[Schwedt/Oder]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == Brandenburg bestaet uut: * 14 Landkreise (districten) * 4 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |- | [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos]] |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag Brandenburg |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[SPD]] | 32 || 25 | 30 || 31 || 33 | 37 || 52 || 36 |- | [[AfD]] | 30 || 23 | 11 || || | || || |- | [[BSW]] | 14 || | || || | || || |- | [[CDU]] | 12 || 15 | 21 || 19 || 20 | 25 || 18 || 27 |- | [[Grüne]] ¹ | || 10 | 6 || 5 || | || || 6 |- | [[Linke]] / [[PDS]] | || 10 | 17 || 26 || 29 | 22 || 18 || 13 |- | BVB/FW ² | || 5 | 3 || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 7 || | || || 6 |- | DVU ³ | || | || || 6 | 5 || || |- ! Totael ! 88 || 88 ! 88 || 88 || 88 ! 89 || 88 || 88 |} ¹ 1990: Bü90 (Bündnis 90) ² Brandenburger Vereinigte Bürgerbewegungen/Freie Wähler ³ Deutsche Volksunion == Lienks nae buten == * [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg] * [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Brandenburg| ]] aury36262ulen1n1th2pjcjxh3xsy3g 0 16897 183159 177222 2026-09-17T18:00:48Z Veeders 16276 183159 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map P in Brandenburg.svg|thumb|Liggienge]] '''Potsdam''' is den 'oôdstad van den [[Duutsland|Duutse]] deêlstaet [[Brandenburg]] mie 185.000 inweuners (2026). Potsdam liet an den westkante van [[Berlien]]. == Lienks nae buten == * [https://www.potsdam.de/ Potsdam] * [https://www.britannica.com/place/Potsdam-Germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?cityid=5076 City Population] * Liggienge: {{Koord|52|24|N|13|4|L}} [[Categorie:Stad in Duutsland]] [[Categorie:Brandenburg]] 1ih9j8syxlx3fllth9rwaz65zhf5kv8 0 16899 183160 177221 2026-09-17T18:01:14Z Veeders 16276 183160 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Locator map CB in Brandenburg.svg|thumb|Liggienge]] '''Cottbus''' ([[Sorbisch]]: ''Chóśebuz'') is een stad in den [[Duutsland|Duutse]] deêlstaet [[Brandenburg]] mie 95.000 inweuners (2026). == Lienks nae buten == * [https://www.cottbus.de/ Cottbus] * [https://www.britannica.com/place/Cottbus-Germany Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?cityid=4714 City Population] * Liggienge: {{Koord|51|46|N|14|20|L}} [[Categorie:Stad in Duutsland]] [[Categorie:Brandenburg]] 0vl3lrzocz7501rdf829jyjd9t33c2y 0 17742 183134 182854 2026-09-17T14:43:46Z MPhernambucq 11465 183134 wikitext text/x-wiki [[File:Teal_and_white_electric_steam_iron_-_side_view.jpg|thumb|'n striekiezer]] ’N '''striekiezder''', '''striekiez’r''' of '''striekbout''' is ’n uushouwelijk [[Gerief|gerief]] dat ebruukt wordt om textiel deur warmte en eventueel [[Stoôm|stoôm]] glad te strieken nao ’t drogen. Strieken is nie alleen voe dat de goed d’r mooi uutzie, mae ’t is ok goed voe de hygiëne, deurdat [[Bacteriën|bacteriën]] deur de hitte doôdhaen. Dat is bievoorbeeld nuttig voe zakdoeken, scheuteldoeken en handdoeken. ’t Woord iezder/iez’r verwies nae de eeste striekbouten, die van iezer gemaekt wier. Die wier bievoorbeeld op ’n kachel heet gemaekt en moesten d’r warmte zo lange meugelijk vas’ouwe. Daêrom wier d’r vee iezder gebruukt, waedeur ze zwaer wazze. Later wier ’t elektrische striekiezder uutgevonde, waerin ’n gloeidraed de warmte in d' onderkant opwekt. ’t Grote veurdeel was dat ’t vee minder zwaer was en dat de temperatuur mie ’n thermostaat in te stelle was. [[Categorie:Aol]] 8plg659l4exakffmcm8vcrr3npv0gaq 0 17748 183137 2026-09-17T14:55:47Z MPhernambucq 11465 Nieuw artikel 183137 wikitext text/x-wiki ’n '''Paeremes''', boer'n zakmes of Zeeuws mes is ’n gerief dat deur mannen gedrohen wier die in bepaalde Zeeuwse klederdrachten gekleed wazze. ’t Paeremes wier voôral gedrahen deur de Walcherse en Zuud-Bevelandse boeren, mae ’t oorde ok bie d' Akselse kleëdracht. ’t Was gin knipmes, mae ’n werkmes dat den boer altied bie z’n ei. ’t Mes had ’n heft van palmhout of perenhout dat mie houtsniewerk versierd was. In ’t begin waren dat vooral voorstellingen uut de Biebel, mae later wierden d’r ok voorstellingen uut ’t boerenleven gebruukt. Bovenop, de bekroning, was mêestal ’n paerd of ’n stel paeren afgebeeld. Daêrom de naem paeremes. ’t Mes wier gedrohen in ’n lange zak die in de zijnaed van de broek genaaid was. ’t Mooi bewerkte heft stak d’r goed zichbaer bovenuut, want ’t mes was ok bedoeld om d’r mee te pronken. rpj8b9t7nvcqv9awa5u4e2e7swbou0i 183140 183137 2026-09-17T15:02:41Z MPhernambucq 11465 183140 wikitext text/x-wiki [[Bestand:Zeeuwsmes 01.jpg|thumb|Paermes, houten snikkerie]] ’n '''Paeremes''', boer'n zakmes of Zeeuws mes is ’n gerief dat deur mannen gedrohen wier die in bepaalde Zeeuwse klederdrachten gekleed wazze. ’t Paeremes wier voôral gedrahen deur de Walcherse en Zuud-Bevelandse boeren, mae ’t oorde ok bie d' Akselse kleëdracht. ’t Was gin knipmes, mae ’n werkmes dat den boer altied bie z’n ei. ’t Mes had ’n heft van buxushout, ok wel palmhout enoemd of perenhout dat mie snikkerie versierd was. In ’t begin waren dat vooral voorstellingen uut de Biebel, mae later wierden d’r ok voorstellingen uut ’t boerenleven gebruukt. Bovenop, de bekroning, was mêestal ’n paerd of ’n stel paeren afgebeeld. Daêrom de naem paeremes. ’t Mes wier gedrohen in ’n lange zak die in de zijnaed van de broek genaaid was. ’t Mooi bewerkte heft stak d’r goed zichbaer bovenuut, want ’t mes was ok bedoeld om d’r mee te pronken. gx05i4pxhityay2ubip7gt41gzcs22f 183142 183140 2026-09-17T15:03:47Z MPhernambucq 11465 183142 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Zeeuwsmes 01.jpg|miniatuur|Paeremes, houten snikkerie]] ’n '''Paeremes''', boer'n zakmes of Zeeuws mes is ’n gerief dat deur mannen gedrohen wier die in bepaalde Zeeuwse klederdrachten gekleed wazze. ’t Paeremes wier voôral gedrahen deur de Walcherse en Zuud-Bevelandse boeren, mae ’t oorde ok bie d' Akselse kleëdracht. ’t Was gin knipmes, mae ’n werkmes dat den boer altied bie z’n ei. ’t Mes had ’n heft van buxushout, ok wel palmhout enoemd of perenhout dat mie snikkerie versierd was. In ’t begin waren dat vooral voorstellingen uut de Biebel, mae later wierden d’r ok voorstellingen uut ’t boerenleven gebruukt. Bovenop, de bekroning, was mêestal ’n paerd of ’n stel paeren afgebeeld. Daêrom de naem paeremes. ’t Mes wier gedrohen in ’n lange zak die in de zijnaed van de broek genaaid was. ’t Mooi bewerkte heft stak d’r goed zichbaer bovenuut, want ’t mes was ok bedoeld om d’r mee te pronken. 6nvl23dy47oshilwck4sub3nblvdshp 183150 183142 2026-09-17T15:26:52Z MPhernambucq 11465 183150 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Zeeuwsmes 01.jpg|miniatuur|Paeremes, houten snikkerie]] ’n '''Paeremes''', boer'n zakmes of Zeeuws mes is ’n gerief dat deur mannen gedrohen wier die in bepaalde Zeeuwse klederdrachten gekleed wazze. ’t Paeremes wier voôral gedrahen deur de Walcherse en Zuud-Bevelandse boeren, mae ’t oorde ok bie d' Akselse kleëdracht. ’t Was gin knipmes, mae ’n werkmes dat den boer altied bie z’n ei. ’t Mes had ’n heft van buxushout, ok wel palmhout enoemd of perenhout dat mie snikkerie versierd was.<ref>https://zeeuwsegrond.wordpress.com/het-zeeuws-paeremes/</ref> In ’t begin waren dat vooral voorstellingen uut de Biebel, mae later wierden d’r ok voorstellingen uut ’t boerenleven gebruukt. Bovenop, de bekroning, was mêestal ’n paerd of ’n stel paeren afgebeeld. Daêrom de naem paeremes. ’t Mes wier gedrohen in ’n lange zak die in de zijnaed van de broek genaaid was. ’t Mooi bewerkte heft stak d’r goed zichbaer bovenuut, want ’t mes was ok bedoeld om d’r mee te pronken. mordt63kym08kmo10we3dxfgjjloapd 183152 183150 2026-09-17T17:30:15Z Veeders 16276 183152 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Zeeuwsmes 01.jpg|miniatuur|Paeremes, houten snikkerie]] ’n '''Paeremes''', boer'n zakmes of Zeeuws mes is ’n gerief dat deur mannen gedrohen wier die in bepaalde Zeeuwse klederdrachten gekleed wazze. ’t Paeremes wier voôral gedrahen deur de Walcherse en Zuud-Bevelandse boeren, mae ’t oorde ok bie d' Akselse kleëdracht. ’t Was gin knipmes, mae ’n werkmes dat den boer altied bie z’n ei. ’t Mes had ’n heft van buxushout, ok wel palmhout enoemd of perenhout dat mie snikkerie versierd was.<ref>https://zeeuwsegrond.wordpress.com/het-zeeuws-paeremes/</ref> In ’t begin waren dat vooral voorstellingen uut de Biebel, mae later wierden d’r ok voorstellingen uut ’t boerenleven gebruukt. Bovenop, de bekroning, was mêestal ’n paerd of ’n stel paeren afgebeeld. Daêrom de naem paeremes. ’t Mes wier gedrohen in ’n lange zak die in de zijnaed van de broek genaaid was. ’t Mooi bewerkte heft stak d’r goed zichbaer bovenuut, want ’t mes was ok bedoeld om d’r mee te pronken. == Noôten == <references/> [[Categorie:Aol]] 3zi2r8pcz2xrrr9bd2l5msbrveacq7y 183153 183152 2026-09-17T17:34:08Z Veeders 16276 183153 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Zeeuwsmes 01.jpg|miniatuur|Paeremes, houten snikkerie]] ’n '''Paeremes''', boer'n zakmes of Zeêuws mes is ’n gerief dat deur mannen gedrohen wier die in bepaelde Zeêuwse klederdrachten gekleed wazze. ’t Paeremes wier voôral gedrahen deur de [[Walchern|Walcherse]] en [[Zuud-Beveland]]se boeren, mae ’t oorde ok bie d' [[Aksel]]se kleëdracht. ’t Was gin knipmes, mae ’n werkmes dat den boer altied bie z’n ei. ’t Mes had ’n heft van buxushout, ok wel palmhout enoemd of perenhout dat mie snikkerie versierd was.<ref>https://zeeuwsegrond.wordpress.com/het-zeeuws-paeremes/</ref> In ’t begin waren dat vooral voorstelliengen uut de [[Biebel]], mae later wierden d’r ok voorstelliengen uut ’t boerenleven gebruukt. Bovenop, de bekronieng, was mêestal ’n paerd of ’n stel paeren afgebeeld. Daêrom de naem paeremes. ’t Mes wier gedrohen in ’n lange zak die in de zijnaed van de broek genaaid was. ’t Mooi bewerkte heft stak d’r goed zichbaer bovenuut, want ’t mes was ok bedoeld om d’r mee te pronken. == Noôten == <references/> [[Categorie:Aol]] e0wbrgbuxug3yl9pmhowqnff4xt2nck 183154 183153 2026-09-17T17:34:47Z Veeders 16276 183154 wikitext text/x-wiki [[Plaetje:Zeeuwsmes 01.jpg|miniatuur|Paeremes, houten snikkerie]] ’n '''Paeremes''', boer'n zakmes of Zeêuws mes is ’n gerief dat deur mannen gedrohen wier die in bepaelde Zeêuwse klederdrachten gekleed wazze. ’t Paeremes wier voôral gedrahen deur de [[Walchren|Walcherse]] en [[Zuud-Beveland]]se boeren, mae ’t oorde ok bie d' [[Aksel]]se kleëdracht. ’t Was gin knipmes, mae ’n werkmes dat den boer altied bie z’n ei. ’t Mes had ’n heft van buxushout, ok wel palmhout enoemd of perenhout dat mie snikkerie versierd was.<ref>https://zeeuwsegrond.wordpress.com/het-zeeuws-paeremes/</ref> In ’t begin waren dat vooral voorstelliengen uut de [[Biebel]], mae later wierden d’r ok voorstelliengen uut ’t boerenleven gebruukt. Bovenop, de bekronieng, was mêestal ’n paerd of ’n stel paeren afgebeeld. Daêrom de naem paeremes. ’t Mes wier gedrohen in ’n lange zak die in de zijnaed van de broek genaaid was. ’t Mooi bewerkte heft stak d’r goed zichbaer bovenuut, want ’t mes was ok bedoeld om d’r mee te pronken. == Noôten == <references/> [[Categorie:Aol]] r9yhwtpncb91pe596vqpgppvdlsgajp 3 17749 183165 2026-09-18T04:20:36Z Max 13376 Max heeft pagina [[Overleg gebruker:SHB2000]] hernoemd naar [[Overleg gebruker:SHB]]: Automatisch hernoemd bij het hernoemen van gebruiker “[[Special:CentralAuth/SHB2000|SHB2000]]” naar “[[Special:CentralAuth/SHB|SHB]]” 183165 wikitext text/x-wiki #DOORVERWIJZING [[Overleg gebruker:SHB]] 1nmpe3mewjorsn0ezhgv4ticuptaw73